Programmabegroting 2024-2027
Tekst van het document
Programmabegroting 2024-2027
Inhoudsopgave Aanbieding
4
Voorwoord
5
1 1.1 1.2
Inleiding Leeswijzer Algemeen financieel beleid
6 7 9
2 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6 2.7 2.8 2.9 2.10
Programmaplannen Programma 0 Bestuur en Ondersteuning Programma 1 Veiligheid Programma 2 Verkeer, Vervoer en Openbare ruimte Programma 3 Economie Programma 4 Onderwijs Programma 5 Sport, Cultuur en Recreatie Programma 6 Sociaal Domein Programma 7 Volksgezondheid en Milieu Programma 8 Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening Algemene Dekkingsmiddelen, overhead, vennootschapsbelasting en onvoorzien
13 14 17 21 25 30 33 37 47 51 55
3 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 3.7 3.8 3.9
Paragrafen Lokale Heffingen Weerstandsvermogen en Risicobeheersing Onderhoud Kapitaalgoederen Financiering Bedrijfsvoering Verbonden Partijen Grondbeleid Regio Deal Wet open overheid (Woo)
60 62 72 81 94 106 112 137 145 147
4 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7 4.8
Financiële Positie Grondslagen en uitgangspunten Overzicht van baten en lasten Overzicht van incidentele baten en lasten Structureel begrotingsevenwicht Structurele en incidentele mutaties in reserves Investeringsoverzicht Reserves en voorzieningen Geprognosticeerde balans
148 149 152 157 159 160 162 165 168
PROGRAMMABEGROTING 2024-2027 | INHOUDSOPGAVE
2/176
Bijlagen Bijlage 1 Overzicht taakvelden
PROGRAMMABEGROTING 2024-2027 | INHOUDSOPGAVE
169 170
3/176
Aanbieding Hierbij presenteren wij u de Programmabegroting 2024 - 2027 van gemeente Hoeksche Waard. Op 6 juli 2023 stelde u de Perspectiefnota 2024 vast. Hierin stonden, onder meer, de effecten van de Meicirculaire 2023 en de grondslagen/uitgangspunten voor de Begroting 2024. Een verdere toelichting op het financieel beeld vindt u in de Financiële samenvatting. Met deze begroting vragen wij u het budgetrecht toe te passen voor het begrotingsjaar 2024 door de benodigde middelen (programmabudgetten en investeringen) vast te stellen. Voor de bestuurlijke behandeling van de begroting zijn de volgende vergaderingen gepland: • Beeldvormende raad: 24 oktober 2023 • Oordeelsvormende raad / besluitvormende raad: 9 november 2023 Burgemeester en wethouders van gemeente Hoeksche Waard Secretaris, C. Rijnberg
Burgemeester, Ch.B. Aptroot
PROGRAMMABEGROTING 2024-2027 | AANBIEDING
4/176
Voorwoord Voor u ligt de Programmabegroting 2024-2027. Deze geeft een inhoudelijk en financieel overzicht van de taken, plannen én ambities van de gemeente Hoeksche Waard. De begroting maakt een belangrijk deel uit van de planning- en controlcyclus van de gemeente en borduurt voort op de doelstellingen uit de programmabegroting 2023, het coalitieakkoord en het collegeprogramma 2022-2026. Het beleid en de financiën van de gemeente Hoeksche Waard worden, net als bij andere gemeenten beïnvloed door constant veranderende maatschappelijke ontwikkelingen. In het bijzonder de oorlog in Oekraïne heeft impact. Het leidt tot een vluchtelingenstroom en de uitdaging om voor voldoende opvang te zorgen. Ook heeft de oorlog impact op de economie. Denk aan de gestegen energiekosten als een aanjager van de inflatie en schaarste van materiaal waardoor projecten vertraging oplopen. Daarnaast laat de coronacrisis nog haar sporen na. Ook noemen we de krapte op de arbeidsmarkt, die impact heeft op de economie en ook op onze organisatie. En als laatste noemen wij ook de val van het kabinet eerder dit jaar. Naast deze maatschappelijke en economische onzekerheden zijn het op financieel gebied onzekere tijden. Zoals hierboven aangegeven hebben wij te maken met de nodige onzekerheden, (maatschappelijke) ontwikkelingen en Rijksopgaven die boven de markt hangen en op ons afkomen de komende jaren.
Deze zijn met elkaar verbonden en kennen een onderlinge afhankelijkheid. Ook de krapte op de arbeidsmarkt brengt een extra uitdaging met zich mee. Zonder goede personele invulling kan het werk uiteraard niet (optimaal) worden uitgevoerd. Dat geldt voor onze partners, voor onze leveranciers en voor onszelf. We moeten in deze context nadrukkelijk ook de samenwerking blijven zoeken met onze buurgemeenten en stakeholders in onze regio. Een uitdaging, waarbij het van belang is dat we hierbij ook regie (blijven) houden op de vele ontwikkelingen. Ondanks deze onzekerheden gaan wij door met onze dienstverlening en werken wij hard om de opgaven uit het Hoofdlijnenakkoord 'Samen doordacht doen', namelijk levendige dorpen, inclusieve samenleving, duurzaam eiland en Hoeksche Waard in de omgeving, te realiseren. Duidelijk is wel dat de financiële ruimte voor nieuwe ambities (beleid) dan wel voor het opvangen van eventuele tegenvallers beperkt is. Bovendien is er nog geen duidelijkheid vanuit het Rijk over de zogenoemde "ravijnjaren" vanaf 2026, waarin alle gemeenten in Nederland aanzienlijk minder middelen ontvangen. Economische ontwikkelingen, zoals inflatie, hebben impact op iedereen en dus ook op onze eigen begroting. Om tot een structureel sluitende begroting te komen zijn in het raadsvoorstel bij deze begroting dekkingsvoorstellen opgenomen.
Parallel aan het begrotingstraject is uitwerking gegeven aan de motie beleidskeuzes. Het college heeft hierbij alle budgetten nader onderbouwd en ombuigingsmogelijkheden in beeld gebracht. Het college kijkt hierbij nadrukkelijk naar mogelijkheden om (op termijn) ruimte te creëren in de begroting om alternatieve keuzes mogelijk te maken. Dit alles gebeurt uiteraard in nauwe samenwerking met de gemeenteraad. Hierbij moet steeds kritisch worden gekeken of ons beleid mogelijk anders georganiseerd kan worden. Ook kijken we naar mogelijkheden om met tijdelijke middelen (impulsen) structureel voordeel te realiseren. Op deze wijze kunnen we ook op de lange termijn een goede balans blijven houden tussen enerzijds onze maatschappelijke opgaven / gemeentelijke taken en anderzijds gezonde gemeentefinanciën Wij kijken ernaar uit samen met de raad uitvoering te geven aan de ambities voor 2024!
PROGRAMMABEGROTING 2024-2027 | VOORWOORD
5/176
1 Inleiding
PROGRAMMABEGROTING 2024-2027 | 1 INLEIDING
6/176
1.1 Leeswijzer Programma-indeling De programmabegroting bestaat uit 9 programma’s en ongeveer 70 taakvelden. De programma-indeling is als volgt: 0. 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8.
Bestuur en ondersteuning Veiligheid Verkeer, vervoer en openbare ruimte Economie Onderwijs Sport, cultuur en recreatie Sociaal Domein Volksgezondheid en milieu Volkshuisvesting en ruimtelijke ordening
Programmaplan-opzet De programma’s hebben de volgende opzet: Wat gebeurt er om ons heen? Hier staan de trends en ontwikkelingen beschreven die effect hebben op onze organisatie. Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen? Hier staan de maatschappelijke effecten en doelen beschreven en hoe wij die met het programmaplan willen bereiken. Wat mag het kosten? Een overzicht van de baten, de lasten en de wijzigingen in de reserves. Verbonden partijen die bijdragen aan het realiseren van onze doelstellingen Hier staan de verbonden partijen die bijdragen aan het realiseren van de doelstellingen van de gemeente beschreven. Beleidsindicatoren De verplichte beleidsindicatoren, zoals opgenomen in ‘waarstaatjegemeente.nl’, zijn per programma weergegeven. De cijfers kunnen betrekking hebben op verschillende jaren.
Paragrafen Naast de programma’s bevat de programmabegroting 2024-2027 de volgende paragrafen: 1. Lokale heffingen 2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing 3. Onderhoud kapitaalgoederen 4. Financiering 5. Bedrijfsvoering
PROGRAMMABEGROTING 2024-2027 | 1.1 LEESWIJZER
7/176
6. Verbonden partijen 7. Grondbeleid 8. Regio Deal 9. De Woo De paragrafen geven een dwarsdoorsnede van de programmabegroting voor een aantal specifieke onderwerpen.
Financiële Positie In de financiële positie zijn opgenomen: het overzicht van baten en lasten van het programmaplan, het investeringsoverzicht, de specificatie van de reserves en voorzieningen en de geprognotiseerde balans (meerjarig).
PROGRAMMABEGROTING 2024-2027 | 1.1 LEESWIJZER
8/176
1.2 Algemeen financieel beleid In deze paragraaf treft u de samenvatting van het financiële beeld van de Begroting 2024-2027. Ambities uit het Collegeprogramma zijn opgenomen in de Begroting 2024 In december 2022 heeft de raad het Collegeprogramma (uitwerking van het Hoofdlijnenakkoord ‘Samen doordracht doen') behandeld en de bijbehorende begrotingswijziging vastgesteld. Alle nieuwe ambities uit dit Collegeprogramma en de financiële effecten hiervan zijn opgenomen in deze Begroting 2024. De Perspectiefnota 2024-2027 sloot met negatieve eindsaldi als gevolg van forse prijsontwikkelingen Op 6 juli 2023 is de Perspectiefnota 2024-2027 vastgesteld. In deze Perspectiefnota waren onder meer de posititieve effecten van de Meicirculaire 2023 en de nadelige effecten uit de Zomerrapportage 2023, met name als gevolg van forse loon- en prijsstijgingen, op het actuele begrotingssaldo opgenomen. De Perspectiefnota sloot vooralsnog met negatieve eindsaldi. Nog onduidelijkheid over Rijksmiddelen vanaf 2026 (‘ravijnjaren’) Alle gemeenten in Nederland ontvangen vanaf 2026 minder geld van het Rijk (zgn. 'Ravijnjaren'). Mede als gevolg van de val van het kabinet is er nog steeds onduidelijkheid over de Rijksmiddelen vanaf 2026. De VNG heeft in haar ledenbrief geadviseerd om de tekorten in deze 'Ravijnjaren' zichtbaar op te nemen in de begroting. De VNG treedt hiervoor in overleg met het Rijk.
Voor de Begroting 2024 geldt dat de toezichthouders (provincies) voor deze jaren een tekort accepteren (voor de Hoeksche Waard € 11,8 mln). De (primaire) begroting is vooralsnog niet in evenwicht In onderstaande tabel is het verloop opgenomen van de eindsaldi zoals gepresenteerd bij de Perspectiefnota 2024 tot de eindsaldi zoals opgenomen in de (voorliggende) begroting 2024:
PROGRAMMABEGROTING 2024-2027 | 1.2 ALGEMEEN FINANCIEEL BELEID
9/176
Structureel begrotingssaldo Structureel begrotingssaldo in Perspectiefnota 2024-2027
2024
2025
2026
2027
Toelichting
-1,5
-1,0
-12,6
-13,4
Betreft het begrotingssaldo inclusief de meicirculaire 2023. Actualisatie budgetten WMO (contractuele indexering), ICT (aanbestedingen Cloud), leges omgevingsvergunningen en belastinginkomsten (actuele ramingen SVHW)
Overige mutaties (o.a. WMO/ICT/Belastingen)
0,6
0,2
0,2
0,2
Structureel begrotingssaldo 2024-2027
-0,9
-0,8
-12,4
-13,2
11,8
11,8
-0,6
-1,4
Provincie accepteert ihkv het toezicht een tekort van 11,8 mln vanaf 2026 ('Ravijnjaren')
De Begroting 2024-2027 moet op grond van artikel 189 van de Gemeentewet ‘structureel’ in evenwicht zijn. Dit houdt in dat de structurele lasten worden gedekt met structurele baten. De begroting is vooralsnog niet in evenwicht. Nieuwe beleidsontwikkelingen en dekkingsmaatregelen ten behoeve van een sluitende begroting In het raadsvoorstel bij deze begroting treft u de voorgestelde keuzes om te komen tot een structureel sluitende begroting, rekening houdend met het toegestane tekort door de toezichthouder in de jaren 2026 en 2027. Tevens treft u in dit raadsvoorstel ook de effecten van de Septembercirculaire 2023 (1e begrotingswijziging 2024), aangezien deze ten tijde van het opstellen van de begroting nog niet was gepubliceerd, en de effecten van enkele nieuwe beleidsontwikkelingen welke wij nog in de begroting verwerken via de 2e begotingswijziging 2024.
Actuele ontwikkelingen Hieronder noemen wij enkele belangrijke ontwikkelingen, die gezien de mogelijke impact, het structurele begrotingssaldo de komende jaren nog kunnen beïnvloeden. Invoering Omgevingswet De Omgevingswet wordt ingevoerd op 1 januari 2024. De Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging hebben gevolgen voor de gemeentelijke taken en naar verwachting ook voor de legesinkomsten. Onder de Omgevingswet veranderen de bestemmingsplannen in Omgevingsplannen waarin gemeenten meer keuzevrijheid hebben als het gaat om vergunninplicht. Onder de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen gaat de bouwtechnische toetsing en het bouwtechnisch toezicht naar de markt. Hierdoor vervallen bij inwerkingtreding van de wet de legesinkomsten die we voor deze werkzaamheden ontvangen. Er komen echter andere werkzaamheden voor in de plaats die we niet
PROGRAMMABEGROTING 2024-2027 | 1.2 ALGEMEEN FINANCIEEL BELEID
10/176
via leges kunnen verhalen. Te denken valt aan toezicht en handhaving, het behandelen van meldingen en het geven van informatie. Als gemeente zijn we het bevoegd gezag en daarmee verantwoordelijk voor de uitoefening van deze nieuwe taken. De raad dient een besluit te nemen voor welke activiteiten geen vergunning meer hoeft te worden aangevraagd. Op basis van deze besluitvorming kunnen de effecten op de legesbaten worden verwerkt. Daarnaast zijn voor de implementatie van het nieuwe werkproces Omgevingswet middelen nodig voor de extra benodigde capaciteit om aan de wettelijke eisen te voldoen. In 2024 wordt bezien hoeveel extra middelen daadwerkelijk noodzakelijk zijn en of (en hoeveel) extra middelen vanuit het Rijk komen. In afwachting hierop is het noodzakelijk om tijdelijk extra middelen beschikbaar te hebben. Derhalve stellen wij via de 2e begrotingswijziging 2024 van deze begroting voor om tijdelijk € 0,6 mln incidentele middelen vrij te maken om de taken te kunnen uitvoeren. Deze middelen worden dan onttrokken uit de algemene reserve en worden vervolgens gestort in de reserve Implementatie Omgevingswet, waaruit wij de invoeringskosten van de nieuwe Omgevingswet kunnen dekken. Inflatie Op dit moment is sprake van een relatief hoge inflatie. De inflatie van het afgelopen jaar komt voort uit 3 internationale schokken. De eerste is de coronapandemie.
Mensen bleven thuis en gaven minder geld uit. Winkels en fabrieken sloten of schortten hun productie op. De economie draaide als geheel op een lager pitje en de al lage inflatie daalde nog iets verder. Het economisch herstel na de coronacrisis was krachtig. De consumptie veerde op. Tegelijkertijd liepen steunmaatregelen vanuit overheid nog door. De vraag naar goederen en diensten bleef sterk en de arbeidsmarkt krap. Consumenten gaven gespaard geld uit en het bedrijfsleven vulde voorraden aan. De inval van Rusland in Oekraïne leidde tot een nieuwe schok voor de wereldeconomie. Met name door sterk oplopende energieprijzen. Door de regionale aard van gasmarkten, zijn de gevolgen van de gestegen gasprijzen het grootst in Europa. De inflatie in de eurozone daalt inmiddels weer, maar blijft naar verwachting dit jaar en komend jaar nog wel hoog. De hoge inflatie zet daardoor druk op onze budgetten. Rijksmiddelen vanaf 2026 Mede als gevolg van de val van het kabinet is er nog steeds veel onduidelijkheid over de Rijksmiddelen vanaf 2026. Alle gemeenten in Nederland ontvangen dan minder geld van het Rijk, onder meer als gevolg van de herinvoering van de ‘opschalingskorting’ op het gemeentefonds vanaf 2026. Dit beleid om gemeenten naar meer dan 100.000 inwoners op te schalen is losgelaten, terwijl de korting is blijven bestaan.
De VNG treedt met het Rijk in overleg voor extra Rijksmiddelen voor gemeenten en heeft in haar ledenbrief geadviseerd om de tekorten in deze 'ravijnjaren' zichtbaar te maken in de begroting. Voor de Begroting 2024-2027 geldt dat de toezichthouders (provincies) voor deze jaren een tekort accepteren (voor de Hoeksche Waard € 11,8 mln). Indien het Rijk géén extra middelen beschikbaar stelt, dan heeft dit grote financiele consequenties en zullen ingrijpende (maatschappelijke) keuzes noodzakelijk zijn. Bovengenoemde ontwikkelingen kunnen nog invloed hebben op het begrotingssaldo. Wij volgen deze ontwikkelingen nauwlettend.
PROGRAMMABEGROTING 2024-2027 | 1.2 ALGEMEEN FINANCIEEL BELEID
11/176
Belastingen De belangrijkste gemeentelijke belastingen zijn de OZB, het rioolrecht en de afvalstoffenheffing. Op de tarieven OZB en Rioolheffing is in deze primitieve begroting een inflatiecorrectie van 3% toegepast. De waardestijging van onroerend goed wordt door een verlaging van het OZB tarief gecorrigeerd. Bij het rioolrecht en de afvalstoffenheffing gaan wij uit van 100% kostendekking. Het tarief voor rioolheffing is naast de genoemde inflatiecorrectie, verhoogd met 1%. Deze verhoging komt voort uit het Gemeentelijk Rioleringsplan 2021-2025 dat de gemeenteraad op 13 oktober 2020 vaststelde. Het tarief van de afvalstoffenheffing is aangepast aan de kostenstijging uit de met de RAD B.V. gesloten Dienstverleningsovereenkomst. NB De prijsindexatie en de aanpassing van de tarieven die in deze (primaire) begroting zijn opgenomen, zijn gebaseerd op de gegevens zoals opgenomen in de meicirculaire 2023 (en Perspectiefnota 2024). Hierop was een prijsindexcijfer van 3% van toepassing. In de septembercirculaire 2023 van het gemeentefonds wordt uitgegaan van hogere inflatiecijfers (3,3% in plaats van 3%), op basis van de actuele raming van het Centraal Planbureau (CPB). Gezien het tijdstip waarop de septembercirculaire bekend is gemaakt, hebben wij de effecten hiervan (op de budgetten en tarieven) niet meer in deze begroting kunnen verwerken.
We hebben de financiële effecten hiervan verwerkt in het raadsvoorstel bij deze begroting en de daarbij behorende eerste begrotingswijziging 2024. Tevens wordt in dit raadsvoorstel (dekkingsplan) voorgesteld om een inflatiecorrectie op de ozb over 2022 van 3,8%. Deze mutatie wordt verwerkt via de tweede begrotingswijziging.
Gemeentefonds De ramingen voor het gemeentefonds hebben wij gebaseerd op de Meicirculaire 2023. De gevolgen van de Septembercirculaire 2023 verwerken wij in de 1e begrotingswijziging 2024. Deze uitkomsten treft u in het raadsvoorstel bij de Begroting 2024-2027.
Reservepositie De omvang van de vrij besteedbare algemene reserve bedraagt per 1 januari 2024 circa € 84 miljoen. Naast de vrij besteedbare algemene reserve beschikt gemeente Hoeksche Waard ook over een reserve weerstandscapaciteit van circa € 10 miljoen om risico’s op te kunnen vangen. Met een weerstandsratio van ca. 9,7 voldoen wij ruimschoots aan de norm uit de nota Risicomanagement. Onze reservepositie is hiermee zeer solide te noemen. Voor een nadere toelichting verwijzen wij naar de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing.
PROGRAMMABEGROTING 2024-2027 | 1.2 ALGEMEEN FINANCIEEL BELEID
12/176
2 Programmaplannen
PROGRAMMABEGROTING 2024-2027 | 2 PROGRAMMAPLANNEN
13/176
2.1 Programma 0 Bestuur en Ondersteuning Tot het programma Bestuur en ondersteuning behoren de taakvelden bestuur, burgerzaken (inclusief dienstverlening) en beheer overige gebouwen en gronden.
Wat gebeurt er om ons heen? Ambitiedocument 2040 De maatschappelijke verhoudingen in de samenleving staan op scherp, de onrust en demonstraties nemen toe. Gelukkig is het in de Hoeksche Waard relatief rustig, maar ook wij moeten ons bewust zijn van polarisatie en verminderd overheidsvertrouwen. In ons ambitiedocument Hoeksche Waard 2040 (toekomstvisie) nemen we nadrukkelijk op wat voor gemeente wij willen zijn en hoe wij ons verhouden tot onze inwoners. Daarnaast is dit ambitiedocument ook richtinggevend voor de ruimtelijke, economische en sociale uitwerkingen van ons beleid en projecten. Samenwerking met onze omgeving Het opbouwen van samenwerking met onze externe omgeving heeft als jonge gemeente de volledige aandacht. Zo heeft de inzet op de huidige Regiodeal Zuid-Hollandse Delta ons veel gebracht. Op onze gekozen speerpunten (Agrifood, Duurzaamheid, Toerisme en Recreatie, Onderwijs en Arbeidsmarkt) is de regionale samenwerking écht tot stand gekomen. Niet alleen zijn concrete successen geboekt die zonder deze subsidieregeling niet tot stand waren gekomen, ook heeft het ons geholpen om als Hoeksche Waard in positie in de regio te komen. Voor de periode 2024-2027 dienen we daarom opnieuw een aanvraag Regio Deal in. Samen met de regionale strategische- en investeringsagenda’s die nu worden voorbereid, willen we een vervolg geven aan de ingezette lijn vanuit de huidige Regio Deal.
Het ambitiedocument zal hier mede op ingaan. Op deze manier werken we concreet aan onze netwerken en samenwerkingen met onze inwoners, partners, (buur)gemeenten, provincie, Rijk, kennisinstellingen en het bedrijfsleven. Profesionele en persoonlijke dienstverlening Inwoners en ondernemers ervaren in hun dagelijks leven dat de (digitale) dienstverlening van organisaties steeds gemakkelijker en sneller is. Dat verwachten ze ook van de gemeentelijke dienstverlening. Hierbij gaat het niet alleen over wat we leveren, maar ook hoe we onze diensten aanbieden (houding en gedrag) en hoe we communiceren. De klant wil inzicht in de voor hem relevante/gewenste informatie (mijn-omgeving) en zaken met de gemeente zelf regelen wanneer het hem uitkomt. Dit vraagt om een inclusieve en toegankelijke dienstverlening. Digitalisering De wereld om ons heen wordt steeds meer digitaal. Mensen weten daar steeds beter mee om te gaan, maar niet iedereen kan of wil hier op dezelfde manier aan deelnemen. Er kan daardoor een digitale kloof ontstaan tussen mensen die wel en niet digitaal vaardig zijn. De dienstverlening moet voor iedereen toegankelijk blijven (digitale inclusie).
PROGRAMMABEGROTING 2024-2027 | 2.1 PROGRAMMA 0 BESTUUR EN ONDERSTEUNING
14/176
Verkiezingen Op 6 juni 2024 zijn de verkiezingen voor het Europees Parlement.
Wat willen we bereiken? Wat gaan we ervoor doen? Wat willen we bereiken
Wat gaan we ervoor doen
Wanneer
Doel/Maatschappelijk effect
Subdoel/Onderwerp
Planning
Het realiseren van ambities door bestuurlijke en ambtelijke samenwerking.
Blijven inzetten op de verbinding en samenwerking met de ons omliggende gemeenten op basis van een eigen agenda.
doorlopend
Versterken van samenwerking met inwoners en overheidsparticipatie.
doorlopend
Versterken van triple-helix samenwerking.
doorlopend
Zoveel mogelijk een antwoord in het eerste contact.
doorlopend
De dienstverlening is voor iedereen toegankelijk.
doorlopend
Nakomen van de servicenormen.
doorlopend
Correcte basisregistraties.
doorlopend
Opleveren 'Verhaal van de Hoeksche Waard'.
2024
Inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties zijn tevreden over de professionele en persoonlijke dienstverlening.
Komen tot een integrale toekomstvisie voor de lange termijn (2040). Doel is om een gezamenlijke stip aan de horizon te krijgen waar de gemeente samen met de samenleving komt tot leidende principes die helpen bij het maken van beleidskeuzes in de toekomst.
Wat mag het kosten? Onderstaande tabel geeft weer: de baten en lasten per taakveld, het totaalsaldo van baten en lasten, de wijzigingen in de reserves en het geraamde resultaat (na verrekening met reserves). De baten geven wij weer als +/+ en de lasten als -/-.
PROGRAMMABEGROTING 2024-2027 | 2.1 PROGRAMMA 0 BESTUUR EN ONDERSTEUNING
15/176
Bedragen * €1.000 Taakveld
Werkelijk 2022
Actuele begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
0.1 Bestuur 0.2 Burgerzaken 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden
1.266 1.193
0 1.132
0 1.368
0 1.370
0 1.370
0 1.370
5.553
765
26
26
26
26
Totaal Baten
8.012
1.897
1.393
1.396
1.396
1.396
0.1 Bestuur 0.2 Burgerzaken 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden
-5.024 -3.661
-5.194 -3.644
-5.651 -4.177
-5.512 -4.150
-5.518 -4.200
-5.269 -4.216
-5.416
-1.027
-742
-984
-1.120
-1.255
Totaal Lasten
-14.101
-9.865
-10.570
-10.646
-10.838
-10.740
Totaalsaldo van baten en lasten
-6.090
-7.969
-9.177
-9.250
-9.442
-9.344
95
170
385
250
250
0
172
0
0
225
350
475
267
170
385
475
600
475
0.1 Bestuur 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden
-26
0
0
0
0
0
0
-482
0
0
0
0
Totaal Stortingen reserves
-26
-482
0
0
0
0
-5.848
-8.281
-8.792
-8.775
-8.842
-8.869
0.1 Bestuur 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden Totaal Onttrekkingen reserves
Geraamd resultaat programma 0. Bestuur en ondersteuning
Verbonden partijen die bijdragen aan het realiseren van onze doelstellingen Bres Accommodaties B.V.
Beleidsindicatoren Op dit programma zijn geen verplichte BBV beleidsindicatoren van toepassing.
PROGRAMMABEGROTING 2024-2027 | 2.1 PROGRAMMA 0 BESTUUR EN ONDERSTEUNING
16/176
2.2 Programma 1 Veiligheid Tot het programma Veiligheid behoren de taakvelden crisisbeheersing en brandweer en openbare orde (inclusief handhaving) en veiligheid.
Wat gebeurt er om ons heen? Wij willen dat iedereen zich veilig voelt in de Hoeksche Waard. Daarom hebben we aandacht voor de leefbaarheid in de wijken en pakken we overlast en criminaliteit aan. We creëren zo een veilige en leefbare omgeving waarin onze inwoners, ondernemers en bezoekers zelf regie nemen. De objectieve veiligheidscijfers laten een positief beeld zien. Gemeente Hoeksche Waard is een relatief veilige gemeente. Ook de veiligheidsbeleving laat een stijgende trend zien. Om dit te behouden, is het belangrijk in te blijven zetten op een veilig leven; een groot goed in onze samenleving. Wij zien veiligheid als een gezamenlijke verantwoordelijkheid en maken afspraken met betrokkenen over hoe we de veiligheid in onze samenleving kunnen versterken. Betrokkenheid van de inwoners is daarbij essentieel. Zij zijn, samen met politie en handhaving, belangrijke partners door hun alertheid om zaken te melden en aangifte te doen en door hun betrokkenheid bij whatsappgroepen en buurtpreventie. Een veilige samenleving vraagt ook om een goede informatiepositie, het delen van informatie met andere partijen, afdoende lokale bevoegdheden en instrumentarium en het inzetten op preventieve maatregelen.
Met het Integraal Veiligheidsbeleid 2023-2026 richten we ons op een aantal prioriteiten waaronder de aanpak van High Impact Crimes, ondermijning, kwetsbare doelgroepen (waaronder jeugd) en complexe zorg casuïstiek. Zware complexe casuïstiek kan worden voorgelegd aan het Zorg- en Veiligheidshuis, eveneens een belangrijke partner is het veiligheidsdomein. Deze casuïstiek is altijd domein overstijgend en omvat een combinatie van zorgverlening, bestuursrechtelijke maatregelen en strafrecht. De omgeving waarin het Zorgen Veiligheidshuis werkt, is de laatste jaren flink in beweging. Daarnaast heeft het Zorg- en Veiligheidshuis ZHZ te maken met interne vraagstukken die zorgen voor financiële uitdagingen. De afgelopen jaren is er een landelijke stijging waargenomen van verkeersongevallen. Verkeersveiligheid is een belangrijk thema voor de Hoeksche Waard. We nemen maatregelen om verkeer veiliger te maken en we stimuleren verkeersveilig gedrag. Ondanks de beperkte capaciteit is het de bedoeling frequenter te controleren en handhaven, vooral gericht op het aanpakken van onveilig verkeersgedrag.
PROGRAMMABEGROTING 2024-2027 | 2.2 PROGRAMMA 1 VEILIGHEID
17/176
Wat willen we bereiken? Wat gaan we ervoor doen? Wat willen we bereiken
Wat gaan we ervoor doen
Wanneer
Maatschappelijk effect/Doel
Subdoel/Speerpunt
Planning
Alle inwoners, ondernemers en bezoekers van de Hoeksche Waard voelen zich veilig.
We voeren 10 integrale controles/werkbezoeken uit waarmee we zorgen voor een eerlijk ondernemersklimaat en het verbeteren van de informatiepositie en bewustwording.
2024
We werken gebiedsgericht waarmee we veiligheid verankeren in wijken en buitengebieden door o.a. het geven van voorlichting over veiligheidsvraagstukken en High Impact Crimes.
2024
We beperken zo veel als mogelijk woonoverlast door casuïstiek tijdig en integraal te bepreken. De tafel ‘Woonoverlast’ biedt een platform om actualiteiten en casuïstiek periodiek met de juiste partners te bespreken. Inzet van buurtbemiddeling speelt daarbij een belangrijke preventieve rol. Om adequaat te handelen bij langdurige ernstige woonoverlast, gebruiken we de mogelijkheden van de wet Woonoverlast.
2024
We dragen bij aan het creëren van 3 JOP’s waar bewoners samen kunnen komen.
2024
We zetten in op betrokkenheid van inwoners door aandacht te hebben voor hun inzet en dragen bij aan nabijheid en dorpsgericht werken.
2024
We werken samen met de politie aan preventieve en repressieve acties op gebied van de verkeersveiligheid.
2024
Het veiligheidsgevoel wordt ook versterkt door een schone omgeving waar herstel van kapot straatmeubilair snel plaats vindt. Onze handhavers (boa's) hebben een signaleringsfunctie, reageren op meldingen van overlast in de brede zin van het woord en zijn oren en ogen in de wijken en dorpen. We treden dienstverlenend op en handhaven waar nodig met boetes of bestuurlijke maatregelen.
2024
We realiseren de invulling van 10 formatieplaatsen. In het najaar zetten we in op formatieuitbreiding van 10 naar 12 formatieplaatsen voor 2025. De invulling van de formatie maakt controle en handhaving beter.
2024
Naast schoon, heel en veilig dragen we ook bij aan vormen van vermaak. Evenementen in diverse
2024
We werken naast veilig ook aan “schoon” en “heel”.
We verstrekken vergunningen voor horeca en evenementen.
PROGRAMMABEGROTING 2024-2027 | 2.2 PROGRAMMA 1 VEILIGHEID
18/176
Wat willen we bereiken
Wat gaan we ervoor doen
Wanneer
Maatschappelijk effect/Doel
Subdoel/Speerpunt
Planning
stijlen en horeca maken hiervan deel uit. We onderwerpen vergunningaanvragen onder andere aan veiligheidscriteria en bibob-toetsen. Daarnaast voeren we controles uit op basis van de Alcoholwet en schouwen we evenementen. Waar nodig volgen (bestuurlijke) waarschuwingen of maatregelen.
Wat mag het kosten? Onderstaande tabel geeft weer: de baten en lasten per taakveld, het totaalsaldo van baten en lasten, de wijzigingen in de reserves en het geraamde resultaat (na verrekening met reserves). De baten geven wij weer als +/+ en de lasten als -/-. Werkelijk 2022
Actuele begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
0
0
0
0
0
0
32
115
118
118
118
118
32
115
118
118
118
118
-7.825
-8.246
-8.438
-8.438
-8.440
-8.442
-1.907
-2.346
-2.335
-2.335
-2.340
-2.348
Totaal Lasten
-9.733
-10.591
-10.773
-10.772
-10.780
-10.790
Totaalsaldo van baten en lasten
-9.700
-10.477
-10.655
-10.654
-10.662
-10.672
1.2 Openbare orde en veiligheid
145
0
0
0
0
0
Totaal Onttrekkingen reserves
145
0
0
0
0
0
Geraamd resultaat programma 1. Veiligheid
-9.555
-10.477
-10.655
-10.654
-10.662
-10.672
Taakveld
1.1 Crisisbeheersing en brandweer 1.2 Openbare orde en veiligheid Totaal Baten 1.1 Crisisbeheersing en brandweer 1.2 Openbare orde en veiligheid
Verbonden partijen die bijdragen aan het realiseren van onze doelstellingen GR Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid Dit openbaar lichaam integreert de brandweerzorg, rampenbestrijding, crisisbeheersing en geneeskundige hulpverlening (bij ongevallen en rampen) bestuurlijk en operationeel op regionaal niveau binnen het samenwerkingsgebied. Dat gebeurt met behoud van lokale verankering. De doelstelling is een efficiënte
PROGRAMMABEGROTING 2024-2027 | 2.2 PROGRAMMA 1 VEILIGHEID
19/176
en slagvaardige hulpverlening, mede op basis van een gecoördineerde voorbereiding. Ook is het een platform voor samenwerking met diensten die aan hulpverlening zijn gelieerd, partners en andere openbare lichamen.
Beleidsindicatoren In onderstaande tabel zijn de, volgens het BBV, verplichte beleidsindicatoren opgenomen die betrekking hebben op dit programma.
Jaar
Hoeksche Waard
Nederland
Gemeente weinig stedelijk
Winkeldiefstal per 1.000 inwoners
2022
0,5
2,3
0,9
Diefstal uit woning per 1.000 inwoners
2022
0,6
1,4
1,1
Geweldsmisdrijven per 1.000 inwoners
2022
2,2
4,6
2,9
Vernieling en beschadiging per 1.000 inwoners
2022
3,3
6,0
4,5
Jongeren met een delict voor de rechter in %
2021
1,0
1,0
1,0
Verwijzingen Halt per 1.000 inwoners van 12 tot 18 jaar
2021
6,0
8,0
7,0
Verwijzingen Halt per 1.000 inwoners van 12 tot 18 jaar
2022
5,0
8,0
8,0
Indicatoren BBV (peildatum "Waarstaatjegemeente" (04-09-2023)
PROGRAMMABEGROTING 2024-2027 | 2.2 PROGRAMMA 1 VEILIGHEID
20/176
2.3 Programma 2 Verkeer, Vervoer en Openbare ruimte Tot het programma Verkeer, Vervoer en Openbare ruimte behoren de taakvelden verkeer en vervoer, parkeren, recreatieve havens, economische havens en waterwegen, openbaar vervoer, wegen, openbaar groen en (openlucht) recreatie, riolering, afval en begraafplaatsen en crematoria.
Wat gebeurt er om ons heen? De Provincie Zuid-Holland stelde een transitieplan op waarin de kaders staan beschreven waarbinnen de vervoerders plannen ontwikkelen om het OV te ontwikkelen naar een 'nieuw normaal'. In dit normaal is het OV onafhankelijk van financiële ondersteuning van het Rijk. Die ondersteuning is inmiddels afgebouwd. Vervoersbedrijven moeten daarom alle zeilen blijven bijzetten om financieel het hoofd boven water te houden. Wanneer het herstel in reizigersaantallen zich onvoldoende ontwikkelt, zijn drastische ingrepen in de dienstregeling mogelijk noodzakelijk. Daarnaast zien wij dat de betrouwbaarheid van het openbaar vervoer onder druk staat door de huidige arbeidsmarkt en het hoge ziekteverzuim bij onze aanbieder. Ook heeft dit geleid tot noodzakelijke ingrepen in de dienstregeling. De ontwikkelingen rondom de Heinenoordtunnel zorgen voor verkeershinder op snelweg A29, maar hebben ook grote invloed op het wegennet van de Hoeksche Waard. Deze hinder zal na 2024 voorbij zijn. Wij monitoren de situatie (samen met wegbeheerders provincie Zuid- Holland en Waterschap Hollandse Delta) en treffen waar nodig maatregelen. Er wordt mogelijk maatwerk gevraagd van de gemeente om het lokale wegennet gedurende dit laatste hinderjaar verkeersveilig en bereikbaar te houden. Vooralsnog is de verwachting dat onze lokale projecten geen vertraging oplopen door deze ontwikkeling.
We zien om ons heen dat er sprake is van prijsstijgingen, inflatie en leveringsdruk in het beheer en onderhoud van de openbare ruimte. Dit heeft invloed op de kosten die we maken voor het beheer van de openbare ruimte. In zijn algemeenheid betekent dit dat servicenormen en geplande uitvoeringstermijn onder druk komen te staan.
Wat willen we bereiken? Wat gaan we ervoor doen? Wat willen we bereiken
Wat gaan we ervoor doen
Wanneer
Maatschappelijk effect/Doel
Subdoel/Speerpunt
Planning
Iedere inwoner en ondernemer kan op duurzame , betrouwbare, veilige en frequente wijze per fiets, auto en openbaar vervoer naar de andere dorpen en steden in de omgeving.
Verbeteren verbindingen tussen de dorpen.
2023 e.v.
PROGRAMMABEGROTING 2024-2027 | 2.3 PROGRAMMA 2 VERKEER, VERVOER EN OPENBARE RUIMTE
21/176
Wat willen we bereiken
Wat gaan we ervoor doen
Wanneer
Maatschappelijk effect/Doel
Subdoel/Speerpunt
Planning
Ieder inwoner kan zich binnen het dorp van A naar B bewegen op duurzame, veilige wijze per auto, fiets of lopend.
Verbeteren ontsluiting van de dorpen of verbeteren verbindingen binnen de dorpen.
2023 e.v.
Verkeersveiligheid binnen de dorpen verbeteren.
2023 e.v.
Aantal (openbare) laadpalen binnen de dorpen vergroten.
2023 e.v.
Versterken van de biodiversiteit en klimaatbestendigheid van de openbare ruimte.
2023 e.v.
We richten de openbare ruimte klimaatbestendig in.
2023 e.v.
Iedere inwoner en ondernemer maakt gebruik van de openbare ruimte om te genieten, zich te bewegen en om elkaar te ontmoeten.
PROGRAMMABEGROTING 2024-2027 | 2.3 PROGRAMMA 2 VERKEER, VERVOER EN OPENBARE RUIMTE
22/176
Wat mag het kosten? Taakveld
Werkelijk 2022
Actuele begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
2.1 Verkeer en vervoer 2.2 Parkeren 2.3 Recreatieve havens 2.4 Economische havens en waterwegen 2.5 Openbaar vervoer 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie 7.2 Riolering 7.3 Afval 7.5 Begraafplaatsen en crematoria
1.422 55 139 87 45
975 71 100 0 61
688 79 103 0 63
687 79 103 0 63
687 79 103 0 63
687 79 103 0 63
1.470
1.098
1.089
1.089
1.089
1.089
8.720 9.150 1.440
11.311 10.434 1.546
10.533 11.488 1.535
10.759 11.488 1.484
10.797 11.488 1.546
10.882 11.488 1.532
Totaal Baten
22.529
25.596
25.579
25.753
25.852
25.924
2.1 Verkeer en vervoer 2.2 Parkeren 2.3 Recreatieve havens 2.4 Economische havens en waterwegen 2.5 Openbaar vervoer 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie 7.2 Riolering 7.3 Afval 7.5 Begraafplaatsen en crematoria
-16.173 -370 -148 -664 -359
-16.636 -376 -207 -817 -617
-17.383 -401 -177 -858 -559
-17.812 -401 -341 -873 -559
-18.482 -394 -396 -841 -484
-18.829 -391 -397 -766 -330
-12.590
-13.542
-15.012
-15.225
-15.365
-15.315
-5.765 -7.982 -2.311
-6.089 -8.706 -2.410
-6.818 -9.629 -2.505
-6.986 -9.629 -2.455
-7.138 -9.630 -2.513
-7.265 -9.631 -2.521
Totaal Lasten
-46.364
-49.401
-53.341
-54.279
-55.244
-55.444
Totaalsaldo van baten en lasten
-23.836
-23.805
-27.762
-28.526
-29.391
-29.520
955 33 61 125
225 32 61 125
718 32 61 225
6.368 32 61 225
799 24 61 150
873 20 61 0
847
319
283
268
268
168
Totaal Onttrekkingen reserves
2.020
761
1.318
6.953
1.302
1.121
2.1 Verkeer en vervoer 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie
-700
0
-264
-5.900
0
0
-478
0
0
0
0
0
Totaal Stortingen reserves
-1.178
0
-264
-5.900
0
0
Geraamd resultaat programma 2. Verkeer, vervoer en openbare ruimte
-22.994
-23.044
-26.708
-27.473
-28.090
-28.399
2.1 Verkeer en vervoer 2.2 Parkeren 2.3 Recreatieve havens 2.5 Openbaar vervoer 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie
PROGRAMMABEGROTING 2024-2027 | 2.3 PROGRAMMA 2 VERKEER, VERVOER EN OPENBARE RUIMTE
23/176
Verbonden partijen die bijdragen aan het realiseren van onze doelstellingen BV Regionale Afvalstoffendienst Hoeksche Waard De vennootschap heeft tot doel om, in het belang van bescherming van het milieu en een doelmatig beheer, werkzaam te zijn op het gebied van: • Het uitvoeren van publieke taken in afval- en grondstoffenbeheer in de ruimste zin, waaronder in ieder geval verstaan wordt: inzameling, vervoer, be- of verwerking, verhandeling van afval en grondstoffen en het adviseren hierover. • De inzameling van bedrijfsafval en -grondstoffen, inclusief inzameling, vervoer, be- of verwerking en verhandeling. • Het uitvoeren van taken op het gebied van beheer en onderhoud van de openbare ruimte. GR Schadevergoedingsschap HSL-Zuid, A16 en A4 Het GR Schadevergoedingsschap bevordert de behandeling van verzoeken om schadevergoeding, die verband houden met de aanleg van de HSL-Zuid en de daartoe nodige verbreding, verlegging en reconstructie van de A16 en A4. Ook kijkt het schap of er doelmatig, deskundig en op gelijke wijze over die bezoeken wordt beslist. Deze regeling schept duidelijkheid voor de inwoners over de bevoegde instantie. GR Wegschap Tunnel Dordtse Kil Het GR Wegschap beheert en exploiteert de Kiltunnel en de aansluitende wegverbindingen.
Beleidsindicatoren In onderstaande tabel zijn de volgens het BBV verplichte beleidsindicatoren opgenomen die betrekking hebben op dit programma.
Indicatoren BBV (peildatum "Waarstaatjegemeente" (04-09-2023) Huishoudelijk restafval, in kg per inwoner
Jaar
Hoeksche Waard
Nederland
Gemeente weinig stedelijk
2021
134,0
169,0
117,0
PROGRAMMABEGROTING 2024-2027 | 2.3 PROGRAMMA 2 VERKEER, VERVOER EN OPENBARE RUIMTE
24/176
2.4 Programma 3 Economie Tot het programma Economie behoren de taakvelden economische ontwikkelingen, fysieke bedrijfsinfrastructuur, bedrijvenloket en bedrijfsregelingen en economische promotie.
Wat gebeurt er om ons heen? In algemene zin heeft onze economie zich goed hersteld na de coronapandemie; zo ook die van de Hoeksche Waard. Het aantal banen neemt toe, de uitgaande pendel neemt af en de werkloosheid staat op het laagste niveau van de afgelopen vijf jaar. Wel hebben de economische gevolgen van de oorlog in de Oekraïne, financiële ontwikkelingen en de krapte op de arbeidsmarkt een belemmerend dan wel negatief effect gehad op dit herstel. Tekorten aan mensen en materialen hebben invloed op het functioneren van bedrijven. Bedrijven hebben ook nauwelijks ruimte om verder te groeien. Hoge inflatie en gestegen rentes zorgen voor minder bestedingen. Wel positief zijn de gedaalde energieprijzen. Over het geheel bezien wordt echter een rem op de economische groei verwacht. De agrarische sector wordt geconfronteerd met diverse uitdagingen. Ook in de Hoeksche Waard. Landelijke, regionale en lokale ontwikkelingen volgen elkaar in een hoog tempo op, waardoor boeren in mindere mate in staat zijn invulling te geven aan hun bedrijfsmodel. Daarnaast zien we dat de toekomst van de landbouw onder toenemende druk staat door veranderingen in klimaat, waterhuishouding en biodiversiteit. De landbouw zien we als de drager van ons landschap, dus we moeten ons ervoor inzetten dit te behouden.
Om perspectief te kunnen bieden aan de agrariërs en de Hoeksche Waard als agrarische gemeente werken we samen met relevante partijen en de gemeenteraad aan het opstellen van een visie op de Hoeksche Waard als agrarische gemeente. De vrijetijdsector heeft zich na corona in 2022 weten te herstellen qua omzetten. In de eerste helft van 2023 vlakte de groei van de bestedingen in deze sector af. Hoge schuldenlast, gestegen kosten, personeelstekorten en slecht weer zijn hier debet aan. Vooral in de horecasector zien we dat deze uitdagingen en de spanningen die dit voor de ondernemers meebrengt, er voor zorgen dat een aantal van hen het bedrijf te koop zetten en/of beëindigen. Corona heeft het belang van recreatiemogelijkheden ‘om de hoek’ duidelijk gemaakt, waardoor hier hernieuwde aandacht voor is. Dit geeft kansen, ook omdat er daardoor bij partijen als provincie Zuid-Holland meer geld voor vrij is gemaakt. Door over de gemeentegrenzen heen te kijken, is veel meer mogelijk. De samenwerking tussen de eilanden Hoeksche Waard, Goeree-Overflakkee en Voorne-Putten wordt steeds verder uitgenut. Sinds het voorjaar van 2020 is onze gemeente onderdeel van de Regio Deal Zuid-Hollandse Delta. In de Regio Deal bundelen we de krachten op de thema's duurzaamheid, Agri-food, Landschap & Toerisme en Onderwijs & Arbeidsmarkt.
Op dit moment zijn de samenwerkende gemeenten een nieuwe regiodealaanvraag aan het voorbereiden. Ook hebben de eilanden gezamenlijk een LEADER subsidie aangevraagd. Als deze wordt toegekend, komt er extra geld beschikbaar vanuit Europa en provincie Zuid-Holland voor plattelandsontwikkeling.
PROGRAMMABEGROTING 2024-2027 | 2.4 PROGRAMMA 3 ECONOMIE
25/176
De uitgifte van bedrijventerreinen in de Hoeksche Waard is in 2021 in een stroomversnelling geraakt. Het aanbod is op dit moment vrijwel volledig uitgegeven en de vraag is onverminderd hoog. Met regelmaat wordt de gemeente benaderd door ondernemers die op zoek zijn naar ruimte voor uitbreiding in de Hoeksche Waard. Deze recente ontwikkelingen en de mogelijke gevolgen voor de vitaliteit van de regionale economie nemen we mee in de diverse beleidsdocumenten.
Wat willen we bereiken? Wat gaan we ervoor doen? Wat willen we bereiken
Wat gaan we ervoor doen
Wanneer
Maatschappelijk effect/Doel
Subdoel/Speerpunt
Planning
Betere ruimtelijke mogelijkheden voor bedrijven en instellingen.
Regionale en lokale beleidsontwikkeling, beleidsuitvoering en advisering (bedrijventerreinenstrategie incl. uitvoeringsprogramma).
Q1 2024 (oplevering) daarna uitvoering
Ruimte bieden voor circulaire, digitale en inclusieve activiteiten.
doorlopend
Faciliteren van bedrijvigheid, starters en ondernemerschap in de Hoeksche Waard (SOB- H HW/Startsmart).
doorlopend
Verbeteren aansluiting onderwijs-arbeidsmarkt en stimuleren ondernemerschap door actualisatie arbeidsmarktagenda en uitvoeringsprogramma.
doorlopend
Stimuleren publiek/private samenwerking en alliantievorming.
doorlopend
Meer kennisintensieve bedrijvigheid.
Stimuleren kennisintensieve bedrijvigheid en netwerken via o.a. accountmanagement, de Regio Deal en Economic Board.
doorlopend
Meer zakelijk en recreatief bezoek aan de Hoeksche Waard.
(Evaluatie) Gebiedsmarketing en stimuleren toeristische aantrekkelijkheid.
2024 e.v.
Sterker ondernemersklimaat.
PROGRAMMABEGROTING 2024-2027 | 2.4 PROGRAMMA 3 ECONOMIE
26/176
Wat willen we bereiken
Wat gaan we ervoor doen
Wanneer
Maatschappelijk effect/Doel
Subdoel/Speerpunt
Planning
Versterken van welzijn en welvaart via recreatie en toerisme.
Aanbodversterking en ontwikkelingen met themalijnen.
2023 - 2028
Samenwerking en alliantievorming.
2023 - 2028
Uitbreiden aanbod voor waterrecreatie, dagrecreatie en evenementen.
2023 - 2028
Beweegvriendelijke buitenruimte.
2023 - 2028
Aantrekkelijke en duurzame verblijfsaccommodaties.
2023 - 2028
Aanbod ontwikkelen met en voor jongeren en jeugd.
2023 - 2028
Goede en frequente vervoersverbindingen over water en tussen stad en land.
2023 - 2028
Als onderdeel van het verhaal Hoeksche Waard het uitwerken van een perspectief/visie op de Hoeksche Waard als agrarische gemeente.
2024
Profilering en positionering Hoeksche Waard
PROGRAMMABEGROTING 2024-2027 | 2.4 PROGRAMMA 3 ECONOMIE
27/176
Wat mag het kosten? Taakveld
Werkelijk 2022
Actuele begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
17
0
0
0
0
0
817
799
223
37
37
37
99
136
202
202
202
202
295
280
187
187
187
187
1.228
1.215
612
426
426
426
-1.161
-1.851
-1.595
-1.793
-1.728
-1.732
-2.004
-858
-256
-256
-257
-257
-646
-1.004
-1.082
-1.118
-1.119
-1.065
-324
-618
-219
-233
-262
-262
Totaal Lasten
-4.135
-4.331
-3.152
-3.399
-3.365
-3.316
Totaalsaldo van baten en lasten
-2.907
-3.116
-2.540
-2.973
-2.938
-2.890
0
150
65
65
0
0
627
9
9
9
9
9
25
86
53
53
53
0
391
320
15
16
16
16
1.043
565
142
143
78
25
-1.051
-146
-180
0
0
0
-757
0
0
0
0
0
Totaal Stortingen reserves
-1.807
-146
-180
0
0
0
Geraamd resultaat programma 3. Economie
-3.672
-2.697
-2.578
-2.830
-2.860
-2.865
3.1 Economische ontwikkeling 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 3.4 Economische promotie Totaal Baten 3.1 Economische ontwikkeling 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 3.4 Economische promotie
3.1 Economische ontwikkeling 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 3.4 Economische promotie Totaal Onttrekkingen reserves 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur 3.4 Economische promotie
PROGRAMMABEGROTING 2024-2027 | 2.4 PROGRAMMA 3 ECONOMIE
28/176
Verbonden partijen die bijdragen aan het realiseren van onze doelstellingen CV/BV Ontwikkelingsbedrijf Bedrijvenpark Hoeksche Waard Het Ontwikkelingsbedrijf ontwikkelt bedrijventerreinen met een regionaal karakter. De activiteiten van de exploitatiemaatschappij beperken zich tot het ontwikkelen van een Hoeksche Waards bedrijventerrein van 20 hectare. Op dit moment zijn vrijwel alle kavels verkocht of in reservering. Daarom wordt de afronding van de ontwikkeling voorbereidt. Als onderdeel hiervan wordt een eventuele liquidatie onderzocht op de fiscale en financiële consequenties. Verdere besluitvorming vindt plaats op grond van de uitkomsten van het onderzoek.
Beleidsindicatoren In onderstaande tabel zijn de, volgens het BBV, verplichte beleidsindicatoren opgenomen die betrekking hebben op dit programma.
Indicatoren BBV (peildatum "Waarstaatjegemeente" (04-09-2023)
Jaar
% Netto arbeidsparticipatie tov potentiele beroepsbevolking
2022
% Functiemenging (verhouding tussen banen en woningen)
2022
Banen (per 1.000 inwoners in de leeftijd 15 tot en met 64 jaar)
2022
Bedrijfsvestigingen (per 1.000 inwoners in de leeftijd 15 tot en met 64 jaar)
2022
PROGRAMMABEGROTING 2024-2027 | 2.4 PROGRAMMA 3 ECONOMIE
Hoeksche Waard
Nederland
Gemeente weinig stedelijk
73,6
72,2
72,8
48,2
53,8
50,3
661,1
825,4
719,9
171,9
174,1
173,1
29/176
2.5 Programma 4 Onderwijs Tot het programma Onderwijs behoren de taakvelden openbaar basisonderwijs, onderwijshuisvesting en onderwijsbeleid en leerlingzaken.
Wat gebeurt er om ons heen? Een inclusieve samenleving start met gelijke kansen voor alle kinderen om zich te ontwikkelen en te ontplooien. Het rijksbeleid richt zich de komende jaren op het versterken van de onderwijskwaliteit en voldoende personeel. Daarnaast wordt de kansengelijkheid vergroot door te investeren in de kinderopvang en de voor- en vroegschoolse educatie. In stappen wordt de vergoeding voor kinderopvang voor werkende ouders verhoogd naar 95%. Ook deze sector kampt met een aanzienlijk personeelstekort. Tenslotte gaat landelijk extra aandacht uit naar een verbeteraanpak voor passend onderwijs en het terugbrengen van het aantal onnodige thuiszitters naar 0. De instroom van nieuwkomers is toegenomen. Dit hangt samen met de oorlog in Oekraïne en eentoename van het aantal asielzoekers. In de komende jaren blijft maatwerk voor nieuwkomersonderwijs aandacht vragen. Tot 31 juli 2025 ontvangen gemeenten een specifieke uitkering om de onderwijsvertraging in te halen die kinderen opliepen tijdens de coronaperiode. In overleg met partners zoals onderwijs en kinderopvang (maar ook bibliotheek en partners jeugdhulp) werken we aan de onderwijskansen volgens een lokaal plan NPO (Nationaal Programma Onderwijs). In 2023 is de Hervormingsagenda Jeugd 2023-2028 vastgesteld. De Hervormingsagenda gaat onder andere over de samenwerking onderwijs-jeugdhulp.
Het doel is jeugdhulp steviger te verbinden aan het onderwijs. We werken met onderwijspartners en opvangpartners aan onderwijskansen en de verbinding onderwijsjeugdhulp bijvoorbeeld via de Lokale Educatieve Agenda Hoeksche Waard 2023-2026.
Wat willen we bereiken? Wat gaan we ervoor doen? Wat willen we bereiken
Wat gaan we ervoor doen
Wanneer
Maatschappelijk effect/Doel
Subdoel/Speerpunt
Planning
Alle kinderen krijgen onderwijs in een duurzame en gezonde schoolomgeving.
We zorgen, in nauwe samenwerking met de scholen, voor goede onderwijshuisvesting door uitvoering van o.a. het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs.
2024
PROGRAMMABEGROTING 2024-2027 | 2.5 PROGRAMMA 4 ONDERWIJS
30/176
Wat willen we bereiken
Wat gaan we ervoor doen
Wanneer
Maatschappelijk effect/Doel
Subdoel/Speerpunt
Planning
Iedere Hoeksche Waarder krijgt de kans om zich, ongeacht zijn of haar achtergrond, via (voorschools) onderwijs te ontwikkelen tot wie hij of zij kan of wil zijn.
We zetten de samenwerking met partners voort om een kwalitatief goede VVE en kinderopvang te realiseren. Dit doen we, onder andere, door de inzet van een pedagogisch beleidsmedewerker VVE en het faciliteren van deskundigheidsbevordering voor de kinderopvang.
2024
We bevorderen kansengelijkheid in de voorschoolse periode en in het onderwijs. Dit doen we, onder andere, door zoveel mogelijk peuters met een VVE-indicatie te bereiken en te laten deelnemen aan het VVEprogramma en door het faciliteren van het onderwijs voor nieuwkomers.
2024
We bevorderen de kansengelijkheid in het onderwijs door bij te dragen aan leesbevordering en leesmotivatie vanuit het NPO budget door meer “bibliotheken op school” te realiseren.
2024 - 2025
We faciliteren (mede) de thuiszittersaanpak Hoeksche Waard.
2024 - 2025
We zorgen ervoor dat zoveel mogelijk jeugdigen deelnemen aan onderwijs en met een startkwalificatie van school komen door, onder andere, het voldoende faciliteren van DG&J/Leerplicht en Voortijdig Schoolverlaten.
2024
PROGRAMMABEGROTING 2024-2027 | 2.5 PROGRAMMA 4 ONDERWIJS
31/176
Wat mag het kosten? Taakveld
Werkelijk 2022
Actuele begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
4.1 Openbaar basisonderwijs 4.2 Onderwijshuisvesting 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken
15
21
22
22
22
22
1.788
169
5
5
5
5
1.376
1.720
770
770
770
770
Totaal Baten
3.179
1.911
796
796
796
796
4.1 Openbaar basisonderwijs 4.2 Onderwijshuisvesting 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken
-860
-853
-879
-878
-794
-794
-4.099
-2.541
-2.630
-2.595
-2.630
-2.619
-4.065
-4.622
-3.768
-3.767
-3.769
-3.772
Totaal Lasten
-9.024
-8.016
-7.276
-7.241
-7.193
-7.185
Totaalsaldo van baten en lasten
-5.846
-6.105
-6.480
-6.445
-6.397
-6.389
Geraamd resultaat programma 4. Onderwijs
-5.846
-6.105
-6.480
-6.445
-6.397
-6.389
Verbonden partijen die bijdragen aan het realiseren van onze doelstellingen Er zijn binnen dit programma geen verbonden partijen.
Beleidsindicatoren In onderstaande tabel zijn de, volgens het BBV, verplichte beleidsindicatoren opgenomen die betrekking hebben op dit programma.
Indicatoren BBV (peildatum "Waarstaatjegemeente" (04-09-2023)
Jaar
% Voortijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie
2021
Absoluut verzuim per 1.000 leerplichtige leerlingen 5-18 jr
2022
Relatief verzuim per 1.000 leerplichtige leerlingen 5-18 jr
2022
PROGRAMMABEGROTING 2024-2027 | 2.5 PROGRAMMA 4 ONDERWIJS
Hoeksche Waard
Nederland
Gemeente weinig stedelijk
1,5
1,9
1,5
0,5
4,2
4,7
5,0
24,0
19,0
32/176
2.6 Programma 5 Sport, Cultuur en Recreatie Tot programma Sport, Cultuur en Recreatie behoren de taakvelden sportbeleid en activering, sportaccommodaties, cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie, musea, cultureel erfgoed en media. Ook het subsidiebeleid en welzijnswerk zijn in dit programma ondergebracht.
Wat gebeurt er om ons heen? Het belang van sport, cultuur en erfgoed blijft onverminderd groot. Mensen die sporten zijn gezonder en hebben een groter sociaal netwerk. Sportverenigingen dragen bij aan de levendigheid en leefbaarheid van een dorp. Economisch levert het een bijdrage aan een positief vestigingsklimaat voor bewoners en ondernemers. Cultuur draagt bij aan individuele groei en geeft vorm aan de samenwerking tussen inwoners en de participatie van de inwoners aan de samenleving. Op dorpsoverstijgend niveau brengt cultuur dorpen met elkaar in contact, maakt het eiland naar buiten toe zichtbaar en brengt de buitenwereld naar het eiland. Door cultuureducatie leren kinderen creatief en buiten de gebaande paden te denken en ontwikkelen. Erfgoed draagt bij aan de identiteitsvorming en het besef van (culturele) waarde van de leefomgeving. We formuleren daarmee wat we belangrijk vinden en wat we willen bewaren voor toekomstige generaties. Alle taakvelden die horen bij dit programma dragen bij aan de versterking van sociale verbanden tussen inwoners onderling en tussen inwoners, maatschappelijke organisaties en de gemeente. Deze verbanden vormen samen een sterke sociale basis. Levendige sportclubs, cultuuruitingen en inspirerende culturele participatie dragen daarmee ook bij aan vitale dorpen en kernen. We weten echter dat het aantal leden van verenigingen en sportclubs al jaren afneemt.
Als gevolg van de coronacrisis zijn Nederlanders minder gaan sporten en is ook de cultuurdeelname afgenomen. De energiecrisis heeft ervoor gezorgd dat de kosten voor verenigingen enorm gestegen zijn. Ook lukt het hen steeds minder om vrijwilligers aan zich te binden. In de komende jaren investeren we in een toegankelijk aanbod van accommodaties, dat aansluit bij de wensen van de inwoners en dat op eenduidige wijze wordt beheerd en onderhouden.
PROGRAMMABEGROTING 2024-2027 | 2.6 PROGRAMMA 5 SPORT, CULTUUR EN RECREATIE
33/176
Wat willen we bereiken? Wat gaan we ervoor doen? Wat willen we bereiken
Wat gaan we ervoor doen
Wanneer
Maatschappelijk effect/Doel
Subdoel/Speerpunt
Planning
Een sociaal en verbonden Hoeksche Waard waar inwoners naar elkaar omzien en iedereen zichzelf mag zijn.
We stimuleren onderlinge samenwerking en faciliteren vitale en maatschappelijk betrokken verenigingen door uitvoering te geven aan de (verlengde) uitvoeringsagenda van de cultuurnota en de erfgoednota.
2024 e.v.
We stimuleren en faciliteren beweging, ontmoeting, sport en cultuur o.a. door voldoende accommodaties en voorzieningen.
doorlopend
We stimuleren en faciliteren vitale en maatschappelijk betrokken verenigingen o.a. door de inzet van de combinatiefunctionarissen.
2024 - 2026
Het voorkomen of uitstellen van zorg door preventie en het bevorderen van een gezonde leefstijl door o.a. inzet vanuit het Lokaal Sportakkoord.
2024 - 2026
Alle Hoeksche Waarders hebben toegang tot informatie.
We stimuleren en faciliteren een vitaal en maatschappelijk betrokken netwerk van gecertificeerde en vrijwilligersbibliotheken.
2024
Behoud en ontwikkelen van cultureel erfgoed in de Hoeksche Waard.
Restauratie en nieuwbouw van Fort Buitensluis.
2023 - 2025
We stimuleren en faciliteren beweging, ontmoeting, sport en cultuur o.a. door voldoende accommodaties en voorzieningen.
PROGRAMMABEGROTING 2024-2027 | 2.6 PROGRAMMA 5 SPORT, CULTUUR EN RECREATIE
34/176
Wat mag het kosten? Taakveld
5.1 Sportbeleid en activering 5.2 Sportaccommodaties 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie 5.4 Musea 5.5 Cultureel erfgoed 5.6 Media
Werkelijk 2022
Actuele begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
52
494
494
494
465
465
4.550
3.039
3.135
3.135
3.135
3.135
0
0
0
0
0
0
21 35 24
22 57 328
22 31 336
22 31 336
22 31 336
22 31 336
4.682
3.941
4.019
4.019
3.989
3.989
-1.053
-1.606
-1.212
-1.176
-1.147
-1.149
-8.181
-8.306
-9.174
-9.377
-9.452
-9.576
-464
-603
-546
-485
-485
-486
-243 -656 -1.861
-260 -815 -2.330
-264 -671 -2.383
-264 -672 -2.381
-265 -673 -2.381
-265 -674 -2.380
Totaal Lasten
-12.458
-13.920
-14.250
-14.355
-14.403
-14.530
Totaalsaldo van baten en lasten
-7.776
-9.979
-10.231
-10.336
-10.413
-10.541
45
64
4
4
4
4
7.886
339
479
479
479
479
846
87
0
0
0
0
150 204
20 13
20 13
20 13
20 13
20 13
9.130
522
514
514
514
514
5.2 Sportaccommodaties 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie
-8.957
-250
0
0
0
0
-885
0
0
0
0
0
Totaal Stortingen reserves
-9.842
-250
0
0
0
0
Geraamd resultaat programma 5. Sport, cultuur en recreatie
-8.488
-9.707
-9.717
-9.822
-9.899
-10.026
Totaal Baten 5.1 Sportbeleid en activering 5.2 Sportaccommodaties 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie 5.4 Musea 5.5 Cultureel erfgoed 5.6 Media
5.1 Sportbeleid en activering 5.2 Sportaccommodaties 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie 5.5 Cultureel erfgoed 5.6 Media Totaal Onttrekkingen reserves
PROGRAMMABEGROTING 2024-2027 | 2.6 PROGRAMMA 5 SPORT, CULTUUR EN RECREATIE
35/176
Verbonden partijen die bijdragen aan het realiseren van onze doelstellingen Bres Accommodaties BV De vennootschap heeft met name ten doel: • Het exploiteren en beheren van binnensport-, recreatie-, welzijns- en cultuurfaciliteiten en het (technisch) onderhouden van (overig) vastgoed in de gemeente Hoeksche Waard.
Beleidsindicatoren In onderstaande tabel zijn de, volgens het BBV, verplichte beleidsindicatoren opgenomen die betrekking hebben op dit programma.
Indicatoren BBV (peildatum "Waarstaatjegemeente" (04-09-2023) % Niet-sporters t.o.v. bevolking 19 jaar en ouder
PROGRAMMABEGROTING 2024-2027 | 2.6 PROGRAMMA 5 SPORT, CULTUUR EN RECREATIE
Jaar
Hoeksche Waard
Nederland
Gemeente weinig stedelijk
2020
52,9
49,2
51,4
36/176
2.7 Programma 6 Sociaal Domein Tot het programma Sociaal Domein behoren de taakvelden Samenkracht en burgerparticipatie, Toegang en eerstelijnsvoorzieningen, Inkomensregelingen, WSW en beschut werk, Arbeidsparticipatie, Maatwerkvoorzieningen (WMO), Maatwerkdienstverlening 18+, Hulp bij het huishouden (WMO), Begeleiding (WMO), Dagbesteding (WMO), Overige maatwerkarrangementen (WMO), Maatwerkdienstverlening 18-, Jeugdhulp begeleiding, Jeugdhulp behandeling, Jeugdhulp dagbesteding, Jeugdhulp zonder verblijf overig, Pleegzorg, Gezinsgericht, Jeugdhulp met verblijf overig, Jeugdhulp behandeling GGZ zonder verblijf, Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf, Gesloten plaatsing, Geëscaleerde zorg 18+, Beschermd wonen (WMO), Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO), Geëscaleerde zorg 18-, Jeugdbescherming en Jeugdreclassering.
Wat gebeurt er om ons heen? In het sociaal domein zien we een aantal trends en ontwikkelingen dat zowel landelijk als ook in de Hoeksche Waard speelt. Leefstijl en preventie Er is toegenomen aandacht voor vroegtijdige signalering van risicovolle situaties en tijdige interventie ter voorkoming van zwaardere ondersteuning en zorg. De focus op bestrijding van ziekte en intensieve ondersteuning wordt steeds vaker verlegd naar behoud van gezondheid en eigen kracht door aanpassing van leefstijl en preventie en inzet op een gezonde leefomgeving. Ook in de Hoeksche Waard gaan we aan de slag met het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en het Integraal Zorgakkoord (IZA). Wetgeving Met de decentralisaties van 2015 zijn de taken en de verantwoordelijkheden van gemeenten in het sociaal domein fors toegenomen. Om deze taken goed uit te kunnen voeren, zijn financiële middelen nodig. De budgetten die het Rijk beschikbaar stelt voor de uitvoering van deze taken zijn ontoereikend. Gemeenten zoeken, in toenemende mate, een balans tussen een goede invulling van de verantwoordelijkheid voor kwetsbare en minder zelfredzame inwoners en, aan de andere kant, een verantwoorde beheersing van de uitgaven. Nieuwe wetgeving leidt ook de komende jaren tot extra taken voor gemeenten. Per 1 januari 2025 vindt de doordecentralisatie van Beschermd wonen plaats.
De decentralisatie van maatschappelijke opvang is uitgesteld tot 2026. De Wet aanpak meervoudige problematiek sociaal domein (Wams) treedt, naar verwachting, 1 januari 2024 inwerking Druk op het zorgstelsel De druk op het zorgstelsel is groot. Als gevolg van de dubbele vergrijzing en toenemende zorgvraag stijgt het aantal cliënten. Hulpvragen worden complexer en de kosten stijgen. Het aantal vrijwilligers en mantelzorgers daalt, terwijl het beroep op hen alleen maar toeneemt. Dit geeft risico op uitval en overbelasting. Als gevolg van krapte op de arbeidsmarkt, groeit ook de druk op professionals.
PROGRAMMABEGROTING 2024-2027 | 2.7 PROGRAMMA 6 SOCIAAL DOMEIN
37/176
Daarnaast hebben de afgelopen jaren verschillende maatschappelijke crisissen elkaar in hoge snelheid opgevolgd: de coronacrisis, toename van vluchtelingen, stijgende energieprijzen, inflatie en de woningcrisis. Dit heeft impact op inwoners en leidt, ondanks inspanningen op het gebied van leefstijl en preventie, tot een toename in de zorg- en ondersteuningsbehoefte. Ieder mens is uniek Er is een beweging zichtbaar van een standaard aanbod van voorzieningen naar een persoonlijke invulling van wonen, welzijn, onderwijs en zorg. Deze persoonlijke invulling vraagt om flexibilisering van het zoveel als mogelijk collectieve aanbod, andere vormen van interactie met inwoners, domeinoverstijgende samenwerking en ook aanpassing van het gemeentelijk dienstverleningsconcept. Deze trends spelen in alle thema's van het sociaal domein, maar vragen per thema maatwerk. Hieronder benoemen we per thema de belangrijkste ontwikkelingen. Jeugdhulp In 2021 heeft de arbitragecommissie een uitspraak gedaan in het geschil tussen de VNG en het Rijk over de financiering van de jeugdzorg. De uitspraak is duidelijk: het Rijk dient gemeenten te compenseren voor het feitelijke tekort voor het uitvoeren van taken in de jeugdzorg. In lijn met de uitspraak van de arbitragecommissie, is in het recente regeerakkoord additionele financiering voor de jeugdzorg beschikbaar gesteld.