Bijlage toezegging 9 maart Gebiedsprofiel Hoeksche Waard-

Op dit moment is de overgang naar het landschap vaak hard

WERKGEBIEDEN MET KARAKTER

Ambities - Het bedrijventerrein is zoveel mogelijk onderdeel van het compacte dorp. Het karakter en de sfeer dragen bij aan de identiteit van het dorp. Daar waar een bedrijventerrein de entree van een dorp vormt, wordt extra aandacht geschonken aan de beeldkwaliteit van het terrein. - Transformatie, herstructurering en innovatie van bedrijventerreinen wordt aangegrepen om een kwaliteitsslag te maken naar een (multi-)functioneel en aantrekkelijk werkgebied voor werknemers, bezoekers en bewoners. Hierbij ligt het accent op duurzame ontwikkeling en innovatie. - Het bedrijventerrein wordt goed en vanzelfsprekend verbonden met haar omgeving. Dit betekent dat landschappelijke structuren worden ingepast en ingezet om het bedrijventerrein onderscheidend te maken en te verbinden met de omgeving. - Het bedrijventerrein is geen barrière voor recreatieve routes. - De overgang tussen het bedrijventerrein en het landschap of het dorp wordt zorgvuldig vormgeven en verzacht door (transparante) beplanting. Ook de waterbergingsopgave kan gebruikt worden om de rand vorm te geven. - De bebouwing heeft een representatieve uitstraling, ook richting het landschap. De maat en schaal sluiten aan bij die van het dorp en het landschap.

De bedrijfsrand verzachten door een inrichting met opgaande beplanting en water

93

Watergebonden werkgebied Karakteristiek Watergebonden werkgebieden (natte bedrijventerreinen) zijn werkgebieden gekoppeld aan binnenvaartwater. Van oudsher is veel Hoeksche bedrijvigheid gekoppeld aan het water, maar de betekenis daarvan is enorm afgenomen. Op dit moment hebben alleen ’s Gravendeel en Puttershoek nog een aantal laad- en loskades en kleinschalige havens, maar deze terreinen worden zeer extensief gebruikt. De buitendijkse terreinen liggen op dezelfde hoogte als de rivierdijk, waardoor de aanwezige bebouwing zichtbaar is vanuit de polder. In het ‘Masterplan Noordrand Hoeksche Waard’ wordt ingezet op de versterking van de watergebonden bedrijvigheid, waarbij aansluiting wordt gezocht bij de watergebonden bedrijvigheid in de regio.

Ambities - De watergebonden bedrijvigheid draagt bij aan de identiteit en het karakter van de Hoeksche Waard en de verschillende dorpen. Hiertoe wordt ontwikkelingsruimte geboden aan watergerelateerde bedrijven. - Vanwege de zichtbaarheid heeft de bebouwing een representatieve uitstraling passend bij het stoere karakter van de haven. Er wordt ingezet op het vergroten van het contrast tussen het ruwe en stoere karakter van de haven en het overzichtelijke en vertrouwde (beschutte) karakter van het dorp. - Het bedrijventerrein wordt transparant ingericht, waardoor de visuele relatie tussen de rivierdijk en de Oude Maas wordt behouden. Bebouwing en beplantingsstructuren staan haaks op de dijk, waardoor zichtlijnen intact blijven. Indien mogelijk wordt het water toegankelijk gemaakt, bijvoorbeeld door een langzaam verkeersroute. - Het bedrijventerrein wordt landschappelijk ingepast. De rand wordt zodanig vormgegeven dat wederzijdse negatieve invloeden worden voorkomen.

De haven van ‘s Gravendeel

In de haven van Puttershoek is ruimte voor nieuwe ontwikkelingen door het verdwijnen van de Suikerunie

94

GEBIEDSPROFIEL HOEKSCHE WAARD - APRIL 2013

Glastuinbouwgebied

Verspreide glastuinbouw

Karakteristiek De noordrand van de Hoeksche Waard heeft de typering schakelzone stadland-water, een relatief verstedelijkte zone. De glastuinbouwlocatie is gelegen in de noordrand waar de opgave gericht is op transformatie en herinrichting van het landschap. Het landschap van de noordrand heeft de karakteristiek van het deltalandschap: dijken, kreken en open polders.

Karakteristiek Verspreid over het eiland liggen meerdere glastuinbouwbedrijven. Deze zijn weliswaar kleinschalig, maar ze zijn wel van invloed op de beleving van het landschap. Een aantal van deze kassen ligt op kwetsbare locaties in een open polderlandschap en daarom wordt er gestreefd naar de sanering van verspreid glas. Om toch voldoende toekomstperspectief te bieden voor bedrijven die willen groeien, wordt overwogen om op een zorgvuldig afgewogen concentratielocatie nieuwe glastuinbouw mogelijk te maken. Een goede landschappelijke inpassing is bij alle vormen van glastuinbouw een vereiste.

Ambities - Het glastuinbouwgebied heeft een grootschalig, geconcentreerd en modern uiterlijk en gaat zoveel mogelijk uit van meervoudig ruimtegebruik en collectieve voorzieningen, ook in combinatie met nabijgelegen bedrijventerreinen. - Bij de inpassing van een glastuinbouwgebied wordt aandacht besteed aan de landschappelijke inpassing en de aansluiting op de omgeving.

Glastuinbouw op kwetsbare plekken saneren

WERKGEBIEDEN MET KARAKTER

Ambities - Gestreefd wordt naar de sanering van verspreid glas. - De verspreide kassen worden zoveel mogelijk geclusterd in één of twee glastuinbouwgebieden. Deze glastuinbouwgebieden hebben een grootschalig, geconcentreerd en modern uiterlijk en gaan zoveel mogelijk uit van meervoudig ruimtegebruik en collectieve voorzieningen. - Bij de toepassing van de glas-voor-glas regeling voor bestaand glas moet aandacht gegeven worden aan de landschappelijke inpassing en aansluiting op de omgeving.

De rand van glascomplexen verzachten door een waterrijke inrichting met struweel en rietkragen

95

Vrijetijdslandschap Karakteristiek Recreatie en toerisme in de Hoeksche Waard richt zich met name op de beleving van het bijzondere polderlandschap met het kenmerkende patroon van kreken en dijken, historische dorpen en haventjes en op de ligging aan de Delta, met uitgestrekte (buitendijkse) natuurgebieden en goede watersportmogelijkheden. De noordrand van het eiland heeft een intensiever karakter, het recreatieve gebruik is vooral gericht op recreatieve uitloop vanuit de grotere kernen. De zuidrand van het eiland kent een luwer karakter, met recreatie gericht op landschap- en natuurbeleving. Een bijzondere positie wordt ingenomen door het natuureiland Tiengemeten dat jaarlijks veel bezoekers trekt. Ontwikkelingen Recreatie en toerisme zijn belangrijke speerpunten voor het regionaal ruimtelijk beleid. Het beter beleefbaar maken en het toeristisch sterker profileren van het veelzijdige landschap staan centraal. Hierbij worden de kreken en de dijken gezien als de dragers van het recreatieve netwerk. De zuidrand van het eiland, gelegen aan de delta, is een ontwikkelingsgebied voor watersport en verblijfsrecreatie, met de daarbij behorende voorzieningen. Ontwikkelingen in de noordrand richten zich vooral op de recreatieve uitloop vanuit de grotere kernen en voor de vestiging van bijzondere vrijetijdsvoorzieningen. Dit alles binnen het kader van het ‘Masterplan Noordrand’.

Rond alle kernen in de Hoeksche Waard wordt ingezet op het verbeteren van kleinschalige recreatieve uitloopmogelijkheden en van de aansluiting op het grotere recreatieve netwerk. Daarnaast wordt er ingezet op het uitbreiden van het aantal overnachtingsplaatsen, mits passend binnen de gestelde ruimtelijke kaders.

VRIJETIJDSLANDSCHAP

Ambities uit de kwaliteitskaart - Ontwikkeling van het vrijetijdslandschap tot een samenhangend, gevarieerd, verbindend en aantrekkelijk provinciaal stelsel. - Sterke stad-landverbinding door een aansluitend netwerk voor fietsen, varen en wandelen. De langeafstandsroutes en de recreatietransferia vormen de basis voor een regionaal fijnmazig netwerk en verbinden het Zuid-Hollandse vrijetijdslandschap met omliggende provincies. - Uitbreiding van recreatieve voorzieningen aan het recreatief netwerk, waarbij waar mogelijk gebruik wordt gemaakt van cultuurhistorisch erfgoed of nieuwe bijzondere locaties worden toegevoegd. - Zuid-Holland als waterprovincie bereikbaar en aantrekkelijk. Verbeteren van de recreatieve gebruikswaarde en belevingskwaliteit van de vaarnetwerken en waar mogelijk toevoegen van nieuwe verbindingen. Havens, aanlegplaatsen, etc. zijn onderdeel van het netwerk. - Ontwikkelingen vergroten de diversiteit in ruimtelijke inrichting en programma tussen de verschillende recreatie- en groengebieden. Deze diversiteit is gebaseerd op de ligging ten opzichte van het stedelijk weefsel, de landschappelijke kenmerken ter plaatse en de ligging ten opzichte van ander stedelijk groen. Het aanbod wordt hierdoor specifieker en sterker verbonden met de Zuid-Hollands kwaliteiten. - Opheffen van barrièrewerking door het waar mogelijk toevoegen van openbare verbindingen en routes.

- Toegankelijk en beleefbaar maken van unieke natuurlandschappen van Zuid-Holland in evenwicht met de ecologische draagkracht.

97

Oriëntatiepunt: kerktoren, molen met vrije windvang, watertoren, suikerunie Voor de uitwerking van deze legenda-eenheid verwijzen wij naar Kwaliteit in dorpsgebied (pagina 71).

De spitse kerktoren van Zuid-Beijerland is vanaf verre zichtbaar en herkenbaar

98

GEBIEDSPROFIEL HOEKSCHE WAARD - APRIL 2013

Natuurrecreatie Karakteristiek Natuurrecreatie in de Hoeksche Waard concentreert zich op het buitendijks gebied. De grootste natuurgebieden liggen aan de zuidrand van het eiland, met het eiland Tiengemeten, dat jaarlijks duizenden bezoekers trekt, als centrale attractie. Het is grootschalige deltanatuur waar land en water samen komen. De buitendijkse natuurgebieden langs de noordrand van het eiland zijn minder uitgestrekt. De natuurgebieden zijn aantrekkelijk voor de actieve rustzoeker en de onderzoekende natuurliefhebber. Ze zijn echter niet overal toegankelijk en beleefbaar. Het natuurbezoekerscentrum Klein Profijt en het bezoekerscentrum Tiengemeten vormen belangrijke attracties en knooppunten.

Ambities - Versterken van de toegankelijkheid en beleefbaarheid van natuurgebieden, waarbij de ecologische draagkracht en de natuurwetgeving de randvoorwaarden bepalen. Denk aan routing, parkeren, bebording, informatievoorzieningen en wellicht een horecagelegenheid. De nadruk ligt op de natuur, dus inrichtingselementen zijn eenvoudig maar doelmatig. - Versterken van de verbinding van natuurgebieden met de dorpen door middel van routes en het strategisch plaatsen van functies. - Vergroten van de bereikbaarheid van de natuurgebieden vanaf het water door de aanleg van aanlegsteigers, passend binnen de ecologische draagkracht en natuurwetgeving. Deze aanlegplekken hebben een informeel, natuurlijk karakter en een kleine schaal en maat. - Inzet op de ontwikkeling van een ‘groene zoom’ rondom de hele Hoeksche Waard met buitendijkse natuur- en recreatiegebieden en aangrenzende binnendijkse groengebieden. - Doorontwikkeling van de recreatieve potenties van Tiengemeten als centrale attractie voor natuurbeleving van de Hoeksche Waard.

Extensieve recreatie in het buitendijks natuurgebied

Recreanten op het eiland Tiengemeten

VRIJETIJDSLANDSCHAP

99

Recreatiegebied Karakteristiek Verspreid over de Hoeksche Waard ligt een aantal, over het algemeen kleine recreatiegebieden zoals dagrecreatieterreinen, dorpsbosjes/parken, sportvelden en golfbanen. Ook zijn er een beperkt aantal campings op het eiland. Deze terreinen liggen soms in de dorpsrand of aan de dijk, maar soms ook vrij in de polder. De landschappelijke inpassing is wisselend. Uitbreiding van het aanbod aan verblijfsrecreatie wordt als essentieel gezien voor het draagvlak van toeristisch-recreatieve voorzieningen.

Ambities - Recreatiegebieden niet als op zichzelf staande gebieden ontwikkelen, maar koppelen aan de landschappelijke structuren en dorpen en opnemen in het recreatienetwerk. De inrichting, schaal en maat van recreatiegebieden sluiten aan bij het landschap. - Recreatiegebieden sluiten aan op de omgeving door een zorgvuldige vormgeving van de randen en bij voorkeur doorgaande routes over het terrein zodat het gebied geen barrière vormt. - In het open polderlandschap recreatieterreinen waar mogelijk koppelen aan dorpen en erven om versnippering van de ruimte te voorkomen. De ontwikkeling en herstructurering van de recreatieterreinen benutten bij de afronding van de dorpen (zie ook Kwaliteit van de dorpsrand). Grotere ontwikkelingen integraal oppakken waarbij recreatieve en landschapsontwikkelingen worden gekoppeld. - Bij recreatieve ontwikkelingen in de noordrand van het eiland (Masterplan Noordrand) inzetten op een goede verbinding tussen de verschillende recreatieve voorzieningen en de stedelijke omgeving en een goede inpassing binnen een stevig landschappelijk raamwerk.

Buitendijks recreatiegebied

Het golfterrein bij Numansdorp

100

GEBIEDSPROFIEL HOEKSCHE WAARD - APRIL 2013