Jaarstukken 2021 - Aangepast na accountantscontrole met verklaring (toegevoegd 24 juni 2022)

Activiteiten ● Ondersteunen van amateurverenigingen middels subsidies. ● Stimuleren van programmatische samenwerking tussen de door de gemeente gesubsidieerde instellingen. Dit kan verschillende vormen hebben, zoals zomerprogrammering, culturele seizoensopening en amateurkunstfestival Iktoon. ● Onderhouden van landelijke netwerken en stimuleren van samenwerking met de culturele instellingen die in Hilversum zijn gevestigd. ● Subsidiëren van de lokale culturele basisinfrastructuur (BIS). Dit zijn een negental basisinstellingen, zoals het Filmtheater en De Vorstin. ● Starten met herziening van de BIS. ● Stimuleren van cultuureducatie en mediawijsheid door samenwerking met scholen en instellingen. Mede door het faciliteren van een cultuurcoördinatiepunt en cultuurcoaches. ● Deelnemen aan landelijk programma Cultuureducatie met Kwaliteit 2021-2024. ● Stimuleren van ontwikkeling creatieve broedplaatsen. ● Continueren van initiatieven zoals de stadsdichter, de kinderdichter en straatpoëzie.

46

JAARSTUKKEN 2021 GEMEENTE HILVERSUM | 47

Toelichting op activiteiten In 2021 heeft de gemeente wederom noodsteun verleend ter ondersteuning van culturele amateurverenigingen. Door de beperkende coronamaatregelen hebben culturele evenementen en programmeringen geen doorgang kunnen vinden. De gemeente heeft programmatische samenwerking gestimuleerd, maar door beperkende coronamaatregelen zijn culturele evenementen en (zomer)programmeringen niet gerealiseerd. In 2021 is de nieuwe cultuurnota opgesteld en daar is de evaluatie van de culturele basisinfrastructuur (BIS) in opgenomen. De cultuurnota dient in 2022 als startnotitie waarin aandacht is voor de BIS. In 2021 is cultuureducatiecoördinatiepunt Proloog gelanceerd middels een feestelijke kick off. Proloog coördineert vraag en aanbod in Hilversum op het gebied van hoogwaardige cultuureducatie. Zo maakt Proloog cultuureducatie bereikbaar voor alle kinderen via het primair, voortgezet en beroepsonderwijs in Hilversum. In 2022 gaat Proloog zich verder ontwikkelen en nog meer inzetten op kennisdeling. Via vier cultuurcoaches bij Grafisch Atelier Hilversum, Omgevingseducatie Gooi, Vecht- en Eemstreek en Wonderfeel wordt deelname aan cultuur bij alle Hilversummers gestimuleerd. Verschillende basisscholen hebben hun eindmusical in de Vorstin gehouden.

Het project Coronaproof on Stage stelde leerlingen van Hilversumse basisscholen in staat hun eindejaarsmusical binnen de coronabeperkingen op te voeren voor een publiek van familie en vrienden (door Events in Business, De Vorstin, NH Media, Beeld en Geluid, FC Klap). En door een samenwerking tussen Tante Jans en Hilversummers.nl konden cultuurmakers een aantal weken hun projecten online presenteren. Uiteenlopende cultuurmakers grepen deze kans, waardoor ze ondanks corona contact hielden met hun publiek.

Financiële analyse Bedragen x € 1.000 (- = voordeel, zonder teken = nadeel) Lasten

Baten

Saldo

Begroting na wijziging

4.709

-526

4.183

Realisatie

3.980

-544

3.436

Verschil (realisatie t.o.v. gewijzigde begroting)

-729

-18

-747

De uitvoering van plannen uit de Corona Herstelagenda plannen gebeurt grotendeels in 2022. Voor 2021 resulteert dit in een nog niet besteed budget van € 600.000. Voor 2022 zal de raad derhalve voorgesteld worden om € 600.000 te onttrekken vanuit de Reserve Corona Herstelagenda. Er is sprake van achterstalligheid in culturele activiteiten voor mensen die dat nodig hebben. Diverse in 2021 voorbereide incidentele culturele activiteiten hebben door covid 19 niet plaatsgevonden en daardoor is het budget voor éénmalige activiteiten Cultuureducatie onderbesteed. Cultuurcoaches hebben hiervoor een inhaal-programma voor de zomer van 2022 ontwikkeld dat éénmalig kan worden uitgevoerd. Hiermee worden mensen uit kwetsbare groepen geactiveerd. Daar is €76.000 voor nodig dat kan worden vrijgegeven door het onderbestede budget Cultuureducatie naar 2022 over te hevelen. Zie ook 1.2.1 Sportbeleid en activering. De impact van corona op culturele instellingen is nog steeds groot. Zo heeft Stichting Wonderfeel in de eerste helft van 2021 een netto schade ondervonden van in totaal € 46.800. Gezien het belang dat

47

JAARSTUKKEN 2021 GEMEENTE HILVERSUM | 48 het college hecht aan het overeind houden van de culturele instellingen in Hilversum en daarmee het behoud van culturele programmering en werkgelegenheid in de creatieve sector (ketenverantwoordelijkheid), is een matching van € 16.400 euro beschikbaar gesteld aan Wonderfeel. Daarmee is een bedrag van € 30.400 euro aan provinciale middelen beschikbaar gesteld als directe mede-ondersteuning. Cofinanciering blijft een voorwaarde om een beroep te kunnen doen op het restnoodfonds van de provincie. Het uitgangspunt van cofinanciering/matching blijft de huidige verdeling: 65% provincie en 35% gemeenten.

1.2.4. Musea De gemeente heeft een initiërende en faciliterende rol in het verbinden van media en cultuur in de stad, passend bij de identiteit van Hilversum als Mediastad. Het omvormen van de Kerkbrink tot Mediacultuurplein zorgt voor een levendiger plein in het centrum van de stad. Het streekarchief groeit uit tot een stabiele archieforganisatie.

Activiteiten ● Ondersteunen van Museum Hilversum ter bevordering van het mediacultuurprofiel en verbinding met andere instellingen, zoals Beeld & Geluid, de bibliotheek en de Zilveren Camera. ● Opbouwen van een toekomstgericht streekarchief, mede door middel van een regionale fusie. ● Uitvoeren van het gezamenlijk convenant met Museum Hilversum.

Toelichting op activiteiten De verantwoordelijk portefeuillehouders hebben in 2021 de intentie uitgesproken om de regionale fusie ten behoeve van een toekomstgericht streekarchief te laten plaatsvinden. Hier wordt nu een voorstel voor uitgewerkt ter besluitvorming in 2022.

Financiële analyse Bedragen x € 1.000 (- = voordeel, zonder teken = nadeel) Lasten

Baten

Saldo

Begroting na wijziging

1.371

-338

1.033

Realisatie

1.230

-356

874

Verschil (realisatie t.o.v. gewijzigde begroting)

-141

-18

-159

De gemeente heeft een initiërende en faciliterende rol in het verbinden van media en cultuur in de stad, passend bij de identiteit van Hilversum als Mediastad uitgevoerd binnen de gestelde financiële kaders. Het nadeel betreft afwijkingen op de loon- en organisatiekosten en dit wordt centraal toegelicht in de paragraaf Bedrijfsvoering.

1.2.5. Cultureel erfgoed Cultureel erfgoed heeft een verbindende werking in Hilversum vanuit ruimtelijk, sociaal en maatschappelijk perspectief. Als één van de identiteitsdragers van de stad draagt het bij aan de kwaliteit van de leefomgeving. De gemeente heeft een regierol

48

JAARSTUKKEN 2021 GEMEENTE HILVERSUM | 49

bij het beschermen, behouden en versterken van het cultureel erfgoed. We trekken samen met de eigenaren van monumenten op. Toekomstbestendig betekent dat er ruimte is voor transformatie van monumenten. Het doel hierbij is dat cultureel erfgoed zichtbaar en beleefbaar blijft, een verbindende kracht heeft en actief onderdeel is van een veranderende leefomgeving.

Activiteiten ● Positioneren van Hilversum als tuinstad in samenhang met de Omgevingsvisie en ruimtelijke opgaven. ● Beschermen en behouden van het cultureel erfgoed in Hilversum. ● Stimuleren van en adviseren over duurzaam transformeren van monumenten en rijksbeschermde stadsgezichten. ● Ondersteunen van eigenaren van monumenten met advies en financiële instrumenten. ● Uitvoeren van het convenant Zonnestraal en de waarde voor inwoners en bezoekers behouden.

Toelichting op activiteiten Tuinstad is een van de dragers van Hilversum. De waarde van Hilversum als tuinstad is meegenomen in de Omgevingsvisie en de ruimtelijke opgaven. De gemeente is actief geweest in het beschermen en behouden (restaureren) van het cultureel erfgoed in Hilversum. Daarin heeft zij eigenaren van monumenten bijgestaan met advies. Financiële middelen voor het ondersteunen van eigenaren van rijksmonumenten nemen echter steeds verder af. Afgelopen jaar is de inventarisatiefase van de Routekaart Religieus Erfgoed gedaan. Daarnaast zijn de Wybertjesfabriek en de aula aan de Bosdrift gerestaureerd en ook de villa aan de Oude Enghweg 21 is gereed gemaakt voor hergebruik. In 2021 is er begonnen met het vorm geven aan de Routekaart Religieus Erfgoed van Hilversum, een landelijk project van het ministerie van OCW waarvoor ook een decentralisatie uitkering is ontvangen. Hiervoor zijn gesprekken gevoerd met eigenaren van gebedshuizen in Hilversum en deze worden verzameld en beschreven in een inventarisatiedocument wat in 2022 aan de raad wordt gepresenteerd. Open Hilversum is een data platform gemaakt voor de inwoners van Hilversum. In 2021 is de Cultureel Erfgoed pagina op Open Hilversum gelanceerd, waar op een simpele manier wordt verteld wat cultureel erfgoed inhoudt.

Het is geen vervanging van de officiële website van de gemeente Hilversum, maar een aanvulling erop, om het cultureel erfgoed beleefbaar en zichtbaar te maken voor de inwoners van Hilversum. De uitvoering van het convenant Zonnestraal (2018) ligt niet op koers. Na eerdere vertraging bij het opstellen van het masterplan door de eigenaar is thans de beschikbare capaciteit vanuit de gemeente beperkt. Bestuurlijk is hierover gesproken en zijn afspraken gemaakt over het vervolgtraject.

49

JAARSTUKKEN 2021 GEMEENTE HILVERSUM | 50

Financiële analyse Bedragen x € 1.000 (- = voordeel, zonder teken = nadeel) Lasten

Baten

Saldo

Begroting na wijziging

584

-98

487

Realisatie

695

-60

635

Verschil (realisatie t.o.v. gewijzigde begroting)

111

37

149

In 2021 is het inventarisatiedocument afgerond voor de Routekaart Religieus Erfgoed. Dit wordt in 2022 aangeboden aan de gemeenteraad. De decentralisatie uitkering van het Ministerie van OCW voor de Routekaart Religieus Erfgoed is vrij besteedbaar en niet aan een periode verbonden. In oktober 2020 is de nieuwe MOP vastgesteld. De SIM en BRIM instandhoudingssubsidies vormen een dekking voor de voorziening van de nieuwe MOP. In 2021 is geconstateerd dat deze subsidie per abuis dubbel is opgenomen in de begroting met als gevolg een nadeel van € 54.000. Dit is gecorrigeerd met ingang van de begroting 2022.

1.2.6. Lokale media en bibliotheek Lokale media en de bibliotheek zijn voor de Mediastad van groot belang. De gemeente ondersteunt daarom de bibliotheek en innovatie van de lokale media.

Activiteiten ● Toegankelijk houden van de bibliotheek voor de inwoners van Hilversum. ● Ondersteunen van de bibliotheek van de toekomst, waarbij de vorm afhankelijk is van de ontwikkeling van Mediacultuurplein Kerkbrink. ● Ondersteunen van initiatieven uit lokale media met een innovatief karakter vanuit de Subsidieregeling lokale media 2020.

Toelichting op activiteiten In 2021 is invulling gegeven aan de Subsidieregeling lokale media 2020, waarvan de uitvoering was aangepast op de coronacrisis. Hiermee werd beoogd het bestaande lokale media-aanbod in stand houden dat dreigde te verdwijnen als gevolg van de coronacrisis, maar ook het versterken van de lokale nieuwsvoorziening. Voor de verdere invulling van Motie M18-109 is gestart met de oprichting van een Mediafonds en het realiseren van een bijbehorend plan en besluitvorming volgt in 2022.

Financiële analyse Bedragen x € 1.000 (- = voordeel, zonder teken = nadeel) Lasten

Baten

Saldo

Begroting na wijziging

1.839

-1

1.838

Realisatie

1.630

-3

1.627

Verschil (realisatie t.o.v. gewijzigde begroting)

-209

-2

-211

De uitvoering van motie M18-109 is in 2020 en 2021 tijdelijk ingevuld met de Subsidieregeling lokale media 2020. Deze regeling is op 19 mei 2021 opgeheven. Conform de motie zal op een meer onafhankelijke manier worden ingezet op behoud en versterking van lokale media en journalistiek, 50

JAARSTUKKEN 2021 GEMEENTE HILVERSUM | 51 via de oprichting van een onafhankelijk Mediafonds. Daarvoor wordt Stichting Mediafonds Hilversum opgericht. Dit is in 2021 niet gelukt, en wordt geagendeerd voor de raad van februari/maart 2022. Aan de raad wordt voorgesteld om € 144.000 over te hevelen naar 2022.

51

JAARSTUKKEN 2021 GEMEENTE HILVERSUM | 52

Bereikbare stad Hilversum is door haar centrale ligging en goede verbindingen met de rest van Nederland een gewilde plaats om in te wonen en te werken. Daardoor is de mobiliteit in en om de stad relatief groot. Een goede bereikbaarheid is essentieel om een aantrekkelijke woon-werk gemeente te zijn. De toenemende verkeersdruk zorgt er echter voor dat dit in gevaar komt. De bereikbaarheid en verkeersveiligheid van Hilversum zijn daarom een blijvend aandachtspunt. Hilversum wil een goed bereikbare stad zijn voor voetgangers, fietsers, trein- en busreizigers en automobilisten. De opgave van de stad is om zowel bereikbaarheid van buiten als de bereikbaarheid in de stad zelf te verbeteren door het aanpakken van verschillende knelpunten. De Mobiliteitsvisie is het instrument om de juiste balans tussen de verschillende vormen van vervoer uit te werken. De coronacrisis heeft mogelijk (lange termijn) effecten op de bereikbaarheid van en bewegingsmogelijkheden in de stad. De precieze gevolgen zijn nog onbekend.

Prestatie-indicatoren Nr. Wettelijk Indicator

Streef waarde

Realisatie 2021

Bron

Nee

Percentage inwoners dat wekelijks of vaker gebruik maakt van (elektrische) fiets

≥ 56%

58%

Hilversum Monitor

Nee

Percentage inwoners dat tevreden is over verplaatsing met auto

30%

30%

Hilversum Monitor

Nee

Percentage achterstallig onderhoud op wegen

≤ 17%

19%

Gemeente Hilversum

Nee

Waardering van de bereikbaarheid van het centrum per fiets

8,5

8,4

Hilversum Monitor

Nee

Aantal verkeersslachtoffers, per 1.000 inwoners ≤ voorgaand jaar

0,64

Nee

Percentage inwoners dat tevreden is over infrastructuur voor fiets

80%

78%

Water, Verkeer en Leefomgeving Hilversum Monitor

Nee

Waardering van de bereikbaarheid van het centrum per auto

6,0

5,4

Hilversum Monitor

Nee

Aantal geregistreerde verkeersongevallen, per 1.000 inwoners

≤ voorgaand jaar

4,2

Nee

Aantal elektrische laadpunten en tankpunten voor biobrandstoffen/(groen)gas, per 10.000 inwoners

22

57

Water, Verkeer en Leefomgeving Rijksdienst voor het Wegverkeer

Ambitie met activiteiten 1.3.1. Verkeer en vervoer Verbetering van de bereikbaarheid, de verkeersveiligheid en de doorstroming en het stimuleren van fiets en openbaar vervoer. 52

JAARSTUKKEN 2021 GEMEENTE HILVERSUM | 53

Activiteiten ● Vaststellen van de Mobiliteitsvisie en het uitvoeringsprogramma, in lijn met de Omgevingsvisie, met aandacht voor: stimuleren elektrisch vervoer, stimuleren van fietsgebruik, werken aan snel- door- en hoofdfietsroutes, transferialocaties, stedelijke distributie, inrichting routes naar OV-knooppunten, innovatieve parkeeroplossingen, gebruik van technologie, doorstroming verbeterende maatregelen en het benutten van wegwerkzaamheden voor oplossingen voor onder andere klimaatadaptatie. ● Uitvoeren van het regionale plan Hoogwaardig fietsnetwerk Gooi & Vechtstreek, ondersteund door subsidies van de provincie Noord-Holland. ● Uitvoeren en evalueren van het project nachttrein naar Amsterdam en Utrecht in samenwerking met de NS. ● Onderzoeken van mogelijk extra te nemen maatregelen bij de implementatie van het nieuwe vervoersplan van concessiehouder Transdev voor het busvervoer in de regio Gooi en Vechtstreek. ● Afronden van de werkzaamheden die alle bushaltes toegankelijk maken voor mindervaliden. ● Uitvoering door de provincie Noord-Holland van grote werkzaamheden inzake HOV in ’t Gooi, waaronder de onderdoorgang Oosterengweg, de busbaan en de natuurbrug. ● Stimuleren van de uitbreiding van het aantal elektrische laadpalen, met name op locaties die veel publiek trekken, in samenwerking met MRA-Elektrisch.

● Uitwerken van de variant ‘Overweg dicht voor autoverkeer’ bij de Kleine Spoorbomen. ● Aanpakken van verkeersonveilige situaties. Als gevolg van de afronding van de Top 10 wordt gestart met een nieuwe reeks. ● Voorbereiden op uitvoering van het opheffen van de niet actief beveiligde spoorwegovergang (NABO) Maartensdijkseweg. ● Ontwerpen en vaststellen van verplichte verkeersbesluiten voor bijvoorbeeld de snelheid op wegen, voorrang op kruispunten en de reservering van een gehandicaptenparkeerplaats. ● Vervangen van bestaande verkeersregelinstallaties naar intelligente-verkeersregelinstallaties (i-VRI). ● Onderhouden van de openbare verlichting en deze gefaseerd vervangen door LEDverlichting. ● Gefaseerd vervangen van geluidsreducerend asfalt op de buitenring. ● Beheren van de objecten ten behoeve van de verkeersmaatregelen (verkeersborden, verkeersregelinstallaties, bewegwijzering en straatmeubilair ten behoeve van verkeersregulering). ● Inspecteren, beheren en onderhouden van de civieltechnische kunstwerken (bruggen en tunnels). ● Uitvoeren van de gladheidsbestrijding conform het Gladheidsbestrijdingsplan. ● Uitvoeren van de straatreiniging conform het handboek Hilversum Buiten. ● Reguleren, faciliteren en uitvoeren van werkzaamheden ten behoeve van de gemeentelijke riolering. ● Verlenen van vergunningen voor het tijdelijk plaatsen van voorwerpen op de openbare weg.

● Verlenen van vergunningen ten behoeve van kabels en leidingen in gemeentelijk grond.

Toelichting op activiteiten De Mobiliteitsvisie 2040 met de titel ‘Hilversum: de stad voor groene, duurzame en innovatieve mobiliteit’ is in 2021 vastgesteld en in lijn met dat besluit wordt er gewerkt aan het uitvoeringsprogramma. De eerste fase van het uitvoeren van het regionale plan Hoogwaardig

53

JAARSTUKKEN 2021 GEMEENTE HILVERSUM | 54 fietsnetwerk Gooi & Vechtstreek is van start gegaan. Dit is ondersteund door subsidies van de provincie Noord-Holland. Het project nachttreinen naar Amsterdam en Utrecht is in eerste instantie uitgesteld vanwege de coronapandemie (daardoor was een evaluatie uiteraard niet mogelijk). Er wordt onderzocht hoe er in de komende jaren invulling gegeven kan worden aan dit project. Het toegankelijk maken van bushaltes voor mindervaliden wordt gedaan op basis van subsidies van de provincie Noord-Holland. De kosten voor dit project zijn afgelopen jaren fors gestegen. Voor een aantal bushaltes is nog geen subsidie ontvangen, deze worden in de toekomst toegankelijk gemaakt zodra de subsidie beschikbaar is. De voorbereiding van het opheffen van de niet actief beveiligde spoorwegovergang (NABO) Maartensdijkseweg ligt op koers, de uitvoering vindt in 2022 plaats. Het aanleggen van een tunnel in plaats van de overgang past binnen de begroting. Elk jaar worden een aantal bestaande verkeersregelinstallaties vervangen met intelligenteverkeersregelinstallaties (i-VRI). Dit is een langlopend project waarin de opdracht voor 2021 is uitgevoerd. Het onderhouden van de openbare verlichting en het gefaseerd vervangen daarvan door LED-verlichting is eveneens een langlopend project.

Noemenswaardig is tevens het project verkeersonderzoek Gijsbrecht van Amstelstraat, dit project vergde een grote tijdsinvestering. Naar aanleiding van de wensen van de stichting Ondernemersfonds De Gijsbrecht en de politiek is onderzoek gedaan naar de mogelijkheden en beperkingen van een andere inrichting van de Gijsbrecht van Amstelstraat en het effect hiervan op de doorstroming. Daarnaast is veel tijd besteed aan het onderzoek naar kortetermijnmaatregelen wat betreft de verbetering van de doorstroming op de Johannes Geradtsweg. In overleg met de buurt en bestuurders zijn maatregelen gekozen en in uitvoering genomen.

Financiële analyse Bedragen x € 1.000 (- = voordeel, zonder teken = nadeel) Lasten

Baten

Saldo

Begroting na wijziging

15.139

-946

14.193

Realisatie

15.190

-1.466

13.723

50

-521

-470

Verschil (realisatie t.o.v. gewijzigde begroting)

In 2021 heeft de gemeenteraad van Hilversum de mobiliteitsvisie vastgesteld. De resultaten van de deelonderzoeken worden in 2022 verwacht. Aan de raad wordt voorgesteld om € 275.000 over te hevelen naar 2022. Anderzijds was het proces van inspraak en participatie vanwege corona tijdsintensiever c.q. de samenhang met de vertraagde omgevingsvisie behouden moest blijven. Met als gevolg een nadeel van € 68.000. De winterperiode begin 2021 is qua weersomstandigheden bovengemiddeld streng geweest. De preventieve en curatieve maatregelen, vorstschade aan de asfaltwegen en het eerder uitvoeren van groot onderhoud aan het Dode Eind hebben geleid tot een nadeel van € 500.000. In 2021 zijn meer werkzaamheden uitgevoerd aan ondergrondse voorzieningen. Dit heeft geresulteerd in € 348.000 extra inkomsten. De extra kosten voor herstel van straatwerk bedroegen €

54

JAARSTUKKEN 2021 GEMEENTE HILVERSUM | 55 205.000. Het verschil tussen de extra baten en de extra lasten betreft een vergoeding voor versnelde achteruitgang van de verharding als gevolg van deze werkzaamheden (degeneratievergoeding). Voorbereidende werkzaamheden t.b.v. HOV zijn vertraagd. Gevolg is dat de in 2021 geplande uitvoering doorschuift naar eerste helft 2022. Dit heeft geresulteerd in een voordeel op de lasten van € 381.000. Aangezien alle kosten worden vergoed door de provincie Noord-Holland, is aan de batenkant een nadeel ter hoogte van hetzelfde bedrag. De planvorming variantenstudie fietsenstalling, in samenwerking met ProRail, duurt langer dan oorspronkelijk voorzien. In 2021 is het schetsontwerp gemaakt. De uitwerking naar een aanbestedingsdossier is verschoven naar 2022. Dit resulteert tot voordeel van € 212.000. Aan de raad wordt voorgesteld om € 212.000 over te hevelen naar 2022. Vanwege covid 19 maatregelen is in 2021 aan het project nachttrein geen uitvoering gegeven met als gevolg een voordeel van € 160.000. Ter voorbereiding van het Stationsgebied zijn meerdere opdrachten opgestart waarvan de uitvoering doorloopt naar 2022. Zo heeft de extra participatie van stakeholders en de beschikbare capaciteit inen extern er toe geleid dat onder andere de communicatie opdracht voor de branding zowel later in het jaar is gegeven als tot uitvoering is gekomen.

Ook loopt de opgave rondom uitbreiding van de stationshal door in 2022. Hierdoor is op het voorbereidingsbudget een voordeel ontstaan van € 94.000. Aan de raad wordt voorgesteld om dit voordeel over te hevelen naar 2022. In oktober 2021 is het raadsbesluit genomen over de Kleine Spoorbomen en gerelateerde mobiliteitsopdrachten. Voorbereidingskosten konden vanaf dat moment ten laste van dat krediet worden gebracht. Hierdoor resteert op het voorbereidingsbudget in de exploitatie een voordeel van € 74.000. Er zijn diverse werkzaamheden o.a. aan verkeersinstallaties uitgevoerd waarvoor vergoedingen vanuit derden zijn ontvangen. Dit levert een voordeel op van € 97.000. Kleine aanpassingen (>50.000 euro) ten behoeve van infrastructurele maatregelen worden niet ten laste van een van de kredieten gebracht (conform de financiële verordening 2018). Dit leidt tot een nadeel van € 64.000. Het 'verledden' van de openbare verlichting (inmiddels 60% LED) en anderzijds het ontkoppelen van portiekverlichting hebben geleid tot een afname van het energieverbruik. Er is sprake van een voordeel van € 88.000 op het verbruik van energie.

1.3.2. Parkeren We streven naar een evenwichtige parkeerbalans en het effectief gebruik van parkeerplaatsen ter bevordering van de bereikbaarheid en leefbaarheid van het centrum, werklocaties en buurten. Het gebruik van parkeerplaatsen wordt gereguleerd door het toepassen van parkeertarieven

Activiteiten ● Implementeren van besluitvorming in Q4 2020 over verlaagde parkeernormen rondom OVknooppunten. ● Ontwikkelen naar data-gestuurd parkeertoezicht door verder digitaliseren van de handhaving. ● Uitvoeren van de driejaarlijkse stadsbrede parkeertelling

55

JAARSTUKKEN 2021 GEMEENTE HILVERSUM | 56 ● Begeleiden en monitoren van het uitbesteedde werk aan verbonden partij Parkeerservice voor de handhaving op parkeren. ● Mogelijk uitbreiden van gereguleerd parkeren op initiatief van en in overleg met de buurt. ● Onderhouden van parkeervoorzieningen, waarbij technische innovaties worden onderzocht bij de vervanging van de verouderde installaties. ● Verlenen van parkeervergunningen en ontheffingen.

Toelichting op activiteiten De nota verlaagde parkeernormen rondom ov-kooppunten is vastgesteld en wordt gebruikt op diverse ontwikkellocaties. Het opstarten van data-gestuurd parkeertoezicht door het verder digitaliseren van de parkeerketen ligt op koers, hier vallen o.a. het aanpassen van parkeerautomaten en de invoering van de Parkeermonitor onder. De afronding vindt plaats in het eerste kwartaal van 2022. Het uitvoeren van de driejaarlijkse stad brede parkeertelling is uitgesteld vanwege de coronapandemie. Vanwege de geldende beperkingen rondom de pandemie zijn de uitkomsten van een telling niet representatief er is daarom bewust gekozen dit niet nu te doen. De uitvoering vindt plaats in februari 2022. Het uitbreiden van gereguleerd parkeren is op initiatief van en in overleg met de buurt op diverse plekken ingevoerd, o.a. op de Albertus Perkstraat. Voor een aantal andere locaties is een traject opgestart (bijvoorbeeld de Vitusbuurt). De gemeente kan hierin geen initiatief nemen, dit komt vanuit de buurt zelf. Parkeergarage Goudriaan was sterk vervuild en verpauperd. Er is apart budget vrijgemaakt voor het opschonen van de garage. Dit is bijna gereed. Het verlenen en verlengen van parkeervergunningen en ontheffingen liep door tijdens de coronapandemie. Verder heeft de coronapandemie fors effect gehad op de parkeerinkomsten van de gemeente.

Additionele op koers liggende projecten zijn: de advisering op omgevingsvergunningen en projecten, de behandeling van bezwaar- en beroepszaken en het vaststellen van de rol van de ‘Programmamanager Parkeren’, de werving daarvoor is inmiddels afgerond. Noemenswaardig zijn verder de actualisatie van onderdelen van het parkeerbeleid met beperkte impact en de actualisatie locaties en regels inzake Parkeren Op Eigen Terrein (POET). De afronding van deze twee laatste projecten vindt plaats in het eerste kwartaal van 2022.

Financiële analyse Bedragen x € 1.000 (- = voordeel, zonder teken = nadeel) Lasten

Baten

Saldo

Begroting na wijziging

4.082

-4.754

-672

Realisatie

4.160

-4.940

-780

78

-186

-108

Verschil (realisatie t.o.v. gewijzigde begroting)

Middels de RIB 2021-31 en 83 is de raad geïnformeerd over de parkeerinkomsten incl. naheffingen parkeeropbrengsten als gevolg van de coronacrisis. De vooraf ingeschatte en gemelde nadelen als gevolg van de coronapandemie vielen in de praktijk lager uit, hetgeen resulteerde in een voordeel van € 38.000. Het resterende bedrag vloeit terug in de reserve Covid 19.

56

JAARSTUKKEN 2021 GEMEENTE HILVERSUM | 57 Het uitvoeren van de driejaarlijkse stad-brede parkeertelling is uitgesteld vanwege de coronapandemie. De uitvoering vindt plaats in februari 2022. Aan de raad wordt voorgesteld om het voordeel van € 50.000 over te hevelen naar 2022.

57

JAARSTUKKEN 2021 GEMEENTE HILVERSUM | 58

Duurzame stad Hilversum is al een groene gemeente, maar staat voor een grote uitdaging om in de komende jaren nog groener te worden. In letterlijke zin betekent dat groener door het beschermen en uitbreiden van het groen dat de gemeente rijk is. Dit doen wij door initiatieven van bewoners te stimuleren en ondersteunen. Klimaatadaptatie en biodiversiteit zijn hierbij belangrijke thema’s. In figuurlijke zin heeft dat betrekking op de duurzaamheidsopgave waar we als gemeente voor staan, met name de energietransitie. Deze grote klus klaart de gemeente niet alleen. Alle inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en instellingen zijn hierbij nodig. De gemeente geeft het goede voorbeeld door grote stappen te zetten in het klimaatneutraal maken van de eigen organisatie.

Prestatie-indicatoren Nr. Wettelijk Indicator

Streef waarde

Realisatie 2021

Bron

75%

70%

GAD Meter

Nee

Percentage gescheiden afval t.o.v. de totale hoeveelheid ingezameld afval

Nee

Verminderen CO2-uitstoot van Hilversum

373 kiloton 372 kiloton (2019)

Nee

Grondgebruik: bossen en natuurlijk terrein

≥ 42,5%

42,3%

CBS

Nee

Percentage circulaire aanbestedingen t.o.v. het totaal aantal lopen contracten

25% (2022)

31%

Gemeente Hilversum

Nee

Duurzaamheidscore ecologisch kapitaal (0100)

≥ 54

57,5

Telos (Duurzaamheidsbalans)

Nee

Percentage woningen (voorlopig) energielabel B of beter

40% (2022)

34,2%

Klimaatmonitor

Nee

Percentage inwoners dat vindt dat in zijn/haar buurt voldoende groen is

≥ 75%

75%

Hilversum Monitor

Nee

Percentage hernieuwbare energie

10% (2022) 4.8% (2019)

Ja

Percentage hernieuwbare elektriciteit

2% (2022)

3,1% (2019)

RWS

Ja

Aantal kg huishoudelijk restafval per inwoner

100 kg

169 kg

CBS

Klimaatmonitor

Klimaatmonitor

Ambitie met activiteiten 1.4.1. Duurzaamheid en milieubeheer We gaan vol inzetten op het aardgasvrij-klaar maken van woningen. We versnellen de energietransitie om uiterlijk in 2040 afscheid te nemen van het aardgas. Deze klus klaart de gemeente niet alleen. We doen dit samen met inwoners, ondernemers, vastgoed eigenaren, bouwers, investeerders, maatschappelijke organisaties én medeoverheden. Voor de voorziening van duurzaam opgewekte energie ligt de focus op ‘zon op dak’. Ondertussen werken wij in regioverband de concept 58

JAARSTUKKEN 2021 GEMEENTE HILVERSUM | 59

Regionale Energiestrategie (RES) uit tot de RES 1.0, die onderdeel wordt van de Hilversumse Energietransitie. Een extra ambitie is om als gemeentelijke organisatie in 2022 klimaatneutraal te zijn. Er wordt toegewerkt naar de advieswaarden van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) voor luchtkwaliteit in 2030 voor fijnstof en stikstofdioxide. Dat zorgt voor minder ziekte, minder sterfte en een betere kwaliteit van leven. Het Schone Lucht Akkoord maakt de omslag van het voornamelijk sturen op het voldoen aan Europese grenswaarden, naar het realiseren van gezondheidswinst voor iedereen.

Activiteiten ● Vaststellen van het Programma Energietransitie Hilversum 2021-2025. ● Uitvoeren van jaarplan Energietransitie Hilversum 2021: • Stimuleren zonne-energie op daken, parkeerplaatsen en langs infrastructuur. • Energiebesparing en isoleren stimuleren, o.a. door de samenwerking met de Hilversumse energiecoöperaties, doorontwikkelen regionaal energiedienstenbedrijf. • Doorontwikkeling samenwerking met de stad (Hilversum100, Green Deals, Energiecoöperaties). • Opstellen leidraad duurzame gebiedsontwikkeling. ● Opstellen en vaststellen van de Transitievisie Warmte Hilversum: • Opstellen van een routekaart aardgasvrije gemeente in 2040, waarbij inzicht gegeven wordt in alternatieve warmtevoorzieningen, met een indicatie van de kosten, voor kansrijke wijken tot 2030. • Uitvoeren wijkaanpak Hilversumse Meent Aardgasvrij. • Organiseren van de Buurtenchallenge om actieve betrokkenheid te creëren en aan te sluiten bij kansrijke initiatieven t.b.v. het aardgasvrij-klaar maken van de buurt. ● Uitwerken Concept Regionale Energiestrategie (RES) tot de RES 1.0, om de realisatie van zonne-energie op daken, parkeerplaatsen en geluidsschermen te versnellen én kansrijke locaties voor zonne-energie nader te verkennen, waaronder vliegveld Hilversum. ● Realiseren van een klimaatneutrale organisatie o.a. door het verduurzamen van gemeentelijk vastgoed.

● Doorvoeren van circulaire economie in alle nieuwe aanbestedingen en verbeteren van circulariteit binnen lopende contracten waar mogelijk. ● Stimuleren van het verduurzamen van bedrijven en organisaties en een beroep doen op hun rol in de energietransitie. Zoals het inzetten van elektrische vervoersmiddelen voor het speciale doelgroepenvervoer door de regio Gooi en Vechtstreek. ● Verkennen van de mogelijkheden om de gemeentelijke duurzaamheidsfondsen voor bewoners en maatschappelijke organisaties uit te breiden. ● Meten van de luchtkwaliteit door de inzet van een Burgermeetnetwerk m.b.v. het dataplatform Open Hilversum (i.s.m. Smart City). ● Actief inzetten op het verkrijgen van subsidies ter ondersteuning van duurzaamheidsprojecten. ● Bijhouden van het bodeminformatiesysteem. ● Administratief afronden van de laatste panden van de A-lijst Wet geluidhinder. ● Sturen op de prestaties van de verbonden partij Omgevingsdienst Flevoland Gooi & Vechtstreek, die een aantal milieutaken voor de gemeente uitvoert. ● Uitvoeren van energieaudits bij bedrijven ter uitvoering van de landelijke wet Milieubeheer. ● Opstellen Schone Lucht Akkoord (SLA).

59

JAARSTUKKEN 2021 GEMEENTE HILVERSUM | 60

Toelichting op activiteiten In 2021 is vanuit het programma energietransitie veel werk verzet. Uit het vaststellen van het landelijk klimaatakkoord vloeien er voor gemeenten tal van uitvoeringsverplichtingen voort. De belangrijkste heeft Hilversum in 2021 afgerond. Door de vaststelling van beleidskaders zoals de Regionale Energie Strategie (RES 1.0) en de Transitievisie Warmte (TVW) kan de gemeente Hilversum de komende jaren concrete stappen zetten in de duurzame opwek van energie en de warmtetransitie in de gebouwde omgeving. Naast het zetten van kaders is de gemeente ook voortvarend aan de slag gebleven en gegaan met de uitvoering. In 2021 zijn we begonnen met het in uitvoering brengen van (RES-)projecten gericht op de duurzame opwek van elektriciteit. Belangrijkste hiervan was de intensivering van de inzet van de Greendeal coaches Kantoren en Mediapark gericht op zon-op-grote-daken. Mede hierdoor zijn zonnepanelen geïnstalleerd op de belangrijkste daken op het Mediapark en is de aanzet gegeven voor het grootste zon-op-dak project in de regio, door de ondernemersvereniging Hilversum Zuid West. Een project in voorbereiding is zon-op-parkeren in Kerkelanden. Tevens worden de kansen onderzocht voor een zonneveld op het vliegveld en kleinschaliger zonnevelden in het buitengebied.

Deze hebben een plek in de in 2021 afgesproken regionale ambitie om als regiogemeenten 20% van het elektragebruik te betrekken uit lokaal opgewekte bronnen. Eind 2020 heeft de gemeente samen met betrokken stakeholders € 4,5 miljoen rijkssubsidie toegekend gekregen voor de uitvoering van de proeftuin aardgasvrije wijk Hilversumse Meent. Deze proeftuin is in 2021 opgestart met uitgebreide communicatie en participatie en een koploperstraject waardoor er in 2022 20-30 woningen daadwerkelijk van het aardgas gaan. De leerervaringen en oplossingen die hier met het in 2021 gestarte regionaal EnergieDienstenBedrijf (EDB) worden opgedaan en ontwikkeld, hebben betekenis voor heel Hilversum. Deze vormen namelijk de basis voor de ontwikkeling door het EDB van zogenaamde standaard arrangementen/totaalpakketten (isolatie en installatie) voor verschillende woningtypen. Het EDB heeft samen met de energiecoöperaties en het DuurzaamBouwloket een centrale rol in de realisatie van de warmtetransitie, door het begeleiden en ontzorgen van woningeigenaren van advies naar realisatie. Gezamenlijk zullen de door het EDB ontwikkelde totaalpakketten via collectieve acties actief worden aangeboden aan woningeigenaren. In de wijk Acaciapark e.o. is de eerste pilot hiermee in 2021 gestart.

De komende jaren zullen we dit netwerk van partners binnen de warmtetransitie nog verder versterken en afspraken maken over de gezamenlijke aanpak. Een goed voorbeeld hiervan is ook de gemeentelijke betrokkenheid bij diverse initiatieven in Hilversum, zoals de verkenning van VERken, HET en Liander naar een warmtenet in Kerkelanden. O.a. hiermee is in 2021 invulling gegeven aan het advies van de Rekenkamer om als gemeente nadrukkelijk regie te voeren. De Rekenkamer wees daarnaast op het belang van een directere relatie tussen doelen/ambities, middelen/ instrumenten, rollen/bevoegdheden en resultaten/effecten. Dit is opgepakt met het in overleg met de raad ontwikkelde Dashboard Energietransitie, dat in samenhang met het jaarprogramma meer inzicht biedt in deze relatie. In de strijd tegen energiearmoede is er met de rijksbijdrage uit de Regeling Reductie Energiegebruik Woningen (RREW) extra inzet gepleegd op kleinere isolatiemaatregelen en energieadvies. In samenwerking hebben Hilverzon en HET in opdracht van de gemeente de uitvoering van de RREW opgepakt en hiervoor samen één ongedeelde werkorganisatie ingericht. In één jaar tijd is ruim 10% van de Hilversumse huishoudens bereikt.

Daarnaast zijn de bestaande regelingen vanuit de gemeente zoals de duurzaamheidslening verbreed naar een Duurzaam Wonen Lening, waarmee het aantal leendoelen en -vormen ten behoeve van verduurzaming van de woning is verruimd.

60

JAARSTUKKEN 2021 GEMEENTE HILVERSUM | 61 In het jaarplan energietransitie 2022 is, na overleg met de raadscommissie, aangegeven dat dit jaarplan in de plaats komt van het eerder aangekondigde programma energietransitie Hilversum 2021-2025. Over de redenen om vooralsnog niet aan te sluiten bij het Schone Lucht Akkoord is de raad geïnformeerd middels collegebrief van 30 november 2021.

Financiële analyse Bedragen x € 1.000 (- = voordeel, zonder teken = nadeel) Lasten

Baten

Saldo

Begroting na wijziging

2.588

-21

2.567

Realisatie

3.021

-369

2.652

433

-349

85

Verschil (realisatie t.o.v. gewijzigde begroting)

De ontvangen subsidies van het rijk (€ 301.000), betreffende de Proeftuin Aardgasvrije Wijken voor de Hilversumse Noordelijke Meent (PAW), Regeling Reductie Energieverbruik (RRE) en Regeling Reductie Energieverbruik Woningen (RREW) en twee subsidies van de provincie Noord-Holland voor aardgasvrije Meent en wijkwarmte Kerkelanden zijn ingezet ter dekking van de uitgevoerde activiteiten (228.000). Met het jaarplan energietransitie in 2022 wordt verder uitvoering gegeven aan deze projecten. Met het jaarverslag 2019 is een herbestemmingsvoorstel goedgekeurd ten behoeve van het krediet duurzaamheidsmaatregelen gemeentelijke panden. Dit betreft een rendabel krediet: de investering zou moeten worden terugverdiend door huurverhoging of energiebesparing. Hiervoor is een stelpost opgenomen van € 70.000 in de begroting, zijnde een te realiseren verlaging van kosten. Gezien het feit dat de duurzaamheidsmaatregelen in 2021 niet konden worden doorgevoerd, zijn ook de besparingen niet gerealiseerd. Dit levert een nadeel op van € 70.000 in 2021.

1.4.2. Openbaar groen en (openlucht) recreatie Hilversum is een groene stad, omringd door prachtige natuur- en recreatiegebieden. De gemeente heeft het doel de hoeveelheid binnenstedelijk groen op peil te houden, op plekken te vergroten en waar mogelijk te verbinden met de omringende natuurgebieden. Er ligt ook een sterke nadruk op het vergroten van de biodiversiteit en het klimaatadaptief maken van de stad. Groeninitiatieven uit de buurten worden door de gemeente gestimuleerd en waar nodig begeleid. Het Goois Natuurreservaat blijft zorg dragen voor de natuurgebieden.

Activiteiten ● Onderhouden van openbaar groen en daarbij participatie door bewoners in groenbeheer en onderhoud in buurten stimuleren en ondersteunen. ● Actualiseren Groenbeleidsplan met betrekking tot biodiversiteit, natuurinclusief bouwen en klimaatadaptatie. ● Actualiseren handboeken Hilversum Buiten. ● Monitoren van de biodiversiteit in de wijken. ● Actief deelnemen aan het GNR om ook in de toekomst de natuur en recreatiewaarden in natuurgebieden te vergroten en te ontwikkelen.

61

JAARSTUKKEN 2021 GEMEENTE HILVERSUM | 62

Toelichting op activiteiten Ondanks de corona is er veel gebeurd op het gebied van Openbaar groen en (openlucht) recreatie. Het afgelopen jaar zijn bewoners nauw betrokken bij groenbeheer en onderhoud. En mooi voorbeeld hiervan is het vergroenen van verschillende pleinen in 1221. Verder is de biodiversiteit gemonitord in verschillende wijken. Er is aandacht voor het openbaar groen bij de ontwikkelingen in de in ontwikkeling zijnde projecten. Daarnaast is het Beleid Natuurinclusief Bouwen geactualiseerd en unaniem door de raad vastgesteld. Dit beleidsplan gaat onder andere in op natuurinclusief bouwen. Het actualiseren van handboeken Hilversum Buiten is vertraagd en wordt waarschijnlijk gelijktijdig met de Omgevingsvisie opgepakt. Dit houdt in dat deze in 2022 of het eerste kwartaal van 2023 gerealiseerd zal zijn. Gekeken naar recreatiewaarden in natuurgebieden, doet de gemeente actief mee in het GNR door onder andere deel uit te maken van het bestuur.

Financiële analyse Bedragen x € 1.000 (- = voordeel, zonder teken = nadeel) Lasten

Baten

Saldo

Begroting na wijziging

6.660

-355

6.305

Realisatie

6.542

-328

6.215

Verschil (realisatie t.o.v. gewijzigde begroting)

-117

27

-90

Het programma groen is uitgesteld in afwachting van de omgevingsvisie. Deze wordt in de loop van 2022 vastgesteld. Om in 2022 verdere uitvoering te geven aan de doorontwikkeling van het programma groen wordt aan de raad wordt voorgesteld om € 125.000 over te hevelen naar 2022. In 2021 zouden 80 kastanjebomen vanwege de kastanjebloedingsziekte op de Johannes Geradtsweg vervangen worden. O.a. door het participatietraject heeft dit vertraging opgelopen. Om alsnog de kastanjebomen in 2022 te kunnen vervangen wordt een overheveling van € 107.250 naar 2022 aan de raad voorgesteld.

1.4.3. Riolering Het beheren en onderhouden van het riool is een omvangrijke gemeentelijke taak. Zeker nu klimaatverandering zorgt voor heftige buien en overstromingen en daarmee meer druk op het rioolstelsel. Een optimaal functionerend rioolstelsel met speciale aandacht voor klimaatadaptatie en duurzaamheid is ook in 2021 het uitgangspunt. Deze problematiek is meegenomen in het Gemeente Watermanagement Plan 2021-2026.

Activiteiten ● Uitvoeren van het Gemeente Watermanagement Plan 2021-2026 (GWP). ● Vervangen van 6,5 km in het rioolstelsel op jaarbasis, als onderdeel van 65 km vervangen tussen 2015 en 2025. ● Beheren en onderhouden van het rioolstelsel. Binnen de bestaande mogelijkheden wordt klimaatadaptatie tegelijkertijd gerealiseerd. 62

JAARSTUKKEN 2021 GEMEENTE HILVERSUM | 63 ● Afronden Infiltratieveld Hilversum-Noord (4m diep, 35m lang) om het rioolstelsel minder te belasten. ● Monitoren en bestrijden van overlast grond- en regenwater.

Toelichting op activiteiten Het afgelopen jaar is er onderzoek gedaan naar infiltratievoorzieningen, ook zijn er gratis infiltratiekratten geleverd. Er is veel media aandacht en aandacht op scholen geweest voor watermanagement, onder andere door het plaatsen van slimme watertonnen en de klimaattuin bij de Intratuin. Deze acties dragen bij aan de realisatie van het Gemeente Watermanagement Plan 2021-2026. In 2021 is ingezet op het vervangen, beheren en onderhouden van het rioolstelsel. Het vervangen van 6,5 km rioolstelsel gebeurd tegelijk met het vervangen van de wegen. Verder is er dit afgelopen jaar aandacht besteed aan het monitoren en bestrijden van overlast van grond- en regenwater. Dit is gedaan door op meerdere kritische plekken meters in het riool te instaleren. Dit zodat het riool nog verder verbeterd kan worden. Een andere activiteit voor 2021 was het afronden van het Infiltratieveld Hilversum, dit is in 2021 niet afgerond en vindt in 2022 of in 2023 plaats.

Financiële analyse Bedragen x € 1.000 (- = voordeel, zonder teken = nadeel) Lasten

Baten

Saldo

Begroting na wijziging

5.199

-7.917

-2.718

Realisatie

5.793

-8.165

-2.372

594

-248

346

Verschil (realisatie t.o.v. gewijzigde begroting)

De nacalculatie van de in de rioolheffing betrokken lasten en baten en het daaruit voortvloeiende voor- of nadeel wordt verrekend met de egalisatievoorziening riolering. Waar in de begroting 2021 rekening was gehouden met een onttrekking van € 1,2 miljoen, blijkt uit de nacalculatie dat er in werkelijkheid slechts € 477.000 onttrokken hoeft te worden. Ten opzichte van de raming is er een nadeel op de lasten van € 720.000. Dit wordt mede veroorzaakt door de systematiek van doorberekening van de personeelslasten (€ 287.000) aan de investeringen. Deze nieuwe systematiek was nog niet voldoende in onze begroting verwerkt. In het geval van de riolering betekent dit ook dat de investeringen hoger uitvallen en de hoogte van de spaarvoorziening riolering niet voldoende is om dit te dekken. Het voordeel dat is ontstaan als gevolg van deze kostentoerekeningsystematiek is nu onterecht ten gunste van de egalisatievoorziening gekomen terwijl de in 2021 gemaakte investeringen voor riolering niet volledig afgeboekt konden worden. Daarom stellen wij u voor om een bedrag € 287.000 (het voordeel als gevolg van kostentoerekening aan de investeringen) uit de egalisatievoorziening te onttrekken en dit bedrag in de spaarvoorziening te storten.

1.4.4. Afval De Grondstoffen en Afvalstoffendienst (GAD) Gooi & Vechtstreek voert namens de gemeente de afvalinzameling en –verwerking uit bij de huishoudens. In 2021 komt er nieuw, regionaal beleid voor huishoudelijk afval voor de komende vijf jaar; het grondstoffenbeleid. De landelijke doelen voor de circulaire economie vormen het relevante beleidskader. De gemeente houdt via de begroting van de GAD toezicht op

63

JAARSTUKKEN 2021 GEMEENTE HILVERSUM | 64

een effectieve en efficiënte afvalinzameling. Daarmee worden de tarieven voor afvalstoffenheffing voor de inwoner zo laag mogelijk gehouden.

Activiteiten ● Vaststellen van nieuw grondstoffenbeleid 2021-2025 in regionaal verband. ● Sturen op een goede en efficiënte uitvoering van de GAD.

Toelichting op activiteiten De nieuwe grondstoffenvisie voor de regio Gooi en Vechtstreek is in 2021 vastgesteld, met een positieve zienswijze vanuit de gemeenteraad van Hilversum. In deze visie staat de overgang naar steeds meer circulair afvalbeheer centraal, binnen het kader om het huishoudelijk afvalbeheer voor de inwoners netjes en tegen een zo laag mogelijk tarief uit te voeren. De uitvoering van de GAD scoort in de middenmoot van de landelijke afvalbenchmark, uitgevoerd door Rijkswaterstaat en de Nederlandse Vereniging van Reinigingsdiensten (NVRD), zie ook GAD meter 2020, gepubliceerd medio 2021. Deze benchmark is gebaseerd op gegevens uit 2019. De GAD scoort in de buurt van het gemiddelde voor de drie belangrijkste indicatoren; service, kosten en milieuprestaties. Het wordt steeds moeilijker om de tarieven voor de afvalstoffenheffing laag te houden. De kosten stijgen door toename van de verwerkingskosten, de benodigde investeringen om te voldoen aan de landelijke doelstellingen “Van Afval Naar Grondstof” en ook door de landelijke verbrandingsbelasting, terwijl de opbrengsten van ingezamelde grondstoffen tegenvallen op de (wereld)markt. Om de hogere kosten van de inzameling van huishoudelijk afval op te vangen is door het algemeen bestuur van de regio een bezuinigingsopgave vastgesteld voor de GAD voor de komende jaren.

Financiële analyse Bedragen x € 1.000 (- = voordeel, zonder teken = nadeel) Lasten

Baten

Saldo

Begroting na wijziging

8.788

-10.994

-2.206

Realisatie

8.979

-11.066

-2.088

191

-72

118

Verschil (realisatie t.o.v. gewijzigde begroting)

Structureel is er een stelpost van € 250.000 begroot als te verwachten teruggave vanuit GAD. De teruggave vanuit GAD betreft echter € 77.000. De teruglopende inkomsten op de exploitatie levert een nadeel op van circa € 173.000.

1.4.5. Economische havens en waterwegen Beheren en onderhouden van de huidige havens en waterwegen (inclusief de sluis).

Activiteiten ● Uitvoeren van regulier onderhoud van waterkeringen en afwatering, waarbij bij de vervanging van waterkeringen rekening wordt gehouden met natuurvriendelijke oevers. ● Uitvoeren van de jaarlijkse onderhoudswerkzaamheden, met name baggerwerkzaamheden, conform het onderhoudsplan. ● Onderhouden en bereikbaar houden van de binnenhavens en doorgaande waterwegen.

64

JAARSTUKKEN 2021 GEMEENTE HILVERSUM | 65 ● Beheren en onderhouden van schutsluis ’t Hemeltje en de vervanging van de technische installaties van de sluis afronden.

Toelichting op activiteiten De verschillende onderhoudsactiviteiten voor economische havens en waterwegen in 2021 liggen op koers. Alleen de uitvoering van het regulier onderhoud van waterkeringen en afwatering loopt wat achter. Er wordt naar gestreefd om deze activiteit in 2022 wel te realiseren.

Financiële analyse Bedragen x € 1.000 (- = voordeel, zonder teken = nadeel) Lasten

Baten

Saldo

Begroting na wijziging

375

-66

309

Realisatie

456

-48

408

Verschil (realisatie t.o.v. gewijzigde begroting)

81

18

99

Het in stand houden en onderhouden van de huidige natte infrastructuur heeft binnen de gestelde financiële kaders plaatsgevonden.

65

JAARSTUKKEN 2021 GEMEENTE HILVERSUM | 66

Middelen programma Primitieve begroting 2021

Programma 1. Wonen en leven 7.5 Begraafplaatsen en crematoria

bedragen x € 1.000 Wijziging Actuele Realisatie Verschil begroting begroting 2021 2021 2021 2021

635

30

665

676

11

8.1 Ruimtelijke ordening

2.661

817

3.478

4.211

732

8.3 Wonen en bouwen

3.848

287

4.135

5.001

867

Lasten thema Mooie stad

7.144

1.134

8.278

9.888

1.610

5.1 Sportbeleid en activering

977

125

1.102

893

-209

5.2 Sportaccommodaties

2.931

21

2.952

3.514

562

5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie

3.887

822

4.709

3.980

-729

5.4 Musea

1.371

0

1.371

1.230

-141

534

50

584

695

111

5.6 Media

1.680

159

1.839

1.630

-209

Lasten thema Levendige stad

11.379

1.177

12.556

11.943

-614

0.63 Parkeerbelasting

56

0

56

47

-9

2.1 Verkeer en vervoer

13.994

1.145

15.139

15.190

50

2.2 Parkeren

4.007

19

4.026

4.113

87

Lasten thema Bereikbare stad

18.057

1.164

19.221

19.350

129

395

-20

375

456

81

5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie

6.642

18

6.660

6.542

-117

7.2 Riolering

5.199

0

5.199

5.793

594

7.3 Afval

8.623

165

8.788

8.979

191

7.4 Milieubeheer

2.921

-333

2.588

3.021

433

Lasten thema Duurzame stad

23.779

-170

23.609

24.791

1.182

Totaal Lasten

60.360

3.305

63.665

65.972

2.308

7.5 Begraafplaatsen en crematoria

-535

0

-535

-398

137

8.1 Ruimtelijke ordening

-316

0

-316

-937

-621

8.3 Wonen en bouwen

-2.714

-560

-3.274

-3.333

-59

Baten thema Mooie stad

-3.565

-560

-4.125

-4.668

-543

-5

0

-5

-110

-105

5.5 Cultureel erfgoed

2.4 Economische havens en waterwegen

5.1 Sportbeleid en activering 5.2 Sportaccommodaties

-1.073

36

-1.037

-1.719

-682

5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie

-496

-30

-526

-544

-18

5.4 Musea

-338

0

-338

-356

-18

66

JAARSTUKKEN 2021 GEMEENTE HILVERSUM | 67 5.5 Cultureel erfgoed

-98

0

-98

-60

37

5.6 Media

-1

0

-1

-3

-2

Baten thema Levendige stad

-2.011

6

-2.005

-2.792

-787

0.63 Parkeerbelasting

-4.435

634

-3.801

-3.937

-136

2.1 Verkeer en vervoer

-546

-400

-946

-1.466

-521

2.2 Parkeren

-1.325

373

-952

-1.003

-51

Baten thema Bereikbare stad

-6.307

607

-5.700

-6.407

-707

2.4 Economische havens en waterwegen

-66

0

-66

-48

18

5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie

-355

0

-355

-328

27

7.2 Riolering

-7.917

0

-7.917

-8.165

-248

7.3 Afval

-10.994

0

-10.994

-11.066

-72

-476

455

-21

-369

-349

Baten thema Duurzame stad

-19.808

455

-19.353

-19.976

-623

Totaal Baten

-31.691

508

-31.183

-33.843

-2.660

Saldo van baten en lasten

28.669

3.813

32.482

32.129

-353

Mutatie reserve

-1.760

1.742

-18

187

205

Resultaat

26.909

5.555

32.464

32.317

-148

7.4 Milieubeheer

67

JAARSTUKKEN 2021 GEMEENTE HILVERSUM | 68

Programma 2: Zorg

Betrokken partijen Voor het realiseren van de bestuurlijke opgave werken wij samen met inwoners, ondernemers, bedrijven, instellingen en maatschappelijke organisaties. De belangrijkste betrokken partijen binnen het programma Zorg zijn: • Inwoners en ondernemers • Mantelzorgers en vrijwilligers • Regio Gooi en Vechtstreek (verbonden partij) en omliggende gemeenten • Gecontracteerde zorgaanbieders • Diverse medische en zorgpartijen zoals huisartsen, ziekenhuis Tergooi en zorgverzekeraar • Gecertificeerde instellingen • Raad voor Kinderbescherming • Onderwijsinstellingen • Kinderopvangorganisaties (peuterspeelzalen) • Woningcorporaties • Netwerken in de stad: zoals kerken en verenigingen voor ontspanning, sport, welzijn en cultuur

Kaderstellende nota's • • • • • • • • • • •

Kadernota Sociaal Domein Hilversumse Educatieve Agenda 2021-2024 (2021) Regionale onderwijsagenda 2020-2022 Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2020-2035 (2020) Uitvoeringsnotitie buurten 3.0 (2020) Beleidsplan bescherming en opvang Beleidsplan integrale schuldhulpverlening 2020-2024 (2019) Agenda Wmo-Welzijn in de wijk 2019 - 2021 (2019) Visie en Agenda Jeugdhulp 2019-2021 (2019) Transformatieplan “Zorg voor de Jeugd” Gooi en Vechtstreek (regionaal; 2019) Naar een financieel gezond domein (2021) 68

JAARSTUKKEN 2021 GEMEENTE HILVERSUM | 69 • • • •

Beleidsplan LHBTI 2019-2022 (2019) Agenda Lokale Inclusie (2020) Actieplan tegen eenzaamheid “Samen is leuker” (2020) Beleidsregels Schuldhulpverlening (2020)

69

JAARSTUKKEN 2021 GEMEENTE HILVERSUM | 70

Verbindende stad Hilversum wil bijdragen aan een gezonde en sociale samenleving voor alle inwoners. Buurtenbeleid is samen met inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties werken aan sterke sociale buurten. Mensen voelen zich meer verbonden met hun buurt en leefomgeving. Wijkgericht werken is er op gericht om verbondenheid, welzijn en preventie te versterken, met name voor mensen die het nodig hebben. Daarbij werken we vanuit het principe van positieve gezondheid. Door meer ondersteuning dichtbij te organiseren, is contact maken laagdrempelig en versterken we het zelfsturend vermogen en bestrijden we de eenzaamheid van mensen. Wijkcentra hebben een brede functie en in iedere wijk waar daar behoefte aan is, is dan ook een wijkcentrum. Hier kan men niet alleen terecht voor ondersteuning, maar er is ook gelegenheid voor ontspanning. De buurt bepaalt de programmering en daar waar nodig biedt de gemeente ondersteuning. Ondersteuning bieden we ook aan mantelzorgers, als vraagbaak, maar ook om richting te geven wanneer er specialistische hulp nodig is. Door te investeren op de verbindingen in de wijk kan zwaardere zorg voorkomen worden, zodat kosten beheersbaar worden.

Prestatie-indicatoren Nr. Wettelijk Indicator

Streef waarde

Realisatie 2021

Bron

Nee

Percentage volwassenen dat mantelzorg geeft

45%

35%

Hilversum Monitor

Nee

Percentage inwoners ouder dan 19 jaar met overgewicht

38,0%

42,1%

Gezondheidsmonitor volwassenen (en ouderen)

Nee

Percentage volwassenen met hoge emotionele/sociale eenzaamheidsscore

≤ 40%

28,9%

Nee

Waardering van inwoners over sociaal vangnet; mate waarin buurtgenoten elkaar ondersteunen Percentage inwoners dat (helemaal) mee eens is dat gemeente inwoners en organisaties betrekt bij de totstandkoming en uitvoering van beleid Percentage jeugd (4 tot 15 jaar) met overgewicht Percentage jeugd (4 tot 15 jaar) met ondergewicht

60%

57%

Gezondheidsmonitor volwassenen (en ouderen) Hilversum Monitor

≥ 40%

32%

Hilversum Monitor

≤ 10%

GGD

≤ 10%

22,6% (2019) 9,6% (2020)

Nee

Nee Nee

GGD

Nee

Percentage inwoners dat zich verbonden voelt met de buurt

85%

87%

Hilversum Monitor

Nee

Waardering van de inwoners over de buurt

8,0

8,0

Hilversum Monitor

Nee

Percentage inwoners dat zich de afgelopen 12 maanden heeft ingezet met aandacht voor buren in een zorgwekkende situatie

≥ 33%

39%

Hilversum Monitor

70

JAARSTUKKEN 2021 GEMEENTE HILVERSUM | 71 Nee

Nee

Nee

Percentage inwoners dat zegt bereid te zijn zich te willen inzetten voor de leefbaarheid van de buurt Percentage jongeren (2e en 4e klas middelbare school) dat minimaal 5 dagen per week voldoende beweegt volgens de NNGB Percentage inwoners dat zich de afgelopen 12 maanden heeft ingezet met vrijwilligerswerk

≥ 54%

53%

Hilversum Monitor

≥ 50%

40%

GGD (EMOVO)

≥ 38%

28%

Hilversum Monitor

Ambitie met activiteiten 2.1.1. Samenkracht en burgerparticipatie Versterken van het zelfsturend vermogen van bewoners via veerkrachtige netwerken, waarin maatschappelijke organisaties, bewoners, vrijwilligers en andere partners in de wijk samenwerken. Door de afstand van de netwerken tot de bewoner te verkleinen, kan er meer voorkomen worden, waardoor er een verschuiving van zwaardere naar lichtere zorg ontstaat.

Activiteiten ● Uitvoeren van de Agenda Wmo Welzijn, door passend bij de wijk de algemene voorzieningen, sociaal werk, samenwerking op gebied van vrijwilligerswerk en herkenbare ontmoetingscentra te versterken en eenzaamheid te voorkomen. De toegang van het Sociaal Plein en de (maatschappelijke) organisaties in de buurt en wijk zijn hier op aangesloten. ● Verbinden en versterken van bestaande netwerken en (bewoners)organisaties in de stad, zoals kerken en verenigingen op het gebied van ontspanning, sport, welzijn en cultuur. ● Ontlasten van de mantelzorger en het versterken van zijn/haar netwerk door hulp en ondersteuning (zowel individueel als collectief) te bieden die aansluit bij de behoefte. ● Uitvoeren van de notitie Buurten 3.0. ● Doorlopend identificeren van kansen en problemen in de wijk, op basis van de integrale wijkanalyses, en deze gezamenlijk oppakken en evalueren met inwoners en partners. ● Uitvoeren van de Agenda Lokale Inclusie. ● Uitvoeren van het beleidsplan LHBTI. ● Instellen van een diversiteitsraad als tweejarige pilot. ● Realiseren van een Digitaal Platform om laagdrempelig kennis en informatie van gemeente en partners te delen met bewoners en interactie te stimuleren rondom bewonersinitiatieven. ● Uitvoeren actieplan “Samen is leuker!” tegen eenzaamheid. ● Uitvoeren Actieplan Suïcidepreventie 2019-2021.

● Realiseren van het ontwerp voor de bouw van het nieuwe wijkcentrum de Lelie. ● Stimuleren georganiseerd bewonersoverleg in de wijken waar dat nog niet bestaat.

71

JAARSTUKKEN 2021 GEMEENTE HILVERSUM | 72

Toelichting op activiteiten De agenda WMO Welzijn is nog in uitvoering. In 2021 is een evaluatie in de raad besproken. Het versterken van de algemene voorzieningen in de wijk, heeft ervoor gezorgd dat er begeleiding aanwezig is en aangeboden wordt in de wijk, zichtbaar is en met korte lijnen werkt. Versa Welzijn en Stichting Mee bieden beiden ondersteuning aan mantelzorgers. De gemeente is er in geslaagd om goed in contact met onze netwerken en (bewoners-) organisaties in de stad te blijven om zo te weten wat er speelde in de wijken. Hiervoor zijn digitaal goede overlegmogelijkheden ontwikkeld: wijkoverleggen, netwerkoverleggen, spreekuren, overleggen met buurtbesturen en in Zuid heeft voor het eerst het Digitale Wijkspreekuur Zuid met succes plaatsgevonden. In de coronatijd is iedere week een update bijgehouden over de leefbaarheid in de wijken en buurten. Zo werden behoeften en/of knelpunten snel inzichtelijk en werd er, daar waar nodig, actie ondernomen. Ook zijn wij inwoners blijven stimuleren met elkaar en met ons in gesprek te blijven. Hiervoor hebben we nieuwe (digitale) vormen ontwikkeld, maar ook hebben we andere groepen inwoners bereikt door te investeren in het netwerk van het digitaal platform Hilversummers.nl. Het digitaal platform is in samenwerking met Stichting Hilversummers ontwikkeld en op 30 oktober 2021 feestelijk gelanceerd.

In 2022 wordt de website hilversum.nl vernieuwd. In 2021 zijn geen nieuwe wijkanalyses opgesteld. Deze wijkanalyses zijn basis voor het gesprek met wijkbewoners en actieve organisaties in de wijk over de 2 à 3 prioritaire thema’s per wijk. Door de covid19-situatie hebben deze gesprekken met de wijkwethouders in 2021 niet plaatsgevonden. Wel zijn de buurtcoördinatoren het hele jaar in contact gebleven (digitaal en fysiek) met inwoners en partners om in gesprek te blijven over kansen en problemen in de wijk. Daar waar het kon, is uitvoering gegeven aan oplossingen voor problemen of knelpunten. Ook is in het kader van de participatie voor de Omgevingsvisie 2021 wijkinput bij inwoners opgehaald, wat door buurtcoördinatoren meegenomen wordt in het gesprek over de prioritaire thema’s in de wijk. De agenda Lokale Inclusie en het beleidsplan LHBTI zijn beiden in uitvoering. Vanuit de agenda Lokale Inclusie is de Stichting Gooi- en Vecht gestart. De Diversiteitsraad is een 2-jarige pilot en loopt van 2021 tot en met 2022. Aanleiding is de motie M18/84 die door de gemeenteraad is aangenomen. De Diversiteitsraad wordt ondersteund door een netwerk van expertpartners en heeft als focuspunten gelijke kansen op de stage- en arbeidsmarkt. Daarnaast zijn er op tal van beleidsterreinen binnen de gemeente al wijzigingen doorgevoerd, bijvoorbeeld op HR-, sport- en cultuurgebied.

In de collegebrief van 8 december 2021 is hierover uitgebreid gecommuniceerd. Het actieplan ‘Samen is leuker!’ en het actieplan Suïcidepreventie 2019-2021 zijn beide in uitvoering. In het kader van het actieplan ‘Samen is leuker’ heeft Versa Welzijn in 2021 digitale netwerkbijeenkomsten georganiseerd. De in het actieplan Suïcidepreventie 2019-2021 opgenomen trainingen voor gatekeepers hebben door de covid19-situatie vertraging opgelopen. Wel is suïcidepreventie als maatregel opgenomen in de corona Herstelagenda. Ambtelijk is het ontwerp voor de nieuwe Lelie ontwikkeld. Verdere besluitvorming vindt in 2022 plaats. Vanwege de aanhoudende covid19-situatie is er een noodfonds in het leven geroepen voor buurthuizen en andere (kleinere) clubs. Dit fonds is als maatregel opgenomen in de corona Herstelagenda.

72

JAARSTUKKEN 2021 GEMEENTE HILVERSUM | 73

Financiële analyse Bedragen x € 1.000 (- = voordeel, zonder teken = nadeel) Lasten

Baten

Saldo

Begroting na wijziging

10.540

-348

10.191

Realisatie