Verslag raadsvergadering d.d. 31 maart 2021

De huidige tekst is naar haar mening zeer onethisch en manipulatief. Zij wil niet dat mensen bij voorbaat al geen hulp meer durven aanvragen, omdat er druk wordt uitgeoefend. Haar vraag is hoe de wethouder daartegenaan kijkt. De heer VAN VOORDEN twijfelt aan de maatregel vanwege het grijze gebied en vraagt de wethouder heel goed duidelijk te maken hoe zij die nu exact ziet. Mevrouw WALTERS (wethouder) gaat het om het bespreekbaar maken van eigen kracht: wat hebben mensen hiervoor georganiseerd en waarom ze dat niet doorzetten. Zij heeft geen behoefte om dat nog gedetailleerd uit te werken. Zij adviseert de raad om over het amendement A 21-21 van de ChristenUnie te laten stemmen, zodat duidelijk wordt hoe de raad erin zit. Zij stelt in tegenstelling tot Democraten Hilversum dat wel alle bewoners zorg krijgen. De interpretatie valt volledig binnen de wet, zodat zij geen behoefte heeft om die aan het ministerie voor te leggen. Ongelijke gevallen ongelijk behandelen klinkt wellicht raar, maar is eigenlijk wat je doet bij individueel maatwerk: kijken wat er in een bepaalde situatie aan de hand is en hoe je dat het beste opvangt. Wat betreft de verdeelsleutel van bezuinigingen tussen de gemeente, de regio en het Rijk heeft de gemeente Hilversum een taakstelling van € 900.000,- vanaf 2022 en € 1,2 miljoen vanaf 2023.

Die taakstelling wordt gehaald door met de regio of zelf activiteiten uit te voeren. De taakstelling voor het Rijk is € 2 miljoen vanaf 2023. Zij hoopt dat het nieuwe kabinet met geld over de brug komt, er zijn genoeg aanwijzingen dat dat volkomen terecht is. De gemeente doet veel aan preventie, wat ook Leefbaar Hilversum voorstaat. Er zijn praktijkondersteuners bij de huisartsen, jongerenwerk en begeleiding in de wijk. Het voorliggende stuk gaat echter over de maatwerkvoorzieningen die de gemeente samen met de regio inkoopt, zodat preventie wat minder aan bod komt. De scope was maatwerk. Het belang van het kind staat voor veel zorgverleners op de eerste plaats. Wellicht kent Leefbaar Hilversum voorbeelden waarbij dat niet zo is. Het blijft altijd maatwerk en er zijn mogelijkheden om in bezwaar en beroep te gaan, mocht het niet goed gaan. Vandaag is het dashboard sociaal domein voor de commissievergadering aangeleverd, waarin te zien is hoe het staat met afhandeling van verzoeken, bezwaren en beroepen. De SP adviseerde een nieuwe nota te schrijven vanwege nieuwe ontwikkelingen. Er worden wel dingen geschreven, maar er is echter nog niets voor gemeenten veranderd, in de zin dat gemeenten taken anders mogen uitvoeren of meer budget krijgen.

Qua corona is het nog steeds wel te doen voor aanbieders en het hele veld zet zich in om kwetsbare jongeren en inwoners goed te ondersteunen. Over beschermd wonen komt de raad binnenkort te spreken. Toegezegd heeft zij nog te kijken naar een eerdere toezegging over wachtlijsten, waarop zij terugkomt. Toen de coalitie aantrad is de ingeboekte bezuiniging van € 800.000,- voor welzijn ingelost en uiteindelijk besteedt de gemeente nu zo’n € 1 miljoen meer per jaar aan welzijn. Dat is ook te zien in wijken wat betreft opbouwwerk, jongerenwerk en maatschappelijk werk. Tweede termijn HI20210331

19

Mevrouw VERWEIJ is blij met de toezeggingen voor een routekaart, fasering en dat de raad mag beslissen. Zij wil daarnaast de toezegging dat de wethouder die actief naar de raad brengt en niet via een raadsinformatiebrief. In tegenstelling tot het college vindt de SP de ingeslagen niet goed. De minister heeft wel degelijk een aanwijzing over de jeugdzorg gestuurd en zij neemt aan dat het college daarvan kennis heeft genomen. Regeren is ook vooruitzien, een beetje risico nemen en andere politieke keuzen maken. Die keuzen moeten volgens haar soms anders zijn. Soms moet je niet op het Rijk wachten en gewoon kiezen om geld te investeren omdat het nodig is en omdat het moet. Wellicht moeten andere plannen versoberen en het vrijkomend geld in de mensen worden gestoken die dat zo hard nodig hebben. Zij kan zich voorstellen dat de wethouder gaat onderzoeken doelgroepenvervoer en huishoudelijke zorg onder te brengen in een eigen voorziening. Voor onderzoek daarnaar kondigt zij een motie aan voor een volgende raadsvergadering. Zij is blij met de komst van een stuk over beschermd wonen, waar de wachtlijsten enorm zijn. Er zijn kwetsbare mensen die op een huis wachten. Desnoods moet er geld bij en wat de SP betreft koopt de gemeente die huizen zelf.

De heer VAN VOORDEN roept D66 op het CDA-amendement A 21-20 te steunen, zodat zij later niet het verwijt krijgt voor wachtlijsten in de jeugdzorg te zijn. Als de taakstelling op het sociaal domein niet wordt gehaald wil hij de raad alsnog laten meenemen en blijft motie M 20-96 van toepassing. Mevrouw VREUGDENHIL-DE BLÉCOURT wijst op andere manieren om geen budgetplafond in te stellen en te zorgen dat er minder kinderen terecht komen in een jeugdinrichting. Zij hoopt dat dat uit een nadere analyse van de onderwerpen uit het koersdocument naar voren komt. Wat betreft huishoudelijke zorg voorspelt zij wat het oordeel van de Centrale Raad van Beroep zal zijn als zij het door haar geciteerde stukje tekst daaraan voorlegt. De heer BLOK komt het ontraden van zijn amendement A 21-34 wat vreemd over, dat volgens de wethouder niet passend zou zijn. Daarop vraagt hij een nadere toelichting. De wethouder ging namelijk niet in op zijn argumentatie. Motie M 20-96 ging over het door het college met een eigen koersdocument naar de raad komen en wordt niet uitgevoerd. Nu gaat de regio aan de slag met gemeentelijke financiën, wat echter het budgetrecht van de gemeenteraad is. Een zienswijze is een matig aftreksel daarvan. Mevrouw WALTERS (wethouder) brengt de routekaart actief naar de raad toe.

Zij betwijfelt of het financieel beter is om van de huishoudelijke zorg een eigen voorziening te maken. Op beschermd wonen komt wethouder Voorink terug. Naar aanleiding van motie M 20-96 over de koers op de taakstelling heeft zij direct gezegd met het voorliggende stuk te komen. De routekaart gaat over wat regionaal en lokaal gebeurt. Mocht de routekaart niet voldoende zijn om de taakstelling te halen, dan komt zij naar de gemeenteraad terug. Bij de begrotingsbehandeling zal bekend zijn hoe de taakstelling wordt gehaald en kan de raad zijn budgetrecht ten volle benutten. Er zijn andere manieren om verblijf van kinderen in jeugdzorginstellingen te voorkomen, waarmee het college ook aan de slag is gegaan, zoals tussenvoorzieningen voor een maand, zodat die periode er is om eerst een andere oplossing te verzinnen, waarbij het kind beter af is, zoals gezinshuizen en verblijf bij familieleden of pleeggezinnen. De opvatting van mevrouw Vreugdenhil over de Centrale Raad van Beroep is voor haar eigen rekening. Zij denkt niet dat die raad de genoemde zinsnede zou beoordelen. Hilversums Belang gaat er van uit dat de regio er met gemeentelijke gelden en plannen vandoor gaat. De mensen van het Sociaal Plein werken echter samen met ambtenaren van andere sociale pleinen aan de uitvoering van het plan. De coördinatie zit wel bij de regio.

Dat wil niet zeggen dat de regio gaat over het gemeentelijke budget of de gemeentelijke activiteiten. Er komt een routekaart over wat de gemeente samendoet met andere gemeenten en wat de gemeente lokaal doet. HI20210331

20

Mevrouw VERWEIJ hecht eraan te vermelden dat de Adviesraad Sociaal Domein expliciet negatief adviseerde over maatregelen 10 en 14. Zij roept daarom op om eerst daarmee te gaan praten voor met de regio te spreken over een routekaart, zodat de adviesraad niet zegt te laat betrokken te zijn. De SP wil graag weer laten werken aan een fatsoenlijke ombudsfunctie voor als mensen klachten hebben. Zij adviseert de wethouder dringend met de Adviesraad Sociaal Domein te spreken over cliëntondersteuners, voordat een routekaart wordt gemaakt. De heer BLOK meent dat het budgetrecht nu moet gelden en niet tegen het einde van het jaar, als alles al door de regio zal zijn besloten. Mevrouw WALTERS (wethouder) gaat het bij maatregel 10 om het inzetten van mensen in de arbeidsmatige dagbesteding in huishoudelijke hulp. Met het amendement A 21-20 van het CDA wordt die maatregel afgezwakt en wordt dat onderdeel eruit gehaald. Over maatregel 14 heeft het CDA in haar amendement al aangegeven dat arbeid in plaats van zorg in zekere zin aan de werk- en inkomenkant is opgenomen. Bezien moet worden wanneer een route richting zorg of arbeid passend is. Grote conflicten ziet zij daarbij niet en bij de uitvoering wordt de Adviesraad Sociaal Domein betrokken. Er zijn onafhankelijke cliëntondersteuners van MEE en daarnaast is de gemeente aangesloten bij de Nationale Ombudsman.

Er is dus een voldoende ombudsfunctie. Het plan komt nog terug naar de raad, zodat de raad over het budget kan beslissen. Zij beveelt amendementen A 21-24 en A 21-20 bij de raad aan. Amendement A 21-22 van de PvdA, ‘Aanpassing zienswijze naar een financieel gezond sociaal domein, wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en met 6 tegen 28 stemmen verworpen, met de stemmen van de SP, de PvdA, Leefbaar Hilversum en het lid Kruijswijk Jansen van het CDA voor. Mevrouw WESSELINK legt een stemverklaring af over amendement A 21-20, waar zij tegen stemt, ondanks de goede betogen over een budgetplafond. In de andere aspecten van het amendementen kan zij zich niet goed vinden. Amendement A 21-20 van het CDA, ‘Aanpassing zienswijze naar een financieel gezond sociaal domein’, wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en met 21 tegen 13 stemmen aangenomen, met de stemmen van de VVD, D66 en Democraten Hilversum tegen. Amendement A 21-21 van de ChristenUnie, ‘Aanpassing zienswijze met betrekking tot huishoudelijke hulp en inkomen’, wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en 15 tegen 19 stemmen verworpen, met de stemmen van D66, het CDA, de ChristenUnie, de SP en Leefbaar Hilversum, Democraten Hilversum voor.

Amendement A 21-24 van D66, GroenLinks, Hart voor Hilversum en de VVD, ‘Aanpassing zienswijze naar een financieel gezond sociaal domein’ wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en met 27 tegen 7 stemmen aangenomen, met de stemmen van het lid Vreugdenhil-de Blécourt van de ChristenUnie, de PvdA, de SP, Leefbaar Hilversum en Hilversums Belang tegen, waarbij wordt aangetekend dat mevrouw A.F. Vreugdenhil-de Blécourt per abuis heeft tegengestemd. Amendement A 21-34 van Hilversums Belang, ‘Regionale zorgbezuiniging’ wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en met 4 tegen 29 stemmen verworpen, met de stemmen van de SP, Hilversums Belang en Democraten Hilversum voor, waarbij mevrouw Vreugdenhil heeft aangegeven verkeerd te hebben gestemd. Het geamendeerde voorstel van burgemeester en wethouders wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en met 27 tegen 7 stemmen aangenomen, met de stemmen van de PvdA, HI20210331

21

de SP, Leefbaar Hilversum, Hilversums Belang en het lid Vreugdenhil-de Blécourt van de ChristenUnie tegen. De VOORZITTER schorst de vergadering. Schorsing (22.05 – 22.15 uur). De VOORZITTER heropent de vergadering. 13

REKENKAMERONDERZOEK NAAR BETROKKENHEID INWONERS BIJ DE HIL VERSUMSE ENERGIE- EN WARTMETRANSITIE

De VOORZITTER geeft te kennen dat de Rekenkamer onderzoek heeft gedaan naar de betrokkenheid van inwoners bij de energie- en warmtetransitie in Hilversum. De Rekenkamer concludeert dat alle betrokken partijen (netbeheerders, marktpartijen, woningbouwcorporaties en energiecoöperaties) eigen doelen en wensen hebben. De gemeente zoekt naar manieren om beleidsdoelen, verwachtingen en rollen van deze partijen met elkaar te verbinden om zo in 2040 uiteindelijk aardgasvrij te zijn. Het college heeft in een bestuurlijke reactie aangegeven de aan het college gerichte aanbevelingen over te nemen. Het voorstel is behandeld in de raadscommissievergadering van 10 maart jl. waarin de woordvoerders adviseerden het voorstel met debat in de raadsvergadering vanavond te behandelen. Mevrouw KALK vindt de conclusie van de Rekenkamer dat nog veel te verbeteren is geen verrassing, maar wel dat dat over de gehele linie geldt. Het gaat om een duidelijke rol voor de gemeente in de warmtetransitie met concretere doelen voor duurzaamheid in de breedste zin van het woord, met meer betrokkenheid van burgers, burgers ruimte geven, een betere samenwerking met energiecoöperaties en nog veel meer.

Bij het vaststellen van de uitgangspunten voor de warmtetransitievisie heeft de PvdA al gezegd dat er meters gemaakt moeten worden op het gebied van duurzaamheid en de aanpak om van het gas af te gaan duidelijker moet. Zij mist de ambitie en begrijpt op basis van het onderzoek waarom dat zo is. Er is niet veel tijd meer. Duurzaamheid vergt investeringen, samenwerking, concrete doelen en ambitie. Zij is er blij mee dat het college heeft aangegeven alle aanbevelingen over te gaan nemen. De transitie heeft een duidelijke en krachtige overheid nodig. De gemeenteraad heeft betrouwbare informatie nodig om zijn rol te kunnen vervullen. Geen jubelverhalen meer, maar heldere doelen. Zij hoopt dat het rapport een reden voor het college is om zijn uitgangpunten voor de warmtetransitievisie nog eens onder de loep te nemen op basis van conclusies en aanbevelingen en een aangepast voorstel aan de raad voor te leggen. Dat zou haars inziens recht doen aan de uitkomsten van het onderzoek. Die uitkomsten werden door de commissie breed onderschreven. Op die manier is nog eens te kijken naar een invulling van de wijkgerichte aanpak in samenspraak met bewoners. De heer VAN WAARDEN herkent zich in de conclusies en de aanbevelingen van de Rekenkamer. De energie- en warmtetransitie leven steeds meer. Er gebeurt best veel, zowel binnen en buiten de muren van het raadhuis.

100 kiloton CO2-reductie is behaald, maar er moet veel meer gebeuren om de komende jaren voortgang te blijven boeken en de betrokkenheid van de burgers te vergroten. In dat proces zoekt de gemeente naar haar rol. Dat vraagt om de ambities van de gemeente samen met bewoners en betrokkenen om te zetten in concrete plannen en activiteiten en samen de vereiste versnelling te realiseren. Zijn grootste teleurstelling van de afgelopen verkiezingen is dat de kans erg groot is dat er vanuit Den Haag weinig verwacht hoeft te worden op klimaatgebied. Om nog iets aan de klimaatverandering te kunnen doen is het al bijna te laat. Maar ondertussen lijkt Nederland de afspraken voor 2030 uit het Klimaatakkoord niet te halen. Groen wordt met de mond beleden, maar volstrekt onvoldoende in daden omgezet. De VNG maakt zich hard voor om meer duidelijkheid en budget voor gemeenten te krijgen vanuit Den Haag. Dat is essentieel om lokaal als gemeente transitie en beleid vorm te geven en het momentum te creëren. Gezien het recente verkiezingsresultaat heeft hij daarin vooralsnog een hard hoofd. Daardoor wil hij zich echter niet laten weerhouden. Een beter milieu begint namelijk bij jezelf en ook in HI20210331

22

Hilversum. Samen met de aanbevelingen van de Rekenkamer wil hij zorgen voor concrete stappen en projecten om ambities en doelstellingen waar te maken. Samen moet men scherp zijn op de voortgang en samenwerken aan het zichtbaar maken van de energie- en warmtetransitie. Samen moet men werken aan het besef dat klimaatverandering uiteindelijk allen raakt, ook het Hilversum van de toekomstige generaties. De heer VAN VOORDEN schrok van het heldere rapport van de Rekenkamer. Drie jaar terug, toen het college met GroenLinks en D66 aantrad, had hij nooit kunnen bedenken ooit een rekenkamerrapport te zullen bespreken over de energietransitie met zo’n negatieve formulering. De titel van het coalitieakkoord luidt ‘Aan de slag voor een buurtgericht, duurzaam, veilig en levendig Hilversum.’ Daarin staat ook de regie te nemen bij het maken van plannen en een energieteam samen te stellen dat regie neemt, focus aanbrengt en integraal werkt. De gemeente neemt daarmee verantwoordelijkheid voor de opgave en geeft het wat en hoe vorm met inwoners, ondernemers en de markt. Organisaties als scholen en bedrijven, waarmee de gemeente een relatie heeft of waarop de gemeente een toezichthoudende rol vervult, worden aangesproken op hun verantwoordelijkheid in de energietransitie. Met bouwcorporaties en marktpartijen maakt de gemeente concrete afspraken.

Dat staat in het coalitieakkoord en drie jaar verder ligt een rapport voor met een lijst aan conclusies en aanbevelingen Niets van de geciteerde teksten uit het coalitieakkoord lijkt te zijn gerealiseerd. Dat is geen fraai verhaal. Het rekenkamerrapport vat hij samen als dat het heeft ontbroken aan visie, regie en verwachtingmanagement. Er zijn wel mooie resultaten behaald. Als de belangrijke externe partijen, zoals woningcorporaties en de netbeheerder, de gemeente een gebrek aan regie en rolneming verwijten, dan heeft het ontbroken aan visie, regie en verwachtingsmanagement. Maar ook energiecoöperaties verwachten meer van de gemeente. Veel inwoners weten te weinig van de energietransitie. Er gloort tegelijkertijd ook hoop en hij wil vooruitkijken. Bij het bespreken van de uitgangspunten voor de transitievisie warmte zag hij wel iets van een visie en wellicht ook wel van regie. Het CDA pleit al jaren voor het in de plannen laten meewegen van haalbaarheid en betaalbaarheid. Ook voor participatie en de inzet op isoleren heeft hij aandacht gevraagd. Dat heeft hij terug kunnen lezen bij de uitgangspunten van de warmtetransitievisie, wat perspectief biedt. Dat kan men van de daken schreeuwen, waarbij men gelijk kan kijken of die voor zonnepanelen geschikt zijn.

De wethouder kan wat dat betreft informeren bij Defensie, waar de daken van de Korporaal van Oudheusdenkazerne misschien vol te leggen zijn met zonnepanelen. Hij wil aan de slag laten gaan met conclusies en aanbevelingen van de Rekenkamer en de raad daarin laten meenemen. De heer VAN ROODEN was verbaasd en behoorlijk teleurgesteld in het rapport van de Rekenkamer, vooral omdat vorige maand een aantal besluiten is genomen over de energietransitie. Nu vraagt hij zich met de kennis van nu af of die besluiten wel de juiste waren. Daarom wil hij nog een keer kijken naar de ambitie en gemaakte keuzen en of de raad wel sturend genoeg bezig is geweest. De heer VAN VOORDEN vraagt de SP het met hem eens is dat er juist in de transitievisie warmte of de startnotitie duidelijke uitgangspunten zijn geformuleerd. De heer VAN ROODEN erkent dat wel degelijk goede uitgangspunten zijn geformuleerd, maar er is ook de expliciete keuze gemaakt om op de korte termijn nog geen plannen voor wijken te maken. Hij twijfelt eraan of met name dat de juiste keuze is geweest. De heer GÖBBELS stelt vast dat de Rekenkamer stevige conclusies heeft getrokken. Het mooie is dat de gemeente beschikt over een rekenkamer die de raad een spiegel kan voorhouden, waarmee de raad zijn voordeel kan doen. Dat gebeurt door de twee beslispunten met elf conclusies en tien aanbevelingen over te nemen.

Vervolgens gebeurt dat door inwoners beter te betrekken, de samenwerking met de energiecoöperaties te professionaliseren en als raad de sturing op resultaten te verbeteren door concretisering. Nu moet de gemeente aan de slag gaan. De gemeenteraad moet zelf een goed gesprek aangaan over informatie, de kwaliteit en kwantiteit en de frequentie daarvan. HI20210331

23

De heer FENNEMA merkt op dat een waardevol rekenkamerrapport voorligt en het goed is de aanbevelingen daarvan over te nemen. Wel is het wat prematuur omdat de gemeente nog bezig is met het schrijven van de transitievisie warmte. De uitkomsten verbazen hem niet, omdat de gemeente nog niet met het project van start is gegaan. Hilversum is daarmee niet uniek en niemand heeft nog enig idee wat er moet gebeuren. Het draait om geld. Inwoners zijn vooral op zoek naar wie de energie- en warmtetransitie gaat betalen. Hij waarschuwt daarom dat college en raad spreken over de portemonnee van de eigen inwoners. De heer SLINGERLAND onderschrijft de conclusies en aanbevelingen van het rekenkamerrapport van harte. Bij een energietransitie speelt een rol dat men vooruit moet kijken en niet moet stilstaan. Ook moet men in gesprek met de samenleving blijven. Tijdens de raadscommissievergadering kwam ondernemersvereniging Zuidwest met ideeën waarbij de wethouder werd uitgedaagd om met de vereniging in gesprek te gaan over oplossingen. Hij vraagt of dat gesprek al is gepland of dat op korte termijn gaat plaatsvinden. Een defensielocatie zoals de Korporaal van Oudheusdenkazerne biedt waarschijnlijk ook een oplossing en de CDA-fractie dankt hij voor die suggestie.

Mevrouw KALK vraagt of Hart voor Hilversum het met haar eens is opnieuw te kijken naar uitgangspuntennotitie voor de warmtetransitievisie op basis van het rekenkameronderzoek. De heer SLINGERLAND vindt dat niet, omdat hij de uitgangspuntennotitie er goed vindt uitzien. Men kan volgens hem doorgaan op de ingeslagen weg. Mevrouw KALK ziet dat de uitgangspuntennotitie op veel punten strijdig is met de uitkomsten van het onderzoek en zij vraagt hoe Hart voor Hilversum dat verklaart. De heer SLINGERLAND verklaart dat niet, maar stelt vast dat een aantal conclusies en aanbevelingen voorligt, waarover de raad nu een besluit moet nemen. Daarmee gaat het college dan aan de slag. Mevrouw KOOLOOS stelt vast dat Hilversum best goed bezig is en baren de financiën van de energie- en warmtetransitie zorgen. Daarom wil zij zich vooral richten op wat lokaal mogelijk is en laten zorgen voor woningisolatie, dubbel glas, zonnepanelen en goed afval scheiden. De richtlijnen van het Rijk kan men afwachten, maar zij wil niet te somber zijn. Mevrouw WESSELINK vindt het rekenkamerrapport de vinger op de zere plek leggen wat betreft de regie op de energie- en warmtetransitie. De conclusies en aanbevelingen van Rekenkamer zijn helder en haalbaar. Daarin kan zij zich volledig vinden en die zijn volgens haar een goede leidraad om verder te kunnen.

Op korte termijn ziet zij conclusies en aanbevelingen graag terug in het beleid, bijvoorbeeld in de warmtetransitievisie eind dit jaar. Het gaat haar met name om concretiseren. Het is haars inziens begrijpelijk dat het een grote en lastige klus is, maar wel een heel belangrijke. De heer PELSMA complimenteert de Rekenkamer met het geleverde stuk, dat aansluit op zijn beelden de afgelopen periode opgedaan met de energietransitie. 2040 is nog vrij veraf, maar ook heel dichtbij. De gemeente zal behoorlijk wat stappen moeten zetten om aardgasvrij te zijn, wat zij onvoldoende doet. Kijkend naar de uitleglocaties, zoals Anna’s Hoeve, ziet hij dat de gemeente de toegevoegde waarde te veel laat lopen. Als de gemeente niets doet en te laat acteert kost dat ontzettend veel geld. Daarom wil hij weten op welke manier de wethouder de energietransitie praktische invulling wil geven om met slagkracht enig resultaat te kunnen boeken. De heer HELLER (wethouder) kan zijn voordeel doen met het rekenkamerrapport. Het college kan zich vinden in de constateringen en de aanbevelingen van de Rekenkamer. In de negatieve framing van een aantal fracties kan hij zich niet vinden. Het rapport is kritisch, maar tegelijkertijd constateert de Rekenkamer dat de gemeente zich in een transitie en op onontgonnen terrein bevindt, waarin de gemeente zoekende is, zoals dat geldt voor alle Nederlandse gemeenten.

Het gaat naar de mening van het college niet om ambitie of een gebrek daaraan. Er gebeurt veel in Hilversum. Inwoners kunnen terecht bij het duurzaam HI20210331

24

bouwloket, kunnen advies inwinnen bij energiecoaches, kunnen meedoen aan collectieve inkoopacties, kunnen een duurzaamheidslening afsluiten en kunnen deelnemen aan postcoderoosprojecten voor zonnepanelen. De uitdaging is zorgen meer samenhang tussen zaken aan te brengen, die beter te borgen en meer aandacht te hebben voor het opschalen van zaken. Daartoe doet de Rekenkamer nuttige aanbevelingen. Hij hoopt en verwacht zeker nog dit jaar met de raad over energiecoöperaties en bewonersinitiatieven te zullen spreken. Gesprekken met de energiecoöperaties zijn inmiddels gestart. De intentie is om die gesprekken nog voor het zomerreces tot een conclusie te laten leiden. Die conclusie wil hij gebruiken om in de tweede helft van het jaar nadere afspraken te maken en te zorgen voor afstemming tussen het energiedienstenbedrijf, de regio, de gemeente en energiecoöperaties. Het voornemen is in de transitievisie warmte de rol van de gemeente in bewonersinitiatieven op te nemen. Hij is niet van mening dat er strijdigheid is tussen conclusies en aanbevelingen van de Rekenkamer en de vastgestelde uitgangspunten voor de transitievisie warmte. De conclusie van een aantal partijen uit het rekenkamerrapport dat de wijkgerichte aanpak versteviging en intensivering verdient is pertinent niet de conclusie van het college.

Alle betrokkenen zien de intensieve lobby van de VNG en de G40 voor extra uitvoeringsmiddelen van landelijk € 600 miljoen per jaar om de onrendabele top af te dekken voor anderhalf miljoen woningen die voor 2030 staan gepland en de noodzakelijke wet- en regelgeving als noodzaak. Bijna zou hij willen zeggen dat die wijkgerichte aanpak uitrollen zonder invulling van die noodzakelijk randvoorwaarden onverantwoord is. Dan dreigen er ongelukken en worden niet waar te maken verwachtingen gewekt. Het college is absoluut voor sturing en regie. De gemeente pakt de regie waar mogelijk. Sturing en regie vereisen ook instrumenten en middelen. Daar waar die ontbreken, met name bij de wijkgerichte aanpak in het kader van de transitievisie warmte, moet men daarin voorzichtig zijn en niet verder springen dan de polsstok lang is. Er is nu inzet van het Rijk nodig. Alle gemeenten willen met volle kracht vooruit, maar een aantal dingen moet daarvoor wel geregeld zijn. Het CDA dankt hij voor de suggestie over zonnepanelen op de gebouwen van de Korporaal van Oudheusdenkazerne. Ondernemersverenigingen zijn een heel belangrijke aandachtsgroep voor de gemeente en zij kunnen bediend worden vanuit energiecoöperaties en green dealcoaches. Later dit jaar hoopt hij in regionaal verband onder de RES-paraplu nog met een intensivering van een aanpak van grote daken voor zonnepanelen te komen.

Momenteel hebben al twee gesprekken met de heer Van den Hil van de duurzaamheidscommissie de ondernemersvereniging plaatsgevonden. Er is nog een verder gesprek op korte termijn gepland. Tweede termijn Mevrouw KALK is zeer positief gestemd over het rapport van de Rekenkamer en is daarmee zeer blij, omdat het een aantal dingen onderschrijft die de PvdA al eerder heeft betoogd. Zij begrijpt niet zo goed waarom de wethouder bijna allergisch reageert op de opmerking dat het gevoel van gebrek aan ambitie zich ook vertaalt in gebrek aan concrete doelen. Aanbeveling 6 gaat over het betrekken en informeren van wijken, samen optrekken met en duidelijkheid geven aan bewonersinitiatieven over welke positie zij hebben. In de warmtetransitievisie is de wijkgerichte aanpak als uitgangspunt opgenomen, maar daarvan is tegelijkertijd gezegd dat niet te doen. Zij vraagt waarom de wethouder dan wel zegt alle aanbevelingen over te nemen. De heer HELLER (wethouder) wijst erop dat de wijkgerichte aanpak in de transitievisie warmte niet vrijblijvend is. Daarbij is een datum gesteld aan het daadwerkelijk van het gas loskoppelen van een wijk. In de huidige situatie waarbij essentiële randvoorwaarden niet zijn ingevuld, is dat geen verantwoorde aanpak, anders dan waar bewonersinitiatieven van onderop ontstaan.

De Rekenkamer zegt niet de wijkgerichte aanpak volgens de transitievisie warmte te moeten doen, maar dat de gemeente zich nader moet beraden hoe zij zich verhoudt vanuit rollen, taken en verantwoordelijkheden jegens bewonersinitiatieven en dergelijke. Die aanbeveling neemt het college over. HI20210331

25

Mede op basis van de inspraak die thans plaatsvindt in het kader van de transitievisie warmte gaat de raad die transitievisie eind dit jaar bespreken. Meer dan dit is de aanbeveling volgens hem niet over te nemen. Zonder stemming wordt het voorstel van burgemeester en wethouders unaniem aangenomen. 14

PROGRAMMA VAN EISEN ZWEMBAD ARENAPARK

De VOORZITTER geeft aan dat na een eerste raadsbehandeling op 4 maart 2020 nu het programma van eisen voorligt voor een nieuw zwembad op het Arenapark. De raad is gevraagd zes besluiten te nemen, waaronder het bekrachtigen van geheimhouding op een aantal stukken of delen daarvan. Het voorstel is door de commissie op 10 maart jl. behandeld. De woordvoerders adviseerden om het voorstel met debat te behandelen. De heer WESTERNENG herinnert aan het raadsbesluit van maart 2020 om een nieuw functioneel zwembad op het Arenapark te bouwen. Dat zou geen recreatiebad moeten worden, omdat recreatieve faciliteiten in de omgeving al beschikbaar zijn en omdat die zwaar op de gemeentelijke begroting zouden gaan drukken. Een jaar later gaat het over de configuratie van het zwembad. De VVD steunt het college in de keuze voor configuratie 2 met als doelen sporten, leren en bewegen. Sport is de thuisbasis van verenigingen Robben, Torpedo en OSVH, bij leren gaat het om de zwemlessen en bij bewegen gaat het om de ongebonden sporter die fit wil blijven. Hij denkt dat het toegevoegde peuterbad niet past bij de rest van het functionele karakter van het nieuwe zwembad.

Daartoe dient hij amendement A 21-29 in: Amendement A 21-31 ‘Functioneel bad zonder apart peuterbad’ “De gemeente Hilversum, in vergadering bijeen op 31 maart 2021 bij de bespreking van agendapunt 14 ‘Configuratie zwembad Arenapark’; overwegende dat:  de gemeenteraad in 2020 heeft bepaald dat het nieuwe zwembad een functioneel bad zal worden en niet specifiek op recreatie gericht is (een glijbaan, stroomversnelling of andere speelvoorzieningen worden daarom niet aan het programma van eisen toegevoegd);  er volgens het rapport van onderzoeksbureau Synarchis voldoende recreatie zwemvoorzieningen in de omgeving van Hilversum aanwezig zijn (maximaal 15 min reistijd);  geen van de geraadpleegde stakeholders een peuterbad als wens benoemt (zie bijlage 3 bij het voorstel);  het toevoegen van een peuterbad tot extra investering en extra jaarlijkse kosten leidt;  het peuterbad niet nodig is voor ouder-kindzwemmen (dat vindt plaats in bad met beweegbare bodem);  een peuterbad een beperkte invloed op de bezoekersaantallen heeft;  het zwemtheaterconcept een initiatief is van de verschillende verenigingen dat een positieve bijdrage kan leveren aan 1.

de sport- en beweegbeleving van alle verschillende gebruikers en 2.de positie van Hilversum als mediastad; spreekt uit dat:  de gemeente niet op twee gedachten moet hinken door een peuterbad toe te voegen aan een configuratie die niet primair voor recreatie bedoeld is;  de configuratie moet bijdragen aan het verhogen van beweegactiviteit bij de verschillende doelgroepen, besluit: HI20210331

26

het programma van eisen voor de ‘Configuratie zwembad Arenapark’ vast te stellen, met dien verstande dat besluitpunt 2 wordt aangepast en besluitpunt 7 wordt toegevoegd, zoals hierna is weergegeven: 2. ‘springplank, whirlpool en peuterbad’ uit het concept-raadsbesluit wordt vervangen door ‘springplank en whirlpool’ 7. het college op te dragen: 1. het bedrag dat geraamd is voor het peuterbad te reserveren voor een volledige doorvoering van het zwemtheaterconcept en 2. te onderzoeken of de genoemde multimediale faciliteiten een positief effect kunnen hebben op het gebruik en daarmee de exploitatie van het zwembad en 3. de uitkomsten terug te koppelen aan de gemeenteraad en 4. bij negatieve uitkomst aan de raad een voorstel voor te leggen ter verlaging van het investeringsbedrag met het bedrag dat voor het peuterbad geraamd is.” (Amendement A 21-31 van de VVD en D66) Het te besparen bedrag kan voorlopig worden gereserveerd voor een onderzoek naar het theaterconcept, een initiatief van de verenigingen. Dat concept kan met een ledscherm bijdragen aan een aantrekkelijker zwembad, waar meer mensen uit zichzelf gaan sporten. Hilversum bevindt zich momenteel onder het landelijk gemiddelde als het om zwemmers gaat. Hij hoopt dat het nieuwe impuls hieraan een impuls gaat geven en meer mensen gaan werken aan een actieve leefstijl.

De KNZB heeft als ambitie gesteld dat landelijk 2,7 miljoen mensen een keer per maand gaan zwemmen. Hij hoopt dat het nieuwe bad daaraan een bijdrage zal geven. Liever investeert hij in het theaterconcept dan in een peuterbad. De heer PELSMA vindt dat de wethouder de raad goed heeft meegenomen in de zoektocht. Bezien is het openhouden en renoveren van het zwembad en de keuze om het zwembad bij het Media Park te houden vindt hij goed. Blij is hij ook met de toevoegingen aan het document. Het peuterbad heeft volgens hem ook een goede toegevoegde waarde en de keuze van de VVD wat dat betreft snapt hij niet. Hij steunt het voorliggende voorstel en wil dat niet met het amendement verschralen. Wel vraagt hij welke de mogelijkheden zijn voor het theaterconcept, dat volgens hem veel toegevoegde waarde heeft en waarvoor er sponsors kunnen zijn. De heer WESTERNENG wijst erop dat met name ouderen die deelnemen aan doelgroepactiviteiten en kinderen die deelnemen aan het ouder-kindzwemmen gebruik maken van de whirlpool. Familiezwemmen zal echter in de huidige constructie weinig voorkomen. De heer PELSMA kan zich voorstellen dat de nu gereserveerde tijdvakken gelden voor de komende dertig jaar. Een peuterbad niet nu bouwen betekent echter dat het later niet meer toe te voegen is.

De heer DE JONG mist het eredivisiebad in de berekening en vraagt waarom een bad van 25 bij 30 meter bewust niet is meegenomen. Daarbij zijn er meer mogelijkheden voor multifunctioneel en parallel gebruik, met name voor individuele zwemmers. Hij is blij dat de clubs tevreden zijn met de voorliggende concepten. Individuele vrije zwemmers had hij graag wat meer ruimte gegeven. Hij roept op om in de exploitatie daarmee rekening te houden, zodat ook buiten clubverband volop gezwommen kan worden. Een peuterbad vindt hij geen goed idee, zodat hij amendement A 21-31 mede indient. Daarom is hij geen voorstander van een hybride concept. Het is een sportfaciliteit en geen recreatiefaciliteit. In de mediastad hoort zeker een zwembad met een mediabad en daarover niet beschikken zou een enorme omissie zijn. Hij is daarom voor het nu besluiten om daarvoor de basisinfrastructuur aan te leggen. Hij is dus enthousiast over het voorstel, dat hij met het amendement ondersteunt. De heer YORULMAZ is voorstander van een nieuw zwembad op het Arenapark dat voor alle inwoners toegankelijk is. Toegankelijkheid moet er zijn voor zowel peuters als senioren, zodat hij het amendement niet steunt. In een sportbad moet er ook plezier zijn en een knipoog naar een recreatieve functie. Het CDA stemt in met het raadsvoorstel. HI20210331

27

De heer VAN WAARDEN stelt dat een tuinstad met ruim 90.000 inwoners en meerdere zwemsportverenigingen een volwaardige zwemfaciliteit verdient. Hij is dan ook blij met de ontwikkeling van het nieuwe zwembad op het Arenapark. De gemeente heeft de komende jaren vele grote plannen en ambities op bouwgebied, zodat het zaak is om scherp op de investeringen te blijven. Er zijn meerdere recreatieve baden in de nabijheid. Een peuterbad is voor hem geen noodzakelijk programmaonderdeel. Hij kan zich dan ook vinden in het amendement A 21-31. Een zwemtheaterconcept is in potentie een bij Hilversum mediastad passend concept, een prikkelend idee. Tegelijkertijd is GroenLinks nog niet geheel overtuigd van de kosten en baten, vandaar dat hij graag een nadere onderbouwing van dat voorstel ziet. Als die kosten-batenanalyse negatief uitvalt houdt dat voor hem in dat de bouwkundige voorzieningen voor het theaterconcept niet worden meegenomen in het uiteindelijke nog op te stellen programma van eisen. De heer PELSMA is benieuwd hoe de heer Van Waarden aankijkt tegen de whirlpool en de toegevoegde waarde daarvan. Als GroenLinks wil besparen vraagt hij zich af waarom zij daarop niet bezuinigt. De heer VAN WAARDEN licht toe dat de whirlpool wordt gebruikt na het banen zwemmen om even uit te rusten en om de spieren bij te laten komen.

Mevrouw KOOLOOS vindt het belangrijk te weten dat het een doelgroepenzwembad is en de nadruk ligt op sport. Zij vraagt of GroenLinks het een zwembad vindt voor sporters of voor alle doelgroepen, maar niet voor ouders met kinderen. De heer VAN WAARDEN wil een zwembad voor iedereen, ook voor ouders met kinderen, die in het kleinere doelgroepenbad met een verstelbare bodem kunnen wennen aan het water. De heer KOÇ merkt op dat Hart voor Hilversum een pragmatische partij is, die haar achterban heeft geraadpleegd. Daar kwam de wens voor een peuterbad uit. In alle zwembaden met een peuterbad wordt dat peuterbad goed gebruikt. Daarom steunt hij het raadsvoorstel, met daarin een peuterbad. Hart voor Hilversum is een inclusieve en diverse partij voor alle Hilversummers, ook de jongste inwoners. Experts geven aan dat op jonge leeftijd in aanraking komen met water belangrijk is voor de latere ontwikkeling en zwemvaardigheden van een kind. Zo raakt het kind vertrouwd met het water. De heer WESTERNENG stelt dat de vraag stellen aan duizend inwoners of zij een peuterbad willen duizend keer het antwoord ja oplevert. Hij wil ook keuzes maken en vraagt of een peuterbad in de huidige Lieberg nu wordt gemist. De heer KOÇ vindt van wel, omdat veel Hilversums inwoners in de omliggende gemeenten zwembaden opzoeken, omdat daar wel een peuterbad is.

Niet alle inwoners hebben echter de mogelijkheid om zich continu te verplaatsen. Een zwembad met peuterbad in de eigen gemeente vindt hij daarom zeer gewenst. De heer DE JONG stelt dat een peuterbad geïntegreerd zal zijn in het bad met beweegbare bodem. De heer KOÇ beseft dat. Een apart peuterbad is echter structureel aanwezig, terwijl er bij het doelgroepenbad een gat in het zwemprogramma moet zijn om die faciliteit aan te bieden. De heer GÖBBELS wil de financiële effecten van het zwembad in beeld brengen, waarin het voorstel voorziet. Die financiële effecten worden betrokken bij de kadernota. Hij is voor scenario 2. Ook voor hem heeft het peuterbad toegevoegde waarde. Een zwemtheater zou men ook kunnen opvatten als een recreatieve voorziening. Hij weet niet of mensen wachten op een Endemol-achtig zwembad, maar wel dat er heel veel ouders met peuters gebruik willen maken van een peuterbad. De heer VAN ROODEN ziet ook een toegevoegde waarde in het peuterbad en is niet zo enthousiast over het theaterconcept. Het zwembad wil hij toegankelijk laten zijn voor iedereen, inclusief ouders met kinderen uit de wijk. Het amendement steunt hij niet en het raadsvoorstel wel.

HI20210331

28

De heer BLOK vond het voorstel in de commissievergadering niet rijp voor behandeling door de raad, omdat de financiële effecten op de begroting onzeker zijn. Allereerst zou er een totaal financieel inzicht in alle grote projecten moeten zijn en of ze kunnen worden uitgevoerd. Hij hoopt dat de raad dat inzicht krijgt bij de kadernota in juni. Het getuigt van solide financieel beleid om de besluitvorming over het voorliggende grote project dan door de raad te laten nemen. Mevrouw KOOLOOS gaat het om heel erg veel geld, zodat goed nadenken nodig is wat men daarmee meepakt. Haar keuze is een peuterbad te laten meenemen. Veel jonge ouders vinden het namelijk leuk om met hun baby te zwemmen en ook wil zij niet alleen de nadruk op sport leggen. Een theaterconcept noemt zij inspirerend en goed passen bij de mediastad. Het amendement van de VVD en D66 steunt zij niet. De heer VOORINK (wethouder) heeft niet de bedoeling de gemeente het theaterconcept te laten bouwen en te laten exploiteren. Het initiatief daarvoor ligt bij verenigingen. Bij een haalbare businesscase wil de gemeente dat graag opnemen en faciliteren. Het theaterconcept kan vooral een grote meerwaarde hebben bij evenementen en lessen. Het theaterconcept vindt hij zeker een plek verdienen in de mediastad, zodat dat de moeite van het uitzoeken waard is.

Als een theaterconcept niet haalbaar te exploiteren is, dan is dat altijd te herzien, maar hij wil dat niet op voorhand al onmogelijk maken. Op plekken waar er een peuterbad is wordt daarvan driftig gebruik gemaakt. Zo’n bad kan dus meerwaarde hebben. Een bad moet ook een plek voor de hele Hilversumse bevolking zijn om naartoe te gaan. De heer De Jong was tot voor kort een fervent voorstander van recreëren op en rond het water, wat nu opeens uit het zicht lijkt te verdwijnen, wat zonde is. Het amendement ontraadt hij. Tweede termijn De heer WESTERNENG is nog niet overtuigd van de stelling van de wethouder over het peuterbad. Vanaf het Hilversumse raadhuis ligt op 5 kilometer afstand De Zandzee en op 2,2 kilometer afstand De Lieberg. Die zijn dus allemaal binnen bereik. Er zijn tweeduizend peuters in Hilversum, terwijl er wel 20.000 mensen tussen 30 en 65 jaar geen lid zijn van een sportvereniging en ongebonden sporter of niet-sporter zijn. Ongebonden sporters zouden voor hem de ruimte moeten krijgen. Eerder is besloten dat het bad niet bedoeld is voor recreatie en families. Hij roept de raad dus op goed na te denken over wat voor bad zij voor zich zien en het amendement nog een keer in heroverweging te nemen. De heer GÖBBELS vindt de voorgenomen naamgeving van het zwembad naar voormalig waterpolokeeper Evert Kroon erg sympathiek.

Mevrouw KOOLOOS wil graag een inclusief zwembad en vraagt of dat ook toegankelijk zal zijn voor mensen met een beperking? De heer PELSMA is ontzettend blij met de beantwoording van de wethouder en hoopt oprecht dat de VVD nog even goed nadenkt over het inbrengen van het amendement. Een peuterbad is namelijk vele malen kleiner dan een zwembad. Een klein badje kost veel geld, maar men bouwt een zwembad voor de komende vijftig jaar. De whirlpool zou niet voor recreatief gebruik zijn, maar hij vindt dat wel een recreatief element. Hij hoopt oprecht dat de VVD het amendement intrekt. De heer KOÇ maakt zich zorgen over de prijsindexeringen en stijging van de bouwkosten en vraagt de wethouder die mee te nemen. Verder informeert hij naar de mogelijkheid van modulair bouwen en dat mee te nemen in het vervolgproces. De heer YORULMAZ meent dat het toch mogelijk moet zijn om iets recreatiefs te gaan doen, waar een peuterbad bij hoort. HI20210331

29

De heer DE JONG stelt dat een peuterbad geld kost en uitgeruild kan worden tegen het media/theaterconcept. Scholen kunnen daarbij ook stages inzetten en projecten doen. Het theaterconcept is dus de moeite waard om verder te onderzoeken. De heer VOORINK (wethouder) bevestigt dat het zwembad toegankelijk is voor mensen met een beperking. Na het vaststellen van de configuratie zal dat worden ingebracht in het programma van eisen voor het Arenapark. Bezien wordt meervoudig ruimtegebruik en het zou fantastisch zijn het zwembad te combineren met andere voorzieningen. Al dan niet modulair bouwen is nog niet bekend. Na uitwerking van de financiën in detail zal hij zorgen de beschikking te hebben over de indexering die op dat moment geldt. Mevrouw VAN DROOGE legt een stemverklaring af over amendement A 21-31 en behoudt het peuterbad graag in het plan. Verder is zij blij met het voorstel en bedankt zij de wethouder voor diens enthousiaste toezegging om aan de slag te gaan met de naamgeving voor de bassins en topvrouwen daarbij in het zonnetje te zetten. Amendement A21-31 van de VVD en D66 ‘Functioneel bad zonder apart peuterbad’ wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en met 15 tegen 19 stemmen verworpen, met de stemmen van de VVD, D66 en de leden Remmers, Veenendaal en Van Waarden van GroenLinks voor. Zonder stemming wordt conform het voorstel van burgemeester en wethouders 15

besloten.

HILVERSUMSE EDUCATIEVE AGENDA

De VOORZITTER deelt mee dat de Hilversumse Educatieve Agenda 2021-2024 het Onderwijskansenbeleid 2018-2019 opvolgt en de basis vormt voor het educatieve beleid van de gemeente Hilversum voor de periode 2021-2024. Hierin zijn drie ambities met speerpunten per ambitie opgesteld. Het overkoepelende thema is het verbeteren van kansengelijkheid in Hilversum. De raad wordt gevraagd om de Hilversumse Educatieve Agenda vast te stellen. In de raadscommissievergadering van 18 maart jl. zijn aan de wethouder vooral vragen gesteld over concretisering van de agenda. De wethouder heeft naar aanleiding hiervan een aantal toezeggingen gedaan, waarna de meeste woordvoerders het onderwerp door de raad met debat wilden laten behandelen. Voor mevrouw VERWEIJ is er geen belangrijker onderwerp dan kansengelijkheid in Hilversum, zeker voor kinderen. Zij citeert een VVD’er uit Hilversum die onlangs verkiesbaar was voor de TweedeKamer: ‘In Hilversum Centrum, waar ik woon, kan ik het onderwijs van mijn kinderen goed betalen, maar ik realiseer me goed dat de kinderen aan de andere kant van het spoor andere kansen hebben.” Alles wat in de agenda staat vindt zij goed, die punten zijn in de voorgaande jaren afgesproken. In die zin betreft het oude wijn in nieuwe zakken. Er zijn hoge ambities en te weinig geld.

Er zijn vrijwilligers nodig voor voorleesprogramma’s, die er niet zijn, zodat het lastig is deze doelstelling te halen. Bij kansengelijkheid gaat het haar om meer investeren in het minimabeleid en echte kansengelijkheid. Subsidie- en inkomensregelingen zijn afgetuigd en de agenda noemt zij daarvoor een klein beetje een schaamlap. De ambities zijn goed en zij pleit voor € 1 miljoen extra. De wethouder vraagt zij om de toezegging volgend jaar februari een tussenevaluatie over ambities aan de gemeenteraad te doen toekomen. Voor nu wenst zij de wethouder een fijne start en raadt zij aan de minimaregelingen te repareren. Mevrouw VAN DROOGE beaamt dat alles wat in het plan staat goed en in ieder geval niet fout is. Het had voor haar wel een stuk beter en wat vollediger en concreter gekund. Eigenlijk vindt zij het dan ook te vroeg om de agenda te bespreken. Bij het nemen van een half jaar meer tijd zou de gemeente met de HI20210331

30

scholen een educatieve agenda kunnen vaststellen waar de raad echt trots op zou kunnen zijn, met daadwerkelijke afspraken en een idee over uitvoering van de samenwerking tussen gemeente, scholen en gemeenschappelijke organisaties, zoals jeugdwerk en de bibliotheek. Nu is een eigenlijk nog niet voltooide agenda met nog niet gemaakte afspraken voorgelegd. Zij zou het mooi vinden als het college meer ambitie toont om de echte kansenongelijkheid breder te trekken dan de focus op taal. Zij wil bijvoorbeeld ook iets doen aan het hebben van respect van en voor elkaar in het onderwijs en het tegengaan van pesten. Daarbij vraagt zij speciale aandacht voor het gebruik van sociale media door jongeren. Daarom dient zij mede namens Hilversums Belang en de SP de motie ‘Plan tegen pesten’ in.

Motie M21-32 ‘Plan tegen pesten’ “De gemeenteraad van Hilversum, bijeen op 31 maart 2021, behandelend agendapunt 15, de Hilversumse Educatieve Agenda 2021-2024; overweegt het volgende: • dat de nieuwe Hilversumse Educatieve Agenda zich ten doel stelt om kansenongelijkheid in het onderwijs in Hilversum te verkleinen; • dat er in de agenda meerdere stappen worden genoemd om ongelijkheid te verminderen, met een nadruk op taal- een leesvaardigheid op vroege leeftijd; • dat er desalniettemin weinig in staat over ongelijkheid die ontstaat door exclusie, discriminatie of pestgedrag in het onderwijs; • dat ondanks de wettelijk verplichte aanwezigheid van pestprotocollen het ook in Hilversum nog steeds regelmatig gebeurt dat kinderen door pesten worden uitgesloten; • dat pesten niet alleen op en rond het schoolgebouw plaatsvindt, maar zeker ook online, waar toezicht door ouders en docenten in mindere mate aanwezig is; • dat de psychologische schade die door pesten kan ontstaan zeer groot is en vaak een leven lang wordt meegedragen; verzoekt het college: • om het overleg met de (PO en VO) scholen aan te gaan over het tegengaan en voor komen van pesten, met als doel om een gezamenlijk plan te vormen; • om in dit plan afspraken te maken hoe scholen de volgende zaken oppakken: • respect voor elkaar en respect voor diversiteit; • gelijke behandeling ongeacht ras, afkomst, geslacht, geloof

of geaardheid; • mediawijsheid en sociaal gedrag online en op social media met elkaar en met anderen; • om dit plan bij de reeds toegezegde tussentijdse rapportage/evaluatie over een jaar bij te voegen ter bespreking met de raad; en gaat over tot de orde van de dag. (Motie M 21-32 van de PvdA, Hilversums Belang en de SP) Mevrouw GROESZ wijst erop dat er tegen pesten al wet- en regelgeving bestaat. Mevrouw VAN DROOGE is zich daarvan bewust en weet dat scholen verplicht pestprotocollen moeten opstellen. Naleving daarvan gebeurt echter niet altijd even consistent en ook kunnen er verschillen tussen scholen ontstaan over de aanpak van pestprotocollen en over hoe ze het beleid consistent en continu blijven vormgeven in discussie met de leraren. Er ontstaan dus wel degelijk verschillen tussen scholen. Andere gemeenten bieden in hun lokale educatieve agenda wel degelijk extra aandacht voor het samen oppakken van pesten, zodat men niet wacht totdat er een signaal over pesten komt. Zij zou graag zien dat de gemeente het onderwerp proactiever aanpakt en het niet alleen maar houdt bij de wet- en regelgeving van de landelijke overheid. Mevrouw VREUGDENHIL-DE BLÉCOURT merkt op dat het doel van de educatieve agenda is kansengelijkheid te verbeteren waartoe er middelen aanwezig zijn.

De wettelijke taak heeft ook grenzen en zij pleit ervoor die goed in de gaten te houden en verantwoordelijkheden te laten waar ze horen. Scholen HI20210331

31

hebben ook hun eigen wettelijke taak en dienen ook daarop te worden aangesproken. Ouders en ook de Onderwijsinspectie doen dat regelmatig. Dat geldt ook voor pestprotocollen. In eerste instantie is dat een wettelijke taak voor scholen. Zij vindt het geweldig dat de voorliggende agenda kon worden opgesteld met alle betrokken partners, omdat het daar in samenwerking moet gebeuren. Dan is het namelijk mogelijk om elkaar te ondersteunen in gemeenschappelijke taken die moeten en in de gewenste ambities. Volgens de ChristenUnie is een van de grootste uitdagingen van de educatieve agenda het structureel faciliteren van een constructieve samenwerking tussen de partners, zodat deskundigheid wordt gedeeld. Dat betaalt zich op termijn terug, ook financieel. Zij stemt dan ook van harte in met de extra 1 fte voor coördinatie en uitvoering. Wel wil zij graag op de hoogte van de voortgang worden gehouden. De vele plannen in de agenda zeggen nog veel te weinig over de uitvoering. Verder vraagt zij aandacht voor de leeftijdsgroep van jongeren tussen 18 en 23 jaar. Deze groep heeft gelukkig de laatste jaren meer aandacht. In de agenda ligt het accent op het behalen van een startkwalificatie. De doelstellingen in de agenda zijn prachtig, maar de praktijk in deze groep is zeer weerbarstig, zoals van jonge moeders met een bijstandsuitkering en studiefinanciering.

De plicht tot werken is er nog niet, omdat het kind te jong is. Het volgen van een opleiding is ook problematisch. Deze leeftijdsgroep is moeilijk bereikbaar en dat geldt ook voor dakloze jongeren. Voor deze leeftijdsgroep heeft de gemeente wel een wettelijke verplichting, ook in het kader van de jeugdzorg. Zij is daarom benieuwd of er voor Hilversum cijfers te vinden zijn over het behalen van startkwalificaties voor de genoemde leeftijdsgroep. Zij is niet gelukkig met het hoge aantal vve-indicaties. Voor ouders en kinderopvangorganisaties zijn er grote financiële prikkels. Een goede spreiding en verdunning van kinderen met een taalachterstand over een groep en Hilversum is naar haar mening veel effectiever voor de taalontwikkeling dan veel vvekinderen in een groep bij elkaar, omdat zij elkaar niet helpen. Mevrouw GROESZ kan zich goed vinden in de woorden van mevrouw Vreugdenhil en is zeker blij met het voorstel, ook om na evaluatie van de eerdere nota de doelgroep uit te breiden van 12 naar 23 jaar. Dat maakt het stuk vollediger en concreter en biedt kansen om de doorontwikkeling tijdens de gehele educatieve periode van een kind binnen het onderwijskansenbeleid te optimaliseren. Ook is zij blij met het punt over samenwerking. De uitbreiding tot 23 jaar betekent een groot aantal ketenpartners om afstemming mee te vinden.

De wethouder is in staat een groot aantal partners bij elkaar te brengen en daarmee gezamenlijk gedeelde ambities op te stellen. Dat begint met goede samenwerking en verbinding zoeken. De focus van het onderwijskansenbeleid gaat over een goede start op onderwijs, een passende plek voor het kind en de jongere en een geslaagde door- en uitstroom. Er is gekozen om ruimte te houden voor aanpassingen naar aanleiding van tussentijdse ontwikkelingen, waarin zij zich kan vinden. Corona is een voorbeeld daarvan, wat in het stuk niet terugkomt. Zij vraagt hoe de wethouder de verdere impact van corona op de educatieve agenda, bijvoorbeeld met betrekking tot thuisblijvers, meeneemt en wanneer zij van plan is te evalueren. D66 heeft een corona-tienpuntenplan voor jongeren gedeeld, waarmee zij perspectief en ondersteuning in deze tijd wil bieden om te zorgen dat jongeren niet verder achterop raken. Zij vraagt om de toezegging om uit het oogpunt van de kansengelijkheid het tienpuntenplan mee te nemen binnen de kaders van de educatieve agenda. Spreekster heeft gehoord dat mbo-leerlingen niet altijd stageplekken weten te vinden, mede gelinkt aan het onderwerp diversiteit. In Utrecht wordt hieraan aandacht gegeven door extra stageplekken te realiseren binnen de gemeenteraadsfracties. Wellicht kan dat ook binnen Hilversum toegepast worden. De heer YORULMAZ is het eens met de voorgaande sprekers.

Kansen moeten voor iedereen hetzelfde zijn, ongeacht afkomst. Pesten wil hij uit de hele samenleving laten verbannen. Ook vertrouwt hij op subsidiariteit. Daarnaast spreekt hij zich nog niet voor of tegen de motie uit en wacht hij de beantwoording van de vragen af. Het consultatiebureau wil hij een centralere rol laten geven. De wethouder gaat met scholen in gesprek over de voortgang van maatschappelijke stages en hoe daaraan invulling wordt gegeven. Daarover wil hij graag geïnformeerd worden. HI20210331

32

De heer VAN DROGEN vindt het mooie van de agenda dat die in overleg met het werkveld tot stand is gekomen. Het is nog lastig SMART doelstellingen eruit te halen en daarom is hij blij met de toezegging daarover na een jaar met een raadsinformatiebrief te komen, evenals met een evaluatie na twee jaar. Dan zullen de effecten van corona pas zichtbaar zijn. Hij meent dat vooral de schoolbesturen een taak hebben tegen het pesten. De Onderwijsinspectie ziet daarop toe. Een extra overleg binnen de gemeente met weer een extra plan heeft voor hem geen toegevoegde waarde. Mevrouw VAN DROOGE is van mening dat het een gemeente past om juist in een educatieve agenda en in overleg met scholen ietsje meer te doen dan wat wettelijk verplicht is, juist omdat bekend is dat er in Hilversum met pesten problemen zijn geweest. De heer VAN DROGEN ziet toch weer een extra overleg en een extra plan en vindt daar geen toegevoegde waarde aan vastzitten. Ook hij wil pesten laten aanpakken en heeft vertrouwen dat de schoolbesturen dat kunnen en dat de Onderwijsinspectie daarop goed toeziet. Ondersteuning daarbij gebeurt door de PO- en de VO-raad en er zijn ook stichtingen voor. Er vinden dus al veel overleggen plaats. Mevrouw VAN DROOGE ontkent het optuigen van een extra overleg en wil het tegengaan van pesten juist in het kader van de Hilversumse Educatieve Agenda opnemen.

De wethouder moet nog afspraken met scholen maken en daarin kan het onderwerp mooi meegenomen worden. De bibliotheek en het museum willen in samenwerking al met mediawijsheid aan de slag gaan, maar niet in samenwerking en niet in samenspraak. Pesten is juist een onderwerp waarbij men elkaar kan helpen, wat zij nog te weinig ziet. Daarom hoopt zij dat de heer Van Drogen beter wil nadenken over de intentie achter de motie en welke meerwaarde de gemeente wil bieden. Mevrouw KOOLOOS staat van harte achter mevrouw Van Drooge, die op de bres staat tegen pesten. De gemeente kan aandragen dat scholen het onderwerp in de educatieve agenda opnemen. Pesten heeft namelijk een enorme impact op een kind en ouders. Scholen beschikken over cursussen daarvoor, maar zij pleit er wel voor dat de gemeente scholen aanbeveelt het onderwerp op te nemen. De heer WESTERNENG is ook blij met de agenda en de uitbreiding van het aandachtsgebied naar jongeren tot 23 jaar. Voor iedereen is het belangrijk barrières weg te nemen om talenten te vinden en te ontwikkelen. Ook is hij blij met de toezegging om doelstellingen aan de raad voor te leggen, zodat de raad zijn controlerende taak kan uitvoeren. Daarnaast is hij blij met het naar de raad toekomen van de samenwerkingsafspraken tussen de jeugdhulp en het onderwijs.

Hij wil er namelijk voor waken dat er taken op het bord van de gemeente komen die daar niet thuishoren. De VVD is het met de wethouder niet eens geworden over de rol van sport en bewegen in de agenda. Hij snapt dat de wethouder een bepaalde focus kiest en hoopt dat zij de handschoen oppakt om voor de openstaande motie M 20-29, met een oproep tot samenwerkingsafspraken tussen het onderwijs en de gemeente wat betreft beweegonderwijs, snel concrete stappen te zetten. Dat is volgens hem belangrijk voor de beleidsdoelstelling van een kansrijk, veilig en gezonde ontwikkeling van elk talent. Mevrouw WOLTHERS (wethouder) zegt dank voor de complimenten en denkt met de voorliggende agenda voor de hele jeugd met de goede dingen bezig te zijn als het gaat om kansengelijkheid en er zoveel mogelijk voor proberen te zorgen dat het niet uitmaakt waar je geboren bent en welke school je doorloopt. Allen moeten met dezelfde start kunnen beginnen en dezelfde mate van onderwijs tot zich kunnen nemen. Volgend jaar komt zij met een raadsinformatiebrief over in hoeverre is gekomen tot nader af te spreken doelstellingen. Er is al heel veel bereikt, met name wordt een aantal punten verder uitgebreid en worden daarover nadere afspraken gemaakt. Over twee jaar komt zij met een evaluatie van de Hilversumse Educatieve Agenda.

Daarnaast heeft zij toegezegd na te gaan of er voor scholen hulp beschikbaar is over huiselijk geweld. Die hulp is er vanuit HI20210331

33

Veilig Thuis en vanuit de interne schoolomgeving. Daar is nog versteviging in aan te brengen en dat pakt zij verder op. Deze laatste toezegging is dus voorlopig afgedaan. Het belang van het tegengaan van pesten, waarop de PvdA wees, bevestigt zij. Pesten kent vele gradaties en kan verschrikkelijke gevolgen hebben, wat ongewenst is en moet worden tegengaan. Er is een Wet veiligheid op school, die regelt dat scholen zich inspannen om het pesten tegen te gaan en om de sociale veiligheid op scholen te verbeteren. Scholen hebben daarin een aantal verplichtingen, die de Hilversumse scholen met verve uitvoeren. Voor de scholen loont het volgens haar niet meer om daarover nog meer overleg te hebben of nog meer op te tuigen. Wel zullen er gesprekken zijn bij signalen die moeilijkheden veroorzaken. Daarop probeert men dan in gezamenlijkheid te acteren. De motie ontraadt zij. Mevrouw VAN DROOGE wil juist voorkomen dat signalen ontstaan door de gemeente samenwerking en overleg te laten stimuleren. Mevrouw WOLTHERS (wethouder) pakt dat al op, zodat de motie daarvoor niet nodig is. Mevrouw VAN DROOGE vraagt om de toezegging het onderwerp pesten bij de over een jaar toegezegde terugkoppeling mee te nemen. Mevrouw WOLTHERS (wethouder) doet dat niet, omdat het niet binnen de scope van de agenda past. Pesten is overigens wel een belangrijk onderwerp en verdient de aandacht van de scholen.

Die aandacht is er ook. Aandacht voor de groep van 18 tot 23 jaar wil de gemeente met de agenda verstevigen. Als jongeren scholen verlaten probeert de gemeente daarmee nog in contact te komen om te bezien waar ze terecht zijn gekomen en of ze naar een baan zijn uitgestroomd of in de problemen zijn geraakt. Dat gebeurt via het Sociaal Plein. Er zijn geen specifieke cijfers van welk aantal jongeren een startkwalificatie heeft. De bedoeling van de agenda is om daarop meer grip te krijgen en met jongeren beter in contact te blijven. Consultatiebureaus geven vve-indicaties af en zij ontvangt het signaal dat er een toename is van kinderen met een achterstand die geen vve-indicatie hebben. Het is echter juist van belang dat ook die kinderen zo spoedig mogelijk in beeld komen teneinde met het juiste taalonderwijs aan de gang te gaan. In de agenda is de impact door corona wel opgenomen, maar nog niet uitgewerkt. In gezamenlijk overleg wordt bekeken welke acties op te zetten zijn. Deels gaan de budgetten rechtstreeks naar de scholen en zij kijkt wat de scholen daarmee willen doen en welke toegevoegde waarde de gemeente kan leveren. Vervolgens gaat het erom te bepalen waar de actielijnen voor de regio of voor Hilversum zitten. Daarop komt zij bij de raad terug. Stages binnen gemeenteraadsfracties lijken haar een interessante optie.