Document · PDF

Programmabegroting 2023-2026 raad

Besluitvormende raad 10 november 2022, gemeente Hoeksche WaardBij agendapunt: Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 202625.096 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

39/181

2.7 Programma 6 Sociaal Domein Tot het programma Sociaal Domein behoren de taakvelden 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie, 6.2 Toegang en eerstelĳnsvoorzieningen, 6.3 Inkomensregelingen, 6.4 WSW en beschut werk, 6.5 Arbeidsparticipatie, 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO), 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+, 6.71a Hulp bĳ het huishouden (WMO), 6.71b Begeleiding (WMO), 6.71c Dagbesteding (WMO), 6.71d Overige maatwerkarrangementen (WMO), 6.72 Maatwerkdienstverlening 18-, 6.72a Jeugdhulp begeleiding, 6.72b Jeugdhulp behandeling, 6.72c Jeugdhulp dagbesteding, 6.72d Jeugdhulp zonder verblĳf overig, 6.73a Pleegzorg, 6.73b Gezinsgericht, 6.73c Jeugdhulp met verblĳf overig, 6.74a Jeugdhulp behandeling GGZ zonder verblĳf, 6.74b Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblĳf, 6.74c Gesloten plaatsing, 6.81 Geëscaleerde zorg 18+, 6.81a Beschermd wonen (WMO), 6.81b Maatschappelĳke- en vrouwenopvang (WMO),6.82 Geëscaleerde zorg 18-, 6.82a Jeugdbescherming, 6.82b Jeugdreclassering.

Wat gebeurt er om ons heen? In het sociaal domein zien we een aantal trends en ontwikkelingen dat zowel landelĳk maar ook in de Hoeksche Waard speelt. Leefstĳl en preventie Er is een toegenomen aandacht voor vroegtĳdige signalering van risicovolle situaties en tĳdige interventie ter voorkoming van zwaardere ondersteuning en zorg. De focus op bestrĳding van ziekte en intensieve ondersteuning wordt steeds vaker verlegd naar behoud van gezondheid en eigen kracht door aanpassing van leefstĳl en preventie. Wetgeving Met de decentralisaties van 2015 zĳn de taken en de verantwoordelĳkheden van gemeenten in het sociaal domein fors toegenomen. Om deze taken goed uit te kunnen voeren zĳn financiële middelen nodig. De budgetten die het Rĳk beschikbaar stelt voor de uitvoering van deze taken zĳn ontoereikend. Dit vraagt in toenemende mate van gemeenten balans te zoeken tussen een goede invulling van de verantwoordelĳkheid voor kwetsbare en minder zelfredzame inwoners en aan de andere kant een verantwoorde beheersing van de uitgaven. Nieuwe wetgeving leidt ook de komende jaren tot extra taken voor gemeenten. Per 1 januari 2024 zal de doordecentralisatie van Beschermd wonen plaats vinden. De decentralisatie van maatschappelĳke opvang is uitgesteld tot 2026. De Wet aanpak meervoudige problematiek sociaal domein (Wams) zal naar verwachting 1 januari 2024 inwerkingtreden.

Druk op het zorgstelsel De druk op het zorgstelsel is groot. Als gevolg van de dubbele vergrĳzing en toenemende vraag stĳgt het aantal cliënten. Hulpvragen worden complexer en de kosten stĳgen. Het beroep op vrĳwilligers en mantelzorgers neemt toe, met het risico van uitval en overbelasting. Als gevolg van krapte op de arbeidsmarkt groeit ook de druk op professionals.

PROGRAMMABEGROTING 2023-2026 | 2.7 PROGRAMMA 6 SOCIAAL DOMEIN

40/181

Daarnaast hebben de afgelopen jaren verschillende maatschappelĳke crisissen elkaar in hoge snelheid opgevolgd: de coronacrisis, toename van vluchtelingen, stĳgende energieprĳzen en inflatie. Dit heeft impact op inwoners en leidt ondanks inspanningen op het gebied van leefstĳl en preventie tot een toename in de zorg- en ondersteuningsbehoefte. Ieder mens is uniek Er is een beweging zichtbaar van afhankelĳkheid van een standaard aanbod van voorzieningen naar een persoonlĳke invulling van wonen, welzĳn, onderwĳs en zorg. Deze persoonlĳke invulling vraagt om flexibilisering van het zoveel als mogelĳk collectieve aanbod, andere vormen van interactie met inwoners, domeinoverstĳgende samenwerking en ook aanpassing van het gemeentelĳk dienstverleningsconcept. Deze trends spelen in alle thema's van het sociaal domein maar vragen per thema maatwerk. Hieronder benoemen we per thema de belangrĳkste ontwikkelingen. Jeugdhulp In 2021 heeft de arbitragecommissie een uitspraak gedaan in het geschil tussen de VNG en het rĳk over de financiering van de jeugdzorg. De uitspraak is duidelĳk: het rĳk dient gemeenten te compenseren voor het feitelĳke tekort voor het uitvoeren van taken in de jeugdzorg. In lĳn met de uitspraak van de arbitragecommissie is in het recente regeerakkoord additionele financiering voor de jeugdzorg beschikbaar gesteld.

Medio augustus 2022 zĳn er afspraken gemaakt tussen de VNG en het Rĳk. In het kader van het toezichtsregime op de begroting 2023 mogen gemeenten rekening houden met maatregelen die per saldo positieve effecten hebben op de gemeentelĳke begroting. Tot en met 2026 mogen wĳ uitgaan van 100% van de middelen uit het arbitragerapport. Deze maatregelen leiden tot voordelen aan de inkomstenkant (gemeentefonds) en aan de uitgavenkant (kosten jeugdhulp). De vraag naar jeugdhulp neemt, mede onder invloed van corona, blĳvend toe. Mede door de krapte op de arbeidsmarkt wordt het nog belangrĳker om zowel de menskracht in de jeugdhulp als de financiële middelen efficiënt te benutten. Samen met onze maatschappelĳke partners en inwoners werken we aan een positief opgroei- en opvoedklimaat, we zetten in op doorontwikkeling van onze jeugdteams en we werken toe naar integrale, gebiedsgerichte 0-100 dienstverlening en Zorg wordt zo lang als nodig, maar zo kort als mogelĳk ingezet en richt zich op het versterken van de eigen kracht. Met behulp van het regionale inkoopkader van de Service Organisatie Jeugd (SOJ) sturen we hierop. Wmo Ook de uitgaven voor begeleiding, huishoudelĳke ondersteuning en hulpmiddelen nemen blĳvend toe en tegelĳkertĳd lopen de personele tekorten in de ondersteuning en zorg op. Met name het abonnementstarief heeft geleid tot een stĳgend gebruik van de huishoudelĳke hulp.

Hierdoor staat de beschikbaarheid van voorzieningen onder de Wmo onder druk. Landelĳk wordt er gewerkt aan een eerlĳkere eigen bĳdrage per 2025.

PROGRAMMABEGROTING 2023-2026 | 2.7 PROGRAMMA 6 SOCIAAL DOMEIN

41/181

Lokaal bouwen we voort op de ingezette beweging ‘naar de voorkant’. Op basis van uit data analyse verkregen inzichten zoeken we naar sturingsmogelĳkheden en interventies om de stĳgende Wmo uitgaven af te vlakken. In 2023 nemen we een besluit over de bĳbehorende maatregelen om de lokale transformatie Wmo de komende jaren vorm te geven. Ook geven we uitvoering aan onderdelen van de Wonen, Welzĳn, Zorg visie die we in 2021 hebben vastgesteld. Maatschappelĳke Zorg We spannen ons in om inwoners met complexe problemen weer in staat te stellen zelf regie te pakken en oplossingen in gang te zetten. Samenwerking tussen lokale partners zoals gemeente, zorg- en ondersteuningsorganisaties, woningcorporaties en politie zorgt voor een adequate waakvlamfunctie en voorkomt dat mensen tussen wal en schip vallen. Aan de hand van een lokaal plan Complexe Maatschappelĳke Zorg werken we aan het optimaliseren van de lokale en regionale samenwerking tussen zorg- en veiligheidspartners. Daarnaast wordt via een uitvoeringsagenda gewerkt aan vroegsignalering en een sluitende aanpak voor deze doelgroep. In geval van complexe zorg speelt er vaak ook een huisvestingsvraagstuk. Het bieden van huisvesting heeft onze specifieke aandacht. Voor de decentralisatie Beschermd Wonen bereiden we samen met centrumgemeente Nissewaard nieuwe afpraken voor over de voortzetting van de samenwerking.

De huidige afspraken lopen af op 31 december 2023. Inkomensondersteuning/Participatiewet Het kabinet wil fundamentele veranderingen gaan aanbrengen in de Participatiewet. Het Rĳk streeft naar meer vertrouwen en ruimte voor maatwerk. Gemeenten krĳgen bĳvoorbeeld meer vrĳheid om af te kunnen zien van de verplichte terugvorderingen van teveel ontvangen bĳstand, dan wel bĳstandsgerechtigden niet te korten op hun uitkering als zĳ een gift ontvangen. Daarnaast wordt de regelgeving over de bestaansnorm voor een kostendeler gewĳzigd. Ook wordt er meer mogelĳk gemaakt voor arbeidsinschakeling van mensen met een arbeidsbeperking. Het kabinet is in 2022 gestart met maatregelen om armoede in Nederland te verminderen. Door de hoge prĳzen van energie en boodschappen komen meer mensen in geldproblemen. Het kabinet heeft zich als doel gesteld dat in 2030 de helft minder mensen in armoede leeft dan in 2015. Ook met ons lokale gemeentelĳke beleid willen we bĳdragen aan het voorkomen of verminderen van mensen die in armoede terecht komen. In 2023 willen we dan ook een uitvoeringskader voor armoede opstellen. Schulddienstverlening Door de afgelopen periode, met alle maatschappelĳke ontwikkelingen en de gestegen prĳzen, vinden we het nog belangrĳker dat onze inwoners schulddienstverlening kunnen vinden en hier tĳdig gebruik van maken om problematische schulden te voorkomen.

We blĳven inzetten op de ambities en acties zoals vastgelegd in het beleidsplan “integrale schulddienstverlening 2021 –2024". Daarbĳ richten we ons op preventie en informele hulp, het bieden van

PROGRAMMABEGROTING 2023-2026 | 2.7 PROGRAMMA 6 SOCIAAL DOMEIN

42/181

passende ondersteuning en onze curatieve dienstverlening. We geven hier concreet invulling aan door onder andere inzet van team vroeg erop af, inzet van de jongerengeldcoach, het aanbieden van budgettrainingen en het bieden van individuele adviesgesprekken. De komende jaren blĳven we er nieuwe taken bĳ krĳgen. In ontwikkeling is één schuldenwet waarin de Wet gemeentelĳke schuldhulpverlening, Wettelĳke schuldsanering natuurlĳke personen, bewind, andere schuldenwet en regelgeving worden samengevoegd. Integraal en datagedreven werken Er ligt voor dit begrotingsprogramma een stevige relatie met de opgaven Inclusieve Samenleving en Levendige Dorpen. De ambities van deze opgaven staan beschreven in het hoofdlĳnenakkoord en worden in de komende periode verder geconcretiseerd, met als doel om vanuit gedeelde maatschappelĳke opgaven en in nauwe samenwerking met betrokken spelers – intern en extern – en datagedreven uitvoering te geven aan integrale inspanningen.

Wat willen we bereiken? Wat gaan we ervoor doen? We blĳven inzetten op maatschappelĳke ontwikkeling op vier gebieden: het versterken van een sociaal verbonden HW, het stimuleren van persoonlĳke ontwikkeling en zelfredzaamheid van onze inwoners, het bieden van toegang en passende ondersteuning en we grĳpen in bĳ crisissen en onveiligheid. We gaan bĳ al onze inspanningen uit van normaliseren (inclusie) en het vergroten van het zelf oplossend vermogen. Op deze manier proberen we de professionele ondersteuning en zorg ook op langere termĳn toegankelĳk en betaalbaar te houden. Wat willen we bereiken

Wat gaan we ervoor doen

Wanneer

Maatschappelĳk effect/Doel

Subdoel/Speerpunt

Planning

Versterken van een sociaal en verbonden Hoeksche Waard

We voeren collectieve bewustwordingsactiviteiten uit, zoals Lang leve thuis, het signalerend huisbezoek en de dementievriendelĳke samenleving met als doel instroom in individuele voorzieningen te verminderen en voorkomen.

2023-2026

We dragen zowel lokaal als regionaal bĳ aan het verbeteren van de integrale samenwerking door het organiseren van passende overlegtafels en het faciliteren van netwerkbĳeenkomsten, zoals het Sturingsoverleg Wĳk- en Jeugd HW, netwerkbĳeenkomst Financiële Preventie, de Werkgroep Regenbooggemeente en de regionale werkwĳze Veilig opgroeien is Teamwork.

2023-2026

We dragen bĳ aan het dichten van de digitale kloof via het verbeteren van digitale vaardigheden en het faciliteren/ beschikbaar stellen van tablets voor ouderen.

2021-2023

PROGRAMMABEGROTING 2023-2026 | 2.7 PROGRAMMA 6 SOCIAAL DOMEIN

43/181

Wat willen we bereiken

Wat gaan we ervoor doen

Wanneer

Maatschappelĳk effect/Doel

Subdoel/Speerpunt

Planning

We realiseren met inwoners en partners laagdrempelige ontmoetingsplekken in ieder dorp, voor informatie/ inspiratie/steun en activiteiten.

2022-2026

We ondersteunen de participatie van inwoners met een laag inkomen via verlenging van de initiële pilot OV Minima, waarbĳ inwoners gratis reizen in de regio met het Dal Vrĳ-busabonnement.

2022-2023

We verkleinen de afstand van de arbeidsmarkt tot onze inwoners. We streven ernaar dat werkgevers meer uitgaan van talenten dan een CV. Hiervoor wordt het project HalloWerk voortgezet.

2022 e.v.

We proberen (nieuwe) initiatieven uit waarbĳ men de juiste zorg dichtbĳ kan vinden. Formeel bĳ de huisartsen en in het onderwĳs, maar ook informeel zoals met de inzet van Buurtgezinnen. Ook de meer specialistisch kennis wordt dichterbĳ gehaald in de vorm van jeugdhulp naar voren en Veilig opgroeien is Teamwerk.

2022 e.v.

We stellen kwetsbare jongeren in staat naar vermogen de overgang te maken naar betaald werk dan wel dagbesteding. Daarvoor maken we o.a. werkafspraken met onderwĳspartners en ondernemers en zetten we het project Matchmaker voort.

2022

Meer inwoners kunnen deelnemen op de arbeidsmarkt. Dat doen we o.a. via netwerkvorming, het organiseren van werk-leerlĳnen en het versterken van onze inzet op SROI.

2023

Met het doorontwikkelen van de jeugd- en wĳkteams (gebiedsgericht werken 0-100) ondersteunen we inwoners eerder en beter met hun hulpvraag en dringen we het beroep op de maatwerkvoorzieningen terug.

2022-2024

We verlengen de verhuisregeling en evalueren de Blĳverslening of deze omgezet kan worden naar een Verzilverlening.

2023-2026

We faciliteren een aantal laagdrempelige huiskamers voor kwetsbare inwoners in samenhang met partners zoals beschreven in de Wonen, Welzĳn Zorg visie en faciliteren ook particuliere initiatieven t.b.v. ontmoeten.

2023-2026

Stimuleren van persoonlĳke ontwikkeling en zelfredzaamheid

PROGRAMMABEGROTING 2023-2026 | 2.7 PROGRAMMA 6 SOCIAAL DOMEIN

44/181

Wat willen we bereiken

Wat gaan we ervoor doen

Wanneer

Maatschappelĳk effect/Doel

Subdoel/Speerpunt

Planning

Binnen de duurzame coalitie met CZ, Zorgwaard, Alerimus en Heemzicht voeren we een programma uit om ouderen zo lang mogelĳk actief deel uit te laten maken van de samenleving, in samenwerking met de lokale gemeenschap. Zodat de ouderenzorg beschikbaar en toegankelĳk blĳft.

2022-2026

De eerste positieve resultaten van de uitvoering van het lokaal transformatieplan jeugdhulp zĳn zichtbaar: de samenwerking tussen huisartsen en jeugdteams is geïntensiveerd en de eerste tekenen van kostenreductie worden zichtbaar. Beschikkingen jeugdhulp worden afgegeven, passend binnen het werkkader van normalisering& demedicalisering, kostenbewustzĳn en het stellen van duidelĳke doelen en resultaten

2022 2026

We versterken HWwerkt! als uitvoeringsorganisatie: we hebben inzicht in het cliëntenbestand en er wordt (meer) samengewerkt met werkgevers en partners in de regio.

2023 e.v.

We zetten in op het verbeteren van de kwaliteit van de dienstverlening Sociaal Domein onder andere door verdergaande digitalisering, procesoptimalisaties en een duidelĳke werkwĳze.

2023- 2025

We blĳven investeren in de samenwerking met de centrumgemeente Nissewaard voor beschermd wonen (BW)/maatschappelĳke opvang(MO).

2023-2026

Bieden van toegang en passende ondersteuning

Met het oog op de doordecentralisatie van BW per 1-1-2024 en de mogelĳke decentralisatie van MO in 2026 (of later) werken we opties uit in welke (financiële) constructies de samenwerking toekomstbestendig gemaakt kan worden, waarbĳ de preventie van instroom en bevorderen van uitstroom uit BW en MO leidend is. We organiseren de toegang tot voorzieningen vanuit het perspectief van de inwoner, waarbĳ de klantreis bepalend is voor de werkprocessen. We continueren de Doorbraakmethode, om effectiever maatwerk te leveren.

2023- 2026

we werken integraal samen door processen op elkaar af te stemmen en meer in te richten vanuit de vraag van de inwoner (Werk & WMO, Werk & Inkomen, 18- en 18 +, jeugd- en wĳkteams & gemeentelĳke uitvoering en Zorg & Veiligheid).

PROGRAMMABEGROTING 2023-2026 | 2.7 PROGRAMMA 6 SOCIAAL DOMEIN

45/181

Wat willen we bereiken

Wat gaan we ervoor doen

Wanneer

Maatschappelĳk effect/Doel

Subdoel/Speerpunt

Planning

We monitoren het nieuwe contract Wmo begeleiding op drie onderdelen: 1. Normaliseren, 2. een lokale, dorps- en of wĳkgebonden oriëntatie, 3. op- en afschalen begeleiding.

2023-2026

We stellen we een Lokale transformatie agenda Wmo op waarin een haalbare set sturingsmaatregelen voor de Wmo gepresenteerd wordt om de kosten op lange termĳn te beheersen en zo de toegankelĳkheid van voorzieningen te kunnen blĳven garanderen voor als dit echt noodzakelĳk is.

2023-2024

We geven verdere invulling aan het plan Complexe Maatschappelĳke Zorg (CMZ). Dit valt in drie delen uiteen:

2023 ev.

Ingrĳpen bĳ crisis en onveiligheid

1. Implementatie uitvoeringsagenda CMZ 2022-2025 - veertien activiteiten die betrekking hebben op (preventieve) zorg en tĳdige ondersteuning voor de doelgroep voor complexe maatschappelĳke zorg. 2. Formalisering operationele ketensamenwerking - we optimaliseren de overlegstructuren en – vormen en passen zo nodig ook de interne werkprocessen en overleggen aan. Voorbeelden zĳn het borgen van het crisis escalatiemodel en adequate gegevensdeling. 3. Formalisering strategische ketensamenwerking - we optimaliseren de regionale afstemming binnen de regio's waarin we op gebied van zorg & veiligheid werken. We voeren de activiteiten uit het regionale en lokale plan huiselĳk geweld en kindermishandeling uit. We zetten in op de versterking van de samenwerking tussen Veilig Thuis en de lokale teams. Eind 2023 lopen de regionale en lokale plannen af. In 2023 kĳken we hoe we hier vanaf 2024 verder vervolg aan gaan geven.

PROGRAMMABEGROTING 2023-2026 | 2.7 PROGRAMMA 6 SOCIAAL DOMEIN

2023 ev.

46/181

Wat mag het kosten? Taakveld

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.2 Toegang en eerstelĳnsvoorzieningen 6.3 Inkomensregelingen 6.4 WsW en beschut werk 6.5 Arbeidsparticipatie 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ 6.81 Geëscaleerde zorg 18+ 6.81B Maatschappelĳke- en vrouwenopvang (WMO) Totaal Baten 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.2 Toegang en eerstelĳnsvoorzieningen 6.3 Inkomensregelingen 6.4 WsW en beschut werk 6.5 Arbeidsparticipatie 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ 6.71A Hulp bĳ het huishouden (WMO) 6.71B Begeleiding (WMO) 6.71C Dagbesteding (WMO) 6.71D Overige maatwerkarrangementen (WMO) 6.72 Maatwerkdienstverlening 186.72A Jeugdhulp begeleiding 6.72B Jeugdhulp behandeling 6.72C Jeugdhulp dagbesteding 6.72D Jeugdhulp zonder verblĳf overig 6.73A Pleegzorg

Werkelĳk 2021

Actuele begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

260

3.941

1.775

1.774

1.758

16.407 877 177

13.957 1.110 616

13.982 1.341 80

13.982 1.341 0

496

499

514

827

833

2.077

18.359

20.135

19.783

17.624

17.921

17.927

-9.301

-16.990

-11.348

-11.086

-10.782

-10.827

-2.984

-3.717

-2.465

-2.365

-2.357

-2.377

-18.782 -5.430 -1.038

-17.730 -6.011 -1.718

-16.006 -5.818 -636

-15.869 -5.777 -555

-15.869 -5.808 -555

-15.869 -5.844 -555

-3.313

-3.222

-3.689

-3.686

-14.390

-15.409

-26

-27

-28

-6.614

-6.602

-6.631

-5.483

-5.495

-5.466

-2.310

-294

-293

-13.878

-14.363

-7.593

-7.592

-582

-1.650

-117

-116

-1.460

-1.459

PROGRAMMABEGROTING 2023-2026 | 2.7 PROGRAMMA 6 SOCIAAL DOMEIN

47/181

Taakveld

Werkelĳk 2021

Actuele begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

-735

-734

-2.663

-3.810

-3.673

-3.474

-3.476

-1.826

-1.825

-258

-374

-696

-19

-386

-363

-3.197

-3.415

0 0

-1.217 -135

Totaal Lasten

-72.686

-83.274

-77.139

-76.373

-75.872

-75.976

Totaalsaldo van baten en lasten

-54.327

-63.138

-57.357

-58.750

-57.951

-58.049

2.019

2.866

417

384

378

391

0 330

105 154

-1 0

0 0

233

160

161

2.557

3.910

417

384

378

-1.504

-45

-23

-20 -118

0 0

-161

-2.077

-1.826

-2.122

-45

6.73B Gezinsgericht 6.73C Jeugdhulp met verblĳf overig 6.74A Jeugdhulp behandeling GGZ zonder verblĳf 6.74B Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblĳf 6.74C Gesloten plaatsing 6.81 Geëscaleerde zorg 18+ 6.81A Beschermd wonen (WMO) 6.81B Maatschappelĳke- en vrouwenopvang (WMO) 6.82 Geëscaleerde zorg 186.82A Jeugdbescherming 6.82B Jeugdreclassering

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.2 Toegang en eerstelĳnsvoorzieningen 6.3 Inkomensregelingen 6.5 Arbeidsparticipatie 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ 6.81 Geëscaleerde zorg 18+ Totaal Onttrekkingen reserves 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.2 Toegang en eerstelĳnsvoorzieningen 6.3 Inkomensregelingen 6.5 Arbeidsparticipatie 6.81 Geëscaleerde zorg 18+ 6.81B Maatschappelĳke- en vrouwenopvang (WMO) Totaal Stortingen reserves

PROGRAMMABEGROTING 2023-2026 | 2.7 PROGRAMMA 6 SOCIAAL DOMEIN

48/181

Taakveld

Geraamd resultaat programma 6. Sociaal domein

Werkelĳk 2021

Actuele begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

-53.596

-59.228

-59.062

-58.410

-57.617

-57.716

Beleidsindicatoren In onderstaande tabel zĳn de volgens het BBV verplichte beleidsindicatoren opgenomen die betrekking hebben op dit programma.

Indicatoren BBV (peildatum "Waarstaatjegemeente" 02-09-2022)

Jaar

Hoeksche Waard

Nederland

Gemeente weinig stedelĳk

174,9

431,2

239,8

107,1

202,0

190,7

530,0

649,0

Personen met bĳstandsuitkeringen (per 10.000 inwoners > 18 jaar)

2021

Aantal re-integratievoorzieningen (per 10.000 inwoners 15-65 jaar)

2020

Wmo cliënten met een maatwerkarrangement (per 10.000 inwoners)

2021

% Kinderen in armoede

2020

3,0

6,0

4,0

% Jeugdwerkloosheid (jongeren 16-23 jaar)

2020

1,0

2,0

Jongeren met jeugdhulp (% van alle jongeren tot 18 jaar)

2021

12,7

12,9

12,4

Jongeren met jeugdreclassering (% van alle jongeren van 12-23 jaar)

2021

0,1

0,3

geen data

Jongeren met jeugdbescherming (% van alle jongeren tot 18 jaar)

2021

1,1

1,2

geen data

PROGRAMMABEGROTING 2023-2026 | 2.7 PROGRAMMA 6 SOCIAAL DOMEIN

49/181

PROGRAMMABEGROTING 2023-2026 |

50/181

2.8 Programma 7 Volksgezondheid en Milieu Tot het programma Volksgezondheid en Milieu behoren de taakvelden volksgezondheid en milieubeheer (inclusief duurzame energie).

Wat gebeurt er om ons heen? We zĳn de eerste generatie die de gevolgen van klimaatverandering merkt en de laatste generatie die er iets aan kan doen. Deze ontwikkeling raakt iedereen en iedereen heeft een rol hierin te spelen. Maar weten is nog geen doen. Daarbĳ is het niet eenvoudig een nieuwe balans te vinden tussen welzĳn en welvaart. Dat is een worsteling voor ons als lokale overheid, maar ook voor onze inwoners. Daarom willen we duurzaam gedrag stimuleren door mensen anders te laten kĳken naar bĳvoorbeeld energie, producten en maatregelen in het om het huis. We reiken de hand naar iedereen die het op eigen kracht niet redt, of geven een flinke zet wanneer het nodig is. Zodat we verduurzaming stimuleren, faciliteren en regisseren in een tempo dat past bĳ de Hoeksche Waard. De nieuwste cĳfers van het World Economic Forum laten zien dat 70% van alle CO2-uitstoot het gevolg is van winnen en verwerken van grondstoffen. Alleen het verduurzamen van het energieverbruik is lang niet genoeg om de klimaatdoelen te halen. Een belangrĳke bĳdrage moet komen van het ombouwen van de economie tot een circulair systeem. Als Hoeksche Waard sluiten we ons aan bĳ de landelĳke doelstelling om in 2050 volledig circulair te zĳn. We richten ons op de onderwerpen consumenten, bouw&infra, kringlooplandbouw, bedrĳfsleven en zwerfafval.

Het belang van preventie en een gezonde leefstĳl was al groot door de vergrĳzing en de druk op de zorg en is door de coronapandemie alleen nog maar groter geworden. Inzet en ontwikkeling op pandemische paraatheid vergt meer aandacht van de gemeente. Daarnaast zien we dat de leefstĳl van veel mensen tĳdens de coronacrisis ongezonder is geworden en dat de druk op de mentale gezondheid - vooral bĳ jongeren is toegenomen (beperkte sociale interactie, onderwĳs op afstand, het wegvallen van stagemogelĳkheden en een arbeidsmarkt met een minder goed vooruitzicht). Tenslotte zĳn oudere mensen extra kwetsbaar geworden omdat het voor hen lastiger is om goede zorg en ondersteuning te ontvangen. Meer ouderen voelen zich eenzaam door gebrek aan contact en activiteiten. Het vaccinatieprogramma (covid-19) helpt om uit de crisis te komen maar zorgt ook voor een situatie waarin we twee groepen zien: mensen die wel en mensen die niet gevaccineerd zĳn. In sommige kernen is de vaccinatiebereidheid laag. We weten nog niet welke gevolgen deze vaccinatiekloof gaat hebben op onze samenleving. Daarnaast is het van belang om te blĳven inzetten op het Rĳksvaccinatie Programma (RVP) om de vaccinatiegraad mininmaal op het landelĳke gemiddelde te realiseren.

PROGRAMMABEGROTING 2023-2026 | 2.8 PROGRAMMA 7 VOLKSGEZONDHEID EN MILIEU

51/181

Wat willen we bereiken? Wat gaan we ervoor doen? Wat willen we bereiken

Wat gaan we ervoor doen

Wanneer

Maatschappelĳk effect/Doel

Subdoel/Speerpunt

Planning

Klimaatneutraal 2050

Realiseren uitvoeringsprogramma ‘Biodiversiteit 20222026’ in 2023

2023-2026

Uitvoering geven aan Communicatie en participatie en monitoring en sturing programmaplan Duurzaamheid (PN 2022)

2023-2026

Regionale Energiestrategie (doorlopend, iedere 2 jaar herĳking) (PN 2022)

2023-2026

Transitievisie Warmte (doorlopend, iedere 4 jaar herĳking) (PN2022)

2023-2026

Realiseren uitvoeringsprogramma ‘Hoeksche Waard richting energieneutraal 2021-2026’ (PN 2022)

2023-2026

Circulair 2050/Klimaatneutraal 2050 (PN 2022)

Realiseren uitvoeringsprogramma ‘Circulaire economie Hoeksche Waard 2021-2026’ (PN 2022)

2023-2026

Versterken van een sociaal en verbonden Hoeksche Waard en stimuleren van persoonlĳke ontwikkeling en zelfredzaamheid: gezond blĳven en gezondheid bevorderen en beschermen

Uitvoering geven aan de bĳ de Nota Publieke Gezondheid 2021-2023 en het bĳbehorende uitvoeringsprogramma.

2023-2026

Energieneutraal 2040/ Klimaatneutraal 2050 (PN 2022)

Voor de periode 2024-2028 een nieuwe nota Publieke Gezondheid opstellen. UItvoeren en evalueren Uitvoeringsprogramma Handhaving en Preventie Alcohol UIvoering geven aan het met publieke en private partĳen afgesloten preventieakkoord afgesloten (2022)

PROGRAMMABEGROTING 2023-2026 | 2.8 PROGRAMMA 7 VOLKSGEZONDHEID EN MILIEU

52/181

Wat mag het kosten? Taakveld

Werkelĳk 2021

Actuele begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

7.1 Volksgezondheid 7.4 Milieubeheer

60 62

110 181

0 8

Totaal Baten

123

291

7.1 Volksgezondheid 7.4 Milieubeheer

-4.355 -3.146

-4.356 -5.449

-4.305 -2.848

-4.303 -2.536

-4.326 -2.536

Totaal Lasten

-7.500

-9.805

-7.153

-6.839

-6.862

Totaalsaldo van baten en lasten

-7.378

-9.513

-7.146

-6.831

-6.854

7.1 Volksgezondheid 7.4 Milieubeheer

0 463

23 2.455

0 4

Totaal Onttrekkingen reserves

463

2.478

7.1 Volksgezondheid 7.4 Milieubeheer

-23 -51

0 -1.565

0 0

Totaal Stortingen reserves

-74

-1.565

-6.988

-8.600

-7.141

-6.827

-6.850

Geraamd resultaat programma 7. Volksgezondheid en milieu

Verbonden partĳen die bĳdragen aan het realiseren van onze doelstellingen GR Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid Dit samenwerkingsverband draagt - vanuit het beginsel van verlengd lokaal bestuur - bĳ aan het behartigen van gemeenschappelĳke belangen van de deelnemers. Dit bevordert een evenwichtige en voorspoedige ontwikkeling in het gebied. De dienst behartigt die belangen door het bepalen van de hoofdlĳnen van gewenste ontwikkelingen. Dat gebeurt door sturing, ordening, integratie en in voorkomende gevallen uitvoering in de taakvelden publieke gezondheid, onderwĳs, jeugdzorg en maatschappelĳke ondersteuning; meer in het bĳzonder huiselĳk geweld en kindermishandeling, zoals bedoeld in de Wet maatschappelĳke ondersteuning 2015. GR Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid De Omgevingsdienst ondersteunt de deelnemers bĳ de uitvoering van hun taken op het gebied van het omgevingsrecht in het algemeen en de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht in het bĳzonder. Ook begeleidt de dienst bĳ de taken op het terrein van vergunningverlening, handhaving en toezicht op grond van de wetten die artikel 5.1 van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht noemt.

PROGRAMMABEGROTING 2023-2026 | 2.8 PROGRAMMA 7 VOLKSGEZONDHEID EN MILIEU

53/181

Beleidsindicatoren In onderstaande tabel zĳn de volgens het BBV verplichte beleidsindicatoren opgenomen die betrekking hebben op dit programma.

Indicatoren BBV (peildatum "Waarstaatjegemeente" 02-09-2022) % Hernieuwbare elektriciteit (uit zon, wind, etc.)

PROGRAMMABEGROTING 2023-2026 | 2.8 PROGRAMMA 7 VOLKSGEZONDHEID EN MILIEU

Jaar

Hoeksche Waard

Nederland

Gemeente weinig stedelĳk

2020

63,7

26,8

geen data

54/181

2.9 Programma 8 Volkshuisvesting en Ruimtelĳke Ordening Tot het programma Volkshuisvesting en Ruimtelĳke Ordening behoren de taakvelden ruimte en leefomgeving, grondexploitatie (anders dan bedrĳventerreinen), wonen en bouwen.

Wat gebeurt er om ons heen? Wonen in een vitale Hoeksche Waard Wĳ werken onverminderd door aan een vitale Hoeksche Waard. Daarvoor is een goede balans tussen jong en oud noodzakelĳk. Dat is niet vanzelfsprekend. De inwoners van de Hoeksche Waard worden namelĳk ouder en tegelĳk neemt het aandeel jongeren af. De vergrĳzing houden we niet tegen. De Hoeksche Waard heeft dus een forse opgave als het gaat om het ombuigen van de demografische ontwikkeling en daarmee het vitaal houden van het gebied. Dit vergt inspanningen op meerdere gebieden. Voor wonen geldt dat we moeten werken aan een toekomstbestendige woningvoorraad met plek voor iedereen: de huidige bewoners en de jonge huishoudens die al sinds 2015 vanuit de stad hiernaar toe komen. De realiteit is dat de druk op de Hoeksche Waardse woningmarkt groot is, zoals in heel Nederland. Vooral alleenstaande jongeren en starters hebben het lastig. Daarnaast is er een toenemende behoefte aan sociale en betaalbare woningbouw en moet de doorstroming worden gestimuleerd Er ligt een forse Hoeksche Waardse woningbouwopgave. Zowel kwantitatief, de productie moet omhoog, als kwalitatief, woningen moeten op de juiste plek, voor de juiste doelgroepen in de juiste prĳsklasse en woonvorm worden gerealiseerd.

Thema's die ook in de op 7 juli 2020 door de raad aangenomen motie ‘bouwen voor starters’ en de motie ‘actief grondbeleid’ van 6 juli 2021 terugkomen. Moties die handvatten bevatten die wĳ de komende periode in de aanpak van de woningbouwopgave een plek geven. Inwerkingtreding Omgevingswet De Omgevingswet treedt op 1 januari 2023 in werking en staat voor een goede balans tussen het benutten en beschermen van de fysieke leefomgeving. Ook biedt de Omgevingswet gemeenten de mogelĳkheid om met overzichtelĳkere regels de leefomgeving meer in samenhang in te richten. Het biedt daarnaast meer ruimte voor lokaal maatwerk en leidt tot een betere en snellere besluitvorming. De wet is veelomvattend en heeft een grote impact op de organisatie. Wĳ doen er alles aan om de implementatie van de nieuwe wet soepel te laten verlopen en voldoen op de inwerkingredingsdatum minimiaal aan alle wettelĳke vereisten van de wet.

PROGRAMMABEGROTING 2023-2026 | 2.9 PROGRAMMA 8 VOLKSHUISVESTING EN RUIMTELĲKE ORDENING

55/181

Wat willen we bereiken? Wat gaan we ervoor doen? Wat willen we bereiken

Wat gaan we ervoor doen

Wanneer

Maatschappelĳk effect/Doel

Subdoel/Speerpunt

Planning

De inwerkingtredingsdatum van 1 januari 2023 minimaal te voldoen aan alle wettelĳke vereisten uit de Omgevingswet

Implementatieactiviteiten omgevingswet

2023

Wĳ werken aan de Leidraad voor ontwikkeling Hoeksche Waard (eerder ontwikkelagenda). Doel van de leidraad is een afwegingskader aan te reiken met als basis de Hoeksche Waarden en Hoeksche Werken uit de omgevingsvisie. Het afwegingskader gaat uit van 3 principes:

Leidraad voor ontwikkeling Hoeksche Waard opstellen

2022-2023

Het grondbeleid inzetten als een middel om onze (ruimtelĳke) opgaven en doelstellingen te verwezenlĳken

Nota Grondbeleid opstellen & onderzoek naar actief grondbeleid

2022-2024

Een kwalitatief woningbouwprogramma met de juiste woning op de juiste plek

Activiteiten ter realisatie van onze doelstelling ‘de juiste woning op de juiste plek’

2022-2024

De instroom van jonge huishoudens faciliteren om de demografische balans te behouden

Instroom jonge huishoudens

2022-2024

Een continue toevoeging van 500 woningen per jaar aan de woningvoorraad om te voldoen aan de vraag

Versnelling Woningbouw

2022-2024

- Clusteren van programma in plaats van spreiden - Versterken van contrasten en diversiteit op het eiland - Verzilveren van kansen door verevening

PROGRAMMABEGROTING 2023-2026 | 2.9 PROGRAMMA 8 VOLKSHUISVESTING EN RUIMTELĲKE ORDENING

56/181

Wat mag het kosten? Taakveld

8.1 Ruimte en leefomgeving 8.2 Grondexploitatie (nietbedrĳventerreinen) 8.3 Wonen en bouwen Totaal Baten 8.1 Ruimte en leefomgeving 8.2 Grondexploitatie (nietbedrĳventerreinen) 8.3 Wonen en bouwen Totaal Lasten Totaalsaldo van baten en lasten 8.1 Ruimte en leefomgeving 8.2 Grondexploitatie (nietbedrĳventerreinen) 8.3 Wonen en bouwen Totaal Onttrekkingen reserves 8.1 Ruimte en leefomgeving 8.2 Grondexploitatie (nietbedrĳventerreinen) 8.3 Wonen en bouwen Totaal Stortingen reserves Geraamd resultaat programma 8. Volkshuisvesting en ruimtelĳke ordening

Werkelĳk 2021

Actuele begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

3.761

4.916

2.522

530

1.881

495

5.475

3.324

1.801

6.379

3.789

2.165

2.975

15.615

12.029

6.488

3.506

4.857

3.471

-4.720

-6.069

-3.158

-2.925

-2.907

-3.528

-3.496

-1.819

-12

-1

-5.004

-5.390

-4.508

-4.491

-13.251

-14.955

-9.485

-7.429

-7.400

2.364

-2.926

-2.997

-3.923

-2.543

-3.929

438

4.371

582

300

293

366

120

851

4.737

582

300

-1.591

-4.416

-317

-80

-293

-366

-776

-2.660

-4.782

-317

-80

554

-2.971

-2.732

-3.703

-2.323

-3.709

Verbonden partĳen die bĳdragen aan het realiseren van onze doelstellingen Er zĳn binnen dit programma geen verbonden partĳen.

Beleidsindicatoren In onderstaande tabel zĳn de volgens het BBV verplichte beleidsindicatoren opgenomen die betrekking hebben op dit programma.

PROGRAMMABEGROTING 2023-2026 | 2.9 PROGRAMMA 8 VOLKSHUISVESTING EN RUIMTELĲKE ORDENING

57/181

Indicatoren BBV (peildatum "Waarstaatjegemeente" 02-09-2022)

Jaar

Demografische druk (Groene + grĳze druk tov 20-64 jarigen)

2022

Aantal nieuwbouwwoningen per 1.000 woningen

2021

PROGRAMMABEGROTING 2023-2026 | 2.9 PROGRAMMA 8 VOLKSHUISVESTING EN RUIMTELĲKE ORDENING

Hoeksche Waard

Nederland

Gemeente weinig stedelĳk

80,5

70,3

79,8

9,2

8,9

8,4

58/181

Algemene Dekkingsmiddelen, overhead, vennootschapsbelasting en onvoorzien Voor het onderdeel Algemene Dekkingsmiddelen, overhead, vennootschapsbelasting en onvoorzien zĳn, met uitzondering van het onderdeel overhead (bedrĳfsvoering), geen afzonderlĳke doelstellingen en activiteiten geformuleerd. Voor de doelstellingen en activiteiten met betrekking tot overhead / bedrĳfsvoering (taakveld 0.4), wordt verwezen naar paragraaf 3.5 Bedrĳfsvoering. Algemene Dekkingsmiddelen De algemene dekkingsmiddelen bestaan uit de lokale heffingen, de algemene uitkering, dividendinkomsten, het saldo van de financieringsfunctie (verschil tussen de aan taakvelden toegerekende rekenrente en de werkelĳk betaalde rente over lang- en kortlopende leningen, ook wel renteresultaat genoemd) en eventuele overige algemene dekkingsmiddelen. De algemene dekkingsmiddelen dienen ter dekking van de in de programma’s opgenomen kosten. X €1.000 Overzicht algemene dekkingsmiddelen

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

1. Lokale heffingen waarvan besteding niet gebonden is* 2. Algemene uitkering 3. Dividend 4. Saldo financieringsfunctie

19.537 138.825 1.050 -5

19.737 140.424 1.070 -208

19.849 142.450 1.070 -426

19.962 129.879 1.070 -662

Totaal

159.407

161.023

162.943

150.250

*Deze heffingen bestaan uit de (on)roerende zaakbelasting, toeristenbelasting, reclamebelasting en hondenbelasting Schematisch geeft de uitsplitsing van de algemene dekkingsmiddelen het volgende beeld:

PROGRAMMABEGROTING 2023-2026 | ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN, OVERHEAD, VENNOOTSCHAPSBELASTING EN ONVOORZIEN

59/181

Overhead De overheadkosten bestaan uit de kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van medewerkers in het primaire proces. Voorbeelden zĳn de gemeentesecretaris en directie, personeelszaken, informatievoorziening en automatisering, huisvesting, financiën etc. Vennootschapsbelasting Vanaf 2016 moeten gemeenten en andere overheden vennootschapsbelasting (vpb) betalen over de winst die ze met hun ondernemingsactiviteiten maken. De aangifte wordt gesplitst in vpb over activiteiten van grondexploitaties en overige activiteiten. Voor grondexploitaties vindt jaarlĳks een beoordeling of er sprake is van fiscale winst plaats. Voor de overige activiteiten, wĳken inkomsten en uitgaven niet substantieel af van voorgaande jaren af. De conclusie is dat de gemeente voor deze activiteiten geen ondernemer in fiscale zin vormt. Onvoorzien In de Begroting 2023 is, conform de financiële verordening en geformuleerde grondslagen en uitgangspunten, een raming voor onvoorziene uitgaven opgenomen, gebaseerd op (afgerond) €1 per inwoner.

PROGRAMMABEGROTING 2023-2026 | ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN, OVERHEAD, VENNOOTSCHAPSBELASTING EN ONVOORZIEN

60/181

Wat mag het kosten? Taakveld

Werkelĳk 2021

Actuele begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

258 1.425 9.866 7.454 5.909

1.859 1.027 10.121 7.448 761

182 1.085 10.742 7.955 733

107 1.103 10.882 8.022 733

107 1.103 10.977 8.038 733

107 1.103 11.063 8.066 733

125.740

139.086

138.825

140.424

142.450

129.879

101

Totaal Baten

150.752

160.387

159.610

161.359

163.497

151.039

0.4 Overhead 0.5 Treasury 0.61 OZB woningen 0.64 Belastingen overig 0.7 Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds 0.8 Overige baten en lasten 0.9 Vennootschapsbelasting (VpB)

-32.694 -50 -460 -1.243

-36.747 -49 -459 -363

-31.013 -72 -519 -360

-30.531 -272 -519 -360

-30.061 -490 -519 -360

-29.839 -726 -519 -360

-426

-1.325

-1.875

-2.375

-2.875

-619

-437

-287

-286

-283

-67

-69

Totaal Lasten

-35.349

-38.548

-33.644

-33.912

-34.159

-34.673

Totaalsaldo van baten en lasten

115.403

121.839

125.966

127.447

129.337

116.366

100 8.211

0 16.491

420 2.398

0 1.633

0 1.053

0 1.061

406

8.311

16.897

2.818

1.633

1.053

1.061

0.10 Mutaties reserves 0.4 Overhead 0.64 Belastingen overig 0.7 Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds

-100 -3.322 -1.036

0 -8.445 0

-420 0 0

0 0 0

-3.996

-3.590

Totaal Stortingen reserves

-8.454

-12.035

-420

Geraamd resultaat programma 9. Algemene dekkingsmiddelen, overhead, Vpb en onvoorzien

115.260

126.701

128.364

129.080

130.390

117.426

0.4 Overhead 0.5 Treasury 0.61 OZB woningen 0.62 OZB niet-woningen 0.64 Belastingen overig 0.7 Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds 0.8 Overige baten en lasten

0.10 Mutaties reserves 0.4 Overhead 0.7 Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds 0.8 Overige baten en lasten Totaal Onttrekkingen reserves

PROGRAMMABEGROTING 2023-2026 | ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN, OVERHEAD, VENNOOTSCHAPSBELASTING EN ONVOORZIEN

61/181

Verbonden partĳen die bĳdragen aan het realiseren van doelstellingen GR Samenwerking Vastgoedinformatie, Heffing en Waardebepaling (SVHW) De doelstelling van de gemeenschappelĳke regeling is een doelmatige uitvoering van werkzaamheden voor de heffing en invordering van belastingen, heffingen en rechten, de Wet waardering onroerende zaken, de administratie van vastgoedgegevens, het verstrekken van vastgoedgegevens aan de deelnemers en derden en de Wet basisregistraties adressen en gebouwen. Stichting Inkoopbureau West-Brabant Deze stichting dient indirect diverse openbare belangen. Door het faciliteren van een regionaal inkoopbureau behaalt de stichting voordelen op financieel, kwalitatief en procesmatig gebied voor de deelnemers. Stedin Centraal staat het betrouwbaar, veilig en maatschappelĳk verantwoord leveren van energie en daaraan gerelateerde producten aan particuliere en zakelĳke klanten en samenwerking en deelneming in andere rechtspersonen. BV Gemeenschappelĳk Bezit Evides Gemeente Hoeksche Waard neemt samen met gemeenten en provincies in Zuid-Holland en Zeeland deel in de BV Gemeenschappelĳk Bezit Evides. Op haar beurt is de BV 50% eigenaar van het drinkwaterleidingbedrĳf Evides. Evides levert drinkwater aan huishoudens en bedrĳfsleven en houdt zich ook steeds meer bezig met de levering van industriewater en diensten op het gebied van afvalwateren rioolwaterzuivering.

Bank Nederlandse Gemeenten De gemeente heeft van oudsher aandelen in de BNG. Doelstelling van de bank is een voordelige financiële dienstverlening en kredietverstrekking, om zo te kunnen bĳdragen aan de maatschappelĳke voorzieningen.

Beleidsindicatoren In onderstaande tabel zĳn de volgens het BBV verplichte beleidsindicatoren opgenomen die betrekking hebben op dit programma.

PROGRAMMABEGROTING 2023-2026 | ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN, OVERHEAD, VENNOOTSCHAPSBELASTING EN ONVOORZIEN

62/181

Jaar

Hoeksche Waard

Nederland

Gemeente weinig stedelĳk

Woonlasten éénpersoonshuishouden in €

2022

647

geen data

Woonlasten meerpersoonshuishouden €

2022

743

geen data

Gemiddelde WOZ-waarde woningen x € 1.000

2020

266

271

269

Gemiddelde WOZ-waarde woningen x € 1.000

2021

281

290

286

Formatie (fte per 1.000 inwoners)

2023

6,43

Bezetting (fte per 1.000 inwoners)

2023

5,86

Apparaatskosten (kosten per inwoner)

2023

697

Externe inhuur (% van totale loonkosten)

2023

13%

Overhead (% van de totale lasten)

2023

14%

Indicatoren BBV (peildatum "Waarstaatjegemeente" 02-09-2022)

In bovenstaande tabel zĳn enkele velden niet ingevuld in de kolom "Nederland" en "Gemeente weinig stedelĳk". Dit houdt verband met het feit dat deze gegevens niet beschikbaar zĳn gesteld in de landelĳke database "Waar staat je gemeente"" waar gemeenten deze gegevens op moeten baseren. Voor de eigen indicatoren (formatie, bezetting, apparaatskosten, externe inhuur en overhead) hebben wĳ in bĳlage 2 de vergelĳkende cĳfers van vorig jaar opgenomen. Bĳ het Kengetal Externe Inhuur merken wĳ op dat dit kengetal niet zozeer een doelstelling betreft, maar de uitkomst is van een berekening waarbĳ het beschikbaar inhuurbudget, vermeerderd met de vacatureruimte die per 1-1-2023 naar verwachting met inhuur wordt ingevuld omdat deze formatieplaatsen nog niet kunnen worden ingevuld vast personeel, worden afgezet tegen de loonkosten. Het werkelĳke inhuurpercentage kan hierdoor bĳ de jaarrekening afwĳken.

PROGRAMMABEGROTING 2023-2026 | ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN, OVERHEAD, VENNOOTSCHAPSBELASTING EN ONVOORZIEN

63/181

3 Paragrafen

PROGRAMMABEGROTING 2023-2026 | 3 PARAGRAFEN

64/181

De paragrafen geven een dwarsdoorsnede van de begroting voor een aantal specifieke onderwerpen. Dit hoofdstuk werkt de volgende paragrafen uit: • Lokale heffingen • Weerstandsvermogen en risicobeheersing • Onderhoud kapitaalgoederen • Financiering • Bedrĳfsvoering • Verbonden partĳen • Grondbeleid • Regio Deal

PROGRAMMABEGROTING 2023-2026 | 3 PARAGRAFEN

65/181

3.1 Lokale Heffingen Inleiding De prĳsindexatie en de aanpassing van de tarieven die in deze (primaire) begroting zĳn opgenomen zĳn gebaseerd op de gegevens zoals opgenomen in de meicirculaire 2022 (en Kaderbrief 2023). Hierbĳ was een prĳsindexcĳfer van 3% van toepassing. In de septembercirculaire 2022 van het gemeentefonds wordt uitgegaan van hogere inflatiecĳfers (4,9% in plaats van 3%), op basis van de actuele raming van het Centraal Planbureau (CPB). Gezien het tĳdstip waarop de septembercirculaire bekend is gemaakt, hebben wĳ de effecten hiervan (op de budgetten en tarieven) niet meer in deze begroting kunnen verwerken maar hebben wĳ de financiele effecten hiervan verwerkt in het raadsvoorstel bĳ deze begroting en de daarbĳ behorende eerste begrotingswĳziging 2023. De paragraaf lokale heffingen geeft inzicht in de gemeentelĳke heffingen In deze paragraaf staat informatie over de gemeentelĳke belastingen en rechten (gebonden heffingen), die in onze gemeente van toepassing zĳn, het beleid rondom de lokale heffingen een overzicht van de tarieven, een beschrĳving van het kwĳtscheldingsbeleid en de lokale lastendruk in het tĳdvak 2023-2026. Algemene uitgangspunten Belastingen, zoals Onroerendezaakbelasting en Hondenbelasting zĳn algemene dekkingsmiddelen. De opbrengsten zĳn vrĳ besteedbaar.

Dit in tegenstelling tot de gebonden heffingen, zoals Rioolheffing of Afvalstoffenheffing. Deze middelen moeten verplicht besteed worden aan het doel waarvoor zĳ geïnd worden. In onderstaand overzicht geven wĳ aan welke belastingen wĳ heffen, wat de heffingsmaatsaf is en wat het beoogd doel is.

PROGRAMMABEGROTING 2023-2026 | 3.1 LOKALE HEFFINGEN

66/181

Omschrĳving

maatstaf

beoogd doel

Belastingen Onroerende zaakbelasting

WOZ waarde

algemeen dekkingsmiddel

Roerende zaakbelasting

waarde roerende zaak

algemeen dekkingsmiddel

Hondenbelasting

aantal honden

algemeen dekkingsmiddel

Toeristenbelasting

aantal overnachtingen

algemeen dekkingsmiddel

Watertoeristenbelasting

aantal etmalen verblĳf

algemeen dekkingsmiddel

Dagtoeristenbelasting

aantal aankomsten Tiengemeten

algemeen dekkingsmiddel

Reclamebelasting

WOZ waarde

bestrĳding van kosten gericht op veiligheid ,leefbaarheid of ontwikkeling van het aangewezen gebied waar de belasting geheven wordt.

Baatbelasting

bedrag per onroerende zaak

verhalen van kosten, gemaakt voor het tot stand brengen van de voorziening

Rioolheffing won. eigenaar

vast bedrag

dekking van kosten voor onderhoud en vervanging riolering

Rioolheffing won.gebruiker

aantal gebruikers

dekking van kosten voor onderhoud en vervanging riolering

Rioolheffing niet won. eigenaar

WOZ waarde

dekking van kosten voor onderhoud en vervanging riolering

Rioolheffing niet won. gebrruiker

WOZ waarde

dekking van kosten voor onderhoud en vervanging riolering

Lĳkbezorgingsrechten

diversen (verschillend per dienst)

dekking van de kosten van diensten, nader omschreven in de tarieventabel bĳ de verordening

Leges

diversen (verschillend per dienst)

dekking van de kosten van dienstverlening, nader omschreven in de tarieventabel bĳ de verordening

Afvalstoffenheffing

vast bedrag verhoogd met een bedrag per lediging

dekking van de kosten voor afvoer en verwerking van huishoudelĳk afval

Haven- en kadegelden

diversen (verschillend per haven)

dekking kosten onderhoud havens en kades.

Marktgelden

vierkante meters gebruik

dekking van kosten verbonden aan gebruik van een marktstandplaats

BIZ

diversen ( verschillend per BIZ vereniging)

bestrĳding van kosten gericht op veiligheid ,leefbaarheid of ontwikkeling van de bedrĳveninvesteringszone

Rechten

Woonlasten De gemeentelĳke woonlasten bestaan uit onroerendezaakbelasting (OZB), afvalstoffenheffing en rioolheffing. De gemeentelĳke belastingen stĳgen in 2023 met inflatiecorrectie (3%). De gebonden heffingen (zoals afvalstoffenheffing, rioolheffingen en leges) mogen wettelĳk maximaal 100%

PROGRAMMABEGROTING 2023-2026 | 3.1 LOKALE HEFFINGEN

67/181

kostendekkend zĳn, inclusief toe te rekenen compensabele btw, mutaties in voorzieningen en toe te rekenen kosten voor overhead. Ook voor deze gebonden heffingen is de inflatiecorrectie toegepast. We streven naar zo laag mogelĳke lokale lasten Activiteiten voeren we uit tegen zo laag mogelĳke kosten voor inwoners en bedrĳven. Bĳ de rechten streven we zo veel mogelĳk naar kostendekkende tarieven. Kostenonderbouwing volgens het Besluit begroting en verantwoording (BBV) Het BBV schrĳft voor dat in de paragraaf lokale heffingen kostenonderbouwingen voor belastingtarieven zĳn opgenomen. Dit geldt voor de gebonden heffingen. In deze paragraaf zĳn kostenonderbouwingen opgenomen volgens het BBV-model. Deze geven inzicht dat de geraamde baten de geraamde lasten niet overschrĳden. Overhead rekenen we toe volgens een opslag De apparaatskosten bestaan uit directe loonkosten en overhead (loonkosten ondersteunend personeel, huisvesting, ICT etc.). De directe loonkosten rekenen we rechtstreeks toe op basis van de geraamde tĳdsbesteding. Overhead rekenen we via een opslagpercentage toe aan de directe loonkosten. Het percentage bepalen we door de overhead te delen door de totale directe loonkosten. Voor 2023 is dit percentage 92%. Wĳ passen een correctie toe voor kosten welke niet aan de gebonden heffingen togerekend kunnen worden.

Opbrengst lokale heffingen Onderstaande tabel geeft een overzicht van de opbrengsten van de lokale heffingen, zoals opgenomen in de begroting 2023-2026.

PROGRAMMABEGROTING 2023-2026 | 3.1 LOKALE HEFFINGEN

68/181

Bedragen * € 1.000 Omschrĳving Belastingen Onroerende zaakbelasting Roerende zaakbelasting Hondenbelasting Toeristenbelasting (incl water- en dag-) Reclamebelasting Baatbelasting

JR 2021

Begr 2022

2023

2024

2025

2026

17.315 4 619

17.564 10 633

18.721 10 614

18.927 10 614

19.039 10 614

19.153 10 614

101 101 8

119 103 10

114 105 10

107 105 10

Subtotaal (a)

18.148

18.439

19.574

19.772

19.884

19.998

Rechten Rioolheffing Lĳkbezorgingsrechten Leges Afvalstoffenheffing Haven- en kadegelden Marktgelden

8.302 1.344 7.746 8.674 67 19

8.174 1.262 4.657 8.556 55 14

9.045 1.320 3.530 9.024 58 33

9.316 1.320 4.749 9.024 58 33

9.533 1.320 4.481 9.024 58 33

9.818 1.320 4.481 9.024 58 33

Subtotaal (b)

26.152

22.718

23.008

24.498

24.447

24.732

Overig BIZ

106

101

subtotaal ©

106

101

44.406

41.228

42.682

44.371

44.432

44.831

Totaal (a+b+c)

Onbenutte belastingcapaciteit De onbenutte belastingcapaciteit voor OZB is het verschil tussen de begrote opbrengst en de norm volgens de “artikel-12-status”. Zolang de geraamde opbrengsten lager liggen dan de norm-opbrengst, komt de gemeente niet in aanmerking voor een aanvullende uitkering uit het Gemeentefonds. De onbenutte belastingcapaciteit geven wĳ in de onderstaande tabel weer. Bedragen * € 1.000

omschrĳving

gemiddeld voor vorig jaar* art 12

max cf art 12

woningen

0,0978%

120%

0,1174%

13.826.572

16.227

10.747

5.480

niet woningen eigenaren

0,29691%

120%

0,35630%

1.784.050

6.356

4.574

1.783

niet woningen gebruikers

0,22399%

120%

0,26878%

1.588.050

4.268

3.400

868

26.852

18.721

8.131

Totaal

PROGRAMMABEGROTING 2023-2026 | 3.1 LOKALE HEFFINGEN

waarde

max opbr. (a)

begroot 2022 (b)

onbenutte cap. (a-b)

69/181

Lokale lastendruk meerpersoonshuishoudens De onroerendezaakbelasting (OZB) voor woningen, de rioolheffing en de afvalstoffenheffing bepalen het totaal van de lokale lasten. In onderstaand overzicht geven wĳ de gemiddelde lasten 2023 van Hoeksche Waard naast het landelĳk gemiddelde weer. Uitgangspunt hierbĳ is een meerpersoonshuishouden met een eigen woning met een (gemiddelde) waarde van € 352.000. Lastendruk

2023

2022

verschil

%verschil

totaal

2023-2022

tov 2022

meerp. Huish met eigen woning totaal

totaal

OZB rioolheffing afvalstoffenheffing

274 214 232

267 205 225

7 9 7

2,62% 4,39% 3,11%

Lastendruk

720

697

3,30%

gemiddelde Nederland 2022*

904

*Bron: Coelo 2022

Onroerende- en roerende zaakbelastingen (OZB en RZB) Bĳ de onroerende- en roerende zaakbelastingen is de (her-) waardering (wet WOZ) van belang. De WOZwaarde wordt jaarlĳks vastgesteld. De belasting wordt uitgedrukt in een percentage van deze waarde. Voor belastingjaar 2023 gaat het om de waarde op de peildatum 1 januari 2022. Waardestĳging van bestaande panden is in het tarief gecorrigeerd (verlaging van de tarieven). Vervolgens is de inflatiecorrectie (3% voor 2023) toegepast. De tarieven voor OZB en RZB zĳn wettelĳk verplicht aan elkaar gelĳk. Hieronder treft u een overzicht aan van de tarieven 2023 en vergelĳkende cĳfers 2022 en het landelĳk gemiddelde over 2022.

OZB / RZB tarieven woningen niet woningen eigenaren niet woningen gebruikers

2023

2022

0,07773% 0,25637% 0,21410%

0,08580% 0,25132% 0,21014%

landelĳk 2022* 0,0978% 0,5209%

*Bron: Coelo 2022

Hondenbelasting Hondenbelasting is een van de oudste nu nog bestaande belastingen van ons land. Van de 344 gemeenten komt deze belasting bĳ 165 gemeenten voor (48%). Deze belasting is een algemeen middel en hoeft niet verplicht besteed te worden aan hondenbeleid. Op de tarieven voor 2023 is de eerdergenoemde inflatiecorrectie van 3% toegepast. Voor hulphonden en honden in een asiel geldt een vrĳstelling van hondenbelasting.Ter vergelĳking geven wĳ onderstaand ook het tarief 2022 en het landelĳk gemiddelde over 2022 (van gemeenten waar hondenbelasting is ingevoerd).

PROGRAMMABEGROTING 2023-2026 | 3.1 LOKALE HEFFINGEN

70/181

Hondenbelasting eerste hond volgende hond kennel

2023

landelĳk gemiddelde*

2022 91 161 389

88 156 378

78 niet bekend niet bekend

*Bron: Coelo 2022

Toeristenbelasting en watertoeristenbelasting Toeristenbelasting geldt voor het overnachten in hotels, pensions etc. Watertoeristenbelasting geldt voor het verblĳven in een haven per etmaal. In plaats van een bedrag per nacht kan ook voor een vast bedrag voor een heel seizoen gekozen worden (forfait). Het tarief voor 2023 bedraagt € 0,70 per nacht/etmaal. Door het geringe effect van de inflatiecorrectie en afronding van het tarief is het tarief gelĳk gebleven aan dat van 2022.

Dagtoeristenbelasting Wĳ heffen de belasting voor dagverblĳf na aankomst op Tiengemeten. De raad heeft op 21 september 2021 besloten om deze belasting vanaf 2022 gefaseerd af te bouwen. In 2023 wordt nog 25% van het tarief over 2021 geheven.Vanaf 2024 wordt geen dagtoeristenbelasting meer geheven. Voor 2023 bedraagt het tarief, door het geringe effect van de inflatiecorrectie en afronding € 0,15.

Rioolheffing De opbrengsten rioolheffing dekken, naast de kosten van het rioleringsstelsel, ook kosten die voortvloeien uit de Wet gemeentelĳke watertaken. Om schommelingen in de tarieven te voorkomen, maken we gebruik van een voorziening voor riolering. Het tarief voor rioolheffing is naast de indexering met 3%, verhoogd met 1%. Deze verhoging komt voort uit het door de gemeenteraad op 13 oktober 2020 vastgestelde Gemeentelĳk Rioleringsplan 2021-2025. Het tarief in 2023 bedraagt voor het eigenaarsdeel € 106,75 en voor het gebruikersdeel respectievelĳk €53,37 (1-persoonshuishouden) of € 106,75 voor een meerpersoonshuishouden. Hieronder geven wĳ een overzicht van de baten en lasten in 2023 en daarbĳ de mate van kostendekking van de heffing.

PROGRAMMABEGROTING 2023-2026 | 3.1 LOKALE HEFFINGEN

71/181

Bedragen * € 1.000 Kostendekkendheid Rioolheffing netto kosten direct toe te rekenen kosten overhead BTW totale lasten

5.635 928 902 3.272 10.737

opbrengsten overige opbrengsten totale baten dekkingspercentage (ex mutatie voorziening)

9.045 139 9.184 86%

mutatie egalisatie voorz (onttrekking)

1.553

Lĳkbezorgingsrechten De tarieven voor deze rechten zĳn aangepast met 3%. Daarbĳ is rekening gehouden met de verhouding tussen de tarieven zoals vastgelegd in het in 2020 door de raad vastgestelde beleid. Hieronder geven wĳ een overzicht van de baten en de lasten in 2023 en daarbĳ de mate van kostendekking van deze heffing. Bedragen * € 1.000 Kostendekkendheid lĳkbezorgingsrechten Netto kosten direct toe te rekenen kosten overhead BTW totale lasten

1.167 1.129 920 3.216

totale baten Dekkingspercentage

1.320 41%

mutatie egalisatie voorz (onttrekking)

123

Leges De tarieventabel behorende bĳ de Legesverordening bestaat uit 3 hoofdstukken: 1. Algemene Dienstverlening. 2. Dienstverlening en besluiten in het kader van de Omgevingswet 3. Dienstverlening vallend onder de Europese Dienstenrichtlĳn (EDR). Binnen de legesverordening mogen we overschotten op onderdelen inzetten voor tekorten op andere onderdelen (kruissubsidiering). De begrote baten en lasten 2023 en de mate van kostendekking is hieronder zowel op totaalniveau van de verordening als gesplitst per hoofdstuk weergegeven. In onderstaande berekeningen hebben wĳ rekening gehouden met de invoering van de Omgevinsgwet per 1 januari 2023.

PROGRAMMABEGROTING 2023-2026 | 3.1 LOKALE HEFFINGEN

72/181

Bedragen * € 1.000 Kostendekkendheid leges per hoofdstuk Hdfstk 1 Alg.dienstverlening netto kosten direct toe te rekenen kosten overhead BTW totale lasten opbrengsten Dekkingspercentage

685 682 615 7 1.989 1.341 67%

Hfdstk 2 Omgevingsvergunningen netto kosten direct toe te rekenen kosten overhead BTW totale lasten opbrengsten Dekkingspercentage

318 1.328 1.196 60 2.902 2.114 73%

Hfdstk 3 Dienstverlening EDR netto kosten direct toe te rekenen kosten overhead BTW totale lasten opbrengsten Dekkingspercentage

350 316 666 75 11%

Kostendekkendheid Leges totaal netto kosten direct toe te rekenen kosten overhead BTW totale lasten opbrengsten dekkingspercentage

1.002 2.361 2.127 67 5.557 3.530 64%

Afvalstoffenheffing De heffing vergoedt de kosten voor inzameling van huishoudelĳk afval. RAD BV voert de inzameling voor de gemeente uit. Hiervoor is een dienstverleningsovereenkomst gesloten, die jaarlĳks geïndexeerd wordt. Het tarief van de heffing is ten opzichte van 2022 igestegen met ca 3% en bedraagt gemiddeld € 232,-. (2022: €225,-). Het landelĳk gemiddelde tarief kwam in 2022 uit op € 342,- voor meerpersoonshuishoudens (bron: Coelo 2022). Hieronder geven wĳ een overzicht van de baten en lasten in 2023 en de mate van kostendekking van de heffing.

PROGRAMMABEGROTING 2023-2026 | 3.1 LOKALE HEFFINGEN

73/181

Bedragen * € 1.000 Kostendekkendheid Afvalstoffenheffing netto kosten btw direct toe te rekenen kosten overhead totale lasten

8.809 961 9.770

Opbrengsten heffing overige opbrengsten totale baten

9.024 746 9.770

Dekkingspercentage

100,0%

mutatie egalisatie voorz

Bedragen * € 1.000

Haven- en kadegelden De tarieven voor haven- en kadegelden zĳn, ten opzichte van 2022, aangepast met de inflatiecorrectie van 3 %. Hieronder geven wĳ een overzicht van de baten en lasten in 2023 en de mate van kostendekking van de heffing. Bedragen * € 1.000 Kostendekkendheid Haven en kadegelden netto kosten direct toe te rekenen kosten overhead BTW totale lasten

236 4 4 22 266

opbr. Haven-kadegelden overige opbrengsten totale baten dekkingspercentage

58 40 98 37%

Marktgelden De tarieven voor marktgelden zĳ ten opzichte van 2022 aangepast met de inflatiecorrectie van 3%. Hieronder geven wĳ een overzicht van de baten en lasten 2023 en de mate van kostendekking van de heffing.

PROGRAMMABEGROTING 2023-2026 | 3.1 LOKALE HEFFINGEN

74/181

Bedragen * € 1.000 Kostendekkendheid Marktgelden netto kosten direct toe te rekenen kosten overhead BTW totale lasten

opbr marktgelden overige opbrengsten totale baten dekkingspercentage

40 8 8 8 64

33 33 52%

Bedrĳfsinvesteringszones (BIZ) Volgens de Wet op de bedrĳfsinvesteringszones (BIZ) kan de gemeenteraad onder de naam BIZ- bĳdrage een belasting instellen binnen een bepaald gebied in de gemeente. Per gebied wordt een verordening opgesteld. Een verordening heeft een maximale looptĳd van 5 jaar. In totaal kent de gemeente 5 BIZ verordeningen; Puttershoek, Zuid-Beĳerland, Oud-Beĳerland de Bosschen, Oud- Beĳerland Hoogerwerf en Strĳen. Onder voorbehoud van een positieve uitslag van de draagvlakmeting zal met ingang van 1 januari 2023 ook voor 's Gravendeel en voorNumansdorp een BIZ verordening in werking treden.

Reclamebelasting Reclamebelasting geldt alleen voor niet-woningen, in een aangewezen gebied (het centrum van OudBeĳerland). De opbrengsten zĳn bestemd voor de stichting Centrummanagement Oud-Beĳerland. Hierover is met de stichting een overeenkomst gesloten. Het tarief voor reclamebelasting bestaat uit een vast bedrag en variabelbedrag, gekoppeld aan de WOZ-waarde. Het vaste deel is gecorrigeerd voor de inflatiecorrectie en bedraagt in 2023 € 331 ( 2022: € 321); bĳ het variabele deel is eveneens rekening gehouden met de inflatiecorrectie . Dit tarief komt uit op € 1,68 (2022: € 1,63) per € 1.000 WOZ-waarde boven € 250.000, met een maximum van € 1.308 (2022: € 1.270).

Kwĳtschelding De Invorderingswet 1990, de Uitvoeringsregeling Invorderingswet 1990 en de Nadere regels kwĳtschelding gemeentelĳke en waterschapsbelastingen geven het wettelĳk kader waarbinnen de gemeente belastingen kan kwĳtschelden. Dit is vastgelegd in de Kwĳtscheldingsverordening. Hierin is opgenomen dat het percentage de kosten van bestaan op 100% van de bĳstandsnorm is gesteld. Dit is het wettelĳk maximum. Kwĳtschelding is in gemeente Hoeksche Waard mogelĳk voor: • OZB; • RZB; • Rioolheffing; • Hondenbelasting, alleen voor de eerste hond; • Afvalstoffenheffing tot een maximaal bedrag van €232; • Leges voor een Nederlandse identiteitskaart;

PROGRAMMABEGROTING 2023-2026 | 3.1 LOKALE HEFFINGEN

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/11987157/1