Prestatieafspraken 2023-2024

le afspraken worden gemaakt op basis van de Woonvisie en dragen bij aan de programmaplannen Wonen, Inclusieve Samenleving en Duurzaamheid. U kunt de prestatieafspraken nalezen op

gemeentehw.nl/prestatieafspraken

Huurdersvereniging Hoeksche Waard

Kerngroep WWZ

Prestatieafspraken Hoeksche Waard 2023-2024

Inhoudsopgave Pagina 3-5 Inleiding 1.

6 Beschikbaarheid

2.

6-7 Betaalbaarheid

3.

7-9 Duurzaamheid

4.

9-10 Wonen, welzijn en zorg

5.

10-11 Leefbaarheid en participatie

Tot slot

12

13 Ondertekening 2 Prestatieafspraken

Bijlagen Bijlage 1: Stand kernvoorraad per 31-12-2021 Bijlage 2: Prognose te verkopen bezit Bijlage 3: Nieuwbouw- harde projecten Bijlage 4: Schema inkomensafhankelijke huurverhoging Bijlage 5: Planning levensduurverlengende ingrepen

14

Inleiding Dit document bevat de gezamenlijke Prestatieafspraken voor 2023 en 2024 over de volkshuisvesting in de Hoeksche Waard tussen HW Wonen, de Huurdersvereniging Hoeksche Waard, de gemeente Hoeksche Waard en Zorg- en Welzijnspartijen. Het is een opdracht uit de Woningwet om Prestatieafspraken overeen te komen wanneer de gemeente beschikt over een Woonvisie. We stellen de Prestatieafspraken voor 2 jaar vast. Met het vaststellen van de Visie Wonen Welzijn en Zorg en de bijbehorende uitvoeringsagenda, samen met de opgaven die vanuit de landelijke prestatieafspraken zijn vastgelegd, ligt er een stevig kader waarin de komende jaren concrete acties uitgewerkt kunnen worden. Het bereiken van de gewenste resultaten vraagt om een meerjarige inzet. We maken onderscheid in enerzijds concrete acties voor 2023 en 2024 en anderzijds doorlopende afspraken. De doorlopende afspraken geven aan welke zaken we als regulier beschouwen in de samenwerking. Hierop zijn partijen aanspreekbaar. De wereld om ons heen kan snel veranderen, daarom monitoren we de afspraken per kwartaal en bouwen we jaarlijks een herijkingsmoment in. Dit biedt ruimte om afspraken aan te scherpen en indien nodig aanvullende afspraken toe te voegen. In 2017 stelden we de Regionale Woonvisie Hoeksche Waard op. De visie geeft een doorkijk naar 2030 en vormt het kader voor de uitwerking van volkshuisvestelijk beleid.

De visie doet een appel op voldoende beschikbare, betaalbare en geschikte woningen, maar zet daarnaast ook in op een hogere kwalitatieve en kwantitatieve ambitie. Een toekomstbestendige woningvoorraad levert namelijk een belangrijke bijdrage aan behoud van een vitale Hoeksche Waard. De Woonvisie spreekt de ambitie uit om: 1. naast het bouwen voor de eigen behoefte via het reguliere woningbouwprogramma, ook te komen tot een extra programma dat kan voorzien in de toegenomen instroom van inwoners van buiten de Hoeksche Waard; 2. alleen nog energieneutrale en gasloze woningbouwprojecten op te leveren; 3. alleen nog geschikte of eenvoudig aanpasbare woningen te bouwen; 4. nog beter gebruik te maken van de lokale en regionale ruimtelijke identiteit; 5. extra aandacht te besteden aan de bereikbaarheid van nieuwe ontwikkelingen per auto en per openbaar vervoer.

Het rijk heeft volkshuisvestelijke prioriteiten geformuleerd voor de periode 2021-2025: • Bijdragen aan de bouwopgave – door versnellen nieuwbouw sociale huurwoningen • Zorgen voor betaalbaarheid – door inzet van lokaal maatwerk • Investeren in een duurzame sociale huurwoningvoorraad – door aandacht voor kwaliteitsaspecten eninzet op isolatie en de energietransitie • Realiseren van wonen met zorg – door passende woonvormen en samenwerking • Huisvesten van spoedzoekers – door tijdelijke oplossingen en minder conventionele wijzen van huisvesting • Investeren in leefbaarheid - door differentiatie van wijken, ontmoeting tussen bewoners en sociaal beheer Van visie naar realisatie Woningen zijn een middel om te kunnen wonen. Wonen is een basisbehoefte van mensen om te kunnen deelnemen aan de samenleving. Gezien de demografische ontwikkeling in Nederland, maar ook in de Hoeksche Waard in het bijzonder, liggen er belangrijke opgaven op het snijvlak Wonen, Welzijn en Zorg. De gemeente heeft in 2021 de Visie Wonen, Welzijn en Zorg vastgesteld. In 2022 is toegewerkt naar een uitvoeringsprogramma. Prestatieafspraken vormen een schakel tussen Woonvisie en ten dele de Visie Wonen, Welzijn en Zorg (strategisch) en realisatie (operationeel).

In die zin is het proces waarin de Prestatieafspraken tot stand komen een proces van gezamenlijk uitwerken en detailleren van de opgaven die in de Woonvisie meer op hoofdlijnen zijn beschreven. Om vervolgens aan die uitgewerkte opgaven concrete acties te kunnen koppelen. Naast de samenwerking tussen gemeente, HW Wonen en de Huurdersvereniging is voor de afspraken over Wonen, Welzijn en Zorg vertegenwoordiging vanuit de kerngroep WWZ betrokken.

3

In de komende paragrafen worden per onderwerp de accenten voor 2023 en 2024 beschreven. De onderwerpen zijn: • beschikbaarheid • betaalbaarheid • duurzaamheid • wonen, welzijn en zorg • leefbaarheid en participatie

Belangrijke ontwikkelingen Afschaffing Verhuurdersheffing Vanaf 2023 wordt de verhuurdersheffing voor woningcorporaties afgeschaft, waardoor er weer meer investeringsruimte vrijkomt voor de sector. Voorwaarde voor het afschaffen van de verhuurdersheffing is dat de vrijgekomen investeringsruimte ten goede komt van de volkshuisvesting. Dit is vastgelegd in Nationale Prestatieafspraken tussen het Rijk, Aedes, de VNG en de Woonbond. De afspraken met betrekking tot woningbouw worden op het niveau van de Provincie uitgewerkt in regionale realisatieagenda’s. Gemeente en HW Wonen trekken binnen deze afspraken samen op. De Nationale Prestatieafspraken passen binnen de rijksprioriteiten van de Volkshuisvesting en hebben betrekking op:

4

Beschikbaarheid • Woningcorporaties realiseren tot en met 2030 250.000 sociale huurwoningen en 50.000 middenhuurwoningen. • Afspraken over woningbouw worden vastgelegd in regionale woondeals. Op basis van de regionale realisatieagenda mogen corporaties verwachten dat gemeenten zorgen voor voldoende steun (afspraken over sociale grondprijzen) en locaties om de afgesproken aantallen sociale huurwoningen daadwerkelijk te realiseren. Betaalbaarheid • In afwijking van het inflatievolgende huurbeleid mag de huursom van corporaties in 2023, 2024 en 2025 een maximale stijging hebben die gelijk is aan de CAO-loonontwikkeling van het voorgaande jaar minus 0,5 procentpunt. • In 2023 krijgen huurders van corporaties in gereguleerde woningen met én een inkomen op of onder 120% sociaal minimum én een huur hoger dan € 550 (prijspeil 2020) een wettelijk verplichte eenmalige huurverlaging tot dat bedrag. • Het aantal woningen met een huurprijs tot 550 euro (prijspeil 2020) in de totale corporatievoorraad mag tot en met 2025 niet afnemen. • Om te borgen dat er op lokaal niveau voldoende sociale huurwoningen zijn met een betaalbare huur voor huishoudens met een inkomen tot 120% sociaal minimum moet dit in de prestatieafspraken worden vastgelegd op basis van de behoefte die blijkt uit de in 2024 verplichte woonzorgvisies.

• Corporaties en gemeenten intensiveren hun schuldhulpverlenings- en signaleringsbeleid. Er wordt intensiever samengewerkt om het oplopen van betalingsachterstanden en huisuitzettingen te voorkomen. Verduurzaming • Corporaties staan voor de opgave om uiterlijk in 2030 450.000 bestaande woningen aardgasvrij te maken. Zij doen dit als onderdeel van de wijkgerichte aanpak, die gemeenten als uitwerking van de Transitie Visie Warmte in 2024 zoveel als mogelijk gereed hebben. • Corporaties voeren geen huurverhoging door na verduurzaming van woningen. • Corporaties staan voor de opgave om 650.000 woningen Toekomstklaar te isoleren en om binnen deze opgave woningen met een energielabel E, F en G versneld uit te faseren voor 2028. • Het kabinet bereidt een verplichting voor om vanaf 2026 een hybride warmtepomp of een ander duurzaam alternatief te plaatsen op het moment dat de cv-ketel moet worden vervangen. Corporaties hebben zich er al aan gecommitteerd om in alle woningen met label D of beter waar de cv-ketel moet worden vervangen, de cv-ketel in principe te vervangen door een duurzamer alternatief.

Leefbaarheid • Om de kwaliteit, gezondheid en veiligheid van de corporatievoorraad verder te verbeteren investeren corporaties tot en met 2030 jaarlijks € 200 miljoen extra in woningverbetering, met een focus op een versnelde aanpak van vocht en schimmel, loden leidingen, asbest en brandveiligheid. • De aangepaste Woningwet van1 januari 2022 biedt corporaties de ruimte om, samen met anderen, een op buurten en wijken gerichte gebiedsgerichte aanpak mogelijk te maken. Het verbeteren van de leefbaarheid vraagt van corporaties naast investeringen in het verbeteren van de woningkwaliteit, ook investeringen in wijk- en sociaal beheer in de wijk. Er moet geïnvesteerd worden in het realiseren van buurtkamers, die door samenwerking tussen corporaties, gemeenten en zorg-, welzijns- en veiligheidspartijen en met bewoners lokaal verankerd zijn. Daarnaast moet er geïnvesteerd worden in activiteiten die bijdragen aan de sociale samenhang en ontmoeting in de wijk tussen bewoners. In totaal trekken corporaties tot en met 2030 jaarlijks € 75 miljoen extra uit voor dergelijke uitgaven aan leefbaarheid. • Alle gemeenten gaan verordeningen opstellen waarmee zij met voorrang dak- en thuisloze mensen, mensen die uitstromen uit een intramurale (zorg)instelling of detentie en mensen met sociale of medische urgentie gaan huisvesten.

Er komt een verplichting voor gemeenten om een woonzorgvisie op te stellen waarin gemeenten zichtbaar maken wat de behoefte is aan huisvesting en ondersteuning van aandachtsgroepen, zowel kwalitatief als kwantitatief. • Corporaties zorgen ervoor dat er tot en met 2030 versneld 50.000 eenheden worden gerealiseerd in geclusterde woonvormen in de bestaande bouw dan wel de nieuwbouw, speciaal voor ouderen uit de doelgroep van woningcorporaties. Deze zijn voorzien van in ieder geval een gezamenlijke ontmoetingsruimte, waarbij de gemeente bijdraagt aan het faciliteren van ontmoeten en de organisatie van welzijn. Energiecrisis Gemeente en woningcorporaties hebben samen met het rijk een belangrijke rol in deze opgave. De stijgende gasprijzen hebben geleid tot een energiecrisis. De kosten voor energie maken een steeds groter deel uit van de woonlasten die voor veel huishoudens al onder druk staan. Dit kan leiden tot energiearmoede en niet alleen voor kwetsbare doelgroepen. De corporatiesector is geen probleemeigenaar van deze crisis, maar heeft hierin wel een belangrijke rol ten aanzien van de verduurzaming van bezit en een signaalfunctie ten aanzien van betalingsproblemen van huurders. Woningmarkt De oplopende druk op de woningmarkt ondervinden we ook in de Hoeksche Waard. Prijzen voor koopwoningen lopen op en het aanbod neemt af.

Tegelijkertijd zien we ook de wachttijden voor sociale huurwoningen oplopen. Partijen monitoren gezamenlijk de ontwikkelingen op de woningmarkt. Vanuit het rijk en de provincie wordt eveneens naar de Hoeksche Waard gekeken als potentieel gebied voor extra woningbouw om de woningnood op te lossen. Dit betekent dat er meer ruimte komt voor nieuwbouw. Ook zien we al geruime tijd de toestroom van inwoners van buiten de regio naar de Hoeksche Waard toenemen. Door de oplopende prijzen stagneert de doorstroming. In combinatie met de groeiende huisvestingsvraag van verschillende aandachtsgroepen komt er minder aanbod vrij voor regulier woningzoekenden. Dit vraagt een gezamenlijke inspanning ten aanzien van diverse huisvestingsoplossingen.

5

1. Beschikbaarheid In aansluiting op het woningbehoefteonderzoek 2021 moet de kernvoorraad met een huur tot aan de liberalisatiegrens in 2030 groeien richting de 10.000 sociale huurwoningen. Als onderdeel van de uitvoeringsagenda Wonen, Welzijn en Zorg is het streven om voor ieder dorp een dorpsaanpak op te stellen waarin staat wat er nodig is. Niet alleen op het gebied van beschikbaarheid, maar ook in relatie tot wonen, welzijn en zorg en duurzaamheid of leefbaarheid. Met deze dorpsaanpak willen partijen meer richting geven aan de investeringen die gedaan worden ten behoeve van de volkshuisvesting. Binnen de kerngroep Wonen, Welzijn en Zorg is hiervoor in 2022 een werkgroep van start gegaan. Om te zorgen dat er op de lange termijn voldoende sociale huurwoningen beschikbaar blijven, is het belangrijk dat er voldoende nieuwbouw sociale huurwoningen worden opgenomen in de woningbouwprogrammering. Dit wordt geborgd door bij nieuwe ontwikkelingen afspraken te maken over het aandeel sociale huurwoningen. Daarnaast worden minder sociale huurwoningen verkocht. Hierdoor blijven meer sociale huurwoningen op de korte termijn beschikbaar.

6

In 2022 is HW Wonen gaan werken met een nieuw woonruimteverdeelsysteem op basis van inschrijfduur en loting. Met de komst van dit systeem kan de wachttijd en woningtoewijzing in de Hoeksche Waard beter worden gemonitord. Door de druk op de woningmarkt lopen de wachttijden in de Hoeksche Waard al enige jaren op. Daarnaast stijgt de vraag naar huisvesting van bijzondere doelgroepen. Door de vluchtelingencrisis is de taakstelling voor de huisvesting van statushouders hoog. De verwachting is dat dit de komende jaren zo blijft. Gemeente en HW Wonen zoeken samen naar oplossingen om de druk op woningmarkt te verlichten door het realiseren van flexwoningen en tijdelijke huisvesting. Ook jongeren komen in de Hoeksche Waard vaak moeilijk aan een woning, terwijl het behouden van deze doelgroep belangrijk is voor de vitaliteit van de dorpen. Gemeente en HW Wonen zetten zich gezamenlijk in om de huisvestingsmogelijkheden voor jongeren te vergroten.

2. Betaalbaarheid Alle bij de Prestatieafspraken betrokken partijen (gemeente, HW Wonen, Huurdersvereniging en zorg- en welzijnsorganisaties) hechten groot belang aan de betaalbaarheid van sociale huurwoningen. Binnen de corporatiesector wordt de betaalbaarheid in algemene zin geborgd door het huurprijsbeleid, het passend toewijzen en de huurtoeslag. Om te zorgen dat er voldoende betaalbare sociale huurwoningen zijn wordt voor de verdeling van de kernvoorraad in huurprijsklassen aangesloten bij de verdeling uit het woningbehoefteonderzoek, waarbij het grootste deel van de voorraad een huur onder de aftoppingsgrenzen heeft. Toch willen partijen zich inspannen om waar mogelijk de betaalbaarheid verder te borgen en te bewaken. Betaalbaarheid is een belangrijk thema binnen de Nationale Prestatieafspraken. HW Wonen conformeert zich aan de wettelijke afspraken rondom huurmatiging en de eenmalige huurverlaging. In aanvulling op het huurbeleid sluit HW Wonen aan bij de uitgangspunten uit het landelijke Sociaal Huurakkoord1 via het flankerend beleid. Huurders die een inkomensdaling doormaken, kunnen via het flankerend beleid in aanmerking komen voor huurbevriezing dan wel huurverlaging. Daarnaast is een regeling geïntroduceerd voor huurders van vrije sector huurwoningen die door een inkomensdaling in betalingsproblemen komen.

Samen met de gemeente kijken we in 2023 naar de mogelijkheden om de Woonkostentoeslag hierin breder toe te passen. Voor schrijnende gevallen die ondanks het ingestelde vangnet tussen wal en schip vallen, wordt maatwerk toegepast. Er is dan veelal sprake van problematiek die verder gaat dan alleen betalingsproblemen. HW Wonen en de gemeente werken hierin op casusniveau nauw samen. In 2022 is de voorzieningenwijzer geïntroduceerd waarin inwoners van de Hoeksche Waard in één oogopslag kunnen zien op welke regelingen zij recht hebben en welke besparingen er mogelijk zijn. Gemeente en HW Wonen werken samen om de voorzieningenwijzer breder onder de aandacht te brengen.

1

Aedes en De Woonbond werken aan een nieuw Sociaal Huurakkoord. Tot die tijd wordt gewerkt in lijn met het bestaande Sociaal Huurakkoord.

Diverse afspraken zijn gericht op het voorkomen van schulden en huisuitzettingen door: • in te zetten op het voorkomen van schulden en huisuitzettingen; • het verlagen van de energielasten door duurzaamheidsinvesteringen; • het in overleg met de Huurdersvereniging zoveel mogelijk laag houden van de servicekosten.

3. Duurzaamheid Verduurzaming is een belangrijk thema binnen de Nationale Prestatieafspraken. De opgave is groot en vraagt om een versnelling. De Hoeksche Waard is een eiland in transitie. Het regionale duurzaamheidsbeleid geeft een duidelijk beeld van de ambities voor zowel de lange- en korte termijn. Het doel is een klimaatneutrale Hoeksche Waard 2050. Dit wordt bereikt met een 100% circulaire Hoeksche Waard 2050, een klimaatadaptieve Hoeksche Waard 2050 en in 2050 heeft de Hoeksche Waard veerkrachtige ecosystemen. In 2040 is de Hoeksche Waard energieneutraal. HW Wonen streeft ernaar om een maximale bijdrage te leveren voor zowel een energieneutrale Hoeksche Waard 2040 en een klimaatneutrale Hoeksche Waard 2050. Begin 2023 herziet HW Wonen het duurzaamheidsbeleid. De herziening bevat de nieuwste ontwikkelingen rondom het thema duurzaamheid. Het duurzaamheidsprogramma 2023-2025 geeft inzage in de lopende duurzaamheidsprojecten die bijdragen aan het behalen van onze doelstellingen in 2025. De nieuwbouwprojecten van HW Wonen worden ‘Nul op de meter’ (NOM) gerealiseerd en energieneutraal waar het kan en die voldoen aan de hoogste categorie voor de energieprestatievergoeding (EPV). Nieuwe ontwikkelingen houdt HW Wonen nauwlettend in de gaten. HW Wonen legt ondertussen steeds meer de nadruk op het grootschalig verduurzamen van haar bestaand woningbezit.

De verduurzamingsprojecten, ook wel levensduur verlengende ingrepen genoemd, bevatten steeds meer woningen die tegelijkertijd worden aangepakt. Hierbij worden maximaal 400 woningen per jaar verduurzaamd. Deze woningen worden transitie gereed gemaakt. Hiermee bedoelen wij dat deze woningen geschikt zijn om elk toekomstig installatietechnisch concept toe te passen die het beste past binnen de energietransitie. Ondertussen draagt dit voor de huurders bij aan beheersbare woonlasten wegens het beperken van de energetische vraag, vanwege het maximaal isoleren van de woning op basis van het no-regret beleid. Hierbij zetten wij in op een woning met ten minste energielabel B en energielabel A waar dit kan. Tot 2030 worden in totaal 4.000 woningen verduurzaamd. In 2023 worden vier woningen voorzien van een (hybride) warmtepomp waarbij wij de resultaten monitoren.

7

8

HW Wonen voorziet jaarlijks 360 woningen van zonnepanelen. Hiervoor hoeft de huurder geen bijdrage te leveren. Op basis van de Nationale Prestatieafspraken moeten woningcorporaties voor 2028 woningen met een energielabel E, F en G verbeteren en uitfaseren. HW Wonen is in staat om invulling te geven aan deze landelijke ambitie, door de aanpak van woningen die na 2028 op de planning stonden naar voren te halen. Daarnaast versnelt HW Wonen de aanpak van woningen met energielabel E, F en G door in 2023 een maximaal aantal woningen te renoveren. In 2023 worden bij 280 woningen versneld een standaard verduurzamingspakket uitgevoerd bij te verkopen woningen. In de jaren 2024 en verder gaat het om gemiddeld 100 woningen per jaar. Deze woningen worden na geïsoleerd, worden voorzien van HR++ dubbel glas indien nodig en krijgen zonnepanelen. Met deze versnelling is de maximale capaciteit bereikt in relatie tot de netbelasting voor het plaatsen van zonnepanelen, maar ook in relatie tot de levering van bouwmaterialen en personele capaciteit. Daarnaast vraagt het een forse aanvullende financiële investering. Tot slot werkt HW Wonen 2023 aan het inzichtelijk maken van woningen die bij een einde technische levensduur van de Cv-ketel bij energielabel D of beter een hybride warmtepomp systeem krijgen.

Aangezien dit vraagt om een gedegen interne voorbereiding en levertijden die maximaal oplopen, verwachten wij hiervan in 2024 de eerste praktijkresultaten. In 2023 werkt HW Wonen verder samen met Provincie Zuid-Holland, HW Wonen, Stedin en Waterschap Hollandse Delta gewerkt aan de Regionale Energie Strategie (RES) 2.0. Samen met de gemeente Hoeksche Waard wordt gewerkt aan de voorbereidingen voor de Wijkuitvoeringsplannen (WUP). De LVI-planning van HW Wonen is hierbij van belang om koppelkansen met particuliere woningeigenaren te onderzoeken. In 2022 zijn er cadeaubonnen verstrekt ter waarde van 44 Euro aan voornamelijk huurders. Deze cadeaubonnen staan ter beschikking vanuit de subsidie Regeling Reductie Energieverbruik Woningen (RREW). Dit is een vervolg op de cadeaubonactie in 2021 voor woningeigenaren vanuit de Regeling Reductie Energiegebruik (RRE). De RREW loopt tot het eind van 2022. Voor eind 2022 moeten de huidige cadeaubonnen besteed zijn. Er wordt gekeken of deze kan worden voortgezet in 2023 door middel van andere subsidies, bv. van energiearmoede. HW Wonen maakt in samenwerking met haar aannemers en gemeente Hoeksche Waard afspraken hoe beschikbare subsidies maximaal ingezet kunnen worden ten voordele van huurders om energiearmoede zoveel als mogelijk te beperken waar dat kan.

HW Wonen ondersteunt en helpt waar dat kan om kleine energiebesparende maatregelen direct toe te passen in de

praktijk. De energiecoaches dragen daaraan bij in samenwerking met de gemeente Hoeksche Waard. De rol van de energiecoach is na het kennismakingsgesprek enerzijds het winnen van vertrouwen het inventariseren van de behoeften en het ondersteunen bij het nemen van kleine duurzame maatregelen. Ook het wegwijs maken in alle mogelijkheden en rechten binnen de energietransitie is hier onderdeel van. Strategische en effectieve communicatie is hierin een belangrijk speerpunt. HW Wonen ondersteund haar huurders in een NOM/ EPV woning in samenwerking met de monitoringspartij waar nodig. Een nieuwbouwwoning is tenslotte zo energiezuinig zoals die wordt gebruikt. Het juiste gedrag door de huurder is hierbij bepalend. Bij uitschieters in de monitoring wordt advies gegeven. In 2022 heeft HW Wonen een nulmeting voor de CO₂-footprint laten uitvoeren. Op basis van de nulmeting is een stappenplan opgesteld met bijhorend operationeel doel voor 2030 op weg naar een CO₂-neutrale dienstverlening 2050.

4. Wonen, welzijn en zorg Het huidige Rijksbeleid is erop gericht dat ouderen en mensen met een beperking zo lang mogelijk zelfstandig kunnen blijven wonen in hun eigen vertrouwde omgeving. De meeste senioren geven hier zelf ook de voorkeur aan. Hierdoor wordt het steeds belangrijker dat de woning waarin men woont ook daadwerkelijk geschikt is om te bewonen door mensen met een fysieke beperking en/ of behoefte aan (zware) zorg. Waar momenteel 30% van de huishoudens in de gemeenten een leeftijd heeft van 65 jaar en ouder, loopt dit naar verwachting in 2040 op naar ruim 40% van de huishoudens. Een van de belangrijkste uitdagingen voor de woningmarkt in de Hoeksche Waard is dus om, vooruitlopend op het grotere aantal ouderen, te zorgen voor voldoende geschikte woningen, voor relevante aanpassingen van de woonomgeving en in te zetten op voldoende beschikbaarheid en bereikbaarheid van zorg- en welzijnsvoorzieningen. Maar ook op het creëren van betere voorwaarden voor mantelzorg en burenhulp. De in 2021 vastgestelde visie Wonen, Welzijn en Zorg vormt de beleidsmatige kapstok waaraan we veel van de al lopende projecten en samenwerkingsvormen kunnen ophangen. Binnen de Hoeksche Waard wordt op dit thema al langere tijd intensief samengewerkt tussen diverse partijen op het gebied van wonen, zorg en welzijn.

Deze samenwerking is geborgd in de brede kerngroep WWZ (voor onderlinge informatie-uitwisseling) en de bestuurlijke denktank WWZ (advisering, agendering, voorbereiding kerngroep). Vanaf 2022 is ook via de prestatieafspraken de koppeling gelegd naar de Wonen, Welzijn en Zorgvisie. De zorg- en welzijnspartijen zijn dan ook aangesloten bij de prestatieafspraken. Zo is onder andere met elkaar afgesproken om op dorpsniveau naar de opgave te kijken en met name ook naar het intramuraal vastgoed en het aanleunend vastgoed in relatie tot het langer zelfstandig thuis wonen. Ook voelen we een gezamenlijke verantwoordelijkheid om het bewustzijn te vergroten bij inwoners dat eigen regie en zorg voor elkaar steeds belangrijker worden om op een goede manier langer zelfstandig thuis te kunnen wonen. Afstemming en uitvoering van afspraken vindt plaats via de kerngroep WWZ. Daarnaast wordt de samenwerking vanuit het programma Thuis in de Kern voortgezet. Thuis in de Kern: • wij geloven in een vitale Hoeksche Waard waar mensen in hun eigen vertrouwde omgeving zelfstandig kunnen wonen met een goede kwaliteit van leven; • dit realiseren we met verschillende projecten op het gebied van preventie, participatie en innovatie.

De Prestatieafspraken die wij voor 2023 en 2024 met elkaar maken op het gebied van wonen, welzijn en zorg liggen in het verlengde van deze gezamenlijke ambitie en dragen hieraan bij. Dit varieert van aanpasbaar bouwen in de nieuwbouw tot investeren in geschiktheid en domotica-oplossingen bij renovaties. Maar ook het in beeld krijgen van de locaties waar meer en minder kansen liggen voor

9

langer thuis wonen, stimuleringsmaatregelen voor doorstroming, het realiseren van nieuwe woonvormen (hofjes, geclusterd wonen), specifieke toewijzingsmogelijkheden inzetten, etc. Verder blijft hierin ook de bewustwordingscampagne ‘Lang Leve Thuis’ een belangrijk onderdeel van deze ambitie. Daarnaast zijn er in de Regionale Woonvisie Hoeksche Waard scherpere eisen gesteld aan nieuwbouw om zo goed te kunnen voorsorteren op ontwikkelingen op het gebied van duurzaamheid en geschiktheid voor bewoners met een lichte fysieke beperking. In 2019 heeft de gemeente al een beleidskader ‘geschikt en aanpasbaar bouwen’ vastgesteld met daarin kwaliteitseisen aan nieuwbouw. Dit beleidskader is leidend voor alle ontwikkelende en bouwende partijen voor de kwaliteitseisen aan nieuwbouw. Maar ook binnen de bestaande woningvoorraad werkt HW Wonen aan het vergroten van de geschiktheid voor bewoners met een licht fysieke beperking. In het verlengde van de pilot ‘de Innovatie Challenge’ is in Zuidwijk (Oud-Beijerland) gestart met een pilot waar allerhande projecten en initiatieven op het gebied van wonen, welzijn en zorg samen komen. Er wordt op wijkniveau gekeken hoe bewoners (samen) op een goede manier langer zelfstandig thuis kunnen wonen in de wijk. Daarbij gaat het om de woonomgeving, maar ook om voorzieningen en sociale interactie in een wijk.

In nieuwbouwproject in Numansdorp onderzoeken we deze mogelijkheden. Al lerende willen we komen tot een blauwdruk die in de andere dorpen van de Hoeksche Waard toepasbaar is. Onderdeel van de Nationale Prestatieafspraken is dat de huisvestingsbehoefte van aandachtgroepen in beeld is. De gemeente heeft daarin de regie. Daarbij gaat het om de woonbehoefte van mensen die uitstromen uit Beschermd Wonen, Maatschappelijke Opvang, Jeugdzorg en detentie, maar ook inwoners die om diverse redenen niet zonder aanvullende voorzieningen een reguliere huurwoning toegewezen kunnen krijgen. Via meerdere wegen wordt dan ook getracht beter inzicht te krijgen in de omvang en de behoefte van deze doelgroep.

10

Vanwege de toenemende extramuralisering groeit deze doelgroep. Het is belangrijk om de behoefte te vertalen in concrete plannen om deze groepen goed te kunnen bedienen. Partijen willen in ieder geval voorkomen dat er mensen ‘tussen wal en schip vallen’ bij hun re-integratie in de reguliere woningmarkt. Nauwe samenwerking tussen partijen is hiervoor nodig, net als het ontwikkelen van andersoortige contracten zoals huur-/zorgcontracten, waarbij begeleiding onderdeel is van het huurcontract. Daarnaast wordt onder andere het concept Flexwonen Hoeksche Waard verder uitgewerkt en geïmplementeerd. Bestaande oplossingen en initiatieven worden samengebracht en versterkt met nieuw te realiseren voorzieningen. Dit is een meerjarig traject waarin de samenwerking doorloopt. In 2023 ontwikkelt HW wonen samen met de gemeente een centrale toegang voor urgente huisvestingsvragen. Binnen de centrale toegang vindt dan een gezamenlijke afweging plaats over de passende huisvestingsoplossing en de prioritering van de doelgroepen.

5. Leefbaarheid en participatie Kwalitatief wonen bestaat uit twee onderdelen, namelijk een fysieke kant en de sociale kant. Voor wat betreft de fysieke kant werkt HW Wonen ook in 2023 weer nauw samen met de Veiligheidsregio. In 2023 wordt in het kader van brandveiligheid extra ingezet op de inspectie van complexen en de aanpak van de punten die uit deze inspectie naar voren komen. Maar een woning staat niet op zichzelf, daar hoort ook de woonomgeving bij. Als het gaat om geschikt en aanpasbaar bouwen dan is ook de toegankelijkheid van de woonomgeving van belang. HW Wonen en de gemeente stemmen werkzaamheden in een wijk op elkaar af, zodat investeringen elkaar kunnen versterken en onnodige overlast voorkomen wordt. Daarbij is in het bijzonder aandacht voor maatregelen die bijdragen aan geschiktheid van de woning en de toegankelijkheid van de openbare ruimte. Ook de bestaande openbare ruimte wordt daarbij niet vergeten. HW Wonen start in 2023 een pilot voor een wijkschouw. Tijdens deze schouw inventariseren we op welke punten de leefbaarheid van de wijk verbeterd kan worden. Denk hierbij aan een plek voor ontmoeting van mensen, openbaar groen, verlichting en toegang tot gebouwen.

Kwalitatief wonen kent naast het fysieke aspect ook een sociale component. Leefbaarheid in een wijk maakt daar onderdeel van uit. HW Wonen stelt in 2023 leefbaarheidsbeleid vast en stemt dit af met het Huurdersvereniging en de gemeente. Het leefbaarheidsbeleid vormt het kader voor investeringen in leefbaarheid. Naast investeringen in schoon, heel en veilig wonen wordt het weer mogelijk om breder bij te dragen aan ontmoeting en maatschappelijk onroerend goed. In 2023 onderzoeken HW Wonen, gemeenten en zorg- en welzijnsorganisaties hoe HW Wonen kan investeren in ontmoetingsplekken in aansluiting op lopende initiatieven. HW Wonen en de gemeente werken samen op het gebied van overlast door de inzet van buurtbemiddeling. Dit is een voorziening ‘voor en door bewoners’, waarbij getrainde vrijwilligers bemiddelen bij ervaren overlast, ruzie of irritaties tussen buren of buurtgenoten. Als onderdeel van het leefbaarheidsbeleid zet HW Wonen extra in op wijkbeheer door de inzet van 3 wijkbeheerders. Gemeente Hoeksche Waard hecht groot belang aan de dynamiek en vitaliteit van de individuele dorpen en zet daarom in op het zogenoemde ‘dorpsgericht werken’.

Betrokken partijen kiezen in de dorpen voor een gebiedsgerichte aanpak door in ieder dorp te inventariseren welke concrete en kansrijke initiatieven er zijn van inwoners en van maatschappelijke partners, zoals verenigingen, clubs, kerken en zorgorganisaties. Door maatwerk te bieden in dorpen, spelen we in op wat er leeft in de lokale gemeenschap. Zo ontstaan bredere en sterkere initiatieven en voorzien we in de lokale behoeften. Hiermee leveren we een bijdrage aan de ambitie om niemand tussen wal en schip te laten vallen en een samenleving waarin iedereen telt; een inclusieve samenleving. HW Wonen is hierin een belangrijke partner. HW Wonen hecht grote waarde aan betekenisvolle huurdersparticipatie. Daarbij gaat het zeker niet alleen over meedenken in beleid en voorbereiding van projecten, maar ook over het zijn van een krachtige en kritische partner. Overleg en afstemming met bewonerscommissies, en de Huurdersvereniging Hoeksche Waard is voor HW Wonen belangrijk. Samen met de Huurdersvereniging worden verschillende vormen van participatie onderzocht en is er ondersteuning om de participatie toekomstbestendig te kunnen borgen.

11

10 12

Tot slot In dit document staan de Prestatieafspraken tussen HW Wonen, Huurdersvereniging Hoeksche Waard, Kerngroep Wonen Welzijn Zorg en gemeente Hoeksche Waard. Het geeft een helder beeld van de voorgenomen activiteiten voor 2023 en 2024. Partijen vertrouwen erop hiermee de samenwerking die bijdraagt aan het realiseren van de ambities uit de Woonvisie Hoeksche Waard, voort te zetten.

Voorkomen van schulden en huisuitzettingen

Beschikbaarheid

Afspraken met de huurdersvereniging over huurverhoging en laag houden servicekosten

Betaalbaarheid

Voorraad sociale We bewaken de huurprijs huurwoningen groeit en bieden hulp bij Ondertekening richting 10.000. betalingsproblemen. Nieuwe en eerlijke woonruimteverdeling.

Maasdam, 6 december 2021

Ondersteunende voorzieningen overzichtelijk.

Met behulp van inwoners woonplezier vergroten HW Wonen en gemeente stemmen

Gemeente Hoeksche Waard Gemeente Hoeksche Waard werkzaamheden in een wijk af R.S. Heij J.H. Blaak-van de Lagemaat

Duurzaamheid

ieuwbouw is aardgasvrij en el mogelijk nul op de meter, r in ieder geval BENG (‘bijna nergieneutrale gebouwen’).

Extra inzet op wijkbeheer

Leefbaarheid en participatie

Inzet voor een schone, veilige woonomgeving.

Onderzoek en ondersteunen kansrijke initiatieven inwoners, verenigingen, clubs, kerken et cetera

Bevorderen van de sociale Een dorpsgerichte aanpak. samenhang door het creëren van nis en ervaring opdoenHW met Wonen Huurdersvereniging Hoeksche Waard ontmoetingsplekken in onze dorpen en klimaatadaptief bouwen. D.J.F. Lausberg M. Visser-Hollestein

de woningen worden energiezuiniger gemaakt. Langer zelfstandig (samen) thuis blijven wonen door oplevering in Zuidwijk (Oud-Beijerland)

Wonen Welzijn Zorg

Kerngroep WWZ optimaliseren. Zelfstandig thuiswonen de Pijper Informeren enN.A. ondersteunen bewoners (met de Verhuisregeling en woonscans).

Wonen, Welzijn en Zorg Visie en de uitvoeringsagenda vormen de kapstok voor projecten en samenwerkingsvormen. Ontwikkelen centrale toegang voor bijzondere huisvestingsvragen.

rden gemaakt op basis van de Woonvisie en dragen bij aan de programmaplannen ieve Samenleving en Duurzaamheid. U kunt de prestatieafspraken nalezen op

gemeentehw.nl/prestatieafspraken

Huurdersvereniging Hoeksche Waard

Kerngroep WWZ

Voldoende geschikte woningen Beoordelen huidige panden zorginstellingen en aanleunwoningen Bereikbaarheid van zorg- en welzijnsvoorzieningen

13

PRESTATIEAFSPRAKEN

Prestatieafspraken HW 2023 - 2024

Actie in 2023 -2024

Meerjarige afspraak

Afspraken die eindigen in 2023-2024 1. Beschikbaarheid 2. Betaalbaarheid 3. Duurzaamheid 4. Wonen, welzijn en zorg 5. Leefbaarheid en participatie Actie

Afspraak

Organisatie(s)

1.

BESCHIKBAARHEID

A1.1

Omvang kernvoorraad De behoefte aan sociale huurwoningen in de Hoeksche Waard in 2023 ligt rond de 10.000 woningen. HW Wonen streeft ernaar de kernvoorraad met een huur tot aan de liberalisatiegrens in 2030 te laten groeien richting de 10.000 woningen. De meerjarenbegroting laat zien dat de kernvoorraad in 2030 op basis van de totale plancapaciteit op circa 9.300 woningen uitkomt. In de meerjarenbegroting is opgenomen (harde plancapaciteit): • Nieuwbouw: 426 woningen (sociale huur) • Sloop: 132 woningen • Verkoop: 137 woningen De totale plancapaciteit (hard en zacht) van HW Wonen bestaat uit circa:  800 appartementen sociale huur  85 appartementen vrije sector huur  109 grondgebonden seniorenwoningen sociale huur  280 eengezinswoningen sociale huur  120 tijdelijke woningen sociale huur In 2023 levert HW Wonen 120 nieuwbouwwoningen op en start de bouw van 235 nieuwbouwwoningen. 1

Personen

HW Wonen en Gemeente HWW: Marleen Moret G: Ronald Flipsen

Prestatieafspraken HW 2023 - 2024

A1.2

A1.3

A1.4

Actie in 2023 -2024

In 2023 levert HW Wonen 120 nieuwbouwwoningen op en start de bouw van 235 nieuwbouwwoningen. In 2024 levert HW Wonen 86 nieuwbouwwoningen op en start de bouw van 10 nieuwbouwwoningen. Zie bijlage 1. omvang kernvoorraad en bijlage 2. prognose te verkopen bezit. Bijlage 3. Nieuwbouwoverzicht Uitgestelde verkoop HW Wonen In 2023 zetten we het uitgestelde verkoop beleid voort. HW Wonen verkoopt maximaal 25 woningen per jaar. Voor de doelgroep koopstarters zet HW Wonen in op verkoop van in ieder geval 5 woningen per jaar. Wensportefeuille Gemeente Nadat de vitaliteitsopgave is vastgesteld stelt de gemeente naar aanleiding van het woningbehoefteonderzoek een wensportefeuille (kwalitatieve vertaling) voor de gehele woningvoorraad op met een vertaling naar de dorpen. De wensportefeuille van HW Wonen worden daarin meegenomen. Een aantal projecten zullen onder de uitvoeringsagenda WWZ vallen. Sociale huur in het woningbouwprogramma Om te voldoen aan de sociale woningbouwopgave borgt de gemeente dat 30% van het woningbouwprogramma uit sociale huurwoningen bestaat. Verder stuurt de gemeente op 40% middelduur (huur en koop) en 30% duur (huur en koop). Voor nieuwbouwprojecten vanaf 50 woningen is 30% sociale huur de norm en legt dit vast in de anterieure overeenkomsten met derden. Voor projecten van minder dan 50 woningen wordt gekeken of sociale huur mogelijk en gewenst is.

Bij overeenstemming over het woningbouwprogramma draagt de Gemeente zorg voor het vastleggen van de afspraken in de privaat- en publiekrechtelijke regelingen, zoals een te sluiten intentie- en/of anterieure overeenkomst en een op te stellen of te wijzigen bestemmingsplan. Om de haalbaarheid van projecten te vergroten spreken gemeente en HW Wonen het volgende af:  Voor zover de gemeente haar gronden ontwikkelt of medewerking wil verlenen aan een initiatief van derden (niet zijnde HWWonen) is het grondprijsbeleid van de gemeente 2

Meerjarige afspraak

HWW: Marleen Moret

G: Ronald Flipsen HWW: Marleen Moret

Gemeente en HW Wonen G: Ronald Flipsen HWW: Marleen Moret

Prestatieafspraken HW 2023 - 2024











Actie in 2023 -2024

Meerjarige afspraak

leidend (ook bij uitname van woningen/bouwrijpe kavels van derden) voor de businesscase van HWWonen. Bij projecten met meer dan 50 woningen op locaties van derden kan alleen afgezien worden van de realisatie van sociale huurwoningen met een getekende verklaring van HW Wonen HW Wonen stelt zich zoveel mogelijk flexibel op ten aanzien van de te realiseren woningtypen, waarbij aansluiting tussen product en doelgroep het uitgangspunt is. Het werken met Product Mark Combinaties wordt nader onderzocht. Gemeente en HW Wonen nemen per kwartaal het woningbouwprogramma door op kansen voor sociale woningbouw. Daarnaast wordt de actualiteit rondom projecten besproken in het projectenoverleg. Wanneer HW Wonen voor het realiseren van de prestatie afspraken gronden nodig heeft welke in eigendom van de gemeente zijn, is de gemeente bij een grondverkoop gehouden aan de eisen voor de verkoop van gemeentegrond, waaronder de eisen over het bieden van mededingingsruimte HW Wonen en de gemeente organiseren in 2023 een bijeenkomst voor het uitwisselen van informatie over taken en verplichtingen met betrekking tot de financiële haalbaarheid van projecten.

A1.5

Tijdelijke huisvesting Gemeente en HW Wonen G: Esther van Munster Gemeente en HW Wonen werken nauw samen in het project tijdelijke huisvesting. Tijdelijke /Jeffrey van den Hazel huisvesting betekent huisvesting voor een termijn voor maximaal 15 jaar. Het streven is om HWW: Marleen Moret in 2023 120 tijdelijke woningen te realiseren. HW Wonen realiseert en beheert de tijdelijke woningen. Gemeente draagt zorg voor beschikbare locaties en zorgt voor de snelst mogelijke ruimtelijke ordeningsprocedure.

A1.6

Statushouders Gemeente en HW Gemeente en HW Wonen werken nauw samen in het huisvesten van statushouders in Wonen relatie tot de hoge taakstelling. De taakstelling voor 2023 bedraagt voor de eerste helft van het jaar 107 statushouders. Naast het beschikbaar stellen van woningen uit de reguliere sociale woningvoorraad zoeken gemeente en HW Wonen naar andere mogelijkheden om in de taakstelling te kunnen voorzien. Het effect van verdringing wordt vast onderdeel van het bestuurlijk overleg. 3

HWW: Marcel Mulder G: Wilna de Jong

Prestatieafspraken HW 2023 - 2024

Actie in 2023 -2024

Meerjarige afspraak

A1.7

Aandacht voor jongeren Gemeente en HW Wonen zetten zich in om de slaagkansen voor jongeren (in de leeftijd tot 28 jaar) te vergoten:  Campagne ontwikkelen gericht op jongeren  HW Wonen onderzoekt bredere toepassing van het jongerenlabel  HW Wonen onderzoekt de mogelijkheden tot gezamenlijke bewoning (kamergewijze verhuur)

HW Wonen

HWW: Marleen Moret, Jolanda vd Vijver

Actie

Afspraak

Organisatie(s)

Personen

2. A2.1

BETAALBAARHEID Toepassing woonkostentoeslag HW Wonen HW Wonen maakt een afspraak met de gemeente om samen te onderzoeken of de woonkostentoeslag breder ingezet kan worden voor huurders in het vrije sector bezit die een inkomensdaling doormaken, in aanvulling op het flankerend beleid van HW Wonen, waarbij HW Wonen huurders bij een inkomensdaling ondersteunt om te verhuizen naar een sociale huurwoning.

A2.2

Inzet Voorzieningenwijzer HW Wonen en Gemeente HWW: De voorzieningenwijzer en de uitbreiding van de vroeg signalering is opgenomen in het SDVJolanda van der Vijver beleid van de gemeente. De voorzieningenwijzer is ingevoerd en wordt verder uitgewerkt. G: Cobie Mostert, Inge De voorzieningenwijzer vraagt een meerjarige investering van partijen. HW Wonen Minderhoud participeert in de uitwerking. HW wonen draagt gedurende de pilot van 2 jaar vanaf 2022 voor 1/3de bij aan de reguliere kosten voor de Voorzieningenwijzer. Daarnaast is HW Wonen verantwoordelijk voor de opleidingskosten van de eigen medewerkers die hiermee gaan werken. Einde van het jaar 2023 is er meer duidelijkheid over de invulling en financiering in de jaren daarna.

HWW: Marleen Moret, Jolanda van der Vijver G: Cobie Mostert, Jan Zevenbergen

Gemeente en HW Wonen brengen de Voorzieningenwijzer breder onder de aandacht. A2.3

Inkomensafhankelijke huurverhoging

HW Wonen

4

Huurdersvereniging HWW: Marleen Moret

Prestatieafspraken HW 2023 - 2024

Actie in 2023 -2024

HW Wonen en de Huurdersvereniging maken nadere afspraken over het invoeren van de inkomensafhankelijke huurverhoging voor hoge inkomens in sociale huurwoningen, in afwachting van wet- en regelgeving. A2.4

Meerjarige afspraak G: Cobie Mostert, Jan Zevenbergen

Zie bijlage 5. Schema inkomensafhankelijke huurverhoging. Communicatie huurbeleid en flankerend beleid HW Wonen HW Wonen en de gemeente stemmen de afzonderlijke regelingen op elkaar af en communiceren dit actief naar huurders en cliënten. HW Wonen verbetert de communicatie en informatie rondom het huurbeleid en de regelingen die er zijn voor huurders in betalingsproblemen. Hierbij wordt een relatie gelegd met de regelingen en communicatie bij de gemeente, bijvoorbeeld omtrent de voorzieningenwijzer en de woonkostentoeslag.

HWW: Marleen Moret, Jolanda van der Vijver G: Cobie Mostert, Jan Zevenbergen

Onderzoek inkomensgroepen HW Wonen Ter verdieping van de woningmarktanalyse 2021 en in navolging van de Nationale Prestatieafspraken voert HW Wonen aanvullend onderzoek uit naar de ontwikkeling van de inkomensgroepen. Op basis hiervan wordt de streefhuurportefeuille herzien. De aangekondigde wijzigen ten aanzien van het huurstelsel worden daarbij nauwlettend in de gaten gehouden. Huurverhoging 2023 en 2024 HW Wonen  Voor de huurverhoging 2023 en 2024 volgt HW Wonen de landelijke richtlijnen: De Huurdersvereniging huurverhoging wordt gematigd en gaat uit van de CAO loonontwikkeling min 0,5%.  In 2023 wordt een eenmalige huurverlaging toegepast voor huurders met een inkomen tot 120% van het sociaal minimum. De huur wordt teruggebracht onder de € 550,(Prijspeil 2020).

HWW: Marleen Moret G: Ronald Flipsen

A2.7

Op peil houden betaalbare woningvoorraad Conform de Nationale Prestatieafspraken zorgt HW Wonen ervoor dat de woningvoorraad met een nettohuur tot € 550,- (Prijspeil 2020) tot 2025 niet afneemt.

HWW: Marleen Moret G: Ronald Flipsen

A2.8

Versnelde aanpak EFG labels HW Wonen Woningen met een E, F en G label worden versneld aangepakt om zo de woonlasten voor huurders te verlagen. Op basis van de Nationale Prestatieafspraken moeten deze woningen voor 2028 uitgefaseerd zijn.

A2.5

A2.6

Zie ook afspraak A3.6. 5

HW Wonen

HWW: Marleen Moret Huurdersvereniging

HWW: Kevin Uijtdewillegen

Prestatieafspraken HW 2023 - 2024 A2.9

Actie in 2023 -2024

Meerjarige afspraak

Energiearmoede HW Wonen en Gemeente HWW: Kevin Uijtdewillegen HW Wonen en de gemeente werken samen ten aanzien van het ondersteunen van huurders Jolanda van der Vijver G: Cobie Mostert, Jan die te maken hebben met energiearmoede. Voor deze ondersteuning wordt een Zevenbergen, Stephan maatregelenpakket samengesteld. Er wordt onderzocht hoe de subsidie van de gemeente Dorst hiervoor kan worden ingezet. Partijen zoeken zoveel mogelijk aansluiting in de aanpak, zoals de inzet van energiecoaching en beschikbaar stellen van energiebesparend materiaal.

6

Prestatieafspraken HW 2023 - 2024

Actie in 2023 -2024

Actie

Afspraak

3.

DUURZAAMHEID

A3.1

Voorraadscan energieneutrale woningvoorraad HW Wonen HWW: Kevin Uijtdewillegen HW Wonen voert in 2023 en 2024 twee keer een voorraadscan uit conform de nieuwe richtlijn NTA8800. In juli vindt de eerste voorraadscan plaats t.b.v. de Aedes Benchmark en in december wordt de tweede voorraadscan uitgevoerd. Het streven is om binnen energielabel B te stijgen van 190 kWh/m² naar 180 kWh/m² in 2023. In Q4 2024 streeft HW Wonen naar 170 kWh/m². HW Wonen ligt op schema om in Q4 2025 gemiddeld energielabel A te realiseren met 160 kWh/m². In 2023 levert HW Wonen op basis van de nieuwe metingen een schema op met de energie-index/verloop van energielabels per dorp. Gemeente en HW Wonen G: Ilse Voogt Regionale Energiestrategie HW (RES 2.0) HWW: Kevin Uijtdewillegen Voor 1 juli 2023 dient de definitieve RES 2.0 (voortgangsdocument) gereed en ingediend te zijn bij het NPRES. Gemeente en HW Wonen nemen deel aan de Ambtelijke Projectgroep, en aan de Stuurgroep RES HW. Daarin werken we samen met de provincie Zuid-Holland, Stedin en waterschap Hollandse Delta. Wijkuitvoeringsplannen Gemeente en HW Wonen G: Jonathan Reitsma, Aan de hand van de Transitievisie Warmte bereidt HW Wonen haar LVI-projecten voor. Vanaf Stephan Dorst 2023 zijn de alternatieve warmteoplossingen op basis van een extern onderzoek helder per HWW: Kevin Uijtdewillegen project voor een grootschalige uitrol.

HW Wonen werkt samen met gemeente Hoeksche Waard aan een update van de Transitievisie Warmte met een doorkijk naar 2024 voor eventuele wijkuitvoeringsplannen. Hierbij wordt de LVI-planning 2023-2027 van HW Wonen gevolgd voor koppelkansen voor inwoners met een koopwoning.

A3.2

A3.3

A3.4

A3.5

Organisatie(s)

Meerjarige afspraak

Levensduur verlengende ingrepen (LVI) in 2023 HW Wonen HW Wonen levert in 2023 in totaal 329 woningen op die zijn voorzien van een LVI-ingreep met een Energie-Index van tenminste < 1,39 (energielabel B) en energielabel A waar mogelijk en voldoen aan de Standaard voor wat betreft isolatiewaarde. Deze woningen worden hierdoor transitie gereed gemaakt. Het streven is een realisatiegraad van 80%. Met 419 woningen wordt een start gemaakt met de uitvoering. Zie bijlage 6: begroting levensduur verlengende ingrepen. Tempoversnelling zonnepanelen HW Wonen HW Wonen voorziet 360 woningen van zonnepanelen conform zonnepanelenbeleid van HW Wonen. Daarnaast maakt HW Wonen een inhaalslag met het verduurzamen van de woningen met een strategisch verkooplabel. 280 Woningen worden voorzien van zonnepanelen wat 7

Personen

HWW: Kevin Uijtdewillegen

HWW: Kevin Uijtdewillegen

Prestatieafspraken HW 2023 - 2024

Actie in 2023 -2024

Meerjarige afspraak

onderdeel is van het verduurzamingspakket. In verband met mogelijke netcongestie is nauwe samenwerking met Stedin noodzakelijk. A3.6

Uitfaseren energielabels E, F en G HW Wonen start met het versneld uitfaseren van de energielabels E, F en G. In 2023 krijgen 280 woningen het standaard verduurzamingspakket dat specifiek is samengesteld voor te verkopen woningen. In 2024 zijn dit 120 woningen. Dit pakket bevat zonnepanelen, dubbelglas indien nodig en het na-isoleren van de woning. Daarnaast faseert HW Wonen volgens de LVI-planning ook woningen uit met een E,F,G-label. De uitfasering is middels het LVI en verduurzamingspakket voor 2023 en 2024 als volgt:  Energielabel E: 347 uitgefaseerd;  Energielabel F: 144 uitgefaseerd;  Energielabel G: 61 uitgefaseerd.

A3.7

Samenwerking circulair, klimaatadaptief en natuurinclusief bouwen Gemeente en HW Wonen G: Marleen van den Berg, HW Wonen volgt de gemeente en maakt circulair, klimaatadaptief en natuurinclusief bouwen Rieneke van der Waal en, onderdeel van de besluitvorming rondom nieuwbouwprojecten. HW Wonen werkt hiervoor Annet Kooij HWW: Bob de Rooij, Kevin aan verregaande beleidskaders voor circulair, klimaatadaptatief en natuurinclusief bouwen en Uijtdewillegen heeft een duidelijk operationeel doel voor 2030 voor deze thema’s. Deze nieuwe beleidskaders en operationele doelen sluiten zo veel als mogelijk aan bij de uitvoeringsprogramma’s van de gemeente. Zo conformeert HW Wonen zich aan de leidraad klimaatadaptief bouwen. (zie ook D3.3) Zo blijven projectkosten beheersbaar met een maximale inzet op circulair, klimaatadaptief en natuurinclusief bouwen. Pilotproject warmteconcept – all electric en hybride HW Wonen en Gemeente G: Jonathan Reitsma, HW Wonen start in 2023 met het uitvoeren van een pilotproject in Piershil om proef te Stephan Dorst. draaien met een blok van vier woningen die voldoen aan het all-electric en hybride HWW: Pieter Jan warmteconcept. In deze woningen is elektrisch koken de standaard.

Zo leren we door middel Bestebreur, Kevin van monitoring over de prestaties van deze modelwoningen met verschillende Uijtdewillegen warmtepompen en evalueren wij of we de juiste samenstelling hebben gevonden voor een grootschaligere uitrol in de toekomst. Onderzocht wordt of er een koppelkans is met een omliggende koopwoning, zonder dat dit het project vertraagd. Evaluatie gebruikservaring met NOM-woningen HW Wonen en HWW: Bob de Rooij, Kevin Op basis van de in 2022 geëvalueerde resultaten van gebruikerservaringen en wooncomfort Uijtdewillegen G: Stephan Huurdersvereniging met NOM-woningen wordt elke vier maanden na oplevering van de nieuwbouwwoning een Dorst evaluatie met de bewoners uitgevoerd. HW Wonen werkt hiervoor nauw samen met de

A3.8

A3.9

8

HW Wonen

HWW: Kevin Uijtdewillegen

Prestatieafspraken HW 2023 - 2024

Actie in 2023 -2024

monitoringspartij. De resultaten worden besproken met de Huurdersvereniging en teruggekoppeld aan de gemeente. Indien uit de evaluatie knelpunten blijken dan worden passende maatregelen genomen indien daar aanleiding voor is. A3.10 Stappenplan CO₂-footprint In 2022 heeft HW Wonen de eigen CO₂-footprint vastgesteld met bijhorend stappenplan om te komen tot een operationeel doel 2030. Dit gaat specifiek over de bedrijfsvoering en kantoorpand. Vanaf 2023 volgt HW Wonen het stappenplan en werkt aan de jaarlijkse bijhorende certificering.

HW Wonen

Meerjarige afspraak

HWW: Kevin Uijtdewillegen

A3.11 Huurders stimuleren om energie te besparen HW Wonen De energiecoaches van HW Wonen helpen de huurders met het beheersbaar houden van hun woonlasten, zonder verplichtingen op te leggen. Hiervoor werken de energiecoaches van HW Wonen actief samen met de energiecoaches van de gemeente.

G: Stephan Dorst en Jonathan Reitsma

A3.12 Extra energiecoaching voor sociaal kwetsbare gezinnen / anderstaligen HW Wonen Huurders worden geholpen met extra ondersteuning met betrekking tot energiebesparing. Gemeente Het gaat om tips en kleine energiebesparende maatregelen. Hierbij is een goede samenwerking tussen de gemeente en HW Wonen essentieel. A3.13 Verketelen naar hybride warmteconcept bij energielabel D of beter HW Wonen HW Wonen stelt beleid op om woningen met energielabel D of beter met een cv-ketel bij einde technische levensduur van de cv-ketel te verketelen naar een hybride warmtepomp. Na vaststelling van beleid worden cv-ketels bij einde technische levensduur vervangen voor een hybride warmtepomp.

G: Stephan Dorst en Jonathan Reitsma HWW: Kevin Uijtdewillegen

9

HWW: Kevin Uijtdewillegen

HWW: Kevin Uijtdewillegen en Stefan Havelaar

Prestatieafspraken HW 2023 - 2024

Actie in 2023 -2024

Afspraak 4. A4.1

Organisatie(s)

WONEN, WELZIJN EN ZORG Uitvoeringsagenda Wonen Welzijn Zorg HW Wonen In 2021 is de visie Wonen, Welzijn Zorg vastgesteld. De uitvoering van deze integrale visie op Gemeente het raakvlak van wonen, welzijn en zorg wordt in nauwe samenspraak met partners Kerngroep WWZ vormgegeven. In 2022 is de uitvoeringsagenda vastgesteld. Partijen werken daarbinnen samen aan de volgende projecten: 







De Gemeente, HW Wonen en de zorgaanbieders stellen complexvisies (als het gaat om de fysieke aanpak, slim langer thuis en doelgroepen) vast voor het aanpalend vastgoed rondom intramurale locaties. Onderzocht wordt of dit vastgoed beschikbaar kan worden gesteld voor huurders met een zorgvraag. De uitvoering wordt geborgd binnen de lijn Thuis in de Kern en het programma Langer Thuis. Als onderdeel van de uitvoeringsagenda wordt de dorpsaanpak met de samenwerkende zorgorganisaties verder doorontwikkeld en leidt tot een uitvoeringsprogramma per dorp. Deze doorontwikkeling vindt plaats binnen de kerngroep WWZ. Doorontwikkeling projecten integrale aanpak koppeling wonen, welzijn en zorg: o Zuidwijk: Oplevering seniorencomplex (twee hofjes) gelegen in de wijk Zuidwijk Oud Beijerland. In 2023 wordt het project geëvalueerd. o Burgemeester de Jonghplein: renovatie en nieuwbouw van seniorenwoningen. Ervaring vanuit het project Zuidwijk past HW Wonen hier toe. o Ontwikkelen blauwdruk woonservicezone Bomenbuurt Numansdorp: integrale wijkaanpak rondom nieuwbouwontwikkeling rondom intramurale vastgoed. Campagne bewustwording doorvoeren in eigen organisaties: Afstemming over de campagne vindt plaats binnen de kerngroep WWZ (gemeente en HW Wonen maken onderdeel uit van deze kerngroep).

Gezamenlijk optrekken in relatie tot campagnes die verband houden met participatie en eigen regie: verduurzaming, langer zelfstandig thuiswonen, vrijwilligerswerk en mantelzorg.

10

Meerjarige afspraak

Personen HWW: Jolanda van der Vijver G: Margriet de Lange (Zuidwijk)

Prestatieafspraken HW 2023 - 2024 A4.2

Actie in 2023 -2024

Campagne Lang Leve Thuis (onderdeel van een brede bewustwordingscampagne Eigen Gemeente, HW Wonen, Welzijn Hoeksche Waard regie) en Huurdersvereniging HW Wonen en de Gemeente maken in de Campagne Lang Leve Thuis senior huurders en eigenaren bewust van de (on)mogelijkheden van zelfstandig blijven wonen in de woning. Verhuizen naar een geschikte woning kan onderdeel uitmaken van het advies. Zij kunnen een gratis advies (woonscan) van een woonadviseur aanvragen. Er wordt advies gegeven over de woonsituatie en van de regelingen waar inwoners gebruik van kunnen maken.

Meerjarige afspraak HWW: Jolanda van der Vijver, Barbara Teeuwen G: Janet Roovers, Mirjam v/d Weel

Vanaf november 2021 wordt intensiever ingezet op de bewustwording in het kader van lang leve thuis, zowel digitaal als via de traditionele media. Jaarlijks is de ambitie om minimaal 50 scans uit te voeren. Het aantal vrijwilligers is een zorgpunt. Vanuit Welzijn HW wordt contact gelegd met de Huurdersvereniging van HW Wonen, voor vrijwilligers uit hun netwerk voor de scans van huurwoningen. In 2022 is de hierbij behorende Blijverslening geëvalueerd. De uitkomsten worden in 2023 meegenomen. A4.3

Evaluatie doorontwikkeling verhuisregeling Gemeente en HW Wonen zetten de verhuisregeling voort in 2023 en onderzoeken of de regeling breder ingezet kan worden.

A4.4

Pilot Domotica in huurwoningen (Slim Langer Thuis) HW Wonen Het programma Slim Langer Thuis draagt bij aan het langer zelfstandig wonen door het toepassen van digitale middelen (digitale toegang tot complex en woning, alarmering, etc.). Gemeente en HW Wonen kijken naar een alternatief voor de inzet van het concept inspiratiebus, waarbij inwoners laagdrempelig kennis kunnen maken met slimme oplossingen ten behoeve van het langer zelfstandig thuiswonen.

HW Wonen en Gemeente HWW: Jolanda van der Vijver G: Jesse Honcoop HWW: Marleen Moret G: Hilde de Jong

In 2023 ontwikkelt HW Wonen een bredere visie op de toepassing van SLT binnen de eigen woningportefeuille. A4.5

Woonzorgcontracten: Zorgaanbieders, de gemeente en HW Wonen gaan in 2023 een nieuwe samenwerkingsovereenkomst op het gebied van woonzorgcontracten aan. Deze contracten worden ingezet wanneer zelfstandig wonen zonder begeleiding nog niet mogelijk is. Hierbij 11

Gemeente HW Wonen

G: Jesse Honcoop HWW: Jolanda van der Vijver

Prestatieafspraken HW 2023 - 2024

Actie in 2023 -2024

Meerjarige afspraak

gaan personen uit de doelgroepen (o.a. uitstroom beschermd wonen, detentie, vrouwenopvang) bij deelname akkoord met een verplichte combinatie van zelfstandig wonen met passende begeleiding daarbij. A4.6

Nieuwe locatie voor appartementen Flexwonen HW Wonen en gemeente HWW: Marleen Moret, HW Wonen en gemeente onderzoeken in 2023 de (financiële) haalbaarheid van een nieuw Jolanda van der Vijver flexwonenproject. De gemeente en HW Wonen onderzoeken of er landelijk subsidiemiddelen G: Jeffrey van den Hazel en/of mogelijke ontheffingen beschikbaar zijn voor een dergelijk project ten behoeve van de businesscase. Het tempo waarmee (en dus ook de planning waarbinnen) een nieuw flexwonenproject door HW Wonen gerealiseerd gaat worden behoeft nog nadere (bestuurlijke) afstemming. Voorwaarde is eerst de evaluatie van het project in Numansdorp.

A4.7

Ontwikkelen centrale toegang De gemeente en HW Wonen werken in 2023 aan de inrichting van een centrale toegang. Urgente huisvestingsvragen komen bij 1 centraal punt binnen waardoor een integrale afweging gemaakt kan worden en prioritering van de doelgroepen plaatsvindt.

Gemeente en HW Wonen HWW: Jolanda van der Vijver G: Pamela van der Kruk (SD)

A4.8

Huurdersbetrokkenheid HW Wonen en de Huurdersvereniging komen in 2023 tot een toekomstbestendige manier van huurdersparticipatie. Er wordt een vorm gevonden die daar het beste bij past. De Huurdersvereniging wordt daarin ondersteund.

HW Wonen en Huurdersvereniging HW

A4.9

Realiseren van woonvormen voor specifieke doelgroepen De gemeente voert regie op de behoefte aan woonvormen voor specifieke doelgroepen via de intake- en omgevingstafel. - Gemeente onderzoekt in 2023 de behoefte aan beschermd wonen. - Als passende woonvormen ontbreken, wordt aanvullend aanbod ontwikkeld. HW Wonen zoekt naar mogelijkheden om invulling te geven aan de realisatie van deze woonvormen op voorwaarde dat er een rol is voor de woningcorporatie. - Bij zorginitiatieven zoeken de gemeente, HW Wonen en zorgpartners actief contact met elkaar.

Gemeente en HW Wonen HWW: Marleen Moret, Jolanda van der Vijver G: Ferrie Schaap

A4.10

Geclusterd wonen HW Wonen realiseert conform de Nationale Prestatieafspraken tot en met 2030 circa 200 geclusterde woningen voor de sociale doelgroep in de bestaande bouw dan wel in

HW Wonen

12

HWW: Loes Wevers Huurdersvereniging

HWW: Marleen Moret, Jolanda van der Vijver G: Jesse Honcoop

Prestatieafspraken HW 2023 - 2024

Actie in 2023 -2024

Meerjarige afspraak

nieuwbouw ten behoeve van het langer zelfstandig thuiswonen. De gemeente draagt hierbij aan het faciliteren van ontmoeten en de organisatie van welzijn. Afstemming hierover vindt plaats binnen de kerngroep Wonen, Welzijn en Zorg. A4.11

Geschiktheid woningvoorraad In 2023 inventariseert HW Wonen de sociale woningvoorraad op basis van de vastgestelde methodiek om geschiktheid en toegankelijkheid in kaart te brengen. Daarnaast investeert HW Wonen in het vergroten van de geschiktheid van de woningvoorraad. Deze investering neemt HW Wonen mee bij levensduurverlengende ingrepen. Dit betekent een jaarlijkse extra investering van ongeveer € 160.000,- per jaar.

13

HW Wonen

HWW: Marleen Moret

Prestatieafspraken HW 2023 - 2024

Actie in 2023 -2024

Actie

Afspraak

Organisatie(s)

5.

LEEFBAARHEID EN PARTICIPATIE

A5.1

Brandveiligheid bestaande voorraad HW Wonen en In 2023 wordt in het kader van brandveiligheid extra ingezet op de inspectie van complexen Veiligheidsregio en de aanpak van de punten die uit deze inspectie naar voren komen. De totale investering in brandveiligheid is voor 2023 begroot op rond de € 800.000,-.

A5.2

Inzet op leefbaarheid HW Wonen HW Wonen stelt in 2023 leefbaarheidsbeleid vast en stemt dit af met het Huurdersvereniging en de gemeente. Het leefbaarheidsbeleid vormt het kader voor investeringen in leefbaarheid. De aanpassingen in wet- en regelgeving worden hier in meegenomen. HW Wonen start een pilot om wijkschouwen te organiseren als onderdeel van de leefbaarheidsaanpak. HW Wonen zoekt hiervoor samenwerking met de gemeente en bewoners.