Nota van bevindingen - rekenkameronderzoek Toegankelijkheid van de Dienstverlening gemeente Hilversum

X

“[1] Mogelijk kunt u ter overbrugging een persoon uit uw netwerk vragen om een aantal huishoudelijke taken voor u te doen, [2] u kunt gebruik maken van een boodschappendienst of een maaltijdservice.“ 1.3. Uit de brief wordt duidelijk waar extra informatie gevonden kan worden 1.4. Er is geen sprake van informatie die elkaar tegenspreekt 1.5. Contactgegevens staan in de brief vermeld 1.6. De afzender is duidelijk 1.7. De datum is aangegeven Titel

X X X X X Nee

1.8. De titel is informatief 1.9. De titel is bondig

Ja X X

Bevindingen

De brief is informatief en bondig. De eerste alinea's verduidelijken het doel van de brief, en de lezer wordt duidelijk geïnformeerd over waar extra informatie te vinden is, zonder tegenstrijdige informatie. Hoewel twee zinnen meer dan één boodschap bevatten, vormt dit geen algemeen probleem. Tot slot zijn de contactgegevens, afzender en datum duidelijk vermeld in de brief.

2. Tekstkwaliteit Woordkeuze Informatie over consistentie bij afkortingen (2.5)

41

Toegankelijkheid van de gemeentelijke dienstverlening - Rekenkamer Hilversum

Voor de begrijpelijkheid van afkortingen in de brief is het belangrijk dat afkortingen op consistente wijze worden gebruikt. Worden afkortingen bijvoorbeeld uitgeschreven, afgekort, of eerst uitgeschreven en dan afgekort? Al deze voorbeelden zijn goed, als het maar bij alle afkortingen op dezelfde manier gebeurt. Informatie over consistentie in begrippen (2.6) Voor begrippen geldt ook dat consistentie belangrijk is. Het is daarbij van belang dat voor een begrip slechts één woord wordt gebruikt, geen synoniemen. Wordt er bijvoorbeeld ‘aanvraag’ gebruikt, dan staat verderop in de brief niet ‘melding’ of ‘aanmelding’. Synoniemen kunnen voor verwarring zorgen. Nee Ja Bevindingen 2.1. Er wordt geen gebruik gemaakt van jargon; indien vermijden van jargon X niet kan, worden de begrippen uitgelegd 2.2. Er wordt geen gebruik gemaakt van X woorden met een dubbele betekenis 2.3. Er wordt geen gebruik gemaakt van X een dubbele ontkenning Enkel het woord Wmo-consulent is geschreven als Wmo consulent en Wmo-hulpmiddel als Wmo 2.4. Er is een correcte spelling van X woorden hulpmiddel. Deze oneffenheden leveren geen problemen op in termen van tekstbegrip.

2.5. Er is consistentie in de wijze waarop afkortingen worden geschreven

X

Wmo wordt enkel afgekort, CAK wordt eerst uitgeschreven. Wmo is echter een term die met name als afkorting bekend is, dus deze inconsistentie levert geen problemen op in termen van tekstbegrip.

2.6. Begrippen worden consistent X gebruikt 2.7. Er is consistentie in de manier X waarop de lezer wordt aangesproken (u/jij) Zinsbouw Informatie bij taalniveau B1 (2.9) De belangrijkste kenmerken van teksten op taalniveau B1 zijn: duidelijke titel en tussenkoppen; actieve schrijfstijl met voorbeelden; eenvoudige woorden die iedereen kent; korte en duidelijke zinnen. Informatie over consequentie (2.12) Het is belangrijk dat in de gehele brief de gekozen stijl wordt gehanteerd. Wordt er zakelijk geschreven? Dan worden er bijvoorbeeld geen persoonlijke argumenten in de brief gebruikt. Nee Ja Bevindingen 2.8. De teksten zijn geschreven op X taalniveau B1 2.9. Er wordt geen gebruik gemaakt van X spreekwoorden en metaforen 2.10. Er wordt op correcte wijze gebruik X gemaakt van interpunctie 2.11. Gemaakte keuzes wat betreft de X inhoud worden consequent doorgevoerd

42

Toegankelijkheid van de gemeentelijke dienstverlening - Rekenkamer Hilversum

2.12. Er worden korte zinnen gebruikt (gemiddeld niet meer dan 15 woorden) 2.13. Alinea’s zijn bondig (niet langer dan 100 woorden) 2.14. Alinea’s zijn voldoende lang (drie zinnen of meer)

X X X

De brief gebruikt een duidelijke en begrijpelijke woordkeuze zonder jargon, woorden met dubbele betekenissen of dubbele ontkenningen. De spelling van de woorden is correct, met uitzondering van het ontbreken van koppeltekens bij "Wmo-consulent" en "Wmo-hulpmiddel". Begrippen en de aanspreekvorm zijn consistent door de hele brief. Wat betreft afkortingen: "Wmo" wordt steeds afgekort geschreven, terwijl "CAK" eerst voluit wordt geschreven. Deze inconsistentie veroorzaakt echter geen problemen voor het tekstbegrip, aangezien "Wmo" doorgaans als afkorting wordt gebruikt. Op het gebied van zinsopbouw voldoet de brief aan alle punten. De tekst is geschreven op B1-niveau, zonder gebruik van spreekwoorden en metaforen en met korte zinnen. De interpunctie in de brief wordt juist gebruikt. De inhoudelijke keuzes in de brief zijn consequent doorgevoerd. Tot slot zijn de alinea’s bondig, maar niet te kort.

3. Structuur Structuur Verbindingswoorden (3.4) Binnen alinea’s is het van belang dat deze intern samenhangen. Dat kan aangeduid worden met verbindingswoorden. Voorbeelden zijn: doordat, daarom, waarmee, wanneer, bijvoorbeeld, dus, want, vervolgens, kortom, echter, verder. Nee Ja Bevindingen 3.1. Het middenstuk bestaat uit X meerdere alinea’s 3.2. De alinea’s (indien meerdere aanwezig) worden van elkaar X gescheiden door middel van witregels 3.3. Informatie over hetzelfde X onderwerp staat in dezelfde alinea of sluit op elkaar aan 3.4. Er wordt correct gebruik gemaakt X van verbindingswoorden om structuur aan te brengen in de brief X 3.5. De brief is niet langer dan nodig is De structuur van de brief is goed en de brief is niet langer dan nodig. Het middenstuk bestaat uit meerdere alinea’s, waarbij elke alinea informatie over hetzelfde onderwerp bevat of nauw op elkaar aansluit. De alinea’s worden gescheiden door witregels, en de samenhang tussen de alinea’s wordt duidelijk gemaakt door het gebruik van verbindingswoorden.

4. Tussenkoppen Informatie over consistentie in soorten tussenkoppen (4.4) Alle tussenkoppen zijn op dezelfde manier weergegeven. Ze bestaan bijvoorbeeld allemaal uit een term, groepje woorden of een vraagzin. Nee Ja Bevindingen X 4.1. Er zijn tussenkoppen aanwezig

43

Toegankelijkheid van de gemeentelijke dienstverlening - Rekenkamer Hilversum

Laat de volgende vragen (4.2, 4.3, 4.4) open als er geen tussenkoppen aanwezig zijn. 4.2. De tussenkoppen komen overeen met de inhoud van de alinea 4.3. Voor ieder onderwerp is er een nieuwe tussenkop aanwezig 4.4. Er wordt consistent gebruik gemaakt van soorten tussenkoppen

X X Sommige tussenkoppen zijn steekwoorden, andere zijn informatieve/samenvattende zinnen.

X

In de brief wordt gebruik gemaakt van tussenkoppen. Elk onderwerp heeft een nieuwe tussenkop die overeenkomt met de inhoud van de alinea('s) eronder. Er is echter inconsistentie in het type tussenkoppen: sommige zijn steekwoorden, terwijl andere informatieve of samenvattende zinnen zijn.

5. Vormgeving Nee 5.1 Het logo van afzender is weergegeven 5.2 Er wordt consistent gebruik gemaakt van witruimte 5.3 Opmaak is aantrekkelijk/uitnodigend

Ja

Bevindingen

X X X

De opmaak van de brief is zeer beperkt en er is geen sprake van visuele ondersteuning van de informatie.

X 5.4 Er zijn afbeeldingen gebruikt Laat de volgende vragen (5.5, 5.6) open als er geen afbeeldingen aanwezig zijn. 5.5 Afbeeldingen zijn ondersteunend 5.6 Afbeeldingen zijn voorzien van een bijschrift

N.V.T. N.V.T.

De opmaak van de brief is beperkt tot het logo en het consistent gebruik van witruimte. Er is geen visuele ondersteuning, zoals afbeeldingen of kleurgebruik, waardoor de brief niet bijzonder uitnodigend of aantrekkelijk is voor de lezer.

Brief 2: Schuldenoverzicht Algemene gegevens Titel

Schuldenoverzicht definitief

Type document

Brief

Datum van publicatie

26 maart 2024

1. Volledigheid van informatie Inhoud De brief heeft betrekking op de schulden van de ontvanger. Bij de brief wordt een overzicht van deze schulden bijgevoegd, en in de brief zelf wordt een toelichting gegeven met informatie voor de ontvanger. Algemene informatie Nee Ja Bevindingen 1.1. De eerste alinea’s geven aan X waarom de brief is geschreven (het doel) X 1.2. Elke zin bevat één boodschap 1.3. Uit de brief wordt duidelijk waar X extra informatie gevonden kan worden

44

Toegankelijkheid van de gemeentelijke dienstverlening - Rekenkamer Hilversum

1.4. Er is geen sprake van informatie die elkaar tegenspreekt 1.5. Contactgegevens staan in de brief vermeld 1.6. De afzender is duidelijk 1.7. De datum is aangegeven Titel

X X X X Nee

1.8. De titel is informatief 1.9. De titel is bondig

Ja X X

Bevindingen

De brief is informatief en bondig. De eerste alinea's verduidelijken het doel van de brief, en de lezer wordt duidelijk geïnformeerd over waar extra informatie te vinden is, zonder tegenstrijdige informatie. Daarnaast bevatten alle zinnen één boodschap. Tot slot zijn de contactgegevens, afzender en datum duidelijk vermeld in de brief.

2. Tekstkwaliteit Woordkeuze Informatie over consistentie bij afkortingen (2.5) Voor de begrijpelijkheid van afkortingen in de brief is het belangrijk dat afkortingen op consistente wijze worden gebruikt. Worden afkortingen bijvoorbeeld uitgeschreven, afgekort, of eerst uitgeschreven en dan afgekort? Al deze voorbeelden zijn goed, als het maar bij alle afkortingen op dezelfde manier gebeurt. Informatie over consistentie in begrippen (2.6) Voor begrippen geldt ook dat consistentie belangrijk is. Het is daarbij van belang dat voor een begrip slechts één woord wordt gebruikt, geen synoniemen. Wordt er bijvoorbeeld ‘aanvraag’ gebruikt, dan staat verderop in de brief niet ‘melding’ of ‘aanmelding’. Synoniemen kunnen voor verwarring zorgen. Nee Ja Bevindingen 2.1. Er wordt geen gebruik gemaakt van jargon; indien vermijden van jargon X niet kan, worden de begrippen uitgelegd 2.2. Er wordt geen gebruik gemaakt van X woorden met een dubbele betekenis 2.3. Er wordt geen gebruik gemaakt van X een dubbele ontkenning 2.4. Er is een correcte spelling van X woorden 2.5. Er is consistentie in de wijze waarop N.V.T., geen gebruik van afkortingen afkortingen worden geschreven 2.6. Begrippen worden consistent X gebruikt 2.7.

Er is consistentie in de manier X waarop de lezer wordt aangesproken (u/jij) Zinsbouw Informatie bij taalniveau B1 (2.9) De belangrijkste kenmerken van teksten op taalniveau B1 zijn: duidelijke titel en tussenkoppen; actieve schrijfstijl met voorbeelden; eenvoudige woorden die iedereen kent; korte en duidelijke zinnen.

45

Toegankelijkheid van de gemeentelijke dienstverlening - Rekenkamer Hilversum

Informatie over consequentie (2.12) Het is belangrijk dat in de gehele brief de gekozen stijl wordt gehanteerd. Wordt er zakelijk geschreven? Dan worden er bijvoorbeeld geen persoonlijke argumenten in de brief gebruikt. Nee Ja Bevindingen 2.8. De teksten zijn geschreven op X taalniveau B1 2.9. Er wordt geen gebruik gemaakt van X spreekwoorden en metaforen 2.10. Er wordt op correcte wijze gebruik X gemaakt van interpunctie 2.11. Gemaakte keuzes wat betreft de X inhoud worden consequent doorgevoerd 2.12. Er worden korte zinnen gebruikt X (gemiddeld niet meer dan 15 woorden) 2.13. Alinea’s zijn bondig (niet langer dan X 100 woorden) 2.14. Alinea’s zijn voldoende lang (drie X zinnen of meer) De tekstkwaliteit voldoet aan alle eisen, zowel op het gebied van woordkeuze als zinsopbouw. Er wordt geen jargon, woorden met dubbele betekenissen of dubbele ontkenningen gebruikt. Alle woorden zijn correct gespeld, en begrippen en aanspreekvormen worden consistent toegepast. Afkortingen komen in de brief niet voor. De tekst is geschreven op B1-niveau, zonder gebruik van spreekwoorden of metaforen, en de zinnen bevatten gemiddeld niet meer dan 15 woorden. De interpunctie is correct toegepast. De inhoudelijke keuzes worden consistent door de gehele brief toegepast. De alinea's zijn beknopt maar voldoende lang.

3. Structuur Structuur Verbindingswoorden (3.4) Binnen alinea’s is het van belang dat deze intern samenhangen. Dat kan aangeduid worden met verbindingswoorden. Voorbeelden zijn: doordat, daarom, waarmee, wanneer, bijvoorbeeld, dus, want, vervolgens, kortom, echter, verder. Nee Ja Bevindingen 3.1. Het middenstuk bestaat uit X meerdere alinea’s 3.2. De alinea’s (indien meerdere aanwezig) worden van elkaar X gescheiden door middel van witregels 3.3. Informatie over hetzelfde X onderwerp staat in dezelfde alinea of sluit op elkaar aan 3.4. Er wordt correct gebruik gemaakt X van verbindingswoorden om structuur aan te brengen in de brief X 3.5. De brief is niet langer dan nodig is Het middenstuk van de brief bestaat uit meerdere alinea’s, waarbij elke alinea informatie over hetzelfde onderwerp bevat of informatie die nauw op elkaar aansluit. De alinea’s worden gescheiden door witruimtes en

46

Toegankelijkheid van de gemeentelijke dienstverlening - Rekenkamer Hilversum

de samenhang tussen de alinea’s wordt duidelijk gemaakt met verbindingswoorden. De brief is beknopt en niet langer dan nodig.

4. Tussenkoppen Informatie over consistentie in soorten tussenkoppen (4.4) Alle tussenkoppen zijn op dezelfde manier weergegeven. Ze bestaan bijvoorbeeld allemaal uit een term, groepje woorden of een vraagzin. Nee Ja Bevindingen X 4.1. Er zijn tussenkoppen aanwezig Laat de volgende vragen (4.2, 4.3, 4.4) open als er geen tussenkoppen aanwezig zijn. 4.2. De tussenkoppen komen overeen met de inhoud van de alinea 4.3. Voor ieder onderwerp is er een nieuwe tussenkop aanwezig 4.4. Er wordt consistent gebruik gemaakt van soorten tussenkoppen

X X Formulering en insteek van de tussenkoppen verschilt per kop.

X

De brief bevat tussenkoppen die elk een nieuw onderwerp aangeven en overeenkomen met de inhoud van de bijbehorende alinea('s). De formulering en insteek van de tussenkoppen zijn echter niet consistent door de hele brief.

5. Vormgeving Nee 5.1 Het logo van afzender is weergegeven

Ja

X

5.2 Er wordt consistent gebruik gemaakt van witruimte

Bevindingen Wel het logo van de NVVK, maar niet van de gemeente (de afzender).

X

5.3 Opmaak is aantrekkelijk/uitnodigend

X

5.4 Er zijn afbeeldingen gebruikt

X

De opmaak van de brief is zeer beperkt en er is geen sprake van visuele ondersteuning van de informatie.

Laat de volgende vragen (5.5, 5.6) open als er geen afbeeldingen aanwezig zijn. 5.5 Afbeeldingen zijn ondersteunend

N.V.T.

5.6 Afbeeldingen zijn voorzien van een bijschrift

N.V.T.

De brief bevat het logo van de NVVK, maar niet het logo van de gemeente die de afzender is. Verder wordt er consistent gebruik gemaakt van witruimtes. De brief bevat geen visuele elementen, zoals afbeeldingen, wat kan bijdragen aan een minder aantrekkelijke of uitnodigende uitstraling voor de lezer.

Webpagina: Sociaal Plein Algemene gegevens Titel

Geld voor sport en uitjes | Zorg, hulp en steun | Inkomenstoeslag bij laag inkomen

Type document

Website

Datum van publicatie

26 maart 2024

1. Functionele structuur Volledige informatie Op elke pagina staan de volgende contactgegevens (bijvoorbeeld onderaan de pagina of in een banner):

47

Toegankelijkheid van de gemeentelijke dienstverlening - Rekenkamer Hilversum

Nee 1.1 Telefoonnummer 1.2 E-mailadres 1.3 Adresgegevens

Ja X

X X

Bevindingen Onderaan de pagina Hiervoor moet de bezoeker eerst naar de contactpagina navigeren Hiervoor moet de bezoeker eerst naar de contactpagina navigeren

De contactgegevens op de website voldoet niet aan alle vereisten. Het telefoonnummer is onderaan elke pagina te vinden, maar het e-mailadres en de adresgegevens staan alleen op de contactpagina. De volledige contactgegevens zijn daardoor niet makkelijk vindbaar voor de bezoeker van de website.

2. Tekstkwaliteit Taalniveau Nee 2.1. De tekst op de website is geschreven op taalniveau B1 volgens de leestool van Accessibility (2018). Tekstuele structuur 2.2. De website hanteert een actieve schrijfstijl. 2.3. Teksten bevatten korte zinnen (maximaal 15 woorden). 2.4. Alinea's zijn gemiddeld niet langer dan 100 woorden.

X

2.5. De vaktermen die gebruikt worden in de tekst worden uitgelegd.

X

geen

Bevindingen

X

Nee

2.6. De teksten bevatten nauwelijks bijzinnen.

Ja

Ja

Bevindingen

X Enkele zinnen bevatten 17 woorden X

of

Er wordt bijvoorbeeld niet uitgelegd wat een activeringsregeling, bijstandsuitkering, kindpakket of minimabeleid is. X

Nauwelijks

De tekstkwaliteit van de website voldoet wisselend aan de eisen. De tekst is geschreven op B1-niveau, met alinea’s die gemiddeld niet langer zijn dan 100 woorden en nauwelijks bijzinnen bevatten. Er zijn echter twee verbeterpunten op het gebied van tekstuele structuur: de lengte van de zinnen en het uitleggen van vaktermen. Sommige zinnen zijn gemiddeld langer dan 15 woorden, hoewel dit verschil minimaal is. Daarnaast kunnen vaktermen zoals "activeringsregeling" en "minimabeleid" beter worden uitgelegd om de tekst toegankelijker te maken.

3. Vormgeving Structuur Nee 3.1. Het navigatiemenu bevindt zich aan de boven- of linkerzijde van de webpagina’s. 3.2. Het logo van de organisatie staat linksboven op de pagina’s. 3.3. Indien aanwezig staat de zoekoptie binnen de website (rechts)boven op de pagina’s. Witruimte

Bevindingen

X X X

Nee 3.4. Informatie die bij elkaar hoort, wordt van andere informatie gescheiden door middel van witruimtes. 3.5. Witruimtes worden consequent gebruikt.

Ja

Ja

Bevindingen

X X

48

Toegankelijkheid van de gemeentelijke dienstverlening - Rekenkamer Hilversum

Iconen Nee 3.6. Er worden iconen gebruikt. 3.7. De aanwezige iconen zijn een vereenvoudigde weergave van de informatie in de tekst. Contrast

Ja

Bevindingen

X N.V.T.

Nee 3.8. Het contrast tussen de achtergrond bestaat uit actieve (geel/oranje/rood/wit) en passieve (paars/groen/blauw/zwarte) kleuren.

Ja

Bevindingen

X

De vormgeving van de website bestaat uit vier onderdelen: structuur, witruimte, iconen en contrast. De structuur van de website is goed: het navigatiemenu bevindt zich aan de boven- of linkerzijde van de pagina’s, het logo van de gemeente Hilversum staat linksboven op de subpagina’s en de zoekoptie staat rechtsboven op de subpagina’s. Er is goed en consequent gebruik gemaakt van witruimte, waardoor gerelateerde informatie overzichtelijk van elkaar wordt gescheiden. Het contrast tussen de achtergrondkleuren is duidelijk, met een combinatie van actieve en passieve kleuren. Op de webpagina worden geen iconen gebruikt; dit zou overwogen kunnen worden om de informatie in de tekst visueel te ondersteunen.

4. Gebruiksvriendelijkheid Navigatie Nee 4.1. Je kunt vanaf de homepagina van de website rechtstreeks (zonder een of meerdere tussenstappen) naar andere pagina's navigeren. 4.2. Er wordt vanaf Google verwezen naar de website indien de volgende zoekterm wordt ingevuld: ‘activeringsregeling Hilversum’. 4.3. De betreffende organisatie staat bovenaan op de resultatenpagina van Google indien de volgende zoekterm wordt ingevuld: ‘activeringsregeling Hilversum’. Broodkruimelpad

Bevindingen

X

X

X

Nee 4.4. Het is zichtbaar welke stappen op de website zijn doorlopen (broodkruimelpad). 4.5. De tussenpagina’s van het broodkruimelpad zijn klikbaar. 4.6. Er staat op elke pagina aangegeven op welke pagina de gebruiker zich bevindt. Klikbaarheid

Ja

Bevindingen

X X X

Nee 4.7. Er is zichtbaar wat klikbaar is door kleur, schaduw, onderstrepingen of omlijningen.

Ja

Ja

Bevindingen

X

49

Toegankelijkheid van de gemeentelijke dienstverlening - Rekenkamer Hilversum

4.8. Het doel van een link is af te leiden aan de linktekst. Opvouwbaarheid

X

Nee 4.9. Informatie kan in- en uitgeklapt worden als er gescrold moet worden om alle tekst te kunnen lezen. Responsive design

Ja

Bevindingen

Ja

Bevindingen

X

Nee 4.10 De homepagina en contactpagina zijn op een mobiele telefoon duidelijk leesbaar en op grootte aangepast.

X

Voor de gebruikersvriendelijkheid van de website letten we op navigatie, broodkruimelpad, klikbaarheid, opvouwbaarheid en responsive design. De website voldoet vrijwel aan al deze eisen, met uitzondering van opvouwbaarheid. Bezoekers kunnen eenvoudig van de homepage naar andere pagina’s navigeren, en de website verschijnt bovenaan in de Google-resultaten voor relevante zoektermen. De stappen die bezoekers op de website doorlopen zijn duidelijk zichtbaar, de tussenpagina’s van het broodkruimelpad zijn klikbaar en op elke pagina is aangegeven waar de gebruiker zich bevindt. Het is ook duidelijk welke elementen klikbaar zijn door kleur, schaduw en onderstreping. De linktekst beschrijft het doel van de link. Zowel de homepage als de contactpagina zijn goed leesbaar en geoptimaliseerd voor mobiele apparaten. Een verbeterpunt is de opvouwbaarheid van informatie; gebruikers moeten soms scrollen om alle tekst te lezen, omdat informatie niet kan worden in- of uitgeklapt.

5. Functionaliteiten Chatfunctie Nee 5.1. Er is een chatfunctie aanwezig. 5.2. Wanneer via de chat een vraag wordt gesteld, volgt hierop binnen tien minuten een antwoord. 5.3. Chatten via WhatsApp is mogelijk. 5.4. Wanneer via WhatsApp een vraag wordt gesteld, volgt hierop binnen tien minuten een antwoord. Zoekfunctie

X X

Antwoord na 33 minuten.

Ja

Bevindingen

X

5.5. Er is een zoekfunctie aanwezig. 5.6. Als er een zoekterm wordt ingevuld, verwijst de zoekfunctie in ieder geval op de eerste bladzijde van de zoekresultaten naar een relevante pagina. Lettergrootte

X

Nee

Ja

Bevindingen

Ja

Bevindingen

Ja

Bevindingen

X

Nee 5.8. Het contrast kan op elke pagina worden aangepast. Voorleesfunctie

Bevindingen

N.V.T.

Nee

5.7. De lettergrootte kan op elke pagina worden aangepast. Contrastfunctie

Ja

X

X

Nee

50

Toegankelijkheid van de gemeentelijke dienstverlening - Rekenkamer Hilversum

5.9. Er is een werkende voorleesfunctie aanwezig.

X

Tot slot hebben we de functionaliteiten van de website bekeken. De website beschikt niet over een chatfunctie, maar het is wel mogelijk om via WhatsApp te chatten. Vragen die via WhatsApp worden gesteld, worden echter niet altijd binnen tien minuten beantwoord; in dit geval duurde het 33 minuten. De website heeft een zoekfunctie die bij het invoeren van een zoekterm een relevante pagina op de eerste bladzijde van de zoekresultaten toont. De lettergrootte en het contrast kunnen niet door de bezoeker op elke pagina worden aangepast. Daarnaast is er geen werkende voorleesfunctie beschikbaar. Deze functionaliteiten kunnen worden overwogen bij het verder optimaliseren van de website.

51

Toegankelijkheid van de gemeentelijke dienstverlening - Rekenkamer Hilversum

Bijlage 3 | Detailbevindingen schouwen Schouw publiekslocatie: Sociaal Plein Tabel 9: Samenvatting schouw Sociaal Plein

Thema

Aantal normen waaraan is voldaan

1. Omgeving van het gebouw

25/32

- Looproutes en looppaden

10/14

- Trottoir

4/4

- Gids- en geleidelijnen

11/14

2. Parkeren

3/6

3. Entree

7/9

- Hoofdentree

3/3

- Entreedeur

4/6

4. Balie, receptie en wachtruime

4/9

- Balie en receptie

2/6

- Wachtruimte

2/3

5. Trappen en liften

10/22

- Trappen

6/13

- Lift

4/9

6. Hellingbanen

0/8

7. Toiletten

17/24

- Route naar het toilet

4/6

- Toiletruimte

4/7

- Toilet

4/6

- Wastafel

5/5

8. Algemene punten

9/16

- Gangen

5/8

- Deuren

3/4

- Bewegwijzering

0/1

- Inrichting

1/3

Totaal aantal normen waaraan is voldaan

Toelichting

Niet aanwezig

75/118 (64%)

52

Toegankelijkheid van de gemeentelijke dienstverlening - Rekenkamer Hilversum

Omgeving van het gebouw Looproutes en looppaden Voor de voetgangers die goed ter been zijn, zijn er logische en korte routes om bij de entree van het gebouw te komen. Voor rolstoelgebruikers is het echter een vrij lange route. Wel is de looproute vanaf parkeerplaatsen tot de entree berijdbaar voor mindervaliden, en ook het gebied vanaf het trottoir tot de entree is berijdbaar voor mindervaliden. De parkeerplaatsen bevinden zich in de parkeergarage. Hier gaat het dus ook enkel om de entree van de lift, en niet de hoofdingang. De loopoppervlaktes zijn duidelijk afgescheiden van de busbaan ernaast door middel van een hek, en het toegangspad is met 220 cm breed genoeg voor twee rolstoelen om elkaar te kunnen passeren. Omdat er sprake is van hoogteverschil bij de entree, is er ook een hellingbaan aanwezig voor rolstoelgebruikers. Deze is voorzien van valbescherming en bevat geen scherpe haakse bochten. Het oppervlak van de hellingbaan is vlak en stroef, ook in natte situaties. Omdat de hellingbaan zich verder dan 200 meter van de entree bevindt, zijn zitbanken gewenst, maar deze zijn niet aanwezig. Ook is de routemarkering niet erg duidelijk. Van obstakels is geen sprake.

Trottoir De trottoiroprit is meer dan 120 cm breed en bij de op- en afrit op het trottoir is zowel boven als beneden een vrije ruimte aanwezig van 150 cm bij 150 cm om bijvoorbeeld te kunnen draaien met een rolstoel. Daarnaast is het trottoir ten minste 180 cm breed en is er per 750 cm voldoende draairuimte aanwezig. Op het trottoir zijn echter veel fietsen geplaatst waardoor de loopruimte niet meer breed genoeg was en het vooral voor slechtzienden lastig begaanbaar kan zijn (zie Afbeelding 3).

Afbeelding 1

Afbeelding 2

Gids- en geleidelijnen Rondom het gebouw zijn geleidelijnen aanwezig. Deze zijn contrasterend met de overige bestrating en 30 cm breed. De geleidelijnen zijn voorzien van ribbels in de looprichting en aan beide zijden van de geleidelijn is er minimaal 60 cm vrije ruimte aanwezig, zodat mensen veilig op de geleidelijn kunnen lopen. Ook is er bij beslispunten en richtingsveranderingen een attentiemarkering aangebracht. De hoogte van het reliëf op de lijn is goed maar de breedte is met Afbeelding 3 18 mm te smal. Wel is er een geleidelijn aanwezig naar de trap. De trap bevat aan de bovenzijde ook een waarschuwingsmarkering. Het enige dat hier ontbreekt is een attentievlak tussen de geleidelijn en de waarschuwingsmarkering. De afstand tussen de waarschuwingsmarkering en de voorkant van de bovenste traptrede is 63 cm, en voldoet hiermee aan de eisen. De geleidelijn sluit bovenaan de trap echter niet aan, op de rechterzijde van de trap of op de leuning.

Parkeren

Afbeelding 4 De mindervalideparkeerplaatsen bevinden zich in de parkeergarage. Deze is bereikbaar door toegang te vragen aan de baliemedewerker. De medewerker begeleid de bezoeker vervolgens naar de lift en het gebouw in. Meer dan 2% van de aanwezige parkeerplaatsen zijn bestemd voor mindervaliden en de parkeerplaatsen bevinden zich op minder dan 25 meter van de lift. Ook is er een gehandicaptenparkeerbord (E6) aanwezig, maar geen kruis of icoon. Het gaat om parkeerplekken met ‘haaks’ parkeren. Deze voldoen niet aan de minimale afmetingen van 350 cm x 500 cm – de betreffende parkeerplekken zijn namelijk 260 cm x 500 cm. Ook is er geen vrije in- en

53

Toegankelijkheid van de gemeentelijke dienstverlening - Rekenkamer Hilversum

uitstapstrook achter of naast de auto’s. Omdat het gaat om een parkeergarage is er geen spraken van een trottoir bij de parkeerplaatsen.

Entree De hoofdentree is duidelijk herkenbaar als je er voor staat, maar wel lastig te vinden. Buiten dat is deze entree bruikbaar voor mindervalide bezoekers, en een klein hoogteverschil bij de mindervalidedeur wordt overbrugd met een stroeve hellingbaan (zie Afbeelding 6). Afbeelding 5

Entreedeur De vrije doorgang bij de deur is 105 cm breed en kan automatisch geopend worden door middel van een drukknop, vanaf beide kanten. Naast deze drukknop aan de buitenzijde bevindt zich een intercom. De bel van de intercom zit op de juiste hoogte, tussen de 90 en 120 cm (Afbeelding 7). De doorkijkhoogte van de ramen voldoet niet aan de eisen, maar de glazen deur is volledig doorzichtig en voldoet daarmee wel aan de eisen. Er is echter geen vrije ruimte voor of na de toegangsdeur. Er is geen tochtportaal.

Afbeelding 6

Balie, receptie en wachtruimte Balie en receptie De route van de entree naar de receptie is duidelijk bij binnenkomst in het gebouw. Er zijn echter geen verlaagde balies voor mindervalide bezoekers beschikbaar: Alle balies zijn 104,5 cm hoog en daarmee te hoog voor rolstoelgebruikers. Ook is er geen tafel bij de receptie of in de wachtruimte beschikbaar om bijvoorbeeld een handtekening te zetten. Dit is wel mogelijk bij de loketten/spreekruimtes. In de aankomsthal zijn twee displays, waarvan één op de gewenste kijkhoogte en één hoger dan de gewenste kijkhoogte. Alleen de display die te hoog gemonteerd was stond aan (zie Afbeelding 8). Bij de loketten/spreekruimtes waren 2 opties voor mindervaliden beschikbaar. Deze loketten/spreekruimtes zijn ruimer opgezet en de tafels waren op de juiste hoogte voor rolstoelgebruikers.

Afbeelding 7

Wachtruimte Op plaatsen waar men moet wachten is zitgelegenheid aanwezig. Deze staat op een goede ondergrond, maar er is geen naastgelegen ruime voor bijvoorbeeld een rolstoel, kinderwagen of hulphond.

Trappen/liften Trappen Er is een bordestrap toegepast waarbij er uitrustplekken op de trap zijn bij elke 180 cm hoogteverschil. De afmetingen van deze bordes voldeden met 126 cm x 130 cm aan de eisen. De traptreden zijn echter te smal, deze waren 120 cm breed. Ook zijn de treden niet gesloten, maar ook niet doorzichtig. Er is wel een markering te zien op iedere trede, maar deze is vaag en versleten (zie Afbeelding 9). De leuningen die aan beide zijden van de trap aanwezig zijn, lopen maar 10 cm door aan het begin en einde van de trap. Ook is er geen tweede leuning voor kleine kinderen. De aanwezige leuningen zijn wel uitgevoerd in een contrasterende kleur. Afbeelding 8

54

Toegankelijkheid van de gemeentelijke dienstverlening - Rekenkamer Hilversum

Liften In het gebouw zijn twee reguliere liften aanwezig. De lift is107 cm x 138 cm en hiermee voldoet de lift niet aan de minimale afmetingen. De draairuimte voor de deur van de lift is 205 cm en hiermee ook te klein. Daarnaast hangen de instructies in de lift te laag (op 131 cm hoogte) en is de bediening van de lift te hoog (tussen de 97 cm en 120 cm). Er is geen opklapbaar zitje aanwezig in de lift, maar wel een spiegel op de achterwand tussen de 90 cm en 195 cm. Ook is de lift goed herkenbaar en zijn de knoppen met reliëf goed bruikbaar voor slechtzienden.

Hellingsbanen Er bevinden zich geen hellingbanen in het gebouw.

Toiletten

Afbeelding 9

Er is een rolstoeltoegankelijk toilet aanwezig in het gebouw, maar op de deur van dit toilet staat aangegeven dat het een regulier vrouwentoilet betreft. De medewerker weet te vertellen dat het om een invalidetoilet gaat, maar dit is van de buitenkant niet zichtbaar. Het looppad naar het toilet is 110 cm breed, en daarmee aan de krappe kant voor bijvoorbeeld een scootmobiel. Wel is dit toilet zonder trap of treden te bereiken. Ook is de vrije ruimte voor de toiletdeur met 154 cm bij 154 cm ruim genoeg. Toiletruimte Het oppervlakte van het toilet voldoet aan de minimale eisen. Daarnaast wordt het toilet niet gebruikt als extra opslagruimte en zijn de muren licht effen en het plafond wit. De draaicirkel binnen in de toiletruimte is met 128 cm te klein, maar de deur is met 90 cm wel breed genoeg. Er zit geen aantrekbeugel aan de binnenkant van de deur en de alarminstallatie is aanwezig, maar het koord hangt met 48 mm te laag bij de grond. Toilet De hoogte van de toiletbril is 48 cm en voldoet daarmee aan de eisen. Ook zijn er opklapbare armbeugels gemonteerd naast het toilet, maar deze hangen te laag (66 cm). Er is geen assistentievlak aanwezig naast het toilet aan de ene zijde, maar aan de andere zijde is er wel een ruimte van meer dan 90 cm. Ook is de toiletrol zittend vanaf het toilet te bereiken.

Wastafel Er is een aangepaste wastafel aanwezig die met één hand te bedienen is, en met een hoogte van 87 cm en een weggewerkte afvoer onderrijdbaar is voor rolstoelgebruikers. Ook zijn de zeeppomp en de handdoekjes op een hoogte gemonteerd die bereikbaar is voor mindervaliden. Hetzelfde geldt voor de spiegel.

Algemene punten Gangen Op het smalste punt is de gang in de publieke zone 110 cm breed, en dus te smal. Ook op de rustige publieke routen is de hal met 125 cm te smal. De rustige en gesloten gangen waar incidenteel publiek komt, zijn 125 cm breed en daarmee breed genoeg. De aanwezige obstakels zijn niet allemaal aan één kant geplaatst, en ook niet over een maximale lengte van 30 cm. Zo is er aan één zijde een lange radiator aanwezig en daar tegenover een printer. De vrije hoogte is wel overal 230 cm en ook zijn de looppaden duidelijk afgebakend. Daarnaast zijn er geen hangende elementen aanwezig die niet voelbaar zijn op vloerniveau. Deuren De vrije doorgangsbreedte van de deuren in het gebouw is met 100 cm breed genoeg. Ook is de vrije doorgangshoogte van 250 cm voldoende, en de horizontale deurgrepen op 105 cm hoogte voldoen ook aan de eisen. De glazen deuren zijn echter niet gemarkeerd op 140 cm tot 160 cm hoogte.

55

Toegankelijkheid van de gemeentelijke dienstverlening - Rekenkamer Hilversum

Bewegwijzering Er is geen bewegwijzering aanwezig in het gebouw. Inrichting De basisverlichting in onder andere de liften is goed, maar de inrichting bevat veel grijs en beige. Het gebrek aan helderheidscontrast kan een obstakel vormen voor slechtziende bezoekers, evenals het glimmende materiaal op de stoelen in de wachtruimte.

Schouw publiekslocatie: Stadskantoor Tabel 10: Samenvatting schouw Stadskantoor

Thema

Aantal normen waaraan is voldaan

Toelichting

1. Omgeving van het gebouw

23/30

- Looproutes en looppaden

11/12

- Trottoir

1/4

- Gids- en geleidelijnen

11/14

2. Parkeren

6/9

3. Entree

6/6

- Hoofdentree

2/2

- Entreedeur

4/4

4. Balie, receptie en wachtruime

6/11

- Balie en receptie

3/8

- Wachtruimte

3/3

5. Trappen en liften

N.V.T.

Niet aanwezig in openbare ruimtes

- Trappen

N.V.T.

Niet aanwezig in openbare ruimtes

- Lift

N.V.T.

Niet aanwezig in openbare ruimtes

6. Hellingbanen

N.V.T.

Niet aanwezig

7. Toiletten

21/24

- Route naar het toilet

6/6

- Toiletruimte

6/7

- Toilet

4/6

- Wastafel

5/5

8. Algemene punten

15/17

- Gangen

6/7

- Deuren

3/3

- Bewegwijzering

4/4

- Inrichting

2/3

Totaal aantal normen waaraan is voldaan

77/97 (79%)

Omgeving van het gebouw Looproutes en looppaden Er zijn logische en korte routes om bij de entree van het gebouw te komen, zowel voor validen als mindervaliden. Ook is zowel de looproute vanaf de parkeerplaatsen als de looproute vanaf het trottoir tot de entree berijdbaar

56

Toegankelijkheid van de gemeentelijke dienstverlening - Rekenkamer Hilversum

voor mindervaliden. De looproutes zijn duidelijk afgescheiden van evenwijdige wegen. Het toegangspad naar de entree is 2 meter en voldoet daarmee aan de eisen. Verder is er een klein hoogteverschil aanwezig op de route. Deze is overbrugd met een lange oprit voor rolstoelen met een 1:12 hellingbaan. Deze route bevat geen scherpe haakse bochten, maar is wel hobbelig en daardoor niet goed geschikt voor mindervaliden. Wel is er een goede routemarkering en is er aan beide uiteinden van de helling keerruimte aanwezig van 210 cm bij 210 cm. Trottoir Er is een trottoiroprit aanwezig van meer dan 120 cm breed, maar er is niet voldoende vrije- en draairuimte aanwezig op en rondom het trottoir. Daarnaast is het trottoir met 110 cm ook te smal. Gids- en geleidelijnen Op de route naar de entree zijn geleidelijnen aanwezig met een hoogteverschil van meer dan 5 cm. Deze zijn contrasterend met de overige bestrating en voorzien van ribbels in de looprichting. Wel zijn de lijnen met 13 cm te smal volgens de eisen. Aan beide zijden van de geleidelijn is minimaal 60 cm vrije ruimte aanwezig, zodat mensen veilig op de geleidelijn kunnen lopen. Voor het trappetje op de looproute is een waarschuwingsmarkering aanwezig met een reliëf van minimaal 2 mm hoog en een opdruk van minimaal 25 mm. Wat ontbrak is een attentievlak tussen de geleidelijn en de waarschuwingsmarkering.

Ook is de waarschuwingsmarkering te dicht op de trap aangebracht, namelijk op 55 cm afstand. De geleidelijn sluit bovenaan de trap aan de rechterzij van de trap aan, en er is enkel een waarschuwingsmarkering bovenaan de trap. Parkeren In totaal zijn er twee invalideparkeervakken. Dit is meer dan 2% van de aanwezig pareerplaatsen. Ook zijn de invalidenparkeerplaatsen zo dicht mogelijk bij het gebouw en de opgang voor mindervaliden. Bij de parkeerplaatsen is zowel een gehandicaptenparkeerplaatsbord (E6) als een icoon aanwezig. De vakken zijn geschikt voor ‘langs’ parkeren. Ze zijn voldoende lang maar wel te smal (195 cm bij 700 cm). De lengte biedt wel de mogelijkheid tot een in- en uitstapstrook aan de achterzijde. Het trottoir naast het parkeervak is obstakelvrij en binnen vijf meter van de parkeerplaatsen is een trottoiroprit toegepast.

Afbeelding 10

Afbeelding 11

Entree De hoofdentree is duidelijk herkenbaar en goed gemarkeerd. Daarnaast is deze bruikbaar voor mindervalide bezoekers. Entreedeur De schuifdeur die vrije doorgang biedt, is 165 cm breed en voldoet daarmee aan de eisen. Daarnaast is er een juiste doorkijkhoogte van de glazen deur, en is er voldoende vrije ruimte voor en na de toegangsdeur. De bel voor de intercom is op een juiste hoogte geplaatst (102 cm). Er is geen tochtportaal aanwezig.

Balie, receptie en wachtruimte Balie en receptie De route van de entree naar de receptie is duidelijk bij binnenkomst in het gebouw. Bij deze balie is een duidelijke tekst die aangaf dat het om de receptie gaat. Ondanks dat er geen ringleiding mogelijk is bij de balie, was er bij afname van de schouw wel een medewerker aanwezig die gebarentaal spreekt, waardoor de locatie ook

57

Toegankelijkheid van de gemeentelijke dienstverlening - Rekenkamer Hilversum

toegankelijk is voor doven en slechthorenden. De nummertjesautomaat is te bedienen op een hoogte tussen de 116 cm en 146 cm, en daarmee te hoog voor mindervaliden. De displays zijn wel op de gewenste kijkhoogte geplaatst. Wachtruimte Op plaatsen waar men moet wachten is zitgelegenheid aanwezig. Deze bevindt zich op een goede ondergrond, en ook is er een naastgelegen vrije ruimte voor bijvoorbeeld rolstoelen of hulphonden.

Trappen/liften Er zijn geen trappen of liften aanwezig in de openbaar toegankelijke delen van dit gebouw.

Afbeelding 12

Hellingbanen Er zijn geen hellingbanen aanwezig in de openbaar toegankelijke delen van dit gebouw. Toiletten Er is een duidelijk aangegeven rolstoeltoegankelijk toilet aanwezig in het gebouw. De route om naar het toilet te komen is overal 170 cm breed, met uitzondering van een iets smallere doorgang (110 cm). Dit toilet is zonder trap of treden te bereiken met maximaal 75 meter van iedere mogelijke verblijfsplek. De vrije ruimte voor de toiletdeur is 170 cm x 170 cm en daarmee ruim genoeg. Toiletruimte Het oppervlakte van het rolstoeltoegankelijke toilet is ruim genoeg . Daarnaast wordt de ruimte niet gebruikt als extra opslagruimte en zijn de muren licht effen en het plafond wit. De draaicirkel is te krap. Dit komt door een stoel die enorm in de weg staat (zie Afbeelding 13). Wel draait de deur van het toilet naar buiten en zit er een aantrekbeugel aan de binnenzijde van de deur. Ook is er een alarminstallatie aanwezig met bediening van contrasterend koord op 40 cm hoogte rondom de gehele toiletruimte. Toilet De zithoogte van het toilet voldoet met 47 cm aan de gewenste hoogte. Daarnaast zijn er opklapbare armbeugels gemonteerd naast het toilet. Deze zijn echter wel te laag gemonteerd (72 cm). Er ontbreekt een assistentievlak, maar er is wel 90 cm vrije ruimte links van het toilet. Ook is de toiletrol zittend vanaf het toilet te bereiken.

Afbeelding 13

Wastafel Er is een aangepaste wastafel aanwezig die met één hand te bedienen is en door een juiste hoogte en een weggewerkte afvoer onderrijdbaar was voor rolstoelgebruikers. Ook zijn de zeeppomp en de handdoekjes op een hoogte gemonteerd die bereikbaar is voor mindervaliden. Hetzelfde geldt voor de spiegel.

Algemene punten Gangen De gangen zijn op alle punten breed genoeg en er zijn geen obstakels of hangende elementen aanwezig. De loopzones zijn niet erg duidelijk afgebakend.

58

Toegankelijkheid van de gemeentelijke dienstverlening - Rekenkamer Hilversum

Deuren De vrije doorgangsbreedte van de deuren in het gebouw is breed genoeg. Ook is de vrije doorgangshoogte voldoende, en de horizontale deurgrepen op 105 cm hoogte voldoen eveneens aan de eisen. Er zijn geen glazen deuren aanwezig in het gebouw. Bewegwijzering Er is een duidelijke bewegwijzering aanwezig in het gebouw. Deze is goed leesbaar en er zijn helderheidscontrasten toegepast. Ook zijn de bewegwijzeringen niet uitgevoerd in de kleurstelling rood-groen of rood-zwart. Inrichting De basisverlichting is in het gehele gebouw goed, maar de inrichting bevat veel dezelfde kleuren. Het gebrek aan helderheidscontrast kan een obstakel vormen voor slechtziende bezoekers.

Schouw publiekslocatie: Raadhuis Tabel 11: Samenvatting schouw Raadhuis

Thema

Aantal normen waaraan is voldaan

1. Omgeving van het gebouw

11/35

- Looproutes en looppaden

7/15

- Trottoir

4/4

- Gids- en geleidelijnen

0/16

2. Parkeren

5/9

3. Entree

7/9

- Hoofdentree

2/3

- Entreedeur

5/6

4. Balie, receptie en wachtruime

5/8

- Balie en receptie

2/5

- Wachtruimte

3/3

5. Trappen en liften

10/19

- Trappen

5/10

- Lift

5/9

6. Hellingbanen

6/7

7. Toiletten

19/24

- Route naar het toilet

5/6

- Toiletruimte

4/7

- Toilet

5/6

- Wastafel

5/5

8. Algemene punten

15/17

- Gangen

6/6

- Deuren

3/4

- Bewegwijzering

4/4

- Inrichting

2/3

Totaal aantal normen waaraan is voldaan

Toelichting

Niet aanwezig

78/128 (61%)

59

Toegankelijkheid van de gemeentelijke dienstverlening - Rekenkamer Hilversum

Omgeving van het gebouw Looproutes en looppaden Via een logische route komen bezoekers bij de entree. De hellingbaan begint echter wel aan de zijkant van het gebouw, waardoor mindervalide bezoekers een stuk moeten omlopen. De looproute vanaf de parkeerplaatsen en het trottoir tot de entree is berijdbaar voor mindervaliden. Het loopoppervlakte heeft een evenwijdig lopende rijbaan die door middel van een stoep duidelijk is afgescheiden. Er zijn weinig tot geen hoogteverschillen aanwezig op de route en er zijn ook geen obstakels (Afbeelding 14). Op de route naar de entree is een hellingbaan met valbescherming aanwezig om de entree te kunnen bereiken, maar het hoogteverschil dat overbrugd wordt is groter dan 0,25 meter dus de valbescherming voldoet hier niet aan de norm (Afbeelding 15). Er is keerruimte, maar door een boom onderaan de hellingbaan voldoet deze niet aan de minimale 2,10 bij 2,10 m (Afbeelding 16). Er zijn geen zitbanken aanwezig. Het oppervlak van het toegangspad is vlak, maar glad. Hierdoor voldoet het niet aan de norm. Verder is de enige routemarkering het bord dat wijst naar de ingang (Afbeelding 17).

Afbeelding 14, 15, 16, 17 Trottoir Er is een trottoiroprit aanwezig die voldoet aan de minimale breedte van 1,20 meter. Bij de op- en afrit op het trottoir is zowel boven als beneden voldoende ruimte aanwezig voor een rolstoel om te draaien. Ook is het trottoir ruim genoeg. Gids- en geleidelijnen Er zijn geen gidslijnen of geleidelijnen aanwezig, terwijl dit volgens de normen wel wordt voorgeschreven.

Parkeren Er zijn voldoende mindervalideparkeerplaatsen aanwezig op de parkeerplaats bij het gebouw. Deze staan aangegeven met een bord en een pictogram op het parkeervlak (Afbeelding 18). Van alle parkeerplaatsen staan de mindervalideplekken het dichtst bij de hoofdingang, maar nog wel op meer dan 25 meter afstand (de norm stelt dat dit minder dan 25 meter dient te zijn). De vakken zijn 3,40 meter bij 5,00 meter, en voldoen daarmee niet aan de minimale eisen. Ook is er geen vrije in- en uitstapstrook van 1,50 meter achter en naast de auto. Binnen 5 meter van de parkeerplaats is een trottoiroprit, maar het trottoir zelf is niet obstakelvrij. Dit komt door de parkeermeter die op het trottoir staat en tevens ook te hoog is. De knoppen zijn namelijk geplaatst op een hoogte van 1,45 meter (Afbeelding 19 en 20). Wel is de parkeermeter drempelloos te bereiken.

60

Toegankelijkheid van de gemeentelijke dienstverlening - Rekenkamer Hilversum

Afbeelding 18, 19, 20

Entree De hoofdentree is niet duidelijk herkenbaar en niet goed gemarkeerd. Afbeelding 17 laat de enige aanwezige aanduiding zien. De entree is bruikbaar voor mindervaliden aangezien het aanwezige hoogteverschil wordt overbrugd met een hellingbaan inclusief valbescherming. Echter is deze hellingbaan glad en voldoet de valbescherming niet aan de eisen. Entreedeur De vrije doorgang bij deuren is minimaal 85 cm breed. De entreedeur gaat automatisch open net zoals de tweede schuifdeur die volgt erna. Daarnaast is er nog de mogelijkheid om te bellen via de intercom die op een hoogte is geplaatst tussen de 0,90 en 1,20 meter en dus aan de norm voldoet. De doorkijkhoogte van de glazen deuren is goed. Voor de entreedeur is een vrije ruimte van 1,90 meter, maar dit voldoet niet aan de eis van 2,20 meter. Het portaal is ruim genoeg voor een rolstoel.

Balie, receptie en wachtruimte Balie en receptie De route van de entree naar de balie/receptie is duidelijk door het zwarte venster wat Afbeelding 21 de bezoeker naar de balie richt (Afbeelding 21). De balie is echter niet verlaagd, er is geen ringleiding en er bevinden zich geen zichtbare teksten en/of pictogrammen (Afbeelding 22). Wel is er een beeldscherm te vinden met een leesbare display die binnen de norm valt van een kijkhoogte tussen 1,20 en 2,00 meter. Verder zijn er geen loketten aanwezig en geen met de hand te bedienen zaken. Wachtruimte In wachtruimtes is een zitgelegenheid aanwezig met een goede ondergrond en een naastgelegen zone waar ruimte is voor een rolstoelgebruiker, kinderwagen of een hulphond. Afbeelding 22

Trappen/liften Trappen Op de trap zijn geen bordes aanwezig. De trapbreedte voldoet ruim aan de eis, echter is er maar aan één kant een trapleuning aanwezig (Afbeelding 23). De treden zijn gesloten en er zijn geen transparante treden toegepast. De markeringen met duidelijk contrast op de rand van elke trede ontbreken en ook aan het begin en het einde van de trap ontbreken de markeringen door helderheidscontrast over de gehele breedte. De leuningen lopen niet door aan het begin en einde van de trap en voldoen daarmee niet aan de eis van 0,30 meter. Ook is er geen tweede leuning voor kinderen en kleine mensen. Wel zijn de leuningen uitgevoerd in een contrasterende kleur.

Afbeelding 23

61

Toegankelijkheid van de gemeentelijke dienstverlening - Rekenkamer Hilversum

Liften Er bevindt zich een reguliere lift die voldoet aan de eisen van 2,20 meter diep zijn en 1,10 meter breed, dit is namelijk 2,20 meter diep en 1,35 meter breed. Voor de deur van de lift is een vrije draairuimte. De instructies van de lift zitten tussen de 1,05 en 1,18 meter hoogte wat niet voldoet aan de eis van tussen de 1,40 en 1,60 meter hoogte. De liftbediening zit tussen de 1,00 en 1,29 meter hoogte wat niet voldoet aan de eis van tussen de 0,90 en 1,20 meter hoogte. Aan de kant van de liftwand is een leuning bevestigd. Er is geen opklapbaar zitje aanwezig en ook een spiegel ontbreekt in de lift. De lift is wel goed herkenbaar door een goed contrast, zowel buiten als binnen de lift. Voor blinden en slechtzienden zijn knoppen met reliëf aangebracht.

Hellingbanen Hoogteverschil van 30,5 centimeter wordt overbrugd met een hellingbaan. De hellingbaan is 1,53 meter breed en voldoet daarmee aan de eis van minimaal 1,20 meter breed. Er is een keerruimte aanwezig onderaan de hellingbaan die voldoet aan de eis van 2,10 x 2,10 meter. De afscheiding inclusief leuning valt tussen de eis van 0,85-0,95 meter hoog, alleen zijn de openingen in deze afscheiding niet maximaal 10 cm breed (Afbeelding 24). De hellingshoek van de hellingbaan voldoet aan de norm. Afbeelding 24

Toiletten Route naar het toilet Er is een rolstoeltoegankelijk toilet aanwezig. Het is duidelijk aangegeven waar het mindervalide toilet te vinden is. Deze is bereikbaar zonder trap of treden en bevindt zich op minder dan 75 meter van de verblijfsplek (de plek waar iemand zich op een gegeven moment bevindt; het toilet is dus nooit meer dan 75 meter verwijderd). De route naar het toilet is zonder krappe ruimtes te bereiken voor iemand in een rolstoel of scootmobiel, en de vrije ruimte voor de toiletdeur voldoet aan de eisen. Toiletruimte Het oppervlakte van de toiletruimte voldoet aan de eisen en maar er is geen draaicirkel van 1,50 meter. De draaicirkel van 1,50 meter zou wel mogelijk zijn wanneer de verschoontafel zou worden verplaatst, nu hangt die namelijk in de weg (Afbeelding 25). De muren zijn licht effen en het plafond is wit, in lijn met de norm. De deur van het toilet draait naar binnen de toiletruimte in, wat niet volgens de norm is. Er zit geen aantrekbeugel aan de binnenzijde van de toiletdeur. Er is wel een werkende alarminstallatie aanwezig. Afbeelding 25 Toilet De zithoogte van het toilet zit tussen de 0,45 en 0,50 meter. Er zijn opklapbare armbeugels gemonteerd naast het toilet, alleen werken deze niet helemaal goed. De lengte en hoogte van deze beugels voldoen aan de eisen.

Aan één kant van de toiletpot is een ruimte van meer dan 0,90 meter breed en aan de andere kan van de toiletpot is een ruimte van 0,40 meter breed, wat in lijn is met de voorschriften. De toiletrol is vanaf het toilet zittend te bereiken. Wastafel De wastafel voldoet aan alle eisen.

62

Toegankelijkheid van de gemeentelijke dienstverlening - Rekenkamer Hilversum

Algemene punten Gangen De gangen in publieke zones zijn minimaal 1,80 meter breed en er zijn geen obstakels. De loopzones zijn niet afgebakend maar alles is een loopzone en de vrije hoogte is overal minimaal 2,30 meter. Er zijn geen hangende elementen aanwezig die niet voelbaar zijn op vloerniveau en er zijn ook geen hoogteverschillen. Deuren De vrije doorgangsbreedte en -hoogte voldoen aan de eisen. De horizontale deurgreep bevindt zich op een hoogte van 1,10 meter wat in lijn is met de norm. De glazen deuren Afbeelding 26 en puien zijn niet gemarkeerd op 1,40 tot 1,60 meter hoogte maar de deurgrepen lopen wel over de breedte van de deur (Afbeelding 26). Bewegwijzering Er is duidelijke bewegwijzering aanwezig in het gebouw die voldoet aan de norm. Inrichting Er is een goede basisverlichting en in de meubilering wordt gebruik gemaakt van helderheidcontrasten. Er is alleen wel een glazen tafeltje met zilveren tafelpoten in de wachtkamer (Afbeelding 27). Afbeelding 27 Overige opmerkingen Op de locatie is nog een andere ingang voor trouwerijen waarbij de deurbel voor rolstoelgebruikers om naar buiten te gaan wel veel te hoog is (Afbeelding 28). Daarnaast zijn de meeste ruimtes rolstoelvriendelijk maar is de publieke tribune die wordt gebruikt voor het bijwonen van vergaderingen in de raadszaal niet rolstoelvriendelijk terwijl dit wel wordt bijgewoond door inwoners.

Algemene aanbevelingen De glazen deuren kunnen een belemmering zijn voor slechtzienden. De glazen deuren die open staan geven aan dat het toegankelijk is voor publiek, wanneer de glazen deuren dicht zijn is het geen publiekelijk toegankelijke ruimte. Dit verschil is echter lastig te zien voor bezoekers omdat de enige aanduiding is dat de deuren gesloten zijn Afbeelding 28 en er een key (sleutel) voor nodig is.

63

Toegankelijkheid van de gemeentelijke dienstverlening - Rekenkamer Hilversum

Bijlage 4 | Casussen en vragen raadssessie Agenda raadssessie 18.15 – 18.30 uur 18.30 – 18.40 uur 18.40 – 19.00 uur 19.00 – 19.15 uur 19.15 – 19.30 uur 19.30 – 20.00 uur

Inloop Korte toelichting op het onderzoek Interactief onderdeel: casussen www.hilversum.nl Nabespreking casussen Kort benoemen onderzoeksbevindingen Vragen naar informatievoorziening en positie van de raad

Instructie interactief onderdeel Om een gevoel te krijgen bij de beleving van een inwoner van de gemeente Hilversum, doorloopt u een drietal casussen op de gemeentelijke website. U gaat dus met drie fictieve situaties in het achterhoofd bepaalde informatie zoeken of proberen een aanvraag te doen. Noteer hierbij welke stappen u heeft moeten doorlopen en welke eventuele obstakels u bent tegengekomen. Bent u bijvoorbeeld rechtstreeks bij het onderwerp terecht gekomen of heeft u moeten zoeken? Bij welke onderwerpen heeft u gekeken? Heeft u meerdere pagina’s moeten doorzoeken voordat u de juiste informatie vond? • • • •

U begint het doorlopen van iedere casus op www.hilversum.nl. U heeft maximaal 10 minuten de tijd per casus. Bent u eerder klaar met het doorlopen van Casus 1? Dan kunt u door naar Casus 2, enzovoorts. Zo kan iedereen minimaal twee en maximaal drie casussen doorlopen. Moet u persoonsgegevens invullen of iets verzenden? Dan kunt u daar stoppen. Na 20 minuten bespreken we de opvallendheden en ervaringen met elkaar.

Casus 1 U bent 30 jaar oud en woont samen met uw partner in het centrum van Hilversum. Helaas heeft uw partner onlangs een verkeersongeluk gehad, waardoor uw partner nu aangewezen is op een rolstoel. Vraag voor uw partner een rolstoel aan die aan huis wordt geleverd.

Casus 2 U maakt iedere avond een wandeling in de buurt en komt hierbij over de Sterrelaan. De riolering in deze straat wordt vervangen en de straat wordt opnieuw ingericht. U bent slecht ter been en bent bang dat de stoep niet goed toegankelijk zal zijn wanneer de stoep is opengebroken. Zoek op wanneer de Sterrelaan weer toegankelijk voor u is.

Casus 3 U heeft een lager inkomen en ontvangt geen bijstandsuitkering. U wilt graag op tennisles, maar u heeft weinig te besteden. U bent benieuwd of de gemeente hierin iets kan betekenen. Welke stappen doorloopt u?

Informatievoorziening en positie van de raad + + + +

Hoe beoordelen jullie je informatievoorziening als het gaat om het thema toegankelijkheid? Op welke manier worden jullie hierover geïnformeerd? Welke behoeften hebben jullie in de informatievoorziening over dit thema? Hoe zien jullie je positie als raad? Zien jullie die rol enkel als controlerend, of ook kaderstellend? o Willen jullie enkel geïnformeerd worden over dit thema, of ook betrokken worden bij planvorming? Wat hebben jullie nodig om die rol optimaal in te kunnen vullen?

64

Hoofdkantoor Groningen Schweitzerlaan 4 9728 NP Groningen Postbus 473 9700 AL Groningen

Uw contactpersonen Jaou Chateau – j.chateau@enneus.nl Jesse Hulsebosch – j.hulsebosch@enneus.nl Wiebe Dam – w.dam@enneus.nl

Kantoor Utrecht Arthur van Schendelstraat 650 3511 MJ Utrecht T. 050 – 711 52 55 info@enneus.nl www.enneus.nl