Buitendijk-Land van Esseweg Toelichting
Tekst van het document
Toelichting Buitendijk-Land van Esseweg
Gemeente Hoeksche Waard
Colofon
Plannaam
Buitendijk-Land van Esseweg
Datum
Mei 2020 / Juli 2020
Status
Ontwerp
IMRO-code
NL.IMRO.1963.BPB60LvE9STR20-ON01
Opgesteld door
Van Dun Advies BV Dorpsstraat 54 5113 TE Ulicoten T. 013 519 94 58 Postel 8 5711 ET Someren T. 0493 745 015 E. info@vandunadvies.nl I. www.vandunadvies.nl
Auteur
J. Vehof
Projectleider
R. van Herk
Projectnummer
17191-008
Inhoudsopgave 1.
INLEIDING..................................................................................................................... 5 1.1 Aanleiding en doel ............................................................................................................. 5 1.2 Geldend planologisch regime .............................................................................................. 5 1.3 Procedure ......................................................................................................................... 7 1.4 Leeswijzer ......................................................................................................................... 7 2. PLANBESCHRIJVING ..................................................................................................... 9 2.1 Bestaande situatie ............................................................................................................. 9 2.2 Beoogde situatie ...............................................................................................................10 2.3 Beeldkwaliteitsparagraaf Land van Esseweg .......................................................................11 3. BELEIDSKADER ............................................................................................................
18 3.1 Rijksbeleid .......................................................................................................................18 3.1.1 Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) en Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) ...................................................................................................................18 3.1.2 Ladder duurzame verstedelijking ................................................................................18 3.2 Provinciaal beleid ..............................................................................................................18 3.2.1 Omgevingsvisie Zuid-Holland ......................................................................................19 3.2.2 Bijlage ruimtelijke kwaliteit / Werkboek ruimtelijke kwaliteit .........................................21 3.2.3 Omgevingsverordening Zuid-Holland...........................................................................23 3.3 Gemeentelijk beleid ..........................................................................................................24 3.3.1 Omgevingsvisie Hoeksche Waard ...............................................................................24 3.3.2 Bestemmingsplan ......................................................................................................25 4.
MILIEUHYGIËNISCHE EN PLANOLOGISCHE ASPECTEN.............................................. 30 4.1 Milieueffectrapportage en vormvrije m.e.r.-beoordeling.......................................................30 4.2 Waterhuishouding ............................................................................................................31 4.2.1 Waterrelevant beleid ..................................................................................................31 4.2.2 Bestaande waterhuishoudkundige situatie ...................................................................32 4.2.3 Beoogde waterhuishoudkundige situatie .....................................................................33 4.3 Natuur .............................................................................................................................34 4.3.1 Natuurnetwerk Nederland (NNN) ................................................................................34 4.3.2 Wet natuurbescherming .............................................................................................36 4.4 Ammoniak ........................................................................................................................41 4.5 Bodemkwaliteit .................................................................................................................41 4.6 Cultuurhistorie, aardkunde en archeologie
..........................................................................42 4.6.1 Cultuurhistorie en aardkunde .....................................................................................42 4.6.2 Archeologie ...............................................................................................................42 4.7 Landschappelijke inpassing ...............................................................................................43 4.8 Bedrijven en milieuzonering ..............................................................................................44 4.9 Geur ................................................................................................................................47 4.9.1 Activiteitenbesluit ......................................................................................................47 4.10 Verkeer en parkeren .........................................................................................................48 4.11 Luchtkwaliteit ...................................................................................................................49 4.11.1 Niet in betekenende mate ..........................................................................................49 4.12 Geluid ..............................................................................................................................51
4.13 Externe veiligheid .............................................................................................................52 4.13.1 Regelgeving ..............................................................................................................52 4.13.2 Toetsing aan beleid ...................................................................................................53 4.14 Technische infrastructuur ..................................................................................................54 5. JURIDISCHE PLANBESCHRIJVING .............................................................................. 55 5.1 Juridische achtergrond ......................................................................................................55 5.2 Toelichting verbeelding .....................................................................................................55 5.3 Toelichting regels .............................................................................................................55
6.
UITVOERBAARHEID ..................................................................................................... 56 6.1 Financiële uitvoerbaarheid .................................................................................................56 6.2 Maatschappelijke uitvoerbaarheid ......................................................................................56 6.2.1 Vooroverleg ..............................................................................................................56 6.2.2 Omgevingsdialoog .....................................................................................................56 6.2.3 Zienswijzen en beroep ...............................................................................................56 7. BIJLAGEN..................................................................................................................... 57
1. Inleiding In dit hoofdstuk komen de aanleiding en het doel, de ligging van het plangebied, het geldend planologisch regime en de procedure aan bod. Daarnaast is in dit hoofdstuk een leeswijzer opgenomen. 1.1 Aanleiding en doel Aan de Buitendijk 60 is een opfokstation voor Friese paarden gevestigd en de Land van Esseweg 9 biedt plaats aan een akkerbouwbedrijf. Beide locaties worden door dezelfde eigenaar geëxploiteerd. Het is voor een optimale bedrijfsvoering wenselijk om de beide bedrijfsvormen te concentreren op één locatie. Het plan is om de agrarische activiteiten te concentreren op de locatie Land van Esseweg 9, waarbij er tevens een nieuwe bedrijfswoning wordt gerealiseerd. Dit geeft betere ontwikkelingsmogelijkheden dan de locatie aan de Buitendijk 60, daar deze locatie geen kansen biedt om een optimale bedrijfsopzet te realiseren. Het bouwvlak aan de Buitendijk 60 is namelijk lang gerekt en van onvoldoende omvang om de bedrijfsactiviteiten van de andere locatie hierbij te betrekken. Daarnaast biedt de concentratie van de activiteiten de mogelijkheid om controle en toezicht te houden op het bedrijf. De locatie Land van Esseweg 9 biedt meer mogelijkheden om de ideale bedrijfsindeling te realiseren en ligt voor de paardenhouderij gezien aanmerkelijk gunstiger.
Afbeelding 1: Ligging van de drie locaties in Strijen en Strijensas In het verleden is er verzocht om medewerking te verlenen voor het bouwen van een woning bij de bestaande locatie Land van Esseweg 9. Medewerking werd toen verleend met als voorwaarden dat er een andere woning werd gesaneerd. Deze woning was destijds niet beschikbaar. Echter wordt nu beschikt over een woning die gesaneerd kan worden, zijnde aan de locatie Land van Esseweg 10. Voorliggend plan maakt de verplaatsing mogelijk van de bedrijfsactiviteiten van de locatie Buitendijk 60 naar de Land van Esseweg 9. Aldaar wordt een gemengde bedrijfsvoering gerealiseerd zijnde een paardenhouderij voor de opfok van Friese paarden en het exploiteren van een akkerbouwtak. Daarnaast wordt planologisch gezien een woning geamoveerd aan de Land van Esseweg 10 waardoor een nieuwe bedrijfswoning aan de Land van Esseweg 9 mogelijk wordt gemaakt. 1.2 Geldend planologisch regime De drie locaties liggen allen binnen het vigerende bestemmingsplan ‘Buitengebied’ welke is vastgesteld op 25 mei 2010 en het ‘Paraplubestemmingsplan Strijen’, welke is vastgesteld op 25 september 2018. Bij dit laatste plan zijn er wijzigingen aangebracht aan de regels van onderliggende bestemmingsplan, waaronder het vigerende bestemmingsplan ‘Buitengebied’. Voor elke locatie wordt hieronder een
Toelichting – Buitendijk-Land van Esseweg
5
overzicht gegeven van de huidige bestemmingen welke zijn opgenomen in het bestemmingsplan ‘Buitengebied’. Buitendijk 60
Afbeelding 2: Uitsnede vigerend bestemmingsplan Buitendijk 60 (www.ruimtelijkeplannen.nl) Binnen de bestemmingsomschrijving ‘Agrarisch met waarden - Landschapswaarden’, artikel 3, is de paardenhouderij en akkerbouwtak toegestaan. In artikel 3.7.5 is een wijzigingsbevoegdheid opgenomen ten behoeve van vervolgfuncties bij algehele bedrijfsbeëindiging. De agrarische bestemming kan gewijzigd worden naar een van de genoemde vervolgfuncties in de in dit artikel opgenomen tabel 3.3. Deze wordt nader toegelicht in paragraaf 3.2.2. Land van Esseweg 9
Afbeelding 3: Uitsnede vigerend bestemmingsplan Land van Esseweg 9 (www.ruimtelijkeplannen.nl) Binnen de bestemmingsomschrijving ‘Agrarisch met waarden’, artikel 3, is de paardenhouderij en akkerbouwtak toegestaan. De beoogde activiteiten zijn derhalve planologisch rechtstreeks toegestaan.
Toelichting – Buitendijk-Land van Esseweg
6
In artikel 3.7.2 is een wijzigingsbevoegdheid opgenomen ten behoeve van het vergroten van het bouwvlak. Echter is er voor beoogde woning geen wijzigingsbevoegdheid opgenomen. Derhalve is een herziening van het bestemmingsplan noodzakelijk. Land van Esseweg 10
Afbeelding 4: Uitsnede vigerend bestemmingsplan Land van Esseweg 10 (www.ruimtelijkeplannen.nl) Het voornemen om deze woning te amoveren en als bedrijfswoning aan de Land van Esseweg 9 te herbouwen is planologisch niet rechtstreeks mogelijk. Binnen artikel 26 zijn geen wijzigingsbevoegdheden opgenomen welke het maximum aantal wooneenheden kan veranderen alsmede de bestemming te wijzigen. Derhalve is een herziening van het bestemmingsplan noodzakelijk. 1.3 Procedure Voor het beoogde initiatief dient een bestemmingsplan te worden vastgesteld, conform artikel 3.1 van de Wet ruimtelijke ordening (Wro). Volgens artikel 3.8 Wro is op de voorbereiding van een bestemmingsplan afdeling 3.4 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) van toepassing. Dit houdt in dat het ontwerpbestemmingsplan gedurende 6 weken voor iedereen ter inzage wordt gelegd. Tijdens deze periode van 6 weken kunnen belanghebbenden hun zienswijzen kenbaar maken. Binnen 12 weken nadat het ontwerpbestemmingsplan ter inzage heeft gelegen, moet de gemeente beslissen over de vaststelling van het bestemmingsplan. Hierbij worden eventuele zienswijzen in acht genomen. Nadat het bestemmingsplan is vastgesteld, wordt het opnieuw 6 weken ter inzage gelegd.
Binnen deze 6 weken kunnen belanghebbenden die tijdig zienswijzen kenbaar hebben gemaakt bij het ontwerp en belanghebbenden die kunnen aantonen dat zij niet in de gelegenheid zijn geweest om tijdig zienswijzen kenbaar te maken, beroep indienen bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. Als er geen beroep wordt ingesteld, dan is het bestemmingsplan daags na afloop van de beroepsperiode onherroepelijk. Zodra het bestemmingsplan in werking is getreden kunnen de benodigde omgevingsvergunningen voor het beoogde initiatief worden aangevraagd. 1.4 Leeswijzer In deze toelichting is in het eerste hoofdstuk een inleiding op het initiatief gegeven, waarin de aanleiding, het doel, het geldend planologische regime en de te doorlopen procedure zijn beschreven.
Toelichting – Buitendijk-Land van Esseweg
7
In hoofdstuk 2 wordt de bestaande en beoogde situatie omschreven. Het van toepassing zijnde nationaal, provinciaal en gemeentelijk beleid wordt uiteengezet in hoofdstuk 3. Hierna worden in hoofdstuk 4 de milieuhygiënische en planologische aspecten beschreven. De juridische achtergrond van het bestemmingsplan, een toelichting op de verbeelding en een toelichting op de regels wordt gegeven in hoofdstuk 5. De financiële en maatschappelijke uitvoerbaarheid van het initiatief wordt verantwoord in hoofdstuk 6.
Toelichting – Buitendijk-Land van Esseweg
8
2. Planbeschrijving In dit hoofdstuk worden de bestaande en beoogde situatie beschreven. Hierin komt naar voren welke veranderingen er plaatsvinden binnen het plangebied. 2.1 Bestaande situatie Op de locatie aan de Buitendijk 60 runt momenteel de derde generatie een opfokstation voor Friese paarden en een akkerbouwbedrijf. Het bedrijf heeft een omvang van 50 paarden en 55 hectare grond. In de nabije toekomst is groei naar de 80 á 100 paarden het voornemen, dit omdat er wereldwijd een groeiende markt is naar Friese paarden. Naast deze vestiging hebben initiatiefnemers nog twee vestigingen in eigendom aan de Land van Esseweg, nummer 9 en 10. De Buitendijk 60 en Land van Esseweg 9 en 10 liggen op ongeveer 1,6 km van elkaar vandaan. In Afbeelding 1 op pagina 5 is de ligging van deze drie locaties ten opzichte van elkaar weergegeven. Onderhavige locaties zijn gelegen ten zuidenwesten van de kern van Strijen en ten westen van de kern van Strijensas. 1 km ten zuiden van Buitendijk 60 ligt de rivier Hollands Diep. Binnen die kilometer is het natuurgebied Oeverlanden Hollands Diep gelegen. Buitendijk 60 De hoofdvestiging is gevestigd aan Buitendijk 60, waar de boerderij “Albert-Hoeve” is gebouwd in 1940 door de grootouders van de huidige eigenaren. De locatie is vanuit oudsher de hoofdlocatie. Deze gebouwen zijn in eigendom, echter zijn de gronden in erfpacht.
Locatie Buitendijk 60 is dichtbij het Natura 2000 gebied Hollands Diep gelegen. Op de locatie Buitendijk 60 worden voornamelijk in de winter de paarden gehouden, met name op stal. Paarden kunnen op deze locatie niet worden beweid, omdat er maar kleine sloten grenzen aan de percelen. Kleine sloten bieden te beperkte mogelijkheden tot het aanvoer van vers drinkwater. Daarnaast is onder de naast gelegen percelen een leidingstraat gelegen, dit brengt verschillende risico’s en onzekerheden met zich mee, zoals het plots repareren van een leiding en of voor langere tijd uitgebruik nemen voor agrarisch gebruik. Dit laatste bijvoorbeeld voor de aanleg van of groot onderhoud van de leidingen. Daarnaast zijn de locaties gelegen in de Hoeksche Waard. In de omgevingsvisie van de Hoeksche Waard zijn werken en waarden opgenomen waaraan toekomstige plannen invulling moeten geven op welke wijze zij bijdragen aan de werken en waarden van de Hoeksche Waard. Voor de Buitendijk 60 geldt dat hier meer de nadruk komt te liggen op een divers palet aan recreatieve (verblijfs-)functies en functies die zorgen voor een verbeterde relatie met de natuurlijkgebieden en -waarden van de Delta. Voor de toekomst wordt gekeken naar een invulling die past binnen de Hoeksche Waarden en Hoeksche Werken. Land van Esseweg 9 Op de locatie aan de Land van Esseweg 9 is een loods aanwezig.
Deze loods wordt gebruikt ten behoeve van het akkerbouwtak. Planologisch is voor deze locatie een bouwvlak toegekend voor deze loods. Het bouwvlak biedt geen ruimte voor verdere uitbreiding van de bedrijfsactiviteiten. Naast het stallen van de akkerbouwmachines en het uitoefenen van de akkerbouwtak wordt op deze locatie in de zomer de paarden geweid. Dit omdat op deze locatie percelen met geschikte omvang bevinden, voldoende vers drinkwater aanvoer is en er geen last is van de leidingstraat. Land van Esseweg 10 Op de locatie aan de Land van Esseweg 10 is een woonhuis gevestigd. Het betreft een verouderd huis.
Toelichting – Buitendijk-Land van Esseweg
9
2.2 Beoogde situatie Zoals eerder is aangegeven, hebben initiatiefnemers het voornemen om het agrarische bedrijf te concentreren op één locatie aan de Land van Esseweg 9 te Strijen, dit omdat Buitendijk 60 niet geschikt is en Land van Esseweg 9 meer mogelijkheden bied. Hieronder is er per locatie omschreven wat er in de beoogde situatie veranderd.
Buitendijk 60
De locatie aan de Buitendijk 60 zal in de beoogde situatie verkocht worden. De agrarisch activiteiten worden op locatie Buitendijk 60 beëindigd. Het agrarische bedrijf wordt verplaatst naar de Land van Esseweg 9. Daar de beoogde functie nog open ligt wordt de bestemming niet meteen gewijzigd maar wordt met de opgenomen (bestaande) wijzigingsbevoegdheden een zo breed mogelijk vervolgfunctie mogelijk gemaakt. Vervolgfuncties/eventuele bestemmingen als: horeca, recreatie, bedrijf milieucategorie 1 of 2 of naar de bestemming ‘Wonen’. De aanwezig bebouwing is kenmerkend voor de Hoeksche Waard en kan op deze wijze behouden blijven. Tevens is het ook de wens van de verpachter dat de bebouwing gehandhaafd blijft. Afhankelijk van de toekomstige ontwikkeling kan in overleg met de gemeente en verpachter beoordeeld worden wat een passende bestemming is.
Land van Esseweg 10
Het woonhuis aan de Land van Esseweg 10 wordt in de beoogde situatie gesloopt en herbouwd aan Land van Esseweg 9. De gronden worden in gebruik genomen voor de teelt van gewassen voor het akkerbouwbedrijf en/of het weiden van paarden. Dien overeenkomstig wordt de woonbestemming gewijzigd naar een agrarische bestemming.
Land van Esseweg 9
Op de locatie aan de Land van Esseweg 9 wordt het agrarische bedrijf, met zowel de akkerbouwtak als de paardenhouderij, gevestigd. Daarnaast wordt er een bijbehorend bedrijfswoning gerealiseerd. In Afbeelding 5 is een impressie van de beoogde situatie weergegeven. Hierop is de bestaande en beoogde bebouwing opgenomen. Daarnaast is er een inpassingsplan opgesteld welk op schaal toegevoegd in Bijlage 1.
Afbeelding 5: Beoogde situatie Land van Esseweg 9 Op de locatie aan de Land van Esseweg 9 wordt een modern opfokbedrijf voor Friese paarden gevestigd. In totaal worden 94 paarden jonger dan 3 jaar gehuisvest waar een aantal van deze paarden jonger
Toelichting – Buitendijk-Land van Esseweg
10
dan 3 jaar (5 paarden in opfok) behoren bij de eveneens te houden 10 volwassen paarden. Hiertoe wordt tevens paddocks aangelegd. Voor de opslag van voer (balen), hooi/stro en vast mest wordt tevens ruimte achter de stallen opgenomen. Hierdoor komen ze uit het zicht te liggen vanaf de openbare weg maar worden de zichtlijnen naar het achterliggende open landschap wel behouden. Daarnaast blijft de bestaande loods voor de akkerbouwtak van 1000 m2 behouden. Het beoogde bouwvlak is circa 1,4 ha. Onderhavig betekent dat het agrarische bedrijf geconcentreerd kan worden op de Land van Esseweg 9 en dat Buitendijk 60 verkoopbaar wordt, door mogelijkheid tot meerdere bestemmingen. Onderhavig initiatief heeft een positieve bijdrage op het Natura 2000-gebied Oeverlanden, Hollands Diep want de paardenhouderij komt op grotere afstand van het gebied te liggen. De paardenhouderij is nu gelegen op circa 100 meter van het Hollands Diep en vanaf de nieuwe locatie is deze afstand 1,0 kilometer. Dit heeft voornamelijk effect op de uitstraling van het bedrijf naar het gebied voor wat betreft geluid, licht, optische effecten (nieuwe bebouwing kort bij het gebied). Daarnaast betekent onderhavig initiatief voor de gemeente dat de karakteristieke bebouwing op de Buitendijk 60 behouden blijven. De ontwikkelingen zijn door het onafhankelijk bureau ‘Land&Co’ beoordeeld op noodzakelijkheid en doelmatigheid.
Dit advies is bijgevoegd als Bijlage 3 bij dit advies. Hieruit blijkt dat het plan voorziet in een noodzakelijk en doelmatige ontwikkeling. Voor de locatie aan de Land van Esseweg 9 wordt daarentegen een modern akkerbouw en paarden opfokstation gerealiseerd. Deze ontwikkeling zorgt voor continuïteit voor het bedrijf welke nu over twee locaties is verspreid. 2.3 Beeldkwaliteitsparagraaf Land van Esseweg In deze beeldkwaliteitsparagraaf worden randvoorwaarden gesteld die de na te streven beeldkwaliteit vastlegt. De beschreven aspecten bevatten de kenmerken en ontwerprichtlijnen waar de gebouwen aan moeten voldoen op de kavel van onderhavige locatie. Het betreft de bouw van een vrijstaande woning en een nieuw bedrijfsgebouw. Als toelichting bij de omschreven kenmerken zijn referentiebeelden opgenomen die een indruk geven van de gewenste sfeer en uitstraling. Deze beelden zijn slechts illustratief, bij eventuele strijdigheid met voorschriften kan hier geen beroep op worden gedaan. Deze beelden geven echter wel een impressie wat passend is bij de Hoeksche Waard. Hoofdaspecten
Woningtypologie, massa en vorm De polder Land van Essche, Uiterdijk en Nieuw Strijen wordt gekenmerkt door de aanwezigheid van grootschalige landbouw en de hiermee gepaard gaande openheid van het landschap. Het bijzondere patroon van polders, dijken en kreken heeft ervoor gezorgd dat het gebied belangrijk is voor de gemeente om te behouden en waar mogelijk te versterken. Concreet houdt dit in dat er extra aandacht nodig is voor de landschappelijk inpassing van nieuwe initiatieven. In de “Omgevingsvisie Hoeksche waard” wordt vormgegeven aan bovenstaande. In ‘de Hoeksche Waarden’ wordt nader ingegaan op de ontwikkeling van initiatieven langs kreken, dijken, boerderijuitbreidingen aan de dijk en boerderij-uitbreidingen in de polder. Deze locatie is te plaatsen onder het kopje ‘Natuurlijk! Verbonden’. Een belangrijk aspect hierbij is de verhouding tussen de bebouwing van het agrarische bedrijf met de woning en het omliggende landschap. De laatste decennia is het gemiddelde agrarische bedrijf in omvang flink toegenomen. In de “Omgevingsvisie Hoeksche Waard” wordt binnen bepaalde kaders en voorwaarden ingezet op de mogelijkheid het agrarische bedrijf verder te ontwikkelen. Dit zal leiden tot schaalvergroting van het agrarische bedrijf en een daarmee gepaard gaande disproportie tussen bedrijfsgebouw en woning.
De woning met daaromheen opslag-, parkeer- en diversen andere voorzieningen kan daardoor rommelig overkomen in verhouding tot de grootschalige agrarische gebouwen. In principe wordt ernaar gestreefd om nieuwe bebouwing in te passen binnen het bestaande erf. Maar indien er sprake is van een schaalconflict zoals hierboven beschreven is, moet er een andere oplossing gevonden worden. In dat geval wordt aanbevolen de “Omgevingsvisie Hoeksche Waard” te volgen en grote schuren zoveel mogelijk los in de open ruimte te zetten. Deze bedrijfsgebouwen mogen best
Toelichting – Buitendijk-Land van Esseweg
11
gezien worden als uiting van het moderne agrarische bedrijf. Juist rond het woonhuis en de kleinere schuren wordt voorgesteld om een forse erfbeplanting aan te brengen. In de Hoeksche Waard zijn een aantal (historische) locaties te vinden waar bedrijfsgebouw en woning op een fraaie wijze hand-in-hand gaan. Voorbeelden hiervan zijn de Wielweg 2, Wielweg 8 en Buitendijk 60. Een dergelijke samenhang is denkbaar, maar gezien de schaalvergroting van agrarische bedrijven lastig te realiseren. Eerder kan er gekozen worden voor het loskoppelen van bedrijfsgebouw(en) en woning zoals hierboven beschreven. Van oudsher zijn de boerderijen in de Hoeksche Waard niet volgens een bepaald of afwijkend model gebouwd; “Er is vooral gebouwd naar de aard van het bedrijf en het karakter en gewoontes van de bewoners”, aldus J. Verheul in zijn boek boerderijen in Zuid Holland (1984). Er is hierdoor geen reden om voort te bouwen op een bepaalde typologie of stijl; in principe is voor nieuw te bouwen woningen elke stijl en typologie denkbaar zolang deze maar aansluit bij het landelijke en agrarische karakter van de Hoeksche Waard en haar bestaande bebouwing.
Uitgangspunten hierbij zijn eenvoudige, rechthoekige bouwmassa’s van 1 tot 1 ½ bouwlaag met een maximum goothoogte van 5 meter, afgedekt met een schuine kap met een helling groter dan 30- en kleiner dan 60 graden en een maximale hoogte van 10 meter. Aanbouwen aan het hoofdvolume zijn voorstelbaar, mits op passende wijze aangekapt.
Situering, nokrichting en dakvorm • Woning De hoofdgebouwen worden op de kavels gepositioneerd als vastgelegd in het stedenbouwkundig en landschappelijk inpassingsplan. De afstand tot de voorgevelrooilijn is hierin opgenomen. De kap is in verhouding tot het gehele bouwvolume fors. Voor eventuele vrijstaande bijgebouwen geldt dat zij terug liggend ten opzichte van de voorgevel rooilijn van het hoofdgebouw zijn gesitueerd. • Bedrijfsgebouw(en) Vanwege de omvang van de agrarisch bedrijfsgebouwen dienen deze haaks op de weg gesitueerd te worden en/of parallel aan het slotenpatroon. Dit om de openheid van het landschap te waarborgen en zichtlijnen naar de open polder te behouden. Voor de voer- en mestopslag wordt ruimte achter de stallen gesitueerd. hierdoor komen ze uit het zicht te liggen vanaf de openbare weg maar worden de zichtlijnen naar het achterliggende open landschap wel behouden. De paddocks aan de oostelijke zijde worden voorzien van een omheining welke uit zwart of donkerbruin materiaal zal bestaan (veelal hout). Doordat er hier geen sprake is van een dichte/gesloten bebouwing, blijft het zicht naar het achterliggende open landschap behouden.
Gevelopbouw • Woning De gevelopzet van de nieuw te bouwen woning bestaat in hoofdlijnen uit een fors dakgedeelte en een relatief lage gevel. Voor de typologie van de woning geldt dat de opbouw van de gevel en de gevelindeling afgeleid moeten zijn van of refereren aan de landelijke, agrarische omgeving en de traditionele bijbehorende agrarische bebouwing. • Bedrijfsgebouw(en) De gevelopzet van bedrijfsgebouwen komt voort uit de aard en omvang van de activiteiten die binnen deze gebouwen plaatsvinden. De opzet is functioneel maar moet wel passen binnen het landelijke en agrarische karakter van de Hoeksche Waard.
Kleuren en materialen (hoofdvlakken)
Toelichting – Buitendijk-Land van Esseweg
12
• Woning Hoewel de Hoeksche Waard van oudsher geen specifieke stijl kent, heeft door de jaren heen de baksteenbouw overheerst. Uitgangspunt is om bij nieuwbouw van een woning baksteen te gebruiken eventueel in combinatie met hout. De hoofdkleurtoon en het overwegend materiaalgebruik dienen afgestemd te zijn op de karakteristiek in het landschap. Hierbij valt te denken aan rode, aarde, bruine of grijze tinten en geen harde kleuren of accenten. Natuurlijk materiaalgebruik staat hierbij voorop. Zoals eerder aangegeven valt hierbij te denken aan gevels van baksteen afgewisseld met hout en daken voorzien van gebakken pannen en of riet. Bij toepassing van een (gedeeltelijk) pannendak dient bij voorkeur een keramische dakpan toegepast te worden in een antraciete of traditioneel oranje kleurstelling. Uitgangspunt in detaillering, materiaal-en kleurgebruik is het landelijke en agrarische karakter van de omgeving. • Bedrijfsgebouw(en) Het materiaalgebruik van bedrijfsgebouwen is functioneel, maar moet passen binnen het landelijke en agrarische karakter van de Hoeksche Waard. Gevel-, dakbedekking en kleur dienen afgestemd te worden op de omgeving.
Duurzaam bouwen Duurzaam bouwen betekent dat woningen, gebouwen en andere bouwwerken ontwikkeld en gebruikt worden met respect voor mens en milieu. Hierbij moet niet alleen gedacht worden aan energiebesparing door bijvoorbeeld gasloos bouwen (wettelijk verplicht) en verantwoord materiaalgebruik, maar ook aan flexibiliteit, toekomstwaarde, gebruikerskwaliteit en een gezond binnenmilieu. Ook het gebruik van duurzame technieken wordt waar mogelijk aanbevolen. Toepassing van bijvoorbeeld een warmtepompsysteem is hiervan een mooi voorbeeld. Het toepassen van zonnepanelen of collectoren op het dakvlak betekent in de meeste gevallen een enorme verslechtering van de beeldkwaliteit. Om die reden zijn dergelijke beeldbepalende elementen alleen toegestaan indien deze op gepaste manier in het dakvlak verwerkt zijn. Hierbij kan gedacht worden aan in het dakvlak-, of dakpan geïntegreerde panelen. Echter geniet het de voorkeur om zonnepanelen aan te brengen op de bedrijfsgebouwen. Deelaspecten
Compositie massa-onderdelen en gevelindeling Aan-en uitbouwen aan het hoofdvolume van de woning zijn voorstelbaar. Zij dienen ondergeschikt te zijn aan de hoofdmassa en hier passend op aan te sluiten. Dergelijke aan-en uitbouwen dienen wel beperkt te worden tot de zijgevel en achtergevel. Het dakvlak van agrarische en landelijke bebouwing is gesloten van karakter. Het is belangrijk de eenvoudige hoofdvorm van het dak te respecteren. Door bijvoorbeeld toepassing van dakkapellen wordt deze vorm doorbroken. Dergelijke elementen zijn voorstelbaar maar dienen zorgvuldig toegepast te worden. Het achterdakvlak verdient de voorkeur en eventuele dakkapellen aan de voorzijde dienen met zorg ingepast te worden in het dakvlak. Het gesloten karakter van het dakvlak dient zoveel mogelijk behouden te blijven. De gevelindeling dient afgestemd te zijn op het landelijk agrarische karakter. Raampartijen met roedeverdeling eventueel in combinatie met houten luiken zijn voorstelbaar. Detailaspecten
Materiaal en kleurgebruik Bij de woning dienen natuurlijke materialen in gedekte kleurstellingen toegepast te worden. Gevels uitvoeren in baksteen in rode-, bruine- of zandkleurige kleurstelling, passend in de omgeving. Het voegwerk is grijs, variërend van antraciet tot lichtgrijs. Een plint in het metselwerk al dan niet afgesmeerd is voorstelbaar. Houten gevelvlakken dienen naturel dan wel donker of zwart afgewerkt te
Toelichting – Buitendijk-Land van Esseweg
13
worden. Hemelwaterafvoeren bij voorkeur niet in PVC maar in zink of vergelijkbare materialen uit te voeren. Toegangsdeuren, deuren en luiken uitvoeren in passende donkere kleurstelling. Kozijnen in lichtere kleurstelling. Draaiende delen zijn ook in donkerdere kleurstelling voorstelbaar. Als dakbedekking zijn keramische dakpannen in antraciete of traditioneel oranje kleurstelling, riet of een combinatie van beiden voorstelbaar.
Dakkapellen, dakramen en zonnepanelen Dakkapellen en dakramen horen van origine niet thuis in het dakvlak van agrarische en landelijke bebouwing. Bij toepassing van dakkapellen is het van belang dat deze een ondergeschikte toevoeging zijn aan het dakvlak. Plaatsing van een dakkapel mag dus niet ten koste gaan van de karakteristiek van de kapvorm. Plaatsing alleen op het hoofdgebouw, niet op een dakschild en niet op een aan-of uitbouw van de woning. Dakkapellen in de voor- en achtergevel zijn ondergeschikt aan het dakvlak en dienen zorgvuldig ingepast te worden. Deze dienen op een regelmatige manier in een horizontale lijn gerangschikt te zijn. Het plaatsen van dakkapellen boven elkaar is niet toegestaan. De dakkapel wordt plat afgedekt of schuin afgekapt. De materialisering en kleurstelling dienen afgestemd te worden op het hoofdgebouw. Een andere mogelijkheid is het aanbrengen van dakramen. Doordat deze in het dakvlak geplaatst worden zijn ze veel minder dominant aanwezig dan dakkapellen. Bij toepassing van meerdere dakramen in één dakvlak; een uniforme afmeting toepassen en de ramen regelmatig rangschikken op één horizontale lijn. Bij plaatsing in het dakvlak dient voldoende afstand tot de goot-en noklijn in acht genomen worden. Ook de onderlinge afstand van de dakramen moet voldoende groot zijn.
De kleurstelling van het dakraam moet eenvoudig en bescheiden zijn; zo min mogelijk opvallend in het dakvlak. Zonnepanelen of zonnecollectoren zijn alleen toegestaan als deze op een gepaste manier in het dakvlak verwerkt worden. Hierbij kan gedacht worden aan in het dakvlak-, of dakpan geïntegreerde panelen. Echter verdient het de voorkeur om eventuele zonnepanelen aan te brengen op de bedrijfsgebouwen.
Detaillering Naast oorspronkelijke elementen refererend aan traditionele landelijke/agrarische bebouwing wordt het wel mogelijk geacht moderne elementen in te brengen welke zich voegen naar de vorm(geving) van de betreffende woningtypologie. Indien hiervoor wordt gekozen is het de creatieve uitdaging om tussen deze twee schijnbaar tegengestelde uitgangspunten (agrarisch/landelijk en modern) een balans te vinden. Bij de referentiefoto’s zijn hier ook voorbeelden van aangegeven. Uitgangspunt hierbij is dat recht gedaan wordt aan de vorm(geving) en typologie van deze landelijke bouwstijl zonder in te boeten aan de karakteristieke uitstraling.
Impact op de omgeving en landschap De polder Land van Essche, Uiterdijk en Nieuw Strijen wordt gekenmerkt door het uitgestrekte landschap. Het verschil in de schaal van het landschap en de schaal van landschappelijke elementen zoals bomen, windmolens, woning en loodsen is dusdanig groot dat ingrepen op het niveau van het landschappelijke element niet of nauwelijks zichtbaar zijn in de vergezichten van de polder; het is de menselijke maat tegenover de uitgestrekte polder. Wanneer er binnen de in het bestemmingsplan voorgeschreven maten gebouwd wordt is de impact op deze schaal nihil en blijft de kwaliteit van het landschap gewaarborgd. Op een kleinere schaal hebben landschappelijke elementen, zoals in dit geval een woning en loods, weldegelijk impact op de omgeving. Aan de Land van Esseweg 10 zal een oude vervallen woning gesloopt worden, en aan de Land van Esseweg 9 zal een nieuwe woning en loods terug worden gebouwd. De nieuwe woning en loods worden samen met de al bestaande loods aan de Land van Esseweg 9 landschappelijk ingepast. De nieuwe woning en bedrijfsgebouwen hebben samen met de landschappelijke inpassing een positieve impact op de omgeving. Een nadelig gevolg van de nieuw te bouwen woning en bedrijfsgebouw is dat de doorkijk in het landschap plaatselijk zal verslechteren.
Om deze nadelige gevolgen zoveel mogelijk te minimaliseren wordt bij de landschappelijke inpassing de doorkijk tussen de gebouwen naar het achtergelegen
Toelichting – Buitendijk-Land van Esseweg
14
landschap gewaarborgd. Daarnaast wordt door de sloop van de woning aan de Land van Esseweg 10 lokaal juist verbeterd.
Toelichting – Buitendijk-Land van Esseweg
15
REFERENTIEFOTO’S KLEUREN EN MATERIALEN
Toelichting – Buitendijk-Land van Esseweg
16
REFERENTIEBEELDEN UITSTRALING EN VORMGEVING
Toelichting – Buitendijk-Land van Esseweg
17
3. Beleidskader In dit hoofdstuk wordt het relevante beleid uiteengezet. Het initiatief wordt getoetst aan het rijks-, provinciaal en gemeentelijk beleid. 3.1
Rijksbeleid
3.1.1
Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) en Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro)
Het nationaal beleid met betrekking tot de ruimtelijke ordening is vastgesteld in het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro). De Barro vormt de juridische basis van het nationaal beleid rondom de ruimtelijke ordening. Het besluit bevat regels die de beleidsruimte van andere overheden ten aanzien van de inhoud van ruimtelijke plannen inperken, daar waar nationale belangen dat noodzakelijk maken. In de Barro staan regels omschreven voor bijvoorbeeld grote rivieren en defensie. Met betrekking tot deze ontwikkeling staan er relevante regels omtrent het Natuurnetwerk in Nederland. In hoofdstuk 4.2 wordt verder aan de regels omtrent natuur getoetst binnen deze toelichting. Toetsing Het plangebied ligt buiten de bebouwde kom en is geen onderdeel van het Natuurnetwerk Nederland. Het plangebied is niet gelegen op een locatie die van invloed is op de nationale belangen die het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening beoogt te beschermen. Het Barro heeft geen directe doorwerking op deze ontwikkeling en belemmert deze verder niet.
3.1.2
Ladder duurzame verstedelijking
In geval van stedelijke ontwikkeling dient toepassing te worden gegeven aan de Ladder voor duurzame verstedelijking. Deze is wettelijk verankerd in artikel 3.1.6, tweede lid, van het Besluit ruimtelijke ordening (Bro). Toepassing van de ladder is verplicht voor opgaven, die nieuwe stedelijke ontwikkelingen, gebaseerd op een regionale behoefte, mogelijk moeten maken. In het Bro wordt een stedelijke ontwikkeling als volgt gedefinieerd:
‘ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen’
Onderhavige initiatief betreft geen stedelijke ontwikkeling daar het voor de Buitendijk 60 geen ontwikkelingen mogelijk worden gemaakt, aan de Land van Esseweg 10 een woning wordt gesloopt en de gronden als agrarisch worden aangemerkt en voor de Land van Esseweg 9 een uitbreiding van een bestaand agrarisch bedrijf betreft. Daarnaast zijn op basis van jurisprudentie van de Afdeling bestuursrechtspraak Raad van State, uitspraak ECLI:NL:RVS:2017:1724 (Dongeradeel), ontwikkelingen waaraan een agrarische bestemming is toegekend in beginsel geen nieuwe stedelijke ontwikkeling. 3.2 Provinciaal beleid Het geldende ruimtelijk beleid van de provincie Zuid-Holland is geformuleerd in Omgevingsvisie- en Omgevingsverordening Zuid-Holland. Dit is de beleidsarme omzetting van de bestaande ‘Visie ruimte en mobiliteit’, het ‘Programma ruimte’ en de ‘Verordening ruimte’. De Wet ruimtelijke ordening bepaalt dat de provincie haar planologisch- en juridisch instrumentarium kan inzetten als sprake is van een provinciaal belang. De Omgevingsvisie Zuid-Holland is de samenvoeging van de bestaande Visie ruimte en mobiliteit en het Programma ruimte en worden beschouwd als het kader voor ruimtelijke ontwikkelingen. Het strategisch beleid van de provincie ZuidHolland wordt beschreven in de Visie ruimte en mobiliteit. Al het ruimtelijk relevante operationele beleid is vervat in het Programma ruimte.
In de Verordening ruimte (thans Omgevingsverordening ZuidHolland) is het beleid uitgewerkt in ruimtelijke regelgeving. Hierin staat het doel voorop en niet de manier waarop het doel bereikt moet worden. Enkel waar dit noodzakelijk is worden kaders en randvoorwaarden gesteld aan ruimtelijke plannen.
Toelichting – Buitendijk-Land van Esseweg
18
3.2.1
Omgevingsvisie Zuid-Holland
Voortdurende bewegingen in samenleving, economie en milieu verminderen de voorspelbaarheid van ontwikkelingen. De rol van de provincie is het belang van het op orde brengen, beter benutten en verder opwaarderen van de bovenlokale netwerken, landschapsstructuren en verstedelijkingspatronen behartigen. De behoefte van de gebruikers staat hierin centraal. Vanuit dit oogpunt wordt het ruimtelijke beleid niet afgestemd op een voorspelling van een ‘eindsituatie 2030’, maar op de ambities van de provincie. De bestaande situatie geldt als vertrekpunt en de maatschappelijke vraag vormt de leidraad voor het handelen. Het Zuid-Hollandse deltalandschap wordt gekarakteriseerd door een stedelijk landschap bestaande uit een vooral door het water bepaald netwerk van moderne én historische stedelijke kernen, internationale economische complexen en prachtige open gebieden. Met dergelijke landschapskarakteristieken onderscheid de provincie zich. Hier wil de provincie dan ook op door bouwen. Vier rode draden geven richting aan de gewenste ontwikkeling van het landschap en het handelen van de provincie: 1. Ruimte en publiek investeringskapitaal zijn schaars, daarnaast dienen zich in bestaande investeringsprogramma’s nieuwe opgaven aan.
Het heeft dan ook de voorkeur om te benutten wat er al is, eventueel door opwaardering, en niet meteen over te gaan tot stedelijke uitbreidingen of nieuwe natuur- en recreatiegebieden. 2. In Zuid-Holland komt een groot aantal krachtige economische clusters en topsectoren voor. Om de concurrentiepositie te vergroten is het innoverend vermogen van mensen en bedrijven van belang. Zo staan er (agglomeratie)voordelen wanneer talent, bedrijven en banen dicht bij elkaar verkeren. De Zuidelijke Randstad en de grote economische complexen in Zuid-Holland hebben de potentie om één grote agglomeratie te vormen. Dit biedt vele schaal- en clustervoordelen. De ambitie is dan ook om de agglomeratiekracht van de provincie te vergroten. 3. Een evenwicht in samenspel van toekomstwaarde, gebruikswaarde en belevingswaarde resulteert in ruimtelijke kwaliteit. Door in te spelen op aanwezige kwaliteiten in de omgeving en specifieke kwaliteiten toe te voegen die te maken hebben met de hedendaagse samenleving wordt met ruimtelijke ontwikkelingen de ruimtelijke kwaliteit verbeterd. 4. De provincie Zuid-Holland wil maatschappelijke en economische kansen benutten om te transformeren naar een energie- en waterefficiënte samenleving. De ruimtelijke impact van een ontwikkeling is van belang om te bepalen dat een ontwikkeling past in de omgeving. De volgende uitgangspunten worden hiervoor gehanteerd: 1.
De aard en schaal van een gebied bepalen of een ontwikkeling passend is. 2. Een ontwikkeling die aansluit bij de aard en schaal van een gebied heeft in beginsel weinig ruimtelijke impact op de gebiedskwaliteiten. 3. Hoe meer een ontwikkeling afwijkt van de aard en schaal van een gebied, hoe groter de ruimtelijke impact en eerder ze provinciale ambities raken. 4. Dit geldt eveneens naarmate de kwaliteit van een gebied bijzonder of kwetsbaar is. Het provinciale ruimtelijke beleid is er op gericht om richting en ruimte te geven aan een optimale wisselwerking tussen ruimtelijke ontwikkelingen en gebiedskwaliteit. Kwaliteitskaarten Om de gebiedskwaliteiten van de provincie inzichtelijk te maken zijn in samenwerking met decentrale overheden en andere partijen in de regio gebiedsprofielen opgesteld. Een gedeelde opvatting over de uitleg en interpretatie van het kwaliteitsbeleid per concreet gebied is namelijk van gezamenlijk belang. De gebiedsprofielen bieden handvatten om te bepalen hoe groot de ruimtelijke impact in specifieke gevallen is. Ze hebben dan ook de status van een handreiking, nadrukkelijk niet van een toetsingskader. De gebiedsprofielen zijn vervat in een viertal kwaliteitskaarten met bijbehorende richtpunten: 1. Laag van de ondergrond: bevat de grondslag van de provincie en de natuurlijke (landschapsvormende) processen. 2.
Laag van cultuur- en natuurlandschappen: er worden drie deltalandschappen onderscheiden, het rivierdeltalandschap, het kustlandschap en het veenlandschap. 3. Laag van de stedelijke occupatie: gericht op het behouden of versterken van de identiteit en gebruikswaarde van stads- en dorpsgebied.
Toelichting – Buitendijk-Land van Esseweg
19
4. Laag van de beleving: bij nieuwe ontwikkelingen wordt aandacht gevraagd voor behoud of versterking van de belevingswaarde van de betreffende plek. Voor de locaties binnen het plangebied zijn de kaartlagen ‘Laag van ondergrond’ en ‘Laag van cultuuren natuurlandschappen’ van belang, zie respectievelijke Afbeelding 6 en Afbeelding 7. Op basis van deze kwaliteitskaarten worden de gebiedskwaliteiten van toepassing op de locatie besproken inclusief bijbehorende richtpunten.
Afbeelding 6: Uitsnede kwaliteitskaart 'Laag van de ondergrond' Conform de kwaliteitskaart ‘Laag van de ondergrond’ is het plangebied gelegen in rivierdeltacomplex van jonge zeeklei. Water en het menselijk handelen hierin heeft een grote invloed gehad op de geomorfologie van het rivierdeltacomplex. Ontwikkelingen dragen bij aan het behoud of vergroting van ruimte voor dynamische natuurlijke processen. Een deel van de locatie Buitendijk 60 is gelegen binnen het ‘bijzonder relief – jonge stroomgordels en geulafzettingen’. Dit zijn, relatief gezien, hoger gelegen gronden waar vanuit historisch punt de eerste bewoning plaats vond. Deze hogere gronden dienen behouden te blijven waarbij mogelijk archeologische waarden behouden moeten blijven.
Toelichting – Buitendijk-Land van Esseweg
20
Afbeelding 7: Uitsnede kwaliteitskaart 'Laag van cultuur- en natuurlandschappen' Op basis van de kwaliteitskaart ‘Laag van cultuur- en natuurlandschappen’ is het plangebied gelegen in zeekleipolderlandschap. Kenmerkend zijn het kleinschalig dijkenpatroon en de relatief onregelmatige verkaveling. Ontwikkelingen dragen bij aan het versterken van de karakteristieke kenmerken. Dit houdt in dat het contrast van de dijken en de open akkerbouwpolder herkenbaar moet blijven en met gepaste beplanting moet worden ingepast. Concluderend is het van belang dat het initiatief geen negatief effect heeft op dynamisch natuurlijke processen die het rivierdeltacomplex doen typeren en dat het initiatief in ieder geval het karakteristiek contrast tussen dijken en open akkerbouwlandschap behoudt. Met de inpassing van het plangebied wordt hier rekening mee gehouden. Zo wordt bebouwing gesloopt (Land van Esseweg 10) en wordt aan de Land van Esseweg de bebouwing zo geplaatst dat er zichtlijnen ontstaan naar het open gebied, zie hiervoor Afbeelding 5 en het landschappelijk inpassingsplan in Bijlage 1. Hierdoor worden de karakteristieken versterkt. De paddocks zijn geen constructies of gebouw wat het open karakter van het landschap sterk beïnvloed. Het betreft een ingreep van weinig (bovengronds) volume en heeft dus relatief weinig ruimtelijke impact.
Ten zuiden van het plangebied, nabij de Buitendijk 60, is het Natura 2000-gebied Hollands Diep gelegen, welke ook onderdeel uit maakt van het Natuur Netwerk Nederland (NNN). Wanneer er ruimtelijke ontwikkelingen mogelijk worden gemaakt naast NNN is het wenselijk dat hier natuurvriendelijke oevers worden aangelegd. In dit geval worden op de locatie aan de Buitendijk 60 geen ingrijpende wijzigingen doorgevoerd welke invloed hebben op het naastgelegen gebied. Daarnaast zijn er gronden gelegen tussen het plangebied en het NNN welke echter in eigendom van derden zijn. Het is dus praktisch gezien niet mogelijk om deze gronden bij het plangebied te betrekken.
3.2.2
Bijlage ruimtelijke kwaliteit / Werkboek ruimtelijke kwaliteit
In heel Zuid-Holland, zowel in stedelijk als in landelijk gebied, zijn ruimtelijke ontwikkelingen mogelijk, onder de voorwaarde dat de ruimtelijke kwaliteit behouden of versterkt wordt. Met de ‘Bijlage ruimtelijke kwaliteit’ bij de omgevingsvisie is het ‘Werkboek ruimtelijke kwaliteit’ voortgezet en wil de provincie duidelijk maken op welke manier dit kan.
Toelichting – Buitendijk-Land van Esseweg
21
Goede ruimtelijke plannen houden rekening met de geschiedenis van een plek, de huidige betekenis en de gewenste toekomst. Dit kan door enerzijds in te spelen op de aanwezige kwaliteiten van de omgeving en anderzijds bijzondere kwaliteiten toe te voegen die te maken hebben met de samenleving van vandaag en morgen. In dit verband kan het begrip ruimtelijke kwaliteit ontleed worden aan de hand van drie kenmerken: • Vorm: het voorstel moet er goed uitzien, want dit draagt bij aan de belevingswaarde van een initiatief; • Functie: het voorstel moet efficiënt en doelmatig zijn, want deze aspecten zorgen voor de gebruikswaarde van een initiatief; • Tijd: het voorstel moet een lange tijd mee kunnen, want dit is de toekomstwaarde van het initiatief. Om de mate van vereiste ruimtelijke kwaliteitsverbetering te kunnen bepalen worden initiatieven onderverdeeld in een drietal type ontwikkelingen (transformeren, aanpassen en inpassen) aan de hand van de begrippen, zie Afbeelding 8: • Gebiedsidentiteit: de aard en karakteristiek van een gebied die in de loop der jaren is ontstaan. Een verandering van de gebiedsidentiteit leidt tot de introductie van nieuwe gebruikers. • Structuur: de ruimtelijk functionele elementen die in een gebied aanwezig zijn, zoals verkeers-, water- of energiestructuren.
• Kavel: een relatief klein, aaneengesloten stuk grond dat één bepaalde vorm van gebruik kent en meestal een particulier eigenaar heeft.
Afbeelding 8: Schema voor het bepalen van het type ruimtelijke ontwikkeling (Bron: Werkboek ruimtelijke kwaliteit) Het plan sluit aan bij de gebiedsidentiteit en past binnen de bestaande structuur. Dit volgt uit voorgaande paragraaf waarin uiteen is gezet hoe het initiatief aansluit bij de provinciale kwaliteitskaarten. Bovendien is er geen sprake van een nieuwe gebruiker. Alle locaties zijn immers in bezit van dezelfde eigenaar en het voornemen is om de (bedrijfs)activiteiten te concentreren en amoveren. • De Buitendijk 60 is van oudsher ter plaatse aanwezig en blijft met dit plan behouden; • De Land van Esseweg 10 is een vervallen woonlocatie welke wordt gesloopt. Hierdoor wordt de gebiedsidentiteit vergroot; • Voor de Land van Esseweg 9 wordt de bestaande akkerbouwfunctie, welke een passende functie in het gebied betreft, vergroot met een moderne paarden opfokbedrijf (welke verplaatst wordt van de Buitendijk 60) welke een goede aanvulling betreft op het gebiedsprofiel. Het initiatief sluit dus aan bij de gebiedsidentiteit. Dit betekent dat er geen sprake is van transformatie. Verder wordt de gebruikswaarde niet vergroot door aanpassing van bestaande landschappelijke, stedelijke en functionele structuren. Het initiatief voegt zich dus in de bestaande structuur. Vandaar dat hier sprake is van inpassing.
Toelichting – Buitendijk-Land van Esseweg
22
Er wordt winst geboekt op het gebied van belevingswaarde door de bestaande ruimtelijke kwaliteiten te versterken. Bij de nieuwe bedrijfsopzet is rekening gehouden met de aspecten van het beeldkwaliteitsplan, boerderij-uitbreiding in de polder. Nieuwe agrarische gebouwen mogen zichtbaar zijn indien zo compact mogelijk gebouwd kan worden (zuinig ruimtegebruik), met behoud van zichtlijnen naar het nabij het achterliggende open akkerbouwlandschap. Hierdoor blijft de openheid wel zichtbaar. In de beoogde bedrijfsopzet is rekening gehouden met de wensen van de toekomstige bedrijfsvoering. De landschappelijke inpassing van de locatie sluit hierbij aan door aan de buitenzijde van de bebouwing robuuste opgaande beplanting in lijn aan te brengen. Hieruit kan worden geconcludeerd dat het initiatief de ruimtelijke kwaliteit van het plangebied versterkt. Het initiatief sluit derhalve aan bij de uitgangspunten van het werkboek.
3.2.3
Omgevingsverordening Zuid-Holland
In de inleiding van het provinciaal beleid wordt beschreven dat in de Omgevingsverordening ZuidHolland het beleid uitgewerkt is in ruimtelijke regelgeving. Hierin staat het doel voorop en niet de manier waarop het doel bereikt moet worden. Enkel waar dit noodzakelijk is worden kaders en randvoorwaarden gesteld aan ruimtelijke plannen. Hieronder worden de relevantie randvoorwaarden per locatie gesteld. Buitendijk 60 Daar hier met het plan geen planologische wijzigingen plaatsvinden, deze worden verwacht bij eventuele herbestemming bij verkoop, is er op deze locatie inhoudelijk nu geen toetsing aan de omgevingsverordening noodzakelijk. Land van Esseweg 10 Voor het amoveren van de bestaande woning en het wijzigen van de woonbestemming in een agrarische bestemming zijn geen bepalingen opgenomen in de omgevingsverordening. Daar deze ontwikkeling passend is binnen de omgevingsvisie en de -verordening daaraan regels kan verbinden, wat dus niet heeft plaatsgevonden, wordt aangenomen dat het voornemen op deze locatie vanuit de omgevingsverordening geen belemmeringen ondervindt. Land van Esseweg 9 Voor de ontwikkeling van agrarische bedrijven zijn wel voorwaarden opgenomen in de omgevingsverordening. Deze regels zijn opgenomen in artikel 6.18 Agrarische bedrijven. Hierbij is enkel het eerste lid van toepassing op dit plan. De voorwaarden zijn in onderstaand kader opgenomen.
Artikel 6.18 Agrarische bedrijven 1. Een bestemmingsplan voor agrarische gronden voldoet aan de volgende voorwaarden: a. nieuwe agrarische bebouwing, uitgezonderd kassen en schuilgelegenheden voor vee, wordt geconcentreerd binnen een bouwperceel van maximaal 2 hectare; b. in afwijking van onderdeel a, kan bij samenvoeging van twee akkerbouwbedrijven de omvang van het agrarisch bouwperceel worden vergroot tot de op het moment van samenvoeging bestaande maximaal mogelijke planologische omvang van beide bouwpercelen gezamenlijk, mits het achter te laten bouwperceel wordt gesaneerd; c. nieuwe agrarische bebouwing is alleen mogelijk als deze noodzakelijk en doelmatig is voor de bedrijfsvoering van volwaardige agrarische bedrijven; d. bij een volwaardig agrarisch bedrijf wordt ten hoogste één agrarische bedrijfswoning toegelaten; e. nieuwe kassen, anders dan bedoeld in de artikelen 6.15, 6.16 en 6.17, worden alleen toegelaten bij bestaande volwaardige glastuinbouwbedrijven tot een oppervlak van 2 hectare per bedrijf en bij bestaande volwaardige boom- en sierteeltbedrijven tot een oppervlak van 300 m2 per bedrijf; f. nieuwe boom- en sierteelt, anders dan bedoeld in artikel 6.16, wordt uitgesloten; g. nieuwe intensieve veehouderij als hoofdtak of als neventak wordt uitgesloten; h.
verplaatsing van een op 1 januari 2017 in de provincie Zuid-Holland bestaande intensieve veehouderij, kan worden toegelaten; i. uitbreiding of ingebruikname van bebouwing ten behoeve van een op 1 januari 2017 in de provincie Zuid-Holland bestaande hoofdtak intensieve veehouderij, kan worden toegelaten binnen het bouwperceel van maximaal 2 hectare; j. uitbreiding of ingebruikname van bebouwing ten behoeve van een op 1 januari 2017 in de provincie Zuid-Holland bestaande neventak intensieve veehouderij, kan worden toegelaten binnen het bouwperceel van maximaal 2 hectare, voor zover de neventak meer dan 20% bedraagt van de economische bedrijfsomvang; k. nieuwe geitenhouderij wordt uitgesloten als hoofdtak en als neventak, evenals uitbreiding of ingebruikname van bebouwing ten behoeve van een bestaande geitenhouderij, tenzij het aantal geiten niet toeneemt.
Ad a. De beoogde bebouwing aan de Land van Esseweg wordt binnen een bouwvlak van circa 1,4 ha geconcentreerd. Dit is ruim binnen de maximale 2 hectare; Ad b. Niet van toepassing;
Toelichting – Buitendijk-Land van Esseweg
23
Ad c. Door het onafhankelijk bureau ‘Land&Co’ is het plan beoordeeld op noodzakelijkheid en doelmatigheid. Dit advies is bijgevoegd als Bijlage 3. Hieruit blijkt dat het plan voorziet in een noodzakelijk en doelmatige ontwikkeling; Ad d. Bij de Land van Esseweg 9 wordt een bedrijfswoning opgericht bij een volwaardig agrarisch bedrijf. Hiervoor wordt de bestaande (burger)woning aan de Land van Esseweg 10 gesloopt; Ad e. Niet van toepassing; Ad f. Niet van toepassing; Ad g. Er is geen sprake van een intensieve veehouderij op deze locatie. De activiteiten met paarden worden niet gezien als een intensieve veehouderij; Ad h. / k. Niet van toepassing. Gezien de beoordeling aan de voorwaarden uit artikel 6.18 eerste lid van de omgevingsverordening is de ontwikkeling aan de Land van Esseweg 9 passend binnen het provinciale beleid. Algemeen Naast de regelingen die uitgesplitst zijn per locatie zijn alle drie de locaties ook gelegen in een stiltegebied volgens de omgevingsverordening. Stiltegebieden worden aangegeven door de provincie ter voorkoming of beperking van geluidhinder in deze gebieden. Op grond daarvan is het een ieder verboden de rust in een stiltegebied te verstoren. Indien dat niet mogelijk is, moeten maatregelen worden getroffen ter beperking van de overlast. Deze verplichting geldt voor activiteiten verricht buiten inrichtingen en moet als vangnet worden gezien.
De zorgplicht is met name van belang voor elders niet afdoende gereguleerde activiteiten. In de omgevingsverordening zijn hier regels voor opgenomen. De beoogde ontwikkelingen ondervinden hier echter geen belemmeringen doordat activiteiten binnen een inrichting vrijgesteld zijn van deze regels. De vervoersbewegingen vallen ook hieronder mits deze op de openbare weg plaatsvinden. 3.3 Gemeentelijk beleid Het gemeentelijk beleid is omschreven in de gemeentelijke omgevingsvisie en het bestemmingsplan.
3.3.1
Omgevingsvisie Hoeksche Waard
Op 17 december 2019 heeft de gemeente de ‘Omgevingsvisie Hoeksche Waard’, vastgesteld. De Hoeksche Waard is een eiland in de delta waar het land is gewonnen op het water. Een uniek agrarisch polderlandschap. Het oorspronkelijk karakter van het landschap met zijn openheid, dijken en kreken en buitendijkse natuurgebieden is nog duidelijk zichtbaar. De dynamiek door de eeuwen heen is kenmerkend voor de Hoeksche Waard. Door gestaag, steeds weer, in te spelen op veranderingen, is het eiland geworden tot wat het is. Verandering is onderdeel van een levend landschap en van een vitale samenleving. Deze omgevingsvisie nodigt inwoners, ondernemers, investeerders, maatschappelijke organisaties en anderen uit om een bijdrage te leveren aan de ontwikkeling van de Hoeksche Waard. Dit geeft de gemeente vorm door voor de komende jaren 5 maatschappelijke opgaven specifiek onder de aandacht te brengen. Dit gaat om de volgende opgaven: 1. Duurzaam, energieneutraal en klimaatbestendig; 2. Vitaal economisch klimaat; 3. Bereikbaar, nabij en toegankelijk; 4. Duurzame, innovatieve landbouw; 5. Vitale dorpen en actieve samenleving. De opgaven worden ingevuld door het begrip ‘de Hoeksche Werken’. In relatie tot het plan is er aandacht voor zowel het eerste als vierde punt.
De transitie van twee bedrijven naar één locatie, Land van Esseweg 9, zorgt voor een verbetering van de ruimtelijke en ecologische situatie in de Hoeksche waard. Dit biedt tevens de kans op een economische ontwikkelingen. Enerzijds door een kleine groei van de paardenhouderij en anderzijds het optimaliseren van beide bedrijfsprocessen en de energie- en warmtetransitie, immers wordt een bestaande woning welke is aangesloten op het gasnetwerk gesloopt (Land van Esseweg 10) en daarvoor in de plaats een nieuwe aardgas loze woning voor teruggebouwd. Voor de Buitendijk 60 zal de exacte invulling later plaatsvinden. Wel wordt met het verdwijnen van de paardenhouderij op deze locatie bijgedragen aan een Vitaal economisch klimaat. Naast ‘de Hoeksche Werken’, welke voor de gehele gemeente wordt toegepast, maakt de gemeente Hoeksche Waard ook deel uit van de Zuid-Hollandse Delta. De Delta bestaat uit meerdere eilanden die
Toelichting – Buitendijk-Land van Esseweg
24
ieder hun eigen kenmerk heeft. Als eiland heeft de Hoeksche Waard een wisselwerking tussen de stedelijke agglomeraties van Rotterdam, Dordrecht maar ook die van Breda en, even verderop, Antwerpen en de kwaliteiten van het ‘groen’ met de rust, ruimte, natuur en water. De gemeente behelst meerdere karakteristieken die worden aangeduid als ‘Hoeksche Waarden’, die op te delen in 5 gebieden: 1. Natuurlijk! Verbonden; 2. Oudste Landen; 3. Hoeksche Delta; 4. Binnenpret, en; 5. Dorpse trots. Het plan omvat meerdere locaties. Twee daarvan liggen binnen het gebied ‘Natuurlijk! Verbonden’, beide aan de Land van Esseweg, de Buitendijk 60 ligt binnen op de overgang tussen ‘Natuurlijk! Verbonden’ en ‘Hoeksche Delta’. Natuurlijk! Verbonden Het deelgebied ‘Natuurlijk! Verbonden’ kenmerkt zich door een rationeel en doelmatig ingericht landschap, ingericht voor de agrarische sector. Het is het grote, relatief open landschap welke lange zichtlijnen en vergezichten heeft. Dit wordt versterkt door het patroon van dijken en kreken. Deze waarden dienen bewaard te worden en waar mogelijk bekrachtigen en verbinden. Dit kan door een groene inpassing van de agrarische erven, het versterken van het contrast tussen grote open ruimten en groene randen en de aanwezige zichtlijnen. Deze groene randen kunnen daarnaast bijdragen aan de biodiversiteit.