Verslag raadsvergadering d.d. 1 februari 2023

VERSLAG

Vergadering GEMEENTERAAD VAN HILVERSUM 1 FEBRUARI 2023

INDEX RAAD 1 FEBRUARI 2023 NR AGENDA

NR GEMBLAD

OMSCHRIJVING

BLZ

1

Vaststellen agenda

3

2

Lijst ingekomen stukken

3

3

Vaststellen verslag raadsvergadering 7 december 2022

4

4

Vaststellen verslagen commissievergaderingen 11, 12 en 18 januari 2023

4

5

1

Toelating en beëdiging tijdelijk raadslid

4

6

2

Instellen gezamenlijk kwaliteitsteam Crailo

5

7

3

Verordening kwijtschelding gemeentelijke belastingen Hilversum 2023

5

8

4

Wijziging Verzamelverordening Inkomensvoorzieningen 2021 en Verordening Wmo 2018

5

9

5

Concept Omgevingsvisie

9

10

6

Programma van Eisen buitenruimte Stationsgebied

28

11

7

Integraal Veiligheidsplan

36

12

8

Treasurystatuut gemeente Hilversum 2023

46

13

9

Visie op Samenwerking en Governance Verbonden Partijen

48

14

Vragen aan het college

48

15

M23/20 – Onderzoek naar tweede daklozenopvang

48

16

M23/21 – Geld voor veiligheid behouden voor veiligheid

49

HI20230201

2

GEMEENTE HILVERSUM RAADSVERGADERING VAN 1 FEBRUARI 2023 (verslag) Voorzitter: de heer G.M. van den Top, burgemeester.

Aanwezig zijn de leden: de dames A. van de Beek (Democraten Hilversum) en M. Boukhriss (Hart voor Hilversum), de heren P. van den Brink (D66), J.J.A.N. Deen (D66) en R.J.H. Docter (Democraten Hilversum), mevrouw F. Durlacher (Belang van Nederland), de heer M.F. Eerenberg (Hart voor Hilversum), mevrouw J.F. van Exel-van Dijk (CDA), de heren H.H. Fennema (VVD), J.E.M.G. Göbbels (Democraten Hilversum), R.H. van Grieken (D66) en C.M. Groeneveld (Hart voor Hilversum), mevrouw B. van Hattum (D66), de heer S.J. Hexspoor (GroenLinks), mevrouw C. Jansson (Hart voor Hilversum), de heer T. de Jong (CDA), de dames M.J. de Jong-Schrijvers (Hart voor Hilversum) en J. Kalk (PvdA), de heren H. Koç (Hart voor Hilversum), J.P. Lahaise (PvdA) en R.J.G. Lancé (Hart voor Hilversum), mevrouw H.M.G.J. van de Linde (VVD), de heren H.J. Lindeboom (D66), R.G. Lomans (GroenLinks)(vanaf agendapunt 5), B. Nanninga (ChristenUnie) en G.J. Postma (CDA), mevrouw R.W.C. Redmeijer (Hart voor Hilversum), de heer F.W. Reijmerink (VVD), mevrouw M.H.A. Remmers (GroenLinks), de heren D.E.O. Streutker (CDA), P.C.M. Vonk (SP) en J.A. van Waarden (GroenLinks), mevrouw V. Wesselink (D66), de heren T.R. Westerneng (VVD) en A Zaabat (D66) en mevrouw E.M. Zeeuw van der Laan (VVD). Griffier: mevrouw A.J. van Meerveld. Wethouders: de heer B. Heller, mevrouw K. van Hunnik, de heren A.R.C. Scheepers en N.G.T.

van Voorden en mevrouw K.J. Walters. Afwezigen: mevrouw B. Verweij (SP). De VOORZITTER opent de raadsvergadering en heet allen welkom, in het bijzonder de nieuwe griffier. Hij feliciteert de als beste debater van Nederland gedecoreerde heer Van Grieken. Verder deelt hij mee dat raadslid Willemijn de Bruijn heeft laten weten dat zij voor de derde maal vanwege ziekte tijdelijk ontslag als raadslid heeft moeten nemen en dat hij haar heeft laten weten dat raad, college en ambtenaren met haar meeleven. Bericht van verhindering is ontvangen van mevrouw Verweij, zodat de vergadering start met 35 raadsleden, omdat de heer Lomans als raadslid zal worden beëdigd bij agendapunt 5. 1.

VASTSTELLEN AGENDA

De VOORZITTER deelt mee dat één motie vreemd aan de orde van de dag is ingediend, namelijk motie M 23-20 van BVNL en de PvdA, over onderzoek naar een tweede daklozenopvang. Deze motie wordt als punt 15 geagendeerd. Aldus wordt besloten en vervolgens wordt de agenda vastgesteld. 2.

LIJST INGEKOMEN STUKKEN

Voor de geagendeerde stukken wordt verwezen naar de in de rubriek 0, I en III van de bij de agenda overgelegde lijst van ingekomen stukken. Afgesproken is dat opmerkingen over de ingekomen stukken vooraf bij de griffie worden aangemeld.

HI20230201

3

De heer LAHAISE wil in een commissievergadering van gedachten wisselen over betaald parkeren voor mensen die heel veel zorg nodig hebben en de regelingen die daartoe voor hen niet toereikend zijn (brief 15 van rubriek 0, raadsinformatiebrief 2022-82, d.d. 23 december 2022). De heer HELLER (wethouder) heeft de casus kort in een commissievergadering besproken en heeft daar toegezegd in het nieuwe parkeerbeleid met een specifiek product voor dit soort gevallen te zullen komen. Voor de betreffende inwoner zal een specifieke maatwerkoplossing worden gevonden. De problematiek neemt hij mee bij het later dit jaar bespreken van het totale parkeerbeleid. Zonder stemming wordt vervolgens conform de voorstellen van de voorzitter van de raad bij de ingekomen stukken besloten. 3.

VASTSTELLEN VERSLAG RAADSVERGADERING VAN 7 DECEMBER 2022 Het verslag wordt ongewijzigd vastgesteld.

4.

VASTSTELLEN VERSLAGEN COMMISSIEVERGADERINGEN 11, 12 en 18 JANUARI 2023 De verslagen worden ongewijzigd vastgesteld.

5.

TOELATING EN BEËDIGING TIJDELIJK RAADSLID

De VOORZITTER deelt mee dat raadslid Willemijn de Bruijn van GroenLinks wegens ziekte nogmaals heeft verzocht om tijdelijk ontslag. Op grond van de wet kan een raadslid voor een periode van 16 weken vervangen worden. Ook bij een volgend verzoek moet dan de hele opvolgingsprocedure uit de Kieswet opnieuw worden doorlopen. De eerstvolgende persoon op de kieslijst van de fractie van GroenLinks die in aanmerking komt voor benoeming heeft aangegeven die benoeming te willen aanvaarden. Dat is de heer R.G. Lomans, die ook in de afgelopen periode raadslid is geweest als vervanger van mevrouw De Bruijn. Na deze derde periode van 16 weken is het niet meer mogelijk tijdelijk ontslag als raadslid aan te vragen. Het is nu aan de raad om de geloofsbrieven te onderzoeken en de heer Lomans toe te laten, ter tijdelijke vervanging van mevrouw De Bruijn. Voorgesteld wordt een commissie voor het onderzoek van de geloofsbrieven te benoemen bestaande uit mevrouw Zeeuw Van der Laan als voorzitter en de heren Van Grieken en Lahaise als leden. Aldus wordt besloten. Mevrouw ZEEUW VAN DER LAAN deelt mee dat de commissie uit de raad van de gemeente Hilversum, in wier handen werden gesteld de geloofsbrief en verdere bij de Kieswet gevorderde stukken, ingezonden door de heer R.G.

(Reijer) Lomans, op woensdag 1 februari 2023 benoemd tot lid van de raad van de gemeente Hilversum, de raad van de gemeente Hilversum rapporteert dat zij bovengenoemde bescheiden heeft onderzocht en in orde bevonden. Gebleken is dat de benoemde aan alle in de Gemeentewet gestelde eisen voldoet en de commissie adviseert tot zijn toelating als lid van de raad van de gemeente Hilversum. Aldus wordt besloten. In handen van de VOORZITTER legt de heer LOMANS de bij wet voorgeschreven verklaring en belofte af.

HI20230201

4

6.

INSTELLEN GEZAMENLIJK KWALITEITSTEAM CRAILO

De VOORZITTER laat weten dat de raad wordt voorgesteld om de advisering over de ruimtelijke kwaliteit voor de plannen binnen het bestemmingsplan gebied buurtschap Crailo gezamenlijk met de gemeente Gooise Meren en Laren te organiseren binnen het Kwaliteitsteam Crailo. De raad wordt verder voorgesteld enkel het zakelijke besluit te nemen om dit te organiseren. In de commissievergadering op 12 januari jl. waren de woordvoerders positief over dit voorstel. Daarom is hierover vanavond geen debat nodig. Zonder stemming wordt conform het voorstel van burgemeester en wethouders besloten. 7.

VERORDENING KWIJTSCHELDING GEMEENTELIJKE BESLASTINGEN HILVERSUM 2023

De VOORZITTER geeft aan dat de Regeling kwijtschelding belastingen medeoverheden in werking is getreden en het gevolg hiervan is dat de verruiming van de vermogensnorm mogelijk wordt. Het college stelt de raad voor om de vermogensnorm te verhogen met het maximale bedrag van € 2.000,- om waar mogelijk inwoners te ondersteunen in de vorm van kwijtschelding. Dat is verwerkt in de Verordening kwijtschelding gemeentelijke belastingen Hilversum 2023. Daarnaast worden de huidige beleidskeuzes voor het verlenen van kwijtschelding in deze verordening opgenomen. In de commissievergadering van 18 januari jl. achtten de aanwezige woordvoerders het voorstel rijp voor behandeling door de raad en gaven zij aan dat het voorstel zonder debat kan worden behandeld, onder voorbehoud van de reactie van het college of voor de rioolheffing ook kwijtschelding mogelijk is. Aan de vergaderstukken is vandaag een gewijzigd raadsvoorstel en gewijzigd raadsbesluit toegevoegd, waarbij rioolheffing is overgeheveld naar de categorie van heffingen waarvoor kwijtschelding mogelijk is. De heer VONK vindt het heel belangrijk dat gemeentelijke belastingen worden betaald door de mensen die dat kunnen. Wie niet het geld heeft om belasting te betalen moet niet door de gemeente verder in de schulden worden gedrukt en moet kwijtschelding krijgen.

Het beleid over kwijtschelding van gemeentelijke belastingen ligt grotendeels vast in de wetgeving van het Rijk. Het college stelt nu voor om de regels die de gemeente kan beïnvloeden zo vast te stellen dat het maximale gebeurt om kwijtschelding mogelijk te maken als dat nodig is. Er is volgens hem meer nodig om inwoners in financiële nood te helpen. Graag zou de SP op een ander moment spreken over de rol van de gemeente als schuldeiser. Voor dit moment vindt hij het voorstel een goede te steunen eerste stap, zeker nu hij heeft gehoord dat kwijtschelding van het rioolrecht is geregeld. Zonder stemming wordt conform het voorstel van burgemeester en wethouders besloten. 8

WIJZIGING VERZAMELVERORDENING INKOMENSVOORZIENINGEN 2021 EN DE VERORDENING WMO 2018

De VOORZITTER geeft te kennen dat als onderdeel van de ambitie om huishoudens met een laag inkomen per 1 januari 2023 financieel extra te ondersteunen de raad wordt voorgesteld de inkomensgrens voor de individuele inkomenstoeslag te verruimen van 110% naar 130% van het wettelijk sociaal minimum. Ook wordt de raad voorgesteld om huishoudens met een inkomen tot 130% van het wettelijk sociaal minimum in 2023 en 2024 vrij te stellen van de eigen bijdrage Wmo. De meeste woordvoerders in de commissievergadering waren hierover positief en achtten het voorstel rijp voor behandeling door de raad zonder debat. De SP, de PvdA en Democraten Hilversum hebben een voorbehoud gemaakt en willen het voorstel met debat behandelen.

HI20230201

5

Mevrouw KALK zegt natuurlijk blij te zijn met het voorstel om de eigen bijdrage in het kader van de Wmo te vergoeden voor mensen met een inkomen tot 130% van het wettelijk sociaal minimum. Heel veel gemeenten deden dit al en eigenlijk is het bijzonder dat de gemeente Hilversum dit nog niet geregeld had. De PvdA strijdt er ook al jaren voor om de norm voor het minimabeleid op 130% van het wettelijk sociaal minimum te krijgen voor alle regelingen. Met heel veel moties en amendementen is het samen met de SP en andere partijen uiteindelijk gelukt om een meerderheid achter het idee en de afspraak te krijgen om de norm voor alle regelingen voor minima op 130% te zetten. Bij de behandeling van de Begroting 2023 is dit bekrachtigd. De minimaregelingen zijn op 130% van het wettelijk sociaal minimum gezet. Op heel veel plekken staat het ook, bijvoorbeeld op pagina 5, verbeteren en vereenvoudigen van minimaregelingen: “We brengen de minimaregelingen naar de 130%-grens, zodat meer inwoners die steun nodig hebben en gebruik van kunnen maken.” Ook staat het op pagina 128: “Alle minimaregelingen structureel naar 130%.” Ook de wethouder benadrukte tijdens de begrotingsbehandeling de structurele verruiming van alle minimaregelingen naar 130% met de woorden: ”Ja, hij is nu structureel. We hebben hem structureel meerjarig opgenomen op die 130%” Dat zijn heldere taal en duidelijke beloften.

Alleen bleek de individuele inkomenstoeslag te worden uitgezonderd, zonder enige vorm van toelichting over het waarom. Dat wordt nu gerepareerd. De bijzondere bijstand blijft wel staan op 110% van het wettelijk sociaal minimum en ook dat stond nergens. Ook in de raadsinformatiebrieven over bestaanszekerheid en armoede is het verwarring alom. Daar wordt de individuele inkomenstoeslag op 110% gezet en wordt gesproken over een activiteitenregeling in plaats van een activeringsregeling. En daar wordt de bijzondere bijstand dan weer niet beperkt tot 110%. Het valt dus niet meer te begrijpen. Zij vindt dat de gemeenteraad dit moet repareren. Afgesproken is namelijk dat alle Hilversummers met een inkomen tot 130% van het wettelijk sociaal minimum gebruik kunnen maken van alle minimaregelingen in de meest brede zin van het woord. De informatie daarover moet kloppen, de toegang moet eenvoudig zijn.

Daartoe dient zij met andere fracties de volgende motie in: Motie M 23-06 ‘Minimaregelingen - 130% is 130%’ “De raad van de gemeente Hilversum in vergadering bijeen op 1 februari 2023 behandelende agendapunt 8, ‘Wijziging verzamelverordening inkomensvoorzieningen’; constaterende dat: het een besluit is van deze raad om alle regelingen voor minima op 130% van het wettelijk sociaal minimum te zetten; dit bij de behandeling van de Begroting 2023 is bekrachtigd; in deze begroting staat: ‘5: Verbeteren en vereenvoudigen minimaregelingen. We brengen de minimaregelingen naar de 130%-grens, zodat meer inwoners die steun nodig hebben er gebruik van kunnen maken’, en op pagina 128: ‘Minimaregelingen structureel naar 130%. Bij de kadernota 2021 is middels Amendement 21-77 de inkomensgrens voor 2022 van de resterende minimaregelingen op 130% van het minimumloon gelegd. Hiermee ligt de inkomensgrens van alle minimaregelingen voor 2022 op de inkomensgrens van 130%.

Voorgesteld wordt om de inkomensgrenzen voor alle minimaregelingen structureel op 130% te leggen’; de wethouder namens het college tijdens de begrotingsbehandeling de structurele verruiming van de minimaregelingen naar 130% met de woorden heeft bevestig: ‘ja hij is nu structureel, we hebben hem structureel verjaren opgenomen op die 130%’ op pagina 51 echter staat dat de ‘individuele inkomenstoeslag’ wordt uitgezonderd; verder constaterende dat: deze uitzondering niet in overeenstemming is met de overige teksten in de programma en niet in overeenstemming is met amendement A 21-77; de bijzondere bijstand eveneens op 110% is blijven staan; in de verzamelverordening de inkomensgrens voor de individuele toeslag wel naar 130% wordt verhoogd; de bijzondere bijstand echter op 110% blijft staan, volgens de beantwoording van vragen hierover gedaan door het ombudsteam van de PvdA; HI20230201

6

niemand gebaat is bij onduidelijkheid1; is van mening dat: informatie correct, eenduidig en consistent moet zijn; er hier blijkbaar sprake is van onbedoelde verwarring; geeft het college de opdracht om: per direct uitvoering te geven aan het idee dat alle Hilversummers met een inkomen tot 130% van het wettelijk sociaal minimum gebruik kunnen maken van alle minimaregelingen2, en er geen uitzonderingen zijn; de informatie op de gemeentelijke website daarmee in overeenstemming te brengen en waar nodig correcte voorstellen hiervoor voor te leggen aan de gemeenteraad. (Motie M 23-06 van de PvdA, Hart voor Hilversum, de SP, D66 en Democraten Hilversum) 1 2

Zie ook: https://hilversum.pvda.nl/ Minimaregelingen: zijnde inkomensregelingen en andere minimaregelingen

Mevrouw VAN DE BEEK dankt de PvdA om het voortouw te nemen bij motie M 23-06. De Gooi en Eembode kopte deze week dat 3.600 huishoudens een inkomen op het sociaal minimum hebben. Ongetwijfeld zijn dit er vele meer, gezien de werkende armen en de mensen met een redelijk inkomen, die door stijgende lasten een netto klein besteedbaar bedrag per maand hebben. Deze mensen leven ook in armoede, maar vallen onder de radar. Achter deze huishoudens schuilen echte gezinnen, echte mensen, echte kinderen en echte armoede. Democraten Hilversum vraagt ook aandacht voor deze doelgroep en hoopt dat maatwerk voor hen ook weer mogelijk is. Mensen die in armoede leven ervaren constant stress, hebben problemen en weten nooit welke rekening er de volgende dag op de mat ligt en welke ramp zich wederom voordoet. Hilversum kent vele regelingen die armoede enigszins tegengaan. Deze regelingen en tegemoetkomingen zijn vaak pleisters. De armoede is er en blijft er. Zij ziet graag een duurzaam beleid om armoede tegen te gaan en kijkt daarom uit naar de behandeling van het minimabeleid dat binnenkort naar de raad komt. Mevrouw BOUKHRISS is namens haar fractie Hart voor Hilversum positief over het voorliggende stuk. Zij ziet dat het iets meer ruimte geeft aan inwoners, wat in deze dure tijd echt nodig is.

Wel vindt zij het wenselijk dat de norm voor bijzondere bijstand, die nu op 110% van het sociaal minimum staat, in lijn te trekken met de minimaregelingen die bij de voorjaarsnota en de begroting op 130% van het wettelijk sociaal minimum zijn gebracht. Ook Hart voor Hilversum wil gelijke regelingen, zodat het voor iedereen helder is. Zij ziet ook graag dat de doelgroepen waarvan de gemeente de inkomensgegevens niet heeft geïnformeerd worden via de krant, de gemeentelijke website en via folders, om zodoende zoveel mogelijk mensen te bereiken. De heer HELLER (wethouder) deelt mee dat het college buitengewoon blij is met de brede steun die de voorliggende voorstellen krijgen. Dat zijn significante voorstellen voor mensen die het moeilijk hebben. Met deze maatregelen brengt de gemeente in twee jaar tijd bijna € 1,5 miljoen naar deze mensen toe. Vervolgens gaat hij in op de motie. Toen het college aantrad waren er twee regelingen die voor een jaar op de norm van 130% van het wettelijk sociaal minimum waren vastgesteld. In het coalitieakkoord is opgenomen om gejojo te voorkomen, met name vanwege de communicatie naar de betrokkenen toe en de duidelijkheid die daarbij van belang is. Gezegd is toen die twee regelingen structureel te maken. Daartoe is meerjarig € 350.000,- opgenomen, en ook is afgesproken te kijken of de overige regelingen op 130% te brengen zouden zijn.

Dat is bij de begroting gedaan, met uitzondering van de individuele inkomenstoeslag die vandaag ook gelijk wordt getrokken. Daarmee staan de minimaregelingen op de norm van 130% van het wettelijk sociaal minimum, maar niet de bijzondere bijstand. Het college onderschrijft de breed gedeelde wens van de raad om die eenduidigheid te creëren en alle regelingen uiteindelijk op 130% te zetten. De meerjarig opgenomen € 350.000,- is echter na aanname van de voorstellen van vanavond op. HI20230201

7

Dat is dus een budgettair probleem. Vanuit de positieve grondhouding naar deze motie toe heeft het college zich afgevraagd hoe het kan meebewegen. Een voorzichtige schatting wijst uit dat beschikbaar maken van bijzondere bijstand naar mensen met een inkomen tot 130% van het wettelijk sociaal minimum zo'n € 250.000,- op jaarbasis kost, behoudens de kosten van bijzondere bijstand voor bewindvoering. Dat bedrag is dit en volgend jaar te dekken uit het gereserveerde bedrag van € 1 miljoen voor beide jaarschijven voor calamiteiten. In de voorjaarsnota voor 2025 en verder kan het college dit budget structureel in de begroting opnemen. Het college doet dus het aanbod: - Om op korte termijn een besluit te nemen om met terugwerkende kracht tot 1 januari 2023 de bijzondere bijstand op de norm van 130% van het wettelijk sociaal minimum te zetten; -

de afgewezen aanvragen vanaf 1 januari opnieuw te beoordelen en daar waar die zijn afgewezen op grond van teveel inkomen het college dat zelf ambtshalve proactief naar betrokkenen zal herstellen;

-

bij de voorjaarsnota de dekking structureel te regelen vanaf 2025 en verder en dat het college dan ook bij de raad terugkomt op de uitvoeringslasten;

-

hierover uitgebreid te communiceren.

Over de bewindvoeringskosten is de raad verder bij te praten bij bespreking van het nieuwe schuldpreventiebeleid. Mevrouw KALK vindt dat een positief aanbod. Zij stelt het college gerust dat juist in de groep met een inkomen van 110% tot 130% van het wettelijk sociaal minimum het aandeel van bewindvoering veel lager is dan in de groep met een inkomen van 100% tot 110% van het wettelijk sociaal minimum. Zij stelt tot slot voor het op de gemeentelijke website een stuk eenvoudiger te maken. Mevrouw REMMERS heeft altijd gedacht dat onder het minimabeleid ook de bijzondere bijstand viel. Eenduidigheid in structurele regels is dus van groot belang. Bijzondere bijstand is bij uitstek individueel maatwerk voor inwoners. De les die de raad moet leren is de voetnoten en kleine lettertjes te lezen. Zij roept het college ook op uitzonderingen niet in een voetnoot op te nemen. De middelen voor bijzondere bijstand voor bewindvoering gaan niet naar de huishoudens, maar naar de bewindvoerders. Het gaat om € 1,2 miljoen per jaar, per huishouden € 2.400,-. Met de vorige wethouder Wolthers is afgesproken die kosten terug te brengen. Als die norm daarvoor naar 130% van het wettelijk sociaal minimum gaat weet zij niet hoe groot de groep zal zijn. Bij het nieuwe beleid wil zij het uitgebreid gaan hebben over schuldhulpverlening, waarover afspraken zijn gemaakt en waarvoor er ambities zijn.

Op dat vlak is nog erg veel werk te doen. Mevrouw KALK wil ook op bewindvoering een slag maken. De VOORZITTER schorst de vergadering om 20.31 uur. Schorsing. De VOORZITTER heropent de vergadering om 20.34 uur. Mevrouw KALK dankt de wethouder voor de ruimhartige toezegging om het minimabeleid zonder uitzondering structureel beschikbaar te maken voor mensen met een inkomen tot 130% van het wettelijk sociaal minimum. De motie wil zij niet in stemming laten brengen. Zonder stemming wordt conform het voorstel van burgemeester en wethouders besloten. HI20230201

8

9.

CONCEPT OMGEVINGSVISIE

De VOORZITTER brengt naar voren dat de omgevingsvisie erover gaat hoe Hilversum er in 2040 uit zal zien en over hoe mensen in de omgeving samenwerken en samenleven. Om tot deze toekomstvisie te komen heeft de gemeenteraad een bestuurlijk plan van aanpak vastgesteld, dat vier fases kent. Fase 1 ging over het verkennen van de huidige situatie in Hilversum. Fase twee ging over het verkennen van mogelijke denkrichtingen voor Hilversum, het Hilversum dat zij in 2040 wil zijn. En in fase 3 stelt het college een ontwerp-omgevingsvisie en ontwerpplan MER aan de raad voor met een aanzet voor een Hilversums toetsingskader en een toets op het al vastgestelde beleid. Dat is nu vanavond in deze raadsvergadering aan de orde. Het voorstel is behandeld in de commissievergadering van 11 januari jl. Belangrijke gespreksthema’s waren onder andere het autobezit, de veiligheid, de verdeling van de welvaart, de energietransitie, de klimaatdoelen, kansengelijkheid, bouwhoogtes, participatie en het realiteitsgehalte van de gestelde doelen. Het voorstel wordt met debat behandeld. Mevrouw REDMEIJER constateert dat de opbrengsten van de participatie, het coalitieakkoord, de samenhang met de bestaande situatie en het reeds vastgestelde beleid bij elkaar komen in de conceptontwerp omgevingsvisie. Hart van Hilversum vindt het heel erg belangrijk dat die participatie eindelijk heeft plaatsgevonden.

Niet dus gewoon maar een plan droppen om 10.000 woningen te gaan bouwen zonder enige inspraak. Het was heel terecht dat Hart voor Hilversum uit wijken en buurten en hun vertegenwoordigers meekreeg dat dat niet een goed plan was en dat zij daarvoor is gaan liggen. Nu is sprake van een nieuw project waar participatie wel onderdeel van uitmaakt. Vanavond ligt de ontwerpvisie voor. Een visie is zelden concreet, maar geeft richting aan wat Hilversum wil zijn in 2040. Het was hard werken voor de ambtenaren, het college, de participanten en voor de raadsleden om te kijken en te controleren en om ook de komende beleidsstukken telkens opnieuw te toetsen aan die ontwerp-omgevingsvisie. Nu is fase 3 van het proces aan de orde. Voor raadsleden is dat al ingewikkeld genoeg en voor inwoners is dat nog meer het geval. Zij vraagt daarom hoe het college de inwoners en de participanten verder meeneemt, informeert en blijft vertellen over de verschillende fases en de stand van zaken. De vanavond voorliggende vraag is of zij echt iets mist wat per se in het ontwerp zou moeten staan.

Daarop geeft zij aan dat zij de volgende zaken in de visie wil laten opnemen: - bestaande stenen en grond benutten voor woningen; dat is geregeld, want dat staat in de woonvisie; - zorgen dat de voorzieningen in de wijken goed blijven, ook in 2040; daarover dient zij samen met GroenLinks een motie in; - bouwhoogtes moeten passend zijn in de wijken; - een gematigde groei qua woningaantallen; - voldoende ruimte voor groen. Bijna alle zaken die Hart voor Hilversum belangrijk vindt voor de stad heeft de participatie opgebracht. Zij mist nog wat zaken op het gebied van sociale veiligheid. Het gaat bijvoorbeeld om het aanpakken van verkeershufters en woningsplitsing. Daarop werd in de commissievergadering aangegeven die punten bij het integraal veiligheidsplan in te brengen. Zij vindt echter wel dat aan de participanten recht gedaan moet worden, zodat zij behoudens de door haar juist genoemde voorzieningen en waarschijnlijk mobiliteit geen enkel amendement zal steunen. Haar opvatting is namelijk dat de opbrengst van de participatie blijft staan. Spreekster vraagt of sociale veiligheid en handhaven op parkeren of woningsplitsing niet van belang zijn bij de omgevingsvisie of dat die voldoende zijn te repareren bij het integraal veiligheidsplan.

Hart voor Hilversum vindt het belangrijk dat alle stukken ook zonder amendementen zo naar de inspraakfase kunnen en dat fase 3 van het bestuurlijk plan afgerond kan worden. Met vertrouwen kijkt zij uit naar de volgende fase. HI20230201

9

De heer VAN GRIEKEN is van mening dat de ontwerp-omgevingsvisie voldoende is om vrij te geven voor de inspraak, maar dat die niet ideaal is. Wel geeft die voldoende richting voor waar men met Hilversum naartoe zou moeten gaan: een groeiende gemeente omdat het nodig is, vergroenen, een andere mobiliteit en kansengelijkheid creëren. Die richting wil D66 ook op gaan. Het gaat er nu om een grote lijn neer te zetten en die staat er nu. De omgevingsvisie is een ingewikkelde puzzel, omdat men veel dingen tegelijkertijd wil, wat ook uit de participatie blijkt. Men wil niet te hard groeien, maar wel een stad zijn met voldoende voorzieningen en meer groen. Die dingen kunnen niet allemaal even snel en goed. Daaraan wil hij daarom aandacht besteden. Ook D66 is het illusielandschap lief, maar gezien alle uitdagingen van meer bouwen en meer groen toevoegen is er niet aan te ontkomen om op enig moment op een of twee plekken de lucht in te gaan.

Daarover dient hij het volgende amendement in: Amendement A 23-12 ‘Beperk Hilversum niet’ “De raad van de gemeente Hilversum in vergadering bijeen op 1 februari 2023 behandelende het agendapunt de ontwerp-Omgevingsvisie Hilversum 2040; constaterende dat: de doelstelling van de ontwerp-omgevingsvisie is om tot 2040 zo’n 6.000 woningen toe te voegen aan Hilversum om de woningnood te bestrijden en het voorzieningenniveau in de toekomst op peil te houden; het reëel is te verwachten dat Hilversum ook na 2040 verder zal groeien zoals dat de afgelopen 600 jaar ook steeds het geval is geweest; er brede overeenstemming is binnen de Hilversumse politiek dat wij ook in de toekomst de stad niet willen uitbreiden door te bouwen op de hei of de andere omliggende natuur; er brede overeenstemming is binnen de Hilversumse politiek om meer groen toe te voegen aan te binnenstad; er ook andere doelstellingen en uitdagingen zijn die ruimte vragen binnen de stad zoals mobiliteitsdoelstellingen en het toevoegen van bedrijfsruimten; in de ontwerp-omgevingsvisie staat geschreven dat vastgehouden zal worden aan de vastgestelde bouwhoogten van de Structuurvisie 2030 met als reden het behoud van het ‘illusielandschap’; overwegende dat: de uitdaging om alle ambities en doelstellingen zoals beschreven in de ontwerpomgevingsvisie binnenstedelijk te behalen gigantisch is; het verstandig is om daar waar dat

kan zoveel mogelijk ruimte te bieden voor het behalen van deze doelstellingen in plaats van teveel beperkende kaders vast te leggen; er beperkte ruimte op het maaiveld is binnen Hilversum om woningen, groen en bedrijfsruimte toe te voegen; het daardoor verstandig is om de optie van iets meer bouwen in de hoogte open te houden; dit type woningen, vooral rondom stations, ook voorziet in een behoefte; meer bouwen in de hoogte een aantoonbare manier is om groen toe te voegen aan de stad en mobiliteit te verbeteren1; het te stringent vasthouden aan de bouwhoogten van de Structuurvisie 2030 een beperking kan blijken te zijn bij het behalen van zoveel mogelijk van de in de Omgevingsvisie gestelde doelen die breed gedragen worden door de Hilversumse politiek; het daarom verstandig is om deze hoogten meer als richtinggevend te zien dan als hard kader; besluit om: beslispunt twee van het concept-raadsbesluit te wijzigen zodat deze als volgt komt te luiden: 2. Te oordelen dat de ontwerp-omgevingsvisie en ontwerp-planMER voldoende zijn om vrij te geven voor inspraak en daarmee fase 3 van het bestuurlijk plan van aanpak af te ronden, met wijziging in de ontwerp-omgevingsvisie van het volgende: HI20230201

10

Bij het tweede uitgangspunt genoemd aan het einde van paragraaf 4.2 onder 3. ‘Hilversum ontwikkelt zich vooral binnen de bestaande stad’ de laatste zin ‘De hoogtes in de Structuurvisie 2030 blijven we aanhouden’ te schrappen en te vervangen door: ‘Van de hoogtes in de Structuurvisie 2030 kan worden afgeweken wanneer dit aantoonbaar bijdraagt aan het oplossen van de woningnood en doorstroming op langere termijn en tegelijkertijd bijdraagt aan het vergroenen van het maaiveld’.” (Amendement A 23-12 van D66) 1

https://www.nrc.nl/nieuws/2023/01/20/onder-aan-de-streep-is-bouwen-in-de-stad-veelefficienter-a4154820

Mevrouw REDMEIJER waagt het te betwijfelen dat men zich er niet aan kan onttrekken de lucht in te gaan. Gezien alle rapporten en gezien een andere manier van kijken naar ruimte hoeft men volgens haar die ruimte niet in te gaan. De heer VAN GRIEKEN zegt niet de ruimte in te moeten gaan, maar dat de gemeente de optie open moet houden om eventueel de lucht in te gaan, teneinde die vraag niet per definitie met nee te beantwoorden. Ook omdat bouwen op de hei niet wenselijk is. Mevrouw REDMEIJER vraagt waarom D66 volhardt in de mogelijkheid om in de hoogte te bouwen als inwoners dat niet willen. De heer VAN GRIEKEN weet dat bewoners ook meer groen, woningen en bedrijvigheid willen hebben, wat met elkaar botst. De optie van in de hoogte bouwen gaat dan volgens hem helpen. Een terecht punt dat Democraten Hilversum verwoordde is dat het gek is in de omgevingsvisie geen norm voor vergroening op te leggen. Die gedachte vindt hij terecht, maar met de oplossing op dat punt is hij het niet eens, een x-aantal vierkante meters toevoegen aan de publieke ruimte. Daarom vraagt hij de wethouder een normering voor vergroening op te leggen. Vervolgens dient hij een amendement over onderwijs in. De sleutel is meer spreiding en een focus op het hbo-onderwijs.

Amendement A 23-10 ‘Toekomstbestendig onderwijs in Hilversum’ “De raad van de gemeente Hilversum, in vergadering bijeen op 2 februari, behandelend het onderwerp concept-omgevingsvisie; overwegende dat: • iedereen een kwalitatief goede school verdient binnen Hilversum, bij voorkeur in de eigen buurt; • er nu al een capaciteitstekort is in het primair, voorgezet en internationaal onderwijs alsmede gymzalen in de gemeente. Zie bijvoorbeeld de brandbrief van IKC Villa Vrolik; constaterende dat: • basisscholen onevenredig zijn verspreid door de stad wat de keuzevrijheid in de huidige situatie beperkt; • het aantal leerlingen zal toenemen, ook voor de internationale scholieren, waardoor het capaciteitstekort alleen maar groter zal worden; • de planMER aangeeft dat de bestaande maatregelen vooral zijn gericht op mbo-onderwijs, dat de gemeente niet aangeeft hoe zij de spreiding van onderwijs wil verbeteren en dat een concrete maatregel gericht op hbo ontbreekt; oordelende dat: • het noodzakelijk is dat nu maar zeker in 2040 voor alle Hilversumse kinderen passend (basis- en voortgezet) onderwijs beschikbaar is op het eigen niveau op een plek naar keuze; • het in het belang van Hilversum is om een hbo-instelling aan Hilversum te binden; besluit: beslispunt twee van het concept-raadsbesluit te wijzigen zodat deze als volgt komt te luiden:

HI20230201

11

2.

Te oordelen dat de ontwerp-omgevingsvisie en ontwerp-planMER voldoende zijn om vrij te geven voor inspraak en daarmee fase 3 van het bestuurlijk plan van aanpak af te ronden, met wijziging in de ontwerp-omgevingsvisie van het volgende: Op bladzijde 65 na: ‘Het behouden en realiseren van bereikbaar, toegankelijk en divers onderwijs op verschillende niveaus.’ wordt de volgende tekst toegevoegd: ‘Hieronder verstaan we een goede spreiding over de wijken en voldoende capaciteit voor nu en in de toekomst.’ Op bladzijde 67 na: ‘Onderzoek naar de benodigde voorzieningen per wijk (met het oog op de demografische ontwikkeling).’ wordt de volgende tekst toegevoegd: ‘Hierbij heeft inzicht in de benodigde onderwijsvoorzieningen per wijk een hoge prioriteit.’ Op bladzijde 73 na: ‘We denken daarbij aan:’ wordt de volgende tekst toegevoegd: ‘Onderzoek naar de mogelijkheden voor de vestiging van een hbo-opleiding bijvoorbeeld op het gebied van media en innovatie samen met de relevante partners op onder andere het Media Park.’” (Amendement A 23-10 van D66, de PvdA en de VVD) Voor het overige denkt hij dat de nota klaar is voor inspraak. De heer DOCTER meent dat het college als recordjager de groeidrift de vrije loop geeft.

Aan de omgevingsvisie is een uitzonderlijk intensief samenlevingsbreed participatieproces voorafgegaan, wat een schat aan inzichten heeft opgeleverd over wat voor gemeente Hilversum over twintig jaar wil zijn. Kort samengevat: als de groene tuinstad van Dudok met zijn dorpse karakter én stadse voorzieningen. Dat is wat de inwoners willen. En waarom zou je niet doen wat de inwoners willen? De omgevingsvisie geeft zijns inziens niet of nauwelijks afwegingen, kaders of randvoorwaarden mee aan de nadere uitwerking in gebiedsagenda’s. Het is nog maar helemaal de vraag in hoeverre de inwoners en de raad daarbij betrokken gaan worden. Arcadis komt in de planMER tot de conclusie dat slechts een op de zes genoemde doelen voor 2040 in enige mate haalbaar is. Als alle doelen bereikt zouden worden, gaan alle 17 spaken van het rad van de leefomgeving erop achteruit. Met uitzondering van de luchtkwaliteit, die in 2040 aan de normen gaat voldoen. De inwoners zijn van mening dat Hilversum niet teveel moet groeien. Deze omgevingsvisie wil dat het aantal inwoners met 12.660 toeneemt tot ruim 104.000 in 2040. Een groei van 14% die vrijwel geheel bestaat uit positief migratiesaldo. Het college bestaat het om dat gematigde groei te noemen.

Hij heeft wethouder Financiën nog niet horen piepen over de gevolgen daarvan, namelijk dat dit betekent dat Hilversum niet alleen zwaar moet investeren in de binnenstedelijke gebiedsontwikkeling, maar ook rekening moet houden met 14% meer verkeersbewegingen en een hogere begroting voor onderwijs, gezondheidszorg, maatschappelijke ondersteuning en openbare orde en veiligheid. De heer VAN GRIEKEN vraagt hoeveel groei volgens Democraten Hilversum wenselijk is. De heer DOCTER kan wat dat betreft geen getal noemen en had gehoopt dat de omgevingsvisie een analyse zou geven van wat er nog mogelijk is. Eigenlijk zou je moeten kijken naar wat de tuinstad met al zijn kwaliteiten, zowel ruimtelijk als sociaal, en zowel cultuurhistorisch als natuurhistorisch, nog aankan aan groei. En dat staat niet in de voorliggende visie. De heer VAN GRIEKEN zag in het verkiezingsprogramma van Democraten Hilversum op pagina 4 staan dat het bevolkingsaantal ongeveer 100.000 zou moeten zijn, zodat de bevolking met 8.000 mensen zou moeten groeien. Dat betekent 4.000 woningen meer. De heer DOCTER vindt een bouwtempo van 350 woningen per jaar te hoog. HI20230201

12

De heer VAN GRIEKEN is van mening dat Democraten Hilversum eerlijk moet zijn en een heldere visie moet geven over welke groei er wel zou moeten zijn. De heer DOCTER reageert dat een stabilisatie van het inwoneraantal tussen 90.000 en 100.000 voldoende draagvlak betekent voor het voorzieningenniveau. De bewoners wijzen niet voor niets op de onomkeerbaarheid van groei. Het dwingt je om na te denken over wat je voor je kinderen zou willen, zo werd gezegd. De inwoners vinden ook laagbouw passend bij Hilversum. De omgevingsvisie stelt in het centrum, het Media Park, het Arenapark en Kerkelanden bouwhoogten voor van 30 tot 50 meter En dat is D66 nog niet genoeg. De Hilversummers vinden natuur buiten en binnen Hilversum belangrijk. In deze omgevingsvisie worden door de verstedelijking de functies die open ruimte vergen naar buiten gedrukt, de natuur in. De omgevingsvisie vermeldt: ‘Groen in een ring om de stad dat tegen een stootje kan en berekend is op recreatie.’ Zo wordt een deel van het natuurgebied omgezet in stadspark en gaat het bij het GNR straks niet langer alleen maar om natuurbeheer, maar ook om stedelijke recreatiedoeleinden. De Hilversumse samenleving wil een toekomstvisie met goede principes en kaders.

Met name is gewezen op een groene sociale leefomgeving, niet bouwen in natuurgebieden, sturen op de gewenste bevolkingssamenstelling en de groei die daarbij hoort, zoals ook de experts tijdens de inspiratiesessie adviseerden. De heer VAN GRIEKEN wijst erop dat Hilversum nu 58 m² per woning publieke ruimte telt. Democraten Hilversum wil dat substantieel verhogen. Bij een minimale groei van 42.000 naar 45.000 woningen zou het kunnen gaan om een groei van 7 m² groen per woning. Dat zijn 60 voetbalvelden aan groen. Dat noemt hij niet reëel, zodat hij daarom heeft voorgesteld iets te doen wat wel reëel is. Mevrouw KALK is juist blij met die groene ambitie en vraagt waarom D66 dat niet is. De heer VAN GRIEKEN heeft zeker ambitie, maar die moet wel realistisch zijn. Democraten Hilversum bedrijft naar zijn mening een beetje de politiek van de illusie, De heer DOCTER stelt dat de heer Van Grieken zojuist heeft aangetoond waarom groei zeer beperkt mogelijk is in Hilversum. In zijn amendement zegt hij overigens niet dat er veel groen bij moet komen, maar dat 58 m² per woning gehandhaafd moet worden. Want ook Democraten Hilversum ziet grenzen aan de groei.

Dus niet, zoals de omgevingsvisie stelt, wedijveren met de omringende steden, een concurrentie die op voorhand kansloos is, maar de kwaliteiten van de tuinstad en van de ligging in het hart van het Gooi als oase van rust en ruimte temidden van die stedelijke agglomeraties benutten als kans en unique selling point voor de lokale economie en het vestigingsklimaat passend bij Hilversum en wat de Hilversummers willen. De vraag is ook wat er bij de voorgestelde grenzeloze groei nog mogelijk is na 2040 als Hilversum al bijkans aan een groei-infarct zal zijn bezweken. Deze omgevingsvisie had beter getiteld kunnen zijn: ‘Van tuinstad naar puinstad’. Omdat hij ziet aankomen dat dit dystopische toekomstbeeld voor inspraak zal worden vrijgegeven dient Democraten Hilversum drie amendementen in om nog te redden wat er te redden valt.

Amendement A 23-4 ‘Groen moet je doen’ “De raad van de gemeente Hilversum in vergadering bijeen op 1 februari 2023 behandelende het agendapunt de Concept-omgevingsvisie Hilversum 2040; constaterende dat: • de theoretische groennorm uit de Atlas voor de Leefomgeving 75 m² per woning bedraagt en dat de huidige hoeveelheid openbaar groen per woning in Hilversum circa 58 m² is (concept-omgevingsvisie pagina 74); • groen in de participatie het vaakst genoemd is als kwaliteit én verbeterpunt (conceptomgevingsvisie, pagina 83); • openbaar groen niet alleen voorwaarde is voor een prettige leefomgeving, maar ook belangrijk is als antwoord op klimaatverandering en voor de gezondheid (idem); overwegende dat: • de stedelijke ontwikkeling en bevolkingsgroei van Hilversum niet mogen leiden tot een vermindering van de hoeveelheid openbaar groen per huishouden; HI20230201

13

•

gezondheid en klimaatverandering een ambitieus kader met betrekking tot openbaar groen vergen;

besluit: beslispunt twee van het concept-raadsbesluit te wijzigen zodat deze als volgt komt te luiden: 2. Te oordelen dat de ontwerp-omgevingsvisie en ontwerp-planMER voldoende zijn om vrij te geven voor inspraak en daarmee fase 3 van het bestuurlijk plan van aanpak af te ronden, met wijziging in de ontwerp-omgevingsvisie van het volgende: Op pagina 83, onder ‘Groen’, de zin We willen met deze omgevingsvisie inzetten op meer groen, maar vinden de gehanteerde generieke norm niet passend bij de stedenbouwkundige opzet van Hilversum, waarbij Dudok nadrukkelijk ook het groen in de buitengebieden vanuit de compacte stad bereikbaar wilde maken.’ te schrappen, en deze te vervangen door: ‘Bij de uitwerking van de omgevingsvisie in gebiedsagenda’s geldt als randvoorwaarde dat de hoeveelheid openbaar groen in alle wijken van Hilversum substantieel toeneemt ten opzichte van de bestaande situatie, om er zo naar te streven dat in 2040 het aantal m² openbaar groen per woning beduidend hoger ligt dan 58 m².’” (Amendement A 23-4 van Democraten Hilversum en de SP ) Amendement A 23-5 ‘Bouw niet in de natuur’ “De raad van de gemeente Hilversum in vergadering bijeen op 1 februari 2023 behandelende het agendapunt de Concept-omgevingsvisie Hilversum 2040; constaterende dat: • de concept-omgevingsvisie breekt met het principe niet te bouwen in de natuur (‘Hilversum ontwikkelt zich vooral binnen de

bestaande stad’, pagina 48); • voorgesteld wordt woningbouw op landgoederen toe te staan (pagina 55); overwegende dat: • woningbouw in de natuur moet worden voorkomen; • voor het rendabel houden resp. maken van landgoederen andere, meer passende maatregelen dienen te worden gevonden; besluit: beslispunt twee van het concept-raadsbesluit te wijzigen zodat deze als volgt komt te luiden: 2. Te oordelen dat de ontwerp-omgevingsvisie en ontwerp-planMER voldoende zijn om vrij te geven voor inspraak en daarmee fase 3 van het bestuurlijk plan van aanpak af te ronden, met wijziging in de ontwerp-omgevingsvisie van het volgende: Op pagina 55, laatste gedachtestreepje, de zinsnede ‘Zorgvuldig omgaan met woningbouw om landgoederen rendabel te maken’ te schrappen.” (Amendement A 23-5 van Democraten Hilversum) Amendement A 23-3 ‘Hoog of laag, dat is de vraag’ “De raad van de gemeente Hilversum in vergadering bijeen op 1 februari 2023 behandelende het agendapunt de Concept-omgevingsvisie Hilversum 2040; constaterende dat: • uit de participatie naar voren komt dat het dorpskarakter van Hilversum een belangrijke drager van de identiteit vormt; • de inwoners in grote meerderheid geen hoogbouw wensen; overwegende dat: • behoud van het dorpskarakter een beperkte bouwhoogte vergt; • de concept-omgevingsvisie thans geen wezenlijke beperkingen oplegt aan de bouwhoogte; • onafhankelijke deskundigen,

waaronder de Advies Commissie voor Ruimtelijke Kwaliteit en oud-praktijkhoogleraar Gebiedsontwikkeling aan de TU Delft, gelet op het karakter van Hilversum nieuwbouw in de regel tot een zestal bouwlagen zouden willen beperken; voorts overwegende dat: • ook de bescherming van het illusielandschap beperkingen oplegt aan de bouwhoogte; HI20230201

14

besluit: beslispunt twee van het concept-raadsbesluit te wijzigen zodat deze als volgt komt te luiden: 2. Te oordelen dat de ontwerp-omgevingsvisie en ontwerp-planMER voldoende zijn om vrij te geven voor inspraak en daarmee fase 3 van het bestuurlijk plan van aanpak af te ronden, met wijziging in de ontwerp-omgevingsvisie van het volgende: Op pagina 83, eerste gedachtestreepje, de zinsnede ‘Stevige hoogte is legitiem rondom OV-knooppunten, op campussen, in de spoorzone en op plekken waar al stevige hoogte is. De hoogtes in de Structuurvisie 2030 blijven we aanhouden’ te schrappen, en te vervangen door: ‘Bij de uitwerking van de omgevingsvisie in gebiedsagenda’s geldt als randvoorwaarde dat de bebouwingshoogte nergens meer bedraagt dan maximaal 20 meter of zes bouwlagen en dat daarvan alleen kan worden afgeweken na instemming door de raad gehoord de Commissie voor ruimtelijke kwaliteit en monumenten.’” (Amendement A 23-3 van Democraten Hilversum) Mevrouw KALK is niet tevreden over de omgevingsvisie, omdat alles uit het coalitieakkoord daarin staat. Het coalitieakkoord is een compromis tussen vier partijen voor vier jaar. En de omgevingsvisie moet een visie zijn en waarin men mag dromen over hoe je wilt dat Hilversum er in 2040 uitziet, wat echt wat anders is. Voor de PvdA is ruimtelijke ordening dienend aan het idee wat voor samenleving je zou willen zijn in 2040.

Zij droomt van een schoon en gezond Hilversum en dient daarom een motie over schone lucht in: Motie M 23-02 ‘Schone Lucht Akkoord’ “De raad van de gemeente Hilversum in vergadering bijeen op 1 februari 2023 behandelende het agendapunt Concept/omgevingsvisie Hilversum 2040; constaterende dat: schone lucht van groot belang is voor de gezondheid van iedereen en in het bijzonder voor kinderen, ouderen en mensen met gezondheidsklachten; kinderrechtenorganisatie KidsRights onlangs concludeerde dat door de slechte luchtkwaliteit ons land steeds slechter scoort als het gaat om het recht op een gezonde leefomgeving voor kinderen1; volgens het Longfonds jaarlijks 12.000 mensen in Nederland sterven aan de gevolgen van luchtvervuiling2; de WHO onlangs haar luchtkwaliteitsnormen heeft aangescherpt op basis van voortschrijdend inzicht over de schadelijke gevolgen van vervuilde lucht; overwegende dat: de Rijksoverheid, alle provincies en inmiddels 91 gemeentes het Schone Lucht Akkoord hebben ondertekend met als doel een gezondheidswinst van minimaal 50% in 2030 ten opzichte van 2016; de gemeente Hilversum de gezondheid van haar inwoners tot haar zorg rekent; draagt het college op: namens de gemeente Hilversum over te gaan tot het medeondertekenen van het Schone Lucht Akkoord; uiterlijk 2025 met een plan van aanpak te komen ter uitvoering van de op de situatie in de gemeente Hilversum van

toepassing zijnde thema’s/pilots verbonden aan het Schone Lucht Akkoord; om zo bij te dragen aan een hogere ambitie in de omgevingsvisie met betrekking tot klimaat en duurzaamheid; en gaat over tot de orde van de dag.” (Motie M 23-02 van de PvdA en D66) i HI20230201

https://www.rtlnieuws.nl/nieuws/nederland/artikel/5340804/nederland-ranglijst-kinderenkwaliteit-levenastma 15

ii

https://nos.nl/artikel/2398841-who-scherpt-richtlijnen-voor-luchtvervuiling-aan-ommiljoenen-doden-tegen-te-gaan

Zij droomt daarnaast van goed en toegankelijk onderwijs voor alle kinderen en daarom diende de PvdA met D66 en de VVD amendement A 23-10 al in. Voor alle Hilversummers en in alle wijken is het groen in 2040 in ruime mate voorhanden en daarom ondersteunt zij het idee van een groennorm. Ook heeft de PvdA de ambitie dat de voetganger er in 2040 echt toe doet. Daarom had zij graag een amendement van GroenLinks mede ingediend, maar dat is dankzij de inzet van de VVD voor haar toch weer te kleurloos geworden. Samen met GroenLinks dient de PvdA wel motie M 23-15 in over het spreiden van voorzieningen over alle wijken. En natuurlijk moeten er voldoende betaalbare woningen zijn, maar alleen is de PvdA-visie op leefbaarheid een andere dan die van het college. Die leefbaarheid staat nu in bepaalde wijken en het centrum enorm onder druk en voor haar betekent dat ook te moeten kunnen kijken naar andere mogelijkheden waar men zou kunnen bouwen, wat out of the box denken heet. De voorliggende vraag is of de concept-omgevingsvisie rijp is voor de inspraak. Die vraag vindt zij ingewikkeld. Het college heeft zich keurig gehouden aan alle afspraken die het met de raad heeft gemaakt. De ambities op klimaat en energie heeft Arcadis echter als onvoldoende beoordeeld, wat de PvdA een groot probleem vindt.

Met de vanavond ingediende vele amendementen en moties wordt de conceptomgevingsvisie een beter stuk. Om het college dan nog verder aan te sporen op klimaat en energie dient zij samen met de SP hierover een motie in: Motie M 23-09 ‘Meer ambitie rond energietransitie’ “De gemeenteraad van Hilversum, in vergadering bijeen op 1 februari 2023, behandelend de Ontwerp-omgevingsvisie Hilversum 2040; constaterende dat: • we als gemeente achterlopen in de energietransitie volgens de planMER; • we als gemeente op de onderste plaatsen staan als het gaat om energietransitie in vergelijking met andere gemeenten1; • er in Hilversum al initiatieven zijn om van het aardgas af te gaan; • we binnen één generatie fossielvrij willen worden (paragraaf 2.3.3); • door de scheve welvaartsverdeling een grote groep niet gemakkelijk met de energietransitie kan meedoen (paragraaf 3.2.1); overwegende dat: • de verduurzaming van ons energiesysteem alleen succesvol kan zijn als gelijktijdig gezorgd wordt voor vormen waarmee energie kan worden opgewekt en opgeslagen; • er landelijk steeds meer mogelijkheden zijn en ontwikkeld worden om energie (elektra en warmte) economisch en milieutechnisch verantwoord op te wekken en op te slaan (b.v.

geothermie, waterstof, zonnepanelen, zoutbatterijen, seizoensgebonden buurtopslag middels warmtebuffering etc.), roept het college op: •‘ meer zelf initiatief te gaan nemen om Hilversum van het aardgas af te krijgen; • harde afspraken te maken met de corporaties over verduurzaming; • een wijkgerichte aanpak te ontwikkelen; • het voor minder draagkrachtige Hilversummers mogelijk te maken mee te doen aan de energietransitie; • onderzoek te gaan doen naar collectieve voorzieningen voor opwekken én opslaan van energie; • het tempo van het benutten van alternatieve energiebronnen op te schroeven zodat we in de buurt gaan komen van de afgesproken doelen en een middenmoter worden in plaats van een degradatiekandidaat; • de raad voor de behandeling van de Begroting 2024 te informeren over de voortgang van deze motie, HI20230201

16

en gaat over tot de orde van de dag.” (Motie M 23-09 van de SP en de PvdA) 1

https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/dashboard/energietransitie

De heer VONK vraagt zich af hoe de wereld eruit zal zien als dit jaar geboren kinderen 17 of 18 jaar oud zullen zijn en met die vraag in zijn hoofd heeft de SP gekeken naar de concept-omgevingsvisie. De uitkomsten van de participatie waren heel erg duidelijk en gaven aan meer groen, meer duurzaamheid en minder hoogbouw te willen, evenals de auto terug te dringen en meer ruimte voor fietsers, voetgangers en openbaar vervoer te creëren. De SP zal niet altijd naar inwoners luisteren, bijvoorbeeld als zij geen huisarts in de wijk willen, maar wil nu wel naar de uitkomsten van de participatie luisteren. De uitkomst hiervan vindt hij klip en klaar. De SP zal ook heel veel moties en amendementen steunen die recht doen aan de uitkomst van die participatie. Het is wel jammer dat al die aanpassingen nodig zijn. Triest vindt hij het dat de welvaartsverhoudingen scheef groeien. Rijken worden alsmaar rijker en arme mensen met een kleine beurs kunnen hun rekeningen amper of helemaal niet meer betalen. De lokale SP zal blijven knokken voor een eerlijke samenleving. Hopelijk dragen deze omgevingsvisie en de vele wijzigingen hieraan bij. De energietransitie wil hij niet uitstellen en op dat gebied meer ambitie tonen, waardoor hij motie M 23-09 zal steunen.

De heer DE JONG herinnert aan de in november 2022 door de SP ingediende motie over buurtenergiesystemen, die met tweederde meerderheid is verworpen. Het dictum van die motie ziet hij nu weer terug in motie M 23-09. Hij vraagt hoe de SP daarop reflecteert. De heer VONK hoopt dat een heleboel mensen tot inkeer is gekomen. Allen willen groener en duurzamer leven en daarom blijft hij deze motie indienen, omdat hij daarin een kans ziet voor een beter Hilversum. Het amendement A 23-04 van Democraten Hilversum, ‘Groen moet je doen’, steunt de SP. In dat verband raadt hij de heer Van Grieken aan om terug te kijken op een commissievergadering waarin drie Hilversummers inspraken over het toevoegen van substantieel groen. Mevrouw REDMEIJER vraagt waarom de SP ondanks het goede participatietraject toch ervoor kiest om de concept-omgevingsvisie te amenderen. De heer VONK doet dat, omdat heel veel zaken uit de participatie niet in het concept zijn terug te zien, wat bewonersverenigingen ook is opgevallen. Mevrouw REDMEIJER heeft met name van bewonersverenigingen en participanten teruggekregen dat zij niet altijd helder hebben wat de kaders zijn. Dat begrijpt zij, omdat het om een visie gaat, waarin men mag dromen hoe de stad eruit ziet. Dat betekent dat er geen scherpe kaders zijn. Zij ziet in het stuk wel bijna alles terug wat aan de participatietafels is gezegd.

Daarom kiest Hart voor Hilversum ervoor om datgene wat niet is terug te zien, zoals integrale veiligheid en voorzieningen, nog even recht te zetten. De heer VONK ziet in de concept-omgevingsvisie staan de auto terug te dringen en meer voorrang aan fietsers te geven. Ook is vermeld een fietsbrug aan te leggen bij de Johannes Geradtsweg om de auto meer ruimte te geven. Dat vindt de SP niet rijmen met wat uit de participatie komt. Daarom steunt de SP ook amendement A 23-13, Geen fietsbrug’, dat door de ChristenUnie, D66, de SP, de PvdA en Democraten Hilversum zal worden ingediend. Wat betreft meer groen is 7 m² meer groen per woning misschien ambitieus. Hij zou dat graag zien, omdat er wijken zijn waar er veel te weinig groen is. Daarvoor zijn heel veel creatieve oplossingen mogelijk. De heer VAN GRIEKEN hoorde vanuit drie sprekers dat D66 niet voor groen zou zijn, wat onwaar is. D66 is zelfs zo voor groen dat zij zegt in de omgevingsvisie een normering af te spreken. De door Democraten Hilversum voorgestelde groennorm is naar zijn mening echter niet de goede. Die komt namelijk op een onrealistisch getal uit. Daarom wil hij gezamenlijk iets bedenken om groen zodanig ter normeren dat er meer groen komt, zodat iedereen gelukkig is.

HI20230201

17

De heer VONK ontkent dat amendement A 23-04 van Democraten Hilversum een onwerkelijk getal bevat. Hij wil ambitie tonen om wijken groener te maken die hij bij D66 mist omdat zij wijken wil laten groeien. De heer VAN GRIEKEN ziet in het dictum van amendement A 23-04 van Democraten Hilversum dat de groenoppervlakte van 58 m² per woning substantieel omhoog moet. Daarvan heeft hij 65 m² gemaakt. Als je uitrekent wat dat in totaliteit betekent noemt hij dat niet realistisch. De heer DOCTER vraagt de heer Van Grieken of ingeval het bijbouwen van 6.000 woningen en een blijvende groennorm van 58 m² per woning er voor de bij te bouwen woningen geen groennorm geldt, waardoor die norm per inwoner daalt. De heer VAN GRIEKEN vindt de norm van 58 m² per woning ingeval van het bijbouwen van 6.000 woningen ook niet realistisch, zodat het eerlijke verhaal zal zijn dat de groennorm per woning omlaag zal gaan. Er moet dus een creatieve en slimme manier gevonden worden om Hilversum groen te houden en tegelijk woningen bij te bouwen. Dat is een ingewikkelde puzzel. De heer VONK erkent dat het vraagstuk ingewikkeld is, maar voelt dat de SP daarin meer ambitie heeft dan D66. Hij hoopt dat de huidige pasgeborenen in 2040 in een groen en mooi Hilversum zullen wonen, dat niet bomvol zal zijn en waar de fietser, de voetganger en het OV substantieel veel meer ruimte zullen hebben gekregen.

De heer VAN WAARDEN spreekt de hoop uit dat Hilversum groen, duurzaam en klimaatbestendig zal zijn. Een vitale tuinstad, met prachtige wijken en erfgoed, vol goede voorzieningen waar het goed, gezond en betaalbaar wonen is. Met een minder prominente rol voor de auto en meer ruimte voor de fietser en de voetganger. Dat zijn namelijk de thema 's die duidelijk uit de participatie naar voren kwamen en die ook in de concept-omgevingsvisie staan. Het zijn thema die GroenLinks als muziek in de oren klinken. Deze concept-omgevingsvisie kan wat hem betreft dan ook ter inzage worden gelegd. Hij kijkt uit naar de reacties en het stadsgesprek op 9 maart aanstaande. Duidelijk is dat de druk op de ruimte vraagt om het maken van keuzes, bijvoorbeeld rond mobiliteit. Daarom dient hij een amendement in met de VVD over de keuzes op het gebied van de mobiliteit.

Amendement A23-19 ‘Stip aan de horizon: wijkgerichte aanpak mobiliteit en mobiliteitsmilieus’ “De raad van de gemeente Hilversum in vergadering bijeen op 1 februari 2023, besprekende de Concept-omgevingsvisie Hilversum 2040; overwegende dat: • vanuit de participatie wordt gesteld dat de omgevingsvisie richting moet geven aan het stellen van ‘nieuwe prioriteiten in de openbare ruimte en geleidelijke afwaardering van de rol van de auto’; • de concept-omgevingsvisie deze nieuwe prioriteiten in de openbare ruimte duidt (paragraaf 4.2.4): ‘Door betere alternatieven aan te bieden voor de auto kan ruimte worden vrijgespeeld voor groen, klimaatadaptatie, spelen, fietsen en ontmoeten.’; • alle voorzieningen in Hilversum door de compacte vorm van Hilversum op 15 minuten loop- of fietsafstand liggen (en meestal sneller); • het stimuleren van lopen en fietsen naar voorzieningen en het centrum een positief effect heeft op de leefbaarheid van de openbare ruimte; • veilige routes daarbij essentieel zijn; • ervaringen in steden als Leiden, Zutphen, Delft, Utrecht, Amsterdam laten zien dat prioriteren van vervoersmodaliteiten daadwerkelijk zorgt voor ruimte voor groen, klimaatadaptatie, spelen, fietsen en ontmoeten; • de uitwerking van het uitvoeringsprogramma van de door de raad vastgestelde Mobiliteitsvisie 2040 met participatie gestart is; • een gebalanceerde afweging op zijn plaats is: een

auto is voor menigeen (werk, mobiliteit, vervoer) van belang en de trendlijn laat nog altijd een lichte toename van autobezit zien; HI20230201

18

•

dit vraagt om een duidelijke en rationele aanpak en een visie op mobiliteit(smilieus) die recht doet aan de mensen die er nu wonen én die Hilversumse wijken voorbereid op de toekomst; voorts overwegende dat: • in paragraaf 4.9 de volgende tekst over mobiliteit staat: ‘In de ontwerp-omgevingsvisie is veel gezegd over mobiliteit en de rol van de auto: ruimte voor andere doelen (lopen/fietsen, ontmoeten, deelmobiliteit) gaat op termijn ten koste van ruimte voor de auto. Ervaringen in andere steden leren dat dit soort transities aan de hand zijn en misschien wel 20 tot 30 jaar kosten. Wij willen waken voor een gepolariseerde discussie en denken dat de auto in de komende jaren nog een belangrijke sociaaleconomische functie heeft. We gaan wel eerst stappen zetten door het bijstellen van parkeerbeleid, de aanleg van snelfietspaden en beschikbaar stellen van vormen van deelvervoer. Het uitvoeringsprogramma Mobiliteit zal daarin verdere prioriteiten stellen. Daarbij leggen we een direct verband met de te actualiseren visie Hilversum Buiten en de handboeken voor de openbare ruimte.’ besluit: beslispunt twee van het concept-raadsbesluit te wijzigen zodat deze als volgt komt te luiden: 2.

Te oordelen dat de ontwerp-omgevingsvisie en ontwerp-planMER voldoende zijn om vrij te geven voor inspraak en daarmee fase 3 van het bestuurlijk plan van aanpak af te ronden, met wijziging in de ontwerp-omgevingsvisie van het volgende: De tekst van paragraaf 4.9 wordt als volgt aangevuld: ‘Daarbij leggen we een direct verband met de te actualiseren visie Hilversum Buiten en de handboeken voor de openbare ruimte, en de wijkgerichte aanpak zoals onder meer beschreven in de Woonvisie. Hiervoor maken we gebruik van de ABC-mobiliteitsmilieus en het STOMP-ontwerpprincipe om de verschillende mogelijkheden en behoeften in een wijk mee te nemen en verbinden we verdichten en mobiliteitsingrepen met wijkverbetering. Stip aan de horizon hierbij is het 15-minuten-loop-en-fiets-stad principe: voorzieningen, centrum en natuur zijn vlot en op veilige wijze te voet of per fiets bereikbaar.’” (Amendement A 23-19 van GroenLinks en de VVD) Toelichting ABC-mobiliteitsmilieus en STOMP-ontwerpprincipe Mobiliteitsmilieus (https://www.kaw.nl/projecten/onderzoek-naar-mobiliteit-en-verdichten/) Recent onderzoek van KAW Architecten, Goudappel en Ecorys laat zien dat het loont om wijkvernieuwing en principes van duurzame mobiliteit te combineren. Dit levert winst op bij verschillende maatschappelijke opgaven: bereikbaarheid van wonen, inrichten openbaar groen en de gezondheid van mensen.

De combinatie verdichten en mobiliteitsingrepen levert meer voordelen op, dan enkel het toevoegen van wonen en de koppelkansen in de buurten, zoals eerder benoemd in Ruimte Zat. In deze aanpak wordt uitgegaan van verschillende mobiliteitsmilieus: • A: Centrumlocaties; zeer goed bereikbaar met hoogwaardig openbaar vervoer, gemiddeld laag autobezit. • B: Gemengde stad; meer autobezit, maar nog steeds goed bereikbaar met OV en fiets. • C: Lagere dichtheden; buitenwijken, gericht op automobiliteit als primaire vervoersmiddel. STOMP (https://www.verkeerskunde.nl/artikel/met-het-ontwerpprincipe-stomp-krijgenvoetganger-en-fietser-de-ruimte) STOMP staat voor Stappen – Trappen – Openbaar vervoer – Mobility as a Service (MaaS) Particuliere auto https://www.verkeerskunde.nl/artikel/met-het-ontwerpprincipe-stomp-krijgenvoetganger-en-fietser-de-ruimte