Concept-verslag raadsvergadering d.d. 9 juli 2025

VERSLAG

Vergadering GEMEENTERAAD VAN HILVERSUM 9 JULI 2025

INDEX RAAD 9 JULI 2025 NR OMSCHRIJVING AGENDA

BLZ

1

Vaststellen agenda

3

2

Lijst ingekomen stukken

4

3

Vaststellen verslag raadsvergadering 11 juni 2025

4

4

Vaststellen verslag gezamenlijke commissie 4 juni 2025

4

5

Verordening rechtspositie raads- en commissieleden Hilversum 2025

4

6

Behandelwijze voorstellen tot en met december 2025

4

7 8 9

Onderwijshuisvesting: Verordening materiële en financiële gelijkstelling Hilversum 2025 Adviesrecht Buitenplanse Omgevingsplanactiviteit (BOPA) Achter Sint Vitus 11 Zienswijze Startnotitie Preventie en Handhavingsplan Alcohol en Middelen 2026-2029

5 5 5

10

Beleidsagenda Gezondheid

8

11

Jaarstukken 2024 en Zienswijze Begroting Tomin 2026

16

12

Visie op arbeidsontwikkeling en de rol van een sociaal ontwikkelbedrijf

16

13

Vaststellen Planuitwerkingskader (PUK) Bergweg

20

14

Erfgoedverordening Hilversum 2025

22

15

Zienswijze Gooi en Vechtstreek programmabegroting 2026-2029, resultaatbestemming 2024 en jaarverslag 2024

27

16

Spreektijdenregeling

31

17

DoeMee onderzoek rekenkamer energiebesparingsplicht

35

18

Zienswijze jaarstukken 2024 en begroting 2026 Goois Natuurreservaat

36

19

2e Wijziging Verordening Parkeerbelastingen

40

20

Vragen aan het college

44

Verslag raadsvergadering 9 juli 2025

2

GEMEENTE HILVERSUM RAADSVERGADERING VAN 9 JULI 2025 (verslag) Voorzitter: De heer G.M. van den Top, burgemeester.

Aanwezig zijn de leden: de heer C. Bakker (PvdA), de dames A. van de Beek (Democraten Hilversum), M. Boukhriss (Hart voor Hilversum) en L.H.A. Brussaard (CDA), de heren J.J.A.N. Deen (D66), D.B. Degives Más (Democraten Hilversum), R.J.H. Docter, (Democraten Hilversum), J. van Drogen (GroenLinks), M.F. Eerenberg (Hart voor Hilversum) en G.J. Ekelmans (VVD), mevrouw J.F. van Exel-van Dijk (CDA), de heren H.H. Fennema (VVD) en R.H. van Grieken (D66), mevrouw B. van Hattum (D66), de heer S.J. Hexspoor (GroenLinks), de dames C. Jansson (Democraten Hilversum) en M.J. de Jong-Schrijvers (Hart voor Hilversum), de heren H. Koç (Democraten Hilversum), J.P. Lahaise (Fractie Lahaise) en R.J.C. Lancé (Hart voor Hilversum), mevrouw H.M.G.J. van de Linde (VVD), de heren H.J. Lindeboom (D66), B. Nanninga (ChristenUnie), J.T.M. van Nistelrooij (D66), G.J. Postma (CDA) en R.J. Proos (D66), de dames R.W.C. Redmeijer (Hart voor Hilversum) en M.H.A. Remmers (GroenLinks), de heer D.E.O. Streutker (CDA), mevrouw B. Verweij (SP), de heren P.C.M. Vonk (SP). J.A. van Waarden (GroenLinks) en T.R. Westerneng (VVD) en de dames V. Wesselink (D66) en E.M. Zeeuw van der Laan (VVD). Griffier: de heer M. Pen. Wethouders: de heren B. Heller J.E.M.G. Göbbels, mevrouw J. Kalk en de heren F.G.J. Voorink en N.G.T. van Voorden. Afwezig: mevrouw F. Durlacher (Fractie Durlacher) en de heer C.M.

Groeneveld (Hart voor Hilversum). 1.

VASTSTELLEN AGENDA

De VOORZITTER opent de raadsvergadering om 20.00 uur en heet allen hartelijk welkom. Hij spreekt een in memoriam uit in verband met het op11 juni jl. overlijden van oud burgemeester van Hilversum Jeltien Kraaijeveld-Wouters. Zij werd 92 jaar oud en overleed in Hilversum in verzorgingshuis Koetshuys Erica. Mevrouw Kraaijeveld was van 1988 tot 1997 de eerste vrouwelijke burgemeester van Hilversum. Zij vervulde dat ambt met grote toewijding. Daarvoor was ze staatssecretaris van Emancipatiezaken in het kabinet Van Agt I en ze zette zich haar leven lang in voor een rechtvaardige betrokken samenleving, met daarbij bijzondere aandacht voor de positie van vrouwen. Ook na haar actieve loopbaan bleef ze van betekenis, onder meer als vrijwilliger bij het kerkblad in Hilversum, als voorzitter van het COA en als voorzitter van Kerken in Actie. Ze was ook heel actief binnen het CDA en beschermvrouwe van Het Pinetum. Mevrouw Kraaijeveld staat ingeschreven in het Gulden Boek. Ze kreeg in 1981 een heel hoge onderscheiding voor al haar maatschappelijk werk. Die activiteiten omvatten meer dan vijftig verschillende maatschappelijke functies, waarvoor ze zich langdurig heeft ingezet. Mevrouw Kraaijeveld werd in 1981 benoemd tot Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw.

Mevrouw Kraaijeveld wordt herinnerd als een warm, integer en verbindend mens en een burgemeester, die zich in volle oprechtheid verbonden voelde met Hilversum en met haar inwoners. Allen zijn ontzettend dankbaar voor alles wat ze voor Hilversum heeft betekend. De gedachten zijn bij haar familie en dierbaren, die hij heel veel sterkte toewenst. Vervolgens worden enkele momenten van stilte in acht genomen. De VOORZITTER deelt mee dat berichten van verhindering zijn ontvangen van mevrouw Durlacher en de heer Groeneveld, zodat de vergadering start met 35 raadsleden.

Verslag raadsvergadering 9 juli 2025

3

Er zijn geen moties vreemd aan de orde van de agenda aangekondigd en er zijn ook geen vragen aan het college gesteld. Mevrouw WESSELINK stelt voor een agendapunt toe te voegen over het deels opheffen van geheimhouding op stukken voor de gezamenlijke besloten commissievergadering van 7 juli jl. Deze stukken zijn ondertussen ook gewijzigd. De heer STREUTKER maakt daartegen bezwaar, omdat hij van die stukken geen kennis heeft kunnen nemen. De VOORZITTER stelt voor aan het einde van de openbare vergadering een besloten raadsvergadering te houden. Aldus wordt besloten. De VOORZITTER deelt mee dat mevrouw Remmers heeft gevraagd om de agendapunten 11 en 12 gezamenlijk te behandelen. Aldus wordt besloten en vervolgens wordt de agenda gewijzigd vastgesteld. De VOORZITTER feliciteert mevrouw Wesselink met het behalen van haar masterdiploma. 2.

LIJST INGEKOMEN STUKKEN

Voor de geagendeerde stukken wordt verwezen naar de bij de agenda overgelegde lijst van ingekomen stukken. Afgesproken is dat opmerkingen over de ingekomen stukken vooraf bij de griffie worden aangemeld. Zonder stemming wordt conform de voorstellen van de voorzitter van de raad bij de ingekomen stukken besloten. 3.

VASTSTELLEN VERSLAG RAADSVERGADERING VAN 11 JUNI 2025 Het verslag wordt ongewijzigd vastgesteld.

4.

VASTSTELLEN VERSLAG COMMISSIEVERGADERING D.D. 4 JUNI 2025 Het verslag wordt ongewijzigd vastgesteld.

5.

VERORDENING RECHTSPOSITIE RAADS- EN COMMISSIELEDEN GEMEENTE HILVERSUM 2025

De VOORZITTER geeft aan dat de VNG in 2019 een Modelverordening rechtspositie raads- en commissieleden heeft opgesteld. In 2024 hebben hierop aanpassingen plaatsgevonden naar aanleiding van wijzigingen in het Rechtspositiebesluit. De wetswijzigingen zijn doorgevoerd in voorliggende verordening.

6.

Zonder stemming wordt conform het voorstel van burgemeester en wethouders besloten. . BEHANDELWIJZE VOORSTELLEN TOT EN MET DECEMBER 2025 Zonder stemming wordt conform het voorstel van het presidium besloten.

Verslag raadsvergadering 9 juli 2025

4

7.

ONDERWIJSHUISVESTING: VERORDENING MATERIЁLE EN FINANCIЁLE GELIJKSTELLING HILVERSUM 2025

De VOORZITTER vermeldt dat het gaat om het vaststellen van de verordening inclusief de bijlage over monumentale schoolgebouwen. De geactualiseerde regeling voorziet in een structurele gemeentelijke vergoeding voor het reguliere onderhoud aan schoolgebouwen, die zijn ingeschreven in het Monumentenregister of als beschermd stads- en dorpsgezicht zijn aangewezen. Mevrouw REMMERS betreurt het rechtstreeks agenderen van het voorstel voor een raadsvergadering, omdat het onderwerp haars inziens een commissiebehandeling had verdiend. De titel ‘gelijkschaling’ dekt wat haar betreft de lading niet. Het college stelt namelijk voor om aan scholen in rijks- of gemeentelijke monumenten een toelage te geven voor onderhoud. De basale vraag is of die toelage voldoende of een perverse prikkel is. De financiële paragraaf vindt zij ook mager belicht. € 1 miljoen wordt met terugwerkende kracht aan een aantal schoolbesturen toegekend, in verband met een toezegging uit 2020. Ook dat roept vragen op. Wel gaat GroenLinks voor het voorstel stemmen, maar het proces had zorgvuldiger gekund. De heer DEEN stemt voor de verordening en is het eens met hetgeen mevrouw Remmers zei.

Het is goed de toezegging aan de schoolbesturen na te komen, maar wel is het eveneens goed het gesprek te voeren over de omgang met schoolgebouwen, die monument zijn en in hoeverre zulke schoolgebouwen voor de toekomst haalbaar blijven. Zonder stemming wordt conform het voorstel van burgemeester en wethouders besloten. 8.

ADVIESRECHT BUITENPLANSE OMGEVINGSPLANACTIVITEIT (BOPA) ACHTER SINT VITUS 11

De VOORZITTER laat weten dat is gevraagd om het college te adviseren om de omgevingsvergunning voor de realisatie van vier sociale huurwoningen en zeven woningen af te geven alsmede de functiewijziging van bedrijfswoning naar woning te vergunnen. De commissie Ruimtelijke Ordening en Projecten heeft op 25 juni advies uitgebracht. De woordvoerders adviseerden het onderwerp zonder debat in de raad te agenderen. De heer VONK is ontzettend blij met het plan en juicht dat toe. Zonder stemming wordt conform het voorstel van burgemeester en wethouders besloten. 9.

ZIENSWIJZE STARTNOTITIE PREVENTIE EN HANDHAVINGSPLAN ALCOHOL EN MIDDELEN 2026-2029

De VOORZITTER geeft aan nadat de startnotitie Preventie en Handhavingsplan Alcohol en Middelen 2026-2029 ter inzage heeft gelegen in de regio (incl. Eemnes) zal het nieuwe Preventie en Handhavingsplan worden voorbereid. Eind 2025 zal het definitieve PHP ter vaststelling aan de gemeenteraden worden aangeboden. In Hilversum zal dit naar verwachting in de raad van 10 december 2025 zijn. De aanwezige woordvoerders in de commissievergadering adviseerden het onderwerp met debat te agenderen voor de raadsvergadering. De heer NANNINGA is blij met de startnotitie om te komen tot een actualisatie van het Plan preventie en handhaving van alcohol en middelen. Het is goed hierbij gebruik te maken van de expertise van de GGD van de regio Gooi en Vechtstreek. Problemen en oplossingen zijn namelijk Verslag raadsvergadering 9 juli 2025

5

grensoverschrijdend en partijen hebben elkaar echt nodig om de problemen aan te kunnen pakken. Preventie heeft wat hem betreft daarbij de voorkeur, teneinde grotere problemen te voorkomen en zo weinig handhavend hoeft te worden opgetreden. Dat begint bij de ouders en de jongeren zelf, in samenwerking met scholen en andere jeugdwerkers. Hij is blij met de blijvende aandacht voor het voorkomen van roken en vapen, maar maakt zich wel zorgen over de plekken waar sigaretten, vapes en andere middelen illegaal verhandeld worden op plekken waar jongeren bij elkaar komen. Want illegale handel vindt allang niet meer plaats in alleen de winkels, de school en de horecagelegenheden. Die heeft zich verplaatst naar koeriers en plekken waar jongeren illegaal aan middelen kunnen komen, de zogenaamde hotspots. De startnotitie vermeldt dat de kaart met hotspots wordt geactualiseerd, maar verder is het hem niet duidelijk wat er mee gebeurt. Graag wil hij de aanpak niet laten beperken tot het mystery shoppen op bekende locaties, zoals tabakszaken, drankwinkels en horeca, maar dat de aandacht volop uitgaat naar deze hotspots en de illegale handelaren. Wat begint met een mannetje voor goedkope sigaretten kan snel veranderen in handelen met zwaardere middelen.

Daarom dient hij een amendement op de zienswijze in, waarin de regio Gooi en Vechtstreek wordt gevraagd om in het op te stellen beleid deze hotspots te monitoren, zodat er op die plekken effectief kan worden gehandhaafd op alcohol- en middelengebruik. Amendement A 25-70 ‘Hotspots monitoren’ “De raad van de gemeente Hilversum, in vergadering bijeen op 9 juli 2025, behandelend het agendapunt betreffende de Zienswijze Startnotitie Preventie en Handhavingsplan Alcohol en Middelen 2026-2029; constaterende dat: • gemeenten wettelijk verantwoordelijk zijn voor toezicht en handhaving van de Drank en Horecawet (DHW); • de toezichthoudende taak bij de gemeente Hilversum in de rol van centrumgemeente is belegd, maar de handhavende activiteiten door afzonderlijke gemeenten zelf wordt uitgevoerd; • bij het verlengen van de Preventie- en Handhavingsplan alcohol en drugs in 2024 is aangegeven dat er sprake is van een hoog percentage (22%) van dealen bij scholen; • het Preventie- en Handhavingsplan alcohol en drugs 2021-2024 is verlengd tot en met 2025, waarbij het onderwerp dealen bij scholen en de aanpak van drankkoeriers meegenomen is in een vernieuwd PHP plan (paragraaf 7.5 en 7.6); • als doel is vastgesteld in het PHP plan dat er eind 2024 een herijking van de hotspots heeft plaatsgevonden a.d.h.v.

het Jeugdkaartonderzoek; overwegende dat: • het regionale programma Rookvrije Generatie is opgestart vanuit de verschillende sociale domeinen en de GGD; • we door aan te sluiten bij het nieuwe PHP willen streven naar een rook- en vapevrije (kind)omgevingen, effectieve stoppogingen, rookvrije zorg en draagvlak; • er een integrale regionale aanpak nodig is omdat de problematiek rondom middelen gemeente overstijgend zijn; besluit: het concept-besluit: 1. De bijgevoegde zienswijze op de Startnotitie Preventie- en Handhavingsplan Alcohol en Middelen 2026 t/m 2029 vast te stellen en deze kenbaar te maken aan de Regio Gooi en Vechtstreek. Te wijzigen tot: 1. De bijgevoegde zienswijze op de Startnotitie Preventie- en Handhavingsplan Alcohol en Middelen 2026 t/m 2029 vast te stellen en deze kenbaar te maken aan de Regio Gooi en Vechtstreek. Met dien verstande dat in de zienswijze het volgende kopje met bijbehorende tekst wordt toegevoegd, na de alinea over ‘Aandacht voor roken en vapen’: Onderzoek naar Hotspots Verslag raadsvergadering 9 juli 2025

6

We zien het belang van onderzoek bij preventie van alcohol- en middelengebruik. Graag zouden we in het op te stellen beleid terugzien dat er aandacht is voor onderzoeken die belangrijke hotspots monitoren, zodat er op die plekken effectief kan worden gehandhaafd op alcohol- en middelengebruik.” (Amendement A 25-70 van de ChristenUnie) De heer HEXSPOOR licht zijn eigen amendement A 25-79 toe. GroenLinks is blij met de opgestelde zienswijze en deelt ook de zorgen over de forse toename van jongeren die vapen. Door roken en vapen bij het preventie- en handhavingsplan te betrekken worden thema’s verbreed, maar het budget stijgt niet. GroenLinks is voor efficiency en zaken combineren, maar wil voorkomen dat op het onderwerp minder gebeurt vanwege ontoereikende budgetten.

Amendement A 25-79 ‘Gezonde jeugd vraagt om heldere keuzes’ “De raad van de gemeente Hilversum, in vergadering bijeen op 9 juli 2025, behandelend het agendapunt betreffende de Zienswijze Startnotitie PHP Alcohol en Middelen 2026-2029; constaterende dat: • de Gezondheidsmonitor Jeugd 2023 een forse toename laat zien in het wekelijks gebruik van e-sigaretten onder jongeren (van 1% in 2019 naar 11% in 2023)1; • ook het wekelijks roken van tabak is toegenomen (van 6% naar 9%); • het Programma Rookvrije Generatie met de vier actielijnen is toegevoegd aan het PHP zonder extra structurele financiële middelen; • er met het bestaande budget (€ 550.000,-) meer thema’s moeten worden bestreken, wat leidt tot een grotere druk op de uitvoeringscapaciteit; overwegende dat: • preventie van vapen en roken onder jongeren urgent is en prioritaire aandacht vereist binnen het preventie- en handhavingsbeleid; • het onwenselijk is om thema’s of doelgroepen (zoals jongeren of jongvolwassenen) minder aandacht te geven vanwege financiële beperkingen; • de raad zijn kaderstellende rol alleen goed kan vervullen als inzichtelijk is waar bij gelijkblijvende middelen wordt afgeschaald en wat nodig is om te intensiveren; besluit om het concept-besluit: 1.

De bijgevoegde zienswijze op de Startnotitie Preventie- en Handhavingsplan Alcohol en Middelen 2026 t/m 2029 vast te stellen en deze kenbaar te maken aan de Regio Gooi en Vechtstreek. Te wijzigen tot: 1. De bijgevoegde zienswijze op de Startnotitie Preventie- en Handhavingsplan Alcohol en Middelen 2026 t/m 2029 vast te stellen en deze kenbaar te maken aan de Regio Gooi en Vechtstreek. Met dien verstande dat in de zienswijze de volgende tekst wordt toegevoegd aan de alinea over ‘Aandacht voor roken en vapen’: Wij constateren echter dat de toevoeging van het thema roken en vapen aan het PHP plaatsvindt zonder uitbreiding van het beschikbare budget. Gezien de forse toename van het vapen onder jongeren achten wij intensivering op dit thema noodzakelijk. Wij verzoeken u daarom in het definitieve beleidsplan inzichtelijk te maken op welke thema’s en doelgroepen bij gelijkblijvend budget wordt afgeschaald, en welke aanvullende middelen nodig zijn om de bestaande inzet te handhaven en op het thema vapen te intensiveren. En gaat over tot de orde van de dag.” (Amendement A 25-79 van GroenLinks) 1

https://www.ggdgv.nl/voor-professionals/gezondheidsmonitor/gezondheidsmonitor-jeugd2023

Verslag raadsvergadering 9 juli 2025

7

Mevrouw VERWEIJ deelt mee dat de SP zal kunnen instemmen met het voorstel, met dien verstande de gemeenteraad, en de portefeuillehouder te willen meegeven dat boa’s die door de hele regio werken te maken hebben met verschillende APV’s. Dan rijst de vraag hoe zij daarmee moeten omgaan en hoe zij binding hebben met de lokale horecaondernemer. Juist nu hoort zij dat boa’s van grote waarde zijn vanwege hun bekendheid met de horeca en klanten daarvan. Als zij in de hele regio worden inzet kan dat verwateren of veranderen. De heer LANCÉ onderschrijft grotendeels de woorden van mevrouw Verweij en vanwege het een avond meelopen met boa’s weet hij dat de toegevoegde waarde van lokaal opererende boa’s enorm groot is. Ze kennen hun pappenheimers en weten de plekjes waar gedronken, gerookt en stiekem geblowd wordt. Boa’s stoppen om 02.00 uur ’s nachts en daarom vraagt hij of bezien kan worden dat zij tot later werken, ook omdat ze enorm kunnen de-escaleren. De heer VAN VOORDEN (wethouder) adviseert positief op amendement A 25-70 van de ChristenUnie om hotspots te monitoren en dat punt neemt hij mee in de zienswijze. Ook op amendement A 25-79 van GroenLinks adviseert hij positief, omdat dat iets meer scherpte geeft aan de huidige zienswijze. De zorg in dat amendement deelt hij. De APV is geen issue voor boa’s, omdat de Alcoholwet leidend voor hen is.

De VOORZITTER laat weten dat boa’s nu tot 02.00 uur ’s nachts worden ingezet, ook omdat hun bevoegdheden niet zo ver als van de politie strekken. De suggestie van de heer Lancé neemt hij in overweging en bespreekt hij met de boa’s. Mevrouw VERWEIJ wijst erop dat boa’s meer doen dan zaken die de Alcoholwet benoemt en vraagt de wethouder mee te nemen of er met APV’s fricties ontstaan. De heer VAN VOORDEN (wethouder) zegt toe dat mee te nemen en te zullen checken. Amendement A 25-70 van de ChristenUnie, ‘Hotspots monitoren’, wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en unaniem aangenomen. Amendement A 25-79 van GroenLinks, ‘Gezonde jeugd vraagt om heldere keuzes’, wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en unaniem aangenomen. Het geamendeerde voorstel van burgemeester en wethouders wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en unaniem aangenomen. 10.

BELEIDSAGENDA GEZONDHEIDSZORG

De VOORZITTER deelt mee dat de Beleidsagenda Gezondheid 2025-2030, “Gezondheid Verbindt”, het streven van de gemeente Hilversum om een gezonde gemeente te zijn voor al haar inwoners vertaalt naar een integrale beleidsagenda. Om gezondheid te versterken is dan ook integrale inzet nodig vanuit verschillende beleidsvelden. De beleidsagenda zorgt daarom voor een gezamenlijke visie en aanpak die domeinoverstijgend is. De woordvoerders in de commissievergadering adviseerden het onderwerp met debat te agenderen. De heer BAKKER merkt op dat het rijke stadje Hilversum een donkere kant kent, namelijk dat de gezondheid en levensverwachting van inwoners enorm verschillen. Inwoners met een laag inkomen overlijden acht jaar eerder en leven gemiddeld 21 jaar korter in goed ervaren gezondheid, dan Hilversummers met een hoger inkomen. Hij heeft nog steeds moeite om dat te geloven en vindt dat

Verslag raadsvergadering 9 juli 2025

8

ontstellend. De gezondheidsagenda is daarom heel hard nodig. De PvdA zal daar dan ook van harte voorstemmen. De PvdA dient het amendement ‘Versterk de gezonde school’ in, om de gezondheidsagenda met drie punten iets concreter te maken. De ongelijkheid begint al heel jong en de achterstand blijft je je hele leven achtervolgen. Zijn aanvullingen hebben betrekking op scholen als spil in de wijk voor een gezonde leefomgeving voor kinderen. In het amendement wordt voorgesteld om gezonde schoollunches voor alle kinderen van scholen in kwetsbare buurten te blijven aanbieden. Met een gezond gevulde maag leer je nou eenmaal een stuk beter. Daarnaast wordt voorgesteld om het aanbod van ongezond voedsel in de omgeving van scholen te reguleren. Wat niet aangeboden wordt, kun je ook niet eten. Het aanbod van ongezond voedsel is in de afgelopen jaren sterk toegenomen en hij wil scholen helpen hun leerlingen gezonder te laten eten. En ten derde stelt het amendement voor om de schoolpleinen zodanig te verbeteren dat het fijne plekken worden om te spelen en te sporten, ook buiten de schooltijden om. Mensen acht jaar langer te laten leven heeft meer nodig, maar een goede start is het halve werk en daar heb je je hele leven lang plezier van. Daarom dient de PvdA het amendement van GroenLinks over preventieve tandzorg onder jongeren ook mede in.

Hij complimenteert PvdA-commissielid Dankbaar die het amendement met heel veel inspanning voorbereid heeft. Amendement A 25-62 ‘Versterk de Gezonde School’ “De raad van de gemeente Hilversum, in vergadering bijeen op 9 juli 2025, behandelend de Gezondheidsagenda 2025-2030; constaterende dat: • Hilversummers met een laag inkomen momenteel gemiddeld 21 jaar korter leven in goed ervaren gezondheid. Daarnaast overlijden zij 8 jaar eerder dan Hilversummers met een hoger inkomen. De gezondheidsagenda heeft als doel om deze grote ongelijkheid te verminderen; • het Landelijk Programma Schoolmaaltijden eind volgend schooljaar afloopt. Met dit programma kunnen scholen in kansarme wijken gezonde schoollunches aanvragen; • gezond eten en bewegen op school een zeer positief effect heeft op de gezondheid en het gedrag van kinderen en op hun schoolprestaties1; • scholen zich vaak inspannen voor de gezondheid van hun leerlingen, maar dat wordt frequent tenietgedaan door een ongezonde voedselomgeving, met veel fastfood aanbod; • veel schoolpleinen sterk versteend zijn; overwegende dat: • door in te zetten op gezonde schoollunches in kansarme wijken, de ongelijkheid tussen wijken wordt verminderd; • in de Gezondheidsagenda is opgenomen dat de gemeente gaat onderzoeken of voor 3 scholen de gezonde schoollunches kunnen worden voortgezet.

Maar dat het wenselijk is om dit uit te breiden naar meerdere scholen in kansarme wijken; • in de Gezondheidsagenda is opgenomen dat de gemeente aansluit bij de landelijke City Deal Gezonde en Duurzame Voedselomgeving. Maar dat het wenselijk is dat de gemeente niet alleen aansluit bij de City Deal, maar ook actief reguleert als er naar aanleiding van de City Deal wordt geconstateerd dat er in de buurt bijvoorbeeld veel mogelijkheden zijn om fastfood te kopen; • ‘Gezonde schoolpleinen’ verstening tegengaan, bijdragen aan een groene, gezonde leefomgeving en daarnaast uitnodigen tot spelen en bewegen. Scholen kunnen hiervoor middelen aanvragen vanuit het Rijk; besluit om: 1. Aan het concept-raadsbesluit: ‘1. De Beleidsagenda Gezondheid 2025 – 2030 vast te stellen, die gebaseerd is op de door de gemeenteraad vastgestelde Startnotitie Beleidsagenda Gezondheid.’ Toe te voegen : Verslag raadsvergadering 9 juli 2025

9

(…)’, met dien verstande dat de Beleidsagenda Gezondheid 2025 – 2030 op de volgende punten wordt aangepast: a. Op pagina 13 wordt de volgende alinea: ‘Op het gebied van gezonde voeding wordt er vanaf het schooljaar 2026/2027 onderzocht hoe de gemeente gezonde schoollunches op minimaal drie basisscholen in wijken met de laagste sociaaleconomische score (SES) kan blijven aanbieden, indien het schoolmaaltijden-programma vanuit het Rijk niet wordt voortgezet.’ Aangepast naar: ‘Op het gebied van gezonde voeding wordt er vanaf het schooljaar 2026/2027 onderzocht hoe de gemeente gezonde schoollunches op minimaal drie basisscholen in wijken met de laagste sociaaleconomische score (SES) kan blijven aanbieden, indien het schoolmaaltijden-programma vanuit het Rijk niet wordt voortgezet. Dit betreft alle basisscholen die in aanmerking kwamen voor het schoolmaaltijden-programma vanuit het Rijk.’ Deze aanpassing wordt ook doorgevoerd in de actieagenda bij actiepunt 1 op pagina 35. b. Op pagina 13 wordt de volgende alinea: ‘Daarnaast sluit Hilversum zich aan bij de landelijke City Deal Gezonde en Duurzame Voedselomgeving. Binnen deze samenwerking wordt specifiek gefocust op het verbeteren van de voedselomgeving in en rondom scholen.

Dit traject gaat van start in 2025 en wordt uitgevoerd in nauwe samenwerking met de GGD.’ Aangepast naar: ‘Daarnaast sluit Hilversum zich aan bij de landelijke City Deal Gezonde en Duurzame Voedselomgeving. Binnen deze samenwerking wordt specifiek gefocust op het verbeteren van de voedselomgeving in en rondom scholen. Dit traject gaat van start in 2025 en wordt uitgevoerd in nauwe samenwerking met de GGD. Als het college naar aanleiding van de City Deal mogelijkheden ziet om de voedselomgeving van scholen gezonder en duurzamer te maken zal zij hierover met een voorstel naar de raad komen.’ Deze aanpassing wordt ook doorgevoerd in de actieagenda bij actiepunt 1 op pagina 35. c. Op pagina 35, wordt bij actiepunt 1 onder het kopje ‘Bevorderen van gezonde voeding en leefstijl jeugd’ het volgende punt toegevoegd: ‘In gesprek gaan met scholen om hen te ondersteunen in hun ambitie om gezonde schoolpleinen te realiseren, die uitnodigen tot beweging en meer groen bevatten en ook buiten schooltijden toegankelijk zijn’; 2. De financiële effecten gemoeid met deze besluiten te dekken met externe middelen (zoals bijvoorbeeld sponsoring in natura door lokale leveranciers, Jantje Beton of de Gezonde School).

Mocht de middelen onvoldoende blijken dan wordt de raad voor de voorjaarsnota 2026 geïnformeerd.” 1 https://www.rivm.nl/bibliotheek/rapporten/2020-0161.pdf (Amendement A 25-62 van de PvdA, het CDA, Democraten Hilversum, GroenLinks, Hart voor Hilversum en Fractie Lahaise) Mevrouw WESSELINK was best kritisch op het beleid en wilde veel herhaling voorkomen, evenals toevoegingen aan het bestaande beleid. Dat gebeurt ook met de integrale beleidsscan, wat goed is. Nu stelt zij zich de vraag of het beleid ook bereikt wat gewenst is. Met de DIN is te monitoren wat sociaal beleid doet. De vijf indicatoren van de beleidsagenda vindt zij nog niet volledig representatief voor alle doelen, zodat D66 nog wat kpi’s wil toevoegen en laten verankeren in het beleidsstuk. Daartoe dient zij amendement A 25-77, ‘Gezondheid meten’, in.

Verslag raadsvergadering 9 juli 2025

10

Amendement A 25-77 ‘Gezondheid meten’ “De raad van de gemeente Hilversum, in vergadering bijeen op 09-07-2025, behandelend de Beleidsagenda gezondheid 2025-2030; constaterende dat: 1. DIN (Doelen-Inspanningen-Netwerk) gebruikt wordt om gezondheid te monitoren en dat dit nog verder ontwikkeld wordt; 2. daarnaast de output van de beleidsagenda alleen op activiteitenniveau gevolgd wordt; 3. DIN gebruik maakt van ‘maatschappelijke effect’- indicatoren en ‘prestatie’-indicatoren waarbij alleen de laatsten een direct verband hebben met het gevoerde beleid; overwegende dat: 1. de beleidsagenda Gezondheid inzet op het verkleinen van de gezondheidsverschillen binnen de gemeente – en dit feitelijk inhoudt dat gezondheid in kwetsbare wijken moet verbeteren, maar er nog geen wijkprofielen worden gemaakt m.b.t. gezondheid; 2. de beleidsagenda uitsluitend gebruik maakt van ‘maatschappelijke effect’- indicatoren; 3. gezondheid zowel een objectieve als een subjectieve component heeft en deze beide belangrijk zijn om een beeld te geven van de mate van gezondheid; 4. DIN een dynamisch systeem is dat continue verbeterd kan worden en waarbij ook verdere data meegenomen kunnen worden; besluit om: 1. Aan het concept-raadsbesluit: ‘1.

De Beleidsagenda Gezondheid 2025-20230 vast te stellen, die gebaseerd is op de door de gemeenteraad vastgestelde Startnotitie Beleidsagenda Gezondheid.” toe te voegen: (…) ‘ met dien verstande dat de Beleidsagenda Gezondheid 2025-2030 op de volgende punten wordt aangepast: Op pagina 27 wordt aan onderstaande alinea: “Het DIN bevat een aantal relevantie indicatoren op het gebied van gezondheid die we de komende jaren zullen monitoren: • het rapportcijfer waarmee inwoners hun gezondheid waarderen; • percentage inwoners dat voldoet aan de nationale beweegrichtlijn; • percentage kinderen dat voldoende beweegt; • percentage jongeren dat alcohol of andere middelen gebruikt; • percentage volwassenen met een goed ervaren mentale gezondheid’ de volgende tekst toegevoegd: ‘(…) Aanvullend worden de volgende prestatie-indicatoren uit het DIN gevolgd om te bepalen of het gezondheidsbeleid effectief is: • percentage Wmo-gebruikers dat aangeeft door de ondersteuning een betere kwaliteit van leven te hebben; • aantal jeugdigen dat door een praktijkondersteuner Huisarts (POH) is ondersteund of gezien; • percentage mantelzorgers dat in het afgelopen jaar goed werd geholpen door de gemeente of een andere instantie; • aantal unieke inwoners dat door buurtsportcoaches is bereikt; en verder ook de volgende indicatoren: • percentage volwassenen met ernstig overgewicht • percentage kinderen dat kampt

met mentale gezondheidsproblemen; Nieuwe prestatie-indicatoren, afkomstig vanuit de verdere ontwikkeling van het DIN, bijvoorbeeld m.b.t. valpreventie, of kinderen met overgewicht, kunnen later nog worden toegevoegd. Hetzelfde geldt voor uitsplitsing van data op wijkniveau.’” (Amendement A 25-77 van D66 en Hart voor Hilversum)

Verslag raadsvergadering 9 juli 2025

11

De heer HEXSPOOR vindt het goed nieuws dat mensen langer leven, maar slecht nieuws is dat het aantal gezonde levensjaren drastisch is afgenomen. Daarom is GroenLinks blij met de beleidsnota. Het is goed om beleidsstukken bij gezondheid te betrekken. GroenLinks dient een amendement in over preventieve tandzorg onder jongeren. Hij steunt de gedachte van amendement A 25-77 van D66 en Hart voor Hilversum, ‘Gezondheid meten’, maar wel vraagt hij of dat niet voor extra administratieve lasten bij professionals zorgt’. Amendement A 25-64 ‘Preventieve tandzorg onder jongeren’ De raad van de gemeente Hilversum, in vergadering bijeen op 9 juli 2025, behandelend het agendapunt betreffende de Gezondheidsagenda 2025–2030; constaterende dat: • goede mondzorg bijdraagt aan gezondheid, zelfvertrouwen en maatschappelijke participatie van jongeren; • er in Hilversum al initiatieven bestaan rondom sociale tandzorg, maar deze een beperkt bereik hebben; overwegende dat: • preventieve tandzorg bijdraagt aan het voorkomen van grotere gezondheidsproblemen en kosten op latere leeftijd; • jongeren met gebitsproblemen vaak belemmeringen ervaren in sollicitaties, sociale contacten en mentale gezondheid; • het organiseren van laagdrempelige, mobiele tandzorgvoorzieningen1 in samenwerking met zorgverzekeraars, scholen en welzijnsorganisaties in andere gemeenten succesvol blijkt2; besluit om: 1.

Aan het concept-raadsbesluit: ’1. De Beleidsagenda Gezondheid 2025 – 2030 vast te stellen, die gebaseerd is op de door de gemeenteraad vastgestelde Startnotitie Beleidsagenda Gezondheid.’ Toe te voegen: (…)’’, met dien verstande dat aan de Beleidsagenda Gezondheid 2025-2030 bij de actiepunten op pagina 35-37 het volgende actiepunt wordt toegevoegd: ‘De gemeente treedt in overleg met tandartspraktijken, zorgverzekeraars, GGD, consultatiebureaus en relevante maatschappelijke organisaties om te verkennen op welke wijze preventieve tandzorg voor kinderen en jongeren structureel en laagdrempelig kan worden aangeboden. Hierbij wordt gedacht aan mogelijkheden zoals mobiele tandzorg, inzet op scholen of in de wijk.’” (Amendement A 25-64 van GroenLinks, Fractie Lahaise, Democraten Hilversum, de PvdA, Hart voor Hilversum en D66) 1 2

https://www.dantekids.nl/pers https://www.cjgdenhaag.nl/nieuws/zes-keer-meer-kinderen-naar-tandarts-dankzijsamenwerking/

De heer NANNINGA is blij met de beleidsagenda, waarin hij veel zaken terugziet, die eerder zijn vastgesteld in de startnotitie. Die zijn nu een stuk concreter geworden en ook afgestemd op de middelen en betrokken partijen. Duidelijk is de sterkere inzet op preventie terug te zien, ofwel van ziekte en zorg naar gezondheid en gedrag. Dat is een verandering waar de ChristenUnie ook vaak om heeft gevraagd. Hij is dus blij met die ontwikkeling en dat die ook zo duidelijk is terug te lezen in deze agenda. Amendementen over het versterken van de gezonde school en preventieve tandzorg sluiten daarop goed aan en daarmee stemt hij van harte in. Wat betreft het amendement over gezondheid meten wacht hij de haalbaarheid daarvan af. Zelf heeft hij een motie voorbereid, waarin hij aandacht vraagt voor het gedrag waarmee mensen de kwaliteit van hun leefomgeving en de gezondheid aanzienlijk kunnen verbeteren. Het gaat om stoken Verslag raadsvergadering 9 juli 2025

12

van hout. Dat is ongezond, inwoners hebben er last van en het is een logische volgende stap. Net als bij roken, drinken en andere ongezonde gewoontes is een houtvuurtje in de woonkamer gezellig, fijn en lekker. Maar net als veel andere lekkere dingen is het ongezond gedrag dat op termijn de gezondheid schaadt. In dit geval ook vooral het gezondheid van een ander. Het is door onderzoek van RIVM bekend dat houtrook een significante bijdrage levert aan de hoeveelheid schadelijke fijnstof in de lucht. Daarnaast draagt het aanzienlijk bij aan de lokale luchtvervuiling, vooral bij slecht weer. Het is dus niet vreemd dat de afgelopen jaren veel insprekers aangaven er last van te hebben en de raad dringend hebben verzocht om actie te ondernemen. Niet alleen door communicatie, maar ook door duidelijke regels te stellen. Met name mensen met longklachten ervaren veel overlast doordat ze bij code oranje en rood, als de rook blijft hangen, niet naar buiten kunnen. Het gaat om een logische volgende stap. Afgelopen jaren heeft de gemeente veel aandacht besteed aan communicatie over goed stoken, de stookwijzer en het melden van overlast door rook. Als een logische volgende stap vraagt hij het college om onderzoek te doen naar de mogelijkheid om vanaf 1 januari 2028 een stookverbod in te voeren bij de codes oranje en rood.

Dit sluit aan bij de stappen die al zijn genoemd in het Schone Lucht Akkoord. Andere gemeenten als Amersfoort en Utrecht zijn Hilversum hierin al voorgegaan. Motie M 25-73 ‘Naar een Gezonde Leefomgeving – Aanpak Houtstook in Hilversum’ “De raad van de gemeente Hilversum, in vergadering bijeen op 9 juli 2025, behandelend het agendapunt 10 : ‘Beleidsagenda Gezondheid’; constaterende dat: • de Beleidsagenda Gezondheid stelt dat een gezonde leefomgeving een basisvoorwaarde is voor een gezond leven; • luchtvervuiling uit woningen, waaronder houtrook, volgens het Schone Lucht Akkoord verantwoordelijk is voor 14% van de gezondheidsschade uit binnenlandse bronnen; • volgens het RIVM (2021) houtstook verantwoordelijk is voor 23% van de fijnstofuitstoot (PM2.5) in Nederland; • fijnstof ernstige gezondheidsrisico’s met zich meebrengt, zoals hart- en vaatziekten, luchtwegproblemen, longkanker en COPD; • het RIVM bij ongunstige weersomstandigheden een stookalert afgeeft, waarbij wordt opgeroepen geen hout te stoken; • in de Gemeente Amersfoort sinds 1 oktober 2024 een beleidsregel geldt waarin binnen stoken bij code rood en oranje volgens Stookwijzer.nu niet is toegestaan; • de handhavingsmogelijkheden momenteel beperkt zijn, maar het Rijk werkt aan een meetmethode voor lokale gezondheidsimpact van houtstook; overwegende dat: • Hilversum zich volgens de Gezondheidsagenda wil inzetten voor

een gezonde, veilige en inclusieve leefomgeving; • een slechte luchtkwaliteit, onder andere veroorzaakt door houtstook, bepaalde groepen inwoners beperkt in hun bewegingsvrijheid; • het wenselijk is om gezondheidsschade door houtstook te beperken; • een heldere beleidsregel om bij code oranje en rood niet te stoken, bijdraagt aan de ambities van de Gezondheidsagenda en van het Schone lucht Akkoord. verzoekt het college: 1. te onderzoeken wat er nodig is om een beleidsregel tegen houtstook per 1 januari 2028 in te voeren in Hilversum; 2. de gemeenteraad uiterlijk in het eerste kwartaal van 2027 te informeren over de uitkomsten van dit onderzoek en eventuele vervolgstappen.” (Motie M 25-73 van de ChristenUnie, GroenLinks en Fractie Lahaise) Mevrouw WESSELINK ziet in het gezondheidsbeleid al opgenomen te verkennen hoe houtstook kan worden tegengegaan. De motie stuurt echter meer aan op een verbod en zij vraagt of zij dat goed ziet. Verslag raadsvergadering 9 juli 2025

13

De heer NANNINGA is van mening dat de verkenningsfase nu wel voorbij is, zodat maatregelen verder mogen gaan dan dat. De heer LAHAISE ondersteunt de amendementen A 25-62 en A 25-64 van harte en is van mening dat inwoners die hout stoken een handje geholpen mogen worden om sociaal gedrag te vertonen. Hout stoken kan immers bijzonder hinderlijk voor omwonenden zijn. Ook stemt hij voor het voorstel. Mevrouw VERWEIJ constateert dat het voorstel eigenlijk gelijk is aan beleid van jaren eerder. De gezondheidsverschillen nemen echter enorm toe als gevolg van ongunstige woon- en werkomstandigheden, een ongezondere levensstijl, laaggeletterdheid, armoede en schulden. Laaggeletterdheid is in de regio belegd en op dat onderwerp blijft jaarlijks geld over, zodat daar nog meer investering op mogelijk is. De SP zal de motie en amendementen steunen, maar wil voor houtstook een norm hebben en niet alleen een verbod, omdat mensen daaraan ook plezier beleven. Gezond eten op scholen moet ook niet te gek worden, zodat zij het college oproept om nog actiever met het onderwerp bezig te zijn. Keer op keer worden fijnstofnormen overschreden omdat het kan. De heer NANNINGA vindt de norm van codes oranje en rood duidelijk als het gaat om niet kunnen stoken. Mevrouw VERWEIJ is niet voor een totaal verbod op alle momenten en begrijpt de codes rood en oranje. Barbecues verbieden wil zij bijvoorbeeld niet.

De heer NANNINGA geeft met zijn amendement ruimte voor momenten dat het wel mogelijk is om hout te stoken als het kan. Mevrouw VERWEIJ wil alleen aangeven niet alles te verbieden, omdat de gemeente zelf ook op gebieden regels overtreedt, zoals fijnstofnormen, waartoe het college bestuurlijke normen kan ophogen. Ook zit er lood in de grond. Mevrouw VAN EXEL-VAN DIJK begrijpt dat steeds meer mensen vanwege armoede en stijgende energiekosten afhankelijk zijn van hout als energiebron. De heer NANNINGA is daarom al jaren bezig met aandacht te vragen voor duurzaam hout en duurzame energieproductie via zon en wind, waardoor men voorkomt dat mensen overstappen op warmte via houtstook. Mevrouw VAN EXEL-VAN DIJK stelt dat hout voor mensen nu een serieuze energiebron is. De heer NANNINGA gaat het nu om de gezondheidseffecten van houtrook en niet om de energietransitie. Bij de energiedienstenbedrijven kan men aandacht ervoor vragen dat houtstook uit de hand loopt. Mevrouw WESSELINK stelt dat houtstook wellicht als onderwerp meer aandacht verdient om te verkennen, wellicht in een commissievergadering. Houtstook verbieden wil D66 nog niet. De heer LAHAISE wijst op de hoge kosten van veilig stookhout. Mevrouw VAN DE BEEK stelt dat gezondheid het hoogste goed is en kan zich volledig vinden in de mooie beleidsagenda.

In de commissiebehandelingen is meerdere keren stilgestaan bij de belangrijke vraag, hoe deze agenda in ander beleid te borgen en hoe te zorgen voor goede verbindingen. Daartoe is als hulpmiddel en toetsingskader een integrale gezondheidsscan, dat kan worden toegepast bij relevante beleidsstukken, zo ook stukken vanuit de ruimtelijke ordening. De wethouder is gevraagd hoe die gezondheidsscan concreet is uit te voeren, wat zijn werkwijze zal zijn, wat de raad meer en waar kan verwachten en op welke wijze. Deze vraag zijn beantwoord en Democraten Hilversum kan zich goed vinden in die beantwoording. De motie en amendementen zal Democraten Hilversum steunen. De heer LANCÉ kondigt aan de drie amendementen te steunen, maar de motie over houtstook niet, omdat dat uiteindelijk zal leiden tot het niet meer toestaan daarvan. Verslag raadsvergadering 9 juli 2025

14

De heer VAN VOORDEN (wethouder) noemt de beleidsagenda enorm belangrijk. Het is voor het eerst in Hilversum dat gezondheidsbeleid is ontwikkeld, met relatief weinig budget, maar wel voor al het beleid. Een integrale benadering moet, omdat het beleid anders nooit zal gaan werken. Dat de raad daarover enthousiast is maakt hem blij en dankbaar, ook omdat het beleid heel hard nodig is. De gezondheidsverschillen zijn namelijk enorm heftig. Amendement A 25-62, ‘Versterk de gezonde school’, omarmt hij van harte. Op amendement A 25-77 van D66 en Hart voor Hilversum, ‘Gezondheid meten’ reageert hij dat het college de daarin vermelde punten zal doen. Amendement A 25-64 over preventieve tandzorg onder jongeren vindt hij enorm belangrijk. Dat onderwerp valt eigenlijk onder de zorgverzekeringswet, maar gezien de lage opkomst vindt hij de gevraagde aandacht begrijpelijk. Daarvoor zet hij zich graag in. De middelen voor laaggeletterdheid zullen ook in 2025 op gaan, evenals dat in 2024 is gebeurd. De heer HELLER (wethouder) vindt overgaan op houtstookverwarming geen verstandige investering. Over houtstook is afgesproken cijfers te vergaderen om een beter beeld van het probleem te krijgen. Naar aanleiding daarvan kan over maatregelen worden gesproken. Die afspraak past uitstekend in het dictum van motie M 25-73.

De toelichting geeft de indruk vooruit te lopen op de nog te voeren discussie en het geven van een inhoudelijke invulling aan een beleidsregel. Hij hecht echter aan de al gemaakte afspraken. De heer NANNINGA gaat het om doen van onderzoek om een duidelijke beleidsregel in te voeren, met het doel om houtrook te verminderen en de luchtkwaliteit te verbeteren, evenals om te kijken naar gemeenten die het Schone Lucht Akkoord hebben getekend en voorbeelden hebben uitgewerkt. De heer HELLER (wethouder) kan vanuit die open benadering prima met de motie meegaan. Tweede termijn Mevrouw VERWEIJ wil het college laten ingaan op het niet naleven van frisse scholen en geeft mee dat het MOB-terrein ernstig vervuild is, de sanering op de Noorderweg stil ligt en op de gemeentelijke website expliciete informatie staat over lood in de grond. Zij vraagt het college daarop in te gaan. De heer HELLER (wethouder) wijst erop dat lood in de grond een gegeven is en die niet zal worden opgeruimd. De gemeente waarschuwt daarvoor en dat kan betekenen geen groenten uit eigen tuin te eten. Als iedereen zich aan voorlichting houdt is er geen significant gezondheidsrisico dat noopt tot het nemen van maatregelen of ingrijpen. Mevrouw VERWEIJ vraagt of het college bereid is die informatie nog eens onder de aandacht te brengen.

De heer HELLER (wethouder) doet dat continu, bijvoorbeeld bij aankoop van huizen en makelaars. Mevrouw VERWEIJ weet dat verschillende huurwoningen ook op vervuilde grond staan en zij vraagt of er afspraken met woningcorporaties zijn gemaakt over het informeren van bewoners over die vervuilde grond met lood daarin. De heer HELLER (wethouder) is dat niet bekend. Mevrouw VERWEIJ vraagt de wethouder dat punt met woningcorporaties op te nemen. De heer HELLER (wethouder) zegt toe dat de portefeuillehouder Wonen dat punt graag meeneemt. De heer LANCÉ meent dat het sturen op houtstook bij de codes oranje en rood niet in lijn is met eerder gemaakte afspraken. De heer HELLER (wethouder) wijst op het dictum dat vermeldt te onderzoeken wat er nodig is om een beleidsregel te maken. Als dat gelezen kan worden als een beleidsregel, dan is dat een bestendiging van een gemaakte afspraak. Als er inhoudelijk vooruit wordt gelopen op een nog te voeren discussie wil het college dat niet doen. Verslag raadsvergadering 9 juli 2025

15

De heer EKELMANS legt een stemverklaring over motie M 25-73 over houtstook af en stemt daartegen. Bij droogte is er ook een advies voor particulieren om niet te sproeien, maar er zijn geen wettelijke regels voor, zoals er ook geen wetten zijn om geen hout te stoken. Bovendien ziet de VVD de motie ook als opmaat naar een totaalverbod op houtstook, waarop zij absoluut tegen is. Amendement A 25-62 van de PvdA, het CDA, Democraten Hilversum, GroenLinks, Hart voor Hilversum en Fractie Lahaise, ‘Versterk de gezonde school’, wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en unaniem aangenomen. Amendement A 25-64 van GroenLinks, Fractie Lahaise, Democraten Hilversum, de PvdA, Hart voor Hilversum en D66, ‘Preventieve tandzorg onder jongeren’, wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en unaniem aangenomen. Amendement A 25-77 van D66 en Hart voor Hilversum, ‘Gezondheid meten’ wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en met 29 tegen 6 stemmen aangenomen, met de stemmen van Fractie Lahaise en de VVD tegen. Het geamendeerde voorstel van burgemeester en wethouders wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en unaniem aangenomen.

Motie M 25-73 van de ChristenUnie, GroenLinks en Fractie Lahaise, ‘Naar een gezonde leefomgeving – aanpak houtstook in Hilversum’, wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en met 14 tegen 21 stemmen verworpen, met de stemmen van Democraten Hilversum, GroenLinks, de ChristenUnie, de PvdA, de SP en Fractie Lahaise voor. 11.

JAARSTUKKEN 2024 EN ZIENSWIJZE BEGROTING TOMIN 2026

12.

VISIE OP ARBEIDSONTWIKKELING EN DE ROL VAN EEN SOCIAAL ONTWIKKELBEDRIJF De agendapunten 11 en 12 worden gezamenlijk behandeld.

De VOORZITTER vermeldt dat de gemeenschappelijke regeling werkvoorziening Tomingroep de gemeente jaarlijks de conceptbegroting ter kennisneming stuurt. De deelnemende gemeenteraden kunnen daarop een zienswijze geven. De Begroting 2026 van de Tomingroep laat zien dat de financiële positie verder verslechtert. In de voorgestelde zienswijze uit het college zijn zorgen en vraagt het algemeen bestuur, de directie en de raad van commissarissen om zich te concentreren op oplossingen. In de commissievergadering adviseerden de aanwezige woordvoerders het onderwerp met debat voor de raadsvergadering te agenderen en er is een amendement aangekondigd om de zienswijze verder te verscherpen. De heer POSTMA herinnert aan het goede gesprek in de commissievergadering over de al wat langere tijd slepende problematiek met betrekking tot de inzet van Tomin als werkvoorzieningsschap en de financiële tekorten die daarbij zijn ontstaan en die ook de komende jaren blijkens de Begroting 2026 zullen blijven bestaan. Het is daarmee duidelijk dat er geen structurele oplossing voor de problematiek via de huidige manier van werken kan worden gevonden. De problematiek zal naar zijn oordeel al op korte termijn gaan leiden tot potentiële liquiditeitstekorten bij het schap, waarbij betrokken gemeenten zich gedwongen zullen zien bij te springen.

Immers, de taak van het schap mag nooit stil komen te vallen en de dienstverlening aan haar cliënten moet worden gecontinueerd. De eerste aanpassing in zijn amendement

Verslag raadsvergadering 9 juli 2025

16

legt daar de nadruk op en gaat daarmee een stap verder dan de zienswijze. Het is een oproep aan het college en het schap om het niet zo ver te laten komen en indien nodig samen tot een oplossing te komen. Zonder iets af te willen doen aan de inzet en kwaliteit van de dienstverlening van het schap constateert hij dat de huidige maatvoering van Tomin niet passend is bij wat een toekomstig sociaal ontwikkelbedrijf eigenlijk zou moeten zijn. Het is fijn en belangrijk dat er nu een gedegen visie ligt waar de raad vanavond over besluit, om dit verder te gaan uitwerken. Tussen het plan en realisatie daarvan liggen ruim twee jaar van het implementeren van de visie: de ontvlechting van de gemeenschappelijke regeling en nog te nemen besluiten, onder andere van de raad. En terwijl de verbouwing loopt, moet de winkel volledig open blijven. In de zienswijze vraagt het college Tomin om een doorlichting van de bedrijfsvoering om beter te kunnen sturen op het operationeel resultaat. In het licht van de gepresenteerde visie moet men zijns inziens echter een stap verder gaan, zoals in het amendement is geformuleerd. Het is niet alleen belangrijk om grip te krijgen op het resultaat van Tomin, maar vooral ook op de nog moeilijke te voorziene kosten van de transitie zelf.

Die transitie gaat ruim twee jaar duren, met aanwezige risico's van meer kosten voor de deelnemers in de gemeenschappelijke regeling, vanwege de noodzakelijke afbouw van Tomin. De aangepaste zienswijze vraagt Tomin en gemeenten daar samen zorgvuldig en transparant in te zijn. Dat is in het belang van Tomin, de betrokken gemeenten, maar vooral voor de cliënten van Tomin, die geen hinder mogen ervaren van deze transitieperiode. Dat laatste grote belang is in motie M 25-68 van Democraten Hilversum mooi tot uitdrukking gebracht, welke motie het CDA van harte steunt. Amendement A 25-69 ‘Aanscherping zienswijze begroting Tomin 2026’ “De gemeenteraad van Hilversum, in vergadering bijeen op 9 juli 2025, behandelend agendapunt Zienswijze begroting Tomin 2026; constaterende dat: • Tomin BV over het jaar 2025 een groot financieel tekort heeft waardoor het Schap in financiële zin heeft moeten bijspringen; • ook over het jaar 2026 conform de begroting 2026 een forse onttrekking van € 4,1 miljoen uit het eigen vermogen van het Schap noodzakelijk is om de verwachte tekorten in de BV op te vangen; • uit de begroting blijkt dat deze aanvulling ook voor de komende jaren noodzakelijk is bij ongewijzigd beleid; • de liquiditeitspositie van zowel het Schap als de BV verder onder druk komt te staan.

In het schap zit een deel van het vermogen beklemd in gebouwen en kapitaalverstrekkingen waardoor de beschikbare vrije middelen beperkt zijn; • het Schap mogelijk zeer waarschijnlijk ook in komende jaren extern geld moet gaan lenen zoals in 2024 ook het geval was) om in de eigen liquiditeitspositie te kunnen voorzien; • de onderbezetting van de huidige infrastructuur van Tomin al sinds langere tijd speelt en klaarblijkelijk niet als vanzelfsprekend leidt tot aanpassing daarvan; overwegende dat: • uit de zienswijze de urgentie met betrekking tot de financiële problematiek onvoldoende is benadrukt; • het financieel vooruitzicht laat zien dat een liquiditeitstekort onafwendbaar is en het maar zeer de vraag is of middelen op de kapitaalmarkt verkregen kunnen worden; • inmiddels een nieuwe visie is gepresenteerd op de rol en positionering van de arbeidsontwikkeling, de rol van een sociaal ontwikkelbedrijf en de gevolgen daarvan voor de inzet van Tomin op termijn; • het nieuwe ontwikkelbedrijf vanaf 2028 operationeel dient te zijn, hetgeen leidt tot een transitieperiode van 2,5 jaar waarin afbouw en overdracht van cliënten van Tomin zal moeten plaatsvinden. Deze transitieperiode kan mogelijk gepaard gaan met extra financiële risico’s;

Verslag raadsvergadering 9 juli 2025

17

•

van Tomin op korte termijn een doorlichting wordt gevraagd van de bedrijfsvoering waarvan uit de zienswijze niet blijkt welk doel dat zou dienen in de context van het visiedocument; besluit beslispunt 1 van het concept-raadsbesluit: 1. Bijgaande ‘Zienswijze op conceptbegroting 2026 Werkvoorzieningsschap Tomingroep’ vast te stellen en deze in te dienen bij het Algemeen Bestuur van Tomin. Te wijzigen tot: 1. Bijgaande ‘Zienswijze op conceptbegroting 2026 Werkvoorzieningsschap Tomingroep’ vast te stellen en deze in te dienen bij het Algemeen Bestuur van Tomin. met dien verstande dat: De zienswijze op de volgende punten wordt gewijzigd: a. Op pagina 3, 1e alinea wordt de volgende zin toegevoegd: De huidige liquiditeitsproblemen bevestigen nu helaas dat erop zowel korte als lange termijn acties noodzakelijk zijn. Daarbij verwachten wij op korte termijn inzicht van Tomin of zij gedurende de transitieperiode tot 2028 zelfstandig de benodigde liquiditeiten kunnen verwerven of, als dat niet het geval is, op zo’n kort mogelijke termijn de gemeenten te informeren om de continuïteit van de dienstverlening in de transitieperiode niet in gevaar te brengen. b. Op pagina 3, 2e alinea wordt de volgende zin toegevoegd: het van belang is om nu een korte termijn een doorlichting te doen van de bedrijfsvoering op het niveau van werksoorten, om beter te kunnen sturen op operationeel resultaat.

Waarbij tevens wordt beoogd inzicht te krijgen in het operationeel resultaat gedurende de transitieperiode tot 2028 en de daarbij mogelijk gemoeide frictiekosten die kunnen voortvloeien uit deze afbouw. “ (Amendement A 25-69 van het CDA, GroenLinks, Democraten Hilversum en D66) Mevrouw VAN DE BEEK memoreert dat er door de jaren heen meerdere transities waren. Zo kende men vroeger de sociale werkplaats, vervolgens de sociale werkvoorziening, het huidige werkleerbedrijf en nu gaat men op naar het sociaal ontwikkelbedrijf. De transitie is iets dat eigenlijk de regio moet doen, omdat Hilversum daarvoor te klein is. De regio is met name ook een arbeidsregio, zodat die ook als één bestuur kan optreden. Alleen samen is een sterk sociaal ontwikkelbedrijf op te bouwen. Als iedere gemeente nu haar eigen plan trekt, dan komt eigenlijk niemand ver genoeg. Dan krijgt men net overal te weinig mensen, te weinig middelen of net te weinig werksoorten of -vormen en moeten gemeenten straks diensten bij elkaar gaan inkopen. Dat schiet niet op, vooral niet voor de mensen waarvoor het gebeurt. De regionale samenwerking is dus keihard nodig voor een sterke organisatie, een goede dienstverlening aan werkgevers, maar vooral voor de mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt.

Het is misschien begrijpelijk dat Almere vanwege haar grootte en afstand een andere route kiest, maar dat maakt het voor de andere gemeenten juist extra belangrijk om samen op te trekken. Als de regio uit elkaar valt verliest die zijn kracht. Daarom vraagt zij de wethouder om er bij zijn collega-wethouders op aan te dringen dat er inderdaad in het najaar 2025 een besluit ligt. Ook wil zij weten of de regiogemeenten enigszins op koers liggen. Juist de mensen die bij Tomin werken hebben die duidelijkheid nodig. De onduidelijkheid en de mogelijke veranderingen brengen haar bij de uitgangspunten van haar motie, waar de commissie uitgebreid bij stil stond. De transitie voor cliënten moet rustig en duidelijk verlopen. Degenen die nu werken bij de Tomin zijn vaak extra gevoelig voor veranderingen. Ze hebben rust, structuur en duidelijke communicatie nodig. De door haar ingediende motie vraagt daarom om een zorgvuldige overgang, met aandacht voor continuïteit van betrokkenen en van cliënten. M 25-69 ‘Zorgvuldige transitie voor cliënten sociaal ontwikkelbedrijf’ “De raad van de gemeente Hilversum, in vergadering bijeen op 9 juli 2026, behandelend agendapunt 12 Visie op arbeidsontwikkeling en de rol van een sociaal ontwikkelbedrijf, constaterende dat: Verslag raadsvergadering 9 juli 2025

18

•

de gemeente Hilversum toewerkt naar een transitie van het huidige werkleerbedrijf (Tomin) naar een nieuw sociaal ontwikkelbedrijf; • deze overgang directe gevolgen kan hebben voor cliënten die gebruikmaken van werkplekken, begeleiding binnen het bestaande werkleerbedrijf; • cliënten die werken in/ of via het werkleerbedrijf vaak extra gevoelig zijn voor signalen van verandering en onrust, en dat voorspelbaarheid, rust en duidelijke communicatie voor hen van belang om vertrouwen en stabiliteit te behouden; overwegende dat: • cliënten extra kwetsbaar zijn voor veranderingen in hun dagelijkse structuur, begeleiding en werkomgeving; • een mensgerichte aanpak met minimale verstoring van belang is om het welzijn van cliënten te waarborgen; • in andere gemeenten, zoals Limburg, Venray, Oldenzaal en Wageningen, Groningen is gebleken dat onduidelijke communicatie, gebrekkige afstemming en financiële onzekerheid kunnen leiden tot onrust, terugval of zelfs uitval van cliënten; • rust, duidelijkheid en continuïteit bijdrage aan het welzijn en de voortgang van cliënten in hun arbeidsproces; verzoekt het college: 1.

in haar rol als aandeelhouder toe te zien op een zorgvuldige transitie van het werkleerbedrijf naar het sociaal ontwikkelbedrijf voor cliënten in de sociale werkvoorziening (SW) en beschut werk, waarbij: • rust, voorspelbaarheid en duidelijke communicatie richting deze cliënten vooropstaan; • bijzondere aandacht is voor de continuïteit van hun werk, begeleiding en werkomgeving; • cliënten en/of hun vertegenwoordigers actief betrokken worden via passende vormen van participatie, zoals een klankbordgroep of cliëntenraad; 2. de raad te informeren over de wijze waarop het college in haar aandeelhoudersrol toeziet op de borging van deze uitgangspunten; en gaat over tot de orde van de dag.” (Motie M 25-68 van Democraten Hilversum, GroenLinks, D66, het CDA en Fractie Lahaise) De heer VONK stelt dat bij Tomin mensen keihard werken bij het bedrijf of beschut werk, waarvoor hij dank en waardering uitspreekt. Toch zijn er daar de laatste tijd dingen fout gegaan. Er is veel extern personeel ingehuurd, wat veel geld heeft gekost. Op de financiële afdeling zijn fouten gemaakt, waardoor geld is verdampt, welk geld de SP liever had gebruikt om mensen bij de Tomin te helpen. De gemeente had wellicht eerder moeten ingrijpen of dingen anders moeten doen. Ook sturen lang niet alle gemeenten mensen door naar de Tomin, met alle financiële gevolgen van dien.

De SP steunt amendement A 25-69 over aanscherping van de zienswijze op de Begroting 2026. Beide punten van het raadsvoorstel steunt de SP. De visie ziet er prima uit en bevat kernwaarden. Scenario’s wil hij laten uitwerken en kijken hoe men verder gaat. Zijn voorkeur gaat uit naar de scenario’s b en c, waardoor Hilversum sneller kan sturen dan nu. Belangrijk is het behoud van de beschutte werkplekken. Motie M 25-68 steunt de SP daarom eveneens. Mevrouw DE JONG-SCHRIJVERS is het heel duidelijk dat de Tomin van belang is voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Daarom vindt Hart voor Hilversum het heel belangrijk om hiermee heel serieus om te gaan en vooral op een menselijke manier. Zij wil dan ook dat alle veranderingen, die gaan plaatsvinden goed overwogen worden en heel zorgvuldig worden uitgevoerd, en dat Tomin hier ook goed bij betrokken wordt gezien haar kennis en ervaring. Ook wil zij dat mensen die bij Tomin werken goed mee worden genomen in het hele proces. Ook noemt spreekster het belangrijk dat er meer mensen

Verslag raadsvergadering 9 juli 2025

19

doorgestuurd worden naar Tomin. Tot slot geeft zij mee dat de verkoop van Tomin-vastgoed om de rode cijfers te drukken een uitermate slecht idee is. Hart voor Hilversum steunt de motie en het amendement. De heer HELLER (wethouder) beschouwt het amendement als een steun in de rug en beveelt dat van harte aan. De motie vraagt met name aandacht voor Tomin als kwetsbare organisatie en het is goed dat men zich dat realiseert. Dat betekent dat alles wat daarover wordt gezegd relevant is en daarvan kunnen mensen onrust ervaren. Daarvan moet men zich bewust zijn. Stevige uitspraken dat dingen zijn fout gedaan of gegaan wordt al snel gepercipieerd als zijnde dat mensen zelf niet goed zouden hebben gefunctioneerd of fouten hebben gemaakt. Nu wordt een beter model gekozen, dat wel werkt, waarbij het er niet om gaat dat mensen hun best niet zouden hebben gedaan of fouten zouden hebben gemaakt. De heer VONK heeft expliciet mensen van Tomin bedankt en gewaardeerd, maar wil als politicus wel aangeven dat dingen fout zijn gegaan. De heer HELLER (wethouder) ziet de motie ook als steun in de rug en over het vermelde daarin is hij al in gesprek met de directeur. Het onderwerp neemt hij mee naar de aandeelhoudersvergadering van september. De inzet is absoluut erop gericht om dit kalenderjaar als gemeenten knopen door te hakken. Hij wil voor 1 januari a.s. keuzen gemaakt hebben.

Hoe andere gemeenten er in staan weet hij nog niet. In de tweede helft van het jaar gaat een projectleider aan de gang, die wordt ingehuurd via incidentele rijksmiddelen, die bij alle partijen input ophaalt. Het vierde kwartaal van 2025 of het eerste kwartaal van 2026 is een logisch moment om daarop bij de raad terug te komen, inclusief de zorg voor de doelgroep. Amendement A 25-69 van het CDA, GroenLinks, Democraten Hilversum en D66, ‘Aanscherping zienswijze begroting Tomin 2026’ wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en unaniem aangenomen. Het geamendeerde voorstel van burgemeester en wethouders inzake de Jaarstukken 2024 en Zienswijze Begroting Tomin 2026 wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en unaniem aangenomen. Het voorstel van burgemeester en wethouders inzake de visie op arbeidsontwikkeling en de rol van een sociaal ontwikkelbedrijf wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en unaniem aangenomen. Motie M 25-68 van Democraten Hilversum, GroenLinks, D66, het CDA en Fractie Lahaise wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en unaniem aangenomen. 13.