Vastgesteld en getekend verslag raadsvergadering d.d. 6 en 7 oktober 2021
Tekst van het document
36
de voorkeursvariant beter van geworden. Er is samen met bewoners, begeleidingsgroepen en de NS nog veel uit te werken. Dat gebeurt voor de stad en bezoekers van buiten. Dat betekent een plicht tot samenwerking in respect en met vertrouwen, wat zij allen toewenst. Zij herinnert aan de bijdrage van de heer Overman in een commissievergadering eerder dit jaar, die adviseerde het wantrouwen te stoppen, de positieve dialoog aan te gaan, overeenkomsten te zoeken en samen de geschillen op te lossen. Als dat lukt zijnde gesignaleerde problemen opgelost, is de participatie een succes en kan iedereen trots zijn als 1221 klaar is. Zij dient vervolgens een amendement over de participatiekalender in.
Amendement A2 1-166 ‘Participatiekal ender’ “De raad van de gemeente Hilversum, in vergadering bijeen op woensdag 6 oktober 2021, behandelend agendapunt Variant Bruisend Hart; overwegende dat: • Bruisend Hart een ambitieus plan is waar voor draagvlak onder Hilversummers van groot belang is; • er op dit moment veel projecten tegelijkertijd op stapel staan in Hilversum Oost; • het voor inwoners niet altijd duidelijk is waarover, wanneer of op welke manier geparticipeerd of ingesproken kan worden; • deze veelheid van plannen, visies en projecten voor onduidelijkheid en onrust in de participatie kan zorgen; • het slagen van communicatie met inwoners afhankelijk is van de gekozen vorm en begrijpelijk woordgebruik; constaterende dat: • draagvlak voor de plannen van de gemeente van belang is voor de acceptatie ervan; • een transparant proces bijdraagt aan het vertrouwen in het eindresultaat ervan; • het van belang is omje als gemeente maximaal in te spannen om de participatie van inwoners te faciliteren; • een participatiekalender een middel is dat helder aangeeft wie, wanneer, op welke manier, over welke fase van een project of over welke visie mee kan denken of praten; besluit: toe te voegen een beslispunt 2: 2.
een online participatiekalender te ontwikkelen voor alle lopende plannen en bouwprojecten in postcodegebied 1221 en hieraan de nodige aandacht te geven via de website, de lokale en sociale media.” (Amendement A 21-166 van D66, Hart voor Hilversum, de VVD, Hilversums Belang en de ChristenUnie) De heer KRUIJS WIJK JANSEN maakt zich zorgen dat over zo’n belangrijk onderwerp zes amendementen zijn ingediend. Het onderwerp is dus eigenlijk niet rijp voor de raad en zou in een commissievergadering nog eens moeten worden uitgediscussieerd om er een geheel van te maken. Hij maakt zich dus zorgen over de kwaliteit van het bestuur. De heer BLOK laat weten dat zijn vragen naar aanleiding van de commissiebehandeling zijn beantwoord. Deze antwoorden geven hem nog wel aanleiding tot het maken van een opmerking. De geraamde opbrengsten van € 9,3 miljoen gelden voor het hele gebied, dus inclusief het plein. De gemeente moet nog kijken of zij het plein van de NS gaat kopen. Daarom wil hij tijdig van het college horen of, wanneer en hoe een eventuele overeenkomst tot stand gaat komen en welke voorwaarden die overeenkomst heeft. Mevrouw KOOLOOS is ook van mening dat het voorstel niet rijp voor raadsbehandeling is. Door al het bouwen bij het Station meent zij dat de gemeente een Berlijnse muur creëert. Zij had echter een groene loper naar het Station in gedachten.
Van een mooi groen plein blijft niet zoveel over. Wederom was H120211006
37
sprake van moeizaam en lang participeren. Het lijkt weer te gaan om voorstellen die de gemeente belangrijk vindt en niet de bewoners. Het idee van een parkje bij het Connexxion-terrcin steunt zij. Verder wil zij weten hoe de wethouder de afwikkeling van het verkeer voor zich ziet. Ook zij wil evenals de SP niet hoger dan vijf bouwlagen laten bouwen. Tot slot steunt zij de opmerkingen van Democraten Hilversum. De heer VOORIISIK (wethouder) ontraadt amendement A 2 1-150 van Democraten Hilversum en SP over een groen Oosterspoorplein. Een aantal van de bestaande problemen, zoals verkeersveiligheid en ondermijning, lost men namelijk maar moeizaam op met het versterken van de uitstraling van de panden. Er is meer nodig dan dat. Het college denkt met het voorliggende voorstel ook een beter plan te kunnen maken. Het plan kan men groener maken en de panden opknappen, maar hij heeft in de enquête gezien dat dc bestaande situatie ook niet op een ruime meerderheid van de inwoners kan rekenen. Een procesmatig argument is dat er voor september 2022 besluitvorming over de structuurvisie nodig is, omdat anders het gemeentelijke voorkeursrecht verloopt. Als hij extra varianten moet uitwerken wordt de planning halen heel lastig. Daarom pleit hij ervoor om de voorliggende variant verder uit te werken, zodat die ter inzage kan komen en zicnswijzen op te halen zijn.
Dat kan nog voor de gemeenteraadsverkiezingen gebeuren. Wat betreft de fietstunnel is hij blij met de grote raadsmeerderheid die zich zorgen maakt over de ingang van tunnel. Die kan hij echter fysiek niet verbreden. Aan de centrumzijde is de breedte van de tunnel wat die is. Gemaakte opmerkingen daarover neemt hij graag mee richting het stedenbouwkundig plan. De oproep om de fietstunnel kwalitatief goed vorm te geven heeft hij goed gehoord, zodat er een goede en ruime entree komt. Wat betreft amendement A 21-152 van de SP en Hilversums Belang over maximaal vijf bouwlagen deelt hij mee dat het college de gcbiedsagenda en de structuurvisie als kaders heeft gehanteerd. De opmerking over tekenen en rekenen is ook waar. In de komende fase wordt de bouwhoogte verder uitgewerkt, maar nu is niet anders te zeggen dan dat die 15 meter wordt met accenten van 25 meter. In de verdere uitwerking zijn verdere keuzes te maken. Voor nu moet hij het amendement ontraden. Gezien de zorgen van fracties moet het college goed bekijken wat wijsheid is. Amendement A 21-163 van de PvdA, de SP en Hilversums Belang over hangende tuinen moet een plek krijgen richting het stedenbouwkundig plan en het beeldkwaliteitsplan. De gedachte vindt hij geweldig en hij wil het plein op alle vlakken zo groen mogelijk maken.
De ervaring leert echter dat groene gevels tot hogere servicekosten kunnen leiden, maar misschien helpt dc techniek daarbij. Met die winstwaarschuwing beveelt hij aan van het amendement een motie te maken en dit punt even aan te houden. Minder enthousiast is hij over amendement A 2 1-164 van de PvdA, de SP en Hilversums Belang over een beperking tot 120 woningen. Daarbij hoort dezelfde argumentatie als over de vijf bouwlagen. Het college wil niet koste wat kost zo hoog mogelijk bouwen, maar het wil wel met een haalbaar plan komen. Voorlopig zijn er spelregels afgesproken over hoe tegen hoogtes in het gebied worden aangekeken. Die afspraken wil hij niet te zeer inperken, zodat een onhaalbaar plan ontstaat. Amendement A 2 1-166 van D66, Hart voor Hilversum, de VVD, Hilversums Belang en de ChristenUnie over een participatiekalender vindt hij een uitstekend voorstel. Hij wil inzichteljk maken waarover bewoners kunnen meepraten. Op 6 november a.s. zijn raad en bewoners uitgenodigd voor de dag van 1221, waar gekeken kan worden wat er daar al gebeurt en wat nog te gebeuren staat. Wat betreft een verkeersonderzoek, waarom is gevraagd in motie M 2 1-153 van dc SP en Hilversums Belang, laat hij weten dat de belangrijkste verkeersonderzocken al gedaan zijn. Er is besloten tot het afsluiten van de Kleine Spoorbomen en daarmee met het eenrichting maken van de Noorderweg.
Dat maakt dat het gebied een stuk verkeersluwer wordt, te zien in bijlage 8. Het doortrekken van de Noorderweg en Zuiderweg zou alleen voor een langzaamverkeerverbinding zijn. Motie M 2 1-153 ontraadt hij. Wat betreft amendement A 21-174 van de VVD, Hart voor Hilversum en Hilversums Belang is in bceldvormende de sessie al een aantal afwegingen gemaakt. Het uitgangspunt is een tweezijdig station met een veel betere entree. Ook is een verkeersluw plein van belang. Er waren meer afwegingen, maar die staan niet allemaal in het stuk. Hij wil graag meewerken om de impliciet gemaakte afwegingen expliciet te H120211006 38
maken voor besluitvorming over dc structuurvisie. Dat kan in de vorm van een raadsinformatiebrief of een presentatie. Inzichtelijk zal worden gemaakt wat er gebeurt bij het niet maken van een knip in de verkeersstromen. Ook wordt aangegeven wat er gebeurt als er geen ruimte komt voor voetgangers en fietsers. Als hij het amendement zodanig mag interpreteren kan hij daaraan voor maart 2022 tegemoet komen. Tot slot vermeldt hij dat hij apetrots is op zijn ambtenaren en hij blij is dat van een heel lelijk stuk Hilversum iets fantastisch kan worden gemaakt. Het is het waard om daarop nog even te moeten wachten. Tweede termijn De heer BLOK herhaalt zijn vraag of de gemeente het plein van de NS gaat kopen en of, wanneer, hoe en onder welke voorwaarden een eventuele overeenkomst met de NS tot stand zal komen. Daarover wil hij ook een toezegging hebben. Mevrouw KALK interpreteert dat de fietstunnel niet kan worden verbreed, maar de toegang ervan wel. Het verbaast haar nog steeds dat amendement A 2 1-165 over hangende tuinen een motie zou moeten worden. Als er een toezegging komt dat een motie daarover zal worden uitgevoerd wil zij daarvan best een motie maken. Waterschappen hebben overigens enorme kennis over hoe hangende tuinen goed gerealiseerd kunnen worden. De heer VAN ROODEN meent dat de raad kan besluiten geen hoogteaccenten toe te staan tot acht bouwlagen.
Hij snapt dat dat minder opbrengsten oplevert, maar benadrukt dat de raad kaders vaststelt voor een specifiek project. De heer EERENBERG vraagt een reactie van de wethouder op zijn opmerking dat veel bewoners moeite hebben om tijdens het inspraakproces tekeningen te kunnen beoordelen. Hij vraagt of het mogelijk is om daarom maquettes te gebruiken. Een tweede vraag van hem gaat over het enthousiasme over het Central Park op het Connexxion terrein. Wellicht is er flexibiliteit om die mogelijkheid op te nemen. De heer GÖBBELS heeft geen uitleg gehad waarom de wethouder met een bouwplan naar de raad komt, terwijl de opdracht was om het plein te vergroenen. In de enquête waren de plaatjes vanaf het Station gericht op 1221 en niet is getoond dat de bebouwing aan de spoorzijde zou plaatsvinden. De supervisor heeft ook twijfels geuit over bouwen aan het spoor en hij vraagt de wethouder daarop in te gaan. Refereren aan de gebiedsagcnda vindt hij willekeurig, omdat de afgesproken basiseenheid anders is. Hij informeert naar het oordeel van de wethouder in dit perspectief ten opzichte van wat de experts op 5 oktoberjl. hebben geuit. De wethouder schermde met het gemeentelijke voorkeursrecht, maar hij wijst erop dat dat pas in september 2022 speelt, zodat er nog voldoende tijd is voor het uitwerken van een variant waarom de raad oorspronkelijk heeft gevraagd.
Mevrouw VAN DE LINDE begrijpt dat er altijd meer afwegingen hebben gespeeld dan in de stukken staan. Zij waardeert het dat de wethouder al die afwegingen nog op een rij wil zetten. Als de linksaf-optie nog geen onderdeel was van die afwegingen verzoekt zij om die alsnog te onderzoeken. De heer VOORINK (wethouder) zegt toe een eventuele koop van het plein tijdig met de raad te zullen bespreken, zodat die daarvan ook wat kan vinden. De vormgeving van de entree van de tunnel wil hij zo goed en aantrekkelijk mogelijk maken. Hij zegt graag toe dat varianten met groene gevels/hangende tuinen onderdeel te laten zijn van de afwegingen en mogelijkheden. H120211006
39
De SP geeft hij gelijk dat de raad bepaalt wat de bouwhoogte moet zijn, mogelijk drie of vijf lagen. Hij heeft echter geput uit eerdere raadsbesluiten over bouwhoogten. Als de raad in meerderheid zegt voor deze plek iets anders voor ogen te hebben, dan mag dat. Dat vindt hij echter nog te vroeg en dat adviseert hij nu niet. Een maquette of 3-D filmpje maken gaat hij doen. Plaatjes zijn namelijk niet altijd even duidelijk. Van de Central Park-gedachte voor het Connexxion-terrein heeft hij kennisgenomen, maar voorlopig blijft de betreffende locatie een busremise. Mochten zich daar ontwikkelingen voordoen, dan houdt het colLege daarmee rekening. Hij houdt contact met de eigenaar en de buurtvereniging. Wel is er de nodige flexibiliteit nodig. Er zijn alzijdige panden nodig die geen toekomstige ontwikkelingen in de weg staan. In de gebiedsagenda waren vergroenen en ontmoeten belangrijke thema’s van Bruisend Hart. Er is ook het thema van het alzijdige station bij gekomen, evenals een goede entrec daarvan en goede parkeervoorzieningen. Dat maakt dat er vanzelf bebouwing bijkomt. Een aantal zaken zal niet vanzelf verbeteren, wat betekent dat een plan gemaakt moet worden. Kwalitatief goede bebouwing kan wat doen met de uitstraling, levendigheid en veiligheid van het plan. Er is reden om er iets meer aan te sleutelen dan vergroenen.
Wob-verzoeken openbaar maken vindt hij een goede suggestie. De supervisor heeft kritisch meegedacht en wat die van het plan vindt is te lezen in de bijlage. Er is wel kritisch gekeken of men de goede kant op gaat. Het eindadvies Ligt nu voor. Het is voor het college haalbaar om alle afwegingen goed in beeld te brengen, zodat de raad dat bij de definitieve vaststelling van de structuurvisie in zijn overwegingen goed kan meenemen. Het debat op 5 oktoberji. vond hij fantastisch. Daarbij is ook gezegd om woningen in de buurt van OV-knooppunten met minder parkeren toe te voegen. Het plan bevat daarom elementen die aansluiten bij wat in dat debat voorbij kwam. Amendement A 2 1-150 van Democraten Hilversum en de SP over dc variant Groen Oosterspoorplein, wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en met 4 tegen 33 stemmen verworpen, met de stemmen van de SP, Leefbaar Hilversum en Democraten Hilversum voor. A 21-151 van de PvdA en de SP, ‘Bruisend Hart fietstunnel’, wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en met 12 tegen 25 stemmen verworpen, met de stemmen van het CDA, de ChristenUnie, de PvdA, de SP, Leefbaar Hilversum en Democraten Hilversum voor. De heer PELSMA legt een stemverklaring af over amendement A 21-152 van de SP en Hilversums Belang over maximaal vijf bouwlagen. Bij te hoog bouwen denkt hij dat er te veel Last zal zijn van valwinden en onveilige situaties.
Daarom stemt hij voor dat amendement. De beer EERENBERG heeft in zijn bijdrage de zorg van participanten over hoog bouwen overgebracht. De wethouder heeft die zorg geadresseerd. Hij zal daarom tegen amendement A 21-152 stemmen, omdat hij dat op dit moment nog niet opportuun vindt. Nu wil hij over bouwhoogte nog geen uitspraak doen. Amendement A 12-152 van de SP en 1-lilversums Belang over maximaal vijf bouwlagen wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en met 7 tegen 30 stemmen verworpen, met de stemmen van de ChristenUnie, de SP, Leefbaar Hilversum, Hilversums Belang en Democraten Hilversum voor. Mevrouw KALK houdt amendement A 2 1-163 over hangende tuinen aan vanwege de toezegging van de wethouder en omdat GroenLinks zich nog wil verdiepen in het concept van de hangende tuinen. Zij zet het amendement om in een motie, zodat zij dus de betreffende motie aanhoudt. H120211006
40
De heer EERENBERG legt een stemverklaring af over amendement A 21-164 van de PvdA en de SP over 120 woningen. Hart voor Hilversum heeft sympathie voor wat de PvdA wil, wat zij ook heeft voor wat de SP wil met betrekking tot bouwhoogten en wat de PvdA wil met bouwvolumes. Hij stemt tegen het amendement, omdat hij dat te prematuur vindt en omdat het criterium van 120 woningen niet zo hard is. Amendement A 2 1-164 van de PvdA en de SP over maximaal 120 woningen wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en met 6 tegen 31 stemmen verworpen, met de stemmen van de PvdA, de SP, Leefbaar Hilversum en Democraten Hilversum voor. Amendement A 2 1-166 van D66, Hart voor Hilversum, de VVD, Hilversums Belang en de ChristenUnie over de participatiekalender wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en unaniem aangenomen. De VOORZITTER constateert dat amendement A 2 1-174 van de VVD, Hart voor Hilversum en Hilversums Belang over een bruisend en bereikbaar Hart niet in stemming hoeft te komen vanwege een toezegging van wethouder. Motie 21-153 van de SP en Hilversums Belang over een verkeersonderzoek wordt via dc stemapplicatie in stemming gebracht en met 10 tegen 27 verworpen, met de stemmen van het CDA, de PvdA, de SP, Hilversums Belang en Democraten Hilversum voor.
De heer VAN ROODEN stemt tegen het collegevoorstel, omdat de drie door de SP geuite zorgen door het college niet voldoende zijn geadresseerd. Mevrouw KOOLOOS sluit zich daarbij aan, vindt het voorstel nog niet rijp voor raadsbehandeling en wil nog tijd hebben om een andere variant uit te werken. Zij stemt tegen het collegevoorstel. Het voorstel van burgemeester en wethouders wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en met 32 tegen 5 stemmen aangenomen, met de stemmen van de SP, Leefbaar Hilversum, Hilversums Belang en Democraten Hilversum tegen. De VOORZITTER stelt voor elke fractie ten behoeve van beraadsiaging na de volgende schorsing 3 minuten extra spreektijd te geven. Mevrouw VAN DE LINDE snapt dat voorstel, maar vindt dat lastig, omdat partijen die hun spreektijd nu hebben opgemaakt daarvoor dam eigenlijk worden beloond. Zij pleit ervoor een volgende keer spreektijd te alloceren aan de hand van het aantal agendapunten. De VOORZITTER begrijpt die opmerking en zal het presidium zich over de spreektijd laten beraden. De heer DE JONG is het niet met het voorstel van de voorzitter eens en stelt voor daarover te laten stemmen. De heer GÖBBELS steunt het voorstel van de voorzitter wel. De VOORZITTER kondigt stemming over haar voorstel na de schorsing aan. Zij schorst de vergadering om 00.20 uur tot 7 oktober 2021 om 20.00 uur. Schorsing (00.20 H120211006
—
20.00 uur). 41
De VOORZITTER heropent de vergadering op 7 oktober 2021 om 20.00 uur. Mevrouw Vreugdenhil-de Blécourt en de heer Kruijswijk Jansen hebben zich voor het vervolg van de vergadering afgemeld. Volgens de noodwetgeving is het nodig om vast te stellen welke raadsleden op digitale wijze ter vergadering aanwezig zijn. Daarom laten de in dit verslag vermelde raadsleden horen dat zij aanwezig zijn en is te constateren dat zij tevens in beeld te zien zijn. Vervolgens stelt de VOORZITTER haar voorstel aan de orde om fracties en het college voor de rest van de vergadering elk 3 minuten extra spreektijd te geven, gezien het aantal nog te behandelen onderwerpen en omdat er nog maar drie partijen circa twee minuten spreektijd hebben, ook teneinde het goede debat vanavond te kunnen faciliteren. De kwestie zal door het presidium opnieuw worden aangekaart. Mevrouw KOOLOOS merkt op dat elke fractie tevoren wist dat de vergadering veel onderwerpen telde en daarmee rekening had kunnen houden. Middenin het proces de spelregels veranderen bevreemdt haar en klopt naar haar mening niet. Mevrouw REMMERS legt een stemverklaring af en deelt mee dat het voorstel binnen GroenLinks een vrije kwestie is. De afweging is collegialiteit versus gemaakte afspraken. Zij stemt zelf voor het voorstel.
Het voorstel van de voorzitter om fracties en het college in het vergaderdeel van 7 oktober vanaf 20.00 uur 3 minuten extra spreektijd te geven wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en met 16 tegen 19 stemmen verworpen, met de stemmen van de leden Boukhriss en Slingerland van Hart voor Hilversum, het lid Den Daas van D66, de leden Van Drogen, Remmers, Veenendaal en Van Waarden van GroenLinks, het CDA, de ChristenUnie, de PvdA, de SP en Democraten Hilversum voor. 14
INITIATIEFVOORSTEL D66 ‘STIMULEER BINNENSTEDELIJKE BIODIVERSITEIT
De VOORZITTER brengt naar voren dat de D66-fractie van mening is dat er meer gedaan moet worden voor de biodiversiteit in Hilversum. Door in te stemmen met het initiatiefvoorstel geeft de raad kaders mee aan het college. Het college kan deze verder uitwerken en opnemen in het programma Groen. Het voorstel vermeldde onder punt 6 de mogelijkheid om aan te sluiten bij IVN voor het aanleggen van tiny forests. Het college raadt dit af en op basis daarvan heeft de D66-fractie besloten om deze mogelijkheid uit het initiatiefvoorstel te schrappen, wat overigens geen consequenties heeft voor het voorgestelde besluit. In de commissievergadering van 29 septemberjl. hebben de fractiewoordvoerders aangegeven van mening te zijn dat het stuk rijp is voor behandeling door de raad met beperkt debat. Mevrouw WESSELINK is blij met de reacties in de commissie en concludeert dat de raad een hart heeft voor groen en biodiversiteit. Wel dient zij een motie in over drijfmatten.
Motie M 2 1-172 ‘Drijfmatten’ “De gemeenteraad van Hilversum in vergadering bijeen op 6 oktober 2021, behandelend agendapunt ‘Initiatiefvoorstel Stimuleer Binnenstedelijke Biodiversiteit’; constaterende dat: • de gemeente een groen en bio-divers Hilversum nastreeft; • in Hilversum meerdere gemeentelijke vijvers aanwezig zijn; • nieuwe technologieën voor vergroening van wateroppervlakten beschikbaar zijn in de vorm van beplante drijfmatten; H120211006
42
overwegende dat: • gebruik van beplantc drjfmatten de vijvers vergroenen; • de beplanting een goede bijdrage levert aan de biodiversiteit op en om de vijvers; • beplanting een verfraaiing van de vijvers is; draagt het college op: de genoemde drijfmatten mee te nemen als optie bij het schrijven van het progranima Groen.” (Motie M 21-172 van D66) De heer FENNEMA zegt D66 dank en vernam van het college dat veel dingen in het voorstel al worden gedaan, wat hij hartstikke goed vindt. Wel vindt hij het ingewikkeld om de gelijkjarige laanstructuur los te laten in het beschermd stads- en dorpsgezicht. Mevrouw KOOLOOS heeft al jaren gevraagd om extra groen en biodiversiteit in de binnenstad en juicht daarom het D66-initiatief van harte toe. Destijds was de reactie van de toenmalige wethouder niet te veel groen in het centrum te realiseren, omdat dat hangjongeren aantrekt en uitlokt tot wildplassen. Zij is daarom benieuwd wat het huidige college van het voorstel zegt, nu D66 dat indient. De heer GÖBBELS geeft aan dat het college zijn beleid graag prijst met de term ambitie, zonder scherp te zien welke ambitie wel en welke ambitie niet passend is in deze tijd. Zo zit het vast in de doorschietende verstedelijking, die wordt uitgeschuurd door de MRA. Die ambitie dreigt te stranden in kwantiteit zonder kwaliteit.
Terwijl de rijksoverheid juist wijst op het belang van de verbetering van de leefkwaliteit kachelt Hilversum verder met een geluidsoverlast, die niet wordt teruggedrongen, maar waarvoor de normen worden opgerekt. Hilversum ontbreekt als ondertekenaar van het Schone Lucht Akkoord. De door lood en andere stoffen vervuilde grond wordt niet verschoond. Ondertussen neemt de verstening toe en neemt per saldo het tekort aan binnenstedelijk groen toe. Daarbij komt de trend om de openbare ruimte, die van en voor iedereen is, uit handen te geven, zelfs op plekken met makkelijke kansen voor vergroening, zoals de Kerkbrink. Er zijn dus onbenutte kansen voor echte, groene en gezonde ambitie. Dat is meer dan het mos tussen de stenen. Ter aansporing dient hij twee moties in.
Motie M 2 1-156 ‘Norm voor Groen’ “De gemeenteraad van Hilversum, in vergadering bijeen op 6 oktober 2021, behandelend het initiatiefvoorstel ‘Stimuleer binnenstedelijke biodiversiteit’; overwegende dat: • in het initiatiefvoorstel’ Stimuleer binnenstedelijke biodiversiteit’ een norm voor groen ontbreekt; • de rekenkamer van de Metropool Regio Amsterdam in een recente publicatie aangeeft hoe groen in de openbare ruimte verschillende doelen kan dienen: voor natuur en biodiversiteit, het bieden van verkoeling en opvang van regenwater, en een oase van rust te zijn in de drukke stad, en de mogelijkheid tot lichaamsbeweging; • de genoemde rekenkamer in haar onderzoek stelt dat voldoende groen een belangrijke voorwaarde is voor verdere groei en verdichting van de stad Amsterdam, en wijst op het belang van duidelijke normen; constaterende dat: • het Rijk in de Atlas Leefomgeving voor nieuwbouwlocaties aan gemeenten een norm meegeeft van 75 m2 groen per woning; • de Omgevingsfoto gemeente Hilversum als analyse ten behoeve van de Omgevingsvisie rekent met circa 250 ha openbaar groen*; • dus in Hilversum bij 42.979 woningen 58 m2 openbaar groen per woning beschikbaar is *; • Europees onderzoek** een maximale afstand van 300 meter tot stedelijke groen, met een minimale afmeting van 1 hectare, adviseert; • belangrijke ontwikkellocaties binnen postcode 1221 op grotere afstand liggen tot
groen van minimaal 1 hectare; H120211006
43
bewoners in het kader van de Omgevingsvisie uitspraken hebben gedaan over het belang van groen en een te stellen norm hiervoor***; • de waarde van meer groen in de buurt een meetbare positieve impact heeft*****; • in de Kadernota staat ‘De lockdown heeft echter het belang van groen hoog op de agenda gezet’; • meer groen hoort bij de ‘Tuinstad van de 2lst eeuw’, die zich op die manier positief kan onderscheiden ****; draagt het college op: een norm voor groen op te nemen in alle ontwikkelpiannen waardoor per woning in m2 substantieel meer groen beschikbaar komt dan de 58 m2 die nu binnenstedeljk daarvoor beschikbaar is; en om voor de kosten de dekking te zoeken in de reserve stedelijke ontwikkeling en hiertoe een voorstel aan de raad voor te leggen; en gaat over tot de orde van de dag.” (Motie M 1-156 van Democraten Hilversum, de SP en Hilversums Belang) •
-
Noten: *
** ‘‘
* ‘K’’
*****
250 hectare openbaar groen. In dc definitie die wordt gebruikt door het CBS, en het Natuur en Milieu planbureau telt niet mee als openbaar groen: particuliere tuinen, tuinen van verzorgingshuizen, volkstuinen, sportvelden, begraafplaatsen. Maar Hilversum telt bv dc begraafplaatsen wél mee in het openbaar groen, als ‘stedelijk gebruikersgroen’ Dit blijkt uit kaart 10 van het “Groenbeleidspian Hilversum 2030. De groene structuurvisie van Hilversum” “Voor sommige wijken is de plaatselijke begraafplaats zelfs dc belangrijkste groene verblijfsplek.” In 2021 bestaat volgens dc website hilversumincijfers.nl de Hilversurnse woningvoorraad uit 42.979 woningen / 250 ha. openbaar groen 58 m2 groen per woning. https://pubmed.ncbi .nlm.nih.gov/26573907/ Uit de Burgerpanel-enquête (nov.
2019) En in januari 2021 is deel van dc opbrengst van een bewonersparticipatie-sessie voor de Omgevingsvisie “Bij nieuwe bebouwing en te verbouwen gebouwen zou het toevoegen van minstens 10-15% groen een verplichting moeten zijn.” https://www.uu.nl/nieuws/coronacrisis-vraagt-nu-om-actievc-aandacht-voor-brede welvaart “De grootstcdclijke regio’s die relatief laag scoren, Groot-Amsterdam en vooral Agglomeratie ‘s-Gravcnhage en Groot-Rjnmond, ondervinden hinder van het feit dat mensen dicht op elkaar wonen en een hoge concentratie van economische activiteiten: een lagere miLieukwaliteit, minder veiligheid en een lagere woontevredenheid.” “Kwaliteit van leven wordt sterk bepaald door onze directe leefomgeving” (...) https ://www. atlasnatuurl ij kkapitaal .nl/nieuws/waarden-in-groen
Motie M 2 1-157 ‘Steenbreek II’ “De gemeenteraad van Hilversum, in vergadering bijeen op 6 oktober 2021, behandelend het initiatiefvoorstel ‘Stimuleer binnenstedelij ke biodiversiteit’; overwegende dat: • in het initiatiefvoorstel ‘Stimuleer binnenstedelijke biodiversiteit’ wordt gerefercerd aan de motie Steenbreek (M16-103) die in 2016 unaniem is aangenomen; • uitvoering van deze motie is opgeschort voor een inventarisatie van mogelijke loodvervuiling (2018); • dc inventarisatie van de loodvervuiling is afgerond in het eerste kwartaal van 2019; • in 2021, vijfjaar na de motie en twee jaar na de inventarisatie, een ‘verwachtingskaart’ online staat voor dc loodvervuiling in Hilversum; H120211006
44
•
de actie lijkt te ontbreken om de bodem gezond te maken en gelet op de recente begroting evenmin de ambitie bestaat voor een gericht plan van aanpak en het reserveren van financiële middelen om de bodem gezond te maken; • met de invoering van de Omgevingswet in plaats van de provincie de gemeente het bevoegd gezag wordt bij niet-spoedeisende bodemsaneringen; • het ongewenst is dat de verstening gewoon doorgaat; • het ook onnodig is dat dc verstening gewoon doorgaat omdat verdere verharding te stoppen is door middel van een gedeeltelijke herziening of facetbestemmingsplan *; • een facetbestemmingsplan** voor de gehele bebouwde kom van de gemeente kan gelden; • door middel van een verbodsbepaLing in de algemene gcbruiksregels bepaald kan worden dat het percentage verharding op een bouwperceel (met uitzondering van bouwwerken) niet mag toenemen; • in het vergunningstelsel in dc algemene afwijkingsregels kan worden vastgesteld wanneer half verharding wel is toegestaan; • de onderzoeklast bij dit facetbestemmingsplan beperkt is waardoor de gemeente efficiënt te werk kan gaan’; besluit het college op te dragen: een voorstel te maken voor een facetbestemmingsplan tegen de toename van verdere verharding voor het hele stedelijke gebied van de gemeente en om dit plan ter bespreking in de commissie en voor besluitvorming in de raad, uiterlijk in Q2 2022 aan te bieden; de dekking van de
kosten te vinden in de reserve stedelijke ontwikkeling en hiertoe een voorstel aan de raad aan te bieden; en gaat over tot de orde van de dag. (Motie M 2 1-157 van Democraten Hilversum, de SP en Hilversums Belang) -
-
* **
http://www.nwro.nI/?file=partiele-herziening https ://www.omgevingsweb.nl/nieuws/een-groene-leefomgeving-begint-bij-een
facetbestemmingsplan De heer VAN WAARDEN is blij met het initiatief van D66 en maakt zich ook al lang druk over de enorme afname van biodiversiteit. Mooier nog is dat het college daarmee al voortvarend aan de slag is gegaan. Ook krijgt biodiversiteit een prominente plek in het programma Groen. Tegenover het betoog van de heer Göbbels stelt hij dat de gemeente doet wat zij kan als het gaat om de vergroeningsslag in Oost. Hij hoopt dat het groene plein in Oost er straks zo uit ziet als de groene tuinen in Amsterdam, waarop mevrouw Kalk hem heeft gewezen. Wel betreft het een enorm prestigieus project op de Zuidas, met appartementen, waarvan het kleinste € 1.300,- per maand kost. Mevrouw KALK stelt dat de gemeente ook kan investeren in een groene omgeving voor sociale woningbouw.
De heer GÖBBELS vraagt hoe de heer Van Waarden aankijkt tegen de rekenkamer van dc Metropoolregio, die vaststelt dat je wel degelijk een norm zou moeten introduceren. Ook wijst hij op het onderzoek van de Universiteit van Utrecht, die heeft ingezoomd op wat Groot Amsterdam eigenlijk nog aan groen zou kunnen doen in vergelijking tot andere steden waar groen al aanwezig is. De heer VAN WAARDEN kent dat specifieke onderzoek niet, maar hij staat aan de zijde van de heer Göbbels wat betreft de opvatting dat een groene omgeving belangrijk is. In het programma Groen, dat volgend jaar komt, worden alle mogelijkheden goed bekeken en wordt ook naar de buurgemeenten gekeken.
De heer GÖBBELS vraagt of in het programma Groen een groennorm zal staan, omdat men anders geen stap verder komt. Hilversum zit op 58 m2 groen, terwijl de norm 75 m2 is. De verstening neemt alleen maar toe als men per saldo niets inhaalt. De heer VAN WAARDEN gelooft er niet in om alles in normen en beton te moeten gieten. Leefkwaliteit is voor hem essentieel. H120211006
45
De heer HELLER (wethouder) herhaalt zijn complimenten aan dc indieners van het initiatiefvoorstel. Er is een breed draagvlak voor biodiversiteit en groen, een onderwerp dat alleen maar aan belang toeneemt. Het colLege is blij dat zijn groene ambities worden gesteund door de indieners van de moties M 21156 en M 2 1-157, Democraten Hilversum, de SP en Hilversums Belang. Het college zal bij het programma Groen ook werken met een groennorm per wijk. Hetgeen is vermeld over de kosten gaat het college niet op de vermelde wijze doen, omdat de kosten van beheer en onderhoud structureel zijn. Bij de uitwerking zal het college ook met een uitwerking van de financiën komen. Hij geeft daarom in overweging om motie M 21-156 aan te houden. Over het belang van steenbreek is de raad het eens. Het probleem is echter de loodvervuiling. Die vervuiling gaat niet opgeruimd worden, omdat dat praktisch onuitvoerbaar is vanwege de financiën en de enorme hoeveelheid vervuilde grond. De gezondheidsrisico’s zijn ook niet van dien aard dat dat nodig. Met een paar beperkingen in het gebruik is er geen gevaar voor de volksgezondheid. De beperkingen hebben te maken met op bepaalde plekken niet met handen in de grond mogen zitten of het niet verbouwen van groente en fruit.
Dat maakt het lastig om als verantwoordelijke lokale overheid een algemene oproep aan burgers te doen om tegels eruit te halen en in de grond te gaan wroeten. Dat kan alleen maar als per plek en per tuin de situatie bekend is. Op andere manieren probeert het college de geest van steenbreek tot uiting te brengen, bijvoorbeeld door het stimuleren van geveltuintjes of het vergroenen van boomspiegels. Indien nodig vindt ook specifieke bemonstering van dc grond plaats. De voortuin van De Geus wordt nu vergroend en hij is bezig met de Groene Loper. Ook in 1221 is in alle gevallen sprake van afname van verharding en een toename van het groen. Dekking kan hier ook niet incidenteel zijn. Hij ontraadt motie M 21-157. Inhoudelijk kan het college leven met motie M 2 1-172 van D66 over drijfmatten. Er zijn al twee vijvers met drijfmatten. Het dictum van de motie beschouwt hij als een toezegging. Dc heer GÖBBELS meent dat de wethouder ook een andere suggestie kan doen voor de dekking van motie M 21-156. Wat betreft motie M 2 1-157 zou men iets moeten doen aan loodvervuiling. Hij ziet echter geen actieprogramma van het college. De heer HELLER (wethouder) noemt het onmogelijk om grond schoon te maken, gezien dc enorme hoeveelheid. Gezien de gezondheidsrisico’s is dat ook niet nodig. Kinderen jonger dan zes jaar moet men liever niet in grond laten spelen.
Als volwassenen in grond wroeten moeten ze daama hun handen wassen. Via een kaart kan de bevolking daarover worden geïnformeerd. Wat betreft een groennorm ziet hij in het initiatiefvoorstel van D66 een aantal zaken benoemd waarover is afgesproken die te gaan uitwerken in het programma Groen, zodat de raad daarover keuzen kan maken. Mevrouw KOOLOOS herinnert zich dat de VVD jaren terug een motie indiende over steenbrcek, waarover zij vroeg hoe dat te doen bij koophuizen. Huiseigenaren kan men namelijk moeilijk verplichten hun bestrate voortuin open te breken. Zij vraagt hoe kan worden gemeten dat in de Geuzenlaan vooruitgang is geboekt. De heer HELLER (wethouder) noemde als voorbeeld van concrete vergroening het voorterrein van De Geus, dat momenteel vergroend wordt. Steenbreek heeft geen verplichtend karakter. Met een algemene oproep enthousiasmeert en faciliteert het college inwoners om zelf met hun tuinen aan dc slag te gaan. Mevrouw KOOLOOS woont in de Geuzenbuurt en ziet alleen maar meer verstening in tuinen en ziet daarom niet hoe mensen voor steenbreek te enthousiasmeren zijn. De heer GÖBBELS vraagt de wethouder in te gaan op steenbreek. De motie heeft het over een facetbestemmingsplan, iets incidenteels. Men zou gewoon aan dc slag kunnen gaan om de verdere verharding tegen te gaan. H120211006
46
De heer HELLER reageert dat de kosten van een systeem structureel zijn in de vorm van vergunningverlening en handhaving, die niet uit een incidentele reserve kunnen komen. De heer GÖBBELS heeft een dekking voorgesteld, behorend bij het facetbestemmingsplan. Die gaan over het opstellen. Als daaraan andere kosten zijn verbonden kan het college daarmee later nog terugkomen. Wel moet het college een keer een stap zetten, waartoe motie M 2 1-157 oproept. De heer HELLER (wethouder) interpreteert die laatste opmerking als een oproep. De heer GÖBBELS suggereert motie M 2 1-156 te dekken uit het programma Groen. De heer HELLER (wethouder) merkt op dat er sprake is van een algemeen budget, dat momenteel belegd is. Men zou dan moeten kiezen wat daaruit zou moeten gehaald. Hij geeft de indieners ernstig in overweging om de motie aan te houden. Het onderwerp wordt serieus uitgewerkt in het programma Groen, evenals de andere zaken in het initiatiefvoorstel. Na alle feiten op tafel en duidelijke financiën kan de discussie worden gevoerd. Hij zegt toe dat het college een goede discussie zal faciliteren. De heer GÖBBELS past het dictum van motie M 2 1-156 aan: de kosten te dekken horend bij het programma Groen.
De gewijzigde motie M 21-156 van Democraten Hilversum, de SP en 1-lilversums Belang over een norm voor groen wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en met 9 tegen 26 stemmen verworpen, met de stemmen van het lid Yorulmaz van het CDA, de ChristenUnie, de PvdA, de SP, Leefbaar Hilversum, Hilversums Belang en Democraten Hilversum voor. Motie M 2 1-157 van Democraten Hilversum, de SP en Hilversums Belang over Steenbreek II wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en met 10 tegen.25 stemmen verworpen, met de stemmen van het CDA, de PvdA, de SP, Leefbaar Hilversum, Hilversums Belang en Democraten Hilversum voor. Mevrouw KALK legt een stemverklaring af over motie M 21-172 van D66 over drijfmatten en waardeert het initiatief om als raadslid zelf een voorstel te doen en daarover een motie in te dienen. Zij steunt de motie, maar wil niet dat hele vijvers met drijfmatten worden volgegooid, omdat water op zich ook mooi groen is. Zonder stemming wordt motie M 21-172 van D66 over drjfmatten unaniem aangenomen. Zonder stemming wordt het initiatiefvoorstel van D66 unaniem aangenomen. 15
TRANSITIEVISIE WARMTE HILVERSUM
De VOORZITTER geeft aan dat de gemeenteraad op 27 januari 2021 het startdocument voor de uitgangspunten en verdere uitwerking van de Transitievisie Warmte heeft vastgesteld. Dit document is de afgelopen maanden verder aangevuld en aangescherpt op basis van een tweede participatieronde en een verdiepende data-analyse naar de Hilversumse situatie. Met deze verdiepingsslag zijn de uitgangspunten getoetst op draagvlak en volledigheid. Dit heeft geresulteerd in de voorliggende Transitievisie Warmte. In de commissievergadering van 29 septemberjl. hebben de woordvoerders van de fracties van de SP, het CDA, de ChristenUnie en Hart voor Hilversum aangegeven positief tegenover het voorstel te staan en verzocht om raadsbehandeling met debat. De fracties van Leefbaar Hilversum, de VVD, D66, Hilversums Belang en Democraten Hilversum hebben een voorbehoud gemaakt en hebben eveneens aangegeven een voorkeur te hebben voor behandeling met debat. GroenLinks heeft aangegeven positief te staan tegenover het voorstel. De heer VAN ROODEN maakt zich zorgen over de capaciteit van het elektriciteitsnetwerk. De wethouder gaf aan dat er technische problemen waren bij de netwerkbeheerder. Hij geeft graag een H120211006
47
toezegging van de wethouder dat die alles inzet om erachter te komen wat er precies mis is, wat de technische problemen zijn en hoe de gemeente het netwerk klaar kan maken voor de toekomst. Mevrouw KALK is teleurgesteld over de Transitievisie Warmte en de al eerder vastgestelde uitgangspunten. Het voorliggende plan noemt zij geen antwoord op de vraag om zo snel mogelijk van het gas af te komen. Het is ook geen antwoord op de vraag wat de gemeente als alternatieven gaat inzetten en hoe mensen over de brug worden geholpen om mee van het gas af te gaan. De PvdA pleitte eerder voor een collectieve en wijkgerichte aanpak. De gemeente kiest niet voor een actieve en regisserende rol. Passend in de geest van het college wordt het vooral overgelaten aan de individuele burger, de individuele eigenaar van het ene huis. Dat gaat volgens haar niet werken. Men kan nu eenmaal niet kiezen voor drie alternatieven voor gas in dezelfde straat. Het is de vooravond van de winter, waarin bij veel mensen de kachel laag zal staan, omdat anders de rekening te hoog wordt. Men zou mensen moeten helpen met advies, subsidies en een gecoördineerde aanpak, wat meer is dan het verstrekken van leningen. Zij is teleurgesteld in haar progressieve vrienden van GroenLinks en D66, wat haar pijn doet. Op deze manier verwacht zij het doel niet in 2040 te halen.
De heer PELSMA deelt de zojuist geuite zorg over energiearmoede en de enorme prijsstijgingen. Daarom pleit hij ook voor een actievere rol van de gemeente, die een grote toegevoegde waarde zou kunnen hebben. Alleen kom je ver, maar samen kom je verder. Niet lokaalgericht of wij kgericht verduurzamen betekent teruggaan naar af. Het bezit in Hilversum is behoorlijk oud en daarom is het een enorme stap te zetten om daaraan de komende jaren keihard te werken. Het voorstel van de VVD over geothermie heeft een enorme toegevoegde waarde. Hij wil alleen dat de gemeente een trekkende rol gaat krijgen en veel meer sturing geeft om het proces vlot te trekken. Mevrouw WESSELINK ziet dat de visie volledig inzet op de individuele aanpak, wat zij heel erg jammer vindt. Er zitten namelijk veel voordelen aan een collectieve aanpak. Aan de slag gaan met de ambitie voor 2040 noemt zij als heel belangrijk, welke ambitie waarschijnlijk op deze manier niet zal worden gehaald. Daarnaast wil zij geen kansen onbenut laten voor collectieve warmtenetten. Oudere woningbouw is slecht te isoleren en daarvoor hoeft niet â la minute een plan klaar te liggen, maar wel kan er op zijn minst worden gekeken naar wat er wel kan. Bewoners kunnen worden geholpen met het ontzettend moeilijke vraagstuk.
Benieuwd is zij naar eventuele onontdekte opties en ook wil zij inzetten op opties die er al wel zijn, zoals Ver-KEN in Kerkelanden. Zij dient de volgende motie in om haar teleurstelling een beetje op te vangen. Motie M 21-171 ‘Onderzoek collectief’ “De gemeenteraad van Hilversum in vergadering bijeen op 6 oktober 2021, behandelend agendapunt ‘Transitievisie Warmte Hilversum’; constaterende dat: • de Transitievisie Warmte enkel focust op een individuele aanpak; • geothermie kansrijk lijkt, zoals vermeld in de collegebrief d.d. 17 september 2021, maar ook bodemenergie, oppervlaktewater en restwarmte potentie hebben voor warmtenetten in wijken; • er wellicht mogelijkheden zijn voor collectieve warmtenetten, die nu niet verder worden onderzocht; • het rekenkameronderzoek naar de energie- en warmtetransitie concludeerde dat de regierol van de gemeente (veel) beter kan; overwegende dat: • door een individuele aanpak collectieve opties verloren kunnen gaan; • het tegelijkertijd installeren van veel warmtepompen kan leiden tot problemen voor het elektriciteitsnet; • steden als Amsterdam en Utrecht wel reeds plannen hebben voor collectieve warmtebronnen en daar voortvarend mee aan de slag gaan; H120211006
48
•
een planmatige uitwerking van de warmteopgave zal leiden tot een beter inzicht in de individuele en collectieve mogelijkheden en kosten en baten daarvan; • het voor alle betrokkenen en de goede samenwerking helpt als de gemeente helder maakt wie welke rol heeft in de te nemen stappen in de energietransitie; verzoekt het college: • een open houding aan te nemen ten opzichte van collectieve warmtebronnen zoals geothermie, aquathermie en eventuele warmtenetten; • verder onderzoek te doen naar welke collectieve warmtebronnen in de toekomst potentie hebben in Hilversum, en te specificeren in welke buurten!wijken er kansen liggen en de uitkomsten van dit onderzoek aan de raad voor te leggen; • verder te gaan met onderzoek van huidige initiatieven zoals Ver-KEN.” (Motie M 21-171 van D66, GroenLinks, de SP, Hilversums Belang, het CDA en de PvdA) De heer FENNEMA laat weten dat ambities gaan over de portemonnee van inwoners. In het stuk staat meerdere keren dat er nog geen enkele technische en goede betaalbare oplossing is. Hij steunt daarom de insteek van de wethouder om voorlopig individuele oplossingen te stimuleren, omdat het isoleren in Hilversums nog zeker tien tot vijftien jaar duurt. Een warmtepomp is wellicht ook een goede investering, omdat het nog zeker twintig, dertig jaar duurt eer er warmtenetten liggen, ook als geothermie een ontzettend groot succes blijkt te zijn.
Een warmtepomp levert voor veel huizen geen positieve business case op. Het stuk vermeldt dat geothermie best interessant is en dat het goed was geweest daarover meer informatie te hebben gehad, zodat het plan concreter zou zijn geweest. Dat vindt hij een gemiste kans. Daarom heeft hij hierover een nogal directief amendement geschreven. Amendement A 2 1-170 ‘Meer regie op geothermie’ “De gemeenteraad van Hilversum, in vergadering bijeen op 5 oktober 2021, behandelende agendapunt 15, Transitievisie Warmte Hilversum; overweegt dat; • in de transitievisie warmte verschillende mogelijke bronnen van energie de revue passeren; • veel van deze energiebronnen niet, of slechts in beperkte mate, beschikbaar zijn; • over geothermie wordt geschreven: ‘Geothermie zou grote potentie kunnen hebben als de bodemlagen geschikt zijn, maar dat is op dit moment nog onbekend’; overweegt voorts dat: • de raad van Hilversum al jaren probeert geothermie op de agenda te krijgen, met moties (Crailo/VADO) en amendementen (RES).
Het eerste contact over dit onderwerp vanuit de VVD fractie naar het college is van 28 oktober 2017 bijna 4 jaar geleden; • er door de VVD fractie veel energie gestoken is in overleg met partijen als de regio, Lardarel Energy en het ministerie van 1&W maar dat er met al die kennis en contacten tot nog toe niets is gedaan; spreekt uit dat: • we nu bij de Transitievisie Warmte wellicht een beter plan hadden kunnen hebben als we destijds de mogelijkheden van Geothermie meteen hadden onderzocht; • dit een gemiste kans is omdat de warmtetransitie hierdoor ongewenste vertraging oploopt; • de raad verwacht dat de gemeente een actievere regierol speelt dan zij nu doet bij het zoeken naar kansen voor geothermie; besluit het raadsbesluit aan te passen, van: De Transitievisie Warmte Hilversum 2021 vast te stellen. naar: De Transitievisie Warmte Hilversum 2021 vast te stellen, met de volgende aanvulling. Op pagina 63 onder ‘7 De beschikbaarheid van geothermie en groengas moet nader onderzocht worden, sub ‘Vervolgonderzoek’ wordt een eerste bullet toegevoegd, luidende: -
H120211006
49
De gemeente Hilversum stelt een kwartiermaker geothermie aan. Zijn/haar opdracht is het aanjagen van onderzoek naar / uitvoer van geothermie in Hilversum en de directe omgeving. De kwartierrnaker gaat actief op zoek naar partijen en neemt proactief contact op met regio, provincie en rijk om ‘t Gooi op de kaart te krijgen als proeftuin voor geothermie, om onderlinge verbindingen te leggen, subsidies op te zoeken en drempels weg te nemen. De ondernomen acties en vorderingen worden jaarlijks door het college per brief gerapporteerd aan de Raad. Dekking hiervoor wordt gezocht in de bestaande formatie en wanneer het echt niet anders kan, in het rekeningresultaat’.” (Amendement A 21-170 van de VVD, de SP en Hilversums Belang) De heer PELSMA hoort de VVD altijd zeggen geen dingen zonder dekking te doen. De heer FENNEMA wijst op de dekking die in het amendement staat. Dat is niet het allersterkste verhaal, maar er is dus wel een dekking. Overigens zijn de kosten te overzien. De heer GÖBBELS vindt de zin opmerkelijk inhoudende dat de data-analyse naar de technische situatie in Hilversum geen onderbouwing biedt om nu dwingende keuzes te maken.
Hij vraagt zich af hoe in een gemeente als Hilversum, met alle politieke maatschappelijke discussie over algoritme en aandacht voor de menselijke maat, de uitspraak kan worden gedaan dat data-analyse leidend is bij de onderbouwing om iets al of niet als dwingende keuze te bepalen. Ook vraagt hij zich af wat Hilversum toekomstig te wachten staat als dit het datagedreven werken is. Ook dient hij motie M 2 1-158 in, dat helpt om na te denken over datacentra en het mogelijk gebruik van nuttige restwarmte, maar ook als eerste aanzet om na te denken over de energieconsumptie van datacentra. Motie M 2 1-158 ‘Datacentra’ “De gemeenteraad van Hilversum, in vergadering bijeen op 6 oktober 2021, behandelend het raadsvoorstel ‘Transitievisie Warmte Hilversum’; overwegende dat: • datacenters veel energie gebruiken en restwarmte bezitten; • een toenemend aantal gemeenten beleid formuleert ten aanzien van datacenters waaronder een verplichting tot het ontkoppelen van restwarmte zodat die benut kan worden voor het verwarmen van bijvoorbeeld woningen; • meerdere datacenters in Hilversum zijn gevestigd; • Hilversum nog geen expliciet beleid heeft geformuleerd t.a.v.
datacenters; • in de Omgevingsfoto van Hilversum staat ‘Om te voorzien in restwarmte zijn de in Hilversum aanwezige datacentra de meest kansrijke bron’; • zowel het Jaarplan Energietransitie 2022 als de actualisering van de Agenda Economie en Media 2022 2023 een aanknopingspunt voor beleid t.a.v. datacenters kan zijn; besluit het college op te dragen: een startdocument te maken t.a.v. datacenter-warmtebeleid dat of wordt aangeboden bij het Jaarplan Energietransitie 2022 of bij de Agenda Economie & Media 2022-2023 ter bespreking in de commissie; dekking van de kosten te vinden in de uitgaven samenhangend met het Jaarplan Energietransitie 2022 of de Agenda Economie & Media 2022-2023; en gaat over tot de orde van de dag.” (Motie M 2 1-158 van Democraten Hilversum, de SP en Hilversums Belang) -.
-
-
Mevrouw REDMEIJER noemt de Transitievisie Warmte nog geen ideaalplaatje, maar de gemeente is daarmee wel op de goede weg. De visie zet in op het individu en laat de ruimte om initiatieven vanuit buurten en bewoners te ondersteunen en daarom kan zij zich in het stuk vinden. Wel zijn er nog ontwikkelingen gaande, die soms zo snel gaan dat zij daarop nu nog niet wil anticiperen. Hart voor H120211006
50
Hilversum vindt het van belang dat de rekening niet bij de mensen terecht komt en dat initiatieven ondersteund blijven. De heer VAN WAARDEN kan zich vinden in de voorliggende transitievisie en de individuele aanpak met onafhankelijke informatie en ondersteuning. De weinige warmtemogelijkheden zijn in beeld gebracht en mag men niet uit het oog verliezen. Daarom dient GroenLinks motie M 21-171 mede in. De belangrijkste stap betreft isoleren en het gebruik van energie terugbrengen. Niet iedereen heeft het geld om te isoleren, zodat het belangrijk is dat iedereen mee kan doen. Landelijk hebben GroenLinks, het CDA en de ChristenUnie een manifest gepresenteerd en hij hoopt dat dat ruimte krijgt, zodat ook mensen met weinig geld kunnen isoleren. Hij maakt zich emstige zorgen over de energiearmoede en die wil hij ook als gemeente in de gaten laten houden, zodat Hilversummers in deze winter niet in de kou zullen zitten. Wat GroenLinks betreft gaat Welstand uit de nee-stand wat betreft verduurzaming. Mevrouw KOOLOOS constateert in de Transitievisie Warmte dingen waarin zij zich kan vinden. Het betreft nog een onduidelijk gebied. Op isoleren wil zij laten aansturen. Ook gaat het om informeren en stimuleren. Van zonnepanelen gaat zij nog niet helemaal overstag. Die werken namelijk niet als het in de wereld veel kouder gaat worden. Isolatie werkt dan wel.
Daarom wil zij de Transitievisie Warmte in eerste instantie inzetten op isolatie en driedubbel glas, waarin de gemeente stimulerend, voorzienend en informatief is. Zij sluit zich ook aan bij wat de VVD heeft gezegd. De beer PELSMA vraagt of mevrouw Kooloos verkoeling in plaats van opwarming van de aarde voorziet. Mevrouw KOOLOOS bevestigt dat en denkt dat allen nog wel eens raar zullen staan te kijken als het kouder wordt in de wereld. Eens in de zoveel tijd vindt namelijk een klimaatverandering plaats. Dit jaar was het niet warm, met als gevolg dat in Duitsland windmolens warm gemaakt moesten worden, omdat ze anders niet gingen draaien. Op windmolens kan men dus niet 100% rekenen, maar wel kan men van isolatie op aan. Zij wil burgers goed informeren en vooral kijken wat er nu kan worden gedaan. De heer VAN VOORDEN constateert dat er eindelijk wordt ingezet op isolatie. De bijt zit echter in de uitvoering en hij wil daarom oog hebben voor de positie van huurders en de grote vraag naar vaklui. Hij kijkt uit naar het uitvoeringsplan. Hij sluit zich aan bij de vragen over de warmtepomp en dient motie M 21-171 mede in. De raad heeft afgesproken dat het uitvoeringsplan Meent gasloos eerst naar de raad komt, voordat met uitvoering wordt begonnen. Hij vraagt wanneer dat gebeurt. Verduurzamen van Hilversum is hard nodig, maar is ook een grote opgave.
Veel inwoners, corporaties en bedrijven doen gelukkig mee. Sommige inwoners kunnen de transitie vanwege hoge kosten niet omarmen. Daarom dient hij de volgende motie in: Motie M21-l73 ‘Klimaatdoelstellingen bereiken zonder energiearmoede’ “De raad van de gemeente Hilversum, in vergadering bijeen op 6 oktober 2021, behandelend de Transitievisie Warmte; constaterende dat: • het succes van de transitie naar duurzame energie staat of valt bij het draagvlak dat er in de samenleving voor wordt gecreëerd; • in Hilversum 4,93% van de huishoudens te maken heeft met energiearmoed&; • deze inwoners enerzijds een laag inkomen hebben en anderzijds 6f hoge energiekosten 6f een woning met een relatief lage energetische kwaliteit;
‘htts ://www.tno.nl/nl/aandachtsgebieden!energietransitie/roadmaps/systeemtransitie/de-sociale aspectenvan-de-energietransitie/energiearmoede H120211006
51
•
deze inwoners de energierekening niet kunnen betalen of dingen moeten laten om deze te betalen; • de warmtetransitie extra kosten met zich mee zal brengen; • daar de onzekerheid van de gasprijzen bijkomt: wordt de energierekening voor nog meer huishoudens onbetaalbaar als bewoners niet tijdig overstappen?; • energiearmoede alleen met gerichte maatregelen bestreden kan worden; roept het college op om: in 2022 met een plan van aanpak te komen voor het bestrijden van encrgiearmoede en deze voor te leggen aan dc raad; en gaat over tot de orde van de dag.” (Motie M 2 1-173 van het CDA, de SP en Hilversums Belang) Hij is ten slotte blij met de focus op isoleren. De heer HELLER (wethouder) heeft met de frase dat het gaat om een individuele aanpak wellicht onbedoeld de indruk gewekt dat het om een kwestie van persoonlijke smaak of voorkeur gaat. Dat is echter primair niet het geval. Er heeft wel een data-analyse plaatsgevonden, wat ook in heel Nederland is gebeurd. Op basis van een modelmatige vergelijking heeft het Planbureau voor de dc Lccfomgeving vijf alternatieven naast elkaar gezet en is per buurt en wijk gekeken hoe realistisch die scenario’s zijn. Het enige verschil tussen Utrecht en Hilversum is dat Utrecht over hoge en middentemperatuur warmtebronnen beschikt. Die bronnen heeft Hilversum niet.
De enige reden waarom de stad Utrecht een collectief warmtenetwerk gaat aanleggen is omdat zij warmtebronnen heeft en die warmte van die bronnen kan distribueren. Die warmtebronnen heeft Hilversum dus niet. Daarmee is de opgave voor Hilversum groter en complexer dan voor de stad Utrecht. Wijken in Utrecht waar geen warmtebronnen beschikbaar zijn, zijn de wijken die qua technische specificaties vergelijkbaar zijn met de wijken in Hilversum. Die wijken staan in Utrecht zonder aanpak ingepland voor na 2040. Dat is niet de aanpak van het college. In het Klimaatakkoord is afgesproken dat alle gemeenten de Transitievisie Warmte dit jaar vaststellen. De bedoeling is om de samenleving helderheid te geven over wat men kan verwachten. Het college beoogt met de visie enerzijds die helderheid te bieden, namelijk er van uitgaan dat er geen collectief netwerk komt en inwoners zelf aan de slag te gaan. Anderzijds probeert het college flexibiliteit in te bouwen door de ruimte te bieden daar waar een collectief warmtenetwerk wellicht wel haalbaar is en van meerwaarde kan zijn. Daarom is nadrukkelijk aandacht besteed aan initiatieven. Het college is bijvoorbeeld concreet in gesprek met Waternet en de bewoners in Kerkelanden om verder onderzoek te doen naar de kansen van aquathermie.
In die zin kan het college zich uitstekend vinden in het overgrote deel van motie M 21-171 van D66, GroenLinks, de SP, Hilversums Belang, het CDA en de PvdA. Met name het eerste en tweede deel van het dictum neemt het college graag over. Het gestelde achter de tweede bullet is lastiger, omdat het onderzoek als zodanig heeft plaatsgevonden. Dat biedt geen logische aanknopingspunten om warmtebronnen verder te gaan ontsluiten. Als men dat onderzoek per wijk nader wil uitwerken is dat een ondoenljke opgave. Zeker als men dat in overleg met alle betrokkenen wil doen. Dat gebeurt elders ook niet. Elders ziet men dat men primair landelijk beleid afwacht. Het college wil aansluiten op landelijk beleid en dat verstevigen. Dat wil het college doen op een manier die bijvoorbeeld landelijk door het CDA, GroenLinks en de ChristenUnie is gepresenteerd. Dat heeft alles te maken met het bundelen van vraag en aanbod. Dus via het bedrijfsleven zorgen dat er massa ontstaat, waarvoor de energiecoaches van energiecoöperaties in te zetten zijn. Door massa te vormen kunnen de prijzen omlaag. Het sluit aan bij het rijksbeleid. Het Rijk subsidieert op dit moment warmtepompen voor 25%. Naast die collectieve aanpak kan men ook een aanpak op het gebied van woningtypologie inzetten. Dat doet het college: op basis van woningtypologie burgers met routekaarten en kant- en klare maatwerkpakketten ontzorgen.
De lokale overheid kan dat niet alleen en daarvoor zijn ook rijksmaatregelen nodig. Met de uitvoering van de Rijkssubsidieregeling moeten in een jaar tijd 5.000 huishoudens worden bereikt, waarvan 4.000 huurders. Die wil het college concreet in staat stellen om individueel advies te krijgen en zij kunnen hun woning beter isoleren en daarmee geld besparen. Zij kunnen voor € 70,- aan spaarlampen aanschaffen. Ook op het Sociaal Plein is er aandacht voor verduurzaming. H120211006
52
In reactie op motie M 2 1-173 van het CDA, de SP en Hilversums Belang over energiearmoede stelt het college voor de raad via een collegebrief te infonneren over wat er op dit moment aUemaal loopt, wat er al gebeurt en wat de mogelijkheden zijn. De MRA heeft ook net een aanpak ontwikkeld. Op basis daarvan kunnen verregaande conclusies worden getrokken of een debat gevoerd worden. Op 14 oktober houdt de MRA een webinar over het onderwerp. Mevrouw WESSELINK ziet in het stuk staan dat LT-nettcn voor 58% van de buurten een optie zijn op basis van kosten. Zij snapt niet waarom het niet mogelijk is collectieve oplossingen te kiezen. In gco- en aquathermic zit volgens haar heel veel potentie. Bij te veel individuele aanpak sluit men collectieve oplossingen uit, wat zij jammer vindt. De heer HELLER (wethouder) reageert dat het lastig is onderzoek te doen naar een warmtenetwerk als er geen warmtebron in beeld is. In Hilversum zijn er geen midden- en hoogtemperatuurbronnen. Laagtemperatuurbronnen zijn er heel beperkt en daarmee is er een pilot in Kerkelanden. Datacentra kent Hilversum niet. Mevrouw KALK wijst op de uitzonderlijke situatie waarin meer moet worden gedaan, zoals het oprichten van een woonlastenwaarborgfonds en een revolverend fonds met subsidies. Zij vraagt of de wethouder die mogelijkheden op een rij wil zetten.
De heer HELLER (wethouder) antwoordt dat de duurzaamheidslening niet is bedoeld om energiearmoede op te lossen. De insteek is altijd geweest om mensen in staat te stellen om te verduurzamen als ze het geld niet op de plank hebben liggen. Hij heeft geen moeite met de mogelijkheden op een rij te zetten, wat nog niet wordt gedaan. De heer VAN VOORDEN vindt een raadsinformatiebrief fijn, maar onvoldoende. De raad zou moeten nadenken over het te voeren beleid. Daarom vraagt hij de wethouder naar diens bereidheid om begin 2022 een beleidsplan of aanpak op te stellen. De heer HELLER (wethouder) durft dat niet toe te zeggen, vanwege veel benodigd overleg met het sociaal domein daarvoor. In antwoord op een vraag van de SP laat hij weten dat hij reeds met Liander in gesprek is over elektriciteitsnetwerken. Het college deelt de opvatting dat geothermie de potentie heeft om een gamechanger te zijn. Amendement A 21-170 van de VVD, de SP en Hilversums Belang is wat uitvoerend van aard en de dekking is niet optimaal. Op het amendement adviseert hij echter positief. Hilversum kent één datacenter van echte omvang dat pal ten noorden van het Media Park staat. Het college is al in gesprek met de gebruikers en eigenaren van het Media Park over de verduurzaming van het bestaande warmtenetwerk. Het lijkt hem niet nodig om voor datacentra beleid op te stellen.