Document · PDF

Boekwerk Programmabegroting 2022-2025 (Raad)

Beeldvormende bijeenkomst 26 oktober 2021, gemeente Hoeksche WaardBij agendapunt: Begroting 2022 gemeente Hoeksche Waard36.875 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

Programmabegroting 2022-2025

Inhoudsopgave Inhoudsopgave

Aanbieding

Voorwoord

1. 1.1 1.2

Inleiding Leeswijzer Algemeen Financieel Beeld

7 7 8

2. 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6 2.7 2.8 2.9

Programmaplannen Programma 0 Bestuur en Ondersteuning Programma 1 Veiligheid Programma 2 Verkeer, Vervoer en Openbare ruimte Programma 3 Economie Programma 4 Onderwijs Programma 5 Sport, Cultuur en Recreatie Programma 6 Sociaal Domein Programma 7 Volksgezondheid en Milieu Programma 8 Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening Algemene Dekkingsmiddelen, overhead, vennootschapsbelasting en onvoorzien

14 15 17 19 23 26 28 30 35 37

3. 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 3.7 3.8

Paragrafen Lokale Heffingen Weerstandsvermogen en Risicobeheersing Onderhoud Kapitaalgoederen Financiering Bedrijfsvoering Verbonden Partijen Grondbeleid Regio Deal

43 44 51 59 68 75 80 99 105

4. 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7 4.8

Financiële Positie Grondslagen en uitgangspunten Overzicht van baten en lasten Overzicht van incidentele baten en lasten Structureel begrotingsevenwicht Structurele en incidentele mutaties in reserves Investeringsoverzicht Reserves en voorzieningen Geprognosticeerde balans

107 107 109 111 114 114 115 118 120

Bijlagen

121

Bijlage 1 Overzicht taakvelden

122

Bijlage 2 Verwerkte nieuwe beleidswensen in begroting 2022-2025

125

Aanbieding Met genoegen presenteren wij u de Programmabegroting 2022 - 2025 van gemeente Hoeksche Waard. Op 6 juli 2021 stelde u de Perspectiefnota 2022 vast, waarin de kaders voor de voorliggende begroting zijn opgenomen. In deze begroting zijn de ambities en nieuwe beleidswensen uit de perspectiefnota uitgewerkt. Een verdere toelichting op het financieel beeld vindt u in de Financiële samenvatting. Met deze begroting vragen wij u het budgetrecht toe te passen voor 2022 door de benodigde middelen vast te stellen. Voor de bestuurlijke behandeling van de begroting zijn de volgende vergaderingen gepland: • •

Beeldvormende raad Oordeelsvormende raad / besluitvormende raad

26 oktober 2021 4 november 2021

Burgemeester en wethouders van gemeente Hoeksche Waard de secretaris,

de burgemeester,

B.W. Silvis-de Heer

A.P.J. van Hemmen

Voorwoord Voor u ligt de Programmabegroting 2022-2025. De laatste begroting van deze raadsperiode. Inmiddels is het coronavirus meer dan een jaar onder ons en hebben we als samenleving te maken gekregen met ongekende ingrijpende coronamaatregelen. Naast de ‘reguliere’ dienstverlening aan onze inwoners en ondernemers vereiste dit veel extra inzet van zowel de gemeente als onze sociale partners. Op dit moment zijn de meeste coronamaatregelen gelukkig afgezwakt. Dit betekent niet dat de gevolgen van de coronapandemie niet nog lang voelbaar zullen zijn. Integendeel, de verwachting is dat de pandemie op onvoorziene wijze nog lang invloed zal hebben op de volksgezondheid, economie en de sociale ongelijkheid in de samenleving. Voorlopig zullen het nog wel bijzondere tijden blijven. Door de lang durende kabinetsformatie ligt besluitvorming en beleidsontwikkeling in Den Haag lang stil Als gemeente ondervinden we hier steeds meer de hinder van. Op belangrijke dossiers als onder andere de jeugdzorg, duurzaamheid, mobiliteit en woningbouw is duidelijkheid nodig om als gemeente te weten waar we voor de komende jaren op kunnen- en mee moeten rekenen. We hebben daarom in deze begroting ervoor gekozen de eigen risico's zo beperkt mogelijk te houden in afwachting van wat er vanuit Den Haag voor de korte- en langere termijn besloten wordt.

Er kan voor het komende jaar verder gewerkt worden aan onze opgaven en programma's. Het is een goed teken dat ondanks de pandemie en een moeizame kabinetsformatie de gemeente voldoende vaart weet te houden op deze belangrijke (transitie)opgaven. Meer dan ooit doen we dit in steeds sterker worden samenwerkingsverbanden. Ondernemers, onderwijs, maatschappelijk middenveld en andere overheden weten wij, en zij ons, steeds beter te vinden. Agenda's worden in de regio meer op elkaar afgestemd zodat er meer (strategische) massa kan worden gemaakt en de Hoeksche Waard een steeds sterkere positie inneemt. Onze regiodeal ZuidHollandse Delta is hier een mooi voorbeeld van. Uiteindelijk moeten deze samenwerkingen van meerwaarde zijn én blijven voor onze inwoners, bedrijven, onderwijs en maatschappelijk middenveld. De begroting van gemeente Hoeksche Waard is structureel sluitend. Het weerstandsvermogen en de reservepositie zijn zeer solide. De ambities uit de Perspectiefnota 2022 zijn daarbij verwerkt. De stijging van de lastendruk voor onze inwoners en bedrijven is evenals voorgaande jaren beperkt.

Voor de komende jaren houden wij rekening met een aantal actuele ontwikkelingen, waaronder de kostenontwikkeling jeugdhulp en de daaraan gekoppelde rijksbijdrage, de ontwikkelingen rondom de herverdeling van het gemeentefonds en mogelijke compensatie in de vorm van extra rijksmiddelen en tot slot de invoering van de nieuwe Omgevingswet. Wij stellen u voor in te stemmen met de voorliggende programmabegroting.

Inleiding

1.1 Leeswijzer Programma-indeling De indeling van de programmabegroting bestaat uit 9 programma’s en ongeveer 50 taakvelden. De programma-indeling is als volgt: 0. 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8.

Bestuur en ondersteuning Veiligheid Verkeer, vervoer en openbare ruimte Economie Onderwijs Sport, cultuur en recreatie Sociaal Domein Volksgezondheid en milieu Volkshuisvesting en ruimtelijke ordening

Doorontwikkeling Programmabegroting Bij het opstellen van de programmabegroting 2021 is gestart met de doorontwikkeling van de begroting, zodat deze qua indeling en opzet aansluit op de gewenste ontwikkelingsrichting van de gemeente Hoeksche Waard en de daarbij behorende sturings- en beheersingsinformatie, gericht op het realiseren van (strategische) doelen die de organisatie heeft vastgesteld. Een neveneffect is dat de P&C-documenten en de te behalen maatschappelijke ontwikkelingen c.q. doelen meer op hoofdlijnen worden ingericht en minder/niet meer op activiteiten. Hiermee wordt ook voldaan aan het beoogde en gewenste effect van de raad om kleinere en herkenbaardere boekwerken te realiseren. Bij de programmabegroting 2022 is verder gewerkt aan de professionalisering van de programmabegroting. Het aansluiten bij de opgestelde programmaplannen en het meer integraal - en dus meer op hoofdlijnen- weergeven van de verantwoordingsinformatie staan hierbij centraal. Programmaplan-opzet De programma’s hebben de volgende opzet: Wat gebeurt er om ons heen? Hier staan de trends en ontwikkelingen beschreven die effect hebben op onze organisatie. Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen? Hier staan de doelen en maatschappelijke effecten beschreven die wij met het programmaplan willen bereiken.

Ook zijn de activiteiten die wij uitvoeren om die doelstelling(en) te bereiken hier opgenomen. Wat mag het kosten? Een overzicht van de baten, de lasten en de wijzigingen in de reserves. Verbonden partijen die bijdragen aan het realiseren van onze doelstellingen Hier staan de verbonden partijen die bijdragen aan het realiseren van de doelstellingen van de gemeente beschreven.

Beleidsindicatoren De verplichte beleidsindicatoren, zoals opgenomen in ‘waarstaatjegemeente.nl’ zijn per programma weergegeven. De cijfers kunnen betrekking hebben op verschillende jaren. Paragrafen Naast de programma’s bevat de programmabegroting 2022-2025 de volgende paragrafen: 1. Lokale heffingen 2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing 3. Onderhoud kapitaalgoederen 4. Financiering 5. Bedrijfsvoering 6. Verbonden partijen 7. Grondbeleid 8. Regio Deal De paragrafen geven een dwarsdoorsnede van de programmabegroting voor een aantal specifieke onderwerpen. De paragraaf “Corona” is ten opzichte van vorig jaar, toegevoegd. Financiële Positie In de financiële positie zijn opgenomen: het overzicht van baten en lasten van het programmaplan, het investeringsoverzicht, de specificatie van de reserves en voorzieningen en de geprognotiseerde balans (meerjarig).

1.2 Algemeen Financieel Beeld In deze paragraaf treft u de samenvatting van het financiële beeld van de Begroting 2022-2025. Op 6 juli 2021 is de Perspectiefnota 2022-2025 vastgesteld. In deze perspectiefnota zijn de nieuwe beleidswensen voor de jaren 2022-2025 opgenomen. Dit vormt de basis voor de Begroting 20222025. De nieuwe beleidswensen die in deze begroting zijn verwerkt, zijn opgenomen in bijlage 2. De Perspectiefnota was structureel sluitend vanaf jaarschijf 2024. In onderstaande tabel is het verloop opgenomen van de eindsaldi zoals gepresenteerd bij de Perspectiefnota 2022 tot de eindsaldi zoals opgenomen in de (voorliggende) begroting 2022: (bedragen x €1 mln.) Structureel begrotingssaldo

2022

2023

2024

2025

Structureel begrotingssaldo ná Perspectiefnota 2022-2025

-1,1

-0,9

0,3

1,1

Overige kleine mutaties

0,2

-0,1

-0,2

0,2

Structureel begrotingssaldo Begroting 2022-2025

-0,9

-1,0

0,1

1,3

In het bovenstaande overzicht zijn de nieuwe beleidswensen uit de perspectiefnota 2022 verwerkt (zie bijlage 2). Ten opzichte van de Perspectiefnota wijkt het structurele resultaat marginaal af. Dit is met name het gevolg van de actualisering van kapitaallasten, leges- en belastingbaten.

Samenvattend ziet het meerjarenperspectief op basis van de begrotingscijfers 2022-2025 er als volgt uit: (bedragen x € 1 mln.)

Totaaloverzicht baten en lasten

2022

2023

2024

2025

Baten Lasten

193,8 -204,0

188,0 -194,2

187,6 -190,5

187,9 -189,3

Totaalsaldo van baten en lasten

-10,3

-6,2

-2,8

-1,4

Onttrekkingen reserves Stortingen reserves

15,6 -13,4

5,7 -0,2

3,8 -0,2

2,8 -0,0

Begrotingsresultaat 2022 - 2025

-8,0

-0,7

0,7

1,3

Incidentele baten en lasten

7,2

-0,3

-0,6

-0,0

Structureel begrotingssaldo 2022-2025

-0,9

-1,0

0,1

1,3

De begroting is vanaf 2024 structureel in evenwicht. Dit houdt in dat de structurele lasten worden gedekt met structurele baten. Het structurele begrotingsresultaat bestaat uit het begrotingsresultaat gecorrigeerd met de incidentele baten en lasten. De Begroting 2022-2025 moet op grond van artikel 189 van de Gemeentewet ‘structureel’ in evenwicht zijn. De provincie gaf in haar brief ‘Tussenbericht Financieel Toezicht 2021’ van 21 september 2021 aan dat het meerjarenperspectief in de Begroting 2022-2025 vanaf de jaarschijf 2024 sluitend moet zijn. Uit bovenstaand overzicht blijkt dat de begroting sluitend is vanaf 2024. Taakstellingen De begroting bevat de volgende taakstellingen: •

Budgetten Jeugdhulp: De budgetten voor jeugdhulp zijn gebaseerd op de ramingen in de begroting 2022 van de GR Dienst Gezondheid en Jeugd (DGJ). In deze begroting van DGJ is op basis van de ‘Omdenknotitie’ een taakstelling opgenomen oplopend tot totaal € 14,7 miljoen. Ons aandeel in deze taakstelling bedraagt globaal € 2,0 miljoen (circa 13%) in 2022.

•

Personeelsbudgetten: In de perspectiefnota 2019 was aangegeven dat het nadelige effect op de personeelskosten, dat is ontstaan doordat bij het plaatsingsproces meer medewerkers zijn geplaatst dan dat er in de detailstructuur beschikbaar was, werd opgelost door een organisatie-opgave. Hiervoor is de begroting een taakstelling opgenomen oplopend tot €1,75 miljoen op personeelslasten in 2023. Tot en met 2022 wordt € 1.250.000 gerealiseerd. Wij verwachten dat de (restant)taakstelling van € 0,5 miljoen in 2023 wordt ingevuld.

•

Taakstelling Beheer vastgoed: In de Perspectiefnota 2022 is opgenomen dat door het uniformeren van beheer en exploitatie en door bundeling, schaalvergroting en specialisatie de kosten voor het uitvoeren van beheer en exploitatie kunnen worden verlaagd. Hiervoor is in de begroting een taakstelling opgenomen, waarbij we na 3 jaar uitkomen op een verlaging van de exploitatie- en beheerlasten van € 0,25 miljoen.

Naast bovenstaande taakstellingen zijn in het kader van realistisch ramen de uitgavenbudgetten in de begroting 2022 niet geïndexeerd. Deze maatregel maakte, mede als gevolg van de positieve jaarrekeningsaldi van de afgelopen jaren, onderdeel uit van de dekkingsmiddelen uit de vastgestelde Perspectiefnota 2022 om een structureel sluitend meerjarenperspectief te kunnen realiseren. Het niet indexeren van budgetten betekent dat we “krapper in ons jasje” komen te zitten, waardoor wij mogelijk eerder met een verzoek tot aanvullend budget bij de raad moeten komen (bij zomerrapportage danwel slotrapportage). 9

Actuele ontwikkelingen Hieronder noemen wij enkele belangrijke ontwikkelingen (kansen en risico’s), die gezien de mogelijke impact, het structurele begrotingssaldo de komende jaren nog (aanzienlijk) kunnen beïnvloeden. Rijksmiddelen Jeugdhulp Uit het AEF rapport is gebleken dat de middelen die het Rijk beschikbaar heeft gesteld voor Jeugdhulp niet toereikend zijn. Het Kabinet heeft besloten om op basis van de uitspraak van de arbitragecommissie in 2022 € 1,3 mld. extra beschikbaar te stellen. Wij ontvangen deze middelen via de Septembercirculaire 2021. Over de bedragen vanaf 2023 zal het nieuwe kabinet besluiten. Het Rijk en de VNG hebben afspraken gemaakt over een Hervormingsagenda voor het Jeugdhulpstelsel. Afgesproken is dat gemeenten, vooruitlopend op de besluitvorming door het nieuwe kabinet, in de jaren 2023-2025 extra rijksmiddelen in hun begroting mogen opnemen van maximaal 75% van de bedragen uit de Hervormingsagenda (‘75%-richtlijn’). Hieruit kunnen gemeenten de geraamde lasten voor de jeugdhulp voorlopig dekken. Overigens wordt ervan uitgegaan dat gemeenten zelf ook kostenbesparende maatregelen treffen, waardoor de extra Rijksmiddelen voor jeugdhulp in de jaren 2023 tot en met 2028 jaarlijks zullen afnemen. De extra bedragen voor de Rijksmiddelen Jeugdhulp worden bekend gemaakt bij de Septembercirculaire 2021.

Hiervoor verwijzen wij naar het raadsvoorstel bij de Begroting 2022. Het voorstel is om (een deel van) deze extra rijksmiddelen Jeugdhulp op basis van deze ‘75%-richtlijn’ voorlopig te ‘reserveren’ totdat de meerjarige kostenontwikkeling voor de jeugdhulp bekend is. De GR Dienst Gezondheid en Jeugd (DGJ) legt bij de tweede bestuursrapportage 2021 van DGJ een begrotingswijziging voor aan de deelnemende gemeenten, waarin de bijstelling van de deelnemersbijdrage als gevolg van de kostenstijging zal worden verwerkt (zie hieronder ‘Kostenontwikkeling Jeugdhulp). In deze begrotingswijziging zal DGJ ook het effect van het vervallen van de solidariteit opnemen. Zodra deze begrotingswijziging van DGJ bekend is, kunnen wij de hieruit voortvloeiende hogere deelnemersbijdrage aan DGJ dekken uit de hiervoor ‘gereserveerde’ extra rijksmiddelen Jeugdhulp. Kostenontwikkeling Jeugdhulp Op 8 juli 2021 zijn de deelnemende gemeenten in de GR Dienst Gezondheid en Jeugd (DGJ) via een raadsinformatiebrief geïnformeerd over de kostenontwikkeling van de jeugdhulp in 2021. In het raadsvoorstel over de eerste bestuursrapportage 2021 van DGJ (raadscyclus oktober 2021) wordt aangekondigd dat DGJ in het voorjaar van 2022 bij de tweede bestuursrapportage 2021 een begrotingswijziging voor 2022 opstelt inclusief een geactualiseerd meerjarenperspectief 2023-2025.

In de brief ‘Tussenbericht Financieel Toezicht 2021’ van de provincie Zuid-Holland van 21 september 2021 wijst de toezichthouder op voorgenoemde raadsinformatiebrief van de DGJ van 8 juli 2021 over de kostenstijging en de vraagt om hierop te anticiperen in de begroting 2022. Hierboven (Rijksmiddelen Jeugdhulp) stellen wij voor om (een deel van) de extra rijksmiddelen Jeugdhulp, die wij bij de Septembercirculaire 2021 ontvangen, te ‘reserveren’. Herijking van het gemeentefonds De herverdeling van het gemeentefonds is uitgesteld tot 2023. Begin 2021 zijn de eerste indicatieve herverdeeleffecten gepubliceerd. Hierover is veel discussie ontstaan, met name bij de ‘nadeelgemeenten’. Omdat deze publicatie van de indicatieve herverdeeleffecten was gebaseerd op oude cijfers uit 2017 van de voormalige gemeenten in de Hoeksche Waard en omdat de herindeling per 2019 substantiële gevolgen kon hebben, konden wij aan deze cijfers nog geen inzicht ontlenen. In augustus 2021 zijn nieuwe voorlopige cijfers gepubliceerd, nadat de herverdeling op onderdelen is aangepast. Deze nieuwe voorlopige cijfers zijn gebaseerd op de cijfers uit 2019 (na de herindeling). In de eerste publicatie van de herverdeeleffecten (begin 2021) kregen gemeenten met een slechte sociale structuur minder geld en gemeenten met een goede sociale structuur meer geld. De 10

voorstellen uit augustus 2021 zijn andersom. Daarin krijgen gemeenten met een slechte sociale structuur meer geld en gemeenten met een goede sociale structuur minder geld. Op basis van de voorlopige cijfers uit 2019 en het geschetste ingroeipad (max herverdeeleffect van €15 per inwoner per jaar) is het herverdeeleffect voor de Hoeksche Waard globaal -/- € 1,3 mln. in 2023, -/- € 2,6 mln. in 2024 en -/- € 3,9 mln. vanaf 2025. De voorlopige herverdeeleffecten worden vóór de definitieve invoering (naar verwachting in 2023) nogmaals geactualiseerd. Het zijn daarom nadrukkelijk nog voorlopige cijfers. Uiteindelijk dient het nieuwe kabinet eerst nog een besluit te nemen. Extra Rijksmiddelen Uit diverse onderzoeken (o.a. Berenschot onderzoek ‘Roeien met te korte riemen’) blijkt dat de middelen die het Rijk beschikbaar heeft gesteld niet toereikend zijn om alle taken uit te kunnen voeren. Vanuit de VNG en gemeenten is veel druk uitgeoefend op het Rijk om extra middelen beschikbaar te stellen. Zo hebben de gemeenten onder meer tijdens het VNG congres een motie aangenomen, waarin als randvoorwaarde wordt gesteld dat eerst ‘de totale koek moet worden vergroot’ voordat de VNG instemt met de herverdeling, zodat het effect van de herverdeling voor alle gemeenten ‘beheersbaar’ blijft.

Er is bijvoorbeeld veel weerstand tegen de zogenaamde opschalingskorting die het Rijk heeft doorgevoerd op het gemeentefonds, omdat gemeenten als gevolg van herindelingen met minder middelen zouden kunnen volstaan. Het beleid voor opschaling naar 100.000+ gemeenten is losgelaten door het Rijk, terwijl de korting wel is gehandhaafd. Gemeenten willen dat deze opschalingskorting komt te vervallen, waardoor meer middelen overblijven in het gemeentefonds. Voor de jaren 20202022 heeft het Rijk de opschalingskorting incidenteel laten vervallen. Vooralsnog is onduidelijk of en zo ja hoeveel structurele rijksmiddelen gemeenten extra ontvangen. Invoering Omgevingswet De Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging hebben gevolgen voor de gemeentelijke taken en in verband daarmee ook voor de legesinkomsten. Onder de Omgevingswet veranderen de bestemmingsplannen in Omgevingsplannen waarin gemeenten met betrekking tot vergunningplicht meer keuzevrijheid hebben. Afhankelijk van de keuzes die we maken zullen we op termijn € 0,3 miljoen tot € 2,0 miljoen minder legesinkomsten ontvangen. Onder de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen gaat de bouwtechnische toetsing en het bouwtechnisch toezicht naar de markt. Hierdoor vervallen bij inwerkingtreding van de wet de legesinkomsten die we voor deze werkzaamheden ontvangen. Dit kan leiden tot € 0,25 miljoen minder legesinkomsten.

Er komen andere werkzaamheden voor in de plaats die we niet via leges kunnen verhalen. Te denken valt aan toezicht en handhaving, het behandelen van meldingen en het geven van informatie. Als gemeente zijn we het bevoegd gezag en daarmee verantwoordelijk voor de uitoefening van deze nieuwe taken. In het Berenschotrapport ‘Roeien met te korte riemen’ is opgenomen dat gemeenten onvoldoende middelen van het Rijk ontvangen om haar taken uit te voeren en is ook de waarschuwing opgenomen om herhaling bij de Energietransitie en de Omgevingswet te voorkomen. Op dit moment is het nog onduidelijk wanneer de Omgevingswet wordt ingevoerd (in ieder geval uitgesteld tot 1 juli 2022) en in welke mate de derving van de legesinkomsten kan worden opgevangen met kostenbesparende maatregelen of compensatie vanuit het Rijk. Harmonisaties In 2021 en 2022 worden nog diverse harmonisaties op verschillende beleidsterreinen uitgewerkt. Deze kunnen nog van invloed zijn op de financiële meerjarenraming. Op het moment dat de voorstellen voor deze harmonisaties zijn uitgewerkt, leggen wij deze, met de bijbehorende kostenplaatjes, ter besluitvorming aan u voor. Genoemde keuzes kunnen uiteraard leiden tot 11

lastenverzwaringen die nog niet in de begroting zijn verwerkt, zoals bijvoorbeeld de harmonisatie van de buitensportaccommodaties en bewegingsonderwijs. De risico’s vanwege de harmonisaties worden kleiner, nu het aantal harmonisaties wat nog moet worden doorgevoerd afneemt. Bovengenoemde ontwikkelingen namen wij op in de risicoparagraaf van de begroting. Wij volgen deze ontwikkelingen nauwlettend. Belastingen De belangrijkste gemeentelijke belastingen zijn de OZB, het rioolrecht en de afvalstoffenheffing. Wij verhogen de OZB-tarieven niet, met uitzondering van indexering van 1,6%. De waardestijging van onroerend goed wordt door een verlaging van het OZB tarief gecorrigeerd. Bij het rioolrecht en de afvalstoffenheffing gaan wij uit van 100% kostendekking. Het tarief voor rioolheffing is naast de indexering met 1,6%, verhoogd met 1%. Deze verhoging komt voort uit het door de gemeenteraad op 13 oktober 2020 vastgestelde Gemeentelijk Rioleringsplan 2021-2025. Het tarief van de afvalstoffenheffing is gedaald met 1,25% ten opzichte van 2021 (zie paragraaf Lokale heffingen). Gemeentefonds De ramingen voor het gemeentefonds hebben wij gebaseerd op de Meicirculaire 2021. De gevolgen van de Septembercirculaire 2021 verwerken wij in de 1e begrotingswijziging 2022. Deze uitkomsten treft u in het raadsvoorstel bij de Begroting 2022-2025.

Reservepositie De omvang van de vrij besteedbare algemene reserve bedraagt per 1 januari 2022 circa € 100 miljoen. Naast de vrij besteedbare algemene reserve beschikt gemeente Hoeksche Waard ook over een reserve weerstandscapaciteit van circa € 10 miljoen om risico’s op te kunnen vangen. Met een weerstandsratio van ruim 10 voldoen wij ruimschoots aan de norm uit de nota Risicomanagement. Onze reservepositie is hiermee zeer solide te noemen. V oor een nadere toelichting verwijzen wij naar de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing.

Programmaplannen

2.1

Programma 0 Bestuur en Ondersteuning

Tot het programma Bestuur en ondersteuning behoren de taakvelden bestuur, burgerzaken (inclusief dienstverlening) en beheer overige gebouwen en gronden. Dit programma is inclusief bedrijfsvoering.

Wat gebeurt er om ons heen? Gemeenteraadsverkiezingen De eerste raadsperiode van gemeente Hoeksche Waard eindigt in 2022. Op 16 maart 2022 vinden de gemeenteraadsverkiezingen plaats. Vervolgens wordt een nieuwe coalitie gevormd vanuit de nieuwgekozen gemeenteraad. Open overheid Naar verwachting treedt in 2022 de Wet open overheid (Woo) in werking. De wet is bedoeld om overheden transparanter te maken en moet ervoor zorgen dat overheidsinformatie beter vindbaar en toegankelijk wordt. Regionale investeringsagenda In de regio Zuid-Hollandse Delta liggen al veel concrete plannen en programma's en er is al een stevige actie gezet met de regiodeal rond thema's als duurzaamheid, onderwijs en arbeidsmarkt, landschap en toerisme en innovatieve landbouw. Van daaruit wil de regio de volgende stap zetten vanuit de kracht van de identiteit naar de lange termijn ambitie rond de grote transities zoals circulaire economie, voedselvoorziening, gezondheid, mobiliteit, woningmarkt en sociaal- economische vitaliteit. Om dit voor te bereiden wordt er voor 2022 gewerkt aan een regionale investeringsagenda.

Wat willen we bereiken? Wat gaan we ervoor doen? Doel

Onderwerp/activiteit

Planning

Op elk kanaal ervaart de klant dezelfde passende, Het uitvoeren van doorlopende kwaliteitsmeting op 2022 e.v. betrouwbare, eenvoudige en kwalitatief goede alle dienstverlenings- en communicatiekanalen. dienstverlening, afgestemd op de vraag van de Het monitoren en analyseren van de klant. Wij hebben inzicht in de waardering/wensen beschikbare data (kwantitatief en kwalitatief). van onze klanten, handelen proactief en sturen, daar waar nodig, bij. Overheidsinformatie toegankelijker, transparanter, Actief openbaar maken van documenten 2022 e.v. vindbaarder maken Bevorderen dat wij actief en met een open houding de samenwerking met de samenleving opzoeken. Uitvoering van de Regio Deal Uitvoering huidig programma Regio Deal. Daarnaast wil de regio met een regionale investeringsagenda impuls geven aan de Brede Welvaart langs 3 sporen. 1. Opstellen regionale investeringsJan. 2022 agenda Juni 2022 2. Verkennen van een strategische. 2022 agenda met PZH 3. Afgestemd lobbyen en netwerken Gemeentelijk vastgoed is zoveel mogelijk Bij de uitvoering van projecten zetten wij zoveel 2023 e.v. energieneutraal in 2030 (PN 2022) mogelijk in op het maximaal benutten van de kansen op verduurzaming van het gemeentelijk vastgoed. Het op orde brengen van de Uitvoeren van in 2021 vastgestelde vastgoedbeleid 2022 e.v.

vastgoedportefeuille door uitvoering van het in Integraal Accommodatieplan (IAP) 2022 e.v. 2021 vastgestelde vastgoedbeleid, waaronder het opstellen van een Integraal Accommodatieplan (IAP) per dorp

Wat mag het kosten Onderstaande tabel geeft weer: de baten en lasten per taakveld, het totaalsaldo van baten en lasten, de wijzigingen in de reserves en het geraamde resultaat (na verrekening met reserves). De baten geven wij weer als +/+ en de lasten als -/-. (bedragen x €1.000) W e r ke l ijk 2020

Om sc hr ijv ing

T aakv e l d

Baten

0.1 Bestuur

0.2 Burgerzaken 0.3 Beheer ov erige gebouw en en

918

gronden

1.033

1.012

B e gr ot ing B e gr ot ing B e gr ot ing 2023 2024 2025 -

1.077

701

977

1. 784

1. 130

1. 173

0.1 Bestuur

- 4.234

- 5.173

- 4.770

- 4.383

- 4.372

0.2 Burgerzaken

- 2.889

- 3.398

- 3.390

- 3.348

- 3.325

T ot aal bat e n Lasten

Ac t ue l e be gr ot ing B e gr ot ing 2021 2022

0.3 Beheer ov erige gebouw en en gronden

- 282

- 3.806

- 418

- 405

- 275

- 7 .4 0 5

- 1 2 .3 7 6

- 8 .5 7 8

- 8 .1 3 7

- 7 .9 7 3

- 6 .4 2 7

- 1 0 .5 9 2

- 7 .4 4 8

- 6 .9 6 4

- 6 .8 0 0

275

3.103

T ot aal ont t r e kkinge n r e se r v e s

3 .3 7 8

Stortingen reserv es

- 30

T ot aal l ast e n T ot aal sal do v an bat e n e n l ast e n Onttrekkingen reserv es

0.1 Bestuur 0.3 Beheer ov erige gebouw en en gronden 0.1 Bestuur 0.3 Beheer ov erige gebouw en en gronden

T ot aal st or t inge n r e se r v e s Ge r aam d r e sul t aat pr ogr am m a 0 : B e st uur e n Onde r st e uning

-4

- 34

- 6 .4 1 0

- 7 .2 1 4

- 7 .4 4 8

- 6 .9 3 2

- 6 .7 6 9

Verbonden partijen die bijdragen aan het realiseren van onze doelstellingen BRES accommodaties BV.

Beleidsindicatoren Op dit programma zijn geen verplichte BBV beleidsindicatoren van toepassing.

2.2

Programma 1 Veiligheid

Tot het programma Veiligheid behoren de taakvelden crisisbeheersing en brandweer en openbare orde (inclusief handhaving) en veiligheid.

Wat gebeurt er om ons heen? De coronamaatregelen die gericht zijn op het indammen van de verspreiding van het virus hebben diep ingegrepen in het maatschappelijke leven. Het aantal woon- en jeugdoverlastmeldingen ligt dit jaar hoger dan in de periode voor de coronapandemie, het uitgaansleven is nog niet genormaliseerd, de evenementenbranche kan voorzichtig weer opstarten en de druk op handhaving en toezicht is onverminderd groot. Deze bijzondere tijd heeft de mogelijkheid geboden te starten met een de ontwikkeling van een nieuw evenementenbeleid voor de Hoeksche Waard. En mede doordat de samenwerking tussen politie en BOA's in het kader van de handhaving van de coronaregels een vlucht kreeg, heeft het Team Handhaving Openbare Ruimte (THOR) grote stappen gezet in de eigen ontwikkeling. In de digitale wereld zijn nieuwe vormen van criminaliteit ontstaan. Phishing, digitale identiteitsfraude, online bedreigingen etc. komen steeds vaker voor. De samenleving is afhankelijk geworden van digitale middelen. Vanwege de omvang van de digitale dreiging in samenhang met de huidige weerbaarheid, ontstaan risico’s voor de (nationale) veiligheid. Daarnaast zien we ook dat de informatierevolutie ruim baan heeft gegeven aan het verspreiden van mis- en desinformatie. Hierdoor neemt wantrouwen en polarisatie toe.

Naast het uitvoeren van een repressieve aanpak, is investeren in bewustwording en weerbaarheid essentieel om deze en andere uitdagingen het hoofd te bieden. Daarvoor is een intensieve samenwerking nodig met sociaal maatschappelijk betrokken beleidsvelden en partners. Informatie-uitwisseling tussen samenwerkende partijen is daarvoor onmisbaar. We zien in toenemende mate dat de eisen die gesteld worden aan doel- en rechtmatige verstrekking een belemmerende factor spelen. De zoektocht om recht te doen aan wet- en regelgeving en toch efficiënt te kunnen werken zal de komende jaren worden geïntensiveerd. De Veiligheidsregio's in Nederland hebben te maken met meerdere majeure trajecten die de organisaties raken. De discussie rondom de taakdifferentiatie bij de brandweer, de introductie van de Omgevingswet en de evaluatie van de Wet veiligheidsregio's hebben niet alleen organisatorische maar ook financiële consequenties. Daarnaast heeft de Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid te maken met eigen interne en beleidsmatige vraagstukken waardoor de VRZHZ de komende jaren te maken heeft met een groot financieel tekort. In het najaar van 2021 worden over de voorliggende dilemma's bestuurlijke gesprekken gevoerd.

Wat willen we bereiken? Wat gaan we er voor doen? Doel

Onderwerp/activiteit

Planning

Ketenaanpak verstevigen

Verankeren van de samenwerking, opschaling en de juridische kaders die samenwerking en informatieuitwisseling helpen mogelijk maken

2021-2022

Alternatieven voor vrijetijdsbesteding creëren

Zoeken naar mogelijkheden, samen met het Sociaal Domein, om jeugd passende alternatieven (activiteiten en locaties) te bieden en daartoe te bewegen

2021-2022

Een samenleving waarin de focus ligt op wat wel Verschuiving accent vergunningverlening mogelijk is binnen de bandbreedte van Coronaregels.

2022

Polarisatie voorkomen en depolariseren waar Dag van de Dialoog nodig door niet de polen te bestrijden maar het midden te versterken.

2022

Doorontwikkeling van het team Handhaving Openbare Ruimte (PN 2022)

- Verdere uitwerking en toepassingen van de diversiteit aan thema’s binnen het takenpakket - Verdieping en verdere vormgeving aan het gebiedsgericht werken o.b.v. de ambitie m.b.t dorpsgericht werken (PN 2022)

2022

Voorkomen dat criminelen de veiligheid en het ondernemersklimaat in onze buitengebieden aantasten.

Keurmerk Veilig Buitengebied invoeren

2022

Wat mag het kosten? Onderstaande tabel geeft weer: de baten en lasten per taakveld, het totaalsaldo van baten en lasten, de wijzigingen in de reserves en het geraamde resultaat (na verrekening met reserves). De baten geven wij weer als +/+ en de lasten als -/-. (bedragen x €1.000) Ac t ue l e W e r ke l ijk Om sc hr ijv ing

T aakv e l d

Baten

B e gr ot ing B e gr ot ing B e gr ot ing

2020

2021

2022

2023

2024

1.1 Crisisbeheersing en brandw eer

1.2 Openbare orde en v eiligheid

- 26

109

T ot aal bat e n Lasten

be gr ot ing B e gr ot ing

1.1 Crisisbeheersing en brandw eer 1.2 Openbare orde en v eiligheid

2025

- 26

109

- 7.285

- 7.485

- 7.529

- 7.525

- 7.522

- 1.565

- 1.932

- 1.787

- 1.778

- 1.767

T ot aal l ast e n

- 8 .8 5 0

- 9 .4 1 7

- 9 .3 1 5

- 9 .3 0 3

- 9 .2 8 9

T ot aal sal do v an bat e n e n l ast e n

- 9 .1 7 9

- 8 .7 8 2

- 9 .4 4 3

- 9 .2 6 8

- 9 .1 9 4

- 9 .1 7 9

Onttrekkingen reserv es

T ot aal ont t r e kkinge n r e se r v e s

Stortingen reserv es

161

T ot aal st or t inge n r e se r v e s

161

- 8 .7 6 2

- 9 .2 8 3

- 9 .2 6 8

- 9 .1 9 4

- 9 .1 7 9

Ge r aam d r e sul t aat pr ogr am m a 1 : V e il ighe id

Verbonden partijen die bijdragen aan het realiseren van onze doelstellingen GR Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid Dit openbaar lichaam integreert de brandweerzorg, rampenbestrijding, crisisbeheersing en geneeskundige hulpverlening (bij ongevallen en rampen) bestuurlijk en operationeel op regionaal niveau binnen het samenwerkingsgebied. Dat gebeurt met behoud van lokale verankering. De doelstelling is een efficiënte en slagvaardige hulpverlening, mede op basis van een gecoördineerde voorbereiding. Ook is het een platform voor samenwerking met diensten die aan hulpverlening zijn gelieerd, partners en andere openbare lichamen.

Beleidsindicatoren In onderstaande tabel zijn de volgens het BBV verplichte beleidsindicatoren opgenomen die betrekking hebben op dit programma. Gemeente Indicatoren BBV (peildatum "Waarstaatjegemeete"20-09-2021)

Jaar

Hoeksche Waard

Wi nkel di efs ta l per 1.000 i nwoners Di efs ta l ui t woni ng per 1.000 i nwoners Gewel ds mi s dri jven per 1.000 i nwoners Verni el i ng en bes cha di gi ng per 1.000 i nwoners Jongeren met een del i ct voor de rechter i n % Verwi jzi ngen Ha l t per 1.000 i nwoners va n 12 tot 18 ja a r Verwi jzi ngen Ha l t per 1.000 i nwoners va n 12 tot 18 ja a r

2020 2020 2020 2020 2019 2019 2020

0,2 0,6 2,3 3,7 1 12 17

weinig Nederland stedelijk 2,0 1,8 4,6 6,2 1 13 11

0,8 1,3 2,8 4,6 1 11 9

2.3

Programma 2 Verkeer, Vervoer en Openbare ruimte

Tot het programma Verkeer, Vervoer en Openbare ruimte behoren de taakvelden verkeer en vervoer, parkeren, recreatieve havens, economische havens en waterwegen, openbaar vervoer, wegen, openbaar groen en (openlucht) recreatie, riolering, afval en begraafplaatsen en crematoria.

Wat gebeurt er om ons heen? Het openbaar vervoer is door corona zwaar getroffen. Het steunpakket voor de vervoersbedrijven is in overleg met het Rijk verlengd voor 2021. Voor 2022 wordt de Beschikbaarheidsvergoeding Openbaar Vervoer doorgezet tot september. Omdat de vervoersbedrijven, ondanks het steunpakket, alle zeilen moeten bijzetten om financieel het hoofd boven water te houden, komen aanvullende wensen en ambities op OV-terrein in de vertraging. Een voor de Hoeksche Waard relevant project dat is vertraagd is R-net. Vooralsnog wordt vastgehouden aan de in gang gezette projecten. Juist in deze tijd is het belangrijk om als overheidspartijen te blijven investeren in de bereikbaarheid van de Hoeksche Waard. De Provincie Zuid-Holland heeft een transitieplan opgesteld waarin de kaders staan beschreven waarbinnen de vervoerders plannen ontwikkelen om het OV te ontwikkelen naar een 'nieuw normaal'. In dit normaal is het OV onafhankelijk van financiële ondersteuning van het Rijk. Door de provincie is besloten om te focussen op drukke OV-lijnen, om op die manier zoveel mogelijk reizigers (terug) te halen naar het OV en de vervoeropbrengsten zo snel mogelijk te laten stijgen. De consequentie is dat minder druk gebruikte lijnen naar kleine kernen en/of lijnen met een ongunstige verhouding tussen kosten en vervoersopbrengsten niet of minder snel hersteld kunnen worden.

Voor deze verbindingen wordt een goed en kostenefficiënt vervoeralternatief geboden. De onverwachte ontwikkelingen rondom de Haringvlietbrug zorgen voor verkeershinder op snelweg A29 maar heeft ook invloed op het wegennet van Hoeksche Waard. Deze hinder lijkt twee jaar (totdat de brugklep wordt vervangen) aan te houden. Op dit moment zijn de exacte effecten op ons lokale wegennet nog niet bekend. Wij monitoren de situatie (samen met wegbeheerders provincie ZuidHolland en Waterschap Hollandse Delta) en treffen waar nodig maatregelen. Er zal mogelijk maatwerk worden gevraagd van de gemeente om het lokale wegennet gedurende twee jaar verkeersveilig en bereikbaarheid te houden. Vooralsnog is de verwachting dat lokale projecten die door ons worden uitgevoerd geen vertraging oplopen door deze ontwikkeling. Er wordt gewerkt aan een nieuw Wegencategoriseringsplan. Dit plan geeft richting aan de inrichting van de straat, wanneer wegen worden aangepakt/vernieuwd. Dit document staat centraal bij het beheer van de openbare ruimte. De nieuwe categorisering van een weg kan hierdoor gebruikt worden als meekoppelkans met de andere opgaven die spelen op het gebied van mobiliteit.

Wat willen we bereiken? Wat gaan we er voor doen? Doel

Onderwerp/activiteit

Planning

In de planperiode t/m 2024 de openbare Uitvoeren diverse onderhoudsprojecten en daarmee 2022 t/m ruimte een kwaliteitsimpuls geven verbeteren beeldkwaliteit 2024 De (stedelijke) gebieden rondom Hoeksche Overlast minimaliseren renovatie Heinenoordtunnel door t/m 2024 Waard zijn op multimodale manier snel, infrastructurele (o.a. Parallelweg veilig en comfortabel bereikbaar. De twee N217) en gedragsbeïnvloedende maatregelen te treffen onderwerpen die hiernaast staan in de periode tot en met 2024. beschreven zijn belangrijk om de onderlinge De Randweg Klaaswaal is onderdeel van de verbinding te verbeteren. Mobiliteitsagenda samen met de provincie ZuidHolland. Met de aanleg van een Randweg wordt het doorgaande verkeer uit Klaaswaal gehaald om hiermee de leefbaarheid en de verkeersveiligheid te vergroten. We volgen de ontwikkelingen op de Haringvlietbrug nauwgezet. Realiseren mobiliteitsagenda Provincie Zuid-Holland

doorlopend

De dorpen in Hoeksche Waard zijn multimodaal met elkaar verbonden

We zetten in op verschillende methoden van vervoer: met de auto, fiets en het OV blijft de Hoeksche Waard zowel intern als extern goed bereikbaar. Verbeteren ontsluiting Hoeksche Waard Het zuidwesten van de Hoeksche Waard is niet met 2025 West passende ontsluitingswegen ontsloten. De oplossing moet passen bij het karakter van het gebied en bijdragen aan de verbetering van: • de doorstroming van het verkeer; • de leefbaarheid voor bewoners van de omliggende dijken; • de verkeersveiligheid, met name voor fietsers. De impact van mobiliteit op de leefbaarheid Stimuleren en faciliteren gebruik duurzame vormen van 2022 - 2025 wordt verlaagd mobiliteit. Dit doel hangt deels samen met het treffen van gedrag beïnvloedende maatregelen ten behoeve van het minimaliseren van overlast door renovatie Heinenoordtunnel.

(PN 2022) Verbetering van de biodiversiteit Vergroten van de biodiversiteit Uitvoeringsprogramma biodiversiteit realiseren (PN 2022-2025 2022) De manier waarop we werken aan de Klimaatadaptief inrichten van de openbare ruimte 2022 t/m doelstelling om Nederland in 2050 2050 klimaatadaptief ingericht te hebben Realiseren uitvoeringsagenda en uitvoeringsprogramma 2022-2025 Klimaatadaptief 2050 klimaatadaptatie (PN 2022) De doelstelling verschuift van ‘De We laten de RAD meer toezien op de kwaliteit door meer 2022 hoeveelheid restafval verminderen’ naar en frequenter de aangeboden containers en zakken te ‘Kwaliteitsverbetering van de gescheiden controleren. Daarnaast communiceren we helder wat er grondstoffen’ wel en niet aangeboden mag worden in de verschillende inzamelmiddelen. Daarnaast zet RAD een afvalcoach in om de inwoners hierbij te helpen.

Reguliere taken Doel

Onderwerp/activiteit

Onderhoud openbare ruimte volgens beleidsplan en beheer begraafplaatsen

We beheren alle kapitaalgoederen in de openbare ruimte doorlopend op kwaliteitsniveau B (basis). Hierbij is het van belang dat het schoon, heel en veilig is. We voeren het onderhoud planmatig en efficiënt uit. De begraafsplaatsen vallen hier ook onder. Het Wegencategoriseringsplan is het leidende document wanneer een weg voor (groot) onderhoud in aanmerking komt. We monitoren de kwaliteit en borgen zo de waarde van het kapitaalgoed.

Planning

Verminderen parkeerdruk

We breiden parkeergelegenheid in woonstraten waar een doorlopend tekort aan parkeervakken is ontstaan waar mogelijk uit. Dit doen we in overleg met omwonenden en dorps- en buurtverenigingen.

be gr ot ing B e gr ot ing

B e gr ot ing B e gr ot ing B e gr ot ing

Om sc hr ijv ing

T aakv e l d

2020

2021

2022

2023

2024

2025

Baten

2.1 V erkeer en v erv oer

648

922

962

937

556

2.2 Parkeren

100

2.3 Recreatiev e hav ens

101

2.5 Openbaar v erv oer 5.7 Openbaar groen en (openlucht)

recreatie

764

1.971

463

219

7.2 Riolering

8.570

9.772

8.575

8.712

8.819

8.943

7.3 Afv al

9.907

9.869

9.328

7.5 Begraafplaatsen en crematoria

1.360

1.260

1.313

1.418

1.398

1.321

2 1 .4 6 8

2 4 .0 5 0

2 0 .8 8 1

2 0 .8 6 2

2 0 .5 7 7

2 0 .6 2 3

T ot aal bat e n Lasten

2.1 V erkeer en v erv oer

- 14.503

- 15.281

- 14.556

- 15.202

- 15.383

- 15.506

2.2 Parkeren

- 350

- 383

- 397

- 396

- 394

2.3 Recreatiev e hav ens

- 60

- 346

- 202

- 285

- 262

- 346

2.4 Economische hav ens en w aterw egen

- 599

- 1.387

- 668

- 742

- 757

- 771

2.5 Openbaar v erv oer

- 256

- 412

- 435

- 438

- 297

5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie

- 8.708

- 12.489

- 11.237

- 10.559

- 10.505

- 10.526

7.2 Riolering

- 5.609

- 5.233

- 5.281

- 5.423

- 5.538

- 5.650

7.3 Afv al

- 8.714

- 8.700

- 8.256

- 8.255

- 8.253

7.5 Begraafplaatsen en crematoria

- 2.542

- 2.623

- 1.780

- 1.883

- 1.842

- 1.765

- 4 1 .3 4 2

- 4 6 .8 5 4

- 4 2 .8 1 4

- 4 3 .1 8 3

- 4 3 .2 3 3

- 4 3 .5 0 9

- 1 9 .8 7 3

- 2 2 .8 0 4

- 2 1 .9 3 3

- 2 2 .3 2 2

- 2 2 .6 5 6

- 2 2 .8 8 5

11.926

5.119

363

639

2.2 Parkeren

2.3 Recreatiev e hav ens

2.4 Economische hav ens en w aterw egen

244

850

227

583

348

190

192

162

625

764

T ot aal ont t r e kkinge n r e se r v e s

1 3 .0 9 6

7 .4 0 1

808

927

929

898

Stortingen reserv es

2.1 V erkeer en v erv oer

- 11.902

- 4.102

2.3 Recreatiev e hav ens

2.4 Economische hav ens en w aterw egen

5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie

- 226

- 220

7.5 Begraafplaatsen en crematoria

- 246

T ot aal st or t inge n r e se r v e s Ge r aam d r e sul t aat pr ogr am m a 2 : V e r ke e r , V e r v oe r e n Ope nbar e

- 1 2 .3 7 4

- 4 .3 2 2

Ruim t e

- 1 9 .1 5 1

- 1 9 .7 2 5

- 2 1 .1 2 5

- 2 1 .3 9 5

- 2 1 .7 2 7

- 2 1 .9 8 7

T ot aal l ast e n T ot aal sal do v an bat e n e n l ast e n Onttrekkingen reserv es

2.1 V erkeer en v erv oer

2.5 Openbaar v erv oer 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie 7.2 Riolering 7.5 Begraafplaatsen en crematoria

Verbonden partijen die bijdragen aan het realiseren van onze doelstellingen BV Regionale Afvalstoffendienst Hoeksche Waard De vennootschap heeft tot doel om in het belang van bescherming van het milieu en een doelmatig beheer werkzaam te zijn op het gebied van: 21

Het uitvoeren van publieke taken in het afval- en grondstoffenbeheer in de ruimste zin, waaronder in ieder geval verstaan wordt: inzameling, vervoer, be- of verwerking, verhandeling van afval en grondstoffen en het adviseren hierover. De inzameling van bedrijfsafval en -grondstoffen, inclusief inzameling, vervoer, be- of verwerking en verhandeling. Het uitvoeren van taken op het gebied van beheer en onderhoud van de openbare ruimte.

GR Schadevergoedingsschap HSL-Zuid, A16 en A4 Het GR Schadevergoedingsschap bevordert de behandeling van verzoeken om schadevergoeding, die verband houden met de aanleg van de HSL-Zuid en de daartoe nodige verbreding, verlegging en reconstructie van de A16 en A4. Ook kijkt het schap of er doelmatig, deskundig en op gelijke wijze over die bezoeken wordt beslist. Deze regeling schept duidelijkheid voor de inwoners over de bevoegde instantie. GR Wegschap Tunnel Dordtse Kil Het GR Wegschap beheert en exploiteert de Kiltunnel en de aansluitende wegverbindingen.

Beleidsindicatoren Gemeente weinig

Hoeksche Indicatoren BBV (peildatum "Waarstaatjegemeete"20-09-2021)

Jaar

Hui s houdel i jk res ta fva l , i n kg per i nwoner

2019

Waard

Nederland stedelijk 122

161

120

2.4

Programma 3 Economie

Tot het programma Economie behoren de taakvelden economische ontwikkelingen, fysieke bedrijfsinfrastructuur, bedrijvenloket en bedrijfsregelingen en economische promotie.

Wat gebeurt er om ons heen? De economie heeft zich veerkrachtig getoond en een herstel van de omzetten bij ondernemers is ingezet. Wel zijn er duidelijke verschillen per sector. Sommige sectoren, zoals de industrie, vertonen een volledig herstel, terwijl dit in andere sectoren, zoals de horeca, nog niet het geval is. Het overall gunstige beeld zorgt ervoor dat de overheid de omzet-belemmerende maatregelen loslaat; de evenementenbranche en nachthoreca uitgezonderd. Daarom zet de overheid de generieke steunpakketten (NOW, TVL, Tozo, TONK) stop. Er is landelijk een specifieke regeling ingericht voor de evenementensector en nachtclubs en een regeling met soepeler regels voor de bijstand voor zelfstandigen (Bbz). Door het economisch herstel neemt de arbeidskrapte toe. Het aantal vacatures is in veel sectoren tot recordhoogte gestegen. Het Actieplan noodsteun wordt verlengd in 2022 (actie besluitvorming vereist). Het opstellen van een sociaal-economisch herstelplan corona volgt daarna. Hiermee doelen we op een praktisch sociaal - economisch herstelplan dat gericht is op herstel van de zwaar getroffen (ondernemers)groepen. Deze integrale en concrete plannen moeten zorgen voor het (deels) opvangen van de negatieve effecten van de crisis.

Wat willen we bereiken? Wat gaan we er voor doen? Doel

Onderwerp/activiteit

Planning

Een gezond economisch vestigingsklimaat Uitvoering beleidsplan startende ondernemers bestaande 2022 uit acties gericht op het terugdringen c.q. beperken van het aantal stoppers en het informeren en ondersteunen van uitkeringsgerechtigden bij de start van een eigen onderneming. (PN 2022) In 2030 is de arbeidsmarkt in de Hoeksche Pendelonderzoek ten behoeve van beperken uitgaande 2022 Waard vitaal, omdat (toekomstige) vraag en pendel aanbod in kwantitatieve en kwalitatieve zin in evenwicht is. Inspiratiesessies bedrijven op gebied van arbeidsmarkt, 2022-2023 sociaal ondernemerschap en Leven Lang Leren en Ontwikkelen Ontwikkelen Smart Hubs 2022-2023 Bevorderen betrokkenheid van werkgevers bij de 2022 inclusieve samenleving door versterking sociaal ondernemerschap De Hoeksche Waard is als Foodlab voor de In samenwerking met het ruimtelijk domein opstellen van 2022 Randstad koploper op het gebied van multifunctioneel landbouwbeleid gezond voedsel en duurzame en innovatieve landbouw. De gemeente heeft de ambitie om de kennis en kunde op dit gebied in de Hoeksche Waard zichtbaar en beleefbaar te maken voor een breed regionaal publiek en te benutten voor verbeteringen in de landbouw, natuur en gezondheid.

Innovatieve projecten voor herstel en 2022-2024 behoud bodemkwaliteit (Regio Deal) Korte Keten initiatieven waarmee de afstand tussen boer 2022-2024 en burger wordt verkleind en de voedselketen wordt verduurzaamd (Regio Deal) Projecten op gebied van regionale kennisontwikkeling en – 2022-2024 deling (Regio Deal) 23

Het versterken van het (economisch) vestigingsklimaat en welzijn

Het versterken van het toeristischrecreatief profiel

Praktisch sociaal - economisch herstelplan Corona 2022-2024 crisis gericht op herstel van de zwaar getroffen ondernemersgroepen. Deze integrale en concrete plannen moeten zorgen voor het (deels) opvangen van de negatieve effecten van de crisis. (PN 2022) Visie Vrijetijdseconomie - uitvoeringsprogramma 2022 Allianties vrijetijdseconomie

2022-2023

Doorontwikkelen waterverbindingen

2022-2024

Doorontwikkelen recreatieve routes

2022-2024

Verbinden Recreatie en Toerisme rond het Haringvliet (Regio Deal) Natuur en beleving kust Voordelta (Regio Deal)

2022-2024

Herstructurering campings en recreatieterreinen (Regio Deal) Professionele gebiedsmarketing organisatie

2022-2024

Opbouwen naamsbekendheid Hoeksche Waard en vergroten positie Hoeksche Waard Cross-mediaal marketing platform

2022-2024

Professionaliseren gastheerschap Hoeksche Waard

2022-2024

Ac t ue l e be gr ot ing B e gr ot ing 2021 2022

B e gr ot ing B e gr ot ing B e gr ot ing 2023 2024 2025

Om sc hr ijv ing

T aakv e l d

Baten

3.1 Economische ontw ikkeling

3.2 Fy sieke bedrijfsinfrastructuur

169

1.322

448

3.3 Bedrijv enloket en bedrijfsregelingen

119

139

3.4 Economische promotie

107

134

122

114

107

458

1.637

709

287

280

3.1 Economische ontw ikkeling

- 1.062

- 1.301

- 1.324

- 1.309

- 1.022

- 772

3.2 Fy sieke bedrijfsinfrastructuur

- 326

- 1.430

- 559

- 145

- 144

3.3 Bedrijv enloket en bedrijfsregelingen

- 736

- 899

- 851

- 829

- 828

- 609

3.4 Economische promotie

- 499

- 627

- 191

- 232

- 2.622

- 4.258

- 2.925

- 2.515

- 2.225

- 1.756

T ot aal bat e n Lasten

T ot aal l ast e n T ot aal sal do v an bat e n e n l ast e n

- 2.164

- 2.621

- 2.216

- 2.228

- 1.944

- 1.475

3.1 Economische ontw ikkeling

368

3.2 Fy sieke bedrijfsinfrastructuur

135

325

219

1.057

444

190

T ot aal ont t r e kkinge n r e se r v e s

1.277

1.146

418

276

Stortingen reserv es

- 1.175

- 810

- 442

T ot aal st or t inge n r e se r v e s

- 1.985

- 442

Ge r aam d r e sul t aat pr ogr am m a 3: E c onom ie

- 2.872

- 1.475

- 2.240

- 1.952

- 1.668

- 1.418

Onttrekkingen reserv es

3.3 Bedrijv enloket en bedrijfsregelingen 3.4 Economische promotie

Verbonden partijen die bijdragen aan het realiseren van onze doelstellingen CV/BV Ontwikkelingsbedrijf Bedrijvenpark Hoeksche Waard Het Ontwikkelingsbedrijf ontwikkelt bedrijventerreinen met een regionaal karakter. De activiteiten van de exploitatiemaatschappij beperken zich tot het ontwikkelen van een Hoeksche Waards bedrijventerrein van 20 hectare.

Beleidsindicatoren In onderstaande tabel zijn de volgens het BBV verplichte beleidsindicatoren opgenomen die betrekking hebben op dit programma.

Indicatoren BBV (peildatum "Waarstaatjegemeete"20-09-2021)

Jaar

Hoeksche Waard

% Netto a rbei ds pa rti ci pa ti e tov potenti el e beroeps bevol ki ng % Functi emengi ng (verhoudi ng tus s en ba nen en woni ngen) Ba nen (per 1.000 i nwoners i n de l eefti jd 15 tot en met 64 ja a r) Bedri jfs ves ti gi ngen (per 1.000 i nwoners i n de l eefti jd 15 tot en met 64 ja a r)

2020 2020 2020 2020

69,5 47,8 639,7 155,4

Gemeente weinig Nederland stedelijk 68,4 53,2 795,9 158,4

69,2 50,1 701,4 159

2.5

Programma 4 Onderwijs

Tot het programma Onderwijs behoren de taakvelden openbaar basisonderwijs, onderwijshuisvesting en onderwijsbeleid en leerlingzaken.

Wat gebeurt er om ons heen? De komende jaren zijn er extra middelen beschikbaar in het onderwijs en voor leerlingen, met als doel de gevolgen van corona tegen te gaan. We werken aan de lokale invulling van het Nationaal Programma Onderwijs, in samenwerking met de scholen en in samenhang met de overige (incidentele) steunpakketten voor de jeugd. Daarnaast is er landelijk en ook in de Hoeksche Waard in toenemende mate aandacht voor het bevorderen van kansengelijkheid in het onderwijs. Onderwijspartners, opvangpartners en gemeente moeten hier samen in optrekken. Van belang is verder dat Passend Onderwijs zich beweegt naar inclusiever onderwijs. Tenslotte wordt in 2022 opnieuw een kwaliteitsslag gemaakt in de kinderopvang, door de invoering van de pedagogisch beleidsmedewerker in de voorschoolse educatie.

Wat willen we bereiken? Wat gaan we er voor doen? Doel

Onderwerp/activiteit

Planning

Stimuleren van persoonlijke ontwikkeling en zelfredzaamheid: het bevorderen van

Lokale uitvoering Nationaal Programma Onderwijs, zodat leervertragingen worden ingehaald en leerlingen die het moeilijk hebben, ondersteund worden. Uitvoering geven aan de vastgestelde Lokale Educatieve Agenda 2021-2022 Hoeksche Waard (LEA), waaronder de thema’s • onderwijskansenbeleid, • het versterken van het leesonderwijs en buitenschoolse opvang plus Uitvoering geven aan de vastgestelde Lokale Educatieve Agenda 2021-2022 Hoeksche Waard (LEA), waaronder de thema’s: - passend onderwijs en jeugdhulp, - jeugdhulp in de (voor)school en - thuiszitters. Bijdragen aan het opstellen van de ondersteuningsplannen van de drie samenwerkingsverbanden Passend Onderwijs. Uitvoering geven aan het door de raad vastgestelde Integraal Huisvestingsplan (IHP) Onderwijs 2021- 2024. De kaders voor bewegingsonderwijs zijn met ingang van het schooljaar 2022-2023 door de gemeenteraad vastgesteld en uitvoering volgt.

2021-2023

kansengelijkheid in de voorschoolse periode en in het onderwijs.

Versterken van een sociaal en verbonden Hoeksche Waard: het stimuleren van een passend, toegankelijk, gedifferentieerd en kwalitatief hoogwaardig onderwijsaanbod voor ieder kind in de Hoeksche Waard.

Versterken van een sociaal en verbonden Hoeksche Waard: een kwalitatief goed onderwijshuisvestingsaanbod.

2021-2022

2022-2023

2021-2024

2022-2024

T aakv e l d

Baten

4.1 Openbaar basisonderw ijs

T ot aal bat e n Lasten

Ac t ue l e be gr ot ing B e gr ot ing

B e gr ot ing B e gr ot ing B e gr ot ing

2020

2021

2022

2023

2024

2025

4.2 Onderw ijshuisv esting

1.494

4.3 Onderw ijsbeleid en leerlingenzaken

798

931

1.441

1.166

781

4.1 Openbaar basisonderw ijs

818 - 738

2 .4 4 5 - 683

1 .4 7 1 - 675

1 .1 9 6 - 675

811 - 675

4.2 Onderw ijshuisv esting

- 2.048

- 3.911

- 2.207

- 2.218

- 2.244

- 2.175

4.3 Onderw ijsbeleid en leerlingenzaken

- 2.971

- 3.467

- 4.016

- 3.739

- 3.349

- 5 .7 5 6

- 8 .0 6 1

- 6 .8 9 8

- 6 .6 3 2

- 6 .2 6 7

- 6 .1 9 9

T ot aal l ast e n T ot aal sal do v an bat e n e n l ast e n

- 4 .9 3 8

- 5 .6 1 6

- 5 .4 2 7

- 5 .4 3 5

- 5 .4 5 6

- 5 .3 8 8

4.2 Onderw ijshuisv esting

426

6.928

4.3 Onderw ijsbeleid en leerlingenzaken

T ot aal ont t r e kkinge n r e se r v e s

440

6 .9 2 8

Stortingen reserv es

- 206

- 6.698

-7

T ot aal st or t inge n r e se r v e s

- 213

- 6 .6 9 8

Ge r aam d r e sul t aat pr ogr am m a 4 : Onde r w ijs

- 4 .7 1 2

- 5 .3 8 6

- 5 .4 2 7

- 5 .4 3 5

- 5 .4 5 6

- 5 .3 8 8

Onttrekkingen reserv es

4.2 Onderw ijshuisv esting 4.3 Onderw ijsbeleid en leerlingenzaken

Verbonden partijen die bijdragen aan het realiseren van onze doelstellingen Er zijn binnen dit programma geen verbonden partijen.

Jaar

Hoeksche Waard

% Voorti jdi ge s chool verl a ters zonder s ta rtkwa l i fi ca ti e Abs ol uut verzui m per 1.000 l eerpl i chti ge l eerl i ngen 5-18 jr Rel a ti ef verzui m per 1.000 l eerpl i chti ge l eerl i ngen 5-18 jr

2020 2017 2019

1,4 0,7 8

weinig Nederland stedelijk 1,7 1,8 26

1,3 1,5 19

2.6

Programma 5 Sport, Cultuur en Recreatie

Tot programma Sport, Cultuur en Recreatie behoren de taakvelden sportbeleid en activering, sportaccommodaties, cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie, musea, cultureel erfgoed en media. Ook het subsidiebeleid en welzijnswerk zijn in dit programma ondergebracht.

Wat gebeurt er om ons heen? Het belang van sport en cultuur blijft onverminderd groot. Zowel voor het individu als voor de maatschappij in brede zin. Mensen die sporten zijn gezonder en hebben een groter sociaal netwerk. Dit versterkt de sociale verbanden, tussen inwoners onderling en tussen inwoners, maatschappelijke organisaties en de gemeente. Deze verbanden vormen samen een sterke sociale basis. Bovendien dragen levendige sportclubs en inspirerende culturele (erfgoed) initiatieven bij aan vitale dorpen en kernen. We weten echter dat het aantal leden van verenigingen en sportclubs al jaren afneemt. In 2020 waren er in Nederland zo'n 151.800 minder mensen lid van sportbonden dan in het jaar daarvoor. Daar komt bij dat de helft van de Nederlanders minder is gaan sporten of gestopt is met sporten als gevolg van de coronacrisis. In de komende jaren investeren we daarom in een toegankelijk aanbod van accommodaties dat aansluit bij de wensen van de inwoners en dat op eenduidige wijze wordt beheerd en onderhouden.

Wat willen we bereiken? Wat gaan we er voor doen? Onderwerp/activiteit Planning Stimuleren van persoonlijke ontwikkeling Uitvoering geven aan de Uitvoeringsagenda cultuur 2022-2024 en zelfredzaamheid: het bevorderen van Ontwikkelen van integrale sport- en beweegnota en beleid 2022 sport- en cultuurdeelname voor financiële ondersteuning van jeugdtopsporttalenten.(PN 2022) Versterken van een sociaal en verbonden De uitvoeringsagenda’s cultuur & erfgoed (2021-2024) zijn 2022-2024 Hoeksche Waard: een stevige basis voor uitgevoerd. Het accent ligt daarbij op het versterken van de sport en cultuur basis(infra)structuur door het bieden van duidelijke financiële voorwaarden, zorg voor goede huisvesting en het faciliteren en stimuleren van onderlinge samenwerking. Daarnaast ligt het accent op het verankeren van erfgoed in ruimtelijke beleidsinstrumenten. Het beleid voor de harmonisatie voor de 2022-2024 buitensportaccommodaties is gereed en wordt geïmplementeerd. Daarnaast vinden nog investeringen vanuit het huidige beleid plaats. (PN 2022) Behoud en ontwikkeling van Restauratie en nieuwbouw van Fort Buitensluis (PN 2022) 2022 -2023 cultureel erfgoed in de Hoeksche Waard (PN 2022)

Doel

Wat mag het kosten? In onderstaande tabel zijn de extra kosten van de nieuwe beleidswensen en bijstellingen van bestaand beleid opgenomen. Onderstaande tabel geeft weer: de baten en lasten per taakveld, het totaalsaldo van baten en lasten, de wijzigingen in de reserves en het geraamde resultaat (na verrekening met reserves). De baten geven wij weer als +/+ en de lasten als -/-.

(bedragen x €1.000) Om sc hr ijv ing

T aakv e l d

Baten

5.1 Sportbeleid en activ ering

W e r ke l ijk 2020

Ac t ue l e be gr ot ing B e gr ot ing 2021 2022

B e gr ot ing B e gr ot ing B e gr ot ing 2023 2024 2025

100

1.602

1.901

1.940

1.939

1.940

5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie 30

5.4 Musea

5.5 Cultureel erfgoed

5.2 Sportaccommodaties

5.6 Media

1.731

2.053

2.029

1.970

1.971

- 844

- 1.104

- 1.142

- 964

- 951

- 901

- 6.995

- 7.901

- 7.786

- 7.594

- 7.529

- 7.527

5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie - 420 - 997

- 534

- 479

- 415

5.4 Musea

- 243

- 251

- 234

- 227

- 218

5.5 Cultureel erfgoed

- 568

- 784

- 612

- 610

- 565

- 561

- 1.657

- 1.750

- 1.704

- 1.541

- 10.728

- 12.787

- 12.012

- 11.578

- 11.219

- 11.164

- 8.997 0

- 10.734 74

- 9.983 44

- 9.608 4

- 9.248 4

- 9.192 4

5.2 Sportaccommodaties 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie 5.4 Musea

757

796

680

512

475

0 12

688 0

0 0

5.5 Cultureel erfgoed

250

150

5.6 Media

125

122

239

1.145

1.829

816

754

491

- 221

5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie 0 - 249

5.4 Musea

-8

5.5 Cultureel erfgoed

-4

5.6 Media

- 370

T ot aal st or t inge n r e se r v e s

- 232

- 619

Ge r aam d r e sul t aat pr ogr am m a 5: Spor t , c ul t uur e n r e c r e at ie

- 8.084

- 9.523

- 9.167

- 8.853

- 8.757

- 8.702

T ot aal bat e n Lasten

5.1 Sportbeleid en activ ering 5.2 Sportaccommodaties

5.6 Media T ot aal l ast e n T ot aal sal do v an bat e n e n l ast e n Onttrekkingen reserv es 5.1 Sportbeleid en activ ering

T ot aal ont t r e kkinge n r e se r v e s Stortingen reserv es

5.2 Sportaccommodaties

Verbonden partijen die bijdragen aan het realiseren van onze doelstellingen Sportstichting Strijen De stichting is eigenaar van het zwembad en de sporthal in Strijen en verhuurt het complex aan Laco Strijen bv. Ook de zorg voor de instandhouding van het complex ligt bij de stichting als eigenaar. Bres Accommodaties BV De vennootschap heeft met name ten doel: • Het exploiteren van het recreatieoord Binnenmaas en diverse binnensport-, recreatie- en welzijnsfaciliteiten, inclusief het (technisch) beheren van (overig) vastgoed.

Beleidsindicatoren In onderstaande tabel zijn de volgens het BBV verplichte beleidsindicatoren opgenomen die betrekking hebben op dit programma. Gemeente weinig

Hoeksche Indicatoren BBV (peildatum "Waarstaatjegemeete"20-09-2021)

Jaar

% Niet-s porters t.o.v. bevolking 19 jaar en ouder

2020

Waard

Nederland stedelijk 52,9

49,3

50,9

2.7

Programma 6 Sociaal Domein

Tot het programma Sociaal Domein behoren de taakvelden samenkracht en inwonersparticipatie, wijkteams, inkomensregelingen, begeleide participatie, arbeidsparticipatie, maatwerkvoorzieningen (Wmo), maatwerkdienstverlening 18+, maatwerkdienstverlening 18-, geëscaleerde zorg 18+ en geëscaleerde zorg 18-.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/10669185/1