Onderzoek Vilans Hilversumse Meent
Tekst van het document
Het bevorderen van mobiliteit onder thuiswonende ouderen is zeer 45
Mobiliteit
Contact tussen jong en oud Eenzaamheid
Gezondheid en zorg
Gezondheid en zorg
Gezondheid en zorg
Mantelzorg
belangrijk. Dit kan gedaan worden door: - het aanbieden van hulpmiddelen (rollator, rolstoel, etc.) - Transportvoorzieningen (buurtbus, AutoMaatje) - Het goed inrichten van de openbare ruimte (voldoende bankjes, verlaagde stoepen) - Het goed regelen van thuishulp, dagopvang en (beweeg)aanbod voor ouderen in de wijk. Vergrijzing betekent meer autoverplaatsingen overdag binnen de wijk en daarmee een hoger risico op ongevallen en verkeersslachtoffers. Aandacht voor verkeersveiligheid en het aanmoedigen van (waar mogelijk) andere vervoersmiddelen binnen de Meent is nodig. De woonomgeving is een belangrijke ontmoetingsplek voor verschillende generaties. Het opzetten van gemengde woonvormen in de Meent kan dit contact waarborgen en aanmoedigen. Buurtinitiatieven bieden een oplossing voor de groeiende eenzaamheid in vergrijzende wijken. Voor de Stichting de Hilversumse Meent geldt de aanbeveling: - De activiteiten zoals ze nu georganiseerd worden voort te zetten - Te leren van wat andere buurtinitiatieven doen - Te onderzoeken wat werkt in het tegengaan van eenzaamheid. Dementie zal in de toekomst de hoogste ziektelast en sterfte veroorzaken, dit in combinatie met het langer thuis wonen maakt dat dementievriendelijkheid in de Meent een belangrijk thema is.
Het is daarom aan te bevelen dat de verschillende zorg en welzijn partijen (formeel en informeel) in de Meent werken aan het vormen van een dementievriendelijke gemeenschap. De samenwerking tussen formele en informele zorg en ondersteuning in de Meent is van groot belang om ouderen een goede kwaliteit van leven te bieden. De Stichting Hilversumse Meent organiseert al veel samen met de formele zorg partijen, het is aan te bevelen deze samenwerking voort te zetten, te verduurzamen en verder te ontwikkelen. Het is voor de gezondheid van ouderen belangrijk dat zij na een ziekenhuisopname, en wanneer zij niet direct naar huis kunnen, snel doorstromen naar een revalidatieplek. Deze plek is voorkeur in de eigen omgeving. Het is hierom aan te bevelen te onderzoeken of het mogelijk is eerstelijnsbedden of revalidatiezorg in de Meent te organiseren. Het is van groot belang dat mantelzorgers weten hoe zij ondersteuning aan kunnen vragen en dat er aandacht is voor het welbevinden van deze ondersteuners. Het organiseren van ondersteuning en voorlichting voor mantelzorgers vanuit zowel de formele als informele zorg is aan te bevelen.
Aanbevelingen volgend uit de interviews Onderwerp
Omschrijving en aanbeveling 46
De Stichting de Hilversumse Meent
De Stichting de Hilversumse Meent De Stichting de Hilversumse Meent
De Kruisdam
Sociale cohesie
Sociale cohesie
Sociale cohesie
Gezondheid en zorg
Gezondheid en zorg
Gezondheid en zorg
Voorzieningen en bereikbaarheid
De Stichting de Hilversumse Meent bestaat uit verschillende commissies en activiteiten. Voor buitenstaanders is het niet altijd duidelijk wat de samenhang is. De Stichting zou meer integraal en in samenhang kunnen organiseren. Het is belangrijk te blijven investeren in een goede relatie tussen de Stichting en de zorg- en welzijn professionals actief in de wijk. De activiteiten van de Stichting zijn gericht op een (oudere) kerngroep. De activiteiten kunnen inclusiever en het aanbod kan gevarieerder, om mensen (jong en oud) die zich nu niet aangesproken of welkom voelen te betrekken. De Kruisdam heeft een centrale positie in de wijk, maar kan aantrekkelijker gemaakt worden voor bezoekers: - Vaste openingstijden zou de drempel om even binnen te komen lopen verlagen. - Meer activiteiten aanbieden die voor verschillende groepen leuk zijn (zoals nu al Sinterklaas en sportwedstrijden). - Onderzoeken hoe de Kruisdam en andere ontmoetingsplekken in de Meent elkaar kunnen aanvullen en versterken. Het aanmoedigen van sociaal contact tussen de generaties door: - Het opzetten van laagdrempelige sociale initiatieven - Een gezamenlijke moestuin - Activiteiten in de hofjes Er ligt veel nadruk op de vergrijzing en de ouderen in de Meent, het is belangrijk andere groepen zoals de inwoners met een niet-westerse achtergrond niet over hoofd te zien in de activiteiten die georganiseerd worden.
Voor de toekomst van de wijk is het belangrijk om rekening te houden met een toenemende diversiteit in de wijk en te onderzoeken hoe deze mensen onderdeel kunnen worden van de structuur van de Meent. Een voorziening waar verpleging en verzorging geboden wordt goed zou passen in de wijk. Als mensen in de wijk kunnen blijven als zij niet meer zelfstandig kunnen wonen neemt de kans op eenzaamheid af. Het dementievriendelijk maken van de wijk zou in de komende periode een speerpunt moeten zijn. - Trainingen - Voorlichting Voor een makkelijke en snelle doorverwijzing naar de dagbestedingsactiviteit Ontmoeting & dagbesteding is er een generiek formulier nodig waarmee de professionals toestemming krijgen informatie te delen. Een goede bereikbaarheid van Bussum en Hilversum is belangrijk, ook wanneer de auto of fiets geen optie meer is. Om de Meentbewoner zelfstandig en zelfredzaam te houden is het behoud van de buslijn noodzakelijk: - De bushaltes in de wijk behouden 47
Voorzieningen en bereikbaarheid
Voorzieningen en bereikbaarheid Voorzieningen en bereikbaarheid
Wonen
Wonen
Wonen
Wonen
- Frequentie omhoog - De bus op zaterdag weer gratis maken voor ouderen De omgeving van het winkelcentrum anders inrichten om het bereikbaar en veilig te houden: - Aanwijzen van een fiets- en scootmobiel zone - Oplaadpunt scootmobiel - Kiss&ride plek voor de Wmo taxi Het concept van de buurtbus in de wijk Kerkelande overnemen in de Meent zodat mensen de bus en het winkelcentrum langer kunnen bereiken. Aandacht besteden aan de rolstoel, rollator, scootmobiel en kinderwagenvriendelijkheid van de wijk: - Verlaagde stoepen - Duidelijke oversteekplaatsen - Niet te veel hekjes op de voetpaden Om de wijk toekomstbestendig te maken staat het oplossen van het woonprobleem met stip op één. Het bouwen van een tweede Meentzicht is noodzakelijk. In dit gebouw zou wonen en zorg samen moeten komen door het vestigen van een gezondheidscentrum in de plint. Er heerst bij veel Meentbewoners onduidelijkheid over de kosten en mogelijkheden rondom verhuizingen. Voor verwachtingsmanagement en het wegnemen van angst, meer voorlichting over: - Hoe je het thuisgevoel kan meenemen naar een nieuwe woning - Wat worden de maandlasten na een verhuizing Ook huiseigenaren worden ouder en hebben behoefte aan passende woningen.
Voor verwachtingsmanagement en het wegnemen van angst, meer voorlichting over: - Het belang van woningaanpassingen op tijd uitvoeren - Het financieren van woningaanpassingen Meer vroegsignalering op het gebied van woningaanpassingen: - De leeftijd van de 75+ gesprekken naar beneden brengen en tijdens deze gesprekken meer aandacht besteden aan wonen en de mogelijkheden van woningaanpassingen en verhuizen. - Wanneer ouderen voor het eerst met het Sociaal Plein in contact komen meteen samen kijken naar de vragen en mogelijkheden rondom woningaanpassingen.
Aanbevelingen volgend uit de focusgroepen Onderwerp Wonen
Omschrijving en aanbeveling Het is belangrijk om onzekerheid rondom verhuizingen weg te nemen. Voorlichting over: - Kosten van een verhuizing - Het belang van een woningnetinschrijving - Mogelijkheden rondom woningaanpassingen 48
Wonen Wonen Wonen
Sociale cohesie
Sociale cohesie
Zorg Zorg Zorg Zorg
Zorg
Fysieke omgeving en voorzieningen
Er zijn te weinig woningen voor ouderen in Meent, nieuwbouw is noodzakelijk voor ouderen om in de wijk te kunnen blijven wonen. Het is belangrijk dat de nieuwbouw de uitstraling en structuur (groen en open) van de wijk niet veranderd. Mensen hebben behoefte om ook wanneer zij niet meer zelfstandig kunnen wonen in de wijk te blijven, een ‘ouderwets bejaardentehuis’ kan dit mogelijk maken. Een goede verbinding tussen jong en oud maakt de wijk leuker en leefbaarder, en de Stichting en de Kruisdam hebben dan ook bestaanszekerheid. Om dit te bewerkstelligen: - Moet er werk gemaakt worden van de uitstraling van de Kruisdam. Je moet van buitenaf kunnen zien dat het binnen gezellig en verwelkomend is. - De Stichting moet verder verjongen, hiervoor moet de ‘oude garde; open staan en flexibel zijn. - Op een andere manier gaan communiceren, bijvoorbeeld via social media - Onderzoeken welke activiteiten de aansprekend zijn voor de groep 35+’ers in de wijk Er zijn zorgen over het verdwijnende potentieel aan vrijwilligers. Uitzoeken of een vrijwilligersvergoeding een optie is om het aantal vrijwilligers binnen de stichting op peil te houden. De huisartsen kunnen beter samenwerken door bijvoorbeeld voor elkaar waar te nemen.
Een tandartspraktijk in de wijk is met het oog op de afnemende mobiliteit en het belang van goede mondzorg voor ouderen belangrijk Er is vraag naar een gezondheidscentrum op een goed bereikbare plek in de wijk waar alle zorgaanbieders gevestigd zijn. De voorlichting rondom de dagbesteding kan beter. - Mensen zijn er wel bekend mee maar er is wat onduidelijkheid over of je een indicatie nodig hebt om deel te nemen. - Mensen vinden het moeilijk om toe te geven dat zij onder de doelgroep van de dagbesteding vallen. Bredere bekendheid kan dit (deels)wegnemen. Meer aandacht voor dementie in de wijk: - De Meent heeft een complex stratenplan, zorgen dat mensen sowieso het winkelcentrum/de Kruisdam/de dagbesteding kunnen vinden. - Voorlichting over hoe je mensen met dementie kan helpen en ondersteunen Ondanks dat de bus niet veel gebruikt wordt is het behoud ervan belangrijk. De bus wordt ook aantrekkelijker wanneer: - De frequentie omhoog gaat - De aansluitingen op de trein in Hilversum en Bussum beter zijn
49
Fysieke omgeving en voorzieningen Fysieke omgeving en voorzieningen Fysieke omgeving en voorzieningen Fysieke omgeving en voorzieningen
Fysieke omgeving en voorzieningen
- De haltes in de wijk behouden blijven Er is behoefte om het aanbod in het winkelcentrum uit te breiden met een bibliotheek met koffiehoek. Er is behoefte om het aanbod in de Kruisdam uit te breiden met de mogelijkheid er ’s avond een simpele maaltijd te kunnen eten. Om de bereikbaarheid van de voorzieningen in en buiten de wijk de waarborgen het AutoMaatje van de ANWB in de wijk opzetten of een (elektrisch)busje binnen de wijk laten rijden. Steeds meer mensen in de wijk zijn afhankelijk van een rollator, scootmobiel of rolstoel. Het is belangrijk dat de voorzieningen in de wijk ook voor deze groep bereikbaar blijven: - Opletten dat de hekjes bij de groengordel deze groep niet te veel hinderen. - Verlaagde stoepen en voldoende rustpunten. - Goede oversteekplaatsen bij de bushaltes. Het is belangrijk om gevoelens van onveiligheid bij de Meentbewoner tegen te gaan. Door: - Een zichtbare wijkagent in de Meent - Goede straatverlichting - Opgeruimd en verzorgd straatbeeld
50
Verwijzingen Actiz. (2019). Position paper wonen en zorg voor kwetsbare ouderen. Utrecht: Actiz. Aedes-Actiz Kenniscentrum Wonen-Zorg. (2013). Generaties verbinden, inspiratie vinden. Utrecht: Aedes-Actiz Kenniscentrum Wonen-Zorg. CBS. (2018). Een van de vijf ouderen beperkt in bewegingsvrijheid. Den Haag: Centraal Bureau voor de Statistiek. Daalhuizen, F., van Dam, F., de Groot, C., Schilder, F., & van der Staak, M. (2019). Zelfstandig thuis op hoge leeftijd: verkenning van knelpunten en handelingsprespectieven in beleid en praktijk. Den Haag: Planbureau van de Leefomgeving. de Boer, A., Plaisier, I., & de Klerk, M. (2019). Mantelzorgers in het vizier. Den Haag: Sociaal en Cultureel Planbureau. de Jong, Y. (2018, september 14). Cijfers over mantelzorg in Nederland. Opgehaald van Zorg voor Beter: https://www.zorgvoorbeter.nl/mantelzorg/cijfers-nederland Dekker, P., den Ridder, J., & de Goede, I. (2010). Continu Onderzoek Burgerperspectief. Kwartaalbericht 2010/1. Den Haag: SCP. Dijk, A., Dröes, R., Hoek, L. v., & Mieland, F. (2014). Draaiboek Laagdrempelige Psychoge-riatrische Dagbehandeling met Mantelzorgondersteuning. Amsterdam: VU medisch centrum. Afdeling Psychiatrie/Afdeling Huisartsgeneeskunde en Ouderengeneeskunde. GGD Nederland. (2018). Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen, GGD’en, CBS en RIVM. Den Haag: GGD Nederland. Groen-Van de Ven, L., Smits, C., F., D.
G., Span, M., Eefsting, J., Jukema, J., & Vernooij-Dassen, M. (2017). Involvement of people with dementia in making decisions about their lives: a qualitative study that appraises shared decision-making concerning daycare. MBJ Open. Groot, C. d., Dam, F. v., & Daalhuizen, F. (2014, 06 27). Honkvast in een koopwoning: vergrijzing, verzilvering en woningaanpassingen. Geron, pp. 27-29. Hagestad, G. O., & Uhlenberg, P. (2005). Social separation of old and young: The root of ageism. Journal of Social Issues, 61, 2, 343-360. Klerk, M. d., Boer, A. d., PLaisier, I., Schyns, P., & Kooiker, S. (2015). Informele hulp: wie doet er wat? Den Haag: SCP. Kooiker, S., de Jong, A., Verbeek-Oudijk, D., & de Boer, A. (2019). Toekomstverkenning mantelzorg aan ouderen in 2040. Een regionale toekomstverkenning voor de komende 20 jaar. Den Haag: Sociaal en Cultureel Planbureau. Lang zult u wonen. (2019, Mei 27). Langer thuis met dementie: 10 aandachtspunten. Opgehaald van langzultuwonen: https://www.langzultuwonen.nl/langer-thuis-met-dementie-10aandachtspunten/ Leefbarometer. (2019, oktober 7). Dimensies en indicatoren. Opgehaald van Leefbarometer: www.leefbarometer.nl
51
Leidelmeijer, K., & van Kamp, I. (2004). Kwaliteit van de leefomgeving en leefbaarheid; Naar een begrippenkader en conceptuele inkadering. Bilthoven: RIVM. Nederlandse Zorgautoriteit. (2018). Monitor acute zorg 2018. Utrecht: Nederlandse Zorgautoriteit. Planbureau voor de Leefomgeving. (2013). Vergrijzing en Ruimte. Den Haag: Planbureau voor de Leefomgeving. Planbureau voor de Leefomgeving. (2013). Vergrijzing, verplaatsingsdrang en mobiliteit. Den Haag: Planbureau voor de Leefomgeving. RIVM. (2018). De vergrijzing heeft grote impact op de volksgezondheid en zorg. Bilthoven: RIVM. Robinson, A., Lea, E., Hemmings, L., Vosper, G., McCann, D., & Weeding, F. (2012). Seeking respite: issues around the use of day respite care for the carers of people with dementia. Ageing Society, 196-218. SCP. (2018, maart 29). Sterke daling van potentiële mantelzorgers in de toekomst. Opgehaald van Sociaal en Cultureel Planbureau: https://www.scp.nl/Nieuws/Sterke_daling_van_potenti_le_mantelzorgers_in_de_toekomst Stichting Hilversumse Meent. (2018, november 19). Doel en organisatie. Opgehaald van Hilversumse Meent: www.hilversumsemeent.nl van Dam, F. (2017, 09 14). De Grijze Groeikern. Rooilijn. van Dam, F., & Daalhuizen, F. (2013, april 16). Vergrijzing als kans voor dorpen. Rooijlijn, pp. 136-141. van den Broek, A., Bronneman, R., & Veldheer, V. (2010). Wisseling van de wacht. Den Haag: SCP.
Vermeij, L. (2011, maart 7). Jong en oud leven in gescheiden werelden. Sociale Vraagstukken. Visser, M. (2015). Sedentair gedrag van ouderen. Amsterdam: Vrije Universiteit Amsterdam. Werkverband Periodieke Rapportage Bevolkingsvraagstukken. (2012). Actief Ouder Worden in Nederland. Den Haag: Werkverband Periodieke Rapportage Bevolkingsvraagstukken.
Aantekeningen:
Aantekeningen:
Stichting Hilversumse Meent De Meent 5 - 1218CB Hilversum info@hilversumsemeent.nl www.hilversumsemeent.nl