Zomerrapportage 2023

De uitwerking hiervan, en de stand van zaken van de implementatie van de vijf aanbevelingen uit het rekenkamerrapport, zijn via een raadsinformatiebrief met u gedeeld. Het college heeft een norm voor externe inhuur vastgesteld, waar in vier jaar tijd naar toe wordt gewerkt. Binnen de context van de P&C-clyclus wordt de raad geïnformeerd over de voortgang. Daarnaast wordt bij de aanpak voor het terugdringen van inhuur ingezet op aantrekkelijk werkgeverschp, het stellen van prioriteiten en maken van keuzes en scherpte in het inhuurproces en de sturing daarop.

3.11 Gemeentefonds De meicirculaire 2023 is nog niet gepubliceerd. Na publicatie zullen wij de raad nader informeren over de hoogte van de algemene uitkering voor onze gemeente en de effecten hiervan op het actuele meerjarenperspectief.

3.12 Reserves In deze Zomerrapportage wordt een aantal budgetten verrekend met reserves. Onderstaande tabel bevat de belangrijkste mutaties in de reserves die in deze Zomerrapportage worden doorgevoerd. In onderstaande tabel zijn de belangrijkste mutaties (bedragen x €1.000) in de reserves, die voortvloeien uit deze Zomerrapportage, toegelicht.

ZOMERRAPPORTAGE 2023 | 3 FINANCIËLE RAPPORTAGE

40/52

Algemene toelichting op de tabel Uit de tabel blijkt dat in 2023 met name middelen worden onttrokken uit de reserve Flankerend Beleid en minder uit de reserve Kapitaallasten.

3.13 Investeringen In onderstaande tabel zijn de nieuwe investeringen (bedragen x €1.000) en de gewijzigde (verhogingen/ verlagingen) investeringen opgenomen. In de bijlage zijn de budgetneutrale verschuivingen tussen investeringskredieten weergegeven. Hierbij zijn verhoging van de investeringen weergegeven als +/+ en de verlagingen als -/-.

ZOMERRAPPORTAGE 2023 | 3 FINANCIËLE RAPPORTAGE

41/52

Toelichting tabel Uit bovenstaande tabel blijkt dat sprake is van een verhoging van de investeringskredieten van in totaal € 1,3 mln. in 2023 vernamelijk veroorzaakt door in de tijd naar voren gehaalde investeringen voor ICT. Hierdoor is in 2024 per saldo sprake van een verlaging van de investeringen (-/- € 0,4 mln). De raad wordt door middel van deze Zomerrapportage gevraagd om deze (aanvullende/mutaties in de) investeringskredieten beschikbaar te stellen. Naast de materiele investeringen is in deze zomerrapportage een investering in de financiele vaste activa verwerkt. Deze investering is in onderstaande tabel opgenomen.

Toelichting tabel Uit bovenstaande tabel blijkt dat sprake is van een verhoging van de investeringen in de financiele vaste activa van in totaal € 2 mln. Het betreft hier de verhoging van de starterleningen.

3.14 Risico's en aandachtspunten Harmonisatie sportaccommodaties De harmonisatie van de sportaccommodaties dient nog te worden uitgevoerd. De effecten hiervan verwerken wij in de begroting zodra deze bekend zijn. Compensatie prijsontwikkeling In de decembercirculaire 2022 is aangekondigd dat gemeenten aanvullende rijksmiddelen ontvangen voor compensatie van de prijsontwikkeling. De omvang van deze compensatie is afhankelijk van de besluitvorming van het Rijk over de Voorjaarsnota. Wij verwachten dat deze extra baten in de meicirculaire 2023 worden verwerkt. CAO 2023 Op basis van de afgesloten cao voor gemeenteambtenaren zijn de personeelsbudgetten vanaf 2024 bijgesteld met € 1,1 mln. In 2023 vindt vooralsnog geen bijstelling plaats, omdat wij verwachten dat de effecten in 2023 (grotendeels) opgevangen kunnen worden met de middelen, die beschikbaar zijn gesteld bij de behandeling van het collegeprogramma (2e begrotingswijziging 2023) in de raad van december 2022, omdat niet alle formatie direct per 1 janauri 2023 is ingevuld en daardoor pas later in 2023 tot uitgaven zullen leiden. Oekraïne

ZOMERRAPPORTAGE 2023 | 3 FINANCIËLE RAPPORTAGE

42/52

De bekostigingsregeling Opvang Oekraïense ontheemden is verlengd tot en met 31 december 2023. Uit deze regeling ontvangen wij van het Rijk de zogeheten normvergoeding (bedrag/opvangplek/dag)/een vergoeding voor transitiekosten. Gedurende het jaar hebben wijzigingen in de regeling plaatsgevonden. Wij sluiten niet uit dat dit jaar opnieuw wijzigingen in de bekostigingsregeling plaats zullen vinden. Daarnaast zijn wij momenteel in overleg om het aantal opvangplekken in Strijen uit te breiden. Deze uitbreiding zal bekostigd moeten worden vanuit de normvergoeding van het Rijk. Mede hierdoor zijn de (meerjarige) effecten van de opvang op dit moment nog niet bekend. Eventuele wijzigingen verwerken wij in de Slotrapportage 2023. Legesbaten Er is een vergunning aangevraagd voor de bouw van een distributiecentrum op het terrein van de voormalige suikerfabriek Puttershoek. In de Begroting 2023 was geen rekening gehouden een legesopbrengst voor deze vergunning. Omdat er nog veel onzekerheden (stikstof, bezwaren) zijn, ramen wij nog geen legesbaten voor deze omgevingsvergunning. Afhankelijk van de ontwikkelingen volgt een eventuele bijstelling mogelijk in de Slotrapportage 2023. Energiekosten De energieleverancier DVEP heeft via een formele brief aangekondigd het energiecontract per 31 december 2023 te beëindigen.

De financiële situatie van DVEP is, na een aantal moeilijke jaren in combinatie met de onstuimige energiemarkt van de laatste tijd, slecht. DVEP is al jaren verlieslatend. Op dit moment wordt DVEP gefinancierd door een groepsmaatschappij. Deze groepsmaatschappij heeft besloten te stoppen met haar Europese energy marketing activiteiten, waaronder ook DVEP valt. Dit betekent dat DVEP in principe tot uiterlijk het einde van dit jaar gas en elektriciteit kan blijven leveren, maar in ieder geval vanaf 1 januari 2024 niet meer in staat zal zijn om te leveren. Als de financier van DVEP besluit de financiering eerder te beëindigen, is het mogelijk dat DVEP al in een eerdere fase niet meer zal kunnen leveren. Het Inkoopbureau heeft direct een nieuw aanbestedingstraject opgestart voor een nieuwe overeenkomst per 1 januari 2024. Parallel aan de nieuwe aanbesteding loopt de juridische ontbinding van de huidige overeenkomst. Wij onderzoeken of het mogelijk is om in de tussentijd (voor de start van een nieuwe overeenkomst) over te stappen naar een ‘tijdelijke’ energiemaatschappij. Onderzocht wordt wat de huidige tarieven zijn op de energiemarkt en of het juridisch gezien mogelijk is om het contract eerder dan 31 december 2023 te ontbinden. De raming voor de energiebudgetten zijn in deze Zomerrapportage 2023 bijgesteld. De aanbesteding van de energieleverancier in 2023 kan nog leiden tot aanpassingen.

Energiekosten BRES Ook Bres Accommodaties B.V. heeft te maken met een significante stijging van de energiekosten. Medio 2023 vindt een inventarisatie plaats van de (verwachte) overschrijding op energielasten. Daarna zal bepaald worden of er sprake zal zijn van een aanpassing van de bijdrage aan Bres Accommodaties B.V. Uiteraard wordt daarbij ook rekening gehouden met een mogelijke tegemoetkoming voor Bres Accommodaties B.V. vanuit de Rijksoverheid. De verwachting is dat hier bij de Slotrapportage 2023 meer duidelijkheid over zal zijn.

ZOMERRAPPORTAGE 2023 | 3 FINANCIËLE RAPPORTAGE

43/52

Rijksmiddelen Energietoeslag 2023 De middelen voor de energietoeslag 2023 worden op grond van recente publicaties op een andere wijze verdeeld. Hierdoor ontvangen wij mogelijk meer of minder middelen dan waarvan eerder was uitgegaan. Verder is een deel van de aanvragen voor de Energietoeslag over het jaar 2022 iontvangen in 2023. De lasten van deze aanvragen in 2023 dienen wij conform BBV te verantwoorden wij in 2023. Wij inventariseren hoeveel aanvragen dit betreft en verwerken het effect hiervan in de Slotrapportage 2023. Woonplaatsbeginsel Jeugdhulp Het woonplaatsbeginsel in de Jeugdwet regelt welke gemeente financieel verantwoordelijk is voor de jeugdhulp. Sinds 1 januari 2022 is het nieuwe woonplaatsbeginsel Jeugd van kracht. Door de wijzigingen in het woonplaatsbeginsel zijn wij gekort in het gemeentefonds (zie zomerrapportage 2021, pagina 38 ). Het uitgangspunt is dat de korting op het gemeentefonds even groot is als de vermindering van de kosten voor de jeugdigen die overgaan naar andere gemeenten. Op basis van de informatie van de Dienst Gezondheid & Jeugd is weliswaar sprake van een voordeel door "uitstroom", maar is dit voordeel lager dan de korting die eerder is toegepast. Het is nog onduidelijk of dit nadeel (volledig) door het rijk wordt gecompenseerd.

Verhaalbaarheid personele inzet anterieure overeenkomsten We zien dat het tekenen van anterieure overeenkomsten vertraging oploopt. Met anterieure overeenkomsten legt de gemeente de kosten voor bijvoorbeeld personele inzet neer bij de initiatiefnemer/ ontwikkelaar van een project. Veelal gaat het om woningbouwprojecten. Mogelijk is dit uitblijven van het ondertekenen van anterieure overeenkomsten een eerste signaal dat de markt verandert door een macroeconomische ontwikkeling zoals de sterk gestegen hypotheekrente. Anderzijds is het nog te vroeg om nu al te concluderen dat het tekort niet later in het jaar gedekt zal worden door nog te sluiten anterieure overeenkomsten, die worden namelijk wel verwacht. Subsidies Hitserse Kade Zuid Beijerland In het kader van het project herinrichting Hitsertse Kade zijn twee extra subsidies ad € 190.000 uit rijksmiddelen uit de regiodeal aangevraagd. Deze subsidies zijn nog niet definitief toegekend door de kleine bestuurstafel. Het risico is dat deze niet worden toegekend. Indien dit aan de orde is, volgt er een nieuw afwegingsmoment en de eventuele besluitvorming daaromtrent.

3.15 Tijdelijke beleidsimpulsen 2023 Pilot 'Inzet Algemene reserve voor tijdelijke beleidsimpulsen (art 7.4 GTK)' Bij de behandeling van het collegeprogramma 2022-2026 (inclusief de 2e begrotingswijziging 2023) heeft de gemeente Hoeksche Waard als pilotgemeente, gezien de forse vermogenspositie (Algemene reserve), in overleg met de provincie Zuid-Holland toestemming gekregen om onder bepaalde voorwaarden een deel van de Algemene reserve in te zetten ter dekking van tijdelijke beleidsimpulsen (obv artikel 7.4 van het Gemeenschappelijk Financieel Toezichtkader van de 12 toezichthouders/provincies).

ZOMERRAPPORTAGE 2023 | 3 FINANCIËLE RAPPORTAGE

44/52

Hiervoor is een bedrag uit Algemene reserve toegevoegd aan de reserve 'Tijdelijke beleidsimpulsen'. De middelen uit deze reserve ter dekking van de tijdelijke beleidsimpulsen worden door de provincie als structurele dekkingsmiddelen beschouwd, terwijl dekkingsmiddelen uit reserves normaliter als 'incidenteel' worden beschouwd (omdat reserves 'uitgeput' raken). Hierdoor hebben deze tijdelijke beleidsimpulsen en de dekking uit de reserve per saldo geen invloed op het structurele begrotingssaldo van de gemeente. Voorwaarden De voorwaarden voor deze inzet van de Algemene reserve voor tijdelijke beleidsimpulsen waren onder meer dat de begroting structureel sluitend is in alle jaarschijven (met uitzondering van 'ravijnjaar' 2026) en dat de inzet van de algemene reserve niet ten koste gaat van het weerstandsvermogen. De tijdelijke beleidsimpulsen hebben een einddatum en gelden voor maximaal 4 jaar (daarna is sprake van een structureel karakter). De onttrekkingen aan de dekkingsreserve ‘Tijdelijke beleidsimpulsen’ kunnen niet worden opgehoogd noch worden doorgeschoven naar volgende jaren. Collegeprogramma 2022-2026 In het collegeprogramma is onder '5.3 Financiën' is het volgende opgenomen: "We willen flexibel en wendbaar om in te kunnen spelen op huidige opgaven en de dynamiek in de samenleving. Dat vraagt meer flexibiliteit en ruimte voor de inzet van tijdelijke middelen.

Hierover willen wij afspraken maken met de provincie Zuid-Holland." Op 3 maart 2023 heeft de portefeuillehouder Financien vsamen met de provincie Zuid-Holland de pilot voor de inzet van de Algemene reserve voor tijdelijke beleidsimpulsen (obv art 7.4 GTK) geëvalueerd. Hierbij zijn de 'knelpunten' aangegeven die wij bij de toepassing van bovengenoemde voorwaarden in de praktijk hebben ervaren. Naar aanleiding van deze evaluatie van deze pilot blijft de basisregel weliswaar dat gemeenten structurele lasten dekken met structurele baten, maar heeft Gedeputeerde wel de voorwaarden voor de inzet van de Algemene reserve voor gemeenten met een forse vermogenspositie verruimd. Hierdoor wordt het onder meer mogelijk om: 1. De inzet van de middelen te verschuiven tussen de jaarschijven, zodat middelen voor een bepaalde activiteit die niet (volledig) kan worden uitgevoerd in een jaar, ook doorgeschoven kunnen worden naar het volgende jaar of kunnen activiteiten juist naar voren worden gehaald. 2. In de toekomst eventueel nieuwe tijdelijke beleidsimpulsen toe te voegen. Eerder kon de Algemene reserve 'slechts' eenmalig worden ingezet ter dekking van tijdelijke beleidsimpulsen. Deze aanpassingen van de voorwaarden maken het voor gemeenten met een forse vermogenspositie eenvoudiger om middelen uit de Algemene reserve in te zetten ter dekking van tijdelijke beleidsimpulsen.

Hierdoor wordt de wendbaarheid /flexibiliteit bevorderd. Systeemreserve

ZOMERRAPPORTAGE 2023 | 3 FINANCIËLE RAPPORTAGE

45/52

Om de flexibiliteit te kunnen bevorderen (zie 1. Schuiven van middelen tussen de jaarschijven) dient de reserve Tijdelijke impulsen door de raad te worden aangewezen als een 'systeemreserve'. In artikel 3.3 van de Nota Reserves en Voorzieningen 2022 is de systeemreserve nader toegelicht. Op hoofdlijnen wordt bij een systeemreserve de werkelijke onttrekking aan de reserve Tijdelijke beleidsimpulsen gekoppeld aan de werkelijke kosten die in dat jaar zijn gemaakt voor de betreffende activiteit. Wij monitoren de activiteiten die worden gedekt uit de reserve Tijdelijke beleidsimpulsen. Vooralsnog gaan wij ervan uit dat de budgetten die voor de Tijdelijke beleidsimpulsen voor jaarschijf 2023 beschikbaar zijn gesteld, ook daadwerkelijk zullen worden uitgegeven. Uiteraard is het streven om alle tijdelijke beleidsimpulsen in 2023 zo veel mogelijk af te ronden. Mocht bij de Slotrapportage 2023 uit de inventarisatie blijken dat activiteiten door omstandigheden toch doorschuiven naar het volgende jaar, dan ramen wij het bijbehorende budget af en laten de middelen terugvloeien in de reserve Tijdelijke beleidsimpulsen, zodat deze middelen in het volgende jaar alsnog kunnen worden ingezet.

ZOMERRAPPORTAGE 2023 | 3 FINANCIËLE RAPPORTAGE

46/52

Bijlagen

ZOMERRAPPORTAGE 2023 | BIJLAGEN

47/52

Bijlage 1: Administratieve begrotingswijziging Onderstaande tabel bevat de administratieve begrotingswijziging oftewel de budget neutrale begrotingswijziging (verschuivingen tussen programma’s) die in de begroting zijn doorgevoerd omdat een aantal budgetten nog niet op het juiste taakveld waren opgenomen. Via een budgettair neutrale wijziging worden de budgetten op het juiste taakveld verantwoord in de begroting (bedragen x €1.000).

ZOMERRAPPORTAGE 2023 | BIJLAGE 1: ADMINISTRATIEVE BEGROTINGSWIJZIGING

48/52

ZOMERRAPPORTAGE 2023 | BIJLAGE 1: ADMINISTRATIEVE BEGROTINGSWIJZIGING

49/52

Bijlage 2: Begrotingswijziging Onderstaande tabel bevat de begrotingswijziging (excl. de administratieve wijzigingen uit bijlage 1) behorend bij deze zomerrapportage, bestaande uit de mutaties (bedragen x €1.000) in de exploitatie (baten, lasten, stortingen in reserves en onttrekkingen uit reserves) en de mutaties op de investeringen (investeringskredieten) zoals opgenomen in hoofdstuk 3 van deze Zomerrapportage. Exploitatie Onderstaande tabel bevat de begrotingswijziging van de exploitatiebudgetten. De toename van de kosten/ verlaging van de baten zijn hierbij weergegeven als -/-. De toename van de baten/afname van de kosten zijn weergegevn als +/+.

ZOMERRAPPORTAGE 2023 | BIJLAGE 2: BEGROTINGSWIJZIGING

50/52

Investeringen / financiele vaste activa Onderstaande tabel bevat de begrotingswijziging van de mutaties in de investeringen (bedragen x €1.000).

ZOMERRAPPORTAGE 2023 | BIJLAGE 2: BEGROTINGSWIJZIGING

51/52

ZOMERRAPPORTAGE 2023 | BIJLAGE 2: BEGROTINGSWIJZIGING

52/52