Sport- en Beweegnota Hilversum 2024-2030

23

I<

Sportontmoeting en Hilversumse Sportverkiezing Voor het sportieve imago en de bewustwording van het belang van sport en bewegen moeten sportverenigingen, inwoners, organisaties en raadsleden op de hoogte blijven van relevante ontwikkelingen in de sport. Sporten en bewegen heeft veel voordelen, maar is in de eerste plaats vooral leuk om te doen. Geleverde sportprestaties en de vrijwillige inzet om dit mogelijk te maken dragen we een warm hart toe. Op deze manier willen we ook anderen inspireren. Hier gaan we op de volgende manieren op inzetten: • Met de Sportontmoeting Hilversum willen we iedereen uit de sport, en andere geïnteresseerden, inspireren. De Sportontmoeting gaat over het belang van sport en bewegen, waarbij altijd een actueel thema centraal staat. Ook stimuleren we hiermee onderling contact. De sportontmoeting blijven we tweemaal per jaar organiseren. • Tijdens de Hilversumse Sportverkiezing vieren we elk jaar sportieve prestaties en zetten we de Sportvrijwilliger van het Jaar in het zonnetje. Digitaal sport- en beweegplatform In de gemeente Hilversum gebeurt veel op het gebied van sport, bewegen en gezondheid. Door het grote aantal betrokken partijen is de informatie versnipperd en soms lastig te vinden.

We willen een centrale plaats creëren waar al het nieuws, lopende projecten, ondersteuningsmogelijkheden, financiële regelingen, evenementen, sportlocaties en het sport- en beweegaanbod in Hilversum makkelijk te vinden is. Hiermee wordt het platform dé plek met informatie over sport en bewegen in Hilversum. Zo willen we het bereik van de initiatieven en het sportieve imago van Hilversum vergroten. Hier gaan we op de volgende manieren op inzetten: • We ontwikkelen samen een digitaal sportplatform waar we alle communicatie op het gebied van sport in de gemeente Hilversum overzichtelijke bundelen. Bij het creëren van het platform betrekken we organisaties en gebruikers.

24

I<

5.2 SOCIAAL VEILIGE SPORT: IEDEREEN KAN VEILIG, MET PLEZIER EN GEZOND SPORTEN EN SPORT BELEVEN Sporten moet leuk, veilig, eerlijk en zorgeloos zijn. Plezier hebben in sport is de basis voor een leven lang sporten en bewegen. Het thema ‘sociaal veilige sport’ heeft als doel een basis te creëren waar iedereen veilig en met plezier kan sporten en sport kan beleven. We willen ervoor zorgen dat alle sportverenigingen aandacht hebben voor een veilige sportcultuur. Dat trainers het welzijn van het kind belangrijker vinden dan winnen en dat ouders langs de lijn positieve supporters zijn. In Hilversum gaan we een stap verder. We zetten niet alleen in op een veilige sportsector, maar ook een gezonde sector. Daarbij hoort gezonde voeding, een geheel rookvrije omgeving en verantwoord alcoholgebruik. 5.2.1 Startpunt Vanuit het ‘lokaal Sportakkoord Hilversum’ zetten we sinds 2020 in op een positief sportklimaat. Zo is eind 2022 de theatersessie Positief Coachen georganiseerd. Een ander onderdeel is de landelijke Regeling Gratis VOG (Verklaring Omtrent het Gedrag). Deze geeft sportverenigingen de mogelijkheid om gratis een VOG aan te vragen voor trainers van jeugd en kwetsbare doelgroepen. Daarnaast is op meerdere verenigingen een vertrouwenscontactpersoon (VCP) aangesteld. Dit zijn twee van de vier basiseisen sociale veiligheid vanuit NOC*NSF.

Het is van belang dat alle verenigingen actief met sociale veiligheid aan de slag zijn. In de praktijk zien we voorbeelden van verenigingen die hier goed uitvoering aan geven, terwijl het bij andere verenigingen nog in de kinderschoenen staat. De manier waarop Hilversumse sportverenigingen omgaan met de basiseisen sociale veiligheid verschilt dus nog enorm.

Op basis hiervan is in 2023 besloten de pilot te verlengen. Dertien sportverenigingen deden mee aan deze tweede pilot en leverden een tegenprestatie op het gebied van een rookvrije sportomgeving, een gezonde sportkantine en een veilig sportklimaat. Er is bij de sportverenigingen veel belangstelling voor een vervolg in 2024. 5.2.2 Hilversumse ambities 1. Alle Hilversumse sportverenigingen zetten zich actief in voor een sociaal veilige sport en handelen bij excessen. 2. De sportverenigingen zijn een plek waar een gezonde leefstijl vanzelfsprekend is. 5.2.3 Belangrijkste uitkomsten participatie Uit de brede participatie zijn de volgende aandachtspunten naar voren gekomen:

• Ondersteuning bij het opzetten van een veilig sportklimaat. • Pedagogisch ondersteunen van trainers zoals Positief Coachen, clubkadercoach.

De pilot leeftijdscontrole verkoop alcohol is eind 2021 gestart. Uit de evaluatie is gebleken dat dit heeft bijgedragen aan een verbeterde naleving van de leeftijdscontrole.

25

I<

5.2.4 Wat gaan we doen Basiseisen sociale veiligheid en pedagogisch klimaat We willen dat alle Hilversumse sportverenigingen voldoen aan de basiseisen sociale veiligheid, en daarmee blijvend aandacht hebben voor een veilig sportklimaat. Bij sportverenigingen met een goed pedagogisch sportklimaat staat de ontwikkeling van (jonge) sporters centraal en is alles erop gericht het sportplezier te behouden. Het is belangrijk dat trainers zowel didactisch als pedagogisch bekwaam zijn.

Gezonde sportomgeving We vinden het belangrijk dat de mensen die sporten zich in een gezonde sportomgeving kunnen bewegen. Sport vervult een belangrijke rol bij het stimuleren en activeren van een gezonde leefstijl. Naast een veilige sportomgeving stimuleren we ook het bieden van gezonde keuzes en verantwoord alcoholgebruik. Daarom willen we naast het bestaande aanbod ook gezonde alternatieven bieden.

Hier gaan we op de volgende manieren op inzetten: • Sportverenigingen krijgen ondersteuning bij het werken aan een veilig sportklimaat. Dit doen we door het organiseren van inspiratiesessies, het bieden van maatwerkondersteuning en het opzetten van een netwerk van vertrouwenscontactpersonen. We maken een plan van aanpak om deze basiseisen bij alle sport- en beweegaanbieders op orde te hebben en samen afspraken te maken over gewenst gedrag. Waar mogelijk leggen we verbinding met de Hilversumse wijken zoals bij de aanpak Positive Behaviour Support in Hilversum Noordoost en bij de activiteiten van de buurtsportcoaches. Hierdoor gelden overal in de gemeente herkenbare omgangsnormen.

Hier gaan we op de volgende manieren op inzetten: • De JOGG-regisseur van Hilversum zet zich via Teamfit in voor een gezondere sport- en vrijetijdsomgeving. Dit gebeurt onder meer door een gezonder voedingsaanbod met water, fruit en een volkoren tosti. Daarnaast is er aandacht voor de thema’s rookvrij en verantwoord alcoholgebruik binnen de sportomgeving. We willen in de gemeente Hilversum een volledig rookvrije sport in lijn met de ambities van NOC*NSF.

• Veel ouders van kinderen krijgen de vraag om trainer te worden of een team te coachen. Dit betekent vaak dat een ouder zonder diploma of ervaring ineens trainer of coach is. We zetten in op het verhogen van het plezier in sport door deze trainers, en ook gediplomeerde trainers, meer pedagogisch vaardig te maken. Dit doen we door ze begeleiding te bieden via een clubkadercoach (zie ook 5.3) en clubs te ondersteunen om te werken vanuit de filosofie van Positief Coachen.

• De pilot leeftijdscontrole verkoop alcohol wordt jaarlijks geëvalueerd op het punt van verantwoord alcohol schenken en effectiviteit van de geleverde tegenprestaties. Samen met de sportverenigingen bespreken we of een vervolg pilot wenselijk is. Zo willen we ervoor zorgen dat sportverenigingen verantwoord alcohol schenken. • Bij de organisatie van sportevenementen zetten organisatoren zich aantoonbaar in voor een gezonde sportomgeving. Dit betekent dat actief wordt ingezet op een rookvrije omgeving en dat verantwoord alcohol schenken en gezonde voeding centraal staan.

26

I<

5.3 VITALE SPORTAANBIEDERS: EEN KWALITATIEF STERK EN TOEGANKELIJK SPORTAANBOD VOOR IEDEREEN We willen dat aanbieders van sport en bewegen toekomstbestendig zijn zodat sport en bewegen voor iedereen toegankelijk en bereikbaar blijft. Het thema Vitale sportaanbieders is gericht op een kwalitatief sterk en toegankelijk sportaanbod voor iedereen. Niet iedere sportaanbieder weet nu in te spelen op ontwikkelingen als vergrijzing, individualisering en digitalisering. We brengen focus aan op de onderdelen die echt belangrijk zijn voor kwaliteit en toegankelijkheid. Er zijn voldoende tools, programma’s en initiatieven om sportaanbieders te vitaliseren. Onze inzet is om ze daadwerkelijk geïmplementeerd te krijgen en aanbieders daarmee te versterken. Ook worden sportaanbieders meer gestimuleerd om vraag en aanbod op wijk- of buurtniveau goed op elkaar te laten aansluiten en hierin zoveel mogelijk samen te werken. 5.3.1 Startpunt Hilversum telt ongeveer zestig kleine, middelgrote en grote sportverenigingen. Voor deze sportverenigingen zijn veel ondersteuningsmogelijkheden en regelingen beschikbaar. Het is belangrijk dat ze de weg hier naartoe goed kunnen vinden en er gebruik van maken. De gemeente Hilversum is in 2019 een unieke samenwerking gestart met NOC*NSF.

De inrichting van het sportloket waar verenigingen met al hun vragen terechtkunnen vormt een goede basis voor de ondersteuning van sportverenigingen. De ‘één-loket-gedachte’ is als beste organisatievorm voor verenigingsondersteuning opgenomen in Sportakkoord II. In 2023 is de samenwerking met NOC*NSF verlengd met als doel nog meer sportverenigingen te bereiken, zorgen dat ze de basis op orde hebben en waar mogelijk hun maatschappelijke betrokkenheid te vergroten.

5.3.2 De Hilversumse ambities 1. Alle Hilversumse sportverenigingen hebben de basis op orde: ze hebben een functionerende organisatie en zijn gezond. 2. Sportverenigingen verzorgen een breed sport- en beweegaanbod zodat iedere Hilversummer een plek in de buurt heeft om met veel plezier te sporten en bewegen. 3. Hilversum heeft vitale sportverenigingen die zowel de basis op orde hebben en die vanuit een win-win gedachte een actieve sociaal-maatschappelijke rol vervullen. 5.3.3 Belangrijkste uitkomsten participatie Tijdens de verschillende vormen van participatie kwamen de volgende aandachtspunten en suggesties voor dit thema naar voren: • Ondersteuning op knelpunten die vallen binnen de scope van Verenigingsondersteuning Hilversum. • Programmatische aanpak verder ontwikkelen naast het bieden van aanbodgerichte mogelijkheden. • Samenwerking/uitwisseling verenigingen verder stimuleren. Inclusief ‘train de trainer’. • Sportverenigingen samen met andere partijen, zoals naschoolse opvang, aanbod laten ontwikkelen. • Meerdere verenigingen geven aan géén gebruik te maken van bestaande subsidieregelingen. Verenigingen bewust maken van de verschillende financiële mogelijkheden.

Sportverenigingen zijn afhankelijk van de inzet van vrijwilligers. Het vinden van voldoende vrijwilligers, die zich structureel willen inzetten, is een groeiend knelpunt. Dit blijkt uit de in 2023 gehouden verenigingsmonitor.

27

I<

5.3.4 Wat gaan we doen Verenigingsondersteuning Hilversum Verenigingen zijn toekomstbestendig als ze een goede organisatiekracht hebben en in kunnen spelen op toekomstige ontwikkelingen. Dit kan bijvoorbeeld als ze beschikken over voldoende vrijwilligers, door het sport- en beweegaanbod te verbreden en door een ondernemende houding. De diversiteit aan verenigingen, van klein tot groot, zorgt ervoor dat er in Hilversum voor elk wat wils is. We vinden het belangrijk om deze diversiteit te behouden. Aan de andere kant constateren we ook de meerwaarde van grotere clubs doordat deze beter in staat zijn hun organisatie op orde te hebben, vaker worden geleid door een goed bestuur en beter inspelen op ontwikkelingen en kansen. Het is onze wens dat sportaanbieders zich ontwikkelen tot lerende organisaties. Door de basis van de sportaanbieders te versterken en te zorgen dat ze vitaal zijn, is de sector beter in staat om voor een grotere groep mensen relevant te zijn. Tegelijk maakt dit het verbinden met andere domeinen makkelijker. Het verbreden van het aanbod geeft kansen om groepen mensen in beweging te brengen die dit anders niet zouden doen. Verenigingsondersteuning werkt beter als sportverenigingen met al hun vragen op één plek terechtkunnen. We hebben daarom één herkenbaar sport- en beweegloket, met een breed ondersteuningsaanbod.

Hier gaan we op de volgende manieren op inzetten: • We hebben tot en met 2026 een samenwerking met NOC*NSF op het gebied van verenigingsondersteuning. De gemeente vervult hierbinnen de rol als sporten beweegloket waar alle ondersteuningsvragen binnenkomen. Samen kijken we hoe we de Hilversumse verenigingen het beste kunnen ondersteunen. Bijvoorbeeld door het inzetten van één-op-één-begeleiding of de organisatie van workshops. Wij hanteren een cyclus waarin we eerst het juiste jaarplan maken en dan uitvoeren, bijstellen en elk kwartaal samen evalueren. Hierin ontwikkelen we een netwerk met sportbonden en andere organisaties om de effectiviteit te vergroten en het voor de sportverenigingen overzichtelijk te houden. In 2026 evalueren we de samenwerking en kijken we met elkaar wat de beste manier is om sportverenigingen ook na 2026 te ondersteunen.

Clubkadercoach De clubkadercoach werkt aan de professionalisering van de sportvereniging door het introduceren en vormgeven van trainersbegeleiding en deze uiteindelijk in het verenigingsbeleid te borgen. De begeleiding richt zich met name op het versterken van trainers en coaches op pedagogisch- en didactisch vlak. Dit heeft als uiteindelijk doel de sociale veiligheid te bevorderen, het sportplezier bij leden te vergroten, uitstroom te voorkomen, en vrijwilligers te ondersteunen en deze zo vast te houden. Hier gaan we op de volgende manier op inzetten: •D  e kwartiermaker van Team Sportservice inspireert en onderzoekt in opdracht van de gemeente Hilversum wat de mogelijkheden en wensen zijn om sportverenigingen door clubkadercoaching te vitaliseren. Op basis van de conclusies uit het onderzoek wordt in samenspraak met de sportverenigingen een strategie ontwikkeld, een planning opgesteld en de clubkadercoach begeleid.

• Via de services uit het Sportakkoord II hebben de sportverenigingen toegang tot een groot aantal sportspecifieke en sportgenerieke cursussen en opleidingen, zoals trainerscursussen en scheidsrechtersopleidingen. Sportverenigingen kunnen deze services aanvragen via het sportloket van de gemeente. Deze services vergroten de kwaliteit van het sportaanbod.

28

I<

Maatschappelijke en ondernemende vereniging: ‘open sportclub-gedachte’ Sportverenigingen kunnen meer dan enkel een vereniniging voor de bestaande leden zijn. Door open te staan voor andere doelgroepen, het opzetten van nieuw aanbod en een ondernemende houding draagt een sportvereniging bij aan sociaal-maatschappelijke doelen én wordt daardoor meer toekomstbestendig. Daarbij is dit een maatschappelijk gewenste ontwikkeling. Een open sportclub heeft vier kernelementen: ondernemingszin, open cultuur, vraaggericht werken en samenwerking. De sportvereniging streeft hierbij naar een betere bezettingsgraad en vervult daarmee een functie als centrale ontmoetingsplek. Bestaande voorzieningen worden hiermee optimaal benut. Hier gaan we op de volgende manier op inzetten: • We stimuleren een breed gebruik van de bestaande sportfaciliteiten. Met gebruikers die wensen hebben voor een veelzijdig gebruik en samenwerking onderzoeken we samen wat de kansen en mogelijkheden zijn. Als gemeente pakken we een actieve bemiddelende en verbindende rol om verenigingen te helpen hun ambities waar te maken. Grote sportverenigingen met een stevige basis vinden wij kansrijk. We faciliteren met het uitwisselen van kennis, expertise en het organiseren van bijeenkomsten.

Op het moment dat deze ontwikkelingen een aanpassing van het sportcomplex vragen, kijken we samen met de betrokken organisaties welke mogelijkheden er zijn om dit te realiseren. De sportvereniging blijft hierbij verantwoordelijk voor haar eigen accommodatie.

Communicatie We willen dat alle Hilversummers een goed overzicht hebben van alles wat er wordt georganiseerd en de verschillende mogelijkheden om te sporten en bewegen. Daarnaast ontbreekt het sportverenigingen aan een centrale plaats waar de voor hen relevante informatie beschikbaar is. Om kansen te signaleren, benutten en samenwerking te bevorderen, is een goede communicatie tussen sportaanbieders onderling en tussen de gemeente Hilversum en sportaanbieders belangrijk. Hier gaan we als volgt aan werken: • We ontwikkelen een digitaal sport- en beweegplatform. Op dit platform kunnen sportaanbieders overzichtelijk hun aanbod presenteren met daarbij de contactinformatie voor een verdere kennismaking of het stellen van vragen. Via deze site organiseren we samen met de verenigingen een centraal sportkennismakingsprogramma (zie 5.4) voor verschillende doelgroepen. Voor verenigingen komt een speciaal gedeelte waarop alle ondersteuningsmogelijkheden en regelingen staan vermeld. Denk aan verduurzamingsmaatregelen via Sport NL Groen of subsidies zoals de subsidieregeling Stimulering bouw en onderhoud sportaccommodaties (BOSA). • Bij het gezamenlijke sportoverleg van sportverenigingen en de gemeente Hilversum worden elke zes weken nieuwe ontwikkelingen, kansen en knelpunten besproken. De gemeente Hilversum vervult een faciliterende rol.

• De digitale nieuwsbrief ‘Sport in Beweging’ informeert sportverenigingen, het onderwijs, sportgerelateerde instellingen en andere geïnteresseerden ongeveer vijf keer per jaar over actuele ontwikkelingen binnen sportief Hilversum.

29

I<

5.4 VAARDIG IN BEWEGEN: MOTORISCHE ONTWIKKELING VAN JEUGD EN VEILIG BLIJVEN BEWEGEN VAN SENIOREN Elk kind en iedere jongere moet de kans hebben om, onder de juiste begeleiding, veelzijdig te sporten en bewegen. We leggen niet alleen het accent op motorische vaardigheden; we vinden het van belang dat kinderen ontdekken waar zij hun sportplezier uit halen en welke sport- of spelvorm bij hen past. De basis voor een leven lang sporten en bewegen wordt gelegd in de jeugd. Voor het versterken van die basis is samenwerking tussen verschillende domeinen cruciaal: sport, onderwijs, kinderopvang, fysiek domein en meer. Ouders, trainers, buurtsportcoaches en (vak)leerkrachten zijn samen nodig om de jeugd aan het sporten en bewegen te krijgen én te houden. Senioren die wekelijks voldoende bewegen blijven langer zelfstandig, zelfredzaam en hebben lagere zorgkosten. Door voldoende te bewegen, houden ze hun spieren en uithoudingsvermogen op peil. Het verkleint de kans op botbreuken en lichamelijke beperkingen, en vergroot het mentaal welbevinden. Het aantal 65-plussers met ernstig letsel door vallen stijgt. Een valongeval heeft veel impact en grote maatschappelijke gevolgen. Daarom is het ontwikkelen van een goede bewegingsvaardigheid op jonge leeftijd, en voldoende en veilig bewegen op latere leeftijd van groot belang.

5.4.2 De Hilversumse ambities 1. Alle leerlingen krijgen goed bewegingsonderwijs en voldoende beweegmomenten onder schooltijd. 2. Alle kinderen in Hilversum beleven plezier in sport en bewegen en ontdekken wat bij ze past. 3. Alle senioren in Hilversum worden gestimuleerd om in beweging te blijven en kunnen hiervoor terecht bij kwalitatief goed en veilig beweegaanbod. 5.4.3 Belangrijkste uitkomsten participatie Tijdens de verschillende vormen van participatie kwamen de volgende aandachtspunten en suggesties voor dit thema naar voren: • Een doorlopende en samenhangende lijn van sportkennismaking ontwikkelen, van sporten bij de buurtsportcoaches en clinics op de scholen tot kennismaking bij de vereniging. • Kansen tot benutten van het Athletic Skills Model.

5.4.1 Startpunt In de twee schooljaren na corona is op meerdere maatwerkscholen vanuit het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) extra aandacht besteed aan de motorische vaardigheid van leerlingen. Scholen hadden de keuze uit vier mogelijkheden: de dynamische schooldag, kleutergym, naschools beweegaanbod en Motorische Remedial Teaching. Dit was een tijdelijk aanbod enkel voor de maatwerkscholen. Niet elke maatwerkschool heeft de keuze voor beweegaanbod gemaakt.

• Hoe ondersteunen bij meer kwalitatief bewegen op en rondom de school? • Het NPO is succesvol, op welke manier kunnen deze successen een vervolg krijgen? • Vanuit Positieve Gezondheid een effectief aanbod van valpreventie opzetten om te voorkomen dat senioren geblesseerd raken en stoppen met bewegen.

Mede vanuit het Preventieakkoord Hilversum 2021-2023 zijn extra buurtsportcoaches Wandelen en leefstijlcoaches aangesteld. Door het opzetten van drie leefstijlloketten en activiteiten zoals Heel Hilversum Wandelt, fitheidstesten voor senioren en advies over een gezonde leefstijl stimuleren we senioren om op een laagdrempelige en verantwoorde manier in beweging te komen.

30

I<

5.4.4 Wat gaan we doen Bewegingsvaardigheid en Motorische Remedial Teaching op basisscholen Sommige kinderen hebben een bewegingsachterstand en zijn minder bewegingsvaardig. Dat kan zich uiten in slechte coördinatie en motoriek, geen zin hebben om buiten te spelen of mee te doen in de gymles. Ook kunnen hierdoor concentratie- of leerstoornissen ontstaan. Door met Motorische Remedial Teaching (MRT) extra aandacht te geven aan de ontwikkeling van de bewegingsvaardigheid is het mogelijk de achterstand te verkleinen of weg te werken. Hier gaan we op de volgende manieren op inzetten: • We vinden het belangrijk dat bewegingsonderwijs van goede kwaliteit is. Daarom stimuleren wij basisscholen tot meer beweegmomenten tijdens de schooldag. Beweegteams op de basisscholen kunnen hier een rol in spelen. Een netwerk gericht op bewegingsonderwijs geeft kansen tot meer samenwerking tussen scholen(besturen) op het vlak van bewegen door o.a. de inzet van vakleerkrachten en het gebruik van een vakwerkplan. Er zijn kansen voor de coördinatie van dit netwerk door de inzet van een buurtsportcoach Onderwijs/sport. • Leerlingen met een motorische achterstand op scholen verdienen aandacht. Samen met onderwijsbeleid, de basisscholen en buurtsportcoaches willen we kijken hoe we deze kinderen het beste kunnen helpen.

Dit kan bijvoorbeeld door de beweegvaardigheid te monitoren met het gebruik van een leerlingvolgsysteem. Door het aanbieden van MRT-groepslessen kan extra ondersteuning worden geboden. De buurtsportcoach MRT kan hier een bijdrage aan leveren. Na de opstart op de school kan de eigen (vak)leerkracht de MRT-lessen vervolgens verzorgen.

• Om leerlingen na de MRT-groepslessen verdere ondersteuning te bieden, zetten we Club Extra-groepen op. Bij Club Extra wordt in kleine groepen van maximaal tien kinderen gesport. Hierdoor is er ruimte voor individuele aandacht en maatwerk. Het doel van Club Extra is om kinderen met plezier en een prettig gevoel te laten bewegen en ze, waar mogelijk, na een of twee jaar te laten doorstromen naar een reguliere bewegingsactiviteit. • Buurtsportcoaches Jeugd kunnen een bijdrage leveren aan naschoolse sport- en beweegactiviteiten. Hiermee sluiten we aan op de ontwikkelingen op het gebied van de Rijke Schooldag. • Het is belangrijk dat alle kinderen, ongeacht het inkomen van de ouders, lid kunnen worden van een sportvereniging. Het Jeugdfonds Sport & Cultuur werkt met intermediairs die de thuissituatie van de kinderen kennen. Deze intermediairs kunnen aanvragen doen bij het fonds zodat de contributie wordt betaald. Wij stimuleren een actieve deelname aan dit fonds met intermediairs van alle scholen zodat we alle kinderen bereiken. • Niemand hoeft in Hilversum de basisschool te verlaten zonder zwemdiploma A. Door meerdere regelingen zoals het zwemvangnet is het mogelijk de lessen te vergoeden. Scholen kunnen de zwemvaardigheid van hun leerlingen inventariseren en ze wijzen op de mogelijkheden.

Wij evalueren doorlopend het gebruik en de effectiviteit van de verschillende regelingen.

Doorlopende sportkennismaking en breed motorische ontwikkeling Veel kinderen op de basisschool sporten bij een van de Hilversumse sportverenigingen. Toch zien we dat ook in Hilversum vanaf de middelbare schoolleeftijd het lidmaatschap afneemt. We willen een doorlopende lijn ontwikkelen van de basisschool, de activiteiten op de pleintjes door de buurtsportcoaches tot het sportaanbod op de vereniging. Daarbij besteden we extra aandacht aan een breed motorische ontwikkeling via het Athletic Skills Model (ASM). Een goede motorische ontwikkeling zorgt voor betere prestaties, minder blessures, meer creativiteit en meer plezier. Ook wordt een overstap naar een andere sport op later leeftijd hierdoor makkelijker. Hier gaan we op de volgende manieren op inzetten: • We stimuleren sportverenigingen om in hun trainingen aandacht te besteden aan een breed motorische ontwikkeling. Trainers en het vrijwilligerskader kunnen hiervoor gebruikmaken van de scholingen uit de services van het Sportakkoord II (zie 5.3). Om bij de activiteiten van de buurtsportcoaches zo goed mogelijk in te spelen op een breed motorische ontwikkeling willen we hiervoor beweegmogelijkheden in de openbare ruimte (zie 5.5) vergroten. • De buurtsportcoaches van Bink ontwikkelen een breed kennismakingsaanbod na schooltijd. Hierbij maken ze gebruik van ASM om de beweegvaardigheid te vergroten.

Waar mogelijk sluiten de sportverenigingen aan om de introductie te verzorgen.

31

I<

• Via het digitaal sport- en beweegplatform (zie 5.3) krijgen basisschoolkinderen de mogelijkheid om deel te nemen aan een sportkennismakingsprogramma bij de sportaanbieder. Hierdoor ontdekken kinderen op een laagdrempelige manier wat er allemaal in de gemeente Hilversum te doen is en wat ze leuk vinden. Veilig bewegen Hilversum In Hilversum hebben 7.500 inwoners een verhoogd risico op een valincident. Onder de noemer ‘Veilig Bewegen Hilversum’ willen we iedereen van deze groep bereiken. Ook zetten we in op het bevorderen van een actieve leefstijl bij vitale ouderen, zodat zij goed geïnformeerd zijn over valrisico’s en weten waar zij informatie kunnen vinden. Hierbij hanteren we de principes van Positieve Gezondheid. Hier gaan we op de volgende manieren op inzetten: • We werken de regionale ketenaanpak Valpreventie verder uit. Regionaal ligt de focus op communicatie, publiciteit, monitoring, ondersteunende ICT en trainingen. • Lokaal zorgen we voor de uitvoering van Veilig Bewegen Hilversum. De coördinator buurtsportcoach Valpreventie is verantwoordelijk voor het opzetten van Veilig Bewegen Hilversum. Hieronder vallen de lokale coördinatie en de verbinding met de leefstijlloketten. Daarnaast vinden er trainingen valpreventie plaats en wordt een doorstroom naar regulier sport- en beweegaanbod verzorgd.

32

I<

5.5 RUIMTE VOOR SPORT EN BEWEGEN: EEN TOEKOMSTBESTENDIGE SPORTINFRASTRUCTUUR VOOR IEDEREEN Het thema Ruimte voor sport en bewegen is gericht op het creëren van een toekomstbestendige sportinfrastructuur die uitnodigend, faciliterend en toegankelijk is voor iedereen. We willen in Hilversum beschikken over een omgeving die uitdaagt tot bewegen. Het gaat niet alleen om sportvelden, sporthallen, clubhuizen en het zwembad, maar ook om het buitengebied en het groen en trapveldjes in de wijken. Overal waar mensen sporten en bewegen, moeten de voorzieningen op orde zijn. Daarom leggen we ook meer verbindingen tussen ruimte voor sport en bewegen en andere relevante domeinen, zoals openbare ruimte, natuur, energie en wijkontwikkeling. Daarnaast zetten we de koers van de Routekaart Verduurzaming Sport voort. Een koers die met de stijging van de energieprijzen belangrijker is dan ooit tevoren. 5.5.1 Startpunt Voor het gebruik van de Hilversumse buitensportaccommodaties (bijlage 2) door de sportverenigingen zijn drie verschillende situaties mogelijk. In alle gevallen zijn de verenigingsgebouwen eigendom van de verenigingen. Er geldt een recht van opstal voor de gronden onder de verenigingsgebouwen. 1. De meeste verenigingen huren de sportvelden van de gemeente tegen een nietkostendekkend tarief. De gemeente is verantwoordelijk voor beheer, onderhoud en vervanging van deze sportvelden. 2.

Voor een aantal takken van sport geldt dat zowel het clubgebouw als de sportvoorzieningen volledig in eigen beheer zijn. Voor de complexen die op gemeentelijk grondgebied liggen is een pacht van toepassing. 3. Als laatst is er de situatie waarin de gemeente geen eigenaar van de grond is, zoals bij de verenigingen op sportpark Crailo of het kunstgrasveld van SV Olympia ’25. Om verenigingen de mogelijkheid te bieden hun accommodatie te renoveren, ontwikkelen of verduurzamen is het Sport Investerings Fonds Hilversum (SIF) eind 2018 in samenwerking met de gemeente Hilversum opgericht. De gemeente Hilversum staat garant voor dit fonds. De 25 deelnemende sportverenigingen kunnen door deze werkwijze leningen met een lager rentepercentage aangaan. Ervaringen met het SIF zijn bijzonder positief. In totaal is dertien keer van een lening van het SIF gebruikgemaakt, zoals bij de nieuwbouw van het paviljoen van HC & FC Victoria.

In 2022 deed het Mulier Instituut onderzoek naar de benodigde capaciteit van sportaccommodaties en toekomstige ontwikkelingen die hierop van invloed zijn. Op de meeste Hilversumse sportparken is de verhouding tussen de beschikbaarheid van en behoefte aan velden goed op orde. Waar dit niet het geval is, zijn mogelijkheden om het gebruik van de huidige ruimte te intensiveren. Drie sportverenigingen op sportpark Berestein hebben in een haalbaarheidsonderzoek een eerste verkenning voor meer samenwerking en het breder benutten van het sportpark laten doen. De verenigingen trekken niet verder gezamenlijk op voor een vervolg vanwege verschil in inzicht en prioriteiten. Wel zien ze kansen om op individuele basis partijen te betrekken voor samenwerking en gebruik van de accommodatie. Het inzetten van sportaccommodaties voor nieuwe doelgroepen en door meerdere gebruikers is voor de gemeente een gewenste sociaal maatschappelijke ontwikkeling. De gemeente Hilversum is eigenaar van drie sporthallen, twee sportzalen en een gemeentelijk zwembad. Sportfondsen Hilversum is sinds in augustus 2022 verantwoordelijk voor de exploitatie hiervan. De stijging van de energiekosten in 2022 en 2023 heeft ertoe geleid dat tarieven voor de huur van deze voorzieningen flink omhoog zijn gegaan. De gemeente vindt het van belang dat de dienstverlening aansluit bij de verwachtingen.

Om dit te realiseren en te monitoren heeft de gemeente doorlopend afstemming met Sportfondsen. Het door het Mulier Instituut in 2022 gehouden onderzoek ‘Ruimte voor sport in Hilversum’ naar de capaciteit voor de binnensport geeft aan dat er volgens objectieve maatstaven geen capaciteitstekort is, maar dat dit door sportverenigingen wel zo wordt ervaren tijdens tijd- en seizoensgebonden piekbelasting. Bewegen in de openbare ruimte komt in Hilversum steeds meer op de kaart te staan. Het belang van een beweegvriendelijke omgeving blijkt onder andere uit de besluitvorming bij de Omgevingsvisie, de Mobiliteitsvisie en het Programma Groen waar bijvoorbeeld het vergroenen van twintig speelplekken staat benoemd. Hiermee wordt ingespeeld op de landelijke trend dat voor sporten en bewegen de buitenruimte meer wordt benut. Door de beperkte ruimte in Hilversum is de concurrentie met andere functies echter groot. Dit vereist een goede afstemming en ook creatieve oplossingen voor meervoudig gebruik waar we vanuit sport- en beweegbeleid actief over meedenken.

33

I<

5.5.2 De Hilversumse ambities Het zo optimaal mogelijk faciliteren van sport en bewegen doen we de komende jaren vanuit de volgende ambities: 1. Sportaccommodaties en -faciliteiten zijn uitnodigend, voldoen aan de behoeften van de sporter, zijn geschikt voor verschillende doelgroepen, spelen in op toekomstige ontwikkelingen, zijn financieel verantwoord, duurzaam en worden zo optimaal mogelijk benut. 2. Hilversum zo inrichten dat iedere bewoner in alle wijken en buurten lage drempels om te sporten en bewegen ervaart en daardoor wordt gestimuleerd om te sporten, spelen, bewegen en elkaar te ontmoeten in de openbare ruimte. 5.5.3 Belangrijkste uitkomsten participatie Aanvullend op de analyse kwamen tijdens de verschillende vormen van participatie de volgende aandachtspunten en suggesties voor dit thema naar voren: • Meer mogelijkheden in de buitenruimte zijn gewenst. Deze moeten verschillende gebruikersgroepen uitnodigen tot bewegen.

• Extra aandacht verdient de herontwikkeling van speelvoorzieningen in de buurt van maatschappelijke voorzieningen: - én deze mogelijkheden verder vergroten door gebruik te stimuleren via de programmering van buurtsportcoaches; - én kansen om dit inclusief sportmaterialen en (meer) watertappunten te doen; - én (een gericht aantal) speelvoorzieningen voor iedereen geschikt te maken, ook voor rolstoelgebruikers; - én gebruikers en aanbieders van ongebonden sportaanbod aan de voorkant meer betrekken bij de planvorming om te komen tot een vorm van co-creatie. • Publieke veiligheid van de sportvoorzieningen vergroten, ook in de openbare ruimte. • Buiten de bestaande sport- en speelvoorzieningen ook beweegmogelijkheden creëren zoals sportieve verkeersveilige routes. • Bewegen volwaardig meenemen bij de planvorming in de ruimtelijke ontwikkeling. • De gestegen energiekosten hebben een groot effect op de sportverenigingen. Meerdere clubs zijn actief bezig met verduurzamen en hebben plannen voor verdere verduurzaming. • Een sportcampus met samenwerking tussen verschillende sportaanbieders. • Verbeteren en optimaliseren sportaccommodaties.

34

I<

5.5.4 Wat gaan we doen De afgelopen jaren zijn de uitgangspunten voor de binnen- en buitensportaccommodaties gehanteerd aan de hand van de nota Sport en bewegen Hilversum 2016-2020. Aan de hand hiervan stellen we de volgende kaders: • De huidige situatie van de verschillende eigendomsvormen blijft het uitgangspunt. • De gemeente staat garant voor het Sport Investerings Fonds Hilversum (SIF) en ondersteunt hiermee sportverenigingen om te investeren in gebouwen (zoals kantines, kleedaccommodaties en tribunes), verlichting en extra jeugdvoorzieningen. • De gemeente is betrokken bij realisatie en onderhoud van sportaccommodaties voor voetbal, korfbal, cricket, honkbal, softbal, American football, rugby, handbal, atletiek, zwemsport en diverse zaalsporten. • Er is geen directe gemeentelijke verantwoordelijkheid bij realisatie en onderhoud van sportaccommodaties voor sporten die zichzelf bedruipen, zoals tennis, padel, golf en hockey, vliegsporten, wielersport, watersporten, jeu de boules, denksporten, darten en biljarten. Buitensportaccommodaties We willen dat Hilversumse sportaccommodaties ruimte hebben voor een breed, passend en divers activiteitenaanbod. Daarnaast willen we dat verenigingen kunnen inspelen op trends en veranderende behoeften, zoals bij de opkomst van padel. Dit geeft Hilversummers mogelijkheden om een leven lang te sporten en bewegen.

Doordat er geen (financiële) mogelijkheden zijn om de verschillende eigendomssituaties te veranderen, nemen we de huidige situatie als uitgangspunt. We zetten ons ervoor in de accommodaties te laten aansluiten op de behoeften van het georganiseerd sportaanbod.

Op de plaatsen waar knelpunten liggen creëren we ruimte om de mogelijkheden te vergroten. Hier gaan we op de volgende manieren op inzetten: • Het Meerjaren Onderhouds Plan (MJOP) wordt in 2024 geactualiseerd. Hierin brengen we de toekomstige investeringen van de sportvelden die eigendom zijn van de gemeente in kaart. Bij vervanging van kunstgrasvelden houden we rekening met de zorgplicht en het gebruik van duurzame materialen. Daarmee lopen we vooruit op het verbod van het gebruik van rubber infill. • Op locaties waar de capaciteit van de sportvelden knelt, zoals op sportpark Loosdrecht, voeren we onderzoek uit. We kijken samen met de verschillende betrokken partijen hoe we dit kunnen oplossen. Daarbij behoort een andere inrichting van de velden en het mogelijk inzetten op kunstgras bij vervanging tot de mogelijkheden. We streven naar samenwerking met de betrokken verenigingen bij de planvorming en financiële uitwerking voor de gekozen oplossing. • We laten onderzoeken wat de kansen en mogelijke toekomstige knelpunten zijn voor het gebruik van de buitensportaccommodaties. Ongeveer vijftien sportverenigingen betrekken we hier actief bij. De verschillende scenario’s werken we uit met de daarbij behorende opbrengsten en financiële gevolgen.

• Onderdeel van het eerder genoemde onderzoek is hoe we een zo actief en breed mogelijk gebruik van bestaande accommodaties kunnen stimuleren. Bijvoorbeeld door verenigingen in te laten zetten op nieuwe doelgroepen, medegebruik en het aanbieden van nieuwe activiteiten.

Dit doen we vanuit de ‘open sportpark en open sportclubgedachte’. Waar nodig kijken we welke mogelijkheden er zijn om dit te ondersteunen met de inrichting van de sportparken. • Het Sport Investerings Fonds Hilversum (SIF) is uniek en heeft een grote meerwaarde voor de Hilversumse sportverenigingen. De gemeente Hilversum staat garant voor het fonds en levert een jaarlijkse bijdrage. Het fonds vergroot de mogelijkheden van sportverenigingen om in te spelen op ontwikkelingen. We blijven de komende jaren het SIF ondersteunen door garant te staan voor aanvragen en de jaarlijkse bijdrage. Wij willen het SIF faciliteren zodat verenigingen nieuwe leningen aan kunnen gaan. Dit doen wij aan de hand van de evaluatie van het SIF in 2024 en binnen de door het college op 11 november 2018 opgestelde kaders. Over de benodigde verhoging van de gemeentelijke borgstelling wordt een apart voorstel gemaakt. • De sportsector heeft vanuit NOC*NSF de doelstelling dat in 2050 alle sportaccommodaties CO2-arm zijn. De komende periode worden de sportverenigingen via het platform Sport NL Groen verder ondersteund bij de uitvoering van duurzaamheidsmaatregelen en het vinden van nieuwe financieringsbronnen, zoals diverse subsidieregelingen van het Rijk en de provincie. • Hilversum is een inclusieve gemeente. We hebben aandacht voor de toegankelijkheid op en rond de sportaccommodaties.

Waar nodig leggen we verbinding met de uitvoeringsagenda Lokale Inclusie 2023-2026 en het VN-verdrag Handicap.

35

I<

Binnensportaccommodaties Voor binnensportaccommodaties geldt dat we in Hilversum voldoende binnensportvoorzieningen van goede kwaliteit hebben om het huidige sportaanbod te behouden en om in te kunnen spelen op toekomstige ontwikkelingen. Dit blijkt uit het in 2022 gehouden onderzoek ‘Ruimte voor sport in Hilversum’ van het Mulier Instituut. De komende jaren verandert het Arenapark in een sportieve en groene buurt en krijgt het weer de naam Sportpark. Naast de aanwezige voorzieningen voor de buitensportverenigingen zijn er op deze locatie aanzienlijke ontwikkelingen op het gebied van binnensportaccommodaties. Het wordt een levendige plek waar Hilversummers graag komen om te sporten, te leren en waar bewoners en bedrijven zich graag vestigen en we als Hilversum trots op zijn. Hier gaan we op de volgende manieren op inzetten: • De gemeente Hilversum heeft in 2022 de exploitatie van de binnensportaccommodaties uitbesteed aan Sportfondsen Hilversum voor vijf jaar met een optie tot verlenging met vijf jaar. We zijn op regelmatige basis in gesprek met Sportfondsen om een vinger aan de pols te houden over de dienstverlening. Aan het einde van de contractperiode wordt hierover geëvalueerd.

Dit levert extra capaciteit op in de avonduren en weekenden. Tegelijk wordt de druk op de seizoensgebonden belasting lager doordat sportverenigingen eigen voorzieningen realiseren. Ondanks dat verenigingen een capaciteitstekort ervaren gedurende piekbelasting wordt hiermee in de ruimtebehoefte voor de binnensport voorzien met daarbij ruimte voor ontwikkelingen. • Het nieuwe Evert Kroon-zwembad op het Sportpark komt in de plaats van het verouderde zwembad de Lieberg. De gemeenteraad heeft op 31 maart 2021 de uitgangspunten van twee bassins, een peuterbad en diverse aanvullende faciliteiten voor het zwembad vastgesteld. • In het programma van eisen van de geplande nieuwbouwontwikkelingen is opgenomen dat de voorzieningen een brede inzetbaarheid moeten hebben en inclusief moeten zijn. Hierdoor is het mogelijk om voor alle doelgroepen sport- en beweegaanbod te organiseren. We blijven in de aanloop naar de nieuwbouw verschillende gebruikers en doelgroepen betrekken om deze doelstelling te monitoren.

• In de toekomst wordt in samenwerking met sportverenigingen en andere gebruikers onderzocht welke mogelijkheden er zijn om de binnensportaccommodaties zo optimaal mogelijk te benutten. • Op het Sportpark komt een multisporthal voor bewegingsonderwijs in combinatie met een indoor atletiekhal (in totaal zeven zaaldelen). Daarnaast wordt op het sportpark de huidige capaciteit van de Dudok Arena (totaal van vijf zaaldelen) vervangen voor nieuwbouw.

36

I<

Openbare ruimte We willen dat de openbare ruimte voldoende kansen en mogelijkheden biedt voor spelen, bewegen en sporten voor alle doelgroepen. Vanuit het model van de beweegvriendelijke omgeving blijkt het belang dat de fysieke omgeving is afgestemd op beweegprogramma’s en gemeentelijk beleid. Daarnaast willen we dat de openbare ruimte veilig is om te bewegen. Dit betekent onder meer goede verlichting langs de routes en maatregelen om hier veilig te fietsen of lopen. Hier gaan we op de volgende manieren op inzetten: • We sluiten aan bij de Omgevingsvisie, de Mobiliteitsvisie en het Programma Groen om bewegen in de openbare ruimte te faciliteren. Denk hierbij aan het plaatsen van voldoende bankjes om de mobiliteit van ouderen te bevorderen, het combineren van gebruiksmogelijkheden zoals fietspaden die geschikt zijn voor skaten en het verbeteren van de bereikbaarheid en verkeersveiligheid voor fietsers en voetgangers. • Met het Uitvoeringsprogramma Mobiliteit 2040 wordt gewerkt aan het verbeteren van de verkeersveiligheid en sociale veiligheid rondom de sportcomplexen. We streven naar een veilige bereikbaarheid op de fiets en overleggen met de sportaanbieders hoe we met elkaar het fietsgebruik het beste kunnen stimuleren. Om de sociale veiligheid te vergroten, kijken we hoe we de situatie op de parkeerplaatsen kunnen verbeteren. Waar mogelijk zorgen we voor een aanpassing.

• Bij de (her)ontwikkeling van speelterreinen betrekken we gebruikers, zoals de buurtsportcoaches en welzijnswerk, in een zo vroeg mogelijk stadium om meervoudig gebruik te bevorderen. Denk hierbij aan elementen van natuurlijk spelen en speciale bankjes die ook voor sportbeoefening zijn te gebruiken. • Andere speerpunten bij het vernieuwen van de sport- en speelvoorzieningen zijn beweeggelegenheden afgestemd op de behoefte van meisjes en het toepassen van het Athletic Skills Model (ASM). Met schoolplein stickers vergroten we de speelmogelijkheden bij basisscholen. • Met de vernieuwing van de speelterreinen streven we ernaar dat alle grote speelterreinen met een wijkfunctie minimaal één beweegtoestel hebben dat bereikbaar en toegankelijk is voor mindervaliden. • We realiseren tien watertappunten. Hiermee bevorderen we het gebruik van de voorziening, een gezonde leefstijl en we gaan hierdoor zwerfafval van wegwerpflesjes tegen. • Alle beweegmogelijkheden in de openbare ruimte brengen we overzichtelijk in kaart op het digitale sport- en beweegloket.

37

I<

5.6 TOP ZESTIEN WAAR WE DE KOMENDE JAREN (EXTRA) OP INZETTEN: FOCUSPUNTEN UIT HET HILVERSUMSE SPORT- EN BEWEEGBELEID De onderstaande top zestien vormt het hart van de Sport- en Beweegnota. Voor een deel zijn het nieuwe onderdelen, accenten en activiteiten. Voor een ander deel is het een voortzetting van bestaand beleid. Nieuwe onderdelen of onderdelen waar we extra op gaan inzetten worden gedekt uit de middelen van de Hilversumse sportbegroting (zie 6.4).

1. Meer buurtsportcoaches De buurtsportcoaches hebben een duidelijke meerwaarde voor verschillende beleidsterreinen. Bij het uitbreiden van het aantal buurtsportcoaches zoeken we nadrukkelijk de verbinding met de doelen uit de sociale visie ‘Wij zijn Hilversum’ en GALA. We kijken integraal hoe de invulling van de werkzaamheden de grootste impact heeft (zie 6.2.1).

5. Verenigingsondersteuning Hilversum Verenigingen zijn toekomstbestendig als ze een goede organisatiekracht hebben en kunnen inspelen op toekomstige ontwikkelingen. We blijven sportverenigingen met een ondersteuningsvraag helpen. Dit doen we vanuit een netwerk met NOC*NSF, sportbonden en andere organisaties vanuit de ‘één-loket-gedachte’ van verenigingsondersteuning.

2. Digitaal sport- en beweegplatform en communicatie We creëren een centrale plaats waar al het nieuws, ondersteuningsmogelijkheden, lopende projecten, en het sport- en beweegaanbod in Hilversum makkelijk te vinden is. Hiermee vergroten we het bereik en het sportieve imago van Hilversum. Alle activiteiten die onder het sportbeleid vallen worden hierdoor op dezelfde herkenbare manier gecommuniceerd. • Extra financiële inzet 1: Opzetten digitaal sport- en beweegplatform.

6. Sociale veiligheid en pedagogisch klimaat Sporten moet leuk, veilig, eerlijk en zorgeloos zijn. We willen ervoor zorgen dat alle sportverenigingen aandacht hebben voor een veilige sportcultuur door te voldoen aan de basiseisen sociale veiligheid. Hier maken we een speciaal actieplan voor. • Extra financiële inzet 4: Actieplan Sociale veiligheid en pedagogisch klimaat

3. Jeugdfonds Sport & Cultuur en de Activeringsregeling Het is belangrijk dat iedereen lid kan worden van een sportvereniging, ongeacht het inkomen. Voor het Jeugdfonds Sport & Cultuur en de Activeringsregeling zorgen we dat er een actief netwerk van intermediairs is, om de mogelijkheden zo optimaal te benutten. We verhogen het budget voor het Jeugdfonds Sport & Cultuur zodat meer kinderen gebruik kunnen maken van deze regeling. • Extra financiële inzet 2: Extra middelen Jeugdfonds Sport & Cultuur. 4. Sportevenementen stimuleren tot bewegen en vergroten het sportklimaat Het organiseren van sportevenementen is een goede manier om het sportklimaat in Hilversum te verlevendigen. Sportevenementen spreken tot de verbeelding en tijdens de side-events worden Hilversummers uitgenodigd tot bewegen. Tijdens Hilversum Actief krijgen Hilversumse organisaties de mogelijkheid hun aanbod te presenteren. We blijven het programma van Hilversum Actief vernieuwen, bijvoorbeeld door het organiseren van sideevents in de vorm van toernooien voor verschillende doelgroepen. • Extra financiële inzet 3: Organiseren side-events tijdens Hilversum Actief.

7. Gezonde sportomgeving We vinden het belangrijk dat de mensen die sporten zich kunnen bewegen in een gezonde sportomgeving die rookvrij is, waar gezonde voeding beschikbaar is en waar verantwoord alcohol wordt geschonken. Immers, goed voorbeeld doet volgen. De JOGG-regisseur van Hilversum zet zich via Teamfit in voor een gezondere sportomgeving. 8. Clubkadercoach De clubkadercoach werkt aan de professionalisering van de sportvereniging door trainersbegeleiding te introduceren. Een clubkadercoach zorgt ervoor dat trainers meer pedagogisch vaardig worden. Hiermee zetten we in op het verhogen van het plezier in sport. 9. Maatschappelijke- en ondernemende vereniging (open sportclubgedachte en open sportpark) We stimuleren een actief en breed gebruik van bestaande accommodaties door verenigingen in te laten zetten op nieuwe doelgroepen, medegebruik en het aanbieden van nieuwe activiteiten. Dit doen we vanuit de ‘open sportpark en open sportclub-gedachte’. Verenigingen kunnen een subsidie aanvragen om aanbod voor nieuwe doelgroepen te ontwikkelen. • Extra financiële inzet 5: Subsidie open sportclub en open sportpark.

38

I<

10. Inzet van sport als middel en samenwerking van verschillende domeinen Ouders, trainers, buurtsportcoaches en (vak)leerkrachten zijn samen nodig om de jeugd aan het sporten en bewegen te krijgen én te houden. Ook voor andere doelgroepen geldt dat een effectieve samenwerking tussen disciplines nodig is om beleidsdoelen zoals het tegengaan van eenzaamheid, het verminderen van valongelukken en verbeteren van de (mentale) gezondheid te behalen. • Extra financiële inzet 6: Verbeteren mentale gezondheid jongeren. 11. Coördinatie netwerk van beweegteams/samenwerking tussen scholen We stimuleren het oprichten van beweegteams op de basisscholen. Deze teams kunnen ervoor zorgen dat het bewegingsonderwijs van goede kwaliteit is en dat de leerlingen voldoende bewegen gedurende de dag. Door het aanbieden van MRT-groepslessen kan extra ondersteuning worden geboden aan leerlingen met een motorische achterstand. Voor deze kinderen wordt vervolg ontwikkeld in Club Extra. Vanuit hier kunnen ze doorstromen in regulier sport- en beweegaanbod. Een buurtsportcoach Onderwijs/sport kan dit netwerk van beweegteams coördineren. • Extra financiële inzet 7: Opzetten groepen Club Extra. 12.

Sportkennismakingsprogramma voor diverse doelgroepen Door een sportkennismakingsprogramma is het mogelijk om op een laagdrempelige manier te ontdekken wat er allemaal in de gemeente Hilversum te doen is en welke sport iemand leuk vindt. Deze sportkennismakingslessen worden georganiseerd door de buurtsportcoach in samenwerking met de sportverenigingen en bij de jeugd ook het basisonderwijs. • Extra financiële inzet 8: Sportkennismakingsprogramma voor doelgroepen. 13. Sport Investerings Fonds Hilversum (SIF) Het SIF heeft een grote meerwaarde voor de Hilversumse sportverenigingen. Het fonds vergroot de mogelijkheden van de 25 deelnemende sportverenigingen om in te spelen op ontwikkelingen. We blijven de komende jaren het SIF ondersteunen door garant te staan voor aanvragen, de jaarlijkse bijdrage en we willen het SIF te faciliteren zodat verenigingen nieuwe leningen aan kunnen gaan.

39

15. Watertappunten Door de komende jaren extra watertappunten te realiseren zetten we extra in op gezonde voeding en gezond gedrag. • Extra financiële inzet 10: Realisatie tien watertappunten. 16. Beheer- en exploitatiemogelijkheden van binnensportaccommodaties In de toekomst wordt samen met sportverenigingen, onderwijs en andere gebruikers onderzocht welke mogelijkheden er zijn om de binnensportaccommodaties zo optimaal mogelijk te benutten.

2. SOCIAAL VEILIGE SPORT

3. VITALE SPORTAANBIEDERS

4. VAARDIG IN BEWEGEN

Buurtsportcoaches en welzijnswerk betrekken we in een zo vroeg mogelijk stadium bij het ontwikkelen van voorzieningen om meervoudig gebruik te bevorderen. Basisscholen geven we de kans om de beweegmogelijkheden te vergroten door middel van schoolpleinstickers die extra sport- en spelmogelijkheden bieden. • Extra financiële inzet 9: Schoolplein stickers voor basisscholen.

5.6.1 Schematische weergave top zestien en raakvlakken thema’s De top zestien heeft in veel gevallen raakvlakken met de vijf thema’s uit de Sport- en Beweegnota. In het overzicht hieronder staan deze raakvlakken weergegeven.

1. INCLUSIE EN DIVERSITEIT

14. Bewegen in de openbare ruimte en Athletic Skills Model We sluiten aan bij de Omgevingsvisie, de Mobiliteitsvisie, visie Openbare Ruimte en het Programma Groen om de rol van sport en het bewegen in de openbare ruimte te faciliteren. Door gebruik te maken van het Athletic Skills Model bij de inrichting van beweegvoorzieningen zorgen we voor kansen op een breed motorische ontwikkeling.

01. MEER BUURTSPORTCOACHES

X

X

X

X

02. D IGITAAL SPORT- EN BEWEEGPLATFORM EN COMMUNICATIE

X

X

X

X

03. J EUGDFONDS SPORT & CULTUUR EN DE ACTIVERINGSREGELING

X

X

04. O RGANISEREN VAN SPORTEVENEMENTEN DIE STIMULEREN TOT BEWEGEN

X

X

05. VERENIGINGSONDERSTEUNING HILVERSUM

X

X

X

06. SOCIALE VEILIGHEID EN PEDAGOGISCH KLIMAAT

X

X

X

07. GEZONDE SPORTOMGEVING

X

X

08. CLUBKADERCOACH

X

X

X

10. SAMENWERKING VERSCHILLENDE DOMEINEN

X

11. C OÖRDINATIE NETWERK VAN BEWEEGTEAMS/SAMENWERKING SCHOLEN

X

X

X

12. S PORTKENNISMAKINGSPROGRAMMA VOOR DIVERSE DOELGROEPEN

X

X

X

14. B EWEGEN IN DE OPENBARE RUIMTE EN ATHLETIC SKILLS MODEL

X X

X X

X X

X

X X

15. WATERTAPPUNTEN 16. O PTIMAAL BENUTTEN VAN BINNENSPORTACCOMMODATIES

X

X

09. M AATSCHAPPELIJKE EN ONDERNEMENDE VERENIGING

13. SPORT INVESTERINGS FONDS HILVERSUM

5. RUIMTE VOOR SPORT EN BEWEGEN

I<

X X

X

X

40

I<

6. FINANCIËN Sport en bewegen heeft veel voordelen. Uit de SROI van sport en bewegen blijkt dat hierin investeren loont.

6.1 DE HILVERSUMSE SPORTBEGROTING Globaal bestaat de gemeentelijke bijdrage van de gemeente Hilversum aan sport en bewegen uit twee onderdelen. Ten eerste is er het sportbeleid, gericht op zoveel mogelijk inwoners in beweging te krijgen met bijvoorbeeld de activiteiten van de buurtsportcoaches en subsidies voor sportevenementen. Daarnaast zijn er de kosten voor het beheer en onderhoud van de verschillende buiten- en binnensportaccommodaties. Ten opzichte van het Nederlandse gemiddelde van 83 euro per inwoner is de Hilversumse bijdrage van 40 euro bescheiden (bron: onderzoek Kenniscentrum Sport en Bewegen). Tabel 2 toont het totaal aan lasten en baten op het gebied van sportbeleid en sportaccommodaties uit de Hilversumse begroting.

2024

2025

2026

2027

2028

LASTEN

€ 4.655

€ 4.742

€ 4.636

€ 3.991

€ 3.955

BATEN

- € 1.864

- € 1.861

- € 1.831

- € 1.351

- € 1.351

TOTAAL

€ 2.791

€ 2.881

€ 2.805

€ 2.640

€ 2.604

Tabel 2: totaal sportbeleid en sportaccommodaties x €1.000

2024

2025

2026

2027

2028

1. BREEDTESPORT

€ 803

€ 795

€ 795

€ 745

€ 745

2. JEUGDFONDS SPORT & CULTUUR

€ 40

€ 40

€ 40

€ 40

€ 40

3. SPORT INVESTERINGS FONDS (SIF)

€ 50

€ 50

€ 50

€ 50

€ 50

6.2 SPORTBELEID

4. SPORTSTIMULERING

€ 27

€ 27

€ 27

€ 27

€ 27

De financiën voor sportbeleid zijn onderverdeeld in vijf hoofdposten. Vanuit de budgetten voor breedtesport worden onder andere de buurtsportcoaches gefinancierd. Jaarlijks draagt de gemeente maximaal 50.000 euro bij aan het SIF. Ook staat de gemeente garant voor het SIF zodat verenigingen nieuwe leningen kunnen aanvragen. Van 2024 tot en met 2026 wordt extra aandacht gegeven aan sportevenementen in de wijken en grootschalige sportevenementen. Voorbeelden hiervan zijn de 3x3 basketball pro-league en Queen & King of the Court beachvolleybal in 2024

5. PROMOTIE SPORTEVENTS

€ 132

€ 182

€ 132

€ 82

€ 82

6. BREDE-SPUK BRC

€ 445

€ 445

€ 430

*Zie tekst

*Zie tekst

7. BREDE-SPUK SPORTAKKOORD

€ 65

€ 65

€ 50

*Zie tekst

*Zie tekst

8. AANVULLEND VANUIT COALITIEAKKOORD

€ 75

€ 150

€ 150

€ 150

€ 150

1. BATEN BREDE-SPUK BRC

- € 445

- € 445

- € 430

*Zie tekst

*Zie tekst

2. BATEN BREDE-SPUK SPORTAKKOORD

- € 65

- € 65

- € 50

*Zie tekst

*Zie tekst

€ 1.127

€ 1.244

€ 1.194

€ 1.094

€ 1.094

LASTEN

BATEN

TOTAAL

Binnen GALA financiert de Rijksoverheid met de Brede-SPUK de buurtsportcoaches vanuit Brede Regeling Combinatiefuncties (BRC). Ook zijn er binnen deze Brede-SPUK middelen voor het Sportakkoord II. Omdat deze bedragen worden ontvangen vanuit het Rijk en ook direct worden uitgegeven, staan ze zowel bij de lasten (6 en 7) als baten opgenomen. Vanuit het coalitieakkoord ‘Hilversum koesteren 2022-2026’ en de voorjaarsnota 2023 wordt in de periode 2024 tot en met 2028 extra incidenteel en structureel geld uitgetrokken voor sport en bewegen. Het budget bij ‘8. Aanvullend vanuit coalitieakkoord’ geeft mogelijkheden voor nieuwe accenten of verdieping (zie 5.6). De andere budgetten uit het coalitieakkoord zijn bestemd voor specifieke onderdelen en reeds verwerkt in de begroting.

Tabel 3: financiën voor sportbeleid x €1.000

* Ondanks dat beide Brede-SPUK regelingen tot en met 2026 vastliggen, heeft de BRC een structureel karakter. Het Rijk heeft zich uitgesproken over het belang van voortzetting na 2026, maar er is hier nog geen financiële regeling voor bekend. Ook voor het Sportakkoord II is het de bedoeling dat hier na 2026 een vervolg op komt.

41

I<

6.2.1 Cofinanciering buurtsportcoaches De gemeente Hilversum ontvangt voor de brede regeling combinatiefuncties middelen vanuit het Rijk. Binnen de regeling is afgesproken dat de Rijksbijdrage 40% van het totaalbudget is van de investering voor functionarissen in het sport-, beweeg- en cultuurdomein. Gemeenten organiseren de overige 60% van dit bedrag binnen de financiële mogelijkheden die zij hebben. Op dit moment wordt de Brede-SPUK Brede Regeling Combinatiefuncties nog niet volledig benut. Dit komt omdat hier nog niet de vereiste 60% cofinanciering vanuit de gemeente voor beschikbaar is. De verwachting is dat het Rijk de regeling continueert. We streven naar een volledig gebruik van de regeling vanaf 2026. Om tegemoet te komen aan de afspraken tussen het rijk en de gemeenten is een structureel aanvullend budget nodig. Dit zorgt ervoor dat we meer buurtsportcoaches gericht op alle doelgroepen kunnen inzetten. In de aanloop hier naartoe voeren we een evaluatie uit op de inzet en behaalde resultaten van de buurtsportcoaches. De evaluatie geeft ook duidelijkheid waar we dat moment op in willen zetten en wat we willen bereiken. Hiermee geven we invulling aan het coalitieakkoord en werken we in samenwerking aan doelen uit beleidsterreinen zoals sport, gezondheid, WMO, eenzaamheid, ouderen, onderwijs en jeugd.

6.3 ACCOMMODATIES VOOR BINNEN- EN BUITENSPORT Hilversumse bestaande accommodaties worden doelmatig in stand gehouden vanuit de exploitatie- en onderhoudsbudgetten van team Vastgoed. Vervanging van bestaande voorzieningen wordt bekostigd vanuit een investeringsbudget dat op basis van een meerjarenonderhoudsplanning (MJOP) is vastgesteld. Voor de aanleg van nieuwe voorzieningen zoals kunstgrasvelden, extra sportfaciliteiten of het herinrichten van accommodaties is geen vaste financieringsbron opgenomen. 2024

2025

2026

2027

2028

1. EXPLOITATIE

€ 1.977

€ 1.977

€ 1.977

€ 1.977

€ 1.977

2. ONDERHOUD

€ 469

€ 469

€ 469

€ 469

€ 469

3. INVESTERINGEN

€ 572

€ 542

€ 516

€ 451

€ 415

1. BATEN EXPLOITATIE

- € 1.354

- € 1.351

- € 1.351

- € 1.351

- € 1.351

TOTAAL

€ 1.664

€ 1.637

€ 1.611

€ 1.546

€ 1.510

Op verschillende buitensportaccommodaties lopen verenigingen tegen beperkingen aan die binnen de beschikbare budgetten niet zijn op te lossen. De groei van het aantal inwoners en een toenemende piekbelasting vragen hier wel om. Dit is bijvoorbeeld het geval op sportpark Loosdrecht. We hebben de ambitie dat de sportaccommodaties uitnodigend zijn, voldoen aan de behoeften van de sporter, geschikt zijn voor verschillende doelgroepen, inspelen op toekomstige ontwikkelingen, financieel verantwoord zijn, duurzaam zijn en zo optimaal mogelijk worden benut. Om de Hilversumse sportaccommodaties aan te laten sluiten bij deze ambitie wordt een extern onderzoek uitgevoerd. De uitkomst van dit onderzoek, de adviezen en eventuele financiële gevolgen zijn niet binnen de huidige MJOP en beschikbare middelen op te lossen. Dit zal om een aangepast MJOP vragen en daarbij ook andere financiële uitgangspunten. Hiervoor komt een apart voorstel waardoor aansluiting ontstaat bij de sport- en beweegnota. Om sportaccommodaties toekomstbestendig te maken, zijn investeringen de komende jaren noodzakelijk. Te denken valt aan het aanleggen van meer kunstgrasvelden ter vervanging van grasvelden. Ook behoort het herindelen van accommodaties om gecombineerd gebruik mogelijk te maken tot de opties.

Tot slot kunnen veranderingen in de bevolkingssamenstelling en trends vragen om te investeren in voorzieningen waar Hilversum nog niet over beschikt. Voor de buitensport stelt team Vastgoed een uitvoeringsplan op met de daarvoor benodigde investeringen. Dit gebeurt in afstemming met de Hilversumse sport. We doen dit mede aan de hand van de conclusies van het onderzoek van de buitensportaccommodaties. Dit plan richt zich op een voor Hilversum brede oplossing van de ervaren knelpunten, het inspelen op ontwikkelingen en het benutten van kansen.

LASTEN

BATEN

42

I<

6.4 FINANCIËN FOCUSPUNTEN UIT HET HILVERSUMSE SPORT- EN BEWEEGBELEID In hoofdstuk 5.6 zijn de zestien focuspunten beschreven waar Hilversum de komende jaren op inzet. Een aantal van deze focuspunten zijn onderdelen waar ook de afgelopen jaren aan is gewerkt. Hierop inzetten verdient blijvende aandacht omdat dit van groot belang is voor een toekomstbestendige sport. Andere onderwerpen of onderdelen zijn nieuw of daar gaan we de komende periode nog intensiever mee aan de slag. Vanuit het coalitieakkoord zijn extra middelen beschikbaar gesteld (zie 6.2). Deze middelen gebruiken we op de volgende manier:

1. DIGITAAL SPORT- EN BEWEEGPLATFORM

2024

2025

2026

2027

2028

€ 25

€5

€5

€5

€5

€ 15

€ 15

€ 15

€ 15

2. EXTRA MIDDELEN JEUGDFONDS SPORT & CULTUUR 3. ORGANISEREN SIDE-EVENTS TIJDENS HILVERSUM ACTIEF