Verslag raadsvergadering d.d. 18 december 2024

Verslag raadsvergadering 18 december 2024

20

De heer WESTERNENG stelt vast dat de participatie goed is verlopen. Wat betreft motie M 24163 van D66, ‘Stel indicatoren op voor bedrijventerreinen’, wacht hij het oordeel van de wethouder af. De VVD steunt motie M 24-164 van D66 en het CDA, ‘Maak proef vrachtwagenparkeren veilig of doe het niet’. Wat betreft amendement A 24-165 van de PvdA, Democraten Hilversum, GroenLinks en het CDA over een hub herinnert hij aan een vastgestelde mobiliteitsvisie, met een aantal hublocaties als denkrichting. Een gebiedsagenda wordt concreter, maar het is nog niet duidelijk of er een hub in het betreffende gebied komt. Als dat de strekking van het amendement is steunt de VVD dat. Amendement A 24-167 van de ChristenUnie, de VVD, Fractie Durlacher, het CDA, de PvdA, D66 en Democraten Hilversum om verkeersveiligheid extra te laten onderzoeken steunt de VVD eveneens. Motie M 24-168 van de Fractie Durlacher steunt hij niet, omdat hij niet denkt dat een verandering van het parkeerregime iets gaat oplossen. Hij hoopt dat mensen met de fiets naar een sportclub komen. De heer GROENEVELD kwalificeert motie M 24-163 van D66 over indicatoren voor bedrijventerreinen als sympathiek. De reactie van de wethouder afwachtend stemt Hart voor Hilversum daarvoor.

De proef met vrachtwagenparkeren is al bezig en daarover zou volgens hem beter gecommuniceerd kunnen worden, zodat hij niet het idee heeft motie M 24-164 van D66 en het CDA, ‘Maak proef vrachtwagenparkeren veilig of doe het niet’, te moeten steunen. Amendement A 24-165 van de PvdA, Democraten Hilversum, GroenLinks en het CDA over geen hub ondersteunt hij, evenals amendement A 24-167 van de ChristenUnie, de VVD, fractie Durlacher, het CDA, de PvdA, D66 en Democraten Hilversum om verkeersveiligheid extra te laten onderzoeken, omdat ook zijn fractie de gevaren ziet. Een tijdelijke oplossing, zoals motie M 24-168 van Fractie Durlacher voorstelt, vindt Hart voor Hilversum prachtig, maar de vrees is in de weekenden het tegenovergestelde te bereiken en dat mensen bij sportaccommodaties extra gaan parkeren, omdat het er gratis is. Daarom steunt zijn fractie die motie niet. Mevrouw BRUSSAARD interpreteert amendement A 24-165 van de PvdA, Democraten Hilversum, GroenLinks en het CDA over geen hub zoals de VVD dat doet, zodat zij de wethouder verzoekt daarop te reflecteren. Het CDA gaat verkeersveiligheid aan het hart en zou graag zien dat zoveel mogelijk kinderen veilig en zelfstandig naar hun sportaccommodaties kunnen gaan. Daarom dient het CDA amendement A 24-167 mede in. De VOORZITTER schorst de vergadering om 21.51 uur. Schorsing. De VOORZITTER heropent de vergadering om 21.56 uur.

De heer VOORINK (wethouder) dankt de ondernemers die veel vrije tijd in het stuk hebben gestoken, evenals de ambtelijke organisatie met het goed organiseren van het proces. Hij had ook liever een financiële paragraaf bijgevoegd, wat door omstandigheden niet is gelukt. Dit is wat hem betreft de laatste keer dat dit niet gebeurt. Het college onderschrijft het belang om ambities en doelen zoveel mogelijk meetbaar en SMART te maken. In de voorjaarsnota staan geen indicatoren, zodat hij voor 31 maart a.s. een brief over de omgang met indicatoren toezegt. In elk geval monitort hij elk jaar de voortgang, wellicht aan de hand van samen op te stellen indicatoren. Wellicht kan D66 dan motie M 24-163 aanhouden. Motie M 24-164 van D66 en het CDA, ‘Maak proef vrachtwagenparkeren veilig of doe het niet’, beveelt hij van harte aan. Hij wil graag met gebruikers in gesprek gaan over het goed en veilig inrichten van een pilot.

Verslag raadsvergadering 18 december 2024

21

Wat betreft amendement A 24-167 van de ChristenUnie, de VVD, Fractie Durlacher, het CDA, de PvdA, D66 en Democraten Hilversum om verkeersveiligheid extra te laten onderzoeken, is de belangrijkste te bedenken maatregel het verlagen van de maximumsnelheid naar 30 km per uur, waardoor er 3,5 keer minder kans op ongevallen is. Als hij het amendement op die manier mag uitleggen kan hij dat aanbevelen. De heer NANNINGA informeert wanneer uitvoering mogelijk is en of dat vroeger kan dan 2026. De heer VOORINK (wethouder) durft dat niet helemaal toe te zeggen, maar zal beschikbare ruimte en capaciteit wel benutten. Het gaat in elk geval om uitvoering binnen twee jaar. Er was discussie over het lezen van amendement A 24-165 van de PvdA, Democraten Hilversum, GroenLinks en het CDA over geen hub aan de Kerkelandenlaan. Wethouder Göbbels gaat volgend jaar met locaties voor hubs aan de slag en hij kan nu prima leven met het halen van de hub uit het kaartje. De heer MEDDENS vraagt of het college de betreffende te verwijderen locatie uit het kaartje wel zal onderzoeken voor een hub. De heer VOORINK (wethouder) bevestigt dat. De heer MEDDENS vindt dat dan volksverlakkerij. De heer LAHAISE wijst er nogmaals op dat er geen hubs op de agenda staan, maar de gebiedsagenda is geagendeerd.

De interpretatie van de wethouder klopt en daarom leest hij het door hem voorgestelde besluit nog eens voor: “de Gebiedsagenda bedrijventerreinen Zuidwest Hilversum vast te stellen, met dien verstande dat op pagina 22 van de gebiedsagenda (bijlage 2) de tekst van het voorlaatste liggende streepje (de gemeente onderzoekt of een mobiliteitshub t/m... het centrum) wordt geschrapt, evenals de verwijzingen naar een mobiliteitshub nabij de rotonde Kerkelandenlaan/Diependaalselaan in het inspiratieboek (bijlage 1) en in de verbeelding in de gebiedsagenda (bijlage 2).” Het gaat dus om het schrappen van een tekst in een aan te nemen tekst. De heer MEDDENS stelt voor het plaatje uit het amendement te halen. De heer LAHAISE gaat het om het gebiedsplan, de bedrijventerreinen, en niet om de woonwijken. De heer VAN NISTELRAAIJ kijkt ook integraal, zoals ook naar het sportpark als het om langparkeren gaat. Hij is niet tegen een hub, maar wel tegen een zoekrichting daarnaar. Het amendement schrapt de hub wel degelijk uit de gebiedsagenda. De heer LAHAISE verwijst naar de te schrappen tekst en de juiste interpretatie van de wethouder. De heer WESTERNENG vraagt om de titel van het amendement aan te passen. De heer LAHAISE doet dat met alle plezier. De heer VOORINK (wethouder) weet dat het parkeerverbod bij het Kininelaantje en de Beresteinseweg is ingesteld om reden van de verkeersveiligheid.

Hulpdiensten kunnen niet tussen geparkeerde auto’s doorrijden, zodat hij motie M 24-168 van de Fractie Durlacher ontraadt. Tweede termijn De heer VAN NISTELROOIJ trekt motie M 24-163 over indicatoren in en begrijpt dat het onderzoek naar hubs er zal komen, ook in het gebied waarover amendement A 24-165 gaat, zodat D66 daartegen zal stemmen. De heer LAHAISE geeft amendement A 24-165 de titel ‘Hub in gebiedsagenda niet aan de orde’. De heer MEDDENS is het eens met de opmerking van de wethouder over de financiële paragraaf, maar hoopt dat er ook financieel meer ruimte kan zijn voor mensen aan de onderkant van de samenleving en dat niet af te doen met een financieel argument. Wat amendement A 24-165 bewerkstelligt is hem een raadsel. Als dat amendement niets doet kan de SP dat steunen. De heer WESTERNENG vindt de nieuwe titel van amendement A 24-165 niet kloppen, omdat het best kan zijn dat er op termijn een hub in het gebied zal landen. Zijn voorstel voor een kop zou zijn: ‘gesprek over de hub op een later moment’ of ‘kaartje op pagina x uit de gebiedsagenda’. Omdat het dictum ongewijzigd blijft maakt het hem ook niet zoveel uit. Verslag raadsvergadering 18 december 2024

22

De heer MEDDENS ondersteunt het titelvoorstel van de VVD voor amendement A 24-165. De heer LAHAISE gaat daarmee akkoord. De titel wordt ‘Gesprek over de hub op een later moment’. De heer NANNINGA zal het gewijzigde amendement A 24-165 niet steunen, omdat een hub volgens hem in bedrijventerrein Zuidwest prima een plek zou kunnen krijgen. De heer WESTERNENG gaat het er juist om dat een hub daar wel kan landen. De heer GROENEVELD ziet in de gebiedsagenda staan dat het kopje van de hub geschrapt zou worden, zodat daarop wellicht een aanpassing moet plaatsvinden. De heer VAN NISTELROOIJ meent dat het gewijzigde amendement A 24-165 meer doet, omdat de hub uit de gebiedsagenda verdwijnt, terwijl die ergens op het bedrijventerrein moet kunnen landen. De heer NANNINGA dankt de wethouder voor het aanbevelen van zijn amendement A 24-167. Mevrouw DURLACHER vraagt zich af hoeveel klachten er vanuit de hulpdiensten waren dat ze niet langs geparkeerde auto’s in het Kininelaantje en de Beresteinseweg konden rijden. Tegenpartijen van sportteams komen meestal niet uit Hilversum, zodat ze niet op de fiets naar Hilversumse sportterreinen kunnen komen. De heer VAN NISTELROOIJ verwijst naar de brief van sportverenigingen die om meer handhaving hebben gevraagd. Mevrouw DURLACHER heeft die brief niet gezien en is voor handhaving, maar door beboeten wordt sporten nog duurder.

Stemverklaringen De heer DEEN stemt tegen het gewijzigde amendement A 24-165, ‘Gesprek over de hub op een later moment’, van de PvdA, Democraten Hilversum, GroenLinks en het CDA. Als er volgend jaar onderzoek in het gebied naar een hub plaatsvindt is het niet vreemd dat ook in een agenda op te schrijven. Die tekst eruit halen noemt hij kolder. De heer GROENEVELD steunt het gewijzigde amendement A 24-165, Gesprek over de hub op een later moment’, van de PvdA, Democraten Hilversum, GroenLinks en het CDA, evenals motie M 24164, ‘Maak proef vrachtwagen parkeren veilig of doe het niet’ van D66 en het CDA, vanwege het advies van de wethouder daarop. De heer MEDDENS steunt het gewijzigde amendement A 24-165, Gesprek over de hub op een later moment’, van de PvdA, Democraten Hilversum, GroenLinks en het CDA, nu dat niets meer voorstelt. Het gewijzigde amendement A 24-165, Gesprek over de hub op een later moment’, van de PvdA, Democraten Hilversum, GroenLinks en het CDA, wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en met 23 tegen 7 stemmen aangenomen, met de stemmen van de Fractie Durlacher, de ChristenUnie, D66 en het VVD-lid Van de Linde tegen. Amendement A 24-167 van de ChristenUnie, de VVD, Factie Durlacher, het CDA, de PvdA, D66 en Democraten Hilversum, ‘Nieuwe Havenweg – Veilig fietsen naar sport’, wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en unaniem aangenomen.

Motie M 24-164 van D66 en het CDA, ‘Maak proef vrachtwagenparkeren veilig of doe het niet’, wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en unaniem aangenomen. Motie M 24-168 van de Fractie Durlacher, ‘Bereikbare sport voor iedereen’, wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en met 3 tegen 27 stemmen verworpen, met de stemmen van de Fractie Durlacher en de SP voor. Zonder stemming wordt het gewijzigde voorstel van burgemeester en wethouders unaniem aangenomen. Verslag raadsvergadering 18 december 2024

23

5.

WINKELTIJDENVERORDENING 2024

De VOORZITTER vermeldt dat de laatste winkeltijdenverordening in 2018 is vastgesteld en aan vernieuwing toe is. De aanpassingen zijn ruimere openingstijden op zon- en feestdagen en meer duidelijkheid geven over het handhaven van de winkeltijden. En er zijn verduidelijkingen aangebracht ten aanzien van openingstijden voor galerieën, veilinghuizen, braderieën en snuffelmarkten. In de commissievergadering is geadviseerd het punt met debat te agenderen. Mevrouw VAN EXEL-VAN DIJK staat voor de raad met een zwaar gemoed en is er van overtuigd dat er te veel haken en ogen zitten aan het verruimen van de winkeltijden. Zij heeft moeite met het ontbreken van een lange termijnvisie. Spreekster ziet nog meer problemen opdoemen en verzoekt de aanwezigen naar haar hartenkreet te luisteren. Het CDA heeft moeite met het ontbreken van een overweldigende meerderheid voor het plan. De heer LINDEBOOM wil de discussie uit de commissievergadering niet herhalen, temeer omdat er geen moties en amendementen zijn ingediend. Hij vraagt zich dus af of het zal komen tot een herhaling van zetten uit de commissievergadering. Mevrouw VAN EXEL-VAN DIJK meent dat het belangrijke besluit voor Hilversum breed gedragen zou moeten worden door de raad, na gedegen onderzoek en na goede participatie onder alle belanghebbenden, zoals dat ook is omschreven in het coalitieakkoord als nieuwe bestuurscultuur: draagvlak.

De Winkeltijdenwet is zo ontworpen dat er lokaal de vrijheid is om in samenspraak met alle belanghebbenden beleid op maat te maken. De gemeente heeft de mogelijkheid om beter rekening te houden met de belangen van lokale ondernemers, bewoners en andere belanghebbenden. Dat is dus niet beleid maken naar aanleiding van een briefje van een supermarkteigenaar, niet nadat een verordening in de zomer tijdens het reces stilletjes heeft voorgelegen en niet zonder onderzoek. Zij heeft de collegeantwoorden op de artikel 41-vragen van het CDA laten toevoegen aan het agendapunt. Het antwoord op deze vragen is dat er geen onderzoek is gedaan naar de behoefte onder retailondernemers, consumenten en bezoekers vanuit de regio. De centrummanager, door het college genoemd als een van de partijen waar de gemeente mee heeft gesproken, meldt in de krant van 20 augustus - de verordening lag toen al twaalf dagen ter inzage - dat zij op dat moment nog moest vragen hoe de lokale ondernemers erover denken en dat zij ook negatieve gevolgen ziet. Vorige week nog hebben veel partijen hele mooie en gewichtige woorden gesproken over participatie. In oktober heeft de VVD bepleit dat belanghebbenden en mensen uit de praktijk al betrokken zouden moeten zijn bij het maken van beleid en niet pas in de formele inspraakfase.

Zojuist stelde de heer Van Grieken dat als de participatie rondom het parkeerbeleid beter was georganiseerd, het ook beter beleid was geweest, met instemming van de VVD. Dat is hier niet gebeurd. De heer LINDEBOOM gaat het niet om invoeren van nieuw beleid, maar het beperkt aanpassen van bestaand beleid. Dat dat niet ter participatie wordt voorgelegd noemt hij logisch. Mevrouw VAN EXEL-VAN DIJK wijst op de verruiming van winkeltijden, wat een beleidswijziging is, waarbij hoort daarover met alle belanghebbenden te spreken. De heer LINDEBOOM stelt dat elk te nemen besluit een aanpassing van bestaand beleid of nieuw beleid is. Niet alles wordt ter participatie voorgelegd. Mevrouw VAN EXEL-VAN DIJK leest de memorie van toelichting van de Winkeltijdenwet voor: “De Winkeltijdenwet geeft ruimte lokaal en die is bedoeld om gemeenten de mogelijkheid te geven hun beleid aan te passen aan de lokale situatie, zoals toerisme, religieuze of culturele voorkeuren en economische behoeften.” Wanneer de gemeente niet weet wat die behoefte is, dan weet zij in principe ook niet wat ze moet doen. Zij staat zelf aan het hoofd van een familiebedrijf, dat producten over de hele wereld levert. Dat bedrijf heeft in Nederland zo’n vierhonderd klanten, heel veel zelfstandige ondernemers met mooie en bijzondere bedrijven, vaak ook familiebedrijven. Er zijn Van Dijk experience stores.

Zij leest dagelijks alle verslagen van haar accountmanagers, die haar klanten bezoeken. Dat zijn zes rondreizende vrouwen. Zij kent daardoor de gevolgen van deze uiting van liberalisme heel goed. Verruiming van winkeltijden leidt tot spreiding van winkelpubliek, zonder dat er meer wordt gekocht. Het verspreidt de omzet. Dat betekent Verslag raadsvergadering 18 december 2024

24

voor de lokale detaillist de keuze tussen vasthouden aan de eigen winkeltijden, minder inkomsten of meer werken, maar niet met meer inkomsten en men heeft geen keuze. Het is dus geen vrijheid. Grote ketens hebben de middelen en kunnen zich het makkelijker veroorloven om langer open te blijven. Dit bevordert dus ongelijke concurrentie. Zij hoort vaak in de raad uitleg over werken vanuit de bedoeling. En hier is volgens haar niet vanuit de bedoeling gewerkt. Het inzicht in de behoeften van alle belanghebbenden, zoals ondernemers, werknemers, burgers en consumenten, is er haars inziens niet. Dit is daarom geen breed gedragen besluit en dat maakt haar aan de vooravond van Kerst wel wat verdrietig. De heer LAHAISE dankt mevrouw Van Exel-van Dijk voor haar geweldige betoog, dat een PvdAbetoog was, waaraan hij eigenlijk niets kan toevoegen. De ruimere openingstijden zijn volgens hem alleen een verzoek van de supermarktketens, waarvan het effect zal zijn dat de weinig stille momenten in de stad toch drukker worden. Gezien het milieu- en verkeersaspect zal de PvdA tegen het voorstel stemmen. De heer NANNINGA wil raadsleden ervan overtuigen om tegen het voorstel te stemmen en sluit zich aan bij het goede en duidelijke betoog van mevrouw Van Exel-van Dijk. Daarop vult hij aan dat ruimere openingstijden geen welvaartsverbetering voor bewoners oplevert.

Welvaart is volgens de Van Dale de toestand van materiële en maatschappelijke voorspoed. Zijn mening is dat een verdere verruiming van de Winkeltijdenverordening mogelijk wel leidt tot meer materiële voorspoed voor supermarkten en grotere winkelketens, maar dat het ten koste gaat van de maatschappelijke voorspoed van de Hilversummer. Op lange termijn zal het zijns inziens mogelijk ook schadelijk kunnen zijn voor de kleine ondernemer, die niet mee wil of mee kan gaan in de 24/7-economie. Het besluit bepaalt of de Hilversummers een dag per week een beetje rust gegund blijft worden. Het is een dag om even op adem te komen en even niet de winkel open te hoeven stellen. In deze tijd wordt er al zoveel van mensen verwacht. Gezien de indicatoren als eenzaamheid, mentale gezondheid, kansengelijkheid en armoede, kan men daaruit leren dat welvaart veel meer is dan omzet maken, geld verdienen en op een makkelijke tijd je boodschap kunnen doen. In die 24/7 economie, die al zoveel vraagt, wil hij niet verder meegaan. Het is juist goed om een speciale dag te hebben waarin men andere dingen kan doen, bijvoorbeeld naar de kerk of de sportclub gaan. Veel vrijwilligers- en verenigingswerk en activiteiten van kerken hangen af van vrije tijd, waarbij de zondag een belangrijke plaats inneemt.

Dat wordt een stuk moeilijker als een deel van de mensen straks moet werken of druk is met de weekboodschappen. Het past ook mooi in de nieuwe uitdagingen van deze tijd, want als men de aarde nog in een redelijke staat wil doorgeven aan toekomstige generaties, zullen mensen ook anders moeten gaan consumeren: minder nieuw kopen, meer repareren en hergebruiken. De zondag kan die dag zijn waarop men even niet die lineaire take- make- en wasteeconomie voedt, maar waarop mensen even de balans zoeken met zichzelf, hun omgeving, de planeet en wellicht ook met het hogere. De zondagsrust en de rust op feestdagen is dus een te koesteren maatschappelijke waarde. Als men die zondagsrust nu weghaalt vreest hij dat die niet heel makkelijk weer terugkomt. De heer MEDDENS constateert dat de kern van het voorstel is het verruimen van de openingstijden op zondag voor supermarkten en de winkels in het centrum van 9 uur ’s ochtends tot 10 uur ’s avonds. Het merendeel van de kleine winkels in het centrum blijft nu al op zondag dicht. Het voorstel helpt dus alleen de grote ketens en men kan zich afvragen waarom dat wordt gedaan. Dat gebeurt vanwege een brief van de supermarkten, waarop het college is gedraaid. Elk uur betekent volgens de grote supers extra omzet. Dat argument leidt uiteindelijk tot een 24/7-openstelling.

Die ratrace is voor de kleinere ondernemers niet vol te houden en men moet zich afvragen of men dat ook wil. De bewoners van de buurten van de supermarkten, waar hij is langs geweest, wisten niets van het voorstel. Zij krijgen wel te maken met laden en lossen op zondagmorgen voor 9 uur. Hij roept de supermarkten op om in gesprek met de buurt te gaan. Mevrouw VAN DE BEEK meent dat laden en lossen helemaal los staat van de actualisatie van de Winkeltijdenverordening. Verslag raadsvergadering 18 december 2024

25

De heer MEDDENS ontkent dat, omdat de te verkopen spullen wel om 9 uur ’s ochtends in de winkel moeten liggen. Mevrouw VAN DE BEEK verzoekt de wethouder duidelijkheid te geven over eventueel gewijzigde laad- en lostijden. De heer MEDDENS pleit ervoor met buurten te praten om zodoende het beleid beter te maken. Hij vraagt zich af of het voorliggende voorstel Hilversum beter maakt. De heer EKELMANS is met het voorstel op een punt beland waar zijn persoonlijke voorkeuren botsen met zijn ideologische opvatting. Het allerliefst heeft hij dat iedereen op zondagochtend wat anders doet in plaats van boodschappen doen. Hij is dan zelf aan het werk. Ook ziet hij een maatschappij die wel wat rust kan gebruiken. Alles is al zo gehaast, gehaaid en overvol. Mensen rennen en vliegen van hot naar her. Het aantal mensen met een burn out is hoger dan ooit. In de toch al oververhitte markt zijn vacatures nauwelijks te vullen. Er worden nog meer arbeidsuren toegevoegd aan een samenleving waarin toch al zoveel moet. Maar zijn politieke ideologie is overduidelijk: de mens moet vrij zijn om het leven naar eigen inzicht in te richten. Mevrouw VAN EXEL-VAN DIJK vraagt of de heer Ekelmans van mening is dat ook de kleine zelfstandige ondernemer met de voorliggende verordening alle vrijheid heeft.

De heer EKELMANS erkent dat ook de ondernemer alle vrijheid moet hebben, ook de vrijheid om open te gaan op tijden waarop hij of zij dat wil. Mevrouw VAN EXEL-VAN DIJK meent dat geen sprake is van vrijheid als men door verruiming van de winkeltijden wordt gedwongen harder te werken en hetzelfde te verdienen of dezelfde winkeltijden aan te houden en minder te gaan verdienen. Is een zelfstandig ondernemer dan nog vrij? De heer EKELMANS meent van wel, omdat die nog steeds zelf over zijn of haar openingstijden gaat. In het centrum zullen winkels niet eerder open gaan, zoals C&A dat ook niet zal doen. Mevrouw VAN EXEL-VAN DIJK weet uit onderzoek dat de omzet daalt en juist de kleine ondernemer daarvan de dupe is. De heer EKELMANS erkent dat omzet wordt verspreid over de week en niet toeneemt, waardoor verruiming van winkeltijden ten koste van de lokale ondernemer gaat, wat hem aan het hart gaat. Hij wil echter de keuze bij de ondernemer zelf laten. De verruiming van openingstijden verplicht tot helemaal niets. Hij streeft naar de vrijheid dat iemand zelf kan beslissen om op zondagochtend te winkelen. Mevrouw VAN EXEL-VAN DIJK lijkt het alsof het neoliberale gedachtengoed een sluier over het rationale nadenken gooit. Zij stelt vast dat het CDA, de PvdA en de SP nu de ondernemerspartijen zijn geworden en de VVD daar niet verder vanaf kan staan.

De heer EKELMANS omarmt elke partij die het voor de ondernemer opneemt. De economie draait al 24 uur per dag, namelijk het wereldwijde web, waarmee ondernemers al te dealen hebben. Hilversumse ondernemers onderscheiden zich door het aanbieden van unieke producten en een bepaalde klantbeleving. Hij wil Hilversum, voor zover Hilversummers dat willen, mee in de vaart der volkeren laten gaan. Mevrouw DURLACHER herinnert aan een inspreker namens ondernemers in de commissievergadering, die vertelde dat het op donderdagavond moeilijk is om het gezellig te krijgen in het koopcentrum. Zij vraagt hoe gezellig het in Hilversum op zondagochtenden zal worden. De heer EKELMANS zou het mooi vinden als door de nieuwe verordening ondernemers in het centrum worden gestimuleerd om met elkaar in gesprek te gaan over gezamenlijke openings- en sluitingstijden. Mevrouw DURLACHER vraagt de heer Ekelmans wanneer de verruiming van de winkeltijden genoeg is. De heer EKELMANS gaat het om een paar uur ruimere openingstijden, waarmee de samenleving het kan doen en die past binnen het landelijk gestelde wettelijke kader voor de winkelopeningstijden. De heer GROENEVELD vraagt of mevrouw Durlacher een verplichting op het gebied van openingstijden voorstelt. Mevrouw DURLACHER zegt dat niet te doen. De heer EKELMANS doet dat deugd. De overheid besluit wel meer dingen die hij niet leuk vindt.

De overheid moet zich dus terughoudend opstellen. De VVD streeft immers naar een kleine overheid, die Verslag raadsvergadering 18 december 2024

26

bescheiden is in haar ambitie en lage uitgaven heeft. Dat is onderdeel van echte vrijheid. Net zo echt om als winkeleigenaar te besluiten op welke momenten al dan niet open te gaan. De heer LINDEBOOM benadrukt dat er meer keuzevrijheid voor winkels en er een verschuiving is van wanneer winkels open en dicht willen zijn. Er is dus meer manoeuvreerruimte. D66 zal daarom voor het voorstel stemmen. De heer LANCÉ onthoudt zich van stemmen, omdat hij werkt bij een van de grotere supermarkten. Verder is het voorstel een vrije kwestie voor de Hart voor Hilversum-fractie. De heer VOORINK (wethouder) antwoordt dat laad- en lostijden niet veranderen en duren van 7 tot 7 uur. Supermarkten hebben een landelijk bevoorradingsschema. Er is een debat gevoerd over klassieke liberale waarden versus zingeving in de adventstijd. Mevrouw VAN EXEL-VAN DIJK verzoekt de voorzitter de vergadering te schorsen. De VOORZITTER schorst de vergadering om 22.58 uur. Schorsing. De VOORZITTER heropent de vergadering om 23.13 uur. De heer NANNINGA wil participatie beter laten oppakken en dient daarover het volgende amendement in.

Amendement A 24-170 ‘Winkeltijdenverordening vrij te geven voor participatie’ “De gemeenteraad van Hilversum in vergadering bijeen op 18 december 2024, behandelend het raadsvoorstel Winkeltijdenverordening Hilversum 2024; overwegende dat: er nog onduidelijkheden zijn over het draagvlak en de gevolgen van de verordening voor inwoners, ondernemers en andere belanghebbenden; -

het van belang is dat de raad een goed onderbouwd besluit neemt, gebaseerd op volledige informatie en breed draagvlak;

-

er behoefte is aan aanvullende consultatie van belanghebbenden om tot een zorgvuldige afweging te komen;

-

een overhaaste behandeling van de verordening negatief gevolgen kan hebben voor de gemeente of belanghebbenden;

besluit het concept raadsbesluit Winkeltijdenverordening Hilversum 2024 te wijzigen, zodat deze als volgt komt te luiden: 1. de ontwerp-Winkeltijdenverordening Hilversum in Q1 van 2025 voor consultatie voor te leggen aan ondernemers, inwoners en andere belanghebbenden van Hilversum en op basis van die uitkomsten van de consultatieronde in Q2 van 2025 definitief te besluiten over de Winkeltijdenverordening Hilversum 2025.” (Amendement A 24-170 van de ChristenUnie)

Verslag raadsvergadering 18 december 2024

27

De heer VOORINK (wethouder) heeft de verordening al ter inzage gelegd, waarop drie zienswijzen zijn ingediend. Opnieuw de verordening ter inzage leggen lijkt hem een heel slechte gang van zaken, zodat hij het amendement ontraadt. De heer NANNINGA gaat het niet om het opnieuw ter inzage leggen van de Winkeltijdenverordening, waarop schriftelijke reacties mogelijk zijn. Dat is heel erg passief. Hij wil in plaats daarvan actief naar de betreffende ondernemers en inwoners laten gaan, bijvoorbeeld via een burgerpanel. De heer VOORINK (wethouder) wil van dat instrument geen gebruik maken als het de raad uitkomt. De heer NANNINGA wijst op de beleidswijziging om tot bredere winkelopeningstijden op zondag te gaan, wat nog nergens ooit in beleid is beschreven. Daarop zou fatsoenlijke participatie moeten plaatsvinden. De heer VOORINK (wethouder) herinnert aan de uitgebreide discussie in een commissievergadering over fatsoenlijke participatie en vindt dat de raad niet deze kant moet opgaan. De heer LANCÉ merkt op dat na ruggenspraak met de griffie is besloten dat hij toch kan meestemmen over het amendement en het raadsvoorstel. Stemverklaringen Mevrouw VAN DE LINDE heeft een groot hart voor participatie en acht het belang daarvan ook zeer hoog.

Tegelijkertijd zijn er ook een democratisch proces en een democratisch gelegitimeerd bestuur, waardoor men op een ordentelijke manier langs geëigende processen zaken afhandelt. Dat proces is gevolgd. Zij zou het heel onwenselijk vinden nu in een teneur terecht te komen waarin men door middel van cherrypicking zegt iets met andere participatie te doen. Daarop is zij erg tegen, zodat zij tegen het amendement stemt. De heer VAN DROGEN stemt eveneens tegen het amendement en geeft aan dat GroenLinks verdeeld is over het raadsvoorstel. Mevrouw VAN DE BEEK stemt ook tegen het amendement, omdat het gaat om een actualisatie van de verordening, waarvoor de gebruikelijke route geldt. Ook Democraten Hilversum beschouwt het raadsvoorstel als een vrije kwestie. Mevrouw DURLACHER stemt voor het amendement, maar kondigt aan tegen het raadsvoorstel te stemmen. Mevrouw VAN EXEL-VAN DIJK wil de mooie discussie niet verpesten door onbedoeld bepaalde suggesties te doen. Zij suggereert geen betrouwbaar of ondeugdelijk bestuur. Wellicht is men soms zo gefocust op het doel dat middelen niet altijd even praktisch gekozen zijn. Zij stemt zowel tegen het amendement als tegen het raadsvoorstel.

Amendement A 24-170 van de ChristenUnie, ‘Winkeltijdenverordening vrij te geven voor participatie’, wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en met 4 tegen 26 stemmen verworpen, met de stemmen van de SP, de ChristenUnie en de Fractie Durlacher voor. Het voorstel van burgemeester en wethouders wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en met 17 tegen 13 stemmen aangenomen, met de stemmen van D66, Democraten Hilversum, de VVD, het GroenLinks-lid Van Drogen en de Hart voor Hilversum-leden Boukhriss, Groeneveld en Lancé voor.

Verslag raadsvergadering 18 december 2024

28

6.

AANGEPASTE FINANCIËLE VERORDENING

De VOORZITTER deelt mee dat het Democraten Hilversum-lid Degives Más bij dit agendapunt diens maidenspeech zal houden. De heer DEGIVES MÁS presenteert zich vanavond als nieuw raadslid. Sinds mei jl. is hij als zodanig beëdigd, nadat zijn toenmalige fractievoorzitter was toegetreden tot het college als wethouder, waardoor er een raadszetel vrijkwam. Hij zei daarop volmondig ja en begreep de verantwoordelijkheid die het raadslidmaatschap met zich meebrengt. Nu is hij vastberaden om zijn steentje bij te dragen. Bij het schrijven van zijn toespraak schoten hem andere maidenspeeches te binnen. Veel daarvan raakten bekende thema’s als het woningtekort, mobiliteit, duurzaamheid, de leefomgeving en participatie. Allen willen dat er meer woningen worden gebouwd. Snel, betaalbaar en passend bij het behoefte van de inwoners, dat de doorstroming van het verkeer verbetert en dat fietsers zich net zo veilig voelen als automobilisten. Ook wil men dat er meer aandacht is voor de kwaliteit van de leefomgeving, zeker bij nieuwe bouwprojecten. En dat inwoners een actieve rol kunnen spelen bij nieuwe plannen, omdat zij vaak zelf het beste weten wat werkt in hun buurt. De werkelijkheid is weerbarstiger. Vaak kan niet alles tegelijk en soms botsen idealen.

Het woningtekort oplossen zonder de leefomgeving aan te tasten, minder verkeer, maar wel meer parkeerplekken blijven een kwestie van keuzes maken met schaarse middelen en op basis van beschikbare informatie en politieke overtuigingen. Bij het maken van deze keuzes streeft hij naar een zorgvuldige afweging gebaseerd op de op dat moment beschikbare informatie. Maar minstens zo belangrijk is het vinden van een balans. Het verkiezingsprogramma van Democraten Hilversum heet niet voor niets ‘Tuinstad in balans’. Juist in een wereld, waarin zoveel verschillende belangen en uitdagingen samenkomen, gelooft hij dat het vinden en bewaren van een balans de sleutel is. Een balans tussen wonen en groen, tussen bereikbaarheid en leefbaarheid, tussen vooruitgang en het behouden van wat waardevol is. Deze balans is niet altijd eenvoudig te vinden, zeker niet wanneer schaarste en onzekerheid meespelen. Toch is het zijn standpunt dat goede beslissingen niet alleen kijken is naar wat wenselijk is, maar ook wat houdbaar is voor de stad, inwoners en de komende generaties. Dit vraagt om zorgvuldige en evenwichtige keuzes. Met andere woorden, het streven naar balans is niet alleen het standpunt, naar ook een uitgangspunt Bij het woord balans denkt hij aan de financiën, die op orde moeten zijn.

Je kunt wel een mooie financiële verordening hebben, maar als de schuldenlast te hoog oploopt, schuiven de lasten en risico's door naar toekomstige generaties, wat men koste wat kost moet vermijden. Tegen die achtergrond moet men kritisch kijken naar nog geplande projecten en moet men zich afvragen of die lasten wel verantwoord en noodzakelijk zijn. Recente kostenoverschrijdingen, zoals bij het Stationsgebied, zijn voor hem een niet te negeren waarschuwing. De voorliggende financiële verordening zet al een belangrijke stap door bijvoorbeeld te stellen dat het weerstandsvermogen niet onder de norm van 1 mag komen. Hij denkt meer te kunnen doen. Zo kan men expliciet vastleggen dat risicovolle financieringsconstructies, zoals off balance-financiering, alleen zijn toegestaan na een expliciet raadsbesluit. Ook moet men voorkomen dat de gemeente in categorie C terecht komt. Als dat dan toch gebeurt, moeten er direct maatregelen komen om dit te corrigeren. Dit soort waarborgen helpt niet alleen om ambities waar te maken, maar ook om de financiële stabiliteit van de gemeente te waarborgen. Het lijkt hem waardevol om hier binnenkort met elkaar dieper op in te gaan. Bij het maken van keuzes wil hij ook een andere benadering benadrukken, het omdraaien van perspectief, oftewel inverting.

Vaak richt men zich op wat men wil bereiken: meer woningen, een betere bereikbaarheid en een duurzame stad. Maar het is minstens zo waardevol om zich af te vragen wat men wil vermijden. Door dit te doen identificeert men niet alleen risico's, maar maakt men keuzes die niet alleen gericht zijn op succes, maar ook op het vermijden van fouten die het doel ondermijnen. Goede keuzes ontstaan namelijk niet alleen door het streven naar idealen, maar ook door valkuilen actief te vermijden. Dit principe wordt duidelijk als dat wordt toegepast op actuele vraagstukken, zoals hoe te voorkomen is dat woningbouw ten koste gaat van de leefomgeving, hoe men zorgt dat nieuwe mobiliteitsoplossingen geen Verslag raadsvergadering 18 december 2024

29

nieuwe knelpunten creëren en welk financieel beleid men onder geen beding wil voeren. Kortom, zich afvragen wat men in ieder geval niet wil is minstens zo belangrijk als bepalen wat men wel wil. Sport speelt een cruciale rol in de samenleving. Clubsporten bieden veel meer dan alleen fysieke activiteit. Ze zijn een plek waar mensen samenkomen, waar vriendschappen ontstaan en waar je leert samenwerken. Het is ook een krachtig middel om onzekerheid te verminderen, vooral bij jongeren, omdat het hen niet alleen helpt om fysiek sterker te worden, maar ook om zelfvertrouwen op te bouwen. Bovendien draagt sporten bij aan een betere gezondheid, zowel lichamelijk als mentaal. Daarom is het ondersteunen van sportverenigingen en clubs in Hilversum niet alleen investeren in plezier en ontspanning, maar ook in de sociale en mentale ontwikkeling van inwoners. Hij wil sporten blijven zien als een essentiële bouwsteen voor een gezonde en hechte samenleving. Hij wil met frisse energie het nieuwe jaar tegemoet gaan, waarin raad en college zich blijven inzetten voor Hilversum en haar inwoners. De heer WESTERNENG feliciteert de heer Degives más met diens maidenspeech. De accountant zegt dat de gemeente met eerder gedane en doorgevoerde aanbevelingen prima vooruit kan. Ook het normenkader is volgens de accountant goed gedaan.

Het viel hem op dat expliciet wordt gesproken over het weerstandsvermogen, een belangrijker indicator dan de andere indicatoren, waarvoor een grenswaarde in de verordening wordt opgenomen. De raad heeft de afgelopen periode gesproken over de techniek van het verplaatsen van geld in de begroting door raad en college, het budgetrecht. De Audit- en rekeningencommissie heeft de ambitie om volgend jaar snel in gesprek te komen over de juiste spelregels daarvoor, omdat er soms onduidelijkheid over bestaat. Hij kijkt naar die discussie uit. Tot slot vestigt hij de aandacht op artikel 5.1, dat de raad machtigt bepaalde aspecten naar voren te halen door die apart te autoriseren en hij vraagt de wethouder daarover duidelijkheid te geven. De VVD stemt in met het voorliggende raadsvoorstel en het voorgestelde normenkader. De heer VAN NISTELROOIJ sluit zich aan bij de felicitaties aan de heer Degives Más. De enige wijziging ten opzichte van de commissievergadering is dat voor de ondergrondse gracht een afschrijvingstermijn van 100 jaar geldt. Daarop is D66 kritisch, wat voor hem echter geen reden is om de Financiële verordening niet vast te stellen. Mevrouw KALK (wethouder) vindt de omgang met het gemeentelijke geld een van de meest belangrijke onderwerpen en feliciteert ook de heer Degives más met zijn maidenspeech.

Artikel 5.3 vermeldt de afgesproken werkwijze over sterretjesposten, dat inhoudt dat naast een afgesproken en in de begroting opgenomen investering apart een vrijgave van een krediet wordt gevraagd aan de raad. Diezelfde mogelijkheid biedt de activiteitenbegroting, zoals bij het later besluiten over sporten door 75+’ers via een sportprogramma, waarvoor later een bedrag wordt vrijgegeven. Zonder stemming wordt conform het voorstel van burgemeester en wethouders besloten. 7.

NORMENKADER 2024 GEMEENTE HILVERSUM Zonder stemming wordt conform het voorstel van burgemeester en wethouders besloten.

8.

VRAGEN AAN HET COLLEGE

De heer EERENBERG licht de vragen over de opkoopregeling en warmtekrachtkoppeling in financieel perspectief toe. Het gaat hem over de financiële consequenties daarvan . Hart voor Hilversum heeft in het verleden regelmatig gewaarschuwd voor de financiële risico's die de gemeente loopt bij grote bouwkundige projecten en het belang van een goede risicobeheersing. Zijn zorgen werden in het algemeen weggewuifd, getrivialiseerd en kleiner gemaakt. Die zorgen veranderen inmiddels wel in enige irritatie. Irritatie dat vooral de door de raad gestelde budgetten regelmatig worden overschreden. De excuses voor Verslag raadsvergadering 18 december 2024

30

deze overschrijdingen zijn vaak tenenkrommend, zoals corona, de oorlog in Oekraïne en de gestegen bouwkosten. Hij las ook nog dat er een enorme budgetoverschrijding komt op de Wilgentakschool, een flinke financiële zeperd. Wat betreft de opkoopregeling voor panden rondom het Station is in het verleden besloten om op dat gebied een voorkeursrecht te vestigen. Als vervolg hierop werden door de gemeente panden aangekocht, zowel aan de Oosterspoorzijde als aan de kant van de Koninginneweg. Het Hilversums Nieuws vermeldde over het Oosterspoorplein dat de gemeente inmiddels de helft van de panden heeft aangekocht, er nog geld over is en het er door stijgende kosten naar uitziet dat er meer geld nodig is. Hij vraagt of het gaat om de eerste melding van kostenoverschrijding binnen het budget voor de opkoopregeling, welke kosten in het proces van opkopen zijn gestegen en of die niet voorzien waren. De opkoopregeling is nu halverwege en hij vraagt of de wethouder een indicatie van de kostenoverschrijding tot nu toe kan geven, evenals een indicatie van de extra kosten aan het einde van het proces. De heer GÖBBELS (wethouder) antwoordt dat het niet gaat om een eerste melding van kostenoverschrijding. Het college heeft de raad eerder meegenomen op 2 december jl. in een informatiesessie over Bruisend Hart. De kostenoverschrijding is ook gemeld in een raadsinformatiebrief van 6 december jl.

Het verwervingskrediet heeft het college in 2019 ontvangen, waarna de marktprijzen behoorlijk zijn gestegen. De reguliere inflatie van 2% tot 3% was in 2022 10% en extreem, welke inflatie in de kostenstijging is vertaald. Op dit moment is nog geen sprake van een kostenoverschrijding, maar hij denkt wel met het verkregen budget mogelijk niet uit te kunnen komen. Daarover zal er eind 2025 meer zekerheid zijn, omdat nu nog onderhandelingen met de grondeigenaren lopen. De prognose die er nu is kan hij in het geheime kastje voor de raad ter inzage laten leggen. De heer EERENBERG heeft in het begin gezegd de aan te houden stijging van de bouwkosten van 3% te laag te vinden. Hij denkt dat er veel meer kostenoverschrijdingen dan alleen de inflatie zijn en zou een update in het geheime kastje op prijs stellen, wat ook geldt over de Koninginneweg. De heer GÖBBELS (wethouder) kan nu geen bedragen noemen en wijst erop dat het dagkoersen betreft. De heer VAN NISTELROOIJ wil bij de actualisatie de gehele businesscase bekijken, zoals ook de keuze over de Key bar. Hij vraagt of het bedrijfsbureau op tijd op orde zal zijn, zodat de risico’s goed te beheersen zijn. De heer GÖBBELS (wethouder) is bezig met het bedrijfsbureau. Alle elementen in het plan neemt hij mee. Het raadsbesluit betrof budgetneutraliteit exclusief de Wvg. Er zijn ook draaiknoppen als de raad daarvan gebruik wenst te maken.

De heer EERENBERG stelt vervolgens vragen over de aanleg van de warmtekrachtkoppelingsinstallatie. In het Hilversums Nieuws las hij enkele weken terug een artikel over de start van een eigen energiecentrale door de gemeente. Als de gemeente een bedrijf begint wordt hij heel erg ongerust. Voor die installatie is extra en niet gebudgetteerd geld nodig. Hij vraagt waarom plannen niet zijn gebudgetteerd, of is gekeken naar een eenvoudig alternatief, zoals full electric, en of is aan te geven wat de vermelde energiecentrale extra aan directe en indirecte kosten zal kosten. De heer VOORINK (wethouder) gaat het om een uitbreiding van de scope van het project, waarover het college aan de hand van een raadsvoorstel met de raad in discussie wil gaan, als het goed is al in januari.

Verslag raadsvergadering 18 december 2024

31

De heer VAN NISTELROOIJ vraagt of vooraf kosten zijn te voorzien, omdat al vanaf 2018 of 2019 nieuwbouw niet meer op gas mag worden aangesloten. De heer VOORINK (wethouder) is erachter gekomen dat voor het betaalbaar gasloos verwarmen van panden iets anders nodig is dan bedacht. Het college heeft een technische oplossing voor het probleem bedacht, waaraan een prijskaartje hangt. Daarover gaat het college met de raad in gesprek. De heer EERENBERG bevreemdt het de berichtgeving in de krant te moeten lezen. De VOORZITTER wenst de aanwezigen zeer gezegende Kerstdagen en een vredig en gezond Nieuwjaar toe en sluit de vergadering om 23.49 uur. Aldus vastgesteld in de vergadering van de gemeenteraad van 29 januari 2025, de griffier, de voorzitter,

A.J. van Meerveld CMC

Verslag raadsvergadering 18 december 2024

dr.ir. G.M. van den Top

32