Document · PDF

Eindejaarsrapportage 2023

GEMEENTERAAD 6 december 2023, gemeente HilversumBij agendapunt: Eindejaarsrapportage 2023 (1370315)10.619 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Inhoudsopgave 1. Inleiding ........................................................................................................................................................... 3 2. Resultaat Eindejaarsrapportage ...................................................................................................................... 4 3. Toelichtingen op de afwijkingen per programma ........................................................................................... 6 3.1 Wonen en leven.......................................................................................................................................... 7 3.2 Zorg ...........................................................................................................................................................11 3.3 Werken .....................................................................................................................................................14 3.4 Bestuur .....................................................................................................................................................16 3.5 Financiën en grondexploitaties ................................................................................................................20 4.

Investeringen .................................................................................................................................................23 5. Overzicht van taakvelden per programma ....................................................................................................25

EINDEJAARSRAPPORTAGE 2023 GEMEENTE HILVERSUM | 3

1. Inleiding De eindejaarsrapportage maakt deel uit van de planning & control cyclus van de gemeente Hilversum, zoals voorgeschreven in de financiële verordening. Het doel van de eindejaarsrapportage is om inzicht te verschaffen in de stand van de budgetten en het verwachte financiële resultaat aan het einde van het jaar. In de eindejaarsrapportage informeren wij u minimaal over financiële afwijkingen groter dan € 250.000 in lasten of baten per programma, en over belangrijke afwijkingen in de besteding van investeringskredieten (financiële verordening 2022, artikel 7 lid 1). Het vaststellen van deze rapportage draagt bij aan de rechtmatigheid van de jaarrekening in het kader van de accountantscontrole. De gerapporteerde financiële afwijkingen betreffen de afwijkingen zoals wij deze verwachten aan het einde van het begrotingsjaar. Dit jaar laten de ontwikkelingen zien dat de begroting bijstelling nodig heeft vanwege aanpassingen als gevolg van circulaires, de onverwachte Tweede Kamerverkiezingen, toenemende kosten in het sociaal domein en veranderingen in de uitvoering van projecten. Daarnaast heeft de gemeente, vanwege de oorlog in Oekraïne, de taak op zich genomen om vluchtelingen uit Oekraïne op te vangen volgens de "Opvang Ontheemden Oekraïne"-regeling.

Hierbij is de gemeente verantwoordelijk voor specifieke taken zoals de inrichting van de opvanglocatie, dienstverlening, en beveiliging, evenals algemene uitvoeringstaken zoals communicatie met de ontheemden en inwoners en het verstrekken van leefgeld. Het uitgangspunt is dat het kabinet de kosten die gemeenten en Veiligheidsregio's maken zal vergoeden. Nu blijkt dat voor dit jaar dat de baten vanuit het Rijk de uitgaven overtreffen. Dit heeft een voordeel tot gevolg en is als zodanig verwerkt in deze Eindejaarsrapportage. Ten tijde van de jaarrekening zal de raad worden voorgesteld het gerealiseerde voordeel te doteren aan de reserve Opvang Oekraïners. Deze rapportage omvat de effecten voor het jaar 2023 van zowel de meicirculaire als de septembercirculaire 2023. De meerjarige aanpassingen als gevolg van de meicirculaire zijn al opgenomen in de begroting voor 2024. De meerjarige effecten van de septembercirculaire voor de jaren 2024-2027 zullen worden verwerkt tijdens de besluitvorming van de voorjaarsnota 2024. Budgetoverhevelingen van 2023 naar 2024 worden niet behandeld in deze rapportage. Eventuele budgetoverhevelingen worden betrokken bij de vaststelling van de jaarrekening 2023. Bedragen x € 1.000 - is voordeel/+ is nadeel Omschrijving

2023

Oorspronkelijke begroting 2023 - 2027

-985

Voorjaarsnota 2023

1.010

Begroting 2024 - 2027

Totaal na begroting 2024 - 2027

Raadsvoorstellen

Eindejaarsrapportage

-771

Totaal na Eindejaarsrapportage

-745

EINDEJAARSRAPPORTAGE 2023 GEMEENTE HILVERSUM | 4

2. Resultaat Eindejaarsrapportage Mutaties Eindejaarsrapportage bedragen x € 1.000 - is voordeel/+ is nadeel lasten

baten

saldo

Programma's 01 Wonen en leven

7.422

-13.046

-5.624

02 Zorg

33.504

-35.050

-1.546

03 Werken

8.440

-700

7.740

04 Bestuur

1.932

1.949

05 Financiën en grondexploitaties

1.182

-12.350

-11.168

Resultaat voor mutatie reserves

52.479

-61.129

-8.650

7.600

Reserves 01

Wonen en leven

Zorg

279

Mutaties reserves

7.879

Resultaat na mutaties reserves

60.358

-61.129

-771

Het resultaat van de voorgestelde wijzigingen in deze eindejaarsrapportage resulteert, voor reservemutaties, in een voordelig bedrag van € 8,7 miljoen. Er wordt voorgesteld om € 7,9 miljoen toe te voegen aan de reserves. Na reservemutatie resulteert het saldo van de voorgestelde wijzigingen in deze eindejaarsrapportage, in een bedrag van € 771.000 voordelig. Aan de raad wordt voorgesteld de begroting hiervoor te wijzigen. Gedetailleerde uitleg van alle wijzigingen is te vinden in hoofdstuk 3 "Toelichting op de afwijkingen per programma". Vervolgens wordt de herziene begroting en meerjarenraming weergegeven na deze voorgestelde wijzigingen, inclusief het saldo van lasten en baten per programma en mutaties in de reserves. Reserves Er wordt voorgesteld om € 7,9 miljoen toe te voegen aan de reserves. De mutaties hebben betrekking op de oprichting en toevoeging van € 7,6 miljoen aan de bestemmingsreserve Gooise Natuurreservaat en een toevoeging van afgerond € 279.000 aan de reserve voor de opvang van ontheemden uit Oekraïne als gevolg van de meicirculaire .

EINDEJAARSRAPPORTAGE 2023 GEMEENTE HILVERSUM | 5 Investeringen Door interne en externe factoren is het soms noodzakelijk investeringskredieten tussentijds bij te stellen ofwel te actualiseren. De raad wordt voorgesteld om de kredieten te verhogen met afgerond €0,2 miljoen. Deze stijging is toe te rekenen aan het project 1e kanaalbrug. Onderstaande tabel geeft een overzicht van de bijstellingen op de investeringen per programma. Hoofdstuk 4 "Investeringen" bevat een toelichting op de voorgestelde wijzigingen in het investeringsprogramma. bedragen x € 1.000 - is verlaging/+ is verhoging Voorgestelde wijziging

Programma Programma 1: Wonen en Leven

200

Programma 2: Werken

Programma 3: Zorg

Programma 4: Bestuur

Programma 5: Financiën en Grondexploitaties

Totaal bedrag bijstellingen

200

Totaal na Eindejaarsrapportage bedragen x € 1.000 - is voordeel/+ is nadeel lasten

baten

saldo

Programma's 00

Kostenplaatsen

Wonen en leven

85.952

-50.174

35.778

Zorg

137.359

-41.192

96.167

Werken

75.991

-34.703

41.289

Bestuur

61.728

-2.369

59.358

Financiën en grondexploitaties

10.636

-247.017

-236.381

371.666

-375.455

-3.790

13.196

-1.334

11.863

Resultaat voor mutatie reserves Reserves 01

Wonen en leven

Zorg

279

Werken

-350

Bestuur

Financiën en grondexploitaties

254

-9.039

-8.785

Mutaties reserves

13.767

-10.723

3.044

Resultaat na mutaties reserves

385.433

-386.178

-745

EINDEJAARSRAPPORTAGE 2023 GEMEENTE HILVERSUM | 6

3. Toelichtingen op de afwijkingen per programma De eindejaarsrapportage informeert de raad over financiële afwijkingen van tenminste meer dan € 250.000 in zowel lasten als baten per programma voor het begrotingsjaar. De eindejaarsrapportage legt daarmee de nadruk op financiële aspecten en streeft naar een nauwkeurige inschatting van het verwachte resultaat aan het einde van het jaar. In dit hoofdstuk worden de afwijkingen per programma toegelicht. Het betreft de programma's: • • • • •

Wonen en Leven Zorg Werken Bestuur Financiën en Grondexploitaties

EINDEJAARSRAPPORTAGE 2023 GEMEENTE HILVERSUM | 7 3.1 Wonen en leven Toelichting op de wijzigingen

Omschrijving Aanvullen spaarvoorziening riolering

Bedragen x € 1.000 - is voordeel/+ is nadeel Lasten Baten Saldo 2023 2023 2023 652

652

Bij de jaarstukken 2022 was de spaarvoorziening riolering niet toereikend om de boekwaarde van de gerealiseerde vervangingsinvesteringen voor de riolen af te boeken. In lijn met de aanbevelingen van de accountant bij de jaarrekening 2022 wordt hiervoor extra gedoteerd aan de spaarvoorziening. Actualisatie kapitaallasten 2023

235

De belangrijkste reden voor de financiële afwijking wordt veroorzaakt door het feit dat kredieten die in 2022 zijn afgesloten leiden tot kapitaallasten in 2023. In 2022 werden er minder kredieten afgesloten dan oorspronkelijk begroot, vooral voor onderwijshuisvesting en sportaccommodaties, wat in 2023 resulteert in een voordeel van € 700.000. Daarnaast zijn er andere voor- en nadelen die elkaar grotendeels opheffen: a) Een nadeel van € 95.000 door het afschrijven van de resterende boekwaarde van verkochte activa. b) Kapitaallasten voor nieuwe initiatieven op basis van het coalitieakkoord, zoals het verbeteren van de verkeersveiligheid voor voetgangers en fietsers en fietsveiligheid rondom scholen, waarvoor nog geen uitgaven zijn gedaan, wat leidt tot een voordeel van € 50.000. c) Financiële afwijkingen met betrekking tot rioleringskosten ten opzichte van de begroting worden verrekend met de egalisatievoorziening riolering, wat resulteert in een voordeel van € 45.000 voor de kapitaallasten. Het voordeel van afgerond € 700.000 heeft effect op een viertal programma's: Programma 1 Wonen en Leven: Nadeel € 235.000 Programma 2 Zorg: Voordeel € 370.000 Programma 4 Bestuur: Nadeel € 229.000 Programma 5 Financiën en Grondexploitaties: Voordeel € 793.000 Beëindiging contract Gladheidsbestrijding

200

In de voorjaarsnota bent u geïnformeerd over de beëindiging van het contract met SBS/Tomingroep voor de gladheidsbestrijding. De gemeente heeft een andere partij gevonden die deze taak gaat uitvoeren. Als gevolg hiervan heeft de gemeente extra kosten moeten maken voor de overname van materieel van SBS, de opslag voor het overgenomen materieel op het MOB terrein en het geschikt maken van het materieel van de nieuwe opdrachtnemer. Bestemmingsreserve Gooise Natuurreservaat

7.600

-7.600

Sinds 1 januari 2021 maken de provincie Noord-Holland en de gemeente Amsterdam geen deel meer uit van het Goois Natuurreservaat (hierna aangeduid als GNR). Dit betekent dat zij niet langer onderdeel zijn van het bestuur van het GNR en ook geen financiële bijdrage – als participant – aan het GNR meer leveren. De Gooise gemeenten Hilversum, Huizen, Laren, Gooise Meren en Blaricum nemen de verplichtingen van Amsterdam en de provincie Noord-Holland over. De uittreedovereenkomsten die door alle participanten zijn overeengekomen bevat een uittreedsom met als doel de verhoogde bijdrage aan het GNR te compenseren. Op 22 juni 2023 heeft het bestuur van het GNR besloten om de vijf overgebleven participanten voor te stellen om het resterende deel van de uittreedsommen te verdelen naar rato van het aantal inwoners op 1 januari 2021. Voor Hilversum gaat het om een bedrag van € 7,6 miljoen. De raad is hierover op 11 juli 2023 geïnformeerd middels een collegebrief en op 20 september 2023 middels een BVS. Met de eindejaarsrapportage wordt aan de raad voorgesteld een reserve te vormen, dit bedrag hierin te storten en de komende jaren in te zetten als dekking voor de verhoging van de participantenbijdrage in 2024 en verder. Met de voorjaarsnota 2024 wordt de onttrekking meerjarig verwerkt. Bruisend Hart

-100

In juli is het programma van eisen voor het stedenbouwkundig plan "Bruisend Hart" vastgesteld. In oktober vond een informatiebijeenkomst over verkeer plaats, gevolgd door een brede participatiebijeenkomst in november. Medio december wordt het stedenbouwkundig plan gepresenteerd, waarop de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit (CRK) kan adviseren. Dankzij de lagere kosten voor het onderzoek en het initiële ontwerp van de fietsenstalling, zal een deel van het budget niet worden gebruikt, wat resulteert in een incidenteel voordeel van € 100.000 in 2023. Verwacht wordt dat in 2024 het volledige bedrag van 200.000 euro zal worden besteed, omdat dan tegelijkertijd wordt gewerkt aan het stedenbouwkundig plan, het beeldkwaliteitsplan en het omgevingsplan.

EINDEJAARSRAPPORTAGE 2023 GEMEENTE HILVERSUM | 8

Energiebesparingsprogramma woningen

-75

De gemeente ontvangt van de provincie Noord-Holland middelen uit de uitvoeringsregeling Energiebesparingsprogramma woningen. Deze middelen worden ingezet voor de realisatie van verduurzamingsadviezen voor woningeigenaren via het Hilversums Isolatie Programma. Exploitatievergoeding sporthallen en zwembad

Bij de overgang van exploitant Optisport naar Sportfondsen is verzuimd om de laatste maand (juli 2022) subsidie aan Optisport uit te betalen. Daardoor is € 54.000 subsidie alsnog betaald in het jaar 2023. Gevolgen meicirculaire 2023

114

De meicirculaire heeft gevolgen voor zowel de inkomsten van de gemeente als de uitgaven van de gemeente. De middelen die voortvloeien uit de meicirculaire worden als baten geboekt in programma 5 en vervolgens verdeeld over de diverse programma's: Programma 1 Wonen en Leven: Lasten € 114.000 Programma 2: Zorg: lasten € 1.118.700 Programma 3 Werken: lasten 1.571.000 Programma 4 Bestuur: Lasten € 17.000 Programma 5 Financiën en Grondexploitaties: Baten € 3.396.000 HOV-contracten

1.300

-1.300

De uitvoering van de HOV-contracten loopt volgens planning, de vertraging van de afgelopen jaar wordt dit jaar ingehaald. Deze contracten worden in opdracht en voor rekening van de provincie Noord-Holland uitgevoerd door de gemeente Hilversum. We verwachten € 1,3 mln. aan kosten, daarom worden de lasten en baten in begroting met € 1.300.000 verhoogd. Kabels en leidingen

400

-400

Dit jaar worden door nuts- en telecombedrijven meer werkzaamheden uitgevoerd aan hun ondergrondse voorzieningen. Hierdoor nemen de kosten voor herstelwerkzaamheden aan het straatwerk toe. Daar staat tegenover dat ook de inkomsten aan leges en vergoeding voor straatwerkkosten zullen toenemen. Parkeerinkomsten garages en straat parkeren

-290

In 2023 wordt een gunstige financiële aanpassing verwacht van ongeveer € 290.000. Deze afwijking wordt veroorzaakt door een positief effect van € 440.000 op straat parkeren en een negatief effect van € 150.000 op parkeerinkomsten uit garages. Reallocatie budget Sanering Circusterrein

500

Bij de voorjaarsnota 2023 is het meerjarige budget t.b.v. de bodemsanering op het Circusterrein abusievelijk begroot in programma 5 'Financiën en Grondexploitaties'. Echter worden deze werkzaamheden uitgevoerd in het kader van milieubeheer t.b.v wonen en leefomgeving. Daarom wordt middels deze wijziging het budget herschikt van programma 5 'Financiën en Grondexploitaties' naar programma 1 'Wonen en Leven'. Het betreft daarmee een budgetneutrale wijziging. Programma 1 Wonen en Leven: + € 500.000 Programma 5 Financiën en Grondexploitaties: - € 500.000 Regio Gooi en Vechtstreek jaarrekening 2022 en bestuursrapportage 2023

Op 7 september 2023 heeft het algemeen bestuur van de Regio Gooi en Vechtstreek (Regio) besloten om van het resultaat over 2022 voor € 2,5 miljoen te restitueren aan de deelnemende gemeenten. Hierin is de door Hilversum ingediende zienswijze grotendeels overgenomen. De voorlopige vertaling van deze restitutie naar gemeenten laat zien dat Hilversum € 800.000 terug krijgt. Op dezelfde dag heeft het algemeen bestuur van de Regio eveneens de bestuursrapportage 2023 vrijgegeven voor zienswijze van de Raden. Deze bestuursrapportage laat een groot nadeel zien. Voor Hilversum betreft het een nadeel van € 1,2 miljoen. Hiervan heeft € 700.000 betrekking op het doelgroepenvervoer. De lasten stijgen door meer vervoersbewegingen, een hogere NEA-index en een andere tariefstructuur op het leerlingenvervoer. Daarnaast heeft de Regio, naast een aantal kleine aanpassingen, de vastgestelde CAO verwerkt, wat tot een nadeel leidt van € 500.000. Per saldo leidt de verwerking van de jaarrekening en de bestuursrapportage van de Regio tot een nadeel van € 400.000 voor de gemeente Hilversum. Het nadeel van afgerond € 400.000 heeft effect op de volgende programma's: Programma 1 Wonen en Leven: Nadeel € 47.000 Programma 2 Zorg: Nadeel € 296.000 Programma 3 Werken: Nadeel € 18.000 Programma 4 Bestuur: Nadeel € 39.000

EINDEJAARSRAPPORTAGE 2023 GEMEENTE HILVERSUM | 9

Septembercirculaire 2023

De septembercirculaire van het Gemeentefonds heeft invloed op zowel de inkomsten als de uitgaven van de gemeente. Na verwerking van alle wijzigingen resulteert er voor 2023 een positief effect van € 1,120 miljoen. De Raad is op de hoogte gesteld van de verwerking van de septembercirculaire 2023 via raadsinformatiebrief 2023-81. De middelen die voortvloeien uit de septembercirculaire worden als baten geboekt in programma 5 en vervolgens, waar nodig, verdeeld over de diverse programma's: Programma 1 Wonen en Leven: Lasten € 4.000 Programma 2: Zorg: Lasten € 519.000 (met name loon en prijscompensatie) Programma 3 Werken: Lasten 4.450.500 (met name energiecompensatietoeslag 2023) Programma 4 Bestuur: Lasten € 7.000 Programma 5 Financiën en Grondexploitaties: Baten € 6.100.500 SPUK Specifieke uitkeringen en overige bijdragen - Programma Wonen en leven

3.381

-3.381

Afgelopen periode is een stijging te zien van het aantal specifieke uitkeringen (SPUKs). Een SPUK is een rijksregeling waar de uitgaven onder bepaalde voorwaarden worden bekostigd door het Rijk. Middels losse beschikkingen worden deze middelen aan de gemeente toegekend. Uitgangspunt bij deze regelingen is dat deze saldo neutraal worden uitgevoerd. Daarnaast loopt de uitvoering vaak over enkele jaren. Om te voorkomen dat de uitvoering van deze regelingen tot (grote) verschillen in de jaarrekening leiden wordt voorgesteld de verwachte lasten en baten te verwerken in de begroting. Het gaat om de volgende SPUK's en overige bijdragen: • Klimaat en energiebeleid (CDOKE): €1.200.000 • Proeftuin aardgasvrijewijken (PAW): €750.000 • Brede SPUK 2023-2026: €559.000 (zie ook RIB 2023-77) • Meerkosten energie openbare zwembaden (MEOZ): €539.000 • Lokale aanpak isolatie (LAI): €170.000 • Sportakkoord 2019-2022: €94.000 • IJsbanen en zwembaden (IJZ): €69.000 Stelpost verduurzaming gemeentelijke panden

In het jaarverslag van 2019 is een voorstel voor herbestemming goedgekeurd, gericht op het financieren van duurzaamheidsmaatregelen voor gemeentelijke gebouwen welke worden verhuurd aan derden. Dit was bedoeld als een rendabel krediet, waarbij de investering zou worden terugverdiend door middel van huurverhogingen of energiebesparingen. In de begroting was een stelpost van € 70.000 opgenomen als verwachte kostenverlaging. Omdat de duurzaamheidsmaatregelen in 2023 niet kunnen worden uitgevoerd, kunnen de besparingen ook niet worden gerealiseerd. In 2023 zijn energie-audits uitgevoerd voor gemeentelijk vastgoed dat niet wordt afgestoten. In de toekomst wordt onderzocht welke gemeentelijke gebouwen kunnen worden verduurzaamd. Toenemende energielasten

313

De energiemarkt voor gas en elektra is erg in beweging geweest en de prijzen zijn het afgelopen jaar explosief gestegen ten opzichte van 2021. In de voorjaarsnota 2023 is de te ontvangen compensatie via het rijk, verwerkt in de begroting. Voor zover wij nu kunnen inschatten, blijft er aan het einde van het jaar nog een tekort over van afgerond € 550.000 ten opzichte van de begroting 2023. Het huidige energiecontract heeft een looptijd van oktober 2022 tot en met 31 december 2023. Dit jaar wordt samen met de andere gemeenten uit regio Gooi en Vechtstreek een nieuwe aanbesteding gehouden voor een vervolgcontract na 2023. In de voorjaarsnota wordt de begroting, op basis van het nieuwe contract, bijgesteld. Het nadeel van afgerond € 550.000 heeft effect op de volgende programma's: Programma 1 Wonen en Leven: Nadeel € 313.000 Programma 2 Zorg: Nadeel € 33.000 Programma 4 Bestuur: Nadeel € 25.000 Programma 5 Financiën en Grondexploitaties: Nadeel € 179.000 Uitvoeringsplan mensenhandel 2023

Op 18 juli is de raad geïnformeerd over het uitvoeringsplan Mensenhandel 2023 - 2024 Hilversum. Het uitvoeringsplan richt zich op de strijd tegen mensenhandel door actief in te zetten op preventie, opsporing en bestrijding van mensenhandel en dat we zorgdragen voor een effectieve bescherming en ondersteuning van de slachtoffers. De financiële effecten zijn al verwerkt in de begroting, middels deze boeking worden de budgetten op de correcte plek in de begroting gealloceerd. Het betreft daarmee een budgetneutrale bijsturing. Programma 1 Wonen en Leven: + € 45.000 Programma 4 Bestuur: - € 45.000

EINDEJAARSRAPPORTAGE 2023 GEMEENTE HILVERSUM | 10

Uitvoeringsplan mobiliteit wijzigingen 2023

De raad heeft op 19 juli 2023 het Uitvoeringsprogramma Mobiliteitsvisie 2040 vastgesteld. Hiermee wordt richting 2040 ingezet op het verbeteren van de bereikbaarheid en op groene, duurzame, innovatieve en veilige mobiliteit. De financiële kaders voor de jaren 2024 en verder zoals opgenomen in het raadsvoorstel zijn verwerkt in de begroting 2024. Middels deze wijziging worden ook de financiële effecten voor het jaar 2023 verwerkt in de begroting 2023. Verkeersmaatregelen 1e kanaalbrug

De overschrijding van ongeveer € 50.000 is het gevolg van extra noodzakelijke verkeersbeperkende maatregelen voor het gebruik van de 1e kanaalbrug, die begin 2024 wordt vervangen. Recentelijk is geconstateerd dat de brug in slechtere staat verkeert en dat de eerder ingestelde beperkingen moeten worden uitgebreid. Een groot deel van de overschrijding wordt veroorzaakt door de inzet van verkeersregelaars gedurende een groot deel van de dag, vooral om toezicht te houden op de naleving van deze uitgebreidere beperkingen. Totaal verschillen

15.022

-13.046

1.976

EINDEJAARSRAPPORTAGE 2023 GEMEENTE HILVERSUM | 11 3.2 Zorg Toelichting op de wijzigingen

Omschrijving Actualisatie kapitaallasten 2023

Bedragen x € 1.000 - is voordeel/+ is nadeel Lasten Baten Saldo 2023 2023 2023 -370

-370

-77

Vooruitlopend op de te verwachten verkopen in 2023 zijn de huurinkomsten en lasten verwijderd uit de begroting. Voor de panden Badhuislaan 10-1 en 10-3, Rigelstraat 53 en Vaartweg 43C zijn nog huurinkomsten ontvangen in 2023. Dit leidt tot een incidentele extra opbrengst van € 77.000. Gevolgen meicirculaire 2023

1.187

2.073

-73

2.000

Het oorspronkelijke budget van € 25,6 miljoen is ontoereikend. De kosten stijgen naar verwachting tot € 27,6 miljoen in 2023, wat resulteert in een tekort van € 2 miljoen in 2023. Het nadeel komt voort uit verdere stijging van zware zorg (verblijf e.d.), welke met name wordt ingezet door gecertificeerde instellingen. De invloed van de gemeente hierop is beperkt. Ook het in 2021 aangepaste woonplaatsbeginsel draagt bij aan de gestegen lasten. Daarnaast zijn de mogelijke interventies door de gemeente beperkt omdat de jeugdwet een openeinde regeling betreft. De hoge bedragen en de vele variabelen maakt dat kleine afwijkingen in de aannames bij het prognosticeren grote effecten kunnen hebben. Hierdoor kunnen ramingen ten opzichte van de werkelijkheid afwijken. Ook is het vooralsnog niet mogelijk om te bepalen in welke mate de effecten structureel zijn. Ten tijde van de eindverantwoording 2023 is er derhalve pas zekerheid. We zien dat de problematiek toeneemt, waardoor meer dan voorheen indicaties met verblijf worden afgegeven met intensieve begeleiding. In sommige gevallen kunnen de kosten per jaar op lopen tot wel € 150.000 per kind.

EINDEJAARSRAPPORTAGE 2023 GEMEENTE HILVERSUM | 12

Omzetting en doorbelasting naar taakveld overheveling fte SD

Binnen het sociaal domein heeft een formatiewijziging plaatsgevonden. Het gaat om 0,67 fte adviseur III, die ondergebracht wordt bij het team Sociaal Beleid, onderdeel van het Sociaal Domein. Het betreft een budgetneutrale mutatie waarbij de formatie wordt overgeheveld van programma 4 bestuur naar programma 2 zorg. Programma 2 Zorg: + € 56.000 Programma 4 Bestuur: - € 56.000 Opvang ontheemden Oekraine

28.141

-32.552

-4.411

Conform de Regeling opvang ontheemden Oekraïne vangt de gemeente Oekraïners op. Het uitgangspunt van het Rijk is dat de rijksvergoedingen kostendekkend moeten zijn. In de Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne heeft het Rijk uiteengezet welke type vergoedingen de gemeente voor deze taken ontvangt. In deze eindejaarsrapportage zijn, voor zover mogelijk, de in 2023 verwachte lasten en baten verwerkt. De baten worden, op basis van de bekostigingsregeling, geraamd op € 26,9 miljoen. Deze vergoeding wordt ingezet ter dekking van de exploitatie en beheer van de gemeentelijke opvanglocaties (€ 17,8 miljoen), uitvoeringskosten programmateam (€ 2,0 miljoen), kosten hotelopvang (€ 2,6 miljoen), de uitkering van leefgeld in de particuliere opvang en gemeentelijke opvanglocaties (€ 1,2 miljoen) en eerste opvangonderwijs aan Oekraïense leerlingen (€ 0,4 miljoen). Het saldo van baten en lasten eind 2023 worden geraamd op € 2,9 miljoen (voordeel). Daarnaast ontvangen wij middelen (€ 1,5 miljoen) voor het herstellen in originele staat (ontmantelingskosten) van de opvanglocaties Thebe en Anton Philipsweg bij einde huurovereenkomst. Op dit moment wordt er in opdracht van het Ministerie een kostenonderzoek uitgevoerd naar de uitgaven rondom de opvang van Oekraïners. De verwachting is dat het budget naar beneden zal worden bijgesteld.

In verband met de onzekerheid die het lopende kostenonderzoek met zich meebrengt zal bij de jaarrekening worden voorgesteld om het voordeel van 4,4 miljoen te storten in de reserve opvang Oekraïners. Verder worden de transitiekosten (verbouwing) in 2023 (€ 4,2 miljoen) van de opvanglocaties Thebe en Anton Philipsweg volledig vergoed door het Rijk. Regio Gooi en Vechtstreek jaarrekening 2022 en bestuursrapportage 2023

296

519

-87

Door hogere kosten voor het gas, en een afrekening uit 2022 van € 23.000, zijn de servicekosten voor de Lopes Diaslaan 85 € 87.000 hoger dan geraamd. De extra lasten worden doorberekend aan de huurders, drie scholen, waardoor de inkomsten met hetzelfde bedrag worden verhoogd.

EINDEJAARSRAPPORTAGE 2023 GEMEENTE HILVERSUM | 13

SPUK Specifieke uitkeringen en overige bijdragen - Programma Zorg

1.798

-1.798

Afgelopen periode is een stijging te zien van het aantal specifieke uitkeringen (SPUKs). Een SPUK is een rijksregeling waar de uitgaven onder bepaalde voorwaarde worden bekostigd door het Rijk. Middels losse beschikkingen worden deze middelen aan de gemeente toegekend. Uitgangspunt bij deze regelingen is dat deze saldo neutraal worden uitgevoerd. Daarnaast loopt de uitvoering vaak over enkele jaren. Om te voorkomen dat de uitvoering van deze regelingen tot (grote) verschillen in de jaarrekening leiden wordt voorgesteld de verwachte lasten en baten te verwerken in de begroting. Het gaat om de volgende SPUK's • Brede SPUK 2023-2026: €929.000 (zie ook RIB 2023-77) • Inburgering: €150.000 • Tijdelijke onderwijshuisvesting ontheemden: €300.000 • Toeslagaffaire: €150.000 • Informatiepunten Digitale Overheid: €87.000 • Lokale preventieakkoorden: €55.000 • Onderwijsroute: €50.000 • Kleine subsidies en overige bijdragen in de kosten: €77.000 Toenemende energielasten

-37

-463

-500

Ten aanzien van de maatwerkvoorzieningen wordt per saldo een voordeel verwacht van €100.000. Hierbij wordt het voordeel met name verklaard minder woningaanpassingen dan begroot. Woning aanpassingen zijn veelal grote uitgaven, maar komen minder vaak voor. Hierdoor fluctueren de jaarlijkse uitgaven. De verwachte uitgaven 2023 zijn lager dan gemiddeld. Ten aanzien van de zorg ondersteuning wordt een voordeel verwacht van €400.000. Dit voordeel wordt met name bepaald door huishoudelijke hulp en begeleiding. Ten aanzien van het voordeel op begeleiding komt dit naar verwachting mede voort uit de ingezette beweging van zorg naar algemene voorzieningen (Wijkteams). Per saldo resteert een voordeel van €500.000. De hoge bedragen en de vele variabelen maakt dat kleine afwijkingen in de aannames bij het prognosticeren grote effecten kunnen hebben. Hierdoor kunnen ramingen ten opzichte van de werkelijkheid afwijken. Ook is het vooralsnog niet mogelijk om te bepalen in welke mate de effecten structureel zijn. Ten tijde van de eindverantwoording 2023 is er derhalve daarom pas zekerheid. Totaal verschillen

33.783

-35.050

-1.267

EINDEJAARSRAPPORTAGE 2023 GEMEENTE HILVERSUM | 14 3.3 Werken Toelichting op de wijzigingen

Omschrijving Definitief Buigbudget 2023

Bedragen x € 1.000 - is voordeel/+ is nadeel Lasten Baten Saldo 2023 2023 2023 1.400

200

1.600

De gemeente Hilversum ontvangt al enige jaren minder geld van het Rijk voor de bijstandsuitkeringen dan de gemeente uitgeeft. In de begroting 2023 is uitgegaan van een tekort van € 1.140.000. We zien echter dat het aantal mensen in de uitkering minder snel daalt dan het landelijk gemiddelde en waarmee we in de begroting rekening hielden. Dit heeft als gevolg dat we zowel op de lasten als de baten te maken krijgen met nadelen. Op de lasten wordt een nadeel van €1.400.000 verwacht. Zoals gebruikelijk is in september het definitieve BUIG-budget bekend geworden. Landelijk dalen het aantal mensen in de uitkering sneller dan in de gemeente Hilversum. Dit heeft een nadeel op de baten van € 600.000 tot gevolg. Onder voorwaarden kan met het verwachte tekort aanspraak gemaakt worden op de vangnetregeling. Met de vangnetregeling is een getrapte compensatie mogelijk. De verwachte compensatie vanuit de vangnetregeling is € 400.000 (baten). Per saldo betekent dit een nadeel van € 1.600.000 ten opzichte van de begroting. Gevolgen meicirculaire 2023

1.571

100

Er worden verschillende subsidierelaties onderhouden met belangrijke partners in de stad zoals Hilversum Marketing, ondernemersverenigingen, Stichting Hilversum Centrum en Media Perspectives. Op het beleidsveld Economie en Media is in totaal € 100.000 meer aan subsidie verstrekt, ten opzichte van de begroting, vanwege o.a. de stijgende lasten. Deze hebben een doorwerking in de subsidieaanvragen. Daarbij zorgen de ambities op het beleidsveld Economie en Media in 2023, naar verwachting ook in de jaren erna, dat er zeer waarschijnlijk op overige budgetten aanzienlijk minder ruimte is op de subsidiebudgetten. Om die reden wordt per eind 2023 een nadeel van circa € 100.000 voorzien. De insteek is dat dit structurele subsidietekort aan budget bij de Voorjaarsnota 2024 wordt geadresseerd middels een aanmelding voor aanvullend budget. Regio Gooi en Vechtstreek jaarrekening 2022 en bestuursrapportage 2023

EINDEJAARSRAPPORTAGE 2023 GEMEENTE HILVERSUM | 15

Septembercirculaire 2023

4.451

900

-900

8.440

-700

7.740

EINDEJAARSRAPPORTAGE 2023 GEMEENTE HILVERSUM | 16 3.4 Bestuur Toelichting op de wijzigingen

Omschrijving Actualisatie kapitaallasten 2023

Bedragen x € 1.000 - is voordeel/+ is nadeel Lasten Baten Saldo 2023 2023 2023 229

229

100

De gemeente Hilversum hecht grote waarde aan de veiligheid van medewerkers en bezoekers in het Stadskantoor. De doelstelling is om de hal van het Stadskantoor als een veilige en comfortabele omgeving te laten fungeren, waarbij er snel, effectief en professioneel wordt ingegrepen bij onveilige situaties (interventie). Om deze reden is beveiligingspersoneel ingezet in de publiekshal van het Stadskantoor en bij de receptie van het Raadhuis. De geraamde kosten hiervoor bedragen in 2023 ongeveer € 100.000. Drukwerk en poststukken - volume toename en prijsstijging

De kosten voor het verzenden van poststukken, printen en drukwerk moeten met € 90.000 worden verhoogd vanwege een voortdurende stijging in het volume van drukwerk, een toename in het volume van poststukken en stijgende prijzen. Deze extra structurele kosten zijn al opgenomen in de meerjarenbegroting 2024-2027, maar zijn nog niet verwerkt in de begroting 2023. Gevolgen meicirculaire 2023

De gemeente Hilversum organiseert herdenkingen en vieringen in samenwerking met partners uit de samenleving. Op 18 juli 2023 is een collegevoorstel goedgekeurd waarin staat dat de budgetten voor deze activiteiten worden samengevoegd in deze boeking. Het betreft daarmee een programma overstijgende, budget neutrale wijziging. Programma 4 Bestuur: + € 50.000 Programma 5 Financiën en Grondexploitaties: - € 50.000

EINDEJAARSRAPPORTAGE 2023 GEMEENTE HILVERSUM | 17

Hyperconverged Infrastructure (HCI)

Momenteel wordt er gewerkt conform begroting aan de implementatie van een Hyperconverged Infrastructure (HCI), een benadering voor het bouwen en beheren van IT-infrastructuur waarin diverse componenten zoals servers, opslag en netwerkapparatuur zijn geïntegreerd in één enkele oplossing. De implementatie is complex en kent helaas tegenslag in techniek. de gegunde prestatie van de werkplek servers is nog niet geleverd. Dit leidt tot aanvullende exploitatiekosten voor tijdelijke licenties van € 90.000. Gelijktijdig zijn andere software-implementaties binnen sociaal en financieel domein in gang gezet. De implementatie in het sociaal domein is stopgezet omdat de leverancier niet in staat is te leveren wat in de aanbesteding is toegezegd. Op een later tijdstip wordt met leverancier mogelijke juridische afspraken gemaakt over compensatie hiervan en andere meerkosten. Het contract met de huidige leverancier wordt nu verlengd en een nieuwe aanbesteding wordt voorbereid. Vooralsnog leidt dit nu niet tot extra out-of-pocket uitgaven maar wel tot een extra inspanning in de organisatie. Er wordt onderzocht of dit juridische verhaalbaar is. De implementatie van het ERP-pakket in het financiële domein heeft vertraging opgelopen vanwege een mogelijke inconsistentie tussen wat daadwerkelijk geleverd kan worden en wat in de aanbestedingsdocumenten is opgenomen.

In samenspraak met de leverancier worden de eventuele mogelijkheden voor een verdere implementatie bekeken. Deze financiële risico's zijn vermeld in de risicoparagraaf van de begroting onder nummer R 218. Omzetting en doorbelasting naar taakveld overheveling fte SD

-56

Binnen het sociaal domein heeft een formatiewijziging plaatsgevonden. Het gaat om 0,67 fte adviseur III, die ondergebracht wordt bij het team Sociaal Beleid, onderdeel van het Sociaal Domein. Het betreft een budget neutrale mutatie waarbij de formatie wordt overgeheveld van programma 4 bestuur naar programma 2 zorg. Programma 2 Zorg: + € 56.000 Programma 4 Bestuur: - € 56.000 Regio Gooi en Vechtstreek jaarrekening 2022 en bestuursrapportage 2023

170

De samenwerkingsbijdragen aan de ROM Utrecht, het A&O-fonds, Stedennetwerk G40, Platform 31 en het lidmaatschap van de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) nemen in 2023 met € 170.000 toe ten opzichte van de begroting. Het nadeel van afgerond € 170.000 heeft in 2022 tot een nadeel van afgerond € 90.000 geleid. In verband met het lidmaatschap van de Vereniging Nederlandse Gemeenten is er sprake van een nadeel van circa € 80.000. In de afgelopen jaren werd dit nadeel gecompenseerd met de overige voordelen uit hetzelfde beleidsveld daarmee was het niet noodzakelijk om de begroting structureel bij te stellen. Door de stijgende kosten op de overige onderdelen is het niet meer mogelijk om de samenwerkingsbijdragen binnen de huidige begroting op te vangen. Het structurele effect wordt met de voorjaarsnota 2024 bijgesteld.

EINDEJAARSRAPPORTAGE 2023 GEMEENTE HILVERSUM | 18

Septembercirculaire 2023

De gemeente hecht waarde aan het creëren van kansen voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt en biedt daarom werkplekken aan deze groep. In 2023 zijn er meer van deze werkplekken aangeboden dan begroot, wat resulteert in een budgetoverschrijding van ongeveer € 50.000 in 2023. Sturingsdashboards en dataplatform

100

In 2023 wordt een overschrijding van ongeveer € 100.000 verwacht, mede als gevolg van de groeiende vraag naar sturingsdashboards vanuit de vakafdelingen en de vervroegde start van de vervanging van het dataplatform. Toenemende energielasten

Er wordt een kostenoverschrijding verwacht met betrekking tot de werkzaamheden van de griffie, de raad en de rekenkamer. In 2023 zijn er onder andere hogere vaste onkostenvergoedingen voor raadsleden en meer rekenkameronderzoeken dan oorspronkelijk ingeschat, wat bijdraagt aan deze overschrijding. De overschrijding bedraagt in 2023 ongeveer €50.000. Uitvoeringsplan mensenhandel 2023

-45

668

Op 8 november 2023 is de raad middels de zienswijze ‘begrotingswijziging Veiligheidsregio Gooi en Vechstreek’ (VRGV) geïnformeerd over het nadeel als gevolg van loon- en prijsstijging van €1.580.000. Voor de gemeente Hilversum betekent dit een nadeel van € 668.340. Ondanks dat de VRGV verder inzet om het begrotingstekort te beperken wordt de kans wordt klein geacht dat de Veiligheidsregio het verwachte omvangrijke nadeel volledig kan opvangen zonder daar effect op de bedrijfsvoering van te ondervinden. Met deze financiele bijstelling is nog geen rekening gehouden met het FLO-dossier. Het meerjarenperspectief zoals opgenomen in de Hilversumse begroting sluit vooralsnog aan met de Programmabegroting 2024 van de Veiligheidsregio.

EINDEJAARSRAPPORTAGE 2023 GEMEENTE HILVERSUM | 19

Vervroegde tweede Kamerverkiezingen november 2023

365

De Tweede Kamerverkiezingen van 2023 zijn onverwacht en worden gehouden vanwege het plotselinge aftreden van het kabinet. Gemeenten ontvangen jaarlijks geld via de algemene uitkering in het Gemeentefonds. De kosten voor de vervroegde Tweede Kamerverkiezing moeten betaald worden uit deze middelen, aldus het rijk. Derhalve is er geen aanvullende vergoeding omdat de Tweede Kamerverkiezing vervroegd is. De geschatte totale kosten voor het organiseren van de Tweede Kamerverkiezingen, inclusief centrale telling en post -en drukwerk, bedragen ongeveer € 365.000. Totaal verschillen

1.932

1.949

EINDEJAARSRAPPORTAGE 2023 GEMEENTE HILVERSUM | 20 3.5 Financiën en grondexploitaties Toelichting op de wijzigingen

Omschrijving Actualisatie GREX 2023

Bedragen x € 1.000 - is voordeel/+ is nadeel Lasten Baten Saldo 2023 2023 2023 2.361

-2.447

-86

De raad heeft op 14 juni de geactualiseerde grondexploitaties 2023 vastgesteld. De meerjarige gevolgen van de actualisatie op de onderhandenwerk worden in de begroting 2024 verwerkt. Voor een meer gedetailleerd overzicht wordt verwezen naar de Nota Grondexploitaties 2023 waarin de verschillen tussen de actualisatie 2022 en 2023 nader verklaard worden. Actualisatie kapitaallasten 2023

-793

-397

-350

-747

Door de Rijksvergoeding voor de opvang van Ontheemden uit Oekraïne heeft de gemeente Hilversum de afgelopen en komende maanden meer dan voldoende liquide middelen tot zijn beschikking. Daardoor is het nu niet nodig een langlopende lening van € 12 miljoen aan te trekken zoals was begroot. (Het rentevoordeel ten opzichte van de begroting 2023 komt daarmee uit op € 282.000). Daarnaast maken we minder gebruik van onze korte financieringsfaciliteit bij de Bank Nederlandse Gemeente (Dit levert een rentevoordeel van € 115.000 ten opzichte van de begroting 2023). De overtollige liquide middelen (per september 2023 € 27 miljoen) hebben we (verplicht) ondergebracht bij het rijk (schatkistbankieren). We ontvangen hiervoor een rentevergoeding van ingeschat ongeveer € 350.000 die niet was begroot voor 2023. Fiscaliteit regio Gooi en Vechtstreek

365

In de jaarrekening van 2022 heeft de gemeente Hilversum een bedrag van € 365.000 opgenomen als te verrekenen btwvoordeel. Dit bedrag was gebaseerd op een aanvraag bij het btw-compensatiefonds, waarbij de Regio Gooi en Vechtstreek de btw-teruggave had gemeld. De Regio kon echter geen aanspraak maken op het btw-compensatiefonds, waardoor de btw-teruggave naar de deelnemende gemeenten werd doorgeschoven. Alle gemeenten, inclusief Hilversum, gingen ervan uit dat ze dit bedrag mochten behouden en namen het als voordeel op in hun jaarrekeningen. In 2023 werd duidelijk dat de Regio eigenlijk had verwacht dat zij, en niet de gemeenten, de uiteindelijke ontvangers van deze bedragen zouden zijn. Dit resulteerde in 2023 in een nadeel van € 365.000 voor Hilversum. Om dergelijke misverstanden in de toekomst te voorkomen, hebben de gemeentelijke fiscalisten onlangs de procedure voor btw-afrekeningen en compensabele btw met de Regio besproken. Wij stellen voor onze begroting hierop aan te passen in plaats van het in rekening brengen bij de regio. Bij het in rekening brengen bij de regio zullen de lasten namelijk alsnog via de jaarrekening bij de deelnemende gemeenten worden neergelegd.

EINDEJAARSRAPPORTAGE 2023 GEMEENTE HILVERSUM | 21

Gevolgen meicirculaire 2023

-3.396

-50

De gemeente Hilversum organiseert herdenkingen en vieringen in samenwerking met partners uit de samenleving. Op 18 juli 2023 is een collegevoorstel goedgekeurd waarin staat dat de budgetten voor deze activiteiten worden samengevoegd in deze boeking. Het betreft daarmee een programma overstijgende, budgetneutrale wijziging. Programma 4 Bestuur: + € 50.000 Programma 5 Financiën en Grondexploitaties: - € 50.000 Reallocatie budget Sanering Circusterrein

-500

Bij de voorjaarsnota 2023 is het meerjarige budget t.b.v. de bodemsanering op het Circusterrein abusievelijk begroot in programma 5 'Financiën en Grondexploitaties'. Echter worden deze werkzaamheden uitgevoerd in het kader van milieubeheer t.b.v wonen en leefomgeving. Daarom wordt middels deze wijziging het budget herschikt van programma 5 'Financiën en Grondexploitaties' naar programma 1 'Wonen en Leven'. Het betreft daarmee een budgetneutrale wijziging. Programma 1 Wonen en Leven: + € 500.000 Programma 5 Financiën en Grondexploitaties: - € 500.000 SaaS: Belastingapplicatie van investering naar exploitatie

In het bestaande investeringsprogramma is een investeringskrediet opgenomen voor de nieuwe belastingapplicatie. Uit de aanbesteding blijkt dat er een Saas- oplossing komt, waardoor de lasten niet langer opgenomen mogen worden in het investeringsprogramma, maar direct ten laste van de exploitatie moeten worden gebracht. Van de investering van € 200.000 komt € 140.000 ten laste van 2024 en € 60.000 (middels de eindejaarsrapportage) ten laste van 2023. De structurele licentiekosten zijn reeds opgenomen in de begroting. Septembercirculaire 2023

-6.101

236

-57

179

EINDEJAARSRAPPORTAGE 2023 GEMEENTE HILVERSUM | 22

Verkoopkosten panden

-100

De begroting voor verkoopkosten van gemeentelijk vastgoed, inclusief taxatiekosten en makelaarscourtage, was gebaseerd op 5% van de verwachte verkoopprijs. In werkelijkheid vallen de lasten lager uit, dit leidt tot een voordeel van € 100.000 in 2023. Totaal verschillen

1.182

-12.350

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Hilversum&id=21dcc91d-4ec8-4515-a8f5-9bd7e9851385