Verslag raadsvergadering d.d. 3 april 2024

35

Hij is blij met het paraplubestemmingsplan voor woningsplitsing en verkamering, omdat dat ruimte aan verhuurders en ontwikkelaars biedt om extra woningen te realiseren en er ook beperkingen worden opgelegd voor gebieden waar dat niet gewenst is. Moeite heeft hij met de beleidsregel die stelt dat woningen minimaal energielabel C moeten hebben, dit met het oog op toenemende energiekosten en het streven naar aardgasvrije wijken, waardoor het streven hoger zou moeten zijn. Nieuwbouwwoningen mogen nu al niet meer met een gasaansluiting gerealiseerd worden. Men zou dan bij een grote verbouwing moeten zorgen dat de isolatie in de woning voldoende is om te zijner tijd van het gas af te gaan, zeker omdat de Transitievisie warmte vermeldt dat men over vijftien jaar van het gas af wil zijn. Men zou de standaard voor woningisolatie moeten hanteren, dan is de woning zodanig toekomstbestendig geïsoleerd dat men ook van het gas af kan. Dat komt in de praktijk neer op energielabel A of B, afhankelijk van de woningleeftijd en bouwkundige aspecten. Dat zorgt voor een lagere energierekening voor huurders. De standaard is landelijk ontwikkeld en de VNG, Bouwend Nederland, Techniek Nederland en de Woonbond ondersteunen die. Hij dient de volgende motie in.

Motie M 24-59 ‘Standaard voor woningisolatie bij woningsplitsing en verkamering’ “De gemeenteraad van Hilversum, in vergadering bijeen op 3 april 2024, behandelende het agendapunt Vaststelling Chw paraplubestemmingsplan Woningsplitsing en verkamering; constaterende dat: • in de Transitievisie Warmte is bepaald dat de gemeente Hilversum koerst op klimaatneutraal in 2050 en aardgasvrij in 2040; • als onderdeel van het Klimaatakkoord een landelijke “Standaard voor woningisolatie” 1 is opgesteld door een commissie met brede vertegenwoordiging van betrokken partijen, zoals de VNG, Bouwend Nederland, Techniek Nederland en de Woonbond; • deze standaard aangeeft wanneer een woning voldoende is geïsoleerd om aardgasvrij te kunnen worden; overwegende dat: • een grote verbouwing van een woningen, zoals bij woningsplitsing of verkamering, een uitgelezen kans is om de woning zo goed mogelijk te isoleren; • huurders van woningen met slechte isolatie nu vaak te maken hebben met hoge energiekosten; • de minimale eis van energielabel C, zoals nu is opgenomen in de beleidsregels, onvoldoende is voor een lage energierekening van de huurder en onvoldoende om van het aardgas af te gaan; • het energielabel pas na realisatie van de werkzaamheden wordt bepaald, waarna het energielabel lager uit kan vallen dan het plan was; • de standaard voor woningisolatie toekomstvast is, zodat woningen later niet

nogmaals aangepast hoeven te worden om van het gas af te kunnen; • de standaard tevens rekening houdt met de bouwkundige kenmerken van de woning, bijvoorbeeld als ze voor 1945 gebouwd zijn en geen spouwmuur hebben; draagt het college op: • de Beleidsregels Woningsplitsing, verkamering en transformatie Hilversum 2023 als volgt te wijzigen zodat de woningen na splitsing of verkamering voldoen aan de standaard voor woningisolatie: op pagina 19, onder woon- en leefklimaat, de passage over energielabel C veranderen in een passage over de standaard voor woningisolatie -

op pagina 23, onder woon- en leefklimaat, de passage over energielabel C veranderen in een passage over de standaard voor woningisolatie.”

(Motie M 24-59 van de ChristenUnie)

Verslag raadsvergadering 3 april 2024

36

1

Meer informatie over de standaard is te vinden op: https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2021/03/18/standaard-voor-woningisolatie

De heer VAN GRIEKEN steunt het paraplubestemmingsplan met een mooie balans tussen het binnenstedelijk toevoegen van woningen en het tegelijkertijd bewaren van de kwaliteit van wonen en het leefklimaat. Die balans is er echter niet bij wonen boven winkels. D66 denkt dat daarbij net het laatste stukje mist. Er zijn daar panden waar er net die ruimte niet is. Mocht blijken dat een projectontwikkelaar of eigenaar kan aantonen geen woning van 35 m² te kunnen bouwen, dan moet het college de ruimte hebben om toch de vergunning te geven. Hetzelfde geldt voor de bergruimte. Momenteel wachten veel mensen op een woning en zij zijn blij met een kleinere woning in plaats van te blijven wachten op een woning. Mevrouw KALK is het ermee eens dat de hoge woningnood oplossing behoeft. In de Kerkstraat is er voor wonen boven winkels geen regel voor 25 m² nodig en zij vraagt waarom daar wel extra woningen kunnen komen en elders niet. Daarnaast vraagt zij zich af wanneer het verder verkleinen van woningen niet meer acceptabel is. Nieuwbouwwoningen op het Circusterrein krijgen een aparte bergruimte, aparte toegangen en een parkeerplek. Zij hebben meer dan waarover het nu gaat. Uit een op basis van ervaring en kennis opgestelde verordening gaat men nu een cruciaal element halen en zij vraagt hoeveel extra woningen daardoor zullen worden gecreëerd.

De heer VAN GRIEKEN heeft gezien waar het vraagstuk van wonen boven winkels en het realiseren van kleinere woningen speelt. Wat betreft participatie gaat het om een collegebevoegdheid. Als het college denkt dat het redelijk is om van een regel af te wijken, dan kan dat. Die flexibiliteit wil hij bij zo’n grote woningnood geven. Al creëert men hiermee slechts vijftien extra woningen, dan vindt hij dat alsnog de moeite waard. Mevrouw KALK stelt dat het dan om vijftien hokken gaat en dat de situatie in de Kerkstraat niet veel anders dan elders is. Motie M 24-51 gaat over alle winkels, waarmee men controleerbaarheid en handhaafbaarheid onderuit haalt. De heer NANNINGA vraagt wat de heer Van Grieken met ‘aantoonbaar’ bedoelt. De heer VAN GRIEKEN wil niet een ruimte van 50 m² in tweeën laten delen, maar wel van bijvoorbeeld een verdieping van 38 m² een woning kunnen laten maken. De stelling dat zo’n woning een hok zou zijn is volgens hem ook een waardeoordeel. Vanwege een doorstromingsprobleem wil hij niet zeggen mensen geen eerste stap op de woningmarkt te gunnen, zeker gezien de uitdaging in de stad. Mevrouw KALK stelt dat men het toewijzen van woningen aan starters niet kan garanderen. De heer VAN GRIEKEN denkt dat in de praktijk vooral starters van woningen boven winkels gebruik zullen maken.

Motie M 24-59 van de ChristenUnie steunt D66 niet, omdat men nu moet kiezen voor het toevoegen van woningen. De lat hoger leggen dan label C zal volgens hem betekenen dat er minder ontwikkeld zal worden. Motie M 24-51 ‘Maak maximaal gebruik van Wonen boven winkels’ “De raad bijeen op woensdag 3 april 2024, behandelende het agendapunt ‘Vaststelling Chw paraplubestemmingsplan Woningsplitsing en verkamering; constaterende dat: - de beleidsregels bij het bestemmingsplan een kader bieden voor woningsplitsing, verkamering en transformatie van bestaande woningen of bestaand gebruik; -

er een groot woningtekort is op de Hilversumse woningmarkt en dat het met name voor starters momenteel welhaast onmogelijk is om een woning in Hilversum te vinden;

-

in de Woonvisie een doelstelling is vastgelegd om tot 2030 3.000 woningen toe te voegen aan de Hilversumse woningmarkt;

-

de gemeente de afgelopen jaren grote moeite heeft om de doelstelling van 300 toegevoegde woningen per jaar te halen;

Verslag raadsvergadering 3 april 2024

37

-

de raad al jarenlang kansen ziet voor ‘wonen boven winkels’;

-

telkenmale is gebleken dat bestaande regelgeving in de weg staat om wonen boven winkels te realiseren;

-

er steeds is aangegeven dat regelgeving zou worden aangepast om de raadsbrede wens om wonen boven winkels mogelijk te maken;

-

de vast te stellen beleidsregels hier een cruciale rol in spelen;

overwegende dat: - het goed is om minimumeisen op te nemen voor de grootte van woningen na splitsing, verkamering of transformatie omwille van de kwaliteit van wonen; -

er tegelijkertijd voorbeelden zijn van panden, vooral boven winkels, waar de in de beleidsregels gestelde minimumeis van 35m2 verblijfsruimte voor een gesplitste woning of een transformatie feitelijk onmogelijk maakt;

-

het in die gevallen wenselijk is om de mogelijkheid te hebben af te wijken van de 35m2 eis;

draagt het college op: de beleidsregels Woningsplitsing, verkamering en transformatie zodanig aan te passen dat in geval van een splitsing of transformatie bij ‘wonen boven winkels’ het College de bevoegdheid heeft de vergunning te verlenen wanneer een eigenaar aantoonbaar heeft gemaakt dat de 35m2-eis het creëren van een woning blokkeert, waarbij de minimale verblijfsruimte van de te creëren woning altijd minimaal 25 m2 dient te zijn.” (Motie M 24-51 van D66, de VVD en de SP) Motie M 24-52 ‘Laat bergingsregels wonen boven winkels niet onmogelijk maken’ “De raad bijeen op woensdag 3 april 2024, behandelende het onderwerp ‘Vaststelling Paraplubestemmingsplan Woningsplitsing en verkamering’; constaterende dat: - in de beleidsregels Woningsplitsing, verkamering en transformatie regels zijn opgenomen voor wat betreft bergingsruimte; overwegende dat: - er voorbeelden zijn in Hilversum, met name bij woningen boven winkels, waar de voorgestelde Hilversumse regels er toe zouden kunnen leiden dat de door de Raad breed gedeelde wens om wonen boven winkels mogelijk te maken, in de praktijk onmogelijk is omdat de eigenaar niet voldoende grond heeft om voldoende berging te creëren; -

het belang van het mogelijk maken van wonen boven winkels mogelijk maken breed gedragen wordt binnen de raad;

draagt het College op: de beleidsregels Woningsplitsing, verkamering en transformatie zodanig aan te passen dat in geval van een splitsing of transformatie bij ‘wonen boven winkels’ het college de bevoegdheid heeft de vergunning te verlenen wanneer een eigenaar aantoonbaar heeft gemaakt dat over onvoldoende (buiten)ruimte te beschikken om de vereiste bergingsruimte te kunnen creëren.” (Motie M 24-52 van D66, de VVD en de SP) De heer DOCTER is voorstander van het realiseren van woningen met een goede woonkwaliteit. Bij de behandeling van het plan om flexwoningen op het Circusterrein te bouwen heeft Democraten Hilversum ervoor gepleit om alleen woningen van minimaal 45 m² te realiseren, omdat de geplande studio’s van 25 m² te klein zijn voor een woning van waaruit men als starter of statushouder zijn of haar Verslag raadsvergadering 3 april 2024

38

vleugels moet kunnen uitslaan. Een te kleine woning biedt het risico op mentale gezondheidsklachten in plaats van woongenot en ontplooiingskansen. Ook aan de toename van het aantal inwoners per oppervlakte-eenheid kleven leefbaarheidsrisico’s. In bijvoorbeeld het centrum is het aantal inwoners de afgelopen twintig jaar behoorlijk toegenomen van ruim 7.000 in 2002 naar bijna 10.000 nu. Meer dan 10% van het totale aantal inwoners van Hilversum woont in het centrum. Zij moeten hun auto kunnen parkeren, hun fiets of bakfiets kunnen stallen, hun afval kwijt kunnen en hebben behoefte aan openbaar groen om te wandelen, te spelen of hun hond uit te laten. Die functies moeten naar zijn oordeel niet in de knel komen. Woningsplitsing of het realiseren van woningen boven winkels moet daarom zorgvuldig gebeuren. Waar dat kan is het een welkome en waardevolle bijdrage aan de hopelijk betaalbare woningvoorraad. Waar concessies te doen zijn aan de woonkwaliteit of de kwaliteit van de leefomgeving kan dat niet. Moties M 24-51 en M 24-52 vindt hij daarom onverstandig en ook als er wettelijk geen bezwaar tegen zou bestaan zijn ze in strijd met redelijke eisen die aan de kwaliteit van een woning en woonomgeving gesteld moeten worden. Die moties steunt hij daarom niet. Mevrouw VAN DE LINDE streeft altijd naar een zo klein mogelijke overheid, die zich met zo min mogelijk zaken hoeft te bemoeien.

In dit geval bleek dat er toch situaties ontstaan waarbij mensen er geen been in zien om meer woningen op een plek te maken of meer mensen op een klein oppervlak te laten samenwonen dan goed is voor die buurt of voor de mensen zelf. Daarom was het nodig om een grens en regels te stellen wat betreft woningsplitsing en verkamering. Als men dat op een bepaalde manier beschrijft maakt men ook gewenste ontwikkelingen onmogelijk. Nu ligt een andere uitwerking voor, waarmee zij heel blij is. Het voorstel bevreemdde haar wel om bij woningen een Hilversumse maat aan te houden die 10 m² meer is dan het Bouwbesluit. Er zijn echter goede redenen voor, maar de VVD vindt het toch verstandig om bij een keuze tussen geen of wel een woning de ruimte te maken om daarmee toch te kunnen leven. Het streven naar slechtere kwaliteit is niet wat voorligt. De heer VONK kan zich vinden in het goede voorstel en steunt de moties M 24-51 en M 24-52, die volgens hem overigens niet veel extra woningen zullen opleveren. Vanwege jarenlang wanbeleid in Den Haag met een verhuurdersheffing van € 13 miljard zijn er namelijk geen woningen gekomen. Nu probeert de raad toch nog enkele woningen te realiseren. De SP gaat daarin mee als het alleen woningen boven winkels betreft. Ook motie M 24-59 ondersteunt de SP.

De heer VAN WAARDEN is uitermate tevreden over het voorliggende heldere voorstel, waarin een woonoppervlakte van 35 m² staat, waardoor de lat hoger ligt dan in het Bouwbesluit. Er zijn situaties waarin men die ruimte niet heeft. 35 m² aan verblijfsruimte betreft de woonkamer en slaapkamer, maar niet de gang, de badkamer en het toilet. Een woning van 35 m² aan verblijfsruimte zal al snel 45 m² aan gebruiksoppervlakte hebben. Er zijn situaties waarbij de ruimte binnen de wanden 40 m² is. Wat GroenLinks betreft is daar dan ook een woning van te maken, mits die woning kwaliteit heeft. Dat er een maas in de wet zou zitten en dat er veel gepuzzeld zal worden is niet de intentie en zo leest hij de moties niet. Moties M 24-51 en M 24-52 steunt hij, maar motie M 24-59 niet. Nu gaat het namelijk eerst om woningen te creëren en daarna om vervolgstappen te zetten. De heer DE JONG zag de zwart-wit film in het kader van Hilversum 600 jaar, waarin voormalig burgemeester Boot fulmineerde tegen woningnood, die dus al veel langer speelt. Veel mensen willen in Hilversum wonen, wat goed is. De vraag is echter waar zij moeten bouwen en wonen. Vanwege het besluit niet in de hoogte en op de heide te bouwen zou bestaande vierkante meters her- of beter gebruiken een goede oplossing kunnen zijn. Daarom steunt het CDA het voorstel.

Het voorstel sorteert ook voor op negatieve elementen, zoals huisjesmelkers en ophokken. Een deel van het voorstel lijkt geregeerd door angst of een ontmoedigingsbeleid. Als men woningen splitst moeten kliko’s naast of achter het huis gestald worden. Soms is 25 m² beter dan geen woning. Het CDA stemt daarom voor moties M 24-51 en M 24-52. Verslag raadsvergadering 3 april 2024

39

De heer SCHEEPERS (wethouder) stelt vast dat sommige problemen, zoals de woningnood, van alle tijden zijn. Hij dankt mevrouw Kalk voor haar vurige pleidooi ter ondersteuning van het voorstel. Op moties M 24-51 en M 24-52 adviseert het college positief, omdat een woning beter dan geen woning is. Elke woning is hard nodig, maar 35 m² is de basis. Ontwikkelaars moeten aantonen dat ze echt niet aan dat aantal meters kunnen komen. Als dat toch gebeurt heeft het college liever een iets kleinere woning dan helemaal geen woning. Het college wil ook niet te veel vraagstukken op de openbare ruimte. Mevrouw KALK verbaast het waarom het college die redenering niet meteen aan de raad goed heeft voorgelegd. De heer SCHEEPERS (wethouder) komt ook tot voortschrijdende inzichten en is blij dat het gesprek met de commissie tot een nog betere set aan beleidsregels kan leiden. Insprekers hebben de praktijksituatie vanuit een ander perspectief belicht en dat heeft het college ook tot nadere inzichten gebracht. Mevrouw KALK stelt dat insprekers in eerdere jaren hetzelfde hebben verteld over vierkante meters, de parkeernorm en de bergingen. Zij herhaalt haar vraag waarom het zo lang heeft moeten duren voordat het college tot dit inzicht is gekomen. De heer SCHEEPERS (wethouder) heeft nu regels en een paraplubestemmingsplan voorliggen om problemen te tackelen.

Bij wijze van uitzondering zijn er nu nog wat extra woningen toe te voegen, wat een verfijning betekent. Het fundament staat echter. Wat betreft motie M 24-59 van de ChristenUnie snapt hij dat er vaart te maken is met de energietransitie, maar het college wil ook vaart maken met wonen boven winkels. De horizon van de standaard voor de energietransitie is 2050, wat nog een hele tijd is. De eisen streng maken betekent zijns inziens een extra horde opwerpen in plaats van bezwaren weg te nemen. Daarom adviseert het college niet positief over die motie. De heer NANNINGA wijst erop dat de warmtetransitievisie zegt dat Hilversum in 2040 van het gas af moet zijn. Nu is het goede moment om isolatie toe te passen. De heer SCHEEPERS (wethouder) maakt bij veel woningen al een stevige slag. Door het opleggen van strengere eisen zullen weer extra drempels worden opgeworpen, terwijl het college zaken juist wil versnellen en vergemakkelijken. Tweede termijn De heer VONK is overtuigd door de wethouder en snapt de zorgen van de PvdA. Er is echter een wet onderweg die huurders nog veel beter zal beschermen. Ook wil hij bezien of de verhuurdersvergunning in Hilversum in te voeren is, om verhuurders nog meer in de gaten te kunnen houden en om huurders nog meer mogelijkheden te geven om goed en fijn te kunnen wonen. Daarvoor zal de SP zich gaan inzetten.

Motie M 24-51 van D66, de VVD, de SP en het CDA, ‘Maak maximaal gebruik van wonen boven winkels’, wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en met 29 tegen 7 stemmen aangenomen, met de stemmen van de PvdA, Democraten Hilversum en het VVD-lid Zeeuw van der Laan tegen. Motie M 24-52 van D66, de VVD, de SP en het CDA, ‘Laat bergingsregels wonen boven winkels niet onmogelijk maken’, wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en met 30 tegen 6 stemmen aangenomen, met de stemmen van de PvdA en Democraten Hilversum tegen. Motie M 24-50 van de ChristenUnie en de PvdA, ‘Standaard voor woningisolatie bij woningsplitsing en verkamering’, wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en met 9 tegen 27 stemmen verworpen, met de stemmen van Democraten Hilversum, de SP, de PvdA en de ChristenUnie voor. Zonder stemming wordt het voorstel van burgemeester en wethouders unaniem aangenomen. Verslag raadsvergadering 3 april 2024

40

16.

VRAGEN AAN HET COLLEGE Er zijn geen vragen. De VOORZITTER sluit de vergadering om 00.08 uur. Aldus vastgesteld in de vergadering van de gemeenteraad van 15 mei 2024, de griffier,

de voorzitter,

A.J. van Meerveld CMC

G.M. van den Top

Verslag raadsvergadering 3 april 2024

41