CConstaterende datHoeksche Waard
Koppel je AI →
Document · PDF

Programmabegroting 2026-2029

Besluitvormende raad 13 november 2025, gemeente Hoeksche WaardBij agendapunt: Bespreking Begroting en programmabegroting 2026-2029 Hoeksche Waard38.646 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 4 van 5

27.936

23.462

0

0

0

0

0

0

0

0

1.166

837

329

0

Baten uit bijdragen van andere overheden, de Europese Unie en overigen, die niet op de exploitatie zijn verantwoord en niet al in mindering zijn gebracht bij post 4 Desinvesteringen in (im)materiële vaste activa: Baten uit desinvesteringen in (im)materiële vaste activa (tegen verkoopprijs), voor zover niet op exploitatie verantwoord Aankoop van grond en de uitgaven aan bouw-, woonrijp maken e.d. (alleen transacties met derden die niet op de exploitatie staan) Baten bouwgrondexploitatie: Baten voorzover transacties niet op exploitatie verantwoord Lasten op balanspost Voorzieningen voorzover deze transacties met derden betreffen Lasten ivm transacties met derden, die niet via de onder post 1 genoemde exploitatie lopen, maar rechtstreeks ten laste van de reserves (inclusief fondsen en dergelijke) worden gebracht en die nog niet vallen onder één van bovenstaande posten

485

452

0

0

3.865

3.651

2.719

1.734

0

0

0

0

Verkoop van effecten: Gaat u effecten verkopen? Zo ja wat is de verwachte boekwinst op de exploitatie? Berekend EMU-saldo

0

0

0

0

-59.372

-42.581

-21.215

-13.078

Het EMU-saldo kan gezien worden als een extra financieel kengetal naast de andere vijf verplichte financiële kengetallen zoals de solvabiliteit en de (netto) schuldquote. Het EMU-saldo heeft een vergelijkbare functie als het kasstroomoverzicht in het bedrijfsleven. Het negatieve EMU-saldo over alle jaren geeft aan dat we naar verwachting als gemeente via reële transacties jaar meer uitgeven dan dat we hebben ontvangen. Het is echter wel van belang om het EMU-saldo in de juiste context te zien. Gemeenten maken voor hun boekhouding gebruik van het ‘gemodificeerde stelsel van baten en lasten’. Het EMU-saldo van één jaar zegt relatief weinig omdat de uitgaven voor investeringen bijvoorbeeld in één jaar leiden tot een uitgave, maar in

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 | 3.4 FINANCIERING

76/130

de exploitatie via de kapitaallasten leiden tot meerjarige lasten. Of dat toevoegingen aan voorzieningen ten laste van het resultaat gaan, maar pas bij besteding van de voorziening leiden tot een uitgave.

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 | 3.4 FINANCIERING

77/130

3.5 Bedrijfsvoering Om de programma's uit de begroting te kunnen realiseren, is een goede bedrijfsvoering belangrijk. Volgens de toelichting op het BBV geeft de paragraaf Bedrijfsvoering de gemeenteraad hier inzicht in. Bedrijfsvoering gaat over de bedrijfsprocessen om de beleidsdoelstellingen te realiseren en de sturing en de beheersing daarvan. Bedrijfsvoeringsprocessen zorgen voor een efficiënte en effectieve uitvoering van de beleidsprogramma’s volgens de geldende wetgeving. In deze paragraaf geven we, aan de hand van belangrijke ontwikkelingen en thema's, aan hoe de bedrijfsvoering integraal bijdraagt aan deze ontwikkelingen het komende jaar en/of de komende jaren.

Organisatie ontwikkeling In de afgelopen jaren hebben we gewerkt aan het verstevigen van het fundament van onze organisatie. In 2024 hebben we het nieuwe organisatiemodel Samen duidelijk doen ingevoerd. Daarmee zorgen we voor meer duidelijkheid in hoe de organisatie wordt aangestuurd, hoe we samenwerken en hoe we het bestuur adviseren. In 2025 is dit verder uitgewerkt met het programma Doorontwikkeling. Dit programma loopt eind 2025 af. De organisatieontwikkeling is vanaf dat moment geen apart programma meer, maar onderdeel van het dagelijkse werk in de teams. De strategische doelen van het programma blijven in de verdere ontwikkeling van de organisatie centraal staan. Het gaat om: • het versterken van sturing, • het versterken van verantwoording, • het versterken van (bestuurlijke) advisering, • en het versterken van de samenwerking tussen directies en teams.

Innovatie/Vernieuwing Nieuwe wetgeving De wetgever past wetgeving aan op de kansen en bedreigingen van technologische ontwikkelingen. Zo zijn er wijzigingen en vernieuwingen op gebied van veiligheid van (persoons-)informatie, digitaal zaken doen en digitale dienstverlening, hergebruiken van data, transparantie in processen, data en informatie. In onze projecten wordt de nieuwe en aangepaste wet- en regelgeving meegenomen. Inwoners kunnen daardoor steeds meer diensten en producten veilig digitaal aanvragen, statussen volgen, openbare informatie eenvoudig vinden en gebruik maken van open data voor bijvoorbeeld het maken van apps. Digitale transitie, datagedreven werken Datagedreven werken is essentieel om inzicht te krijgen en te geven. We concretiseren doelstellingen en prestatie-indicatoren zodat op basis van data, sturing, monitoring, verantwoording en advisering plaatsvindt. Ook de komende jaren blijven we datagedreven werken inzetten om de kwaliteit en efficiëntie van onze bedrijfsvoering en dienstverlening te verhogen en opgaven te realiseren. Daarom zorgen we voor een heldere datagovernance waarin we beleid & procedures, rollen & verantwoordelijkheden, datakwaliteit en privacy & beveiliging van data vastleggen. Stap voor stap stellen we informatie beschikbaar aan de inwoners, ondernemers en bedrijven. Door intensief samen te werken met andere gemeenten (o.a.

Voorne aan Zee en Nissewaard) verwachten we een versnelling met datagedreven werken te realiseren, die doorwerkt naar de vakteams (samen analyseren van de data). Digitale volwassenheid Digitalisering raakt de gehele organisatie. Het gebruik van kwalitatieve data, veiligheid/privacy, juist opslaan van informatie en optimaal gebruik van onze systemen is belangrijk voor onze

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 | 3.5 BEDRIJFSVOERING

78/130

bedrijfsvoering en dienstverlening. Digitale vaardigheden inclusief digitale veiligheid, datageletterdheid en transparantiebewustzijn, zijn daarmee een cruciale kwaliteit. We zorgen voor een gebruiksvriendelijk informatielandschap, investeren in vaardigheidstrainingen en creëren bewustzijn bij de medewerkers met betrekking tot digitaal samen werken. (Door)ontwikkeling Planning & Control / financien De P&C-cyclus stelt de raad in staat om bij te sturen op het gebied van de geformuleerde beleidsdoelstellingen en op het gebied van de financiën. De belangrijkste kaders zijn hierbij opgenomen in de financiële verordening. De afgelopen jaren hebben wij stappen gezet om de planning & control rapportages meer op hoofdlijnen op te stellen die aansluit op een gemeente van 90.000 inwoners en een begrotingsomvang van bijna € 300 miljoen. In 2026 zetten wij hier verder stappen in, in nauwe afstemming met de Auditcommissie. Zo gaan wij de mogelijkheden onderzoeken de gemeentelijke doelstellingen meer "smart" te formuleren. Dit bevordert het sturings- en verantwoordingsproces bij de tussentijdse rapportages (sturing) en bij de jaarrekening (verantwoording). In lijn met de organisatieontwikkeling én het organisatiemodel "samen duidelijk doen" blijven wij inzetten op een goede financiële sturing en beheersing. In 2025 is een nieuw financieel pakket in gebruik genomen.

Daarnaast is het proces van Inkoop Tot Betalen (ITB) ingevoerd inclusief een verplichtingenadministratie. Dit moet het inzicht in de begroting en de sturing hierop verder verbeteren In de Kadernota 2026 is aangegeven dat het Rijk in 2026 en 2027 extra middelen beschikbaar stelt, o.a. in het kader van Jeugdhulp. Vanaf 2028 voert het rijk alsnog forse bezuinigingen door op het gemeentefonds/ middelen Jeugdhulp. Hierdoor is het zogenaamde 'ravijnjaar' feitelijk verschoven van 2026 naar 2028. Hierdoor liggen er vanaf die jaren ook voor onze gemeente uitdagingen om onze begroting weer structureel in evenwicht te brengen. Bij de besluitvorming rondom de Kadernota 2026 heeft de raad ingestemd met een aantal ombuigingen. Deze zijn in voorliggende begroting verwerkt. In 2026 zullen wij verdere uitwerking geven aan de realisatie van de ombuigingen. In lijn met de organisatie ontwikkeling en het organisatiemodel ‘samen duidelijk doen’ is in 2025 ook de Visie op Control opgesteld. Als uitwerking van deze visie wordt in 2026 het team Control verder vormgegeven met taken en verantwoordelijkheden passend bij de ontwikkeling die de organisatie doormaakt naar een organisatie die procesgericht werkt en op doelen realiseert. Hiermee wordt de organisatie ondersteunt, geadviseerd en gemonitord bij de beheersing en sturing van de organisatie.

De afgelopen jaren hebben wij gewerkt aan het verder op orde krijgen van de interne beheersing en bedrijfsvoering. Dit hebben we gedaan op basis van het Three Lines model. Dit model is ook een basis voor de organisatieontwikkeling. Het Three Lines model staat voor de inrichting van de processen en de samenwerking op de verschillende niveaus in de organisatie en laat zien in hoeverre de organisatie in control is en de belangrijkste risico's beheerst. In 2026 willen we risicomanagement en de daarbij behorende monitoringen sturingsinstrumenten en processen verder ontwikkelen en koppelen aan de integrale planning & controlcyclus. Hierdoor ontstaat er steeds meer inzicht in de beheersing en kwaliteit van de processen en kan er nog beter gestuurd worden op de processen, beheersen van risico’s en realiseren van doelstellingen. In 2023 en 2024 hebben wij de rechtmatigheidsverantwoording opgesteld als onderdeel van de jaarstukken in betreffende jaren. In navolging van voorgaande jaren, hebben wij ook over deze jaren een goedkeurende Controleverklaring op de jaarstukken van onze accountant ontvangen. In 2025 is BDO Accountants als

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 | 3.5 BEDRIJFSVOERING

79/130

nieuwe accountant voor onze gemeente aangesteld. De interimcontrole 2025 en de jaarrekeningcontrole 2025 zullen de eerste activiteiten zijn van de nieuwe accountant voor onze gemeente. Privacy en informatiebeveiliging De Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) geeft aan hoe wij om moeten gaan met persoonsgegevens, zowel intern als extern. Daarnaast regelen de Wet politiegegevens (Wpg) en het Besluit politiegegevens buitengewoon opsporingsambtenaren (Bpg boa) de verwerking van persoonsgegevens door de politie en bijzondere opsporingsambtenaren (BOA's). Voor de Wpg is er een auditverplichting om de naleving van de wet te waarborgen. Deze wet- en regelgeving vereist voortdurende inspanningen van ons om aan de gestelde eisen te voldoen, met als doel zorgvuldig om te gaan met persoonsgegevens. We zijn immers verantwoordelijk voor het beschermen van de privacy van onze inwoners en medewerkers. De baseline informatiebeveiliging overheid (BIO) geeft met een normenkader de richting van goede informatiebeveiliging aan. Elk jaar vinden audits op de BIO plaats. Aandacht gaat naar de aanbevelingen van de auditor, naast dat informatiebeveiliging continue aandacht vraagt. De kernbegrippen voor een goed informatiebeveiligingsbeleid zijn: beschikbaarheid, integriteit, vertrouwelijkheid en controleerbaarheid.

In 2026 komt daar de wettelijke verplichting van Network and Information Systems Directive 2 (NIS2) en de implementatie van BIO versie 2 bij. Dit zal extra inspanning vragen van de organisatie. De komende jaren zetten we in op bewustwording en weerbaarheid op het gebied van privacy en informatiebeveiliging binnen de organisatie. Daarnaast spelen onderwerpen als AI, algoritmen, cloud en digitale transformatie een steeds grotere rol binnen onze organisatie. Daar waar nodig zal het team dat over privacy en informatiebeveiliging (Team PIV) adviseert, hier ook bij worden betrokken. Dit is in lijn met het three-lines model, waarbij PIV vanuit de tweede lijn adviseert over privacy en informatiebeveiliging. PIV zal sturen op kennisborging binnen de eerste lijn. Privacy- en informatiebeveiligingsnormen worden geïmplementeerd binnen de processen. Hierdoor wordt de integrale aanpak binnen de organisatie geoptimaliseerd en ontstaat er meer inzicht in de beheersing van de kwaliteit en de risico’s, zodat hier gericht op gestuurd kan worden.

Klant centraal Onze omgeving verwacht dat gemeenten betrouwbaar, begripvol en eenvoudig opereren. Een gemeente die communiceert in begrijpelijke taal en de menselijke maat niet vergeet. Een klantgedreven dienstverlening wordt daarbij steeds belangrijker. Onder klant verstaan wij hier: inwoners, ondernemers en maatschappelijke instellingen. Het centraal stellen van systemen willen wij ook in onze bedrijfsvoering steeds meer gaan vervangen door het centraal stellen van onze (interne én externe) klanten. Hiervoor zullen we steeds vaker in gesprek gaan over onze dienstverlening en onze dienstverlening bekijken vanuit het perspectief van onze klanten zodat wij diezelfde dienstverlening verder kunnen verbeteren. Op het gebied van onze bedrijfsvoering hebben wij hiervoor de volgende doelstellingen geformuleerd: Lokaal inkopen Als gemeente kunnen we onze klant nog meer centraal stellen door in de nabije omgeving diensten, leveringen en werken in te kopen. Hiermee betrekken en steunen we lokale middenstand en lokale partijen. Dit doen we, binnen de regels van de aanbestedingswet, door bij aanbestedingen eerst te kijken of we deze zodanig kunnen inrichten en uitzetten dat de inkoopbehoefte (deels) lokaal kan worden ingekocht. Het aandeel lokaal inkopen proberen we met verschillende activiteiten verder te vergroten. Interne bewustwording en gedragsverandering blijft hierbij een continu aandachtspunt.

Daarnaast blijven we inkoopspreekuren voor lokale partijen organiseren en informeren we lokale partijen tijdig over de komende aanbestedingen.

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 | 3.5 BEDRIJFSVOERING

80/130

Invorderingsbeleid en afhandeling bezwaren ‘op maat’ In formele processen en procedures passen we de informele werkwijze toe. We leggen zo veel mogelijk persoonlijk contact en indien mogelijk lossen we geschillen informeel op (bij bezwaarschriften, klachten of een aanmaning) en bieden maatwerk daar waar mogelijk. Zo dragen wij bij aan een responsieve overheid, met een mens- en oplossingsgerichte werkwijze. Verdere informatie over het invorderingsbeleid is te vinden in de paragraaf financiering van deze programmabegroting (onderdeel debiteurenbeleid).

Werkomgeving en huisvesting Huisvesting en werkomgeving moeten aansluiten bij de organisatorische ontwikkelingen en de actuele werktrends. Dit vraagt om een zorgvuldig beheer van gebouwen, inventaris en faciliteiten. Het werkconcept en de ruimtelijke toegankelijkheid & veiligheid Het gemeentehuis ontwikkelt zich steeds meer tot inspirerende ontmoetingsplek voor medewerkers. Hierbij worden de organisatorische ontwikkelingen in het kader van de doorontwikkeling meegenomen. Een goede en veilige werkomgeving bevordert een open werksfeer en goede samenwerking en past bij plaatsen tijdonafhankelijk werken en verdergaande digitalisering. Ook in het komende jaar blijven we daarom investeren in de werkomgeving en ook in toegangsbeveiliging en -controle. Huisvesting lange termijn De definitieve huisvesting wordt in de lopende en komende collegeperiode nader onderzocht en uitgewerkt. Daarbij is het uitgangspunt een duurzame oplossing. Duurzaam in het ontwikkelen van CO2neutraal vastgoed en in het creëren van een toekomstbestendige huisvestingsoplossing. De besluitvorming hierover hangt nauw samen met de Toekomstvisie. In 2026 volgt een uitwerking van optionele percelen voor de definitieve huisvesting en de vaststelling van de definitieve locatie.

HRM Door de krapte op de arbeidsmarkt en de vergrijzing blijft de vraag naar medewerkers hoog. Daarom is het belangrijk om te investeren in het aantrekken van de juiste mensen via employer branding en een goed werving- en selectieproces waarbij we gebruik maken van moderne en creatieve wervingsmethoden. Het behouden van medewerkers is cruciaal voor gemeente Hoeksche Waard. We investeren in opleidingen, trainingen, interne doorstroming en HR-beleid gericht op vitaliteit, zodat medewerkers zich ondersteund voelen in hun ontwikkeling en inzetbaar blijven, zowel fysiek als mentaal. Gemeente Hoeksche Waard stuurt op het terugdringen van externe inhuur naar een structureel realistisch niveau. Hierbij merken wij op dat uit de eind 2023 begin 2024 uitgevoerde benchmark door Berenschot is gebleken dat gemeente Hoeksche Waard qua formatie (9%) en loonkosten (7%) onder het gemiddelde van de vergeleken referentiegemeenten zit. Het college heeft een maximale norm van 18% van de loonsom aan externe inhuur vastgesteld, die we in stappen van 2% per jaar moeten bereiken, met als doel de norm van 18% in 2026 te realiseren. In 2026 wordt geëvalueerd of dit een realistisch structureel niveau is. 2023

2024

2025

2026

24% (realisatie 23%)

22%

20%

18%

Jaarlijks wordt dit kengetal in de begroting opgenomen. De raad wordt binnen de P&C-cyclus over deze doelstelling geïnformeerd. Afwijkingen door interne of externe ontwikkelingen worden onderbouwd.

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 | 3.5 BEDRIJFSVOERING

81/130

Communicatie Communicatie speelt bij alle gemeentelijke thema’s een rol, zeker waar beleid impact heeft op inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties. Team Communicatie verbindt mensen, beleid en samenleving en helpt beleid begrijpelijk te maken. Zo dragen we bij aan de ambities uit het collegeprogramma en versterken we betrokkenheid en vertrouwen. We ontwikkelen ons verder als communicatieve organisatie. Daarbij is een goede interne communicatie de basis en voorwaarde om extern effectief en geloofwaardig te kunnen communiceren. Door onder andere strategisch advies, klantgericht schrijven en te werken met omgevingsbeelden sluiten we aan op wat er leeft en speelt in de Hoeksche Waard en daarbuiten.

Duurzaamheid Duurzaamheid vormt een integraal onderdeel van ons beleid en onze bedrijfsvoering. Het is een belangrijk thema voor onze inwoners en ondernemers en voor ons als maatschappelijke organisatie. Komend jaar richten we ons met de interne processen, faciliteiten en middelen op het maximaal bijdragen aan klimaatbewust vastgoed, verdere uitbreiding van het elektrische wagenpark en beter afvalbeheer en recycling. Ook energiezuinige hardware, minimaliseren van servers en capaciteit (waaronder ook AI-gebruik) én minimaliseren van data door medewerkers zijn aandachtspunten voor het komende jaar. Duurzame huisvesting De gemeente streeft naar energieneutraal vastgoed uiterlijk in 2040, met een zo hoog mogelijk aandeel al in 2030. Het ambtelijk vastgoed moet hierin het voortouw nemen. Tegelijk dragen we bij aan nationale doelen: halvering van primair grondstoffengebruik in 2030 en een circulaire economie in 2050. Bij de keuze voor onze definitieve huisvesting zijn duurzaamheid, duurzame bedrijfsvoering en toekomstbestendigheid belangrijke aspecten. Aspecten die in de huidige huisvesting niet gerealiseerd kunnen worden zonder aanzienlijke (des)investeringen.

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 | 3.5 BEDRIJFSVOERING

82/130

3.6 Verbonden Partijen Algemeen Een verbonden partij is volgens het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) provincies en gemeenten een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de gemeente een bestuurlijk én een financieel belang heeft. Een bestuurlijk belang is zeggenschap door vertegenwoordiging in het bestuur of door stemrecht. Een financieel belang is: • een bedrag dat aan de verbonden partij ter beschikking is gesteld en niet verhaalbaar is als de verbonden partij failliet gaat of • het bedrag waarvoor aansprakelijkheid bestaat als de verbonden partij haar verplichtingen niet nakomt.

Actualisatie beleid verbonden partijen Hoewel niet formeel door de gemeenteraad bekrachtigd, werden bij de start van gemeente Hoeksche Waard de door de Hoeksche Waardse gemeenten eerder vastgestelde regionale nota's Verbonden partijen wel als richtlijnen beschouwd voor het beleid ten aanzien van de verbonden partijen. Op grond van artikel 25 van de Financiële verordening gemeente Hoeksche Waard 2025 biedt het college de gemeenteraad echter eens per raadsperiode een Nota verbonden partijen aan en stelt de raad de nota vast. De Rekenkamer Hoeksche Waard heeft op verzoek van de raad in 2022 het casusonderzoek verbonden partijen gestart. Het eindrapport 'Grip op verbonden partijen! Balans bij drie verbonden partijen?' is op 7 maart 2023 door de raad vastgesteld. Een van de aanbevelingen is het opstellen van een actuele Nota verbonden partijen. Bovenstaande ontwikkelingen leidden ertoe dat de raad op 7 november 2023 de Startnotitie verbonden partijen vaststelde, op grond waarvan een nieuwe Nota verbonden partijen wordt voorbereid en ter vaststelling aan de raad zal worden aangeboden. De Nota verbonden partijen wordt in nauwe samenwerking tussen griffie en ambtelijke organisatie opgesteld. Als gevolg van andere prioriteiten heeft dit proces helaas enige vertraging opgelopen. De nota zal naar verwachting in het eerste kwartaal van 2026 ter besluitvorming aan de raad worden aangeboden.

Beleidskader/verordeningen De volgende notities en verordeningen vormen mede de basis voor het te actualiseren beleid voor verbonden partijen: • Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) • Notitie Verbonden partijen van de Commissie BBV (2025) • Wet gemeenschappelijke regelingen (gewijzigd per 1 juli 2022) • Financiële verordening gemeente Hoeksche Waard 2025 • Raadsbesluiten van de vijf voormalige gemeenten (formeel niet door de gemeenteraad Hoeksche Waard bekrachtigd): - vaststelling en uitwerking Nota ‘Verbonden partijen gemeenten Hoeksche Waard’ - vaststelling notitie ‘Naar een goede wisselwerking tussen gemeenteraden en verbonden partijen in de Hoeksche Waard’ • vaststelling Rekenkamerrapport risicomanagement • Doorwerking adviezen Denktank Grip op Gemeenschappelijke Regelingen Zuid-Holland Zuid. • Eindrapport Rekenkamer Hoeksche Waard 'Grip op verbonden partijen! Balans bij drie verbonden partijen?' en het raadsbesluit hierover van 7 maart 2023. • Raadsbesluit 7 november 2023 vaststelling Startnotitie verbonden partijen

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 | 3.6 VERBONDEN PARTIJEN

83/130

Risicoprofiel Op grond van het BBV moet in de paragraaf ‘verbonden partijen’ per verbonden partij een risicoprofiel worden opgenomen. Voor deze risicoanalyse worden de financiële en bestuurlijke risico’s in beeld gebracht. In de betreffende programma’s staan we overigens ook uitgebreider stil bij de gemeenschappelijke regelingen met een hoog risicoprofiel. Financiële risico’s verbonden partijen Onderstaand overzicht geeft weer hoe de financiële analyse wordt uitgevoerd. Dat gebeurt aan de hand van 7 vragen. De vragen richten zich met name op de begrippen control en governance en daarmee op sturing, beheersing, verantwoording en toezicht. Bij een overwegend lage score is de eindconclusie van de financiële analyse dat ook daar laag wordt gescoord. De vragen zijn nadrukkelijk bedoeld als hulpmiddel voor de analyse. Omdat niet alle vragen geheel kwantificeerbaar zijn, is discussie over de scores mogelijk. Vragen

Laag

Gemiddeld

Hoog

1. Omvang jaarlijkse financiële bijdrage 2. Is het weerstandsvermogen in de verbonden partij toereikend? 3. Benodigd gemeentelijk weerstandsvermogen op basis van risico’s bij de verbonden partijen 4. In hoeverre is de gemeente financieel aansprakelijk? 5. Is de organisatie in staat om financieel bij te sturen? 6. Is de bedrijfsvoering van de organisatie op orde? 7. Is de kwaliteit van het risicomanagement van de organisatie op orde?

< 450.000 Volledig

450.000- 1.000.000 Deels

> 1.000.000 Niet

< 45.000

45.000- 100.000

>100.000

Niet Volledig Ja Ja

Gedeeltelijk Deels Gedeeltelijk Gedeeltelijk

Volledig Niet Nee Nee

Bestuurlijke (inhoudelijke) risico’s verbonden partijen Hieronder vermelden we op welke manier de bestuurlijke analyse wordt uitgevoerd. Dat gebeurt aan de hand van 7 vragen. Naast aandacht voor control en governance in de financiële analyse (de zogenoemde ‘hard controls’), komen ook de zogenoemde ‘soft controls’ aan bod. Denk hierbij aan begrippen als welwillendheid, leiderschap, integriteit en vertrouwen. Bij een overwegend lage score, is de eindconclusie van de bestuurlijke analyse dat ook laag wordt gescoord. De vragen zijn ook hier nadrukkelijk bedoeld als hulpmiddel voor de analyse. Omdat niet alle vragen geheel kwantificeerbaar zijn, is discussie over de scores mogelijk. Vragen

Laag

Gemiddeld

Hoog

1. In hoeverre komt het gemeentelijk belang overeen met het belang van de organisatie? 2. Is er invloed op de samenstelling van het bestuur? 3. Is de gemeente vertegenwoordigd in het bestuur (en in welke stemverhouding)? 4. Zijn er duidelijke afspraken over doelen en te leveren prestaties en worden deze afspraken nagekomen? 5. In welke mate is er vertrouwen in bestuur en/of directie van de verbonden partij? 6. Zijn er duidelijke afspraken over informatievoorziening? 7. In hoeverre zijn de te leveren prestaties van invloed op de realisatie van gemeentelijke beleidsdoelstellingen?

Volledig

Gedeeltelijk

Minimaal

Ja DB Ja

AB/ overig Gedeeltelijk

Nee Nee Nee

Maximaal Ja Minimaal

Gemiddeld Gedeeltelijk Gemiddeld

Minimaal Nee Maximaal

Ontwikkelingen verbonden partijen Nieuwe verbonden partijen Er zijn geen voornemens om verbindingen met nieuwe partijen aan te gaan. Beëindigen van verbonden partijen partijen Ontwikkelingsbedrijf Bedrijvenpark Hoeksche Waard B.V./C.V. Het college heeft op 10 september 2024 goedgekeurd dat de gemeente als (enig) aandeelhouder in Ontwikkelingsbedrijf Bedrijvenpark Hoeksche Waard B.V. in de desbetreffende algemene vergadering van aandeelhouders of daarbuiten besluit tot ontbinding van Ontwikkelingsbedrijf Bedrijvenpark Hoeksche

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 | 3.6 VERBONDEN PARTIJEN

84/130

Waard B.V., alsook besluit tot het verlenen van goedkeuring voor het voorgenomen besluit tot ontbinding van Bedrijvenpark Hoeksche Waard C.V., zodanig dat deze beide uiterlijk 31 december 2024 zijn uitgeschreven uit het Handelsregister van de Kamer van Koophandel. Per 21 oktober 2024 is de inschrijving in het Handelsregister van Ontwikkelingsbedrijf Hoeksche Waard B.V. In liquidatie. Uitschrijving heeft nog niet plaatsgevonden. GR Schadevergoedingsschap HSL-Zuid, A16 en A4 De gemeenschappelijke regeling Schadevergoedingsschap HSL-Zuid, A16 en A4 vervalt van rechtswege op 1 januari 2026. Wijzigingen van bestaande verbonden partijen GR Dienst Gezongdheid en Jeugd Zuid-Holland Zuid De raad wordt voorgesteld op 23 september 2025 te besluiten het college toestemming te geven in te stemmen met de achtste wijziging van de gemeenschappelijke regeling Dienst Gezondheid en Jeugd Zuid-Holland Zuid. Aandachtspunten bij bestaande verbonden partijen Ter uitvoering van de motie beleidskeuzes is een aantal verdiepingsopdrachten vastgesteld. Een daarvan betreft de gemeenschappelijke regelingen. Het aandeel van de gemeenschappelijke regelingen op de gemeentebegroting is substantieel. Met het oog op de gemeentelijke ravijnjaren is het van belang dat ook de gemeenschappelijke regelingen zich gaan voorbereiden op scenario's, mogelijke ombuigingen etc.

om op die manier ook een bijdrage te leveren aan de steeds krapper wordende financiële ruimte bij gemeenten. Aandeel verbonden partijen In het volgende overzicht is het totale aandeel van bijdragen aan verbonden partijen afgezet tegen de totale gemeentelijke lasten weergegeven (bedragen x € 1.000). Aandeel verbonden partijen

Begroting lasten

%

0 Bestuur en ondersteuning 1 Veiligheid 2 Verkeer, vervoer en openbare ruimte 3 Economie 4 Onderwijs 5 Sport, cultuur en recreatie 6 Sociaal domein 7 Volksgezondheid en milieu 8 Volkshuisvesting en ruimtelijke ordening 9 Algemene dekkingsmiddelen, overhead, Vpb en onvoorzien

7 9.090 12.171 0 508 4.229 27.294 6.804 0 1.855

10.580 13.303 56.560 3.367 8.332 17.360 116.127 10.386 8.984 39.769

0 68 22 0 6 24 24 66 0 5

Totaal

61.958

284.768

22

Programma

Uit bovenstaande tabel blijkt dat ruim 20% van onze begroting betrekking heeft op bijdragen aan verbonden partijen. Grafisch ziet het er als volgt uit:

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 | 3.6 VERBONDEN PARTIJEN

85/130

Bijdragen aan verbonden partijen ten opzichte van totale lasten programma

7

0. Bestuur en ondersteuning

10.580 9.090 13.303

1. Veiligheid

12.171

2. Verkeer, vervoer en openbare ruimte

56.560 0

3. Economie

3.367 508

4. Onderwijs

8.332 4.229

5. Sport, cultuur en recreatie

17.360 27.294

6. Sociaal domein

116.127 6.804 10.386

7. Volksgezondheid en milieu 0

8. Volkshuisvesting en ruimtelijke ordening

8.984 1.855

Alg. dekk, overhead, VPB en onvoorzien

39.769

0 Bijdragen aan verbonden partijen

20.000

40.000

60.000

80.000

100.000

120.000 140.000

Totale lasten programma

In het volgende overzicht zijn de bijdragen per verbonden partij afgezet tegen de totale bijdragen aan verbonden partijen. In dit overzicht zijn de verbonden partijen waar de gemeente bijdragen (dividend) van ontvangt buiten beschouwing gelaten. % Verdeling bijdragen aan verbonden partijen

Samenwerking Vastgoedinformatie, Heffing en Waardebepaling (SVHW) Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid Dienst Gezondheid en Jeugd Zuid-Holland Zuid Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid Bres Accomodaties B.V. Regionale Afvalstoffendienst Hoeksche Waard B.V. Overig

Overzicht verbonden partijen Onze gemeente neemt deel in onderstaande verbonden partijen.

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 | 3.6 VERBONDEN PARTIJEN

86/130

A Gemeenschappelijke regelingen GR Samenwerking Vastgoedinformatie, Heffing en Waardebepaling (SVHW) Programma

2. Verkeer, vervoer en openbare ruimte / Algemene dekkingsmiddelen, overhead, vpb en onvoorzien

Taakveld

0.61 OZB-woningen 0.62 OZB-niet-woningen 0.63 Parkeerbelasting 0.64 Belastingen overig 7.2 Riolering 7.3 Afval

Deelnemers

De gemeenten Alblasserdam, Albrandswaard, Altena, Barendrecht, Drimmelen, Geertruidenberg, Goeree-Overflakkee, HardinxveldGiessendam, Hoeksche Waard, Krimpenerwaard, Lansingerland, Nieuwkoop, Ridderkerk, Voorne aan Zee en Waterschap Hollandse Delta.

Vestigingsplaats

Klaaswaal

Website

www.svhw.nl

Wijze waarop de verbonden partij bijdraagt aan doelstellingen van de gemeente Een zo doelmatig mogelijke uitvoering van werkzaamheden voor de heffing en invordering van belastingen, heffingen en rechten, de Wet waardering onroerende zaken, de administratie van vastgoedgegevens, het verstrekken van vastgoedgegevens aan de deelnemers en derden en de Wet basisregistraties adressen en gebouwen. Bestuurlijk Het algemeen bestuur bestaat uit twee leden uit het college van dijkgraaf en heemraden van het Waterschap Hollandse Delta en een collegelid van iedere deelnemende gemeente. Onze gemeente is vertegenwoordigd door wethouder Van der Wulp, zijn vervanger is wethouder Verbiest. De vertegenwoordigers van het Waterschap hebben ieder een meervoudig stemrecht van 6. De overige leden van het algemeen bestuur hebben 1 stem. Het dagelijks bestuur bestaat uit de voorzitter en vier leden, uit en door het algemeen bestuur aan te wijzen. Onze gemeente is hierin vertegenwoordigd door wethouder Van der Wulp. Er is ook een ambtelijke commissie met als taak het algemeen bestuur gevraagd en ongevraagd te adviseren over alle aangelegenheden over SVHW. Iedere deelnemer heeft een vertegenwoordiger in de commissie. Financieel belang Uittreding: Hiervoor stelt een onafhankelijke registeraccountant een liquidatieplan op. Het plan wordt door het algemeen bestuur vastgesteld.

De daarin beschreven financiële verplichtingen zijn bindend. Opheffing: Een besluit hiertoe kan worden genomen door ten minste twee derde van het aantal deelnemers. Een onafhankelijke registeraccountant stelt het liquidatieplan op dat door het algemeen bestuur wordt vastgesteld. Kengetallen Financiële kengetallen Opgenomen lasten (= bijdrage aan GR) in gemeentebegroting 2026 Begroot resultaat van de verbonden partij in 2026 Eigen vermogen per 1-1-2026 Eigen vermogen per 31-12-2026 Vreemd vermogen per 1-1-2026 Vreemd vermogen per 31-12-2026 Solvabiliteit per 1-1-2026 (= eigen vermogen/totaal vermogen) Solvabiliteit per 31-12-2026 (= eigen vermogen/totaal vermogen)

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 | 3.6 VERBONDEN PARTIJEN

Bedrag (x €1.000) 1.349 0 1.020 1.020 11.605 11.497 8% 8%

87/130

GR Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid Programma

1. Veiligheid

Taakveld

1.1 Crisisbeheersing en Brandweer

Deelnemers

De gemeenten Alblasserdam, Dordrecht, Gorinchem, Hardinxveld-Giessendam, Hendrik-Ido- Ambacht, Hoeksche Waard, Molenlanden, Papendrecht, Sliedrecht en Zwijndrecht

Vestigingsplaats

Dordrecht

Website

www.vrzhz.nl

Wijze waarop de verbonden partij bijdraagt aan doelstellingen van de gemeente Het openbaar lichaam integreert de brandweerzorg, rampenbestrijding, crisisbeheersing en geneeskundige hulpverlening (bij ongevallen en rampen), met behoud van lokale verankering, bestuurlijk en operationeel op regionaal niveau binnen het samenwerkingsgebied. Dit moet een doelmatige en slagvaardige hulpverlening verzekeren, mede op basis van een gecoördineerde voorbereiding. Ook is het openbaar lichaam een platform voor samenwerking met diensten die aan hulpverlening zijn gelieerd, met partners, organisaties en andere openbare lichamen. Bestuurlijk Het algemeen bestuur bestaat uit de burgemeesters van de deelnemende gemeenten. Onze gemeente is hierin vertegenwoordigd door burgemeester Witte, wethouder Boogaard is haar vervanger. Het dagelijks bestuur bestaat uit de voorzitter en 3 tot 4 overige leden, door en uit het algemeen bestuur aan te wijzen. Onze gemeente is hierin vertegenwoordigd door burgemeester Witte. Financieel belang De deelnemende gemeenten waarborgen de betaling van rente en aflossing van de geldleningen die de Veiligheidsregio aangaat voor de uitvoering van zijn taak, in de verhouding tot het inwoneraantal op 1 januari van het dienstjaar waarin de geldlening wordt aangegaan. Uittreding: Dit is slechts mogelijk na wijziging van de verdeling van gemeenten in regio’s, als bedoeld in art.

8 Veiligheidsregio’s. Het algemeen bestuur regelt onder goedkeuring van Gedeputeerde Staten de gevolgen van uittreding. Opheffing: De regeling kan slechts worden opgeheven voor zover dit op grond van artikel 8 en 9 van de Wet Veiligheidsregio’s mogelijk is. Het algemeen bestuur stelt - na het horen van de raden van de deelnemende gemeenten - het liquidatieplan vast en regelt onder goedkeuring van Gedeputeerde Staten de vereffening van het vermogen. Kengetallen Financiële kengetallen Opgenomen lasten (= bijdrage aan GR) in gemeentebegroting 2026 Begroot resultaat van de verbonden partij in 2026 Eigen vermogen per 1-1-2026 Eigen vermogen per 31-12-2026 Vreemd vermogen per 1-1-2026 Vreemd vermogen per 31-12-2026 Solvabiliteit per 1-1-2026 (= eigen vermogen/totaal vermogen) Solvabiliteit per 31-12-2026 (= eigen vermogen/totaal vermogen)

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 | 3.6 VERBONDEN PARTIJEN

Bedrag (x €1.000) 9.090 0 6.216 6.165 102.120 111.650 5,7% 5,2%

88/130

GR Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid Programma

4. Onderwijs 6. Sociaal Domein en 7. Volksgezondheid en Milieu

Taakveld

4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken, 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+, 6.72 Maatwerkdienstverlening 18-, 6.81 Geëscaleerde zorg18+, 6.82 Geëscaleerde zorg 18-, 7.1 Volksgezondheid

Deelnemers

De gemeenten Alblasserdam, Dordrecht, Gorinchem, Hardinxveld-Giessendam, Hendrik-Ido- Ambacht, Hoeksche Waard, Molenlanden, Papendrecht, Sliedrecht en Zwijndrecht

Vestigingsplaats

Dordrecht

Website

www.dienstgezondheidjeugd.nl

Wijze waarop de verbonden partij bijdraagt aan doelstellingen van de gemeente Het samenwerkingsverband behartigt mede de gemeenschappelijke belangen van de deelnemers vanuit het beginsel van verlengd lokaal bestuur om het gebied evenwichtig en voorspoedig te ontwikkelen. De belangen worden behartigd door het bepalen van de hoofdlijnen van gewenste ontwikkelingen door sturing, ordening, integratie en, in voorkomende gevallen, uitvoering in de taakvelden publieke gezondheid, onderwijs, jeugdzorg en maatschappelijke ondersteuning, meer in het bijzonder huiselijk geweld en kindermishandeling, zoals bedoeld in de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015. Bestuurlijk Het algemeen bestuur bestaat uit 1 lid per deelnemer (door en uit het college van burgemeester en wethouders aan te wijzen). Onze gemeente is hierin vertegenwoordigd door wethouder Peters, zijn vervanger is wethouder Steen. Het dagelijks bestuur bestaat uit de voorzitter en vier leden die door het algemeen bestuur uit zijn midden worden aangewezen. Onze gemeente is hierin vertegenwoordigd door wethouder Peters. Financieel belang In de begroting wordt aangegeven welke bijdrage elke deelnemer verschuldigd is aan het samenwerkingsverband.

De kosten die het samenwerkingsverband aan de deelnemers toerekent, bestaan uit algemene kosten (toe te rekenen op basis van het aantal inwoners) en overige kosten (toe te rekenen aan de deelnemers die deelnemen aan die taken waarop de kosten betrekking hebben). De deelnemers zorgen ervoor dat het samenwerkingsverband altijd over voldoende geld beschikt om aan zijn verplichtingen tegen derden te kunnen voldoen. De deelnemers garanderen bovendien tegen iedere geldgever de nakoming van de huidige en toekomstige verplichtingen die de publieke rechtspersoon op enig moment tegen die geldgever heeft. Uittreding: Hiervoor is toestemming nodig van het algemeen bestuur. Het algemeen bestuur regelt ook de (financiële) gevolgen. Opheffing: Een besluit hiertoe kan worden genomen door tenminste driekwart van het aantal deelnemende gemeenten. Het algemeen bestuur stelt het liquidatieplan op. Kengetallen Financiële kengetallen Opgenomen lasten (= bijdrage aan GR) in gemeentebegroting 2026 Begroot resultaat van de verbonden partij in 2026 Eigen vermogen per 1-1-2026 Eigen vermogen per 31-12-2026 Vreemd vermogen per 1-1-2026 Vreemd vermogen per 31-12-2026 Solvabiliteit per 1-1-2026 (= eigen vermogen/totaal vermogen) Solvabiliteit per 31-12-2026 (= eigen vermogen/totaal vermogen)

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 | 3.6 VERBONDEN PARTIJEN

Bedrag (x €1.000) 30.908 0 2.676 2.882 29.715 30.403 8,3 % 8,7 %

89/130

GR Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid Programma

7. Economische zaken en milieu

Taakveld

7.4 Milieubeheer

Deelnemers

De gemeenten Alblasserdam, Dordrecht, Gorinchem, Hardinxveld-Giessendam, Hendrik-Ido- Ambacht, Hoeksche Waard, Molenlanden, Papendrecht, Sliedrecht en Zwijndrecht en de provincie Zuid-Holland

Vestigingsplaats

Dordrecht

Website

www.ozhz.nl

Wijze waarop de verbonden partij bijdraagt aan doelstellingen van de gemeente De Omgevingsdienst ondersteunt de deelnemers bij de uitvoering van hun taken op het gebied van het omgevingsrecht in het algemeen en de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht in het bijzonder. Ook ondersteunt de dienst bij taken op het terrein van vergunningverlening, handhaving en toezicht op grond van de in artikel 5.1 van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht genoemde wetten. Bestuurlijk Het algemeen bestuur bestaat uit 1 lid en 1 plaatsvervangend lid per deelnemer (door en uit het college aan te wijzen). Onze gemeente is hierin vertegenwoordigd door wethouder Van der Wulp, zijn vervanger is wethouder Verbiest. Het dagelijks bestuur bestaat uit de voorzitter, plaatsvervangend voorzitter en 3 andere leden. Onze gemeente is hierin vertegenwoordigd door wethouder Van der Wulp. Financieel belang In de begroting wordt vastgelegd welke bijdrage elke deelnemer verschuldigd is aan de Omgevingsdienst. In een Bijdrageverordening die het algemeen bestuur vaststelt, worden de verschuldigde vergoedingen voor instandhouding van de Omgevingsdienst en de te leveren diensten vastgelegd. Uittreding: Uittreding is mogelijk na toestemming van het vertegenwoordigend orgaan. Het algemeen bestuur regelt de financiële en organisatorische gevolgen van de uittreding en stelt de verschuldigde schadeloosstelling vast.

Opheffing: De regeling kan worden opgeheven indien ten minste 8 deelnemers, die tenminste een drie vierde meerderheid vormen van het aantal stemmen in het algemeen bestuur, daartoe besluiten. Het algemeen bestuur stelt een liquidatieplan vast dat voorziet in de verplichting van de deelnemers tot deelneming in de financiële en personele gevolgen van de opheffing. Kengetallen Financiële kengetallen

Bedrag (x €1.000)

Opgenomen lasten (= bijdrage aan GR) in gemeentebegroting 2026 Begroot resultaat van de verbonden partij in 2026 Eigen vermogen per 1-1-2026 Eigen vermogen per 31-12-2026 Vreemd vermogen per 1-1-2026 Vreemd vermogen per 31-12-2026 Solvabiliteit per 1-1-2026 (= eigen vermogen/totaal vermogen) Solvabiliteit per 31-12-2026 (= eigen vermogen/totaal vermogen)

2.490 74 1.095 1.172 13.042 12.808 8% 8%

GR Wegschap Tunnel Dordtse Kil Programma

2. Verkeer, vervoer en openbare ruimte

Taakveld

2.1 Verkeer en vervoer

Deelnemers

Provincie Zuid-Holland en de gemeenten Dordrecht en Hoeksche Waard

Vestigingsplaats

Dordrecht

Website

www.kiltunnel.nl

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 | 3.6 VERBONDEN PARTIJEN

90/130

Wijze waarop de verbonden partij bijdraagt aan doelstellingen van de gemeente De dienst beheert en exploiteert de Kiltunnel en de aansluitende wegverbindingen. Bestuurlijk Het algemeen bestuur bestaat uit 2 leden van iedere deelnemer waarvan 2 aan te wijzen door de raad uit zijn midden en uit het college van gemeente Hoeksche Waard, de voorzitter inbegrepen. Hiertoe zijn aangewezen de wethouders Verbiest en Van der Wulp. Het dagelijks bestuur bestaat uit 1 lid van iedere deelnemer, uit en door het algemeen bestuur aan te wijzen. Onze gemeente is hierin vertegenwoordigd door wethouder Verbiest. Financieel belang Elke deelnemer waarborgt de betaling van rente en aflossing van de door het Wegschap te sluiten leningen en in rekening-courant op te nemen gelden, in overeenstemming met de hierboven vermelde percentages. Als hieruit voor de deelnemers betalingen voortkomen, verrekenen de deelnemers deze onderling met gebruikmaking van dezelfde percentages. Uittreding: Hiervoor kan het algemeen bestuur voorwaarden opstellen. Opheffing: Het algemeen bestuur stelt een liquidatieplan op. Kengetallen Financiële kengetallen

Bedrag (x €1.000)

Opgenomen lasten (= bijdrage aan GR) in gemeentebegroting 2026 Begroot resultaat van de verbonden partij in 2026 Eigen vermogen per 1-1-2026 Eigen vermogen per 31-12-2026 Vreemd vermogen per 1-1-2026 Vreemd vermogen per 31-12-2026 Solvabiliteit per 1-1-2026 (= eigen vermogen/totaal vermogen) Solvabiliteit per 31-12-2026 (= eigen vermogen/totaal vermogen)

0 3.370 24.641 27.620 37.414 33.441 39,7 % 45,2 %

B Stichtingen en verenigingen Karel. (voorheen Stichting Inkoopbureau West-Brabant) Programma

Algemene dekkingsmiddelen, overhead, vpb en onvoorzien

Taakveld

0.4 Overhead

Deelnemers

De gemeenten Altena, Borssele, Dongen, Drimmelen, Etten-Leur, Geertruidenberg, Goeree-Overflakkee, Halderberge, Hoeksche Waard, Kapelle, Moerdijk, Noord-Beveland, Reimerswaal, Rucphen, Steenbergen, Tholen, Woensdrecht en Zundert; samenwerking GHO gemeenten, de gemeenschappelijke regelingen ABG- organisatie, GR de Bevelanden, Servicecentrum GGD Hart voor Brabant en GGD Zeeland

Vestigingsplaats

Zevenbergen

Website

www.inkoopbureauwestbrabant.nl

Wijze waarop de verbonden partij bijdraagt aan doelstellingen van de gemeente De stichting dient indirect diverse openbare belangen door het behalen van voordelen op zowel financieel, kwalitatief en procesmatig gebied voor de deelnemers, onder andere door het faciliteren van een regionaal inkoopbureau. Bestuurlijk Het algemeen bestuur bestaat uit 1 vertegenwoordiger per deelnemende gemeente. Onze gemeente is hierin vertegenwoordigd door wethouder Van der Wulp, zijn vervanger is wethouder Verbiest. Het dagelijks bestuur bestaat uit 5 leden. Onze gemeente is hierin vertegenwoordigd door wethouder van der Wulp.

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 | 3.6 VERBONDEN PARTIJEN

91/130

Financieel belang De gemeente heeft bij het toetreden tot de stichting een borgsom gestort. De jaarlijkse gemeentelijke bijdrage is gebaseerd op het aantal af te nemen dagdelen van het inkoopbureau. Kengetallen Financiële kengetallen

Bedrag (x €1.000)

Opgenomen lasten (= bijdrage aan GR) in gemeentebegroting 2026 Begroot resultaat van de verbonden partij in 2026 Eigen vermogen per 1-1-2026 Eigen vermogen per 31-12-2026 Vreemd vermogen per 1-1-2026 Vreemd vermogen per 31-12-2026 Solvabiliteit per 1-1-2026 (= eigen vermogen/totaal vermogen) Solvabiliteit per 31-12-2026 (= eigen vermogen/totaal vermogen)

142 N.v.t.. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t.. N.v.t.

C Vennootschappen en Coöperaties (deelnemingen) Stedin Programma

Algemene dekkingsmiddelen, overhead, vpb en onvoorzien

Taakveld

0.5 Treasury

Deelnemers

De aandelen van Stedin zijn in handen van 44 gemeenten

Vestigingsplaats

Rotterdam

Website

www.stedingroep.nl

Wijze waarop de verbonden partij bijdraagt aan doelstellingen van de gemeente Het betrouwbaar, veilig en maatschappelijk verantwoord leveren van energie en daaraan gerelateerde producten aan particuliere en zakelijke klanten en samenwerking en deelneming in andere rechtspersonen. Bestuurlijk Gemeente Hoeksche Waard bezit 2,04 % van de aandelen van Stedin (101.253 van de 4.970.978 aandelen). Wethouder Van der Wulp vertegenwoordigt onze gemeente in de Algemene vergadering van Aandeelhouders. Wethouder Verbiest is zijn vervanger. Financieel belang De boekwaarde van onze aandelen bedraagt: € 6.138.000 (101.253 normale aandelen). Daarnaast hebben wij 8.487 cumulatief preferente aandelen met een boekwaarde van € 4.000.000. Kengetallen Financiële kengetallen

Bedrag (x €1.000)

Opgenomen baten (= dividend) in gemeentebegroting 2026* Werkelijk resultaat van de verbonden partij in 2024* Eigen vermogen per 1-1-2024* Eigen vermogen per 31-12-2024* Vreemd vermogen per 1-1-2024* Vreemd vermogen per 31-12-2024* Solvabiliteit per 1-1-2024 (= eigen vermogen/totaal vermogen)* Solvabiliteit per 31-12-2024 (= eigen vermogen/totaal vermogen)*

1.100 (regulier) en 120 (cum. pref.) 158.000 3.221.000 3.370.000 5.063.000 5.704.000 39% 37%

*Vanwege het ontbreken van de gegevens over 2026 zijn de laatst bekende gegevens uit de jaarrekening 2024 van Stedin opgenomen.

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 | 3.6 VERBONDEN PARTIJEN

92/130

BV Gemeenschappelijk Bezit Evides Programma

Algemene dekkingsmiddelen, overhead, vpb en onvoorzien

Taakveld

0.5 Treasury

Deelnemers

De aandelen van het Gemeenschappelijk Bezit Evides zijn in handen van gemeenten en provincies in het verzorgingsgebied

Vestigingsplaats

Rotterdam

Website

www.evides.nl

Wijze waarop de verbonden partij bijdraagt aan doelstellingen van de gemeente Gemeente Hoeksche Waard neemt samen met gemeenten en provincies in Rijnmond en Zeeland deel in de BV Gemeenschappelijk Bezit Evides. Op haar beurt is de BV voor 50% eigenaar van het drinkwaterleidingbedrijf Evides. Evides levert drinkwater aan huishoudens en bedrijfsleven en levert in toenemende mate ook industriewater en diensten op het gebied van afvalwater- en rioolwaterzuivering. Bestuurlijk Gemeente Hoeksche Waard bezit 4,99% (92.372) van de aandelen van het Gemeenschappelijk Bezit Evides van de 1.850.000 aandelen. Wethouder van der Wulp vertegenwoordigt onze gemeente in de Algemene vergadering van Aandeelhouders, wethouder Verbiest is zijn vervanger. Financieel belang De boekwaarde van onze aandelen in de BV Gemeenschappelijk Bezit Evides bedraagt bedrag € 3.389.920 Kengetallen Financiële kengetallen

Bedrag (x €1.000)

Opgenomen baten (= dividend) in gemeentebegroting 2026 Werkelijk resultaat van de verbonden partij in 2024* Eigen vermogen per 1-1-2024* Eigen vermogen per 31-12-2024* Vreemd vermogen per 1-1-2024* Vreemd vermogen per 31-12-2024* Solvabiliteit per 1-1-2024 (= eigen vermogen/totaal vermogen)* Solvabiliteit per 31-12-2024 (= eigen vermogen/totaal vermogen)*

299 26.571 296.709 312.780 15 20 100% 100%

* Vanwege het ontbreken van de gegevens over 2026 zijn de laatst bekende gegevens uit de jaarrekening 2024 van Stedin opgenomen. Bank Nederlandse Gemeenten Programma

Algemene dekkingsmiddelen, overhead, vpb en onvoorzien

Taakveld

0.5 Treasury

Deelnemers

Bijna alle Nederlandse overheden.

Vestigingsplaats

Den Haag

Website

www.bngbank.nl

Wijze waarop de verbonden partij bijdraagt aan doelstellingen van de gemeente De gemeente heeft van oudsher aandelen in de BNG. Doelstelling van de BNG is een gunstige financiële dienstverlening en kredietverstrekking om zo voordelig mogelijk een bijdrage te kunnen leveren aan de maatschappelijke voorzieningen. Bestuurlijk De aandelen van de BNG zijn voor de helft in handen van de Staat. De andere helft is geplaatst bij gemeenten, provincie en een hoogheemraadschap. Gemeente Hoeksche Waard bezit 0,28 % (153.738) van de aandelen van de BNG (van de 55.690.720 aandelen). Wethouder Van der Wulp vertegenwoordigt onze gemeente in de Algemene vergadering van Aandeelhouders, wethouder Verbiest is zijn vervanger.

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 | 3.6 VERBONDEN PARTIJEN

93/130

Financieel belang De boekwaarde van onze aandelen BNG bedraagt € 357.000,-. Kengetallen Financiële kengetallen

Bedrag (x €1.000)

Opgenomen baten (= dividend) in gemeentebegroting 2026 Werkelijk resultaat van de verbonden partij in 2024* Eigen vermogen per 1-1-2024* Eigen vermogen per 31-12-2024* Vreemd vermogen per 1-1-2024* Vreemd vermogen per 31-12-2024* Solvabiliteit per 1-1-2024 (= eigen vermogen/totaal vermogen)* Solvabiliteit per 31-12-2024 (= eigen vermogen/totaal vermogen)*

386 294.000 4.721.000 4.800.000 110.834.000 123.200.000 4% 4%

*Vanwege het ontbreken van de gegevens over 2026 zijn de laatst bekende gegevens uit de jaarrekening 2024 van Stedin opgenomen. Bres Accommodaties BV Programma

5. Sport, cultuur en recreatie

Taakveld

5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie/ 5.2 Sportaccommodaties

Deelnemers

Gemeente Hoeksche Waard

Vestigingsplaats

Maasdam

Website

www.bresaccommodaties.nl

Wijze waarop de verbonden partij bijdraagt aan doelstellingen van de gemeente De vennootschap heeft met name ten doel: • het exploiteren en beheren van binnensport-, recreatie-, welzijns- en cultuurfaciliteiten en het (technisch) onderhouden van overig vastgoed in gemeente Hoeksche Waard. Bestuurlijk In deze overheids-BV heeft de gemeente rechtstreeks invloed. Gemeente Hoeksche Waard is 100% aandeelhouder van Bres, is tevens opdrachtgever, bewaakt de opdracht voor uitvoering van de publieke doelstelling en behoudt daarmee haar taak als beleidsmaker en –bepaler. Wethouder Verbiest vertegenwoordigt onze gemeente in de Algemene vergadering van Aandeelhouders, wethouder Van der Wulp is zijn vervanger. Bres heeft een Raad van Commissarissen als toezichthoudend orgaan, bestaande uit 3 leden, benoemd op voordracht van de algemene vergadering van aandeelhouders (zijnde de gemeente). De aandeelhouder benoemt een bestuurder (directeur) en is bevoegd tot schorsing en/of ontslag van een bestuurder. Financieel belang Het eigendom van de accommodaties (zowel juridisch als economisch) is niet aan Bres overgedragen, maar blijft bij de gemeente. Bres voert wel het onderhoud aan de eigendommen uit en exploiteert gemeentelijke accommodaties. Het geplaatst kapitaal bedraagt € 100,-.

Opheffing: Na ontbinding van de vennootschap door een besluit van de aandeelhouder geschiedt de vereffening door de bestuurders, tenzij de algemene vergadering anders bepaalt.

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 | 3.6 VERBONDEN PARTIJEN

94/130

Kengetallen Financiële kengetallen

Bedrag (x €1.000)

Opgenomen lasten (= bijdrage aan GR) in gemeentebegroting 2026 ** Werkelijk resultaat van de verbonden partij in 2024 * Eigen vermogen per 1-1-2024 * Eigen vermogen per 31-12-2024 * Vreemd vermogen per 1-1-2024 * Vreemd vermogen per 31-12-2024 * Solvabiliteit per 1-1-2024 (= eigen vermogen/totaal vermogen) * Solvabiliteit per 31-12-2024 (= eigen vermogen/totaal vermogen) *

7.004 -270 812 542 6.930 7.341 10,49% 6,88%

* Vanwege het ontbreken van de gegevens over 2026 zijn in de tabel de laatst bekende gegevens vanuit de vastgestelde jaarrekening 2024 van Bres opgenomen. ** Het betreft hier de netto bijdrage na aftrek van de kostprijsdekkende huurvergoeding die Bres voor het gebruik van de gemeentelijke panden aan de gemeente moet betalen. Regionale Afvalstoffendienst BV Programma

2. Verkeer, vervoer en openbare ruimte

Taakveld

7.3 Afval

Deelnemers

Gemeenten Hoeksche Waard en Goeree-Overflakkee

Vestigingsplaats

Westmaas

Website

www.radbv.nl

Wijze waarop de verbonden partij bijdraagt aan doelstellingen van de gemeente De vennootschap heeft tot doel om, in het belang van bescherming van het milieu en een doelmatig beheer, werkzaam te zijn op het gebied van: 1. Het uitvoeren van publieke taken in het afval- en grondstoffenbeheer in de ruimste zin, Hieronder wordt in ieder geval verstaan: het inzamelen, het vervoeren, het (doen) be- of verwerken, het verhandelen van afval en grondstoffen en het adviseren hierover. 2. De inzameling van bedrijfsafval en -grondstoffen, inclusief het inzamelen, het vervoeren, het (doen) beof verwerken en het verhandelen. 3. Het uitvoeren van taken op het gebied van beheer en onderhoud van de openbare ruimte. Daarnaast heeft de vennootschap ten doel: • Het deelnemen en het zich op andere wijze interesseren in, het financieren van, het voeren van directie en beheer over, het verlenen van diensten aan en het behartigen van belangen van vennootschappen en ondernemingen, primair dat met een doelstelling als genoemd onder 1, 2 en 3. • Het ter leen opnemen en/of ter leen verstrekken van gelden, evenals het zekerheid stellen, zich op andere wijze sterk maken of zich hoofdelijk naast of voor anderen verbinden.

• Het verkrijgen, vervreemden, beheren en exploiteren van roerende en onroerende zaken en andere goederen, waaronder patenten, merkrechten, licenties, kennis, vergunningen en andere industriële eigendomsrechten ten behoeve van zichzelf of ten behoeve van vennootschappen waarmee zijn in een groep is verbonden zomede het stellen van zekerheden ten behoeve van vennootschappen waarmee zij op enigerlei wijze is verbonden en al wat met het vorenstaande in dit lid in de ruimste zin verband houdt of daartoe bevorderlijk is. De vennootschap kan de diensten genoemd onder 1, 2 en 3 in mindere mate verrichten voor anderen dan de aandeelhoudende gemeenten. Bestuurlijk De relatie tussen gemeente Hoeksche Waard en de RAD kenmerkt zich door een goede balans tussen invloed van de gemeenten Hoeksche Waard en Goeree-Overflakkee als eigenaar en opdrachtgever én

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 | 3.6 VERBONDEN PARTIJEN

95/130

de gewenste autonomie van de uitvoeringsorganisatie. Het is van belang om de opdrachtgevers- en eigenaarsrol te scheiden binnen (het college van) de gemeente. In plaats van een directe aansturing door de gemeente is er na omzetting sprake van een afzonderlijke en verzakelijkte relatie. De eigenaarsrelatie is uitgewerkt in het besturingsmodel. Daarbij worden de taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden van Algemene Vergadering van Aandeelhouders (AVA), Raad van Commissarissen (RvC) en het bestuur (vooral) vastgelegd in de statuten. De opdrachtgeverrelatie is uitgewerkt in, onder andere, een dienstverleningsovereenkomst. Wethouder Steen vertegenwoordigt onze gemeente in de Algemene vergadering van Aandeelhouders, wethouder Peters is zijn vervanger. Financieel belang Gemeente Hoeksche Waard Gemeente Goeree-Overflakkee

10.001 aandelen ( 64%) 5.626 aandelen ( 36%)

Kengetallen Financiële kengetallen Opgenomen lasten (= bijdrage aan GR) in gemeentebegroting 2026 Begroot resultaat van de verbonden partij in 2026 Eigen vermogen per 1-1-2026 Eigen vermogen per 31-12-2026 Vreemd vermogen per 1-1-2026 Vreemd vermogen per 31-12-2026 Solvabiliteit per 1-1-2026 (= eigen vermogen/totaal vermogen) Solvabiliteit per 31-12-2026 (= eigen vermogen/totaal vermogen)

Bedrag (x €1.000) 10.975 54 5.722 5.348 11.310 15.533 34% 26%

D Overige verbonden partijen Er zijn geen verbonden partijen die onder deze categorie vallen.

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 | 3.6 VERBONDEN PARTIJEN

96/130

3.7 Grondbeleid Inleiding In deze paragraaf grondbeleid beschrijven wij de uitvoering van het vastgestelde grondbeleid. Er is vrijheid in de opstelling van deze paragraaf onder de voorwaarde dat deze aan de regelgeving van het BBV (Besluit Begroting en Verantwoording) voldoet. Deze notitie vormt een belangrijk financieel kader voor gemeenten in de uitwerking en de verslaglegging van de diverse grondexploitaties. De belangrijkste pijlers betreffen: • Handreiking vennootschapsbelasting en gemeentelijk grondbedrijf (2015); • Beperken van de risico’s; • Vernieuwing van de begroting en verantwoording van de gemeente zodat meer vergelijkbaarheid in de verslaggeving ontstaat. We maken in deze paragraaf onderscheid tussen faciliterende grondexploitaties en de bouwgronden in exploitatie (BIE). Het staat ons vrij om beide vormen van grondbeleid als een gemengd project in de projectadministratie op te nemen en de sturing en beheersing hierop in te richten.

Conform artikel 16 van het BBV verwerken wij onderstaande punten in onze verslaglegging: • Visie grondbeleid: een visie op het grondbeleid in relatie tot de uitvoering van de doelstellingen van de programma’s in de begroting; • Uitvoering grondbeleid: een verduidelijking van de wijze waarop de gemeente het grondbeleid uitvoert; • Prognose BIE: Een actuele inschatting van de te verwachten resultaten, winstnemingen en risico’s van de totale grondexploitatie;

Visie grondbeleid Dynamisch grondbeleid In 2024 heeft u de nota grondbeleid vastgesteld. Daarin is de overgang van faciliterend naar meer actief grondbeleid onder de titel dynamisch grondbeleid ingezet. Per ruimtelijke ontwikkeling wordt maatwerk toegepast en wordt bekeken welke rol de gemeente speelt. Daarbij bepaalt de gemeente, mede met het oog op de omstandigheden in de markt, in welke mate zij zelf aan het stuur wil zitten om ontwikkelingen van de grond te krijgen. Onderdeel van deze nota was ook het mandaat strategische aankopen. Als strategische grondaankopen noodzakelijk worden geacht om een actievere rol in te nemen bij gebiedsontwikkeling, wordt gebruik gemaakt van het mandaat strategische aankopen. Hiermee heeft het college de mogelijkheid om snelle verwervingen in het kader van een actief grondbeleid zelfstandig uit te voeren en daarmee slagkracht te creëren in een beweeglijke markt. Instrumenten grondbeleid Om de bestuurlijke doelen van het gemeentelijke grondbeleid te bereiken, zetten we een ‘gereedschapskist’ met verschillende instrumenten in. De bestuurlijke (in dit kader ruimtelijke) doelen liggen vast in de meerjarenbegroting, het coalitieuitvoeringsprogramma en diverse visiedocumenten en de daarmee samenhangende beleidsnota’s. De bestuurlijke doelen zijn dynamisch en regelgeving verandert. Daardoor kan ook de inhoud van de gereedschapskist wijzigen.

De huidige nota kostenverhaal is één van de beleidsdocumenten die wij in dit kader inzetten. Om betere invulling te geven aan ons grondbeleid wordt er een nieuw programma kostenverhaal opgesteld. Daarbij worden de volgende twee punten geactualiseerd ten opzichte van de huidige beleidsnota:

PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 | 3.7 GRONDBELEID

97/130

• •

Het programma schrijft een uniforme werkwijze van wettelijk verplichte kostenverhaal voor die geldt voor iedere initiatiefnemer die een nieuwbouwplan of bouwactiviteit binnen de gemeente wil realiseren; Met het programma geeft de gemeente aan op welke manier zij de bijdrage voor de ontwikkeling van een gebied op initiatiefnemers wil verhalen. Hierdoor ontstaat meer financiële slagkracht om verbeteringen in de fysieke leefomgeving te realiseren.

Het programma zal ter besluitvorming aan het college worden aangeboden in het vierde kwartaal van 2025. In 2026 geven we met gebiedsregie verder vorm aan actieve gebiedsontwikkelingen door het maken van ontwikkelbeelden voor onze dorpen in lijn met de omgevingsvisie en de toekomstvisie van de Hoeksche Waard. Doel hierbij is het creëren van maatschappelijke meerwaarde voor het eiland.

Uitvoering grondbeleid Woonvisie en bedrijventerreinprogrammering Bij de uitvoering van de diverse doelstellingen van de programma’s in de begroting zetten wij ons dynamische grondbeleid in. Met de provincie Zuid-Holland maken wij afspraken rondom woningbouw en bedrijventerreinen. Daarmee is de basis gelegd voor de ruimtelijke structuur om te ontwikkelen. Op basis van de Trendraming 2023 heeft de gemeente van 2023 tot en met 2032 de ruimte voor de bouw van 4.150 nieuwe woningen. Met dat aantal kan de vitaliteit van de kernen in stand worden gehouden en daar waar mogelijk kunnen nieuwe locaties worden ontwikkeld om aan de woonbehoefte te blijven voldoen en gestalte te geven aan het gezinseiland-principe. Voor bedrijventerreinprogrammering gelden afspraken voor de periode 2014-2030. Vraag en aanbod van bedrijventerreinen brengen we daarmee kwantitatief en kwalitatief met elkaar in evenwicht. We onderscheiden 3 categorieën: ontwikkelen, niet ontwikkelen en visie. Uit onderzoek blijkt dat er regionaal een overaanbod voor de werkmilieus ‘industrieel’ en ‘kleinschalig/gemengd bedrijventerrein’ is. Er is nog wel ruimte in de distributiesector. Invulling actief grondbeleid Door een dynamisch grondbeleid te voeren kiezen wij bij gebiedsontwikkeling als gemeente voor een actieve dan wel faciliterende rol, afhankelijk van de mate van regie die de gemeente in wil nemen.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/16075216/1