Document · PDF

Jaarstukken 2021 - Aangepast na accountantscontrole met verklaring (toegevoegd 24 juni 2022)

GEMEENTERAAD 6 juli 2022, gemeente HilversumBij agendapunt: Jaarstukken 2021 Resultaatbepaling (1110428)35.663 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 5

Jaarstukken 2021

JAARSTUKKEN 2021 GEMEENTE HILVERSUM | 2

Inhoudsopgave Inhoudsopgave ........................................................................................................................................ 2 Leeswijzer ................................................................................................................................................ 3 Jaarverslag ............................................................................................................................................... 4 1. Beschouwingen ................................................................................................................................... 5 1.1 Algemene beschouwingen .......................................................................................................... 6 1.2 Coronacrisis ............................................................................................................................... 10 1.3 Financiële beschouwingen ........................................................................................................ 20 2. Programma verantwoording ............................................................................................................. 34 Programma 1: Wonen en leven.............................................................................................................

35 Programma 2: Zorg ................................................................................................................................ 68 Programma 3: Werken .......................................................................................................................... 87 Programma 4: Bestuur ........................................................................................................................ 103 Programma 5: Financiën en grondexploitaties ................................................................................... 118 3. De paragrafen .................................................................................................................................. 129 3.1 Lokale heffingen ...................................................................................................................... 130 3.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ............................................................................ 141 3.3 Onderhoud kapitaalgoederen ................................................................................................. 150 3.4 Financiering .............................................................................................................................

166 3.5 Bedrijfsvoering ........................................................................................................................ 181 3.6 Verbonden partijen ................................................................................................................. 189 3.7 Grondbeleid............................................................................................................................. 216 Jaarrekening ........................................................................................................................................ 219 4. Het overzicht van lasten en baten................................................................................................... 220 4.1 Het overzicht van lasten en baten 'in één oogopslag' ............................................................ 221 4.2 Toelichting op de verschillen................................................................................................... 222 4.3 Overzicht van incidentele lasten en baten .............................................................................. 243 4.4 Lasten en baten financieringsfunctie ...................................................................................... 250 4.5 Bezoldiging topfunctionarissen (WNT) ................................................................................... 251 5.

De uiteenzetting van de financiële positie ...................................................................................... 253 5.1 Balans ...................................................................................................................................... 254 5.2 Toelichting op de balans ......................................................................................................... 256 5.3 Investeringskredieten.............................................................................................................. 276 5.4 Staat van reserves ................................................................................................................... 289 5.5 Staat van voorzieningen .......................................................................................................... 293 5.6 Staat van overlopende passiva en activa, voortvloeiende uit rijks- en provinciale bijdragen 297 5.7 Gewaarborgde geldleningen ................................................................................................... 299 5.8 EMU-saldo ............................................................................................................................... 303 6. Bijlagen ............................................................................................................................................

304 6.1 Overzicht van taakvelden per programma.............................................................................. 305 6.2 Verantwoordingsinformatie over de specifieke uitkeringen (SiSa) ........................................ 308 7. Controleverklaring ........................................................................................................................... 320 8. In control verklaring ........................................................................................................................ 325 9. Specificatie risico’s .......................................................................................................................... 329

JAARSTUKKEN 2021 GEMEENTE HILVERSUM | 3

Leeswijzer De jaarstukken zijn het sluitstuk van de begrotingscyclus, en hebben een controlerende functie. Bij de controle zijn diverse aspecten van belang. De jaarrekening moet een getrouw beeld geven, en de baten en lasten en de balansmutaties, moeten op een rechtmatige manier tot stand zijn gekomen. Voorts is het jaarverslag vooral van belang voor de toetsing van de doelmatigheid en doeltreffendheid van het beleid. Door het vaststellen van de jaarrekening verleend de raad het college decharge voor het uitgevoerde financieel beheer. De jaarstukken van de gemeente moeten volgens artikel 24 van het Besluit begroting en verantwoording (BBV) ten minste bestaan uit: 1. Het jaarverslag; 2. De jaarrekening waarbij het jaarverslag ten minste moet bestaan uit: • de programmaverantwoording; • de paragrafen. en de jaarrekening ten minste moet bestaan uit: • overzicht van baten en lasten en de toelichting hierop; • de uiteenzetting van de financiële positie (balans en de toelichting hierop); • de bijlage met de verantwoordingsinformatie over specifieke uitkeringen; • een overzicht van taakvelden Het jaarverslag bevat de inhoudelijke ambities en de daarbij behorende resultaten en financiën, verdeeld over de begrotingsprogramma’s Wonen & leven, Zorg, Werken, Bestuur en Financiën & grondexploitaties.

De jaarrekening bevat financieel-technische overzichten, die inzicht verschaffen in de financiële situatie van onze gemeente. In hoofdstuk 1 zijn de algemene beschouwingen opgenomen. Dit is een terugblik op 2021 en bevat een resumé van de belangrijkste beleidsontwikkelingen. Het jaar 2021 heeft grotendeels in het teken van de coronacrisis gestaan, en heeft grote gevolgen gehad in de maatschappij. Daarom is dit jaar ook een coronaparagraaf toegevoegd. In hoofdstuk 1 zijn ook de financiële beschouwingen opgenomen waarmee in het kort het financiële beeld wordt weergegeven en toegelicht. Uitgebreidere informatie vindt u terug in de programmaverantwoording (hoofdstuk 2) waar per programma wordt ingegaan op ambities, activiteiten, indicatoren en financiën. Hoofdstuk 3 omvat de wettelijk verplichte paragrafen. De formele jaarrekening van de gemeente, waarop de controleverklaring van de accountant is gebaseerd, betreft de hoofdstukken: • 4 Overzicht van baten en lasten, • 5 Balans met toelichting en • 6 Overzicht van de taakvelden per programma en de SiSa-verantwoording. Gelet op de bestendige gedragslijn ‘rekening volgt begroting’ volgt de inhoud en volgorde van de jaarstukken zoveel mogelijk de inhoud en volgorde van de programmabegroting 2021. Ten opzichte van 2020 hebben geen grote wijzigingen plaatsgevonden in de jaarstukken.

Jaarverslag

JAARSTUKKEN 2021 GEMEENTE HILVERSUM | 5

1. Beschouwingen

JAARSTUKKEN 2021 GEMEENTE HILVERSUM | 6

1.1 Algemene beschouwingen Voor u liggen de jaarstukken over het jaar 2021 van de gemeente Hilversum. In deze jaarrekening 2021 leggen wij verantwoording af over de Programmabegroting 2021. Deze programmabegroting is tot stand gekomen in een tijd dat covid-19 (corona) de wereld al een tijdje in de greep had. De coronapandemie heeft ook in 2021 opnieuw een enorme impact op ons, onze inwoners, ondernemers en de samenleving als geheel gehad. We willen onze ondernemer, inwoners, culturele en maatschappelijke instellingen bedanken, want zonder hun inzet hadden we het de afgelopen twee jaar niet gered. 2021 was tevens het laatste volledige jaar van het vorige college. 2021 was het jaar waarin het burgemeesterschap van Pieter Broertjes enkele maanden door Charlie Aptroot werd waargenomen. Op het moment van bespreken in de gemeenteraad van deze jaarrekening is er een nieuwe burgemeester in de persoon van Gerhard van den Top, een nieuwe raad en nieuw college aangetreden. Eind 2021 nam ook de gemeentesecretaris Dick Emmer afscheid vanwege zijn benoeming tot gemeentesecretaris in Zwolle. Pilar Torres Barrera is inmiddels benoemd tot de nieuwe gemeentesecretaris van Hilversum. In 2021 zijn visies en plannen opgestart en opgesteld, die we de komende jaren gaan uitvoeren.

Die visies en plannen die in 2021 zijn opgesteld gaan onder andere over het sociaal domein, wonen, grondprijzen en mobiliteit. Hieronder staan we stil bij de belangrijkste ontwikkelingen in 2021 aan de hand van de grote thema’s uit de begroting 2021.

Grote thema's vanuit de programmabegroting 2021 Vanuit ons motto “zorgen voor nu en werken aan morgen” wordt er gewerkt aan het hier en nu, maar ook aan ontwikkelingen richting de komende jaren. Hieronder wordt per thema aangeven wat de belangrijkste ontwikkelingen en resultaten waren in het afgelopen jaar. Sociaal domein In 2021 is 83% van de aanvragen met betrekking tot de Wet maatschappelijke ondersteuning binnen de wettelijke termijn afgehandeld en daarmee is de ambitie gehaald. Met deze aanvragen worden individuele voorzieningen verstrekt. Er is ook gewerkt aan het meer en breder inzetten van algemene voorzieningen. Het aantal praktijkondersteuners GGZ Jeugd bij huisartsen is uitgebreid. Daarmee zijn er bij tweederde van de huisartspraktijken praktijkondersteuners aan het werk. De teams ‘Begeleiding in de Wijk’ zijn nu in de gehele stad beschikbaar en zijn verder verstevigd zodat inwoners laagdrempelig en toegankelijk in de wijk geholpen kunnen worden. In 2021 is het beleidsplan Bescherming en Opvang vastgesteld. Hierin zijn maatregelen uitgewerkt en wordt opvang en beschermd wonen volgens afspraak aangeboden. Er zijn meerdere buurtcirkels actief voor de doelgroep. Hiernaast is het door de Corona Herstelagenda mogelijk om meer inloopfuncties voor de GGZ-doelgroep te ontwikkelen. Het meldpunt voor personen met verward gedrag is actief.

Inkomensondersteuning In 2021 is er invulling gegeven aan diverse ambities. Zo zijn de landelijke inkomensregelingen voor door de coronacrisis getroffen ondernemers uitgevoerd.

JAARSTUKKEN 2021 GEMEENTE HILVERSUM | 7 Mede door corona is er een groeiende instroom van zelfstandigen in de schuldhulpverlening. Daarnaast is er in zijn algemeenheid een groei van de schuldenproblematiek te zien geweest. Op het begeleiden van inwoners met een grote afstand tot de arbeidsmarkt naar participatie (anders dan betaald werk) hebben de coronamaatregelen hun weerslag gehad. Door de maatregelen was het zeer beperkt mogelijk om mensen op kantoor te ontvangen, terwijl persoonlijk contact juist voor deze doelgroep erg belangrijk is. Dat geldt ook voor mensen met een arbeidsbeperking, waardoor de toeleiding naar werk van deze groep is vertraagd. Wijkgericht werken Wij zijn er als college in geslaagd om goed contact met onze netwerken en (bewoners-) organisaties in de stad te blijven houden. Hiervoor zijn digitaal goede overlegmogelijkheden ontwikkeld: wijkoverleggen, netwerkoverleggen en spreekuren. Om inwoners te stimuleren met elkaar en met ons in gesprek te blijven hebben we nieuwe (digitale) vormen ontwikkeld, maar ook hebben we andere groepen inwoners bereikt door te investeren in het netwerk van het digitaal platform Hilversummers.nl. Cultuur In 2021 heeft de gemeente wederom corona noodsteun verleend ter ondersteuning van culturele amateurverenigingen.

Door de beperkende coronamaatregelen hebben culturele evenementen en programmeringen beperkt of in aangepaste vorm doorgang kunnen vinden. De culturele basisinfrastructuur (BIS) is geëvalueerd en er is een start gemaakt met het opstellen van nieuw cultuurbeleid. Sport De buurtsportcoaches werken steeds meer samen met de eerstelijnszorg. Een mooi voorbeeld hiervan is de Wandel Challenge Hilversum. Ook bij de invoering van de Omgevingswet is het stimuleren van sport en bewegen in de buitenruimte is regelmatig onder de aandacht gebracht en het belang hiervan wordt ook door bewoners en organisaties gezien. In 2021 hebben de coronamaatregelen wederom veel impact gehad op de Hilversumse sport. Veel sportorganisaties hebben hun aanbod regelmatig moeten aanpassen en dat vroeg om veel inspanning en flexibiliteit. Sportscholen waren gedeeltelijk of zelfs helemaal gesloten. Samen met de gemeente is gekeken waar en in welke vorm sporten toch mogelijk was. Veiligheid Beperkende maatregelen, de lockdowns, het goed faciliteren van drukte in het centrum en de winkelgebieden, avondklok-rellen in het begin van het jaar en steeds terugkomende inzet op demonstraties voornamelijk tegen coronamaatregelen vroegen veel inzet van de ambtelijke organisatie. Deze demonstraties vonden wekelijks plaats in het centrum, maar vooral bij het Mediapark.

Met de inzet van onze partners, waaronder de politie en het OM, zijn deze over het algemeen rustig verlopen. Handhavers hadden en hebben hun contacten in de buurten en wijken en zijn dagelijks in wisselende diensten in de wijken. Zij werken structureel samen met de politie, de jongerenwerkers en jeugdboa’s in de integrale jeugdaanpak. De aanpak werpt zijn vruchten af, de meldingen van jeugdoverlast zijn in 2021 afgenomen. In samenwerking met de scholen is er een leerlijn ontwikkeld om jongeren uit de ondermijnende criminaliteit te houden. Omgevingsvisie Het traject om te komen tot de Hilversumse Omgevingsvisie 2040 is in het najaar van 2021 flink op stoom gekomen. De eerste stap van de participatieactiviteiten is eind 2021 afgerond. Het doorlopen

JAARSTUKKEN 2021 GEMEENTE HILVERSUM | 8 participatieproces krijgt veel waardering, ondanks dat de activiteiten door de coronacrisis deels online plaatsvonden. Wonen Met het Regionale Woonakkoord en de Woonvisie Hilversum zijn in 2021 de belangrijkste kaderstellende visies vastgesteld. In 2021 is de Taskforce betaalbare woningbouw opgericht. Dit betreft de samenwerking en afstemming tussen de gemeente en regionale woningcorporaties om de bouwopgave voor betaalbare woningbouw verder te brengen. Mobiliteit De Mobiliteitsvisie 2040 met de titel ‘Hilversum: de stad voor groene, duurzame en innovatieve mobiliteit’ is in 2021 vastgesteld en in lijn met dat besluit wordt er gewerkt aan het uitvoeringsprogramma. De eerste fase van het uitvoeren van het regionale plan ‘Hoogwaardig fietsnetwerk Gooi & Vechtstreek’ is van start gegaan. Gebiedsontwikkelingen Er zijn stappen gezet in verschillende gebiedsontwikkelingen en bouwprojecten. De uitvoeringsnota voor het Stationsgebied is vastgesteld. Voor postcodegebied 1221 is het Beeldkwaliteitsplan 1221 vastgesteld met daarin de gebiedspaspoorten voor zes ontwikkellocaties. De ontwikkeling van de wijk Anna’s Hoeve verloopt goed: de verschillende bouwvelden zijn er of komen tot ontwikkeling.

Verder is de beroepsprocedure in verband met de omgevingsvergunning voor bouwveld 5.2 afgerond, zodat het eigendom van het bouwveld kan worden overgedragen. Het masterplan voor het Arenapark is uitgewerkt in verschillende scenario’s. Voor buurthuis de Lelie en de Paulusschool is gestart met het ontwerp en zijn overeenkomsten opgesteld met de betrokken partijen. Ook is er een structuurvisie ontwikkeld voor het Bruisend Hart. Onderwijshuisvesting We hebben uitvoering gegeven aan het Onderwijshuisvestingsprogramma 2021. Onderwijshuisvesting is altijd een dynamisch geheel vanwege wisselende leerlingenaantallen en veranderende ambities. Economie en media De coronacrisis heeft hard toegeslagen in de economie van Hilversum. Met name de horeca, winkels, evenementen en bedrijven in de mediasector zijn hierdoor getroffen. Ook in veel andere sectoren is sprake van omzetdaling, of het uitblijven van investeringen. Tegelijkertijd zien we dat bedrijven zich aanpassen aan de nieuwe werkelijkheid en kansen die zich voordoen grijpen. Met ondernemersverenigingen, bedrijven en kennisinstellingen via het Platform Economie gaven we uitvoering aan de agenda Economie & Media 2020-2021: ruimte voor werk, voor talent en innovatie, voor positionering van Hilversum als aantrekkelijke vestigingsstad voor bedrijven, werknemers en bezoekers.

In 2021 is het economisch perspectief 2040 door de raad behandeld en is een belangrijke bouwsteen van de omgevingsvisie. Vanuit de regio werden financieringsmogelijkheden aangeboden om innovatie te bevorderen. Ook was er extra aandacht voor mogelijkheden voor om- en bijscholing. We hebben extra aandacht gehad voor bedrijven en sectoren die het moeilijk hebben. Zo is de 1,5m taskforce opgericht en zijn daarvoor subsidies verstrekt. Energietransitie en verduurzaming In 2021 zijn met de RES en de Transitievisie Warmte (TVW) de twee belangrijkste kaderstellende visies voor de energietransitie in de komende jaren vast gesteld. Vanuit de RES is de inzet op zonnepanelen-op-grote daken geïntensiveerd en zijn diverse projecten voorbereid en gestart (zonneweide vliegveld, zonnepanelen-boven-parkeren). Op het Mediapark zijn grootschalig zonnepanelen geplaatst en diverse aanvragen voor provinciale en landelijke subsidie

JAARSTUKKEN 2021 GEMEENTE HILVERSUM | 9 voor energiebesparing en zonnepanelen zijn voorbereid voor bedrijven op bedrijventerrein Hilversum Zuid-West. Vanuit de TVW is de keten energiecoöperaties – Duurzaam Bouwen Loket – Energie Diensten Bedrijf (EDB) versterkt. Zo is o.a. de laatste begroting met subsidie voor het EDB goedgekeurd en zijn in regionaal verband besluiten genomen over de financiering en scholing van energiecoaches. Met de uitvoering van de landelijke RREW- subsidie, die door loopt tot in 2022, bereiken de beide Hilversumse energiecoöperaties zo’n 5.000 huishoudens, waarvan 4.000 huurders, met gratis informatie, individueel advies en besparingsproducten. In 2021 is de proeftuin aardgasvrije wijk Hilversumse Meent opgestart met uitgebreide communicatie en participatie en een koploperstraject waardoor er in 2022 20-30 woningen daadwerkelijk van het aardgas gaan. De leerervaringen en oplossingen die hier met het in 2021 gestarte regionaal EnergieDienstenBedrijf (EDB) worden opgedaan en ontwikkeld, hebben betekenis voor heel Hilversum. De komende jaren zullen we dit netwerk van partners binnen de warmtetransitie nog verder versterken en afspraken maken over de gezamenlijke aanpak. In de strijd tegen energiearmoede is er met de rijksbijdrage uit de Regeling Reductie Energiegebruik Woningen (RREW) extra inzet gepleegd op kleinere isolatiemaatregelen en energieadvies.

JAARSTUKKEN 2021 GEMEENTE HILVERSUM | 10

1.2 Coronacrisis Ook in 2021 heeft de coronacrisis als gezondheids-, sociaal-maatschappelijke, economische en financiële crisis doorgezet. Het heeft een groot beroep gedaan op ieders geduld en aanpassingsvermogen. In de crisis heeft de gemeente zich gericht op het bestrijden van de sociaalmaatschappelijke en economische gevolgen. Daarnaast zijn binnen de beperkingen van covid-19 de reguliere en wettelijke taken uitgevoerd. Covid-19 heeft verstrekkende gevolgen voor de hele gemeente die zich niet beperken tot een bepaald programma. Door een paragraaf die specifiek gewijd is aan de coronacrisis toe te voegen aan deze jaarstukken kan een dwarsdoorsnede van de beleidsmatige en financiële gevolgen van de coronacrisis worden gegeven.

Verloop van de Coronacrisis De ontwikkeling van het coronavirus en de bestrijdingsmaatregelen hebben ons land in 2021 grotendeels in haar greep gehouden. Ook in 2021 bleef het verloop vanwege het grillige karakter van het virus moeilijk te voorspellen. Aan het begin van 2021 waren er scherpere maatregelen van kracht dan in 2020. Dit viel gelijktijdig met het opstarten van de vaccinatiecampagne, waarmee het begin van het einde van de acute gezondheidscrisis zou worden ingeleid. Gedurende het jaar zijn er verschillende mutaties van het virus wereldwijd opgedoken en diverse besmettingsgolven door het land geraasd, elk met afwisselende periodes van aangescherpte landelijke maatregelen. Waar halverwege september nog hoopvol de 1,5e meter maatregel werd losgelaten, werd ook 2021 uiteindelijk, net als 2020, afgesloten met een landelijke lockdown.

Voortzetting van de crisisbestrijding In de bestrijding van de crisis hebben we ook in 2021 voortgebouwd op de aanpak van de crisis uit 2020. Ook nu was onze aandacht gericht op de vier rode draden die we in oktober 2020 hadden gedefinieerd: 1. Ondernemers in zwaar weer en een toename op werk- en inkomensvoorzieningen 2. Opstapelende problemen rond kwetsbare doelgroepen 3. Zicht op ontwikkelingen bij organisaties in de stad 4. Toenemende kwetsbaarheid voor ondermijning In 2021 is de intensieve samenwerking tussen gemeente, Rijk en veiligheidsregio in de bestrijding van de coronacrisis doorgezet. Ook is er onverminderd ingezet op de Taskforce Anderhalve Meter waarin de gemeente optrekt met partners uit de retail, horeca, cultuur en sport in de stad. Tevens liep de landelijke inzet door om de economische gevolgen van de crisis op te vangen via diverse rijksregelingen, zoals de Tijdelijke overbrugging zelfstandige ondernemers (TOZO) en de Noodmaatregel Overbrugging Werkgelegenheid (NOW, uitgevoerd door het UWV). Nieuw ten opzichte van 2020 werd met ingang van 1 januari 2021 de Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK) in het leven geroepen. Deze regeling was bedoeld om een terugval in de inkomsten als gevolg van de coronacrisis voor huishoudens op te vangen en liep tot en met 30 september 2021.

De landelijke steunpakketten zijn richting het einde van het jaar afgebouwd, maar onder andere de Tegemoetkoming Vaste Lasten (TVL) en de NOW zijn vanwege de lockdown ook in het laatste kwartaal van 2021 van toepassing geweest. Parallel aan de landelijke maatregelen is er op 17 mei 2021 een gemeentelijke subsidie Anderhalve Meter beschikbaar gesteld voor kleine ondernemers (RIB 2021-42 Instellen subsidieregeling Anderhalve Meter Hilversum 2021). Deze regeling beoogde een eenmalige tegemoetkoming in de kosten die gemaakt werden in het kader van de anderhalve meter maatregelen, zoals kosten voor aanschaf van plexiglas schermen en stickers.

JAARSTUKKEN 2021 GEMEENTE HILVERSUM | 11

Van crisisbestrijding naar herstel Toen in de zomer van 2021 de vaccinatiegraad toenam en het aantal besmettingen leek af te nemen, was er zicht op een mogelijk einde van de coronacrisis. Waar we voorheen bezig waren met het bestrijden van de directe gevolgen van de crisis, was er nu ruimte om vooruit te kijken naar de toekomst. Dit vroeg direct ook om een andere rol van de overheid: van het bestrijden van de crisis naar samenwerken aan herstel. Met de vaststelling van de Corona Herstelagenda (oktober 2021 – oktober 2022) op 6 oktober 2021 door de raad is de ambitie uitgesproken om samen met onze partners in de stad het sociaaleconomisch herstel in de Hilversumse samenleving te bevorderen. Daarmee is de herstelagenda gericht op een breed herstel over meerdere sectoren die door de crisis zijn geraakt en daarmee een stevige basis voor de lange termijn neer te zetten. De basis van de Corona Herstelagenda loopt langs twee pijlers: sociaal en economisch herstel. De maatregelen die hieruit voortkomen zijn bedoeld om herstel te bewerkstelligen in de kansenongelijkheid en tweedeling die door de crisis is verergerd. In totaal investeert de gemeente € 1,6 miljoen in het coronaherstel.

Waar we bij de crisis spraken over rode draden, zetten we met de herstelagenda in op zeven groene lijnen van herstel, waarvoor in de Corona Herstelagenda elk weer afzonderlijke herstelmaatregelen zijn gedefinieerd. De zeven groene lijnen zijn: −

Sociaal: Stimuleren van gelijke kansen A. Versterken van sociale en onderwijskansen. B. Bevorderen en versterken van gezondheid. C. Inspelen op signalen van dreigende armoede en schulden.

−

Economisch: Herstel van economie en stad D. Werken aan werkgelegenheid. E. Ondersteunen van de lokale economie. F. Levendige stad op orde. G. Vergroten van weerbaarheid en veerkracht.

De Corona Herstelagenda is opgesteld met vier onvoorspelbare factoren in het achterhoofd: (1) de duur van de coronacrisis, (2) de volledige omvang van de impact van corona op de samenleving, (3) de mate waarin wij als overheid herstel moeten initiëren ten opzichte van herstel dat vanzelf gaat en (4) de beschikbaarheid van (externe) financiering. Inmiddels weten we dat de duur en de impact van de coronacrisis vlak na het vaststellen van de herstelagenda in hevigheid toenam, met nieuwe crisismaatregelen als gevolg. Omdat hier rekening mee is gehouden bij het opstellen van de agenda, heeft in het resterende deel van 2021 geen aanpassing aan de maatregelen uit de agenda plaatsgevonden. Tegelijkertijd vroeg de overgang van crisis naar herstel ook meer van onze samenleving dan eerder verwacht, onder andere omdat de crisis langer aanhield. Om organisaties hierin tegenmoet te komen is er, in navolging op de subsidie Anderhalve Meter, een subsidie voor het handhaven van het coronatoegangsbewijs beschikbaar gesteld, de subsidie Controle Coronatoegangsbewijs Hilversum 2021. In het voorjaar van 2022 zal bij de tussentijdse evaluatie uitgebreider worden stilgestaan bij de voortgang van de uitvoering van de Corona Herstelagenda.

Reserve Covid-19 Om de effecten van de coronacrisis op te vangen is de reserve Covid-19 in het leven geroepen (raadsbesluit d.d. 10 juni 2020). De raad heeft het college hierbij mandaat verleend om uitvoering te geven aan maatregelen ter bestrijding van de gevolgen van de coronacrisis. Daarbij zijn het doel, het 11

JAARSTUKKEN 2021 GEMEENTE HILVERSUM | 12 saldo van de bestemmingsreserve en de werkelijk gemaakte kosten (de realisatie) leidend. De reserve is in eerste instantie gevoed door een onttrekking van € 2,7 miljoen uit de algemene reserve. Nadien zijn de van het Rijk via de algemene uitkering verkregen covid-19 compensatiegelden voor het grootste gedeelte in deze reserve gestort. Het hiervoor in 2020 ontwikkelde beleid is ook in 2021 aangehouden. Met het in november 2020 vastgestelde afwegingskader van de reserve Covid-19 worden verzoeken tot financiële ondersteuning op een integrale eenduidige wijze beoordeeld. De reserve is bedoeld voor hulpvragen van Hilversumse organisaties, ondernemers en inwoners, alsook voor het opvangen van gemeentelijke uitgaven die door de coronacrisis onder druk zijn komen te staan. In 2021 is regelmatig getoetst of de stand van de reserve Covid-19 toereikend was om de mogelijke financiële nadelen van de coronacrisis op te vangen. In de Financiële impactanalyses Covid-19 IV, V en VI is een uitgebreide toets van het weerstandsvermogen van deze reserve uitgewerkt aan de hand van het Covid-19 risicoprofiel van dat moment. Vervolgens is beoordeeld of het op dat moment noodzakelijk was om de reserve uit eigen middelen (de algemene reserve) aan te vullen.

In 2021 was de ontvangen rijkscompensatie voldoende om de reserve niet uit eigen middelen aan te hoeven vullen. De stand van de reserve Covid-19 bedraagt aan het einde van 2021 € 2,924 miljoen (zie 5.4 Staat van reserves van deze jaarstukken). De reserve Covid-19 is in 2020 voor een periode van maximaal twee jaar ingesteld. Dat zou betekenen dat de reserve bij de jaarstukken 2021 opgeheven moet worden. Op dit moment is echter te zien dat sommige activiteiten, waarvan de lasten gedekt worden uit de reserve Covid-19, pas in 2022 zullen plaatsvinden. Om lopende zaken af te kunnen wikkelen, zal bij deze jaarstukken worden voorgesteld om de reserve ook in 2022 door te laten lopen en het besluit tot opheffen van de reserve in de volgende jaarstukken op te nemen.

Financiële effecten 2021 In dit onderdeel wordt op de financiële aspecten van de coronacrisis ingegaan, waarbij de volgende indeling wordt gehanteerd: • Financiële nadelen o Nadelen met dekking uit reserve Covid-19 o Overige nadelen (zonder dekking uit reserve Covid-19) • Financiële voordelen o Rijkscompensatiegelden algemene uitkering o Overige voordelen • Financiële voor- en nadelen als gevolg van specifieke regelingen

Financiële nadelen Ad 1. Nadelen met dekking uit reserve Covid-19 In totaal is in 2021 voor een bedrag van afgerond € 5,189 miljoen aan budgetten geraamd die het gevolg zijn van de crisis en uit de reserve Covid-19 gedekt moeten worden. In werkelijkheid zijn de nadelen in 2021 € 626.000 lager uitgevallen dan geraamd. Omdat maximaal de werkelijk gemaakte kosten worden onttrokken (conform het raadsvoorstel omtrent het instellen van de reserve Covid19), is de onttrekking uit de reserve Covid-19 hiermee samenhangend evenredig lager. Zo’n 90% van de gevraagde budgetten is daarmee daadwerkelijk benut. De volgende tabel geeft een overzicht van alle geraamde en gerealiseerde (werkelijke) uitgaven. In deze tabel zijn ook de nummers van de raadsinformatiebrieven en/of de datum van de behandeling van het raadsvoorstel vermeld.

JAARSTUKKEN 2021 GEMEENTE HILVERSUM | 13 + is nadeel, - is voordeel Nr

Omschrijving

Opbrengsten parkeren

2 3

Jaarstukken 2020 Regio Gooi en Vechtstreek Inhuur juridische ondersteuning (Wabo, horeca, milieu, handhaving) Gedoogbesluit terrassen en overkappingen Tegemoetkoming verhuurders amateursportorg. Inhuur cultuur (en economie) Noodsteun culturele instellingen Noodsteun energiecoöperatie HET Subsidieaanvraag coronaproof on stage Noodsteun buurthuizen en ontmoetingsplekken (Vonk) Totaal programma 1 Actieplan jeugd Capaciteit Sociaal plein

4 5 6 7 8 9 10 11 12 10

13 14 12 15 6 16 17

Noodsteun buurthuizen en ontmoetingsplekken (Meentwerf en st. Hilversumse Meent) Totaal programma 2 Ondersteuning Tomin Subsidieregeling Anderhalve Meter Capaciteit Sociaal plein

20 21 22

Realiseren Subsidieregeling Anderhalve Meter Inhuur economie (en cultuur) Uitvoeringsmaatregelen 2021 Anderhalve meter regeltafel Marktgelden Totaal programma 3 Organisatie Tweede Kamerverkiezingen Inhuur communicatie Inhuur juridische ondersteuning (Wabo, horeca, milieu, handhaving) Aanvullende ICT licenties digitaal thuiswerken Leges paspoorten, rijbewijzen en NID kaarten Inhuur adviseur veiligheid

Inhuur klantcontactcentrum

24 25 26 27 28

Inhuur team Business IT- ondersteuning Beveiliging hal stadskantoor Plan van aanpak herstelagenda coronacrisis Leges APV en Drank- en Horecawet Inhuur griffie Totaal programma 4 Wijziging verordening precariobelasting 2021 Invloed corona-maatregelen op WOZ-waardering Inhuur team Gegevenshuis Totaal programma 5 Onttrekking uit reserve Covid-19

18 19 3

29 30 31

RIB of Raadsvoorstel RIB 202131/83 RV 07-07-2021 RIB 2021-56 RIB 2021-21 RIB 2021-56 RIB 2021-31 RIB 2021-56 RIB 2021-56 RIB 2021-46 RIB 2021-64 RIB 2021-51 RIB 202031/81 RIB 2021-64

RIB 2021-31 RIB 2021-42 RIB 202031/81 RIB 2021-31 RIB 2021-31 RIB 2021-83 RIB 2021-56 RIB 2021-83 RIB 2021-56 RIB 2021-56 RIB 2021-83 RIB 2021-56 RIB 2020-70/ 2021-31 RIB 202156/101 RIB 2021-31 RIB 2021-56 RIB 2021-43 RIB 2021-56 RIB 2020-70 RV 21-04-2021 RIB 2021-31 RIB 2021-31

bedragen x € 1.000 Werkelij Raming Verschil k 1.007 969 -38 201 115

201 115

90 70 70 62 37 25 17 1.694 408 185

93 70 70 59 37 25 17 1.655 95 152

3 -3 -39 -313 -33

614 520 400 270

268 520 189 270

-346 -211 -

75 70 50 30 1.415 227 163 110

55 77 47 54 1.212 227 155 110

-20 7 -3 24 -203 -8 -

108 107 90

117 30 91

9 -77 1

147

60 52 40 41 25 1.087 228 79 72 379 5.189

84 73 2 37 25 1.098 228 102 330 4.563

24 21 -38 -4 11 -79 30 -49 -626

JAARSTUKKEN 2021 GEMEENTE HILVERSUM | 14 Hieronder volgt een toelichting op de afwijkingen groter dan € 50.000: 11. Voor het Actieplan jeugd was € 408.000 uitgetrokken en slechts € 95.000 uitgegeven in 2021. De activiteiten lopen door in 2022. In 2022 zal gevraagd worden het resterende bedrag alsnog uit de reserve Covid-19 te onttrekken. 14. In mei 2021 is de subsidieregeling anderhalve meter in het leven geroepen voor de kleinere ondernemers. Het oorspronkelijke budget van € 1,0 miljoen is later in het jaar (RIB 2021-83 Vijfde verzamel RIB financiële afwijkingen als gevolg van coronacrisis) bijgesteld naar € 400.000. Uiteindelijk zijn de verstrekte subsidies beperkt gebleven tot € 189.000. 21./23. Het aantal uit te geven paspoorten en rijbewijzen is eind 2021 zodanig gestegen dat het nadeel als gevolg van de gedaalde aanvragen eerder in het jaar deels is gecompenseerd. Vanwege de stijging moest er extra ingehuurd worden (zie ook RIB 2021-101 ‘Reserve Covid-19 aanvullende maatregelen gemeentelijke organisatie’). Dit kon niet meer vertaald worden in een begrotingswijziging. Zodoende is voor de inhuur een nadeel zichtbaar. Deze twee budgetten beïnvloeden elkaar onderling; de overschrijding op de inhuur wordt grotendeels gecompenseerd door het voordeel op paspoorten. 30.

Conform het advies van de VNG en de Waarderingskamer om de coronamaatregelen aan te merken als een bijzondere omstandigheid is de WOZ-waarde bepaald aan de hand van de toetsingsdatum (1 januari 2021) in plaats van wettelijke waardepeildatum (1 januari 2020). Door uit te gaan van de waarde op de toetsingsdatum 1 januari 2021 valt de OZB aanslag voor bepaalde objecten lager uit, waardoor de OZB opbrengsten ca. € 79.000 lager zouden uitvallen. Uiteindelijk is bij het opstellen van de jaarstukken gebleken dat de OZB opbrengsten niet-woningen zo veel hoger waren dan geraamd, dat het niet meer noodzakelijk is dit nadeel uit de reserve Covid-19 te dekken. Ad 2. Overige nadelen De opsomming van de voor- en nadelen hierboven is niet compleet. In het voorstel tot instelling van de reserve Covid-19 is aangegeven dat we alleen de lasten vanaf € 25.000 meenemen. Daarnaast moet eerst dekking zijn gezocht binnen de reguliere budgetten. Tevens zijn voor de uitvoering van twee maatregelen (TONK en handhaving quarantaineplicht) de budgetten rechtstreeks, zonder tussenkomst van de reserve Covid-19, verstrekt. Het gaat om een totaalbedrag van € 630.000 aan overige nadelen die een relatie hebben met de coronacrisis, maar (nog) niet ten laste van de reserve Covid-19 zijn gebracht: bedragen x € 1.000 Nr 1 2 3 4

Omschrijving

lasten

TONK Handhaving quarantaineplicht Thuiswerkvergoeding 2021 Overige Totaal

226 25 198 181 630

baten

Saldo

226 25 198 181 630

1. Het in de meicirculaire toegekende budget voor de uitvoering van de TONK (€ 376.000) is direct als budget opgenomen in de begroting 2021. Bij RIB 2021-81 inzake melding financiële afwijkingen sociaal domein 2021 (BUIG, Tozo, TONK en Jeugdwet) is de raad geïnformeerd dat de TONK nauwelijks aangevraagd werd. Als gevolg daarvan kon voornoemd budget met € 126.000 afgeraamd worden en dit bedrag in de reserve Covid-19 gestort worden. Er resteerde een budget van € 250.000 waarvan een bedrag van € 226.000 is uitgegeven.

JAARSTUKKEN 2021 GEMEENTE HILVERSUM | 15 2. In de septembercirculaire 2021 is € 120.000 beschikbaar gesteld voor de handhaving op de quarantaineplicht. Deze taak is voor de Veiligheidsregio Gooi en Vechtstreek uitgevoerd door de gemeente Hilversum (centrumgemeente). In eerste instantie zijn hiervoor bestaande opleidings- en trainingsbudgetten ingezet. Van het toegekende budget is slechts € 25.000 daadwerkelijk besteed. 3. Op basis van het recent afgesloten cao-akkoord is per medewerker € 300 corona onkostenvergoeding betaald. Het totaalbedrag voor alle medewerkers bedraagt € 198.000. Omdat het cao-akkoord pas recent is afgerond, was dit te laat om in 2021 hiervoor dekking te vragen uit de reserve Covid-19. Bij de behandeling van deze jaarstukken wordt alsnog voorgesteld dit bedrag te onttrekken aan de reserve Covid-19. 4. Overige: dit is een verzameling van kleine kostenposten, die binnen de reguliere budgetten zijn gedekt. De aard van de uitgaven zijn heel divers en over de volle breedte van de gemeentelijke organisatie gemaakt. De grootste posten zijn de tegemoetkoming sluiting kinderopvang (€ 46.000) en de huur van toiletten voor markt (€ 27.000).

Financiële voordelen Ad 1. Rijkscompensatiegelden algemene uitkering De gemeente ontvangt compensatie van het Rijk voor de gederfde inkomsten en extra lasten als gevolg van de coronacrisis. In hoofdlijnen kan er een onderscheid worden gemaakt tussen twee typen compensatiegelden: 1. Via de algemene uitkering uit het gemeentefonds ontvangen middelen 2. Specifieke regelingen die los van de circulaires worden uitgekeerd (deze worden verderop toegelicht) De hoogte van de covid-19 compensatiemiddelen die vanuit de algemene uitkering via de circulaires worden toegekend, volgen de generieke berekenmethodes van de algemene uitkering zelf. Deze middelen zijn zodoende, net als de algemene uitkering zelf, niet ‘geoormerkt’: gemeenten hebben de beleidsvrijheid om het geld dáár in te zetten waar het in die specifieke gemeente nodig is. De covid19 compensatiegelden die vanuit de algemene uitkering worden ontvangen, dienen ter compensatie van het totaal aan financiële nadelen van de gemeente als gevolg van de coronacrisis. Van de in 2021 ontvangen compensatiegelden vanuit de algemene uitkering en de besteding daarvan is het volgende overzicht te geven: bedragen x € 1.000 Circulaires Algemene uitkering Nr

Omschrijving

1 2 3 4 5 6 7 8

Storting reserve Covid-19 Storting algemene reserve Budget TONK Budget handhaving quarantaine Crisisdienstverlening (regio) Maatschappelijke opvang en OGGz (regio) Beschermd Wonen (regio) Vrouwenopvang (regio) Totale coronacompensatie

sept. 2020 805

dec. 2020 1.564

mei 2021 978

sept. 2021

dec. 2021 1.086

1.438 376 120 726 66

805

2.290

1.420

1.558

527 66 4 1.683

Het uitgangspunt is dat alle covid-19 rijkscompensatiegelden vanuit de algemene uitkering (de circulaires) in de Covid-19 reserve worden gestort. Uitzonderingen zijn gemaakt voor gelden

totaal 4.433 1.438 376 120 726 593 66 4 7.756

JAARSTUKKEN 2021 GEMEENTE HILVERSUM | 16 • • •

(5 t/m 8) waarbij, uit hoofde van onze regiofunctie, de uitvoerende taken bij de Regio zijn belegd; (3) bestemd voor het uitvoeren van TONK; (4) bestemd voor de handhaving quarantaineplicht.

1. Het bedrag ad € 1.086.000 dat volgens de decembercirculaire 2021 ten gunste van de reserve Covid-19 dient te komen, is nog niet verwerkt in de jaarrekening 2021. De decembercirculaire volgt namelijk ná de tweede tussenrapportage, wat de laatste mogelijkheid van een begrotingsjaar is om begrotingswijzigingen voor te leggen aan de raad. Bij de behandeling van de jaarstukken 2021 zal alsnog aan de raad gevraagd worden het bedrag van € 1.086.000 in de reserve Covid-19 te storten. 2. De in de septembercirculaire toegewezen coronacompensatie van in totaal € 1,438 miljoen is gestort in de algemene reserve in plaats van de reserve Covid-19. Dit ter compensatie van de onttrekking uit de algemene reserve van € 1,6 miljoen om de reserve Corona herstelagenda te vullen. Aanvullend zal in 2022 nog een bedrag van € 162.000 in de algemene reserve gestort worden van de volgens de septembercirculaire in 2022 te ontvangen coronacompensatie. 3. Het in de meicirculaire 2021 toegekende budget voor de uitvoering van de TONK (€ 376.000) is later in het jaar nog met € 126.000 verlaagd. U bent hierover geïnformeerd met RIB 2021-81 inzake melding financiële afwijkingen sociaal domein 2021 (BUIG, Tozo, TONK en Jeugdwet). Dit bedrag is alsnog in de reserve Covid-19 gestort. Ad 2.

Overige voordelen In de programma’s is terug te lezen dat er als gevolg van de coronacrisis ook financiële voordelen zijn in de begroting. De oorzaken zijn heel divers en in de programma’s toegelicht. In een aantal gevallen is sprake van uitgestelde lasten en wordt daarvoor een verzoek tot overheveling gedaan. Hieronder staat een samenvattende tabel, waarbij ook is aangegeven in welk thema hiervan melding is gedaan. Hierbij moet opgemerkt worden dat een voordeel niet altijd volledig het gevolg van de crisis is, maar dat daarnaast mogelijk ook andere oorzaken kunnen zijn. Het is niet altijd mogelijk de financiële gevolgen exact te splitsen. Vooruitlopend op het raadsbesluit over de resultaatbestemming, zou het netto voordeel uitkomen op € 807.000.

Omschrijving budgetten

Voordee l

Buurtsportcoaches

Progr . Nr. 1

Thema Levendige stad

Cultuureducatie

Nachttrein (mobiliteitsreserve)

Parkeertelling

overh./ reserve

bedragen x € 1.000 bedrag Netto overh. voordee /reserve l -125 -46

-171

Levendige stad

-76

Bereikbare stad

-160

Bereikbare stad

-50

Plannen buurten Handhaving/toezicht kinderopvang Impulsgelden onderwijs

Verbindende stad

-102

Verbindende stad

-61

nee

Kansrijke stad

-58

Re-integratie

-400

nee

-400

Opleidingskosten

-193

nee

-193

Facilitair

Werkende stad Effect. en efficiënt bestuurde stad idem

-107

nee

-107

Totaal

-1.378

-61 -58

-571

-807

JAARSTUKKEN 2021 GEMEENTE HILVERSUM | 17

Financiële voor- en nadelen als gevolg van specifieke regelingen Naast de ontvangen rijkscompensatie via de algemene uitkering zijn er diverse specifieke regelingen waar compensatiemiddelen voor zijn ontvangen. Specifieke regelingen en de kosten die daar vanuit onze organisatie tegenover staan, lopen niet via de reserve Covid-19 maar worden buiten de reserve om bij elkaar gezet. Deze worden zodoende niet gestort in of onttrokken aan die reserve. Waar specifieke regelingen niet kostendekkend zijn, of er sprake is van een gemeentelijke matchingsregeling, zal het tekort (of de niet gedekte kosten) wel ten laste van de Covid-19 reserve worden gebracht. Van de in de jaarstukken 2021 opgenomen bedragen het volgende overzicht: Nr 1 2 3 4

Omschrijving Tozo Noodfonds provincie Noord-Holland Tegemoetkoming verhuurders sportverenigingen (TVS) Controle Coronatoegangsbewijzen Totaal

lasten 6.967 47 7 207 7.228

bedragen x € 1.000 baten Saldo -7.134 -167 -30 17 63 70 -207 -7.308 -81

1. Voor ondernemers die door de lockdown minder of geen inkomsten meer hadden, heeft het Rijk in 2020 de Tozo (Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers) in het leven geroepen. Deze regeling, die lokaal werd uitgevoerd, liep door in 2021. Over 2021 komen de lasten in totaal uit op € 7,0 miljoen. Hiertegenover staan de vergoedingen van het Rijk en een bedrag aan terugontvangen voorschotten; per saldo is dit € 7,2 miljoen. Bij het vaststellen van de jaarstukken 2020 is de reserve Tozo ingesteld en zijn de in 2020 overgebleven middelen in deze reserve gestort met als doel de uitvoeringskosten in de toekomst te kunnen dekken. In lijn met vorig jaar wordt de raad ook in 2021 voorgesteld het voordeel als gevolg van de hoger ontvangen rijksvergoedingen (€ 167.000) in de reserve Tozo te storten. 2. Van de provincie Noord-Holland is een bedrag van € 30.000 aan subsidie ontvangen en uitgekeerd aan stichting Wonderfeel. Bij deze subsidie is cofinanciering/matching van de gemeente vereist, waarbij van de verdeling: 65% provincie en 35% gemeenten wordt uitgegaan. De gemeentelijke matching bedraagt € 16.500 (in totaliteit ontvangt stichting Wonderfeel € 46.500) en is ten laste van de reserve Covid-19 gebracht (onderdeel nr. 7 Nadelen met dekking uit reserve Covid-19). 3.

Om amateursportverenigingen financieel tegemoet te komen voor het niet of slechts beperkt gebruik kunnen maken van hun accommodatie heeft de gemeente in het eerste halfjaar 2021 de huur kwijtgescholden. De gemeente zelf werd door het Rijk gecompenseerd met de Tegemoetkoming verhuurders sportverenigingen (TVS) regeling, maar dit was geen volledige compensatie. Daarnaast heeft de gemeente Optisport gevraagd om eveneens de huurlasten kwijt te schelden van de binnensportverenigingen en daarvoor subsidie aan te vragen. De gemeente stond garant voor het verschil indien de door Optisport ontvangen subsidie lager zou zijn dan de gederfde inkomsten. Per saldo is een nadeel van € 70.000 ontstaan en onttrokken uit de reserve Covid-19 (zie nr. 5 Nadelen met dekking uit reserve Covid-19). 4. Het Rijk heeft middelen ter beschikking gesteld om de controle op coronatoegangsbewijzen door de horeca, cultuur, sport en overige organisaties mogelijk te maken. Middels een subsidieregeling heeft de gemeente Hilversum € 207.000 hiervoor uitgekeerd aan Hilversumse organisaties. Deze lasten worden volledig gedekt vanuit de rijksmiddelen.

Reserve Corona Herstelagenda De maatregelen uit de Corona Herstelagenda zijn aanvullend op de bestaande beleidsprioriteiten en de lasten waren niet voorzien bij het opstellen van de begroting 2021. De reserve Covid-19 biedt

JAARSTUKKEN 2021 GEMEENTE HILVERSUM | 18 dekking voor het opvangen van directe en onvermijdelijke gevolgen van de crisis (crisisbestrijding). Hiermee wordt geen financiële dekking geboden voor de herstelmaatregelen uit de Corona Herstelagenda. Voor de uitvoering van de herstelagenda is daarom door de raad een eigen bestemmingsreserve ingesteld, de reserve Corona Herstelagenda (raadsbesluit d.d. 6 oktober 2021). Deze reserve is gevuld door een onttrekking aan de algemene reserve van € 1,6 miljoen. De algemene reserve is vervolgens uit de ontvangen coronacompensatie vanuit het Rijk bij de septembercirculaire 2021 voor deze onttrekking gecompenseerd. De netto dekking van deze reserve is dus uit de corona rijkscompensatie gekomen. Voor het uitvoeren van de herstelagenda is in 2021 vervolgens deze € 1,6 miljoen via de reserve Corona Herstelagenda beschikbaar gesteld. Doordat de agenda pas in oktober 2021 is vastgesteld, zijn voor deze maatregelen in dat jaar nog weinig lasten gemaakt. Van het totaal beschikbaar budget is in 2021 slechts € 11.000 besteed en aan de reserve onttrokken. De stand van de reserve Corona Herstelagenda bedraagt aan het einde van het jaar € 1,589 miljoen (zie 5.4 Staat van reserves van deze jaarstukken). De uitvoering van de plannen loopt over het jaar heen en zal grotendeels in 2022 plaatsvinden.

In de voorjaarsnota 2022 is een evaluatie toegezegd van de Corona Herstelagenda. Gelijktijdig zal de raad voorgesteld worden om de niet in 2021 bestede middelen alsnog in 2022 te onttrekken uit de reserve Corona Herstelagenda.

Omschrijving Plan

Onderdee l

bedragen x € 1.000 Raming lasten 2021

Budget 2022

Opstellen gebiedsagenda centrum

120

Langdurig vergunnen tijdelijke situaties terrassen

(Door)ontwikkelen van suïcidepreventie en -nazorg

Beter zicht krijgen op zorgvraag en afgestemd aanbod

Begeleiding in de wijk versneld doorontwikkelen

135

Bewegen als interventie voor preventie

Versnellen/impuls geven (regionale) Human Capital Agenda

100

Versterken inzetbaarheid zzp’ers in de creatieve industrie

A1/D5

Impuls aan digitalisering MKB via SPOT035 Impuls levendige stad incl. herstel publieksvertrouwen en bereik Vergroten van culturele aanbod in de wijken

100

150

200

Stimuleren van transitie middels innovatie Optimaliseren aansluiten culturele ruimtevraag vs leegstand centrum Uitbreiden inloop/ontmoeting inwoners psychische kwetsbaarheid Ontwikkelen Sociale kaart voor inwoners en professionals

100

150

100

1.600

1.589

Uitvoering A21/160 Investeer in vrijwilligerswerk Totaal

Coronacrisis na 2021 Het landelijke beleid staat na 2021 in het teken van het ‘leven met het virus’. Er zou al met al sprake zijn van een overgang van een ‘pandemie’ naar een zogeheten ‘endemie’: het coronavirus zal aanwezig blijven, maar zal naar verwachting de maatschappij niet meer ontwrichten. Dit is onder andere het gevolg van de, op dit moment dominante en minder ziekmakende, Omikron variant van

JAARSTUKKEN 2021 GEMEENTE HILVERSUM | 19 het virus en de vaccinatiecampagne. Hoewel de besmettingscijfers nog altijd hoog zijn, worden er steeds minder mensen ernstig ziek van. In de afwegingen over landelijke bestrijdingsmaatregelen heeft dat geleid tot het (verder) openstellen van de maatschappij. De afgelopen twee jaren hebben laten zien dat covid-19 zich zeer grillig gedraagt. Met zekerheid een voorspelling doen is daarom niet mogelijk. Mogelijke opkomsten van nieuwe virusvarianten kunnen leiden tot aangescherpte maatregelen. Ook is de langere termijn bescherming van de vaccinaties of een doorgemaakte covid-19 infectie nog niet duidelijk. In de verwachting voor 2022 staat echter voorop dat er geen sprake meer zou moeten zijn van een acute crisisfase met de bijbehorende maatschappelijke en economische ontwrichting zoals we in 2020 en 2021 hebben gezien. De crisisfase zal daarmee in 2022 een afrondend karakter hebben. De focus van gemeente zal, in lijn met de Corona Herstelagenda, naar voren gericht zijn, op het herstel na de coronacrisis. De verandering van het ‘oude’ naar het ‘nieuwe normaal’ brengt eigen uitdagingen, maar ook kansen met zich mee. Ook in 2022 zal worden gemonitord of de reserve Covid-19 toereikend is voor eventuele verwachte financiële nadelen als gevolg van de coronacrisis.

Omdat dit jaar in het teken staat van de afronding van de gevolgen van de acute crisisfase, zullen er geen aparte financiële impactanalyses Covid-19 meer worden opgesteld. De raad zal middels de reguliere P&C cyclus worden geïnformeerd over de financiële afwijkingen als gevolg van de coronacrisis en over de stand en verwachting van de reserve Covid-19. Mogelijke langere termijneffecten van de coronacrisis, het effect van deze crisis op het ‘nieuwe normaal’, zullen vanaf de begroting 2023 in de reguliere programmabegroting worden opgenomen. De insteek is om bij de jaarstukken van 2022 aan de raad voor te stellen de bestemmingsreserve voor de coronacrisis, de reserve Covid-19, op te heffen.

JAARSTUKKEN 2021 GEMEENTE HILVERSUM | 20

1.3 Financiële beschouwingen De jaarrekening is een omvangrijk boekwerk dat voor een groot deel vanuit de financiële techniek is opgesteld. Om de jaarrekening beter te kunnen duiden, geven deze beschouwingen een samenvattend beeld van de financiële positie van Hilversum per 31 december 2021 en de resultaten over het boekjaar 2021. Gemeentefinanciën zijn complex. Toch werkt de financiële huishouding van een gemeente in de basis zoals iedere andere financiële huishouding. Naast de jaarlijkse baten en lasten die in de exploitatie staan, kan er voor aanvullende lasten geld uit reserves worden gehaald. Via de balans en de exploitatierekening kan snel inzicht worden verkregen in de financiën van Hilversum. In de balans komt de verhouding tussen de bezittingen (activa) en de daarvoor beschikbare eigen middelen (reserves) en financieringsmiddelen van derden (schulden) tot uitdrukking. In de exploitatierekening wordt duidelijk welke inkomsten de gemeente heeft en waar het geld aan wordt uitgegeven. Het jaarrekeningresultaat volgt uit het saldo van de inkomsten en uitgaven in dat jaar (gerealiseerd totaalsaldo baten en lasten) en de verrekening met de reserves (gerealiseerd resultaat).

Het saldo van inkomsten en uitgaven voor verrekening met reserves geeft aan of er per saldo middelen aan het eigen vermogen kunnen worden toegevoegd (bij een positief saldo), of dat er middelen aan het eigen vermogen moeten worden onttrokken (bij een negatief saldo). In de hierop volgende paragrafen geven we een korte financiële beschouwing van de jaarrekening inclusief de vermogenspositie, lichten we toe hoe het resultaat over 2021 is opgebouwd en hoe dit zich verhoudt tot het door de raad vastgestelde begrote resultaat.

Toelichting op het resultaat In het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV), de verslaggevingsregels van gemeenten, wordt onderscheid gemaakt tussen het gerealiseerd totaalsaldo van baten en lasten en het gerealiseerd resultaat. Het gerealiseerd totaalsaldo van baten en lasten bedraagt € 2,6 miljoen nadelig over 2021. Per saldo is tussentijds € 4,2 miljoen uit de reserves onttrokken, zodat het gerealiseerd resultaat afgerond € 1,6 miljoen voordelig bedraagt. Relevant voor het uiteindelijke resultaat is het 'resultaat na bestemming’. Dat is het resultaat na budgetoverhevelingen en aanvullende mutaties reserves, waarover de raad op 6 juli 2022 zal besluiten. Dit resultaat bedraagt € 3,2 miljoen nadelig. In onderstaande tabel ziet u hoe dit resultaat tot stand is gekomen: Bedragen x € 1.0000 (- = voordeel, zonder teken = nadeel) Financieel resultaat

Bedrag

Werkelijke lasten

294.275

Werkelijke baten

-291.696

Gerealiseerd totaalsaldo baten en lasten

2.578

Stortingen in de reserves

9.136

Onttrekkingen uit de reserves

-13.301

Gerealiseerd resultaat (afgerond)

-1.587

Resultaatbestemming: budgetoverhevelingen

3.740

Resultaatbestemming: mutatie reserves

1.055

Resultaat na bestemming

3.208

JAARSTUKKEN 2021 GEMEENTE HILVERSUM | 21

Toelichting Jaarrekeningresultaat 2021 Bij de jaarrekening vergelijken we het werkelijke resultaat met het door de raad vastgestelde begrote resultaat. Het rekeningresultaat werd bij de primaire Begroting 2021 op € 4,2 miljoen nadelig begroot. Door de tussentijdse besluitvorming door de Raad wordt dit oorspronkelijk begrote resultaat altijd bijgesteld. Het daadwerkelijke begrote jaarrekeningresultaat per 31 december 2021 is door de Raad bijgesteld naar € 0,6 miljoen nadelig. Het werkelijke (gerealiseerde) resultaat is € 1,6 miljoen positief en daarmee € 2,2 miljoen voordeliger dan begroot. Om een goed beeld te krijgen van de oorzaak van de afwijkingen is in onderstaande tabel weergegeven binnen welke programma’s verschillen optreden en hoe groot die zijn. Vervolgens worden de grootste afwijkingen (> 250k) toegelicht. Voor een uitgebreidere analyse per programma verwijzen wij u naar hoofdstuk 4.2 van de jaarstukken en de financiële analyses op de programmaverantwoording.

Bedragen x € 1.000 (- = voordeel, zonder teken = nadeel) Financiële afwijkingen per programma > 250k Bedrag Totaal Programma 1 Wonen en leven -148 Egalisatievoorziening riolering 720 Extra kosten gladheidsbestrijding 323 Structuurvisie mobiliteit -275 Afhandelingen bouwaanvragen omgevingsvergunningen 250 Overige verschillen per saldo < € 250 -1.166 Programma 2 Zorg -405 Jeugdzorg (openeinderegeling) 1.396 Coronacompensatie Bescherming en Opvang 597 Minder grote stijging WMO lasten -585 Toeslagen affaire -254 Overige verschillen per saldo < € 250 -1.559 Programma 3 Werken -1.092 Lagere kosten re-integratietrajecten -400 Teruggave BTW -263 Lagere kosten kwijtscheldingen -257 TOZO baten en lasten -245 Overige verschillen per saldo < € 250 73 Programma 4 Bestuur -1.689 Vrijval voorziening wethouderspensioenen -857 Digitale transitie 350 MRA -307 Overige verschillen per saldo < € 250 -875 Programma 5 Financiën 1.146 Algemene uitkering Decembercirculaire -2.826 Winstneming Anna's Hoeve/mutatie voorziening 2.086 Verkoop panden en gronden 756 Stelpost opties financieel beleid 750 OZB niet woningen -691 Vennootschapsbelasting -633 Stelpost stedelijke opgave -608 Stelpost inkomende subsidies 420 Extra kosten WOZ 370 Toevoeging voorziening grondexploitaties 345 Overige verschillen per saldo < € 250 1.177 Totaal afwijkingen -2.188

JAARSTUKKEN 2021 GEMEENTE HILVERSUM | 22 Toelichting afwijkingen Programma 1 Wonen en leven • Egalisatievoorziening riolering (720k N) De financiële afwijking voor de egalisatievoorziening riolering is de resultante van alle plussen en minnen voor de riolering. Door de “gesloten box” voor de riolering worden de “tegenvallers” in de exploitatie aan de voorziening onttrokken. Voor de voorziening riolering wordt de mutatie bepaald op basis van het behaalde resultaat op het product riolering en deze mutatie is pas bekend bij het afsluiten van het boekjaar en kan vanwege de late totstandkoming in het jaar niet meer aan de raad worden voorgelegd voor een begrotingswijziging. • Extra kosten gladheidsbestrijding (323k N) De winterperiode begin 2021 is qua weersomstandigheden bovengemiddeld streng geweest. De preventieve en curatieve maatregelen hebben geleid tot een nadeel. • Structuurvisie mobiliteit (275k V) Begin 2021 heeft de gemeenteraad van Hilversum de mobiliteitsvisie vastgesteld. Bij vaststelling is gelijktijdig besloten dat 11 onderwerpen middels deelonderzoeken nader onderzocht moeten worden. De resultaten van deze onderzoeken worden in 2022 verwacht. De kosten voor deze onderzoeken vallen deels in 2021 maar grotendeels in 2022.

Verzocht wordt middels resultaatbestemming daarom het resterende budget van 2021 over te hevelen naar 2022 zodat deze onderzoeken (die al lopen) ook betaald kunnen worden. • Afhandelingen bouwaanvragen omgevingsvergunningen (250k N) Door de toename van aanvragen bouwvergunningen in 2021 is extra capaciteit ingehuurd om de aanvragen af te handelen en toezicht te houden. De raad is hierover in RIB 2021-84 geïnformeerd. • Overige verschillen per saldo < € 250 (1.166k V) Deze afwijking wordt voornamelijk veroorzaakt doordat een aantal budgetten, beschikbaar gesteld voor incidentele projecten niet of niet volledig zijn uitgevoerd. Om er voor te kunnen zorgen dat deze projecten alsnog doorgang kunnen vinden, worden er middels resultaatbestemming voorstellen tot overheveling gedaan naar het jaar 2022. Programma 2 Zorg • Jeugdzorg (openeinderegeling) (1.396k N) Het nadeel wordt m.n. verklaard door een grote stijging van verblijfplekken. In sommige gevallen kunnen de kosten hiervoor oplopen tot € 20.000 per maand per kind. Hierbij zijn uitschieters naar boven mogelijk. Ten tijde van RIB 2021-81, waarbij het budget met € 1,8 miljoen is verlaagd, was niet voorzien dat de stijging zo groot zou zijn. • Coronacompensatie Bescherming en Opvang (597k N) Met de decembercirculaire zijn middelen beschikbaar gesteld ter compensatie van de meerkosten in de zorg voor Bescherming en Opvang.

Deze middelen zijn in rekening gebracht door de Regio Gooi en Vechtstreek. Dit nadeel wordt gecompenseerd door de hogere Algemene Uitkering in programma 5 Financiën. De decembercirculaire is per definitie te laat om in de lopende begroting te worden verwerkt en leidt daarom jaarlijks tot een afwijking in de jaarrekening. • Minder grote stijging WMO lasten (585k V) De zorglasten huishoudelijke hulp en begeleiding zijn in 2021 verder opgelopen tot € 17 miljoen (2020: € 16,3 miljoen). Dit is echter € 0,6 miljoen lager dan we eerder hadden voorzien. De huishoudelijke hulp komt uit zoals verwacht, waardoor het grootste voordeel toe te rekenen valt aan begeleiding- en dagbesteding. • Toeslagen affaire (254k V) In 2021 zijn voor de ondersteuning van de (potentieel) gedupeerden van de toeslagenaffaire middelen beschikbaar gesteld vanuit het Rijk via de SiSa regeling. Deze middelen zijn bedoeld om

JAARSTUKKEN 2021 GEMEENTE HILVERSUM | 23

•

in contact te komen met deze inwoners en eventuele plannen van aanpak voor de nodige ondersteuning op te stellen. Deze kosten zijn op meerdere onderdelen in de organisatie gemaakt en niet afzonderlijk gespecificeerd, derhalve worden de baten hier positief gepresenteerd. Deze baten betreffen geen financiële ondersteuning die de inwoners toekomen, maar de compensatie van de kosten die de gemeente maakt. Overige verschillen per saldo < € 250 (1.559k V) Deze afwijking wordt voor 250k veroorzaakt doordat een aantal budgetten, beschikbaar gesteld voor incidentele projecten niet of niet volledig zijn uitgevoerd. Om er voor te kunnen zorgen dat deze projecten alsnog doorgang kunnen vinden, worden er middels resultaatbestemming voorstellen tot overheveling gedaan naar het jaar 2022. Voor de overige verschillen per verwijzen wij u naar hoofdstuk 4.2 van de jaarstukken en de financiële analyses op de programmaverantwoording.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Hilversum&id=0916fffd-41b4-4387-9998-3a113f48f96d