Concept-verslag raadsvergadering d.d. 20 december 2023

VERSLAG

Vergadering GEMEENTERAAD VAN HILVERSUM 20 DECEMBER 2023

INDEX RAAD 20 DECEMBER 2023 NR AGENDA

NR GEMBLAD

OMSCHRIJVING

BLZ

1

Vaststellen agenda

3

2

Lijst ingekomen stukken

3

3

Vaststellen verslag raadsvergadering 6 december 2023

4

4

Vaststellen verslagen commissievergadering 23 en 29 november 2023

4

5

Stemming Motie M23/191 ‘Afstemming met Regio over financiële administratie’ rechtstreeks geagendeerd vanuit raadsvergadering 6 december n.a.v. staken der stemmen

4

6

109

Beleidsplan armoede en schulden

5

7

110

Wijziging Gemeenschappelijke Regeling Werkvoorzieningsschap Tomingroep

4

8

111

Beleidskader asielaanpak

12

9

Vragen aan het college

27

10

M 23-196 ‘Vang de muis, aanstelling twee bijzondere opsporingsambtenaren’

28

11

M 23-134 ‘Evaluatie openbare sanitaire voorzieningen’

31

HI20231220

2

GEMEENTE HILVERSUM RAADSVERGADERING VAN 20 DECEMBER 2023 (verslag) Voorzitter: G.M. van den Top, burgemeester. Aanwezig zijn de leden de dames A. van de Beek (Democraten Hilversum) en M. Boukhriss (Hart voor Hilversum), de heren J.J.A.N. Deen (D66) en J. van Drogen (GroenLinks), mevrouw F. Durlacher (Belang van Nederland), de heren M.F. Eerenberg (Hart voor Hilversum) en G.J. Ekelmans (VVD), mevrouw J.F. van Exel-van Dijk (CDA), de heren H.H. Fennema (VVD), J.E.M.G. Göbbels (Democraten Hilversum), R.H. van Grieken (D66) en C.M. Groeneveld (Hart voor Hilversum), mevrouw B. van Hattum (D66), de heer S.J. Hexspoor (GroenLinks), mevrouw C. Jansson (Hart voor Hilversum), de heer T. de Jong (CDA), mevrouw J. Kalk (PvdA), de heren J.P. Lahaise (PvdA) en R.J.C. Lancé (Hart voor Hilversum), mevrouw H.M.G.J. van de Linde (VVD), de heren H.J. Lindeboom (D66), B. Nanninga (ChristenUnie), J.T.M. van Nistelrooij (D66) en G.J. Postma (CDA), de dames R.W.C. Redmeijer (Hart voor Hilversum) en M.H.A. Remmers (GroenLinks), de heer D.E.O. Streutker (CDA), mevrouw B. Verweij (SP), de heren P.C.M. Vonk (SP) en J.A. van Waarden (GroenLinks), mevrouw V. Wesselink (D66), de heren T.R. Westerneng (VVD) en A Zaabat (D66) en mevrouw E.M. Zeeuw van der Laan (VVD). Griffier: mevrouw A.J. van Meerveld. Wethouders: de heren B. Heller, mevrouw K. van Hunnik, de heren A.R.C. Scheepers en N.G.T.

van Voorden en mevrouw K.J. Walters. Afwezig: de heren R.J.H. Docter en H. Koç, (DH), mevrouw M.J. de Jong-Schrijvers (HvH). 1.

VASTSTELLEN AGENDA

De VOORZITTER opent de laatste raadsvergadering van 2023 en heet allen hartelijk welkom. Bericht van verhindering is ontvangen van mevrouw De Jong van Hart voor Hilversum en de heren Docter en Koç van Democraten Hilversum. De heer Lancé zal vanaf omstreeks 20.30 uur de vergadering bijwonen. De vergadering start daardoor met 33 raadsleden. Er zijn twee moties vreemd aan de agenda aangekondigd: - motie M 23-196 van D66 en Hart voor Hilversum, ‘Vang de muis, aanstelling twee bijzondere opsporingsambtenaren’, te behandelen als agendapunt 10; -

motie M 23-134 van de SP, ‘Evaluatie openbare sanitaire voorzieningen’, te behandelen als agendapunt 11.

De heer NANNINGA stelt voor de beraadslagingen bij agendapunt 5 te heropenen, omdat hij een gewijzigde motie M 23-191 wil indienen. Aldus wordt besloten en vervolgens wordt de agenda gewijzigd vastgesteld. 2.

LIJST INGEKOMEN STUKKEN

Voor de geagendeerde stukken wordt verwezen naar de in de rubriek 0 en III van de bij de agenda overgelegde lijst van ingekomen stukken. Afgesproken is dat opmerkingen over de ingekomen stukken vooraf bij de griffie worden aangemeld. Zonder stemming wordt vervolgens conform de voorstellen van de voorzitter van de raad bij de ingekomen stukken besloten. HI20231220

3

3.

VASTSTELLEN VERSLAG RAADSVERGADERING VAN 6 DECEMBER 2023 Het verslag wordt ongewijzigd vastgesteld.

4.

VASTSTELLEN VERSLAGEN COMMISSIEVERGADERINGEN 23 EN 29 NOVEMBER 2023 De verslagen worden ongewijzigd vastgesteld.

7.

WIJZIGING GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING WERKVOORZIENINGSSCHAP TOMINGROEP

De VOORZITTER laat weten dat de fracties in de commissievergadering positief over het indienen van de zienswijze waren en het voorstel rijp voor behandeling door de raad zonder debat achtten. Zonder stemming wordt conform het voorstel van burgemeester en wethouders besloten. 5.

STEMMING MOTIE M 23-191, AFSTEMMING MET REGIO OVER FINANCIËLE ADMINISTRATIE Gewijzigde motie M 23-191 ‘Afstemming met Regio over financiële administratie’ “De gemeenteraad van Hilversum, in vergadering bijeen op 6 december 2023, behandelende het agendapunt Zienswijzeprocedure begrotingswijzing 2023-02 en Bestuursrapportage 2023 regio Gooi en Vechtstreek; constaterende dat: • in de bief zienswijze begrotingswijziging 2023-02 regio Gooi en Vechtstreek def_II meerdere verzoeken tot correctie van de begrotingswijziging aan de regio worden gedaan die betrekking hebben op de wijze waarop de financiële administratie wordt gevoerd door de regio; overwegende dat: • de voorgestelde begrotingswijziging van de regio volgens de zienswijze niet alleen meer context en uitleg behoeft, maar tevens aantoont dat er verschillende opvattingen bestaan over keuzes met betrekking tot het voeren van de financiële administratie; • het hierbij bijvoorbeeld gaat om bedragen die aan een reserve worden toegevoegd die al vol zit (kanttekening 3), onduidelijke afspraken over de beleidslijn t.a.v. de algemene reserve (kanttekening 5) of het plaatsen van bedragen in een foutief boekjaar (kanttekening 6); • deze kanttekeningen laten zien dat het goed is om de afspraken met de regio m.b.t.

het voeren van de financiële administratie duidelijk vast te leggen in afspraken waarover overeenstemming bestaat; • er binnen de commissie Bestuur en Economie van 29 november jl. unaniem consensus bestond over de wens om het college hierover met de regio in gesprek te laten gaan; verzoekt het college om: 1. in gesprek te gaan met de regio over de oorzaken van de kanttekeningen in de zienswijze op de begrotingswijziging; 2. zorg te dragen voor heldere afspraken waarmee dergelijke kanttekeningen in de toekomst kunnen worden voorkomen; 3. voor de zomer van 2024 aan de raad terugkoppeling te geven over het gevoerde gesprek en de gemaakte afspraken; en gaat over tot de orde van de dag.” (Gewijzigde motie M 23-191 van de ChristenUnie en de PvdA)

HI20231220

4

De heer NANNINGA merkt op dat er in de vorige raadsvergadering wat onduidelijkheid was over de bedoeling van de motie en hoe deze geïnterpreteerd moest en mocht worden door de wethouder. Daarom heeft hij het dictum aangepast, zodat hopelijk duidelijker is wat de bedoeling is. Hij vraagt de wethouder niet om over allerlei boekhoudkundige details in gesprek te gaan, maar om vooral op bestuurlijk niveau afspraken te maken, om het soort kanttekeningen die nu in de zienswijze terugkomen in de toekomst te kunnen voorkomen. De heer WESTERNENG memoreert dat de VVD bij de vorige stemming over de motie heeft tegengestemd, omdat de motie toen te uitvoerend was, maar zijn fractie kan die in de aangepaste vorm goed steunen. De heer POSTMA is blij dat de motie zich nu richt op het bestuurlijke niveau en wil het de wethouder niet aandoen om in de regio over boekhoudkundige principes te gaan praten. Het CDA stemt nu voor de motie. De heer GROENEVELD is blij met de aanpassingen en zal de motie eveneens steunen. Mevrouw VAN HUNNIK (wethouder) is ook blij met de aanpassing, die meer recht doet aan het besprokene in de vorige raadsvergadering. Het college omarmt daardoor de motie. Zonder stemming wordt de motie unaniem aangenomen. 6.

BELEIDSPLAN ARMOEDE EN SCHULDEN

De VOORZITTER geeft aan dat het Beleidsplan Armoede en Schulden de uitwerking vormt van een deel van de opgaven en doelen uit de visie sociaal domein ‘Wij zijn Hilversum. Met het beleidsplan stelt de gemeenteraad het beleid voor de minima en mensen in schulden vast. Met uitzondering van Hart voor Hilversum en BVNL gaven alle fracties in de commissievergadering aan het voorstel met debat te willen behandelen in de raadsvergadering. Mevrouw KALK ziet hele goede aspecten in de stukken, zoals de vereenvoudiging van de regelingen en de toegang, de automatische toekenning, de actieve benadering en vooral het werken vanuit vertrouwen door steekproefsgewijs de controle achteraf te doen. De motie over vereenvoudiging van de toegang stamt uit 2022. Op deze manier wordt het voor de mensen echt makkelijker, wat heel fijn is. Daarom verbaast het haar in het document Stichting Urgente Noden (SUN) tegen te komen. Volgens haar ligt er een duidelijke uitspraak van de raad dat die geen brood ziet in weer een nieuwe organisatie erbij op een toch al veel te druk speelveld, tenzij er een geheel nieuwe tak van sport kan worden toegevoegd. Op dit moment vindt zij dat het geld beter in het regelvrije budget kan worden gestoken. Zij vraagt de wethouder om evenveel betekenis te geven aan een afgewezen motie.

Mocht er aanleiding voor zijn, dan kan het punt via de normale route opnieuw voor een raadsvergadering worden geagendeerd. Haar punt van zorg betreft de vertaling van de speerpunten in doelstellingen: minder inwoners met problematische schulden en meer inwoners die gebruik van de regelingen maken. Daar kan men niet op tegen zijn, maar tegelijkertijd zegt het niet hoeveel minder inwoners met schulden en hoeveel meer er gebruik van de regelingen zouden moeten zijn. Bij sommige regelingen ligt het gebruik onder de 40%. Het is goed daaraan te werken, maar de vraag is wanneer raad en college daarover tevreden kunnen zijn. De PvdA wil wat dit betreft het percentage van 100 nastreven. Mevrouw ZEEUW VAN DER LAAN stelt dat een Kerst met gezelligheid en lekker eten voor veel mensen in armoede niet vanzelfsprekend is. In deze dagen zijn er dan ook veel initiatieven voor mensen die in armoede leven. Het college vraagt om de Beleidsagenda Armoede en Schulden vast te stellen, waarvan HI20231220

5

de speerpunten bereik en preventie zijn. Het is heel belangrijk om schulden vroeg te signaleren en te herkennen. Zij mist in de agenda de toegang tot rechtshulp. Veel mensen tekenen koopcontracten en huurovereenkomsten zonder de inhoud te begrijpen, met grote gevolgen van dien: dreigende schuldsituaties. Een juridisch spreekuur kan deze problemen voorkomen als mensen in begrijpelijke taal uitgelegd wordt wat er eigenlijk in contracten staat, waarbij zij worden gewezen op hun rechten en plichten, hulp krijgen bij het invullen van formulieren en een snelle doorverwijzing naar rechtshulp ontvangen. Veel schulden komen ook door ‘life events’, scheidingen en baanverlies. Die kunnen dan snel opgelost worden. Zij is van mening dat de beleidsagenda aangevuld moet worden met laagdrempelige financiële en juridische hulp en de mogelijkheid om snel bezwaar en verweer in te dienen. Daartoe heeft zij het amendement ‘Rechtshulp voor schuldpreventie’ opgesteld om te zorgen dat de gemeente ook deze taak over toegang tot rechtshulp waarborgt.

Amendement A 23-200 ‘Rechtshulp voor schuldpreventie’ “De gemeenteraad, in vergadering bijeen op 20 december 2023, behandelende de beleidsagenda armoede en schulden 2024-2030; constaterende dat: • de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs) gemeenten de taak geeft om voor hulp bij schulden te zorgen; • schulden vaak samenhangen met problemen op andere levensdomeinen waaronder scheidingen, problemen binnen het gezin, werk, zorg en ziekte; • gemeenten de verantwoordelijkheid hebben voor schuldhulpverlening waarbij de nadruk op preventie ligt waarbij de nadruk op preventie ligt; • de gemeente deze hulp kan uitbesteden maar wel verantwoordelijk blijft voor de kwaliteit van de hulpverlening.

• Verschillende soorten schuldhulp minnelijke schuldhulp zijn, zoals schuldbemiddeling en schuldsanering, aanvraag WSNP (Wet schuldsanering natuurlijke personen) ,budgetbeheer, budgetadvies, cursussen en trainingen over omgaan met en voorkomen van schulden, maatschappelijk werk en hulp bij het vinden van werk; • schuldpreventie ook rechtshulp, informatie over rechten en plichten en juridische ondersteuning omvat; • veel mensen de weg naar rechtshulp niet kunnen vinden en sociaal raadslieden, rechtswinkel en financiële en juridische ondersteuning hierbij kunnen helpen; • bij vroege signalering van problemen met inkomen en schulden de gemeente ervoor kan zorgen dat schulden van de inwoners niet uit de hand lopen; • in het coalitieakkoord is opgenomen dat we inzetten op preventie; • rechtsbescherming en rechtshulp kunnen bijdragen aan vroege signalering en bestrijding van armoede en schulden; overwegende dat: • integrale dienstverlening en samenwerking met andere partijen belangrijk is ter voorkoming van armoede en schulden; • problematische schulden voorkomen kunnen worden door vroegtijdige inzet van rechtshulp en informatie over de rechten en plichten; • in de Beleidsagenda Armoede en Schulden niet genoemd is dat inwoners met problemen gewezen worden op rechtshulp; • rechtsbijstand, sociaal raadslieden, juridisch loket, rechtswinkel en rechtspraak niet genoemd worden in de

beleidsagenda; • de gemeente een regierol heeft in het organiseren van rechtsbescherming; • uit het onderzoek ‘Over de drempel naar betere rechtshulp’ naar voren komt dat inwoners niet weten waar ze terecht kunnen voor sociaal juridische informatie, advies en ondersteuning; besluit: HI20231220

6

•

beslispunt 1 van het concept-raadsbesluit te wijzigen zodat deze als volgt komt te luiden: 1. de Beleidsagenda Armoede en Schulden 2024-2030 vast te stellen, met dien verstande dat het volgende wordt gewijzigd: Op pagina 14 onder subparagraaf 3.1.3 ‘vroegsignalering intensiveren’ wordt de volgende tekst toegevoegd: Er is er verwijzing naar rechtshulp en juridische en financiële informatie over rechten en plichten. en op pagina 16 activiteit 9 ‘Samenwerking met partners in de stad’ wordt de volgende tekst toegevoegd: In de wijken vinden spreekuren plaats om inwoners juridisch en financieel advies te geven. Deze laagdrempelige sociaaljuridische dienstverlening wordt versterkt aan de hand van de handreiking Divosa. Hierdoor wordt de toegang tot de rechtshulp verbeterd en realiseren we korte lijnen met het Sociaal Plein. (Amendement A 23-200 van de VVD en Democraten Hilversum) Vervolgens is bereik ook een speerpunt. Zij noemt het goed dat de gemeente inzet om mensen op hun rechten en plichten te wijzen, zodat ze gebruik kunnen maken van inkomensregelingen. Er komen minder controles vooraf, maar in plaats daarvan steekproefsgewijs controleren achteraf. Automatisch elk jaar zonder controle uitbetalen gaat haar wel wat ver. Dit gaat volgens de nota met een grote kostenstijging gepaard, terwijl hier maatwerk geboden zou moeten worden.

Werk is namelijk de beste methode om armoede te bestrijden. Daarom adviseert zij om bij de uitwerking van de nota directe samenwerking te zoeken met de drie andere domeinen: werk, schuldhulp en inkomen. In de praktijk krijgt zij namelijk signalen dat inwoners al vijf jaar een bijstandsuitkering ontvangen en nog nooit benaderd zijn door een klantmanager werk. Zij spreekt ook mensen met een juridische achtergrond of met ervaring in de zorg, die goed Engels spreken, maar eerst jarenlang een cursus Nederlands gaan volgen, voordat zij bemiddeld worden naar werk. Tevens spreekt zij inwoners die tijdelijk zonder inkomen zitten of een rekening niet kunnen betalen door een familiesituatie, zoals een scheiding waardoor zij met dubbele woonlasten zitten of niet naar de tandarts kunnen gaan, omdat ze niet voldoende verzekerd zijn. Het betreft mensen die net buiten alle regelingen vallen en even tijdelijk in nood zitten. Zij vallen tussen wal en schip. Voor deze mensen heeft de VVD in juli jl. de motie ‘Niemand tussen wal en schip’ ingediend, met als doel de oprichting van een SUN-noodhulpbureau. Deze motie werd niet aangenomen. In de commissievergadering begreep zij dat die motie zelfs weggestemd was en dat haar fractie die nooit meer zou mogen indienen.

Zij herinnert zich dat de reden dat de wethouder deze motie ontraadde was, omdat de investering niet op zou wegen tegen het rendement van een dergelijk noodfonds. En helaas had zij onvoldoende spreektijd om dat punt toe te lichten en om in debat te gaan over het fonds. Een fonds voor het lenigen van urgente noden is juist bedoeld voor mensen die in nood zijn. Het gaat om in nood zijnde werkende armen, mensen met betaald werk, zzp’ers die hun opdracht mislopen of ziek zijn en mensen met gebitsproblemen die hun mondzorg niet kunnen betalen. Het doet haar dan ook deugd dat de wethouder wel in gesprek is met SUN en het plan van aanpak daarvan afwacht. Het goede nieuws van SUN is dat die organisatie van rijkswege een subsidietoezegging heeft gekregen die het mogelijk maakt om de werkkosten van € 55.000,- per jaar, die voor rekening komen van de gemeente, terug te brengen, zodat iedere gemeente een SUN mogelijk kan maken. SUN geeft ook aan dat er een samenwerking is met een fonds, dat wil participeren om zo de kosten van mondzorg voor mensen die dat niet kunnen betalen mogelijk te maken. En dit lichtpuntje voor mensen met urgente noden wil zij de raad niet onthouden in deze donkere dagen voor Kerstmis. Mevrouw VAN DE BEEK weet ook dat veel huishoudens moeten leven van een zo laag inkomen, dat ze elke maand geld tekort komen.

Kleine tegenslagen kunnen grote financiële problemen veroorzaken, omdat mensen vrijwel geen buffer hebben. Democraten Hilversum maakt zich zorgen over de bestaanszekerheid van deze mensen, die onder druk staat of er simpelweg niet meer is. Mensen hebben geen bestaanszekerheid. De boodschappen zijn duurder geworden, de energieprijzen stijgen, wat allen raakt en steeds vaker ook de middeninkomens, die tussen wal en schip vallen. Nibud-directeur Vliegenthart schreef daarover ook. Er zijn veel regelingen en de basis is te laag om van rond te komen. Democraten HI20231220

7

Hilversum hoopt op een goede reparatie of hervorming vanuit het Rijk. Dat de basis voor iedereen goed en duurzaam is. Want als de basis als vaste grond onder mensen wegvalt en drijfzand wordt, dan voelen zij zich geen volwaardig onderdeel van deze samenleving meer. Tot die tijd moet men zich inzetten met regelingen vanuit het minimabeleid. Daarom steunt zij regelingen die ten goede komen aan mensen die deze nodig hebben en die zich onder het minimum bevinden. Daarom steunt zij de motie M 23-203 van de SP en de PvdA, ‘Onderzoek energiekostencompensatie’. Een mooie verandering is dat de beleidsagenda uitgaat van vertrouwen. Keer op keer stonden inwoners in het verleden tegenover de overheid. Zo ging de overheid steeds vaker en sneller uit van misbruik of fraude. Daarom kon het ook gebeuren dat de overheid zelf aan de basis stond van het ongekende onrecht van het toeslagenschandaal. Daarom ook kon er genoeg wantrouwen in het systeem sluipen. Het kan geen verrassing heten dat bij velen het vertrouwen broos is. Het heeft te maken met het mensbeeld dat de overheid de afgelopen jaren is gaan omarmen. De wetten zijn gemaakt met als uitgangspunten rationeel calculeren en zelfredzame individuen. Natuurlijk is het makkelijk om de schuld alleen bij de overheid te leggen, maar voor een deel heeft de overheid het toch echt aan zichzelf te wijten.

Het vertrouwen moet weer groeien en herstellen en als onderdeel van rechten en plichten ziet Democraten Hilversum rechtsbescherming als een groot goed. Daarom dient Democraten Hilversum amendement A 23200 ‘Rechtshulp voor schuldpreventie’ mede in. Democraten Hilversum zet vervolgens vraagtekens bij het budget voor nazorg dat de gemeente biedt bij het aflopen van een schuldregeling. Uit cijfers blijkt dat Nederlanders vaak opnieuw in de problemen komen, nadat een eerder financieel probleem opgelost is. Binnen zes maanden na het oplossen van een financieel probleem komt globaal 6,8% opnieuw in de financiële problemen. Dat percentage loopt op. Binnen een jaar heeft bijna 10% opnieuw een financieel probleem. Vooral het eerste halfjaar is dus de meest risicovolle periode. Zij vraagt daarom de wethouder recidive bij mensen met schulden te monitoren en indien nodig hierop terug te komen bij de raad om het beleid bij te stellen. Democraten Hilversum staat overigens positief tegen de beleidsagenda en hoopt dat de uitvoering hiervan net zo goed uitpakt als de geschreven regels in het stuk. Mevrouw REMMERS stelt dat Hilversum eigenlijk een heel erg goed beleid heeft om minima te ondersteunen en dat goede beleid houdt de gemeente ook. Het grootste probleem is het niet gebruik en het niet altijd aansluiten van de communicatie op de doelgroep.

Zij is heel blij om nog meer uit te gaan van vertrouwen. Steekproeven achteraf zijn meer dan voldoende. Laagdrempeligheid en eenvoud zijn voor haar uitstekend. De PvdA vroeg wanneer beleid succesvol is. In de commissievergadering heeft zij gevraagd of de wethouder bij een volgende publicatie van het dashboard niet meer het doel ‘realisatie binnen het budget’ te noemen, maar dat er bij de voorjaarsnota of bij de halfjaarcijfers meer budget nodig is. Zij is blij met het behoud van het regelvrije budget. Daarna gaat zij in op de discussie over allerlei partijen op de markt die zich bezighouden met hulp aan individuen. Er zijn heel erg veel particuliere instellingen en kerken, die in het grijze gebied hun eigen rol pakken. Dat wil zij zo laten, want ook de overheid kan het niet alleen. Mocht er een uitbreiding nodig zijn, dan ziet zij die graag via het college naar de raad toe komen, maar niet via de voorliggende nota. De heer POSTMA meent dat Hilversum over een mooi pakket beschikt als het gaat om het bestrijden van de problematiek van armoede en schulden. Daaraan valt echter nog wel het een en ander te verbeteren en daarvan ziet hij in het voorstel een aantal elementen terug. Maatwerk vindt hij daarbij belangrijk, met een mogelijke oplossing rondom de energieproblematiek.

De uitbreiding van budgetbeheer naar degenen die nog geen schuldenproblematiek ervaren is eveneens belangrijk. Ook is het CDA voorstander van vereenvoudiging van regelingen en steekproefsgewijze controle achteraf. Wel is het dan nodig om die controle ook uit te voeren en hij gaat er van uit dat het college daarvoor een goede regeling zal bedenken. Het bereikpercentage bevindt zich ongeveer op het landelijke niveau, maar daarmee is hij zeker niet tevreden. Of 100% haalbaar is, is de vraag, maar een voorstel tot vereenvoudiging zal volgens zijn verwachting wel bijdragen om een hoger bereikpercentage te behalen. HI20231220

8

Het CDA ondersteunt amendement A 23-200 van de VVD en Democraten Hilversum, ‘Rechtshulp voor schuldpreventie’. Mevrouw VERWEIJ vindt het belangrijk dat de raad spreekt over armoede en schulden in Hilversum en wat daaraan gedaan kan worden. Helaas is dat meer nodig dan ooit. De SP heeft hier duidelijk een gedachte over en wil positief bijdragen. Armoede kan leiden tot veel stress en het weerhoudt mensen ervan deel te nemen aan de maatschappij. De kosten daarvoor zijn voor de mensen om wie het gaat en hun naasten hoog. Ook voor de samenleving als geheel is het een gemiste kans. Allen hebben er baat bij als het met hunzelf en hun buren goed gaat. Zij vindt het goed om te lezen dat stresssensitief werken de insteek is. De uitgangspunten die de gemeente kiest noemt zij goed: proberen armoede te voorkomen en mensen te bereiken en dat uit vertrouwen met empathie te doen. Meer toekenningen gebeuren automatisch, wat leidt tot minder administratieve lasten. Bekeken kan worden wat mensen nodig hebben en hulp kan flexibel plaatsvinden. Zij wil de gemeente actief naar mensen en werkgevers toe laten gaan en hen informeren over eenvoudige regelingen. De energietoeslag laat zien wat op deze punten mogelijk is. Nog altijd wachten te veel Hilversummers op de hulp waarop ze recht hebben. Teveel mensen worden nog niet bereikt.

Er is nu een samenleving waarin mensen structureel arm zijn, zodat bereik nog belangrijker is. Bereik heeft voor de SP twee kanten. Ten eerste Hilversummers bekend maken met de regelingen, zodat meer mensen die ze nodig hebben die kunnen benutten. Ten tweede wil zij regelingen ruimer maken, zodat er in meer gevallen een beroep op gedaan kan worden. Schuldhulpverlening kan ook voor iemand met 150% van het minimuminkomen nodig zijn. Bijzondere bijstand kan daarnaast iemand met 140% van het minimuminkomen uit de problematische schulden houden. Zij pleit er ook hier voor flexibel te kijken. Als de gemeente sneller doet wat nodig is, kost het de mensen en de gemeente minder. Over verbeteringen en uitvoering heeft de cliëntenraad veel suggesties gedaan. Die verdient het daarom serieus genomen te worden. Veel ideeën worden meegenomen in de uitvoering, maar dat wil zij eerst nog zien. Voor de SP is het van belang hoe de uitvoering gaat en waar Hilversummers en ook raadsleden terecht kunnen met hun ideeën voor verbetering. Zij ziet graag een moment ingepland om met de wethouder te spreken over concrete suggesties voor de uitvoering van het belangrijke beleid. Daarin wil de SP ook de cliëntenraad en andere mensen die het betreft betrekken. Dat kan bijvoorbeeld de uitvoeringsagenda zijn.

De SP ondersteunt het streven om vanuit vertrouwen en empathie te werken aan het bereiken en helpen van zoveel mogelijk Hilversummers die in moeilijke omstandigheden hulp nodig hebben. Zij roept het college en in het bijzonder de wethouder op om in de uitvoering ruimhartig te zijn om zo alle Hilversummers een dienst te bewijzen. Enkele of meer regelingen toegankelijk maken voor mensen met een inkomen tot 150% van het sociaal minimum gaat vandaag niet lukken, maar kan wel een wenkend perspectief naar de kadernota zijn. Zij wil werkgevers bekend met de regelingen maken, zeker de werkgevers die werken met mensen die een laag inkomen hebben. Er kan een preventie komen tegen de armoedeval. Ook vraagt zij compensatie voor de Wajong’ers, vanuit de ruimte die de minister daarvoor geboden heeft. Daarnaast is zij voorstander van kwijtschelding van lokale belastingen. Voorts adviseert zij de Werk loont-app te gebruiken. De enkele belastingadviseur op het Sociaal Plein heeft het heel druk, zodat zij voorstelt om er twee van te maken. Het is voor de SP onverkwikkelijk dat er mensen zijn met de weinig geld en enorme kosten voor huisdieren. Zij hoopt daarom dat de wethouder wil kijken of er ruimte is via de bijzondere bijstand om ook iets te regelen voor huisdieren in nood. Tot slot wil zij extra aandacht vragen voor de gedupeerden van de toeslagenaffaire.

Mevrouw REMMERS herinnert aan de zes avonden die de afgelopen zomer aan de totstandkoming van de nota zijn besteed, waaraan ook de ambtelijke organisatie en instellingen hebben meegedacht. Zij hoort de SP opnieuw veel suggesties naar voren brengen, terwijl nu besluitvorming aan de orde is. Er ligt volgens haar vanavond een mooi stuk voor waarmee de raad blij kan zijn. De gevoerde discussie wil zij niet overdoen. Mevrouw VERWEIJ vindt het van belang de uitvoeringsagenda in een commissievergadering te bespreken en heeft daartoe haar tips gegeven. HI20231220

9

De energietoeslag stopt en zij zou graag zien om de energiecompensatie verder uit te zoeken, teneinde aanvullende regelingen te kunnen treffen, bijvoorbeeld via de bijzondere bijstand. Motie M 23-203 ‘Onderzoek energiekosten compensatie’ “De gemeenteraad van Hilversum bijeen op 20 december 2023, behandelend het raadsvoorstel armoede en schulden; overwegende dat: ➢ de energiekosten nog onverminderd hoog zijn; ➢ er mogelijk geen vervolgregeling komt op de energietoeslag-regeling; ➢ sommige mensen er niets aan kunnen doen dat energiekosten hoger zijn bv door ziekte; ➢ verschillende gemeenten waaronder Amsterdam een regeling hebben waar energiekosten aanvullend vergoed kunnen worden uit de bijzonder bijstand https://www.amsterdam.nl/werk-inkomen/hulp-bij-laaginkomen/regelingenalfabet/energietoeslag-bijzondere-bijstand-hoge/bijzondere-bijstandhoge-energiekosten/; verzoekt het college: ➢ voorafgaand aan de Kadernota 2024 te inventariseren op welke wijze de gemeente Hilversum compensatie, al dan niet voor specifieke doelgroepen, voor energiekosten kan opnemen in de regeling bijzondere bijstand; ➢ de kosten hiervan zo inzichtelijk mogelijk te maken; ➢ informatie hierover voor eind april 2024 te verstrekken aan de gemeenteraad, inclusief informatie over het aantal inwoners dat in 2023 en 2024 gebruik heeft gemaakt van de energietoeslag; en gaat over tot de orde van de dag.

(Motie M 23-203 van de SP en de PvdA) Wat betreft amendement A 23-200 van de VVD en Democraten Hilversum, ‘Rechtshulp schuldhulpverlening’ wil zij vernemen hoe eventuele rechtshulp is geborgd bij Versa en sociale raadslieden.’ Mevrouw WESSELINK wil weten waarom de SP energietoeslag niet gewoon wil doortrekken en aan de bijzondere bijstand wil koppelen. Mevrouw VERWEIJ is het onbekend of de gemeente nog geld van het Rijk zal krijgen om de energietoeslag te continueren. Zij wil daarom weten welke de mogelijkheden en de daarmee gemoeide kosten zijn. De heer HELLER (wethouder) is blij met het voorliggende stuk en gaat allereerst in op de vraag van de PvdA om een percentage te verbinden aan het bereik van regelingen. Een bereik van 100% is gewenst, maar niet helemaal reëel. De na te streven ambitie wordt een discussiepunt in een commissievergadering in januari a.s., wanneer het zal gaan over het Doelen Inspanningen Netwerk (DIN). Dan wordt vastgelegd waarop wordt gemonitord en waar te maken slagen zijn wat betreft geformuleerde ambities. Voordat het DIN is vastgesteld is er altijd nog informatie via het dashboard beschikbaar, waaraan hij nog niet wil tornen. Over de Stichting Urgente Noden (SUN) doet hij nog geen mededelingen, omdat hij daarmee nog in gesprek is. Wel merkt hij op geen voorstel aan de raad voor te zullen leggen dat eerder is afgewezen.

Een eventueel voorstel zal daarom anders en beter zijn. De wethouder benadrukt dat geen automatische uitbetalingen zonder controle zullen plaatsvinden, waarover de VVD een opmerking maakte. In dezen gaat het over mensen in een uitkeringssituatie waarvan de gegevens bij de gemeente bekend zijn. Recidive van mensen die uit schuldregelingen komen zal nauwgezet gemonitord worden, waarom Democraten Hilversum vroeg. De gemeente heeft de uitvoering van de schuldhulpverlening zelf ter hand genomen, wat hij een heel goed besluit noemt. De uitvoering is voor cliënten namelijk flink verbeterd. HI20231220

10

Geprobeerd wordt het niveau vast te houden en nog te verbeteren. Als er meer nodig is komt het college daarop nog bij de raad terug. Hij zegt de SP toe voor medische kosten van huisdieren van mensen in de bijstand een regeling te treffen, ook omdat die niet om grote bedragen zal gaan. Bij motie M 23-203 van de SP en de PvdA, ‘Onderzoek energiekostencompensatie’, gaat het daarentegen om aanzienlijk grotere bedragen. Hij ontraadt die motie, omdat die niet in lijn is met de beleidsagenda, waarin staat dat regelingen vooral terecht moeten komen bij mensen die ze het hardst nodig hebben. Het ligt ook niet voor de hand om eventuele budgettaire ruimte in te zetten voor het uitbreiden van regelingen, maar wel in lijn met de beleidsagenda, zoals voor de inzet van budgetcoaches, budgetbeheer en nazorg. De beleidsagenda spreekt ook over een beweging om maximaal gebruik te maken van de beleidsruimte die de bestaande wetgeving biedt, waarbij gekeken wordt naar de specifieke omstandigheden en situatie van een aanvrager. Juist in de uitvoering wil hij de slag maken dat die ruimte maximaal wordt benut. Op basis van individualisering kan een vergoeding worden gegeven. In het licht van deze argumenten is de motie overbodig. Het college raadt amendement A 23-200 van de VVD en Democraten Hilversum, ‘Rechtshulp voor schuldhulppreventie’, aan.

Dat amendement is in lijn met wat het college doet en is een beweging die het college met de agenda met partners in de stad wil inzetten. In wat wordt voorgestaan denkt het college bestaande lijnen te kunnen uitbouwen. In die zin is het gestelde in het amendement een versterking op wat het college doet en een goede aanvulling daarop. Het college is niet bang voor dubbelingen. Tweede termijn Mevrouw VERWEIJ dankt de wethouder voor de toezegging om een regeling te bedenken voor het vinden van ruimte voor vergoedingen van medische kosten van huisdieren. Het lijkt haar zinnig om te onderzoeken welke mogelijkheden de gemeente heeft om mensen met een inkomen tot 150% van het minimumloon een energietoeslag te geven. Zij vraagt met motie M 23-203 hulp om mogelijkheden te inventariseren. Keuzes zijn te maken bij de kadernota. Amendement A 23-200 van de VVD en Democraten Hilversum, ‘Rechtshulp voor schuldpreventie’ zal zij steunen, hoewel zij een dubbeling ziet met de sociaal raadslieden van Versa. Zij verwacht dat de VVD voor meer fte zal stemmen als dat nodig is. Mevrouw KALK onderstreept het pleidooi voor onderzoek naar mogelijkheden voor energietoeslag. De heer HELLER (wethouder) ziet dat motie M 23-203 vraagt om verschillende ondersteuningsmogelijkheden vanuit de gemeente richting de doelgroep in kaart te brengen en daaraan budgetten te hangen.

Uiteindelijk ziet het college dat niet als een oplossingsrichting in lijn met de beleidsagenda. Mogelijkheden onderzoeken waarbij het college geen intenties heeft hoeven wat hem betreft niet uitgevoerd te worden. Mevrouw VERWEIJ wil graag weten hoeveel mensen de energietoeslag nodig gehad hebben en of ze voldoende bereikt kunnen worden. Het gaat dus in eerste instantie om het verstrekken van informatie, zodat er een beeld is welke mensen geholpen moeten worden. Ook wil zij meer weten over de hulp aan Wajong’ers. De heer HELLER (wethouder) beantwoordt de al gestelde artikel 41-vragen over Wajong’ers allereerst schriftelijk. Het college is trots met de energietoeslag een bereik van 80% van de doelgroep te hebben gerealiseerd. Cijfermateriaal daarover doet hij graag aan de raad toekomen. Mevrouw VERWEIJ wil daarom vragen motie M 23-203 positief te beoordelen, zodat in kaart kan worden gebracht wat er eventueel kan. De heer HELLER (wethouder) vraagt welke toegevoegde waarde dat op de zojuist gedane toezegging dan nog heeft. Mevrouw VERWEIJ ziet meer mogelijkheden om mensen eventueel te compenseren, wat individueel of groepsgewijs kan gebeuren. Ook kan men van andere gemeenten leren en daarover kunnen raad en college nog een gesprek hebben. HI20231220

11

De heer HELLER (wethouder) heeft niet het voornemen om dat onderzoek te doen, omdat het college geen intenties heeft om daarmee aan de slag te gaan. De motie ontraadt hij dus. De gewenste cijfers over het bereik van de energietoeslag zegt hij wel toe. Zonder stemming wordt amendement A 23-200 van de VVD en Democraten Hilversum, ‘Rechtshulp voor schuldpreventie’, unaniem aangenomen. Motie M 23-203 van de SP en de PvdA, ‘Onderzoek energiekosten compensatie’, wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en met 14 tegen 20 stemmen verworpen, met de stemmen van D66, Democraten Hilversum, de PvdA, de SP en BVNL voor. Het geamendeerde voorstel van burgemeester en wethouders wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en unaniem aangenomen. 8.

BELEIDSKADER ASIELAANPAK

De VOORZITTER leidt het voorstel in door te vermelden dat vooruitlopend op de verwachte taakstelling voor de opvang van asielzoekers de gemeente Hilversum zich voorbereidt door een beleidskader asielaanpak met een aantal randvoorwaarden op te stellen. Die randvoorwaarden gaat de gemeente Hilversum stellen voor structurele opvang en een afwegingskader dat het college kan gebruiken bij het realiseren van locaties voor asielopvang. Met uitzondering van Hart voor Hilversum en BVNL oordeelden de fracties in de commissievergadering dat het voorstel rijp is voor behandeling door de raad. Alle fracties, behalve die van de SP, gaven aan het voorstel met debat te willen behandelen. De heer DEEN stelt vast dat het onderwerp extra urgentie heeft, omdat het Rijk daarvan weer eens een potje van maakt. Daarmee zijn de gemeenten volgens hem weer mooi klaar, in het bijzonder Ter Apel. Raad en college zijn op pad gegaan met de vraag wat er nodig is. De gemeente is het gesprek aangegaan met inwoners en partners via Hilversummers.nl. Hij complimenteert de wethouder met het doorlopen proces en het voorliggende stuk. De voorliggende vraag vanavond is wat er nodig is. Het antwoord daarop is zo snel mogelijk drie locaties te vinden. Met de prima beleidsagenda kan de uitvoering morgen beginnen.

Of er nu wel of geen spreidingswet komt, duidelijk is dat opvanglocaties en een eerlijke verdeling nodig zijn. Daarom dient D66 samen met de PvdA en de ChristenUnie motie M 23-198 in, ‘Ook een taak zonder taakstelling’. Logischerwijs zal D66 het amendement dan ook niet steunen. De taak mag het college wat hem betreft best wat breder zien, waarbij men zich niet blind moet staren op een getal. Mocht het zo zijn dat locaties het toelaten, dan mag er van D66 ook ietsje meer bij. De nood is immers hoog en hij roept het college dan ook op om de 360 plekken als ondergrens te zien middels motie M 23-199, ‘Gebruik de ruimte die er is’. Er is volgens hem een goed voorbeeld nodig. Eindelijk is er wat beweging in de regio te zien, nu de gemeente Blaricum in Tergooi opvang gaat realiseren. De aanpak en daadkracht van Hilversum kunnen een inspiratie zijn voor de rest van de regio. Het Gooi is dat naar zijn oordeel aan zijn stand verplicht en Ter Apel heeft die hulp nodig. Hij weet zeker dat Hilversum dit kan. De opvang voor Oekraïners heeft laten zien wat in Hilversum mogelijk is. Hilversummers hebben een groot hart en staan klaar voor degenen die het het moeilijkst hebben. D66 steunt dan ook motie M 23-197 van de PvdA, de SP, D66 en Democraten Hilversum, ‘Versnelling opvang asielzoekers, solidair met Ter Apel’.

Er is in overleg met de PvdA ook een lichtere variant gemaakt voor die motie, die hij hopelijk niet hoeft in te dienen. Nogmaals benadrukt hij dat het traject laat zien hoe sterk de samenleving is. Er zijn wel zorgen en er moeten ergens ook locaties gerealiseerd worden, wat niet vanzelf zal gaan. Maar er zijn ook volop kansen om nieuwe inwoners Hilversummers te laten worden. En zij zullen misschien wel snel zeggen dat ze naar het dorp gaan in plaats van naar het centrum. Op het punt van begeleiding is nu al een belangrijke slag te slaan. In overleg met de Taalschool Hilversum en met Inspiratie uit Utrecht is de vierde motie M 23-195 opgesteld, ‘Extra aandacht voor jonge nieuwkomers’. Er is nu vaak een harde knip tussen de veilige HI20231220

12

omgeving van de Taalschool en het primair reguliere onderwijs. Met extra begeleiding kan aan nieuwkomers een betere start worden gegeven. Vanavond heeft de gemeenteraad de keuze Ter Apel te steunen en direct aan de slag te gaan. Daarop zegt hij volmondig ja. Hij sluit zijn betoog af met de woorden van de stadsdichter: ‘Hilversum zijn we samen, dit kunnen we dragen als een’. Motie M 23-198 ‘Ook een taak zonder taakstelling’ “De raad van de gemeente Hilversum, in vergadering bijeen op 20 december, behandelend onderwerp, Beleidsagenda asielaanpak; constaterende dat: • de noodzaak om voldoende asielopvang in Nederland te creëren nu en de komende jaren groot zal blijven; • college en raad met elkaar hebben afgesproken de landelijke ontwikkelingen niet af te wachten, maar zelf regie te nemen; • de besluitvorming over de Spreidingswet in Den Haag onzeker lijkt; overwegende dat: • nog meer vertraging in het oppakken van de asielcrisis in Nederland onwenselijk is; • de spreidingswet niet noodzakelijk is voor het realiseren van asielopvang; • deze beleidsagenda asielaanpak een helder kader, houvast en een duidelijke koers geeft om direct aan de slag te gaan; voorts overwegende dat: • Hilversum jaarlijks ongeveer 250 statushouders huisvest; • de beleidsagenda inzet op inburgering vanaf dag 1 en investeren in het elkaar leren kennen; • dit idealiter geldt voor alle statushouders die zich

in Hilversum gaan vestigen; roept het college op: om los van de besluitvorming over de spreidingswet direct na de vaststelling van het beleidskader asielaanpak aan de slag te gaan met het COA om de drie opvangplekken in Hilversum te realiseren; en gaat over tot de orde van de dag.” (Motie M 23-198 van D66, de ChristenUnie en de PvdA) Motie M 23-199 ‘360 als ondergrens’ “De raad van de gemeente Hilversum, in vergadering bijeen op 20 december, behandelend agendapunt 8 Beleidsagenda asielaanpak; constaterende dat: • de noodzaak om voldoende asielopvang in Nederland te realiseren nu en de komende jaren groot is en dit ook zal blijven; • de verwachte verplichte taakstelling voor Hilversum onder de nieuwe wetgeving 360 zou zijn; overwegende dat: • het ruimer opzetten van de opvanglocaties helpt om de landelijke opgave te verkleinen; • de uiteindelijke locaties mogelijk meer ruimte bieden dan de genoemde 360 plekken; roept het college op: • om tijdens de zoektocht naar - en het realiseren van - opvanglocaties de mogelijkheid te onderzoeken om meer plekken te realiseren dan de verwachte taakstelling als de locatie dat toelaat.” (Motie M 23-199 van D66 en de PvdA) Motie M 23-195 ‘Extra aandacht voor jonge nieuwkomers’ “De raad van de gemeente Hilversum, in vergadering bijeen op 20 december, behandelend het onderwerp Beleidsagenda asielaanpak constaterende dat: •‘ vluchtelingenkinderen

vaak moeite hebben om mee te komen in het reguliere onderwijs; HI20231220

13

• •

de overgang van gespecialiseerde taalscholen naar de reguliere basisschool vaak lastig is; het van belang is om leerlingen die later zijn ingestroomd in het Nederlandse onderwijs dezelfde kansen te geven als hun klasgenoten; overwegende dat: • de gemeente Utrecht1sinds kort speciale nieuwkomersspecialisten opleidt die werken in het primair onderwijs; • deze specialisten hierdoor beter kunnen omgaan met meertalige leerlingen, weten hoe ze trauma’s achter bepaald gedrag herkennen en hoe ze ouders van deze kinderen beter kunnen betrekken bij de school; • het van groot belang is dat deze nieuwkomers zo goed mogelijk wortelen in de Hilversumse samenleving; roept het college op: om samen met de Taalschool, net als in Utrecht, een aanpak te ontwikkelen voor de meerjarige begeleiding van jonge nieuwkomers in Hilversum en hierover, vóór de Voorjaarsnota 2025, met een voorstel bij de raad te komen.” (Motie M 23-195 van D66 en de PvdA) 1

https://www.trouw.nl/binnenland/op-de-taalschool-weten-ze-hoe-ze-met-kinderenmet-oorlogstrauma-som-moeten-gaan~b2f3bb67

Motie M 23-202 ‘Crisisnoodopvang ook nodig’ “De raad van de gemeente Hilversum, in vergadering bijeen op 20 december, behandelend onderwerp, Beleidsagenda asielaanpak; constaterende dat: • Ter Apel een opvanglocatie is met een capaciteit van 2.000 personen; • Ter Apel te maken heeft met een najaarspiek in de instroom van asielzoekers; • de overvolle opvang gevolg is van de ingeperkte capaciteit door de Nederlandse overheid tijdens corona, die na corona niet meer is opgeschaald; • college en raad met elkaar hebben afgesproken dat we de landelijke ontwikkelingen niet afwachten, maar zelf de regie nemen; overwegende dat: • er in Hilversum plekken gezocht gaan worden voor permanente opvang; • er mogelijk plekken zijn waar snel tijdelijke crisisnoodopvang plaats kan vinden; • de afgelopen weken Ter Apel voor de zoveelste keer geconfronteerd wordt met een te volle opvang waar veiligheid en hygiëne niet meer geboden kon worden; • de overvolle opvang in Ter Apel een zware emotionele belasting is voor onze landgenoten/medelanders daar, zijnde de inwoners van Ter Apel en omgeving; • er de komende weken nog 3 tot 4 duizend extra opvangplekken nodig zijn; • we vooruitlopend op de aankomende Spreidingswet kunnen en mogen acteren; • we in Nederland met 342 gemeentes zijn die, als we de handen ineen slaan, samen in staat moeten kunnen zijn om 3 tot 4 duizend tijdelijke plekken te vinden; •

het helpen van Ter Apel noodzakelijk en wenselijk is; roept het college op om direct na de vaststelling van het beleidskader asielaanpak: • actief te zoeken naar tijdelijke plekken voor crisisnoodopvang om Ter Apel te ontlasten; • initiatieven vanuit de samenleving voor crisisnoodopvang te ondersteunen; • terug te komen bij de raad als een dergelijke plek gevonden is, en gaat over tot de orde van de dag.” (Motie M 23-202 van D66 en de PvdA) Mevrouw REDMEIJER releveert dat Hart voor Hilversum in de commissievergadering al heeft aangegeven heel tevreden te zijn met het voorliggende beleidsstuk. Zeker ook, omdat er goed in is verwerkt wat de wensen van de stad en de inwoners zijn. Er heeft goede participatie plaatsgevonden. Het HI20231220

14

gaat om een goede en structurele kleinschalige opvang voor asielzoekers, die duidelijkheid geeft aan inwoners en aan de mensen die naar Hilversum komen. Er blijven wel wat punten van zorg staan. Afgesproken is in de woonvisie om nu onbenutte panden te transformeren naar woonruimte. Als in het stuk staat dat dat geen effect heeft, is dat toch niet helemaal zoals zij het ziet. In de commissievergadering gaf de wethouder reeds aan dat op dat punt inderdaad van een omissie sprake is, waarop hij niet eerder was geattendeerd. Het beleidskader vaststellen heeft dus consequenties, die de raad wel moet meewegen. Er zijn nog geen wet- en regelgeving. Op die wet- en regelgeving is geparticipeerd. Gezien de huidige politieke situatie vraagt zij of het college naar de raad terugkomt als er geen wet- en regelgeving in januari komt of dat het dan toch naar de raad terugkomt op een programma waarop niet door inwoners en de stad is geparticipeerd. De heer DEEN vraagt of mevrouw Redmeijer ook vindt dat sprake is van een kader voor de lange termijn. Mevrouw REDMEIJER bevestigt dat het gaat om een lange termijnkader als er wet- en regelgeving vanuit Den Haag komt, omdat daarop het gesprek met de stad is gevoerd. De heer DEEN wijst erop dat de opvang in Gooiland tot uiterlijk 2026 plaatsvindt en er een nieuwe locatie nodig zal zijn als de gemeente de huidige opgave wil verlengen.

Mevrouw REDMEIJER attendeert erop dat de opvang in Gooiland een ander onderwerp betreft. Gezegd is dat de wethouder zich kan voorbereiden op wat de stad wil als er een spreidingswet komt. Dat heeft de wethouder gedaan, zodat Hart voor Hilversum zich kan vinden in wat voorligt, maar wel op basis van wet- en regelgeving die er nu nog niet is. De heer DEEN vraagt wanneer Hart voor Hilversum met de vervanging van de opgave voor Gooiland wil laten beginnen. Mevrouw REDMEIJER antwoordt dat dat vanavond geen gespreksonderwerp is. Mevrouw KALK wijst erop dat er ook geen wet- en regelgeving was toen gesprekken met de inwoners begonnen en vraagt waarom dat toen geen reden was om die gesprekken niet te voeren. Mevrouw REDMEIJER antwoordt dat toen de opdracht aan de wethouder is gegeven vooruit te denken en alvast met inwoners in gesprek te gaan welke kant het opgaat. Mevrouw KALK stelt vast dat dat is gedaan en Hart voor Hilversum nu wil stoppen, omdat er nog geen wet is, die er destijds ook niet was. Mevrouw REDMEIJER zegt dat op basis van het voorliggende document gesprekken zijn gevoerd, uitgaande van de komst van wet- en regelgeving. Als de gemeente tot opvang verplicht wordt is het de vraag wat de stad wil en hoe ver die wil gaan. De vraag of de stad überhaupt opvang wil lag niet voor.

Mevrouw KALK stelt vast dat Hart voor Hilversum de uitkomsten van het gesprek met de stad afwijst vanwege het er nog niet zijn van wet- en regelgeving. Mevrouw REDMEIJER heeft niet gezegd de uitkomsten van de gesprekken met de stad af te wijzen, maar dat de wethouder die gesprekken heel goed heeft gevoerd, zodat de stad en de raad goed op de komst van de spreidingswet zijn voorbereid. Mevrouw KALK gaat het er niet alleen om of het iets oplevert, maar ook om het verduidelijken van de posities. De PvdA wil graag vandaag actie en niet morgen. De heer FENNEMA vat samen dat de raad een beleidskader met uitgangspunten heeft besteld bij de wethouder om dat te kunnen gebruiken bij het uitzoeken van locaties voor opvang als de spreidingswet in werking treedt. Het beleidskader is dus voorbereidend op de aanstormende spreidingswet. Daarover is het gesprek met de inwoners, de commissie en de raad gegaan. De uitkomst daarvan ligt vanavond voor, omdat het zo verschrikkelijk hard nodig is. Wat hem betreft staat in de stukken duidelijk genoeg dat het beleidskader voorbereidend is op de komst van de spreidingswet. Voor de VVD is het daarom volkomen helder dat het beleid daaraan dus ook is gekoppeld. Het boven de markt hangende amendement van Hart voor Hilversum om dat nog eens extra in het raadsbesluit te benoemen is wat hem betreft niet nodig en zal van de VVD geen steun krijgen.

Met voorbereiden op nieuwe wetgeving gaat hij akkoord, maar niet met het vooruitlopen daarop. De VVD vindt dus, als het gaat om dit beleid, dat gesprekken met het COA voeren of al longlists van locaties opstellen heel erg verstandig is. Panden kopen raadt hij de wethouder ten zeerste af, totdat die HI20231220

15

daadwerkelijk een nieuwe extra opgave heeft gekregen als gevolg van de spreidingswet of naar aanleiding van een opdracht van het Rijk om meer mensen op te vangen dan nu het geval is. Op dat punt wil hij graag een toezegging van de wethouder hebben. De VVD zal tegen alle moties en amendementen stemmen die proberen gemaakte afspraken en uitgangspunten te veranderen. Het moet hem ook van het hart dat hij het op een gevoelig onderwerp als dit bezwaarlijk vindt dat deze nu op deze manier worden ingediend. Asiellocaties openen zonder spreidingswet, zoals vermeld in motie M 23-198, grotere locaties openen dan is afgesproken met inwoners, zoals vermeld in motie M 23-199, of toch ineens crisisopvang toevoegen terwijl dat niet is besproken met de raad of inwoners, zoals vermeld in moties M 23-197 en M 23-202, doen naar zijn mening geen recht aan het proces en staan haaks op de uitgangspunten door de raad vastgesteld. Door deze moties is men genoodzaakt polariserende discussies te herhalen, wat hij echt vervelend vindt. De heer DEEN is dat niet met de heer Fennema eens en vraagt of Hilversumse inwoners het een probleem zouden vinden als er 370 mensen op locaties zouden worden opgevangen. De heer FENNEMA denkt dat zeker, omdat zij hebben aangegeven dat de locaties zijn gemaximeerd op 120 personen.

Hij vindt het eigenlijk onverstandig en onkies om te proberen toch weer het asielbeleid aan te passen en te verbreden. Hij wil graag nog een punt benadrukken dat voor de VVD echt heel belangrijk is. De VVD is van mening dat mensen die in Hilversum komen wonen en mogen werken ook zo snel mogelijk de gelegenheid moeten krijgen om aan het werk te gaan. De gemeente speelt daarin een heel grote en belangrijke rol, ook al heeft het COA hier ook een bepaalde verantwoordelijkheid. Wat hem betreft moet de gemeente op dit punt alle registers opentrekken. Hoe sneller mensen kunnen meedoen in deze maatschappij, hoe beter het is. De VVD vindt dat de wethouder een prima kader heeft opgeleverd voor het selecteren van locaties als de gemeente daartoe de opgave krijgt. Dat kader is gebaseerd op de wens van de raad en gedegen participatie in de stad. Als de landelijk coördinerende opgave komt is de gemeente er klaar voor, zoals is gevraagd aan het college. Mevrouw DURLACHER vindt het dankbaar en mooi dat zij in het democratische hart van Hilversum mag staan, waar vanavond ook bij bespreking van de beleidsagenda te horen is dat raadsleden heel erg van mening verschillen. En het is mooi dat dat mag en kan. Zijzelf verschilt heel erg van mening met de rest van de raad. Door de Tweede Kamer is vorige week een motie aangenomen die een behoorlijk bommetje heeft gelegd onder de spreidingswet.

Spreekster vindt dat moet worden gekeken naar wat men naar aanleiding daarvan moet doen, omdat de spreidingswet ook nog door de Eerste Kamer heen moet gaan. Zij vraagt de raad om daarop te wachten. Voorbereiden kan, maar vooruitlopen op zaken waar men helemaal nog niet van weet hoe ze eruit gaan zien lijkt haar niet noodzakelijk. Ook was te zien dat iets in een heel korte tijd heel extreem kan veranderen. Veel te weinig is nog bekend. In de commissievergadering gaf zij aan dat BVNL het voorstel nog niet rijp vindt voor de raad. Daarom dient zij een amendement in om het stuk ter kennisgeving aan te nemen en later weer opnieuw te laten behandelen door de raad, zodra er meer duidelijkheid is. Amendement A 23-201 ‘Beleidsagenda asielaanpak aanhouden’ “De raad van de gemeente Hilversum, in vergadering bijeen op 20 december 2023, behandelend het Beleidskader asielaanpak; constaterende dat: de zogeheten spreidings-wet nog door de Eerste Kamer moet worden behandeld; de motie ‘Kabinetsformatie 2023’, van het lid Yesilgöz-Zegerius c.s., door de Tweede Kamer is aangenomen; van mening zijnde dat: de gemeente Hilversum ruim voldoende aan haar taakstelling voor opvang en huisvesting voldoet; de beleidsagenda nog onduidelijkheden omvat; HI20231220

16

we niet op de zaken vooruit moeten lopen; besluit: het concept-raadsbesluit als volgt te wijzigen: De beleidsagenda asielaanpak voor kennisgeving aan te nemen en tot nader order opnieuw te behandelen in de raad.” (Amendement A 23-201 van BVNL) •

https://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/moties/detail?id=2023Z20221&did=2023D49399

De heer STREUTKER herinnert aan de goede gesprekken in de commissievergadering over het beleidskader en is trots dat Hilversum vooruitloopt op toekomstige regelgeving. Hilversum is zo een voorbeeld voor andere gemeenten wat betreft de omgang met het onderwerp. Men kan kiezen voor het huisvesten van asielzoekers in plaats van voor extra statushouders of crisisopvang. Te maken keuzes gaan verder dan een pleister plakken. Ondanks dat de raad ziet wat er in Ter Apel gebeurt wil hij die niet laten verleiden om ineens gekke dingen te doen waarvan men later spijt krijgt. Er is juist gekozen om vooruit te denken en conform plannen te gaan werken. Hij roept alle gemeenten die in hun taakstelling achterblijven op om het voortouw te nemen en de minister om hierin de regie te voeren. De heer DEEN vraagt of vooruitlopen ook nu al actie ondernemen kan betekenen. De heer STREUTKER vindt dat niet en de gemeente maakt juist snelheid door in gesprek met de stad keuzes te maken over het regelen van opvang in Hilversum. Hilversum kent een goed trackrecord door de Oekraïneopvang, het bieden van een plek aan asielzoekers en het huisvesten van statushouders. Dat noemt hij een voorbeeld voor andere gemeenten. De heer DEEN is het daarmee eens, maar volgens hem is het nu daarom zaak om ook door te pakken. Nu op de pauzeknop drukken noemt hij zonde van de tijd.

De heer STREUTKER weet niet over welke pauzeknop de heer Deen het heeft. Hij is trots op de manier waarop de gemeente in gesprek met inwoners is gegaan. Het boekje ‘Wat is er nodig?’ geeft een goede inkijk in de zorgen die in de samenleving leven en de omgang daarmee. In die zin is het goed om niet bang te zijn om knelpunten te benoemen. Het vinden van extra woningen is bijvoorbeeld een probleem, zodat er wordt gekozen voor het huisvesten van asielzoekers, die op een andere manier huisvesting krijgen. Er vindt dus geen verdringing plaats op de woningmarkt door asielopvang. Hij noemt de keuze voor eerder integreren en inburgeren ook goed, ook waar mogelijk het bieden van werk. De heer DEEN vraagt of de heer Streutker de nu al gehuisveste statushouders ook al vanaf de eerste dag wil laten inburgeren. De heer STREUTKER bevestigt dat. De heer DEEN vraagt of dan al opvanglocaties nodig zijn om inburgering te laten plaatsvinden, zoals het beleidskader stelt. De heer STREUTKER laat een reactie daarop geven over aan de wethouder. De zorg van de inwoners is goed geadresseerd en de voorbereiding op de toekomst is goed. Zijn verwachting is dat er in januari a.s. landelijke besluitvorming komt, zodat er daarna door te pakken is. De heer DEEN vraagt hoe groot de heer Streutker de kans van de komst van een spreidingswet acht.

De heer STREUTKER acht die kans heel groot en vindt dat nog steeds het uitgangspunt. Op de moties en het amendement komt hij in tweede termijn nog terug. Mevrouw REMMERS memoreert dat de gemeente en ruim tweeduizend mensen in de stad meer dan een jaar met het voorliggende stuk bezig zijn geweest. Daarmee complimenteert zij het college, zo ook met het participatietraject. De keuze is zich voor te bereiden op de spreidingswet en te kiezen voor structurele oplossingen, evenals een zo snel mogelijke integratie van nieuwkomers. Daar staat zij volledig achter, met toevoeging van een extra hoofdstuk over asielzoekers, die wat haar betreft vanaf de eerste dag HI20231220

17

mogen werken. Daarom vraagt zij het college met ondernemers en het werkgeversservicepunt zo snel mogelijk in gesprek te gaan over het aanbieden van banen, structurele oplossingen en kleinschaligheid. Zij is er van overtuigd dat de Hilversumse wijken dat aan kunnen. Tegelijkertijd zijn er in de gesprekken en de enquête zorgen geuit over de voorzieningen, het onderwijsaanbod en de openbare orde en veiligheid. Zij gaat ervan uit dat het college bij de feitelijke locatiekeuze daarop antwoorden heeft. Daarom wil zij tijdig met Versa en de onderwijsaanbieders in gesprek laten gaan. De portefeuillehouder Openbare orde en Veiligheid kan men kort aan het lijntje houden. Haar nog openstaande vraag is in hoeverre het college verder mag gaan met de voorbereidingen op die spreidingswet. Haar antwoord is voluit verder te gaan met gesprekken met het COA. Makelaars kunnen zoekopdrachten krijgen om actief op zoek te gaan naar locaties. Wat betreft de spreidingswet was vorige week in de Tweede Kamer een hele vreemde gang van zaken te zien. Haar hoop is dat de Eerste Kamer zich niet laat weerhouden en haar taak gaat uitvoeren op 16 en 23 januari a.s.. Mocht dat anders worden, dan gaat zij er van uit dat het college in de raadsvergadering van 31 januari a.s. terugkomt op de dan ontstane situatie.

Wat de raad vandaag besluit over het beleidskader noemt zij geen oplossing voor morgen, evenmin voor de onveilige en onhygiënische situaties waar asielzoekers nu in verblijven. Vorig jaar zijn beloften gedaan dat die situaties nooit meer zouden ontstaan. Het kabinet heeft vorig jaar drie scenario's geschetst over het verwachte aantal asielzoekers. Het lage scenario omvat 49.000 mensen, het middenscenario 67.000 mensen en het hoge scenario 77.000 mensen. Tot en met 19 december jl. hebben er 48.400 mensen zich gemeld die vluchten voor oorlog, honger en geweld. Met dit jaar nog twee weken te gaan staat te teller op 50.000 mensen, het lage scenario. Er zijn 60.000 opvangplekken, waarvan er 16.000 worden bezet door statushouders, die wachten op een toegewezen huis in een gemeente. Ook Hilversum voldoet hier aan haar plicht. De uitstroom stokt en de IND moet aanvragen behandelen, maar heeft van de Haagse politiek slechts uitvoeringscapaciteit gekregen voor het behandelen van 22.000 aanvragen. Die procedure hoeft ook niet meer in zes maanden afgerond te worden, maar mag nu vijftien maanden duren. Het is dus geen wonder dat de situatie in Ter Apel is ontstaan. Die situatie noemt zij onmenselijk en Nederland onwaardig, maar wel het gevolg van bewust beleid uit Den Haag.

Vervolgens is het de vraag of je als Hilversums raadslid verantwoordelijkheid neemt door nu geen extra stappen te zetten of dat je dat wel moet doen, door de in Den Haag gecreëerde chaos een klein beetje te verminderen, door ook te zorgen voor noodopvang. Dat zal in de praktijk hotelcapaciteit zijn. De beelden uit Ter Apel zijn onacceptabel. Die vraag is in het participatietraject niet voorgelegd, omdat men immers leefde met de Haagse belofte, dat het niet meer zou voorkomen. Zij begrijpt alle genoemde argumenten, dat er gewezen wordt en gewacht wordt op een Haagse oplossing. Maar ook politici uit Den Haag gaan met kerstreces en ondertussen slapen mensen in Stadskanaal in tenten. Zij begrijpt daarom absoluut de oproep van een aantal partijen om meer te doen dan het beleidskader vaststellen. Motie M 23-198 van D66, de ChristenUnie en de PvdA, ‘Ook een taak zonder taakstelling’, noemt zij voorbarig en overbodig, omdat het college immers aan de slag gaat. Spreekster kondigt aan tegen motie M 23-199 van D66 en de PvdA, ‘360 als ondergrens’, te zullen stemmen. In het participatietraject is gesproken over kleinschaligheid en daaraan wil zij vooral recht laten doen. Mocht blijken dat een locatie veel meer mensen kan huisvesten, dan kan het college vertellen welke invulling het daaraan zou willen geven.