Document · PDF

Boekwerk Programmabegroting 2022-2025 (Raad)

Beeldvormende bijeenkomst 26 oktober 2021, gemeente Hoeksche WaardBij agendapunt: Begroting 2022 gemeente Hoeksche Waard36.875 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 4

Wat gebeurt er om ons heen? De overheveling van taken van het Rijk naar gemeenten zet de komende jaren door, waarbij de gemeentelijke beleidsruimte beperkt is. Ondertussen groeit de vraag naar zorg- en welzijnsdiensten snel, terwijl het zorgaanbod al jaren afneemt en de druk op de begroting verder toeneemt. Er komt op deze manier steeds meer verantwoordelijkheid bij de inwoners te liggen. Tegelijkertijd zien we een verschuiving van dure, specialistische zorg, naar goedkopere, generalistische zorg, dicht(er) bij huis. Ook het aanbod van zorgpersoneel, mantelzorgers en vrijwilligers wordt schaarser, terwijl de vraag groter wordt. Een oplossing hiervoor wordt onder meer gezocht in een aanvulling van het fysieke (zorg)aanbod met een digitaal aanbod. Dat vraagt zorgvuldigheid, want er is nu al sprake van een kloof tussen inwoners die digitaal vaardig zijn en mee kunnen in deze ontwikkelingen en inwoners die door allerlei belemmeringen niet in staat zijn digitaal mee te doen. Daarom blijft versterking van de sociale basis over de gehele breedte van onze samenleving ook in de komende jaren van groot belang. De visie Wonen Welzijn Zorg dient hierbij als richtinggevend kader. De decentralisatie vanuit 2015 heeft ook anno 2021 een voortdurende impact op met name de jeugdzorg en Wmo. De financiële uitdagingen lijken bijna onoverkomelijk geworden.

Op dit moment komen de Nederlandse gemeenten 1,7 miljard tekort. Het kabinet stelt in 2022 1,3 miljard extra beschikbaar aan gemeenten om de tekorten op ‘jeugd’ op te vangen en heeft de intentie om vanaf 2023 structurele middelen vrij te maken. Ondanks deze tegemoetkoming en de eerste positieve effecten van de lokale (en regionale) maatregelen, werken we onverminderd door aan het lokaal transformatieplan jeugd. Voor de Wmo bouwen we de al ingezette beweging ‘naar de voorkant’ verder uit, waarmee we de stijgende trend van de uitgaven trachten om te buigen. Voor de Participatiewet geldt dat er vanaf 1 januari 2021 een aantal wijzigingen in de Wet gemeentelijke schulddienstverleningen van kracht is gegaan, waarmee de juridische basis onder vroegsignalering is verstevigd. Dit vanuit de gedachte dat door steviger in te zetten op vroegsignalering meer inwoners eerder bereikt kunnen worden, nog voordat problemen escaleren. Ouderen willen en moeten steeds vaker zelfstandig thuis blijven wonen, waar nodig met ondersteuning. Ook jongeren met een beperking willen als ze uit huis gaan graag blijven wonen in hun vertrouwde omgeving. Het aandeel mensen met een beperking dat zelfstandig woont in de Hoeksche Waard neemt dan ook toe. Dit vraagt om een woningvoorraad, woonomgeving en voorzieningenniveau die het langer thuis wonen (ook wel levensloopbestendig wonen) faciliteren.

Voor de kleine groep mensen die niet thuis of in een zorginstelling kan of wil wonen, is er een tekort aan geschikte woonvormen met bijbehorende zorginfrastructuur.

Wat willen we bereiken? Wat gaan we er voor doen? Begin 2021 hebben we een sociale uitvoeringsagenda opgesteld. Hierin hebben we de volgende beloftes als uitgangspunt gehanteerd: • Met de inwoners en zijn/haar huishouden als uitgangspunt, gaan we actiegericht aan de slag. • We zijn een stevige opdrachtgever, die in samenwerking met de aanbieders verschil wil maken. Daarbij zijn we niet bang te veranderen wat beter kan en te stoppen met wat niet werkt. • De gemeente is een lerende organisatie, we gebruiken data om onze aanpak te verbeteren, betaalbaar te houden en toekomstbestendig te maken. 30

We hebben diverse projecten en pilots in samenwerking met maatschappelijke partners gerealiseerd. Om de veranderingen te verduurzamen en te verbreden is het van belang om consequent te blijven ontwikkelen. Deze lijn houden we vast en borgen we in leidende principes die breed worden onderschreven en vastgesteld en daarmee het kader gaan vormen voor de sociale doorontwikkeling van de Hoeksche Waard. Doel

Onderwerp/activiteit

Planning

Versterken van een sociaal en verbonden Hoeksche Waard

We voeren collectieve bewustwordingsactiviteiten uit, zoals Lang leve 2022 thuis, het signalerend huisbezoek en de dementievriendelijke samenleving met als doel instroom in individuele voorzieningen te verminderen en voorkomen. We dragen zowel lokaal als regionaal bij aan het verbeteren van de 2022 integrale samenwerking door het organiseren van passende overlegtafels en het faciliteren van netwerkbijeenkomsten, zoals het Sturingsoverleg Jeugd HW, de netwerkbijeenkomst Jongeren en het Geld, de Werkgroep Regenbooggemeente en de regionale werkwijze Veilig opgroeien is Teamwork. We dragen bij aan het dichten van de digitale kloof via het verbeteren van digitale vaardigheden en het faciliteren/ beschikbaar stellen van 2022 tablets voor ouderen. We realiseren met inwoners en partners laagdrempelige ontmoetingsplekken in ieder dorp, voor informatie/inspiratie/steun en 2022-2030 activiteiten. We ondersteunen de participatie van inwoners met een laag inkomen 2021-2022 via de éénjarige pilot OV Minima, waarbij inwoners gratis reizen in de regio met het Dal Vrij-busabonnement. We verkleinen de afstand van de arbeidsmarkt tot onze inwoners. We 2022 e.v. streven ernaar dat werkgevers meer uitgaan van talenten dan een CV. Hiervoor wordt het project HalloWerk voortgezet.

We ondernemen in overleg met onze partners actie in de 2022 ontstane scheefgroei tussen de indexering en CAO-ontwikkeling in het sociaal domein. Dit leidt mogelijk tot een financiële of inhoudelijke bijstelling. Stimuleren van persoonlijke We willen kwetsbare jongeren in staat stellen naar vermogen 2022 ontwikkeling en zelfredzaamheid de overgang te maken naar betaald werk dan wel dagbesteding. Daarvoor maken we o.a. werkafspraken met onderwijspartners en ondernemers en zetten we het project Matchmaker voort. We willen dat meer inwoners kunnen deelnemen op de 2022 arbeidsmarkt. Dat doen we o.a. via netwerkvorming, het organiseren van werk-leerlijnen en het versterken van onze inzet op SROI. Met het door-ontwikkelen van de jeugd- en wijkteams ondersteunen we 2022 inwoners eerder en beter met hun hulpvraag en dringen we het beroep op de maatwerkvoorzieningen terug We verlengen de verhuisregeling. 2022e.v. We bieden actief advies via het Meldpunt Schulden om (beginnende) 2021-2022 opstapeling van betalingsachterstanden door schulden te voorkomen of vroegtijdig aan te pakken. Bij inwoners met ernstige stapeling van schulden gaan we vrijblijvend bij mensen op huisbezoek met het team Vroeg Erop.

We faciliteren een aantal laagdrempelige huiskamers voor kwetsbare 2022 inwoners in samenhang met partners zoals beschreven in de concept visie Wonen, Welzijn Zorg en faciliteren ook particuliere initiatieven t.b.v. ontmoeten. Bieden van toegang en passende We ontwikkelen met partners passende vormen van schulphulp, 2022 e.v. ondersteuning bijv. het saneringskrediet en organiseren dat ook ondernemers toegang hebben tot de gemeentelijke schulddienstverlening. De eerste positieve resultaten van de uitvoering van het lokaal 2022 e.v. transformatieplan jeugdhulp zijn zichtbaar: de samenwerking tussen huisartsen en jeugdteams is geïntensiveerd en de eerste tekenen van kostenreductie worden zichtbaar. Beschikkingen jeugdhulp worden afgegeven, passend binnen het werkkader van normalisering& demedicalisering, kostenbewustzijn en het stellen van duidelijke doelen en resultaten 31

HWwerkt! is als uitvoeringsorganisatie versterkt: er is inzicht in het 2022 e.v. cliëntenbestand en er wordt (meer) samengewerkt met werkgevers en partners in de regio. We zetten in op het verbeteren van de kwaliteit van de dienstverlening 2022 e.v. Sociaal Domein onder andere door verdergaande digitalisering, procesoptimalisaties en een duidelijke werkwijze. De randvoorwaarden voor de nieuwe Wet inburgering zijn 2022 gerealiseerd. We optimaliseren de samenwerking met de gemeente Nissewaard 2022 voor beschermd wonen/maatschappelijke opvang. Er zijn integrale werkprocessen opgesteld en ingericht met ketenpartners. De toegang tot voorzieningen wordt georganiseerd vanuit het 2022 e.v. perspectief van de inwoner, waarbij de klantreis bepalend is voor de werkprocessen. We starten de pilotproject Doorbraakmethode, om effectiever maatwerk te leveren. Intern worden processen op elkaar afgestemd (Werk & WMO, Werk & Inkomen, 18- en 18 +, jeugd- en wijkteams & gemeentelijke uitvoering en Zorg & Veiligheid). We willen dat het aanbod voor begeleiding bijdraagt dat inwoners 2022e.v. zo veel mogelijk zelfstandig kunnen deelnemen in de samenleving. Het herstel van zelfstandigheid zal blijken uit de stijgende uitstroomcijfers. Het diverse aanbod moet goed aansluiten op de vraag, hetgeen zal blijken uit de cliëntervaringen. Dit wordt meegenomen bij de inkoop van de WMO-begeleiding.

We bieden passende WMO-ondersteuning, waarbij we recht doen aan 2022 de behoefte van de inwoner en tegelijkertijd de grenzen bewaken die de begroting ons oplegt. Daardoor zullen we in 2022 de stijgende trend van de uitgaven binnen het Sociale Domein trachten om te buigen, mede op basis van een nadere analyse van de oorzaken. Ingrijpen bij crisis en onveiligheid We stellen een uitvoeringsagenda ‘complexe maatschappelijke zorg in 2022 de Hoeksche Waard’ vast en beginnen in 2022 met de implementatie. Onder meer ontwikkelen en borgen we het crisis escalatiemodel (overzicht, instrumenten, processen en werkafspraken over op- en afschalen bij een crisis) en gaan tijdens en voorafgaand aan (preventief) onveilige situaties zoveel mogelijk werken met de inzet van ervaringsdeskundigen. We verbeteren de integrale ketensamenwerking Zorg en 2022 Veiligheid, lokaal en regionaal. We investeren in overlegstructuren en – vormen en passen zo nodig ook de interne werkprocessen en overleggen aan en zullen o.a. een actieve bijdrage leveren aan de doorontwikkeling van de werkwijze ‘Veilig opgroeien is teamwork’. We maken aanvullende afspraken met ketenpartners over gegevensuitwisseling en de borging ervan.

Wat mag het kosten? Onderstaande tabel geeft weer: de baten en lasten per taakveld, het totaalsaldo van baten en lasten, de wijzigingen in de reserves en het geraamde resultaat (na verrekening met reserves). De baten geven wij weer als +/+ en de lasten als -/-.

(bedragen x €1.000) W e r ke l ijk

Ac t ue l e be gr ot ing B e gr ot ing

B e gr ot ing B e gr ot ing B e gr ot ing

Om sc hr ijv ing

T aakv e l d

2020

2021

2022

2023

2024

Baten

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

310

293

337

278

6.3 Inkomensregelingen*

21.709

17.878

13.957

6.4 Begeleide participatie

948

967

1.110

1.301

6.5 Arbeidsparticipatie

200

6.6 Maatw erkv oorzieningen (W MO)

438

422

429

6.71 Maatw erkdienstv erlening 18+

6.81 Geëscaleerde zorg 18+

- 160

2 3 .4 2 7

1 9 .6 0 0

1 5 .8 6 5

1 5 .9 9 8

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

- 8.110

- 11.232

- 11.225

- 8.707

- 8.589

- 8.298

6.2 W ijkteams

- 3.095

- 3.205

- 3.138

- 3.007

- 2.996

6.3 Inkomensregelingen*

- 23.281

- 20.946

- 15.958

- 15.667

6.4 Begeleide participatie

- 5.496

- 5.734

- 5.764

- 5.725

- 5.684

- 5.672

- 871

- 1.863

- 1.281

- 948

- 938

6.6 Maatw erkv oorzieningen (W MO) 6.71 Maatw erkdienstv erlening 18+

- 3.368 - 12.178

- 3.306 - 12.991

- 3.304 - 13.057

- 3.299 - 13.067

- 3.291 - 12.922

6.72 Maatw erkdienstv erlening 18-

- 10.875

T ot aal bat e n Lasten

6.5 Arbeidsparticipatie

2025

- 12.486

- 13.999

- 11.353

- 10.869

- 10.875

6.81 Geëscaleerde zorg 18+

- 135

- 577

- 531

- 520

6.82 Geëscaleerde zorg 18-

- 3.228

- 3.275

- 3.463

- 3.512

- 3.513

T ot aal l ast e n

- 7 2 .2 4 9

- 7 7 .1 2 8

- 6 9 .0 7 5

- 6 5 .3 2 1

- 6 5 .0 0 5

- 6 4 .6 9 2

T ot aal sal do v an bat e n e n l ast e n

- 4 8 .8 2 2

- 5 7 .5 2 8

- 5 3 .2 1 0

- 4 9 .3 2 3

- 4 9 .0 0 7

- 4 8 .6 9 4

4.526

3.308

1.916

591

489

221

169

6.3 Inkomensregelingen

275

6.4 Begeleide participatie

210

415

6.71 Maatw erkdienstv erlening 18+

233

136

6.72 Maatw erkdienstv erlening 18-

6.81 Geëscaleerde zorg 18+

160

T ot aal ont t r e kkinge n r e se r v e s

4 .9 0 6

4 .2 2 6

2 .1 4 9

726

489

221

Stortingen reserv es

- 4.396

- 1.064

Onttrekkingen reserv es

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.2 W ijkteams

6.5 Arbeidsparticipatie

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.3 Inkomensregelingen 6.71 Maatw erkdienstv erlening 18+

0 -

T ot aal st or t inge n r e se r v e s

- 4 .3 9 6

- 1 .0 6 4

Ge r aam d r e sul t aat pr ogr am m a 6 : Soc iaal Dom e in

- 4 8 .3 1 2

- 5 4 .3 6 7

- 5 1 .0 6 0

- 4 8 .5 9 7

- 4 8 .5 1 9

- 4 8 .4 7 3

*De hogere baten en lasten op taakv eld 6.3 in de jaarschijf 2020/2021 hebben betrekking op de T OZO- regeling

Beleidsindicatoren In onderstaande tabel zijn de volgens het BBV verplichte beleidsindicatoren opgenomen die betrekking hebben op dit programma.

Indicatoren BBV (peildatum "Waarstaatjegemeete"20-09-2021)

Jaar

Hoeksche Waard

Pers onen met bi js ta nds ui tkeri ngen (per 10.000 i nwoners > 18 ja a r) Aa nta l re-i ntegra ti evoorzi eni ngen (per 10.000 i nwoners 15-65 ja a r) Wmo cl i ënten met een ma a twerka rra ngement (per 10.000 i nwoners ) % Ki nderen i n a rmoede % Jeugdwerkl oos hei d (jongeren 16-23 ja a r) Jongeren met jeugdhul p (% va n a l l e jongeren tot 18 ja a r) Jongeren met jeugdrecl a s s eri ng (% va n a l l e jongeren va n 12-23 ja a r) Jongeren met jeugdbes chermi ng (% va n a l l e jongeren tot 18 ja a r)

2020 2020 2020 2019 2019 2020 2020 2020

168,9 107,1 510,0 3,00 1,00 11,8 0,1 0,9

Gemeente weinig Nederland stedelijk 459,7 202,0 700,0 6,00 2,00 11,9 0,4 1,2

290,0 190,7 642,0 4,00 1,00 11,1 0,3 1,2

2.8

Programma 7 Volksgezondheid en Milieu

Tot het programma Volksgezondheid en Milieu behoren de taakvelden volksgezondheid en milieubeheer (inclusief duurzame energie).

Wat gebeurt er om ons heen? We zijn de eerste generatie die de gevolgen van klimaatverandering merkt en de laatste generatie die er iets aan kan doen. Deze ontwikkeling raakt iedereen en iedereen heeft een rol hierin te spelen. Maar weten is nog geen doen. Daarbij is het niet eenvoudig een nieuwe balans te vinden tussen welzijn en welvaart. Dat is een worsteling voor ons als lokale overheid, maar ook voor onze inwoners. Daarom willen we duurzaam gedrag stimuleren door mensen anders te laten kijken naar bijvoorbeeld energie, producten en maatregelen in het om het huis. We reiken de hand naar iedereen die het op eigen kracht niet redt, of geven een flinke zet wanneer het nodig is. Zodat we verduurzaming stimuleren, faciliteren en regisseren in een tempo dat past bij de Hoeksche Waard. De nieuwste cijfers van het World Economic Forum laten zien dat 70% van alle CO2-uitstoot het gevolg is van winnen en verwerken van grondstoffen. Alleen het verduurzamen van het energieverbruik is lang niet genoeg om de klimaatdoelen te halen. Een belangrijke bijdrage moet komen van het ombouwen van de economie tot een circulair systeem. Als Hoeksche Waard sluiten we ons aan bij de landelijke doelstelling om in 2050 volledig circulair te zijn. We richten ons op de onderwerpen consumenten, bouw&infra, kringlooplandbouw, bedrijfsleven en zwerfafval.

Het belang van preventie en een gezonde leefstijl was al groot door de vergrijzing en de druk op de zorg en is door de coronapandemie alleen nog maar groter geworden. We zien dat de leefstijl van veel mensen tijdens de coronacrisis ongezonder is geworden. Ook is de druk op de mentale gezondheid toegenomen, vooral bij jongeren. Redenen voor de slechtere mentale gezondheid zijn onder meer de beperkte sociale interactie, onderwijs op afstand, het wegvallen van stagemogelijkheden en een arbeidsmarkt met een minder goed vooruitzicht. Verder zijn oudere mensen extra kwetsbaar geworden omdat het voor hen lastiger is om goede zorg en ondersteuning te ontvangen. Meer ouderen voelen zich eenzaam door gebrek aan contact en activiteiten. Het vaccinatieprogramma helpt om uit de crisis te komen maar zorgt ook voor een situatie waarin we twee groepen zien: mensen die wel en mensen die niet gevaccineerd zijn. In sommige kernen is de vaccinatiebereidheid laag. We weten nog niet welke gevolgen deze vaccinatiekloof gaat hebben op onze samenleving.

Wat willen we bereiken? Wat gaan we er voor doen? Doel

Toelichting

Planning

Klimaatneutraal 2050

Realiseren uitvoeringsprogramma ‘Biodiversiteit 20212026’ in 2022 Uitvoering geven aan Communicatie en participatie en monitoring en sturing programmaplan Duurzaamheid (PN 2022)

2022

Energieneutraal 2040/ Klimaatneutraal Regionale Energiestrategie (doorlopend, iedere 2 jaar 2050 (PN 2022) herijking) (PN 2022) Transitievisie Warmte (doorlopend, iedere 4 jaar herijking) (PN2022) Realiseren uitvoeringsprogramma ‘Hoeksche Waard richting energieneutraal 2021-2026’ (PN 2022) Circulair 2050/Klimaatneutraal 2050 Realiseren uitvoeringsprogramma ‘Circulaire economie (PN 2022) Hoeksche Waard 2021-2026’ (PN 2022) Correcte uitvoering van de wettelijke Aangaan samenwerkingsovereenkomst OZHZ BRO-taken door de gemeente. (PN (volledige ontzorging BRO-taken) (PN 2022) 2022)

2022-2026

2022-2025 2022-2025 2022-2025 2022-2025 Per 1 jan 2022

Versterken van een sociaal en verbonden Hoeksche Waard en stimuleren van persoonlijke ontwikkeling en zelfredzaamheid: gezond blijven en gezondheid bevorderen en beschermen

We geven uitvoering aan de bij de Nota Publieke Gezondheid Per 1 jan 2021-2023 behorende uitvoeringsprogramma's. 2022 Wij sluiten samen met publieke en private partijen een preventieakkoord.

T aakv e l d

Baten

7.1 V olksgezondheid

be gr ot ing B e gr ot ing

B e gr ot ing B e gr ot ing B e gr ot ing

2020

2021

2022

2023

2024

2025

552

557

7.1 V olksgezondheid

- 4.011

- 4.295

- 4.228

- 4.213

- 4.209

7.1 V olksgezondheid

- 2.964

- 3.585

- 2.502

- 2.472

- 2.227

- 6 .9 7 6

- 7 .8 8 0

- 6 .7 2 9

- 6 .6 8 6

- 6 .4 3 5

T ot aal sal do v an bat e n e n l ast e n

- 6 .4 1 8

- 7 .8 7 3

- 6 .7 2 2

- 6 .6 7 8

- 6 .4 2 8

Onttrekkingen reserv es

1.780

1.011

460

144

T ot aal ont t r e kkinge n r e se r v e s

1 .7 8 0

1 .0 1 1

460

144

Stortingen reserv es

- 1.389

- 1.547

T ot aal st or t inge n r e se r v e s

- 1 .3 8 9

- 1 .5 4 7

Ge r aam d r e sul t aat pr ogr am m a 7 : V ol ksge zondhe id e n m il ie u

- 6 .0 2 7

- 6 .8 6 1

- 7 .8 0 8

- 6 .5 3 5

- 6 .4 2 3

7.4 Milieubeheer T ot aal bat e n Lasten T ot aal l ast e n 7.4 Milieubeheer 7.4 Milieubeheer 7.1 Recreatiev e hav ens

Verbonden partijen die bijdragen aan het realiseren van onze doelstellingen GR Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid Dit samenwerkingsverband draagt - vanuit het beginsel van verlengd lokaal bestuur - bij aan het behartigen van gemeenschappelijke belangen van de deelnemers. Dit bevordert een evenwichtige en voorspoedige ontwikkeling in het gebied. De dienst behartigt die belangen door het bepalen van de hoofdlijnen van gewenste ontwikkelingen. Dat gebeurt door sturing, ordening, integratie en in voorkomende gevallen uitvoering in de taakvelden publieke gezondheid, onderwijs, jeugdzorg en maatschappelijke ondersteuning; meer in het bijzonder huiselijk geweld en kindermishandeling, zoals bedoeld in de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015. GR Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid De Omgevingsdienst ondersteunt de deelnemers bij de uitvoering van hun taken op het gebied van het omgevingsrecht in het algemeen en de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht in het bijzonder. Ook begeleidt de dienst bij de taken op het terrein van vergunningverlening, handhaving en toezicht op grond van de wetten die artikel 5.1 van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht noemt.

Beleidsindicatoren In onderstaande tabel zijn de volgens het BBV verplichte beleidsindicatoren opgenomen die betrekking hebben op dit programma. Hoeksche Indicatoren BBV (peildatum "Waarstaatjegemeete"20-09-2021)

Jaar

% Hernieuwbare elektriciteit (uit zon, wind, etc.)

2019

Waard

Gemeente weinig Nederland stedelijk

47,0

20,1 geen data

2.9

Programma 8 Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening

Tot het programma Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening behoren de taakvelden ruimtelijke ordening, grondexploitatie (anders dan bedrijventerreinen), wonen en bouwen.

Wat gebeurt er om ons heen? Wonen in een Vitale Hoeksche Waard. Wij werken onverminderd door aan een vitale Hoeksche Waard. Daarvoor is een goede balans tussen jong en oud noodzakelijk. Dat is niet vanzelfsprekend. De inwoners van de Hoeksche Waard worden namelijk ouder en tegelijk neemt het aandeel jongeren af. De vergrijzing houden we niet tegen. De Hoeksche Waard heeft dus een forse opgave als het gaat om het ombuigen van de demografische ontwikkeling en daarmee het vitaal houden van het gebied. Dit vergt inspanningen op meerdere gebieden. Voor wonen geldt dat we moeten werken aan een toekomstbestendige woningvoorraad met plek voor iedereen: de huidige bewoners en de jonge huishoudens die al sinds 2015 vanuit de stad hiernaar toe komen. De realiteit is dat de huidige Hoeksche Waardse woningmarkt kookt, zoals in heel Nederland. Het aanbod is sterk afgenomen en de prijzen gaan omhoog. Vooral alleenstaande jongeren en starters hebben het lastig. Er ligt een forse Hoeksche Waardse woningbouwopgave. Zowel kwantitatief, de productie moet omhoog, als kwalitatief, woningen moeten op de juiste plek, voor de juiste doelgroepen in de juiste prijsklasse worden gerealiseerd. Thema's die ook in de op 7 juli 2020 door de raad aangenomen motie ‘bouwen voor starters’ en de motie ‘actief grondbeleid’ van 6 juli 2021 terugkomen.

Moties die handvatten bevatten die wij de komende periode in de aanpak van de woningbouwopgave een plek geven. Inwerkingtreding Omgevingswet De Omgevingswet gaat op 1 juli 2022 in werking en staat voor een goede balans tussen het benutten en beschermen van de fysieke leefomgeving. Ook biedt de Omgevingswet gemeenten de mogelijkheid om met overzichtelijkere regels de leefomgeving meer in samenhang in te richten. Het biedt daarnaast meer ruimte voor lokaal maatwerk en leidt tot een betere en snellere besluitvorming. De wet is veelomvattend en heeft een grote impact op de organisatie. Wij doen er alles aan om de implementatie van de nieuwe wet soepel te laten verlopen en voldoen op de inwerkingredingsdatum minimiaal aan alle wettelijke vereisten van de wet.

Wat willen we bereiken? Wat gaan we er voor doen? Doel

Onderwerp/activiteit

De inwerkingtredingsdatum van 1 juli 2022 minimaal te Implementatieactiviteiten omgevingswet voldoen aan alle wettelijke vereisten uit de Omgevingswet Integrale ontwikkelkaders op te stellen, die gericht zijn op Integrale ontwikkelagenda Hoeksche de gebiedsopgaven en de omgevingskwaliteit Waard opstellen Het grondbeleid inzetten als een middel om onze Nota Grondbeleid opstellen & onderzoek (ruimtelijke) opgaven en doelstellingen te verwezenlijken naar actief grondbeleid Een kwalitatief woningbouwprogramma met de juiste Activiteiten ter realisatie van onze woning op de juiste plek doelstelling ‘de juiste woning op de juiste plek’ De instroom van jonge huishoudens faciliteren om de Instroom jonge huishoudens demografische balans te behouden Een continue toevoeging van 500 woningen per jaar aan Versnelling Woningbouw de woningvoorraad om te voldoen aan de vraag

Planning 2022 2022 2022-2024 2022-2024 2022-2024 2022-2024 37

Ac t ue l e be gr ot ing B e gr ot ing 2021 2022

B e gr ot ing B e gr ot ing B e gr ot ing 2023 2024 2025

Om sc hr ijv ing

T aakv e l d

Baten

8.1 Ruimte en leefomgev ing

3.082

4.213

2.700

2.406

1.439

368

8.2 Grondexploitatie (niet- bedrijv enterreinen)

3.256

3.670

3.715

1.703

1.659

8.3 W onen en bouw en T ot aal bat e n Lasten

8.1 Ruimte en leefomgev ing

3.091

3.681

3.434

2.890

9 .4 2 9

1 1 .5 6 4

9 .8 4 8

6 .9 9 9

5 .9 8 8

4 .9 1 7

- 5.146

- 5.311

- 4.360

- 3.776

- 2.579

- 2.524

8.2 Grondexploitatie (niet- bedrijv enterreinen) - 2.708

- 3.706

- 3.887

- 1.902

- 1.884

8.3 W onen en bouw en

- 4.124

- 6.023

- 4.914

- 4.484

- 4.446

- 1 1 .9 7 8

- 1 5 .0 3 9

- 1 3 .1 6 0

- 1 0 .1 6 2

- 8 .9 0 9

- 8 .8 5 5

T ot aal l ast e n T ot aal sal do v an bat e n e n l ast e n

- 2 .5 4 9

- 3 .4 7 5

- 3 .3 1 2

- 3 .1 6 3

- 2 .9 2 1

- 3 .9 3 7

8.1 Ruimte en leefomgev ing

920

865

829

579

8.2 Grondexploitatie (niet- bedrijv enterreinen)

150

293

8.3 W onen en bouw en

120

T ot aal ont t r e kkinge n r e se r v e s

1 .1 5 5

1 .2 7 8

829

579

Stortingen reserv es

- 1.155

- 1.809

- 835

- 189

- 45

- 293

- 250

- 981

T aal st inge n r pr e se r v am e s m a 8 : V ol kshuisv e st ing e n Geotr aam d or r etsul t aat ogr

- 1 .4 0 5

- 3 .0 8 3

- 835

- 189

- 45

r uim t e l ijke or de ning

- 2 .7 9 9

- 5 .2 8 0

- 3 .3 1 8

- 2 .7 7 4

- 3 .0 5 7

- 3 .9 8 2

Onttrekkingen reserv es

8.1 Ruimte en leefomgev ing 8.2 Grondexploitatie (niet- bedrijv enterreinen) 8.3 W onen en bouw en

0 -

Verbonden partijen die bijdragen aan het realiseren van onze doelstellingen Er zijn binnen dit programma geen verbonden partijen.

Beleidsindicatoren In onderstaande tabel zijn de volgens het BBV verplichte beleidsindicatoren opgenomen die betrekking hebben op dit programma. Gemeente Hoeksche Indicatoren BBV (peildatum "Waarstaatjegemeete"20-09-2021)

Jaar

Demografi s che druk (Groene + gri jze druk tov 20-64 jari gen) Aantal ni euwbouwwoni ngen per 1.000 woni ngen

2021 2020

Waard

weinig Nederland stedelijk

79,6 10,0

70,1 8,9

79 8,8

Algemene Dekkingsmiddelen, overhead, vennootschapsbelasting en onvoorzien Voor het onderdeel Algemene Dekkingsmiddelen, overhead, vennootschapsbelasting en onvoorzien zijn, met uitzondering van het onderdeel overhead (bedrijfsvoering), geen afzonderlijke doelstellingen en activiteiten geformuleerd. Voor de doelstellingen en activiteiten met betrekking tot overhead / bedrijfsvoering (taakveld 0.4), wordt verwezen naar paragraaf 3.5 Bedrijfsvoering. Algemene Dekkingsmiddelen De algemene dekkingsmiddelen bestaan uit de lokale heffingen, de algemene uitkering, dividendinkomsten, het saldo van de financieringsfunctie (verschil tussen de aan taakvelden toegerekende rekenrente en de werkelijk betaalde rente over lang- en kortlopende leningen, ook wel renteresultaat genoemd) en eventuele overige algemene dekkingsmiddelen. De algemene dekkingsmiddelen dienen ter dekking van de in de programma’s opgenomen kosten. (bedragen x €1.000) B e gr ot ing B e gr ot ing B e gr ot ing B e gr ot ing Ov e r zic ht al ge m e ne de kkingsm idde l e n

2022

2023

2024

2025

Lokale heffingen waarvan besteding niet gebonden is*

18.442

18.690

18.784

18.897

Algemene uitkeringen**

122.292

119.572

120.789

121.989

920

980

1.000

-0

141.653

139.251

140.582

141.893

Dividend Saldo financ ieringsfunc tie Totaal

* Deze heffingen bestaan uit de (on)roerende zaakbelasting, toeristenbelasting, reclamebelasting en hondenbelasting **incl. frictiekostenvergoeding 2022/compensatie corona)

Toelichting Vanaf 2022 zijn de inkomsten uit precariobelasting (circa 5 miljoen) vervallen. Daarnaast is 2022 het laatste jaar wij de frictievergoeding vanuit het Rijk in het kader van de herindeling, ontvangen (circa €3,5). Schematisch geeft bovenstaande tabel het volgende beeld:

Overhead De overheadkosten bestaan uit de kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van medewerkers in het primaire proces. Voorbeelden zijn de gemeentesecretaris en directie, personeelszaken, informatievoorziening en automatisering, huisvesting, financiën etc. Vennootschapsbelasting 39

Vanaf 2016 moeten gemeenten en andere overheden vennootschapsbelasting (vpb) betalen over de winst die ze met hun ondernemingsactiviteiten maken. De aangifte wordt gesplitst in vpb over activiteiten van grondexploitaties en overige activiteiten. Voor grondexploitaties vindt jaarlijks een beoordeling of er sprake is van fiscale winst plaats. Voor de overige activiteiten, wijken inkomsten en uitgaven niet substantieel af van voorgaande jaren af. De conclusie is dat de gemeente voor deze activiteiten geen ondernemer in fiscale zin vormt. Onvoorzien In de Begroting 2022 is, conform de financiële verordening en geformuleerde grondslagen en uitgangspunten bij de Perspectiefnota 2022, een raming voor onvoorziene uitgaven opgenomen, gebaseerd op (afgerond) €1 per inwoner. Onderstaande tabel geeft weer: de baten en lasten per taakveld, het totaalsaldo van baten en lasten, de wijzigingen in de reserves en het geraamde resultaat (na verrekening met reserves). De baten geven wij weer als +/+ en de lasten als -/-.

Ac t ue l e be gr ot ing B e gr ot ing

B e gr ot ing B e gr ot ing B e gr ot ing

Om sc hr ijv ing

T aakv e l d

2020

2021

2022

2023

2024

Baten

0.4 Ov erhead

260

2.536

133

0.5 T reasury

86.491

957

1.015

1.030

0.61 OZB w oningen

9.537

9.854

10.121

10.258

10.348

10.433

0.62 OZB niet- w oningen

6.810

7.352

7.448

7.567

7.578

7.606

0.64 Belastingen ov erig

5.898

5.926

761

117.671

122.615

122.292

119.572

120.789

121.989

241

2 2 6 .9 0 8

1 4 9 .3 2 5

1 4 1 .7 9 7

1 3 9 .3 9 2

1 4 0 .7 2 4

1 4 2 .0 3 8

0.4 Ov erhead

- 31.383

- 41.551

- 30.657

- 29.581

- 28.815

- 28.353

0.5 T reasury

- 4.248

476

- 49

- 38

- 33

- 34

- 398

- 449

- 1.233

- 1.227

- 353

uitkeringen gemeentefonds

- 216

0.8 Ov erige baten en lasten

- 723

- 279

- 1.004

- 262

- 261

0.7 Algemene uitkering en ov erige uitkeringen gemeentefonds 0.8 Ov erige baten en lasten T ot aal bat e n Lasten

0.61 OZB w oningen 0.64 Belastingen ov erig

2025

0.7 Algemene uitkering en ov erige

0.9 V ennootschapsbelasting (V pB) T ot aal l ast e n T ot aal sal do v an bat e n e n l ast e n Onttrekkingen reserv es

- 16

- 17

- 4 3 .2 6 3

- 3 2 .5 2 9

- 3 0 .7 0 0

- 2 9 .9 2 8

- 2 9 .4 6 8 1 1 2 .5 7 0

1 8 8 .8 0 7

1 0 6 .0 6 1

1 0 9 .2 6 8

1 0 8 .6 9 2

1 1 0 .7 9 7

0.10 Mutaties reserv es

1.500

500

0.4 Ov erhead

18.205

13.521

10.164

2.284

1.505

1.050

0.5 T reasury

4.000

0.7 Algemene uitkering en ov erige uitkeringen gemeentefonds

0.8 Ov erige baten en lasten

2 3 .7 0 5

1 4 .0 2 1

1 0 .1 6 4

2 .2 8 4

1 .5 0 5

1 .0 5 0

T ot aal ont t r e kkinge n r e se r v e s Stortingen reserv es

- 116 - 3 8 .1 0 1

0.10 Mutaties reserv es

- 1.500

- 500

0.4 Ov erhead

- 10.673

- 2.462

- 7.000

0.5 T reasury

- 82.900

- 777

- 1.036

- 3.587

- 3.590

- 9 9 .4 3 7

- 7 .5 8 8

- 1 0 .5 9 0

1 1 3 .0 7 5

1 1 2 .4 9 4

1 0 8 .8 4 2

1 1 0 .9 7 6

1 1 2 .3 0 2

1 1 3 .6 2 0

0.64 Belastingen ov erig 0.7 Algemene uitkering en ov erige uitkeringen gemeentefonds 0.8 Ov erige baten en lasten T ot aal st or t inge n r e se r v e s Ge r aam d r e sul t aat Al ge m e ne de kkingsm idde l e n, ov e r he ad, V PB e n onv oor zie n

*De hogere lasten op taakv eld 0.4 in 2021 betreffen m.n. incidentele lasten w elke w orden gedekt uit reserv es. Per saldo is de jaarschijf 2021 in lijn met andere jaarschijv en

Verbonden partijen die bijdragen aan het realiseren van doelstellingen GR Samenwerking Vastgoedinformatie, Heffing en Waardebepaling (SVHW) De doelstelling van de gemeenschappelijke regeling is een doelmatige uitvoering van werkzaamheden voor de heffing en invordering van belastingen, heffingen en rechten, de Wet waardering onroerende zaken, de administratie van vastgoedgegevens, het verstrekken van vastgoedgegevens aan de deelnemers en derden en de Wet basisregistraties adressen en gebouwen. Stichting Inkoopbureau West-Brabant Deze stichting dient indirect diverse openbare belangen. Door het faciliteren van een regionaal inkoopbureau behaalt de stichting voordelen op financieel, kwalitatief en procesmatig gebied voor de deelnemers. Stedin Centraal staat het betrouwbaar, veilig en maatschappelijk verantwoord leveren van energie en daaraan gerelateerde producten aan particuliere en zakelijke klanten en samenwerking en deelneming in andere rechtspersonen. BV Gemeenschappelijk Bezit Evides Gemeente Hoeksche Waard neemt samen met gemeenten en provincies in Zuid-Holland en Zeeland deel in de BV Gemeenschappelijk Bezit Evides. Op haar beurt is de BV 50% eigenaar van het drinkwaterleidingbedrijf Evides.

Evides levert drinkwater aan huishoudens en bedrijfsleven en houdt zich ook steeds meer bezig met de levering van industriewater en diensten op het gebied van afvalwater- en rioolwaterzuivering. Bank Nederlandse Gemeenten De gemeente heeft van oudsher aandelen in de BNG. Doelstelling van de bank is een voordelige financiële dienstverlening en kredietverstrekking, om zo te kunnen bijdragen aan de maatschappelijke voorzieningen.

Jaar

Woonl a s ten éénpers oons hui s houden i n € Woonl a s ten meerpers oons hui s houden € Gemi ddel de WOZ-wa a rde woni ngen x € 1.000 Gemi ddel de WOZ-wa a rde woni ngen x € 1.000 Forma ti e (fte per 1.000 i nwoners ) Bezetti ng (fte per 1.000 i nwoners ) Appa ra a ts kos ten (kos ten per i nwoner) Externe i nhuur (% va n tota l e l oonkos ten)** Overhea d (% va n de tota l e l a s ten)

2021 2021 2019 2020 2022 2022 2022 2022 2022

Waard

weinig Nederland stedelijk

572 660 248 266 6,47 5,99 692 15% 14%

733 810 248 270 * * * * *

geen da ta geen da ta 258 275 * * * * *

* Geen cijfers o pgeno men in database "Waar staat je gemeente.nl". ** Vero ndersteld wo rdt dat vacatureruimte per o kto ber 2021zal wo rden ingezet vo o r externe inhuur in 2022

Paragrafen

De paragrafen geven een dwarsdoorsnede van de begroting voor een aantal specifieke onderwerpen. Dit hoofdstuk werkt de volgende paragrafen uit: • Lokale heffingen • Weerstandsvermogen en risicobeheersing • Onderhoud kapitaalgoederen • Financiering • Bedrijfsvoering • Verbonden partijen • Grondbeleid • Regio Deal

3.1

Lokale Heffingen Inleiding De paragraaf lokale heffingen geeft inzicht in de gemeentelijke heffingen In deze paragraaf staat informatie over de gemeentelijke belastingen en rechten (gebonden heffingen), die in onze gemeente van toepassing zijn, het beleid rondom de lokale heffingen een overzicht van de tarieven, een beschrijving van het kwijtscheldingsbeleid en de lokale lastendruk in het tijdvak 2022-2025. Algemene uitgangspunten Belastingen, zoals Onroerendezaakbelasting en Hondenbelasting zijn algemene dekkingsmiddelen. De opbrengsten zijn vrij besteedbaar. Dit in tegenstelling tot de gebonden heffingen, zoals Rioolrecht. Deze middelen moeten verplicht besteed worden aan het doel waarvoor zij geïnd zijn. Woonlasten De gemeentelijke woonlasten bestaan uit onroerendezaakbelasting (OZB), afvalstoffenheffing en rioolheffing. De gemeentelijke belastingen stijgen in 2022 niet meer dan trendmatig (inflatiecorrectie). De inflatiecorrectie voor 2022 is bepaald op 1,6%. De gebonden heffingen (Afvalstoffenheffing, en Leges) mogen wettelijk maximaal 100% kostendekkend zijn, inclusief toe te rekenen compensabele btw, mutaties in voorzieningen en toe te rekenen kosten voor overhead. Ook voor deze gebonden heffingen is de inflatiecorrectie van 1,6% toegepast.

We streven naar zo laag mogelijke lokale lasten Activiteiten voeren we uit tegen zo laag mogelijke kosten voor inwoners en bedrijven. Bij de rechten streven we naar kostendekkende tarieven. Kostenonderbouwing volgens het Besluit begroting en verantwoording (BBV) Het BBV schrijft voor dat in de paragraaf lokale heffingen kostenonderbouwingen voor belastingtarieven zijn opgenomen. Dit geldt met name voor de gebonden heffingen. In deze paragraaf zijn kostenonderbouwingen opgenomen volgens het BBV-model. Deze geven inzicht dat de geraamde baten de geraamde lasten niet overschrijden. Overhead rekenen we toe volgens een opslag De apparaatskosten bestaan uit directe loonkosten en overhead (loonkosten ondersteunend personeel, huisvesting, ICT etc.). De directe loonkosten rekenen we rechtstreeks toe op basis van de geraamde tijdsbesteding. Overhead rekenen we via een opslagpercentage direct toe aan de loonkosten. Het percentage bepalen we door de overhead te delen door de totale directe loonkosten. Voor 2022 is dit percentage 90%.

Opbrengst lokale heffingen Onderstaande tabel geeft een overzicht van de opbrengsten van de lokale heffingen, zoals opgenomen in de begroting 2022-2025. (bedragen x € 1000)

Onbenutte belastingcapaciteit De onbenutte belastingcapaciteit voor OZB is het verschil tussen de begrote opbrengst en de norm volgens de “artikel-12-status”. Zolang de geraamde opbrengsten lager liggen dan de norm-opbrengst, komt de gemeente niet in aanmerking voor een aanvullende uitkering uit het Gemeentefonds. De onbenutte belastingcapaciteit geven wij in de onderstaande tabel weer. (bedragen x € 1000)

Lokale lastendruk meerpersoonshuishoudens De onroerendezaakbelasting (OZB) voor woningen, de rioolheffing en de afvalstoffenheffing bepalen het totaal van de lokale lasten. In onderstaand overzicht geven wij de gemiddelde lasten 2022 van Hoeksche Waard naast het landelijk gemiddelde weer. Uitgangspunt hierbij is een meerpersoonshuishouden met een eigen woning met een (gemiddelde) waarde van € 305.000,-. (Bron: SVHW september 2021).

(bedragen x € 1,-) Lastendruk

2022

2021

verschil

meerp. Huish met eigen woning totaal

totaal

2022- 2021

%verschil tov 2021

OZB

262

259

riool heffing*

205

200

2,62%

afval stoffenheffing

225

228

-3

- 1,36%

Lastendruk

692

687

0,77%

gemiddel de Nederl and 2021*

1,23%

811

* Coel o 2021

Onroerende- en roerende zaakbelastingen (OZB en RZB) Bij de onroerende- en roerende zaakbelastingen is de herwaardering (wet WOZ) van belang. De WOZwaarde wordt jaarlijks vastgesteld. De belasting wordt uitgedrukt in een percentage van deze waarde. Voor belastingjaar 2022 gaat het om de waarde op de peildatum 1 januari 2021. Waardestijging van bestaande panden is in het tarief gecorrigeerd (verlaging van de tarieven). Vervolgens is de inflatiecorrectie (1,6% voor 2022) toegepast. De tarieven voor OZB en RZB zijn wettelijk verplicht aan elkaar gelijk. Hieronder treft u een overzicht aan van de tarieven 2022 en vergelijkende cijfers 2021 en het landelijk gemiddelde over 2021.

Bron: Atlas lokale lasten Coelo 2021

Hondenbelasting Hondenbelasting is een van de oudste nu nog bestaande belastingen van ons land. Van de 352 gemeenten komt deze belasting bij 183 gemeenten voor. Deze belasting is een algemeen middel en hoeft niet verplicht besteed te worden aan hondenbeleid. Op de tarieven voor 2022 is de eerdergenoemde inflatiecorrectie van 1,6% toegepast. Ter vergelijking geven wij onderstaand ook het tarief 2021 en het landelijk gemiddelde over 2021 (van gemeenten waar hondenbelasting is ingevoerd). (bedragen x € 1)

Er geldt een vrijstelling voor honden die: • zijn opgeleid tot en dienen als blindengeleidehond en in hoofdzaak als zodanig worden gehouden door een blind persoon of de opleider van de hond; • zijn opgeleid tot en dienen als gehandicaptenhond en in hoofdzaak als zodanig worden gehouden door een gehandicapt persoon of de opleider van de hond; • verblijven in een dierenasiel; • uitsluitend in voorraad worden gehouden om te worden verkocht of afgeleverd, als bedoeld in artikel 3.7, eerste lid, van het Besluit houders van dieren; • jonger zijn dan 3 maanden, voor zover ze samen met de moederhond worden gehouden; worden gehouden door ambtenaren voor opsporingsdiensten, mits de houder een geldend certificaat van de Koninklijke Politiehondenvereniging of het Korps Landelijke Politie Diensten heeft.

Toeristenbelasting en watertoeristenbelasting Toeristenbelasting geldt voor het overnachten in hotels, pensions etc. Watertoeristenbelasting geldt voor het verblijven in een haven per etmaal. In plaats van een bedrag per nacht kan ook voor een vast bedrag voor een heel seizoen gekozen worden (forfait). Het tarief voor 2022 bedraagt € 0,70 per nacht/etmaal. Door het geringe effect van de inflatiecorrectie en afronding van het tarief is het tarief gelijk gebleven aan dat van 2021. Dagtoeristenbelasting Wij heffen de belasting voor dagverblijf na aankomst op Tiengemeten. De raad heeft op 21 september 2021 besloten om deze belasting vanaf 2022 gefaseerd af te bouwen. In 2022 wordt nog 50% van het tarief over 2021 geheven; in 2023 is dit percentage nog 25%. Vanaf 2024 wordt geen dagtoeristenbelasting meer geheven. Voor 2022 bedraagt het tarief, door het geringe effect van de inflatiecorrectie en afronding € 0,35. Rioolheffing De opbrengsten rioolheffing dekken, naast de kosten van het rioleringsstelsel, ook kosten die voortvloeien uit de Wet gemeentelijke watertaken. Om schommelingen in de tarieven te voorkomen, maken we gebruik van een voorziening voor riolering. Het tarief voor rioolheffing is naast de indexering met 1,6%, verhoogd met 1%. Deze verhoging komt voort uit het door de gemeenteraad op 13 oktober 2020 vastgestelde Gemeentelijk Rioleringsplan 2021-2025.

Het tarief in 2022 bedraagt voor het eigenaarsdeel €102,62 en voor het gebruikersdeel respectievelijk €51 ,31 (1-persoonshuishouden) of € 102,62 voor een meerpersoonshuishouden. Deze tarieven zijn vrijwel gelijk aan het landelijk gemiddelde over 2021 (bron: Coelo 2021). Hieronder geven wij een overzicht van de baten en lasten in 2022 en daarbij de mate van kostendekking van de heffing. (bedragen x € 1000)

Lijkbezorgingsrechten De tarieven voor deze rechten zijn aangepast met de 1,6%. Daarbij is rekening gehouden met de verhouding tussen de tarieven zoals vastgelegd in het in 2020 door de raad vastgestelde beleid. Hieronder geven wij een overzicht van de baten en de lasten in 2022 en daarbij de mate van kostendekking van deze heffing. (bedragen x € 1000)

Leges De legesverordening bestaat uit 3 delen: 1. Algemene Dienstverlening. 2. Dienstverlening vallend onder fysieke leefomgeving (omgevingsvergunningen). 3. Dienstverlening vallend onder de Europese Dienstenrichtlijn (EDR). Binnen de legesverordening mogen we overschotten op onderdelen gebruiken voor tekorten op andere onderdelen (kruissubsidiering). De baten en lasten 2022 en de mate van kostendekking is hieronder zowel op totaalniveau van de verordening als gesplitst per titel weergegeven. Hierbij gaan wij uit van de situatie dat de Omgevingswet nog niet is ingevoerd. (bedragen x € 1000)

(bedragen x € 1000)

Afvalstoffenheffing De heffing vergoedt de kosten voor inzameling van huishoudelijk afval. RAD BV voert de inzameling voor de gemeente uit. Hiervoor is een dienstverleningsovereenkomst gesloten, die jaarlijks geïndexeerd wordt. De toetreding van Goeree Overflakkee in de RAD B.V. heeft een positief effect op de kosten uit de dienstverleningsovereenkomst, waardoor het tarief van de heffing ten opzichte 48

van 2021 is gedaald. Het tarief van de heffing bedraagt in 2022 gemiddeld €225,- (2021: €228,-). Het landelijk gemiddelde tarief kwam in 2021 uit op € 305,- voor meerpersoonshuishoudens. (bron: COELO, 2021). Hieronder geven wij een overzicht van de baten en lasten in 2022 en de mate van kostendekking van de heffing. (bedragen x € 1000) Kostendekkendheid Afval stoffenheffing netto kosten btw direct toe te rekenen kosten overhead

8.319 961 -

total e l asten

9.280

Opbrengsten heffing

8.510

overige opbrengsten

758

total e baten

9.268

Dekkingspercentage

99,9%

mutatie egal isatie voorz

Haven- en kadegelden De tarieven voor haven- en kadegelden zijn, ten opzichte van 2021, aangepast met de inflatiecorrectie van 1,6%. Hieronder geven wij een overzicht van de baten en lasten in 2022 en de mate van kostendekking van de heffing. (bedragen x € 1000)

Marktgelden De tarieven voor marktgelden zij ten opzichte van 2021 aangepast met de inflatiecorrectie van 1,6%. Hieronder geven wij een overzicht van de baten en lasten 2022 en de mate van kostendekking van de heffing. (bedragen x € 1000)

Bedrijfsinvesteringszones (BIZ) Volgens de Wet op de bedrijfsinvesteringszones (BIZ) kan de gemeenteraad onder de naam BIZbijdrage een belasting instellen binnen een bepaald gebied in de gemeente. Per gebied wordt een verordening opgesteld. Een verordening heeft een maximale looptijd van 5 jaar. In totaal kent de gemeente 5 BIZ verordeningen; Puttershoek, Zuid-Beijerland, Oud-Beijerland de Bosschen, OudBeijerland Hoogerwerf en Strijen. Uit de draagvlakmeting voor de BIZ de Beijerse Hof in OudBeijerland bleek geen meerderheid voor voortzetting van deze BIZ. Deze verordening is dan ook komen te vervallen. Reclamebelasting Reclamebelasting geldt alleen voor niet-woningen, in een aangewezen gebied (het centrum van OudBeijerland). De opbrengsten zijn bestemd voor de stichting Centrummanagement Oud-Beijerland. Hierover is met de stichting een overeenkomst gesloten. Het tarief voor reclamebelasting bestaat uit een vast bedrag en variabelbedrag, gekoppeld aan de WOZ-waarde. Het vaste deel is gecorrigeerd voor de inflatiecorrectie en bedraagt in 2022 € 321; bij het variabele deel is naast de inflatiecorrectie ook rekening gehouden met de waardeontwikkeling van de onroerende zaken. Dit tarief komt uit op € 1,63 per € 1.000 WOZ-waarde boven € 250.000. Precariobelasting Met ingang van 1 januari 2022 mag er (wettelijk) geen precariobelasting op kabels en leidingen, meer geheven worden.

De verordening wordt per 1 januari 2022 ingetrokken. Algemene lastenverlichting Van de opbrengst precariobelasting keerden wij tot en met 2021 het deel dat wij oplegden aan het waterbedrijf, als lastenverlichting uit aan huishoudens. Met ingang van 2022 leggen wij geen precariobelasting meer op. De compensatie voor huishoudens komt hiermee te vervallen. Kwijtschelding De Invorderingswet 1990 geeft voorwaarden waarbinnen de gemeentebelastingen en heffingen kan kwijtschelden. Dit is vastgelegd in de Kwijtscheldingsverordening. Hierin is opgenomen dat het percentage de kosten van bestaan op 100% van de bijstandsnorm is gesteld. Dit is het wettelijk maximum. Kwijtschelding is in gemeente Hoeksche Waard mogelijk voor: • OZB; • RZB; • Rioolheffing; • Hondenbelasting, alleen voor de eerste hond; • Afvalstoffenheffing tot een maximaal bedrag van €224; • BIZ bijdragen • Leges voor een Nederlandse identiteitskaart; • Leges voor het aanvragen van een gehandicaptenparkeerkaart; • Leges voor de aanvraag van een gehandicaptenparkeerplaats op kenteken.

3.2

Weerstandsvermogen en Risicobeheersing Algemeen Met risicomanagement krijgt de gemeente inzicht in de risico’s. Doel is het vergroten van het risicobewustzijn, het beheersen van de risico’s en het kunnen bepalen van een volledig en goed onderbouwd weerstandsvermogen. Inzicht in de risico's stelt ons in staat om verantwoorde besluiten te nemen. Dat betekent: risico’s staan in de juiste verhouding tot de vermogenspositie. Beleidskader & Verordeningen Nota risicomanagement gemeente Hoeksche Waard 2019. Professionalisering Om goed te kunnen sturen en onze doelen te kunnen realiseren, is risicomanagement een wezenlijk onderdeel van onze organisatie. In uitvoering op de Nota risicomanagement is eind 2019 een kernteam risicomanagement opgestart. Het kernteam houdt zich onder andere bezig met de volgende taken: • • •

Het opstellen van handvatten. Het borgen van risicomanagement in onze processen. Het op gestructureerde en professionele wijze oppakken van de risico-inventarisatie.

In het kader van de invoering van de Rechtmatigheidsverantwoording is het project Three Lines of Defence gestart. Risicomanagement is een onderdeel hiervan en wordt in dit traject meegenomen. Grondexploitaties Zoals afgesproken in de notitie Risicomanagement nemen we risico’s over grondexploitaties niet mee in de berekening van de benodigde weerstandscapaciteit. Deze risico’s dekt de gemeente uit de reserve grondexploitatie. Verwachten we verliezen in de grondexploitatie, dan vormen we een voorziening ten laste van de reserve grondexploitatie. Is de risicobuffer in deze reserve onvoldoende om alle risico’s op te vangen, dan vult de algemene reserve de reserve grondexploitaties aan. Corona In de risicoanalyse is de impact van corona zo veel als mogelijk meegenomen in de geschatte kans en de geschatte financiële impact. Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen geeft de mate aan waarin een gemeente in staat is financiële tegenvallers (risico’s) op te vangen, zonder dat de normale bedrijfsvoering daardoor wordt aangetast. Het weerstandsvermogen is het resultaat van een vergelijking tussen de beschikbare weerstandscapaciteit en de financiële gevolgen van de risico’s. Onderstaand schema verduidelijkt dit:

Risico's

Weerstandscapaciteit

- bedrijfsproc es - financ ieel

- algemene reserve

- imago / politiek - informatie / strategie - juridisc h aansprakelijk - letsel / veiligheid - materieel - milieu - personeel / arbo - produc t / dienst - verbonden partijen / deelnemingen - overige risic o's samenloop van risico's

flexibiliteit

Weerstandsvermogen

Beschikbare weerstandscapaciteit Gemeente Hoeksche Waard heeft financiële middelen beschikbaar uit de algemene reserve om onverwachte en hoge kosten te dekken. Hiervoor hoeven we het beleid en begroting niet aan te passen. Dit geeft het volgende beeld voor de beschikbare weerstandscapaciteit: (bedragen x € 1000) Weerstandscapaciteit

2022

2023

2024

2025

Algemene reserve

93.601

Algemene reserve Weerstandsvermogen

9.900

103.501

Totale weerstandscapaciteit

Bij de berekening van de weerstandscapaciteit houden we de stand van de algemene reserve aan. Deze is gelijk aan de staat van reserves en voorzieningen per 31 december van de betreffende jaarschijven. Stille reserves Naast de bovengenoemde weerstandscapaciteit beschikt de gemeente Hoeksche Waard ook over de volgende stille reserves:

Deelneming

BNG Stedin Evides

Eigen vermogen op balans deelneming x€1.000 *

Totaal aantal aandelen (geplaatst en volgestort) x€1.000

Intrinsieke waarde per aandeel (a/b) in EURO

Waarde op balans Hoeksche Waard

Aantal aandelen in bezit Hoeksche Waard

Waarde per aandeel Hoeksche Waard (d/e) in EURO

5.097.000 2.891.000 267.733

55.691 4.971 1.850

x€1.000

91,52 581,58 144,72

357 6.137 3.390 9.884

153.738 101.253 92.372

Stille reserve (c-f )*e x€1.000

2,32 60,61 36,70 Totaal:

13.714 52.748 9.977 76.439

* Geen gegev ens bekend ov er begroting 2022; daarom zijn de laatst bekende gegev ens uit de jaarrekening 2020 opgenomen in de tabel

Gebouw

Adres

Huisvesting Gemeentehuis Maasdam Huisvesting Gemeentehuis Oud Beijerland Oude Gemeentehuis Strijen Oude Gemeentehuis Piershil Oude Gemeentehuis Numansdorp Huisvesting Buitendienst Mijnsheerenland Huisvesting Buitendienst Oud Beijerland Huisvesting Buitendienst Piershil Huisvesting Buitendienst Numansdorp Huisvesting HW Werkt Oud Beijerland

Sportlaan 22 W. van Vlietstraat 6 Waleplein 2 Voorstraat 31 Buttervliet 1 Vrouwehuisjesweg 7a Prinses Irenestraat 6 Steegjesdijk 3 J. vd Heidenstraat 17 J. vd Heidenstraat 11

6.619 4.994 3.325 2.727 3.049 1.092 1.191 737 723 4.273

1.948 3.049 464 1.672 87 886 1.538 2.133

4.671 1.945 2.861 2.727 3.049 -580 1.104 -149 -815 2.140

Huisvesting Buitendienst Oud Beijerland

Van Ostadestraat 13

28.827

11.789

17.038

WOZ waarde

Totaal

Boekwaarde

Stille reserve

Bij de berekening van de beschikbare weerstandscapaciteit worden de stille reserves (totaal € 93,4 miljoen) niet meegenomen, omdat hier niet direct over beschikt kan worden. De gemeentelijke gebouwen zijn niet direct verkoopbaar en een eventuele verkoop heeft ook gevolgen voor de bedrijfsvoering. De aandelen BNG, Stedin en Evides zijn op dit moment alleen verkoopbaar aan andere aandeelhouders en niet verhandelbaar op de reguliere markt. Tevens dient het dividend van de aandelen als algemeen dekkingsmiddel in de begroting. Inventarisatie risico’s Om de risico's van onze organisatie in kaart te brengen wordt twee keer per jaar, bij de Programmabegroting en de Jaarstukken, het risicoprofiel geactualiseerd door een uitvraag in de organisatie. Het geactualiseerde risicoprofiel wordt ingevoerd in het softwareprogramma NARIS® (NAR Risicomanagement Informatie Systeem). Het verhogen van het risicobewustzijn binnen de organisatie is een vervolgstap voor het professionaliseren van risicomanagement. Het risico-denken integreren in de processen is daarbij van belang. Het inventariseren van risico’s is dan een doorlopend proces, waarbij wij de risico’s systematisch en cyclisch in beeld brengen. Sturing van de organisatie en het op een verantwoorde wijze nemen van besluiten is niet mogelijk zonder inzicht in de risico’s die het behalen van de doelstellingen van de gemeente in de weg staan.

In totaal bestaat het risicoprofiel van onze organisatie uit 74 risico’s met een totaal financieel maximum van € 40.446.000,-. In onderstaand overzicht worden de 10 risico’s weergegeven met de hoogste bijdrage aan de berekening van de benodigde weerstandscapaciteit Het totaal van deze 10 risico’s is € 21,6 miljoen. Het totaal van de overige 64 risico’s is € 18,8 miljoen. Deze bestaan voornamelijk uit risico’s met een lage financiële impact en kleine kans. Deze risico’s zijn dan ook niet van grote invloed op de berekening van de benodigde weerstandscapaciteit. Programma

Risico oorzaak

Risicogebeurtenis

Financieel gevolg

Algemene De algemene uitkering uit het Als gevolg van wijziging in Minder inkomsten vanuit het dekkings gemeentefonds valt lager uit herverdelingsmaatstaven van de Rijk door de herverdeling van middelen/ vanwege herverdeling algemene uitkering. het gemeentefonds. Overhead/ gemeentefonds. VPB/Onvoorzien 6. Sociaal Domein In de Omdenknotitie van de DG&J De begrote daling van Het later of niet effectueren worden de maatregelen om de zorgkosten jeugdhulp vanuit de van ombuigingsmaatregelen kosten voor jeugdhulp terug te Omdenknotitie jeugdhulp van de heeft nadelige gevolgen voor brengen. DG&J doet zich niet voor. het financiële kader.

Algemene dekkings middelen/ Overhead/ VPB/Onvoorzien 2. Verkeer, Vervoer en Openbare Ruimte

Bij verkoop van de aandelen is Claim van de verkopers van de overeengekomen dat het risico aandelen Remu, tegen Eneco. dat de claim gehonoreerd wordt, bij de verkopende partij blijft. Aan de noordrand van de De rivieroevers moeten worden Hoeksche Waard liggen het Spui hersteld of onderhouden. en de Oude Maas. Een gedeelte van de oeverbeschermingen en oevervoorzieningen vallen onder het beheer en onderhoud van de gemeente.

De gemeente zal naar verhouding van het (vm) aandelenbezit in Eneco ,2,04% haar aandeel in de claim moeten voldoen. Onvoorziene kosten voor het onderhouden en monitoren van de bescherming van de oevers.

Imago Omschrijving

Als de Provincie niet akkoord gaat met het financiële kader c.q. de meerjarenbegroting o.b.v. de Omdenknotitie, kunnen wij onder preventief toezicht komen te staan.

Maatregelen

Zo snel als mogelijk inzicht creëren, de instroom terugdringen en de sociale infrastructuur versterken.• Het creëren van inzicht (en daarmee gerichte sturing en acties) duurt langer dan verwacht.

Financieel Kans Maximum

70%

€ 4.000.000

50%

€ 2.000.000

10%

€ 7.446.000

70%

€ 1.000.000

Financieel Programma

Risico oorzaak

Meerdere programma's

Door hogere kosten voor lonen De loon-/materiaal kosten zijn de Door stijgende kosten ontstaan en materialen en hogere eisen afgelopen jaren fors gestegen. budgetoverschrijdingen met betrekking tot Door o.a. gebrek aan kwalitatief duurzaamheidsmaatregelen goed personeel en duurdere stijgen bouwkosten en kosten grondstoffen. De markt is op dit voor onderhoud openbare ruimte, moment verzadigd met aanbod vastgoed en andere van werkzaamheden. Daardoor aanbestedingstrajecten. zijn de prijzen fors gestegen. Een deel van de contracten zijn nog afgesloten in de tijd dat er sprake was van een recessie. Hierdoor waren de prijzen extreem laag. Ook is vaker anwege de opdrachtwaarde op grond van de aanbestedingsregels de SROI van toepassing. Dit bedraagt 5% van de opdrachtwaarde.

Risicogebeurtenis

Financieel gevolg

Imago Omschrijving

Maatregelen

Kans Maximum

70% € 1.000.000

6. Sociaal Domein Ontoereikend macrobudget SZW, Hoger aantal verdeelproblematiek gebundelde uitkeringsgerechtigden en/of uitkering en een eigen risico prijs per uitkering dan in drempel van 7,5%. verdeelmodel SZW ook als gevolg van corona.

Tekort op gebundelde uitkering.

50% € 1.300.000

Algemene dekkings middelen/ Overhead/VPB/ Onvoorzien

Bij onderverzekering kunnen de kosten voor eigen rekening enorm zijn.

50% € 1.000.000

Taxaties van gemeentelijke Er wordt nu uitgegaan van oude panden worden niet tijdig gegevens, deze kunnen stukken uitgevoerd. Dit geeft problemen lager zijn dan de huidige waarde. met het afsluiten van een nieuwe Bij brand wordt dan de lage brandverzekering, eisen vaak verzekerde waarde uitgekeerd. rcente taxaties. Algemene Stroomstoringen en/of ICT (Langdurige) uitval ICT-systeem. dekkings verstoringen door kapotte middelen/ verbindingen, onderhoud, fouten, Overhead/VPB/ beschadigingen. Onvoorzien

4. Onderwijs

Werk staat stil.

Tijdens de bouw van de Brede De Hoge Raad stelt de De gemeente loopt het risico School (De Meerwaarde) heeft de gemeente in het ongelijk en de dat een naheffing moet worden voormalige gemeente Strijen de Belastingdienst mag een betaald. BTW op de bouw verrekend in de naheffing opleggen aangaande aangifte. De Belastingdienst de verrekende BTW op de bouw heeft een naheffingsaanslag van de Brede School (De opgelegd waartegen wij bezwaar Meerwaarde). hebben aangetekend.

6. Sociaal Domein Het gebruik van diverse vormen Het risico is dat de kosten

van jeugdhulp valt voor de Jeugdhulp blijven stijgen en gemeente Hoeksche Waard daartegenover is een hoger uit en wordt niet volledig bezuiniging ingeboekt gecompenseerd via de (Omdenknotitie) onderlinge solidariteit tussen de ZHZ gemeenten.

De hogere uitgaven komen voor rekening van de gemeente.

Burgers kunnen niet of slechts deels geholpen worden.

Back-up (van) 30% € 1.500.000 systeem/stroomvoorziening. Uitwijkregeling, backup en auditprocedures, support- en onderhoudscontracten. Jaarlijkse uitwijktest voor een aantal applicaties. 50% € 850.000

Verschillende maatregelen zijn 70% € 1.500.000 in gang gezet, zowel in ZHZ verband (Omdenknotitie, aanjaagteam en aanjaagplan) als lokaal (meer inzet op voorveld en preventie, pilots gericht op huisartsen, onderwijs en ggz, dossieronderzoek). Totaal top-10 risico's € 21.596.000 Totaal overige risico's € 18.850.000 Totaal € 40.446.000

Risicospreiding Bij alle geïnventariseerde risico’s staat onder welk programma het risico valt. De risicospreiding per programma ziet er als volgt uit:

Risicokaart Risico’s waarvan de oorzaken en gevolgen in klassen zijn ingedeeld, plaatsen we in een risicokaart. Deze kaart geeft inzicht in de spreiding van de risico’s naar kans en gevolg. De nummers in de risicokaart corresponderen met de aantallen risico’s in het desbetreffende vak van de risicokaart. Een risico in het groene gebied vormt geen direct gevaar voor de continuïteit van de organisatie. Een risico met een score in het oranje gebied vraagt wél om aandacht. Een risico met een score in het rode gebied vereist directe aandacht, omdat dit de continuïteit van de organisatie bedreigt.

Financieel x > € 500.000

Bruto 3

€ 250.000 < x < € 500.000

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/10669185/1