Collegebrief inzake Resultaten en acties Monitor Hilversum 2022

GEMEENTE HILVERSUM POSTBUS 9900 1201 GM HILVERSUM BEZOEKADRES: RAADHUIS

Aan de gemeenteraad cc commissieleden cc pers

DUDOKPARK 1 TELEFOONNUMMER: 14 035 WWW.HILVERSUM.NL

27 juli 2023 ZAAKNUMM ER 1350600 BEHA NDELD DOOR Hiddo Pronk TELEFOON (035) 629 2760 DATUM

UW KENMERK

2 BETREFT Resultaten en acties Monitor Hilversum 2022

BIJLAGEN

Geachte raadsleden,

De resultaten van de Hilversum Monitor 2022 zijn gereed. Zoals gebruikelijk informeren wij u over de opbrengst van de Monitor. We noemen hierbij enkele zaken die ons zijn opgevallen en geven aan hoe we aan de slag gaan met de opbrengst. Hilversum Monitor In de periode december 2022 tot en met februari 2023 hebben 11.100 Hilversummers uit het bevolkingsregister onze jaarlijkse Monitor ontvangen (steekproef). Zo’n 25% heeft de enquête ingevuld. De uitkomsten van de Monitor 2022 schetst een statistisch betrouwbaar en representatief beeld over hoe Hilversummers denken over een breed scala aan onderwerpen: van cultuur tot veiligheid en van dienstverlening tot welzijn. De Monitor heeft een signalerende functie en is ook de basis voor veel indicatoren in de programmabegroting. De uitkomsten van de Monitor staan zelden op zichzelf en het is nodig de uitkomsten te plaatsen in de context waarin de monitor is uitgevraagd. Bij de vorige Hilversum Monitor was dat de Corona crisis, maar deze Monitor Hilversum 2022 is gehouden in een periode van energiecrisis, vluchtelingencrisis en inflatie. Enkele opvallende zaken In Hilversum worden door inwoners steeds meer duurzaamheidsmaatregelen toegepast zoals zonnepanelen op daken, elektrisch koken en een toename van elektrische en hybride auto’s.

Daarnaast is het veiligheidsgevoel in de eigen buurt en het veiligheidsgevoel in het centrum verbeterd t.o.v. vorig jaar. Er is een afname te zien van overlast door te hard rijden van auto’s in de buurt. De tevredenheid over de sportvoorzieningen en sportmogelijkheden is gestegen. De tevredenheid over het cultureel aanbod is na een aantal jaren van daling in 2022 weer gestegen. Er zijn steeds meer inwoners die aandacht geven aan buren of buurtgenoten, die zich in een moeilijke situatie bevinden. We zien in 2022 ook een verbetering in de cijfers over de communicatie. Inwoners geven aan dat ze de gemeentelijke informatie waar ze naar op zoek waren sneller konden vinden. In 2022 vonden meer inwoners dat de gemeente duidelijke taal gebruikt in vergelijking met de periode ervoor.

Inwoners vinden dat de gemeentelijke informatie op de website verbeterd is en een meerderheid vindt de informatie in brieven of e-mails van de gemeente duidelijk. Er is hier een verbetering te zien t.o.v. de voorgaande jaren. Tenslotte vond 40% dat Hilversum in zijn algemeen vooruit is gegaan. Sinds het begin van de Monitor metingen in 2016 was dit percentage nog niet eerder zo hoog. In de uitkomsten zien we duidelijk de impact van de energiecrisis en inflatie terug: veel inwoners geven aan dat er veel effect is op hun leven en het rondkomen als gevolg van de hogere energieprijzen en de inflatie. Een andere uitkomst is dat het vertrouwen in de manier waarop de gemeente wordt bestuurd in 2022 licht is gedaald t.o.v. 2021. Dit blijkt o.a. uit het gegeven dat steeds minder inwoners vinden dat de gemeente doet wat ze zegt, dat steeds minder inwoners vinden dat de gemeente luistert naar de mening van haar inwoners en dat ook steeds minder inwoners vinden dat de gemeente hen tijdig informeert over gemeentelijke plannen in hun buurt. Ruim 60% van de inwoners geeft ook aan geen interesse te hebben in de lokale politiek. De daling van de tevredenheid over de gemeentelijke dienstverlening die in 2021 was ontstaan zet zich door in 2022.

Zo vinden bijvoorbeeld steeds meer inwoners de afhandelingsduur van hun vraag of aanvraag niet acceptabel, vinden steeds meer inwoners dat ze niet tussentijds op de hoogte worden gebracht van de voortgang en vinden ook meer inwoners dat ze niet op een prettige manier geholpen werden. De problematiek van eenzaamheid blijft aanwezig en groen wordt steeds meer gemist in de buurt. Aan de slag met de opbrengsten Op basis van de opvallendste resultaten zijn er vervolgens reacties of concrete acties geformuleerd op veel thema’s die in de Monitor uitgevraagd zijn. Alle opvallende bevindingen en de acties zijn terug te vinden in bijlage 1. Bijlage 2 bevat de volledige eindrapportage. We betrekken de Monitor ook bij al geplande beleidsactualisaties uit de Programmabegroting 2024 en het voorbereiden van de volgende begroting (voorjaarsnota 2024). De eindrapportage wordt na het informeren van de politiek en de lokale media op de website van gemeente Hilversum gepubliceerd.

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Hilversum, de gemeentesecretaris,

de burgemeester,

mr. C.P. Torres Barrera

dr. ir. G.M. van den Top

Bijlage(n): 1. Opvallende bevindingen en acties Monitor Hilversum 2022 2. Eindrapportage Monitor Hilversum 2022- digitaal toegankelijk

Bijlage 1: Opvallende bevindingen en acties per thema, Monitor Hilversum 2022 Deze bijlage bevat de opvallende bevindingen en acties, die voortvloeien uit de Monitor Hilversum 2022 enquête. Bij het bepalen van deze bevindingen is o.a. gekeken naar de aanwezigheid van een trend, oftewel de ontwikkeling ten opzichte van het voorgaande jaar of voorgaande jaren. Als er een duidelijke positieve of negatieve trend in de tijd is waargenomen, dan is deze in de lijst opgenomen. In 2016 is Hilversum gestart met deze vorm van monitoring en om deze reden wordt dit jaar in veel gevallen als referentiejaar gebruikt. Bij sommige bevindingen is er geen sprake van een trend, maar wel van een plotselinge daling of stijging in 2022. Vervolgens is er per bevinding ook aangegeven wat de duiding en/of acties is vanuit de gemeente. Bij sommige bevindingen is er geen actie geformuleerd, omdat daarvoor op dit moment nog geen directe aanleiding is of omdat er meer tijd en onderzoek nodig is om een specifiek actie te formuleren.

Inhoudsopgave 1.

Wonen ............................................................................................................................................. 2

2.

Leefomgeving .................................................................................................................................. 2

3.

Sport & Recreatie............................................................................................................................ 4

4.

Cultuur, evenementen & uitgaan................................................................................................... 4

5.

Duurzaamheid, Natuur & Milieu .................................................................................................... 5

6.

Zorg, welzijn en Sociale Acceptatie ................................................................................................ 6

7.

Corona, inflatie en energiecrisis ..................................................................................................... 6

8.

Mantelzorg & vrijwilligerswerk ...................................................................................................... 7

9.

Sociale contacten ............................................................................................................................ 8

10.

Arbeid en Werkgelegenheid ....................................................................................................... 8

11.

Jeugd en Onderwijs..................................................................................................................... 9

12.

Verkeersveiligheid en vervoersmiddelen .................................................................................. 9

13.

Lokale verkiezingen .................................................................................................................... 9

14.

Relatie inwoner - gemeente ..................................................................................................... 10

15.

Gemeentelijke dienstverlening ................................................................................................ 10

16.

Sociaal Plein .............................................................................................................................. 11

17.

Communicatie gemeente ......................................................................................................... 12

18.

Veiligheid algemeen ................................................................................................................. 13

19.

Gemeente Hilversum algemeen ............................................................................................... 13

1

=================================================================================

1. Wonen 1.1 De interesse in nieuwe woonconcepten zoals tiny houses, flexwonen, deelwonen en coliving is in 2022 toegenomen t.o.v. 2021. In 2022 was 37% van de inwoners nog zeker of misschien hierin geïnteresseerd, terwijl dit in 2021 met 29% lager lag. Duiding: Nieuwe woonconcepten komen steeds meer in de belangstelling en dat is niet alleen zichtbaar in Hilversum. In het hele land neemt de aandacht daarvoor toe. Hiervoor worden meerdere redenen genoemd; zoals krapte op de woonmarkt, de gestegen woonlasten, maar ook de wens om op een meer duurzame wijze te wonen. ==================================================================================

2. Leefomgeving 2.1 Groen in de buurt wordt in 2022 meer gemist dan in de jaren ervoor. In 2022 miste 9% van de inwoners (meer) groenvoorziening in de buurt. In 2016 lag dit op 4%. In 2022 vond 69% van de inwoners dat er voldoende groen aanwezig was in de buurt. Een daling t.o.v. 2016 toen nog 85% van de bevolking aangaf dat er voldoende groen was in de buurt. Er is een wens en behoefte in vrijwel alle wijken bij inwoners voor meer groen. Actie: Eind 2022 is het Programma Groen 2040 vastgesteld. Dit programma zet in op verdere vergroening van de gemeente. De waardering van het (openbaar) groen is de laatste jaren gestegen. De pandemie periode heeft bijgedragen aan het herontdekken van de collectieve buitenruimte en daarmee ook het groen. Daarnaast hebben ook de afgelopen warme zomers de waarde van groen duidelijk gemaakt waar het gaat om schaduw en koelte. 2.2 In de Hilversumse Meent is er in 2022 sprake van een significante afname van de tevredenheid over wonen en leefomgeving en een beleving van achteruitgang van de wijk. Wel met de kanttekening dat het niveau van waardering leefomgeving in de Meent gemiddeld gezien wel nog steeds wat hoger ligt dan in de meeste andere wijken. Actie: Samen met betrokkenen stellen we een uitvoeringsagenda wonen op voor de Hilversumse Meent.

Het doel is een prettige, leefbare woonomgeving in de Hilversumse Meent met betaalbare en kwalitatief goede woningen. Er is een startnotitie opgesteld die de aanpak schetst en aangeeft hoe de bewoners van de Meent worden betrokken. 2.3 De verbondenheid met de buurt is sinds 2016 afgenomen. In 2022 voelde nog 47% van de inwoners zich verbonden met de buurt, terwijl dit in 2016 destijds hoger lag met 56% van de inwoners. Toch voelen mensen zich wel steeds meer thuis in hun buurt. In 2022 voelde 74% van de inwoners zich thuis in eigen buurt, een stijging t.o.v. 2020 toen het uitkwam op 57%. Duiding: Verbondenheid en thuis voelen in een buurt zijn twee begrippen die verschillende trend laten zien. Lastig om te bepalen wat hier precies onder ligt. De buurten verschillen onderling van elkaar. 2.4 De schaalscore van de fysieke omgeving van de buurt (gezamenlijk cijfer) is gedaald. In 2022 lag de schaalscore van de fysieke leefomgeving buurt op een 6,7 terwijl het destijds 2

in 2016 nog stond op een 7,3. Met name in het jaar 2022 is er sprake van een daling. In 2022 vond ook 64% van de inwoners dat er in de buurt (bijna) geen dingen kapot zijn, maar in 2016 lag dit nog op 76% van de inwoners van Hilversum. Tenslotte vond in 2022 56% van de inwoners dat de buurt netjes en schoon is, maar in 2016 kwam dit uit op 67% van de inwoners. Actie: De inzet op het beheer van de openbare ruimte was in de afgelopen jaren niet op het goede niveau. Hierdoor zijn achterstanden ontstaan. Deze achterstanden worden in de komen jaren ingelopen. 2.5 Sinds 2016 t/m 2022 vinden inwoners dat er weinig voorzieningen voor jongeren aanwezig zijn in de eigen buurt. In 2022 vond 21% van alle inwoners dat er voldoende voorzieningen zijn voor jongeren. In 2016 en de tussenliggende jaren lag dit op vrijwel op een gelijk percentage. 2.6 Inwoners van Hilversum kunnen hun auto steeds moeilijker kwijt. In 2022 geeft 52% van de inwoners hun auto wel goed kwijt, maar in 2016 lag dit destijds hoger met 62% van de inwoners. Actie: In het huidige coalitieakkoord is opgenomen dat er in de komende jaren tot aan de buitenring betaald parkeren wordt ingevoerd. Dit zal naar verwachting de parkeerdruk verlagen. 2.7 Te hard rijden door auto’s wordt in 2022 door 33% van de inwoners gezien als een probleem in de buurt.

In 2020 zag 39% van de bewoners dit als een probleem, terwijl in 2021 dit aandeel gedaald was tot 35%. De afname van de afgelopen 2 jaar heeft zich voortgezet in 2022. 2.8 Daarnaast zien we in 2022 ook nog parkeeroverlast (17% van de inwoners), geluidsoverlast door verkeer (14%) en te weinig parkeermogelijkheden (23%). Actie: Met de vaststelling van de Mobiliteitsvisie 2040 heeft Hilversum gekozen voor het waarborgen van de bereikbaarheid van de stad. De in de visie vastgestelde doelen zijn uitgewerkt in het Uitvoeringsprogramma Mobiliteitsvisie 2040. Met de mix aan maatregelen uit het Uitvoeringsprogramma zetten we concrete stappen om de doorstroming voor alle vormen van verkeer te verbeteren en te verduurzamen richting 2040: te voet, met de fiets, het openbaar vervoer, deelvervoer en tenslotte de auto. Middels het nieuwe parkeerbeleid – dat gelijktijdig met dit voorstel staat geagendeerd – verlagen we de parkeerdruk in de stad door betaald parkeren tot aan de buitenring in te voeren. Onderdeel van de visie is eveneens het realiseren van een autoluw centrum onder andere door middel van het invoeren van een aantal 30km/uur zones. Hierdoor zal de overlast van verkeer zowel waar het gaat om parkeren, maar ook door te hard rijden afnemen. 2.9 Ook het probleem van vervuiling door zwerfvuil en hondenpoep is toegenomen.

In 2022 ervaart 28% van de inwoners dit als een probleem, terwijl dit in 2016 nog op 21% lag van het aantal Hilversummers. Duiding: Het aantal honden in Nederland is de laatste jaren sterk gestegen. Wanneer je naar Nederland als geheel kijkt is alleen al in het coronajaar het aantal honden gestegen van 1,5 miljoen in 2020 naar 1,9 miljoen in 2021, een stijging van 27%. De kans is groot dat ook in Hilversum het aantal honden (sterk) is gestegen. De toename die wij zien in de monitor is gezien die groei niet vreemd.

3

2.10 In de buurt is een pinautomaat de meest gemiste voorziening in 2022. 14% van de inwoners mist dit. Gevolgd door parkeergelegenheid (13%) en een bak voor klein chemisch afval (13%). Duiding: Omdat er steeds minder contant betaald wordt, neemt het gebruik van geldautomaten af. Dit is een landelijke trend. Klein chemisch afval kan worden weggebracht bij één van de vier scheidingsstations van de GAD. 2.11 Er is een stijging waarneembaar van inwoners die vinden dat de buurt is vooruitgegaan in het afgelopen jaar 2022. Nog niet eerder was dit aandeel zo hoog. In 2022 vond 25% dat de buurt was vooruitgegaan, in tegenstelling tot 2021 toen 9% van de Hilversummers vond dat de buurt vooruitgegaan was. Duiding: Eerder in deze monitor is een aantal punten benoemd waar een daling zichtbaar was waar het ging om verbondenheid, fysieke omgeving en overlast. Blijkbaar is de buurt er meer in algemene zin wel op vooruitgegaan. ==================================================================================

3. Sport & Recreatie 3.1 De tevredenheid over de sportvoorzieningen en sportmogelijkheden in Hilversum is gestegen. In 2022 was namelijk 59% van de inwoners (zeer) tevreden over de sportvoorzieningen en sportmogelijkheden in Hilversum. In 2016 was 48% van het aantal inwoners tevreden over sportvoorzieningen en mogelijkheden. Duiding: In opdracht van het NOC/NSF heeft Kantar een onderzoek naar sporten voor en na de coronaperiode. Daaruit is gebleken dat in 2022 het aantal Nederlanders dat wekelijks aan sport doet met 700.000 personen is gedaald te opzichte van de jaren voor corona. Met name het aantal sportende jongeren tussen 13 en 18 jaar neemt af. Tegen dat licht is de stijgende tevredenheid van de sportvoorzieningen en mogelijkheden binnen Hilversum een mooie ontwikkeling. Goede sportvoorzieningen en mogelijkheden zijn belangrijke voorwaarden om meer sporten te stimuleren. ==================================================================================

4. Cultuur, evenementen & uitgaan 4.1 De tevredenheid over het culturele aanbod in Hilversum liet tussen 2018 en 2021 een dalende trend zien. In 2018 was 57% tevreden over het culturele aanbod en dit was gedaald naar 43% in 2021. In 2022 lijkt het echter weer op te krabbelen naar 51% van de inwoners die tevreden is over het culturele aanbod. 4.2 Van degenen die in het afgelopen jaar 2022 hebben aangegeven geen culturele instellingen bezocht te hebben gaf 18% aan aanbod buiten Hilversum te bezoeken en 15% vond het aanbod niet interessant genoeg. Theater en muziek worden het meest gemist in het cultuuraanbod van Hilversum. 4.3 In 2022 heeft een meerderheid van 52% van de inwoners geen behoefte aan cultuuraanbod in de wijken. Door degenen die daar wel behoefte aan hebben wordt de behoefte aan muziek in de wijk het vaakst genoemd met 13%. Actie: Recent is het nieuwe Cultuurbeleid door de raad vastgesteld. Ten opzichte van het vorige cultuurbeleid zijn de pijlers verbreed. De pijler Muziek is verbreed naar Muziek & Podiumkunsten. 4

Het nieuwe beleid zet in op een betere aansluiting bij de culturele doorontwikkeling van Hilversum en creëert een meer divers en toegankelijk aanbod dat bijdraagt aan ‘Cultuur voor iedereen’. Vanaf volgend jaar komen er in de programmabegroting 4 extra kpi’s te weten: Het percentage Hilversummers dat tevreden/zeer tevreden is over het culturele aanbod stijgt naar 65%. Het percentage Hilversummers dat bekend is met aanbod stijgt naar 35%. Bezoekersaantallen van de culturele voorzieningen worden verhoogd met 10%. 75% van alle scholen doet mee aan cultuureducatie via proloog. Wij monitoren een deel van deze indicatoren via de Hilversum Monitor 4.4 De tevredenheid over het evenementenaanbod is na de daling in 2020 en 2021 (door de coronacrisis) weer terug op het niveau waar het was voor de coronaperiode. 49% van de inwoners, was in 2022 (zeer) tevreden over het evenementenaanbod. Slechts 3% was ontevreden. 4.5 Een meerderheid van 89% van de inwoners was eind 2022/begin 2023 niet ervan op de hoogte dat Hilversum in 2024 600 jaar bestaat. Actie: Er wordt sinds voorjaar 2022 hier veel aandacht aan besteed. De verwachting is dat dat aandeel dat op de hoogte is van de 600ste verjaardag van de gemeente sterk zal stijgen gedurende 2023.

4.6 Bij de viering van 600 jaar Hilversum vindt men het belangrijk dat alle evenementen of activiteiten zoveel mogelijk gratis zijn (64% van de inwoners vindt dit), gevolgd door dat de activiteiten en evenementen voor iedereen zo toegankelijk mogelijk moeten zijn (inclusief inwoners met een handicap). Dat vindt 40% van de inwoners. 4.7 In 2022 is uitgaan in het centrum weer op het oude niveau terug. In 2022 ging 66% van de inwoners om uit te gaan naar het centrum. In 2021 lag dit op 47%, toen er nog sprake was van de coronamaatregelen. Restaurant, café/eetcafé en bioscoop werden in 2022 het meeste bezocht. ===============================================================================

5. Duurzaamheid, Natuur & Milieu 5.1 Duurzaamheidsmaatregelen die door inwoners zijn uitgevoerd nemen toe, zoals zonnepanelen, elektrisch koken en het bezit van hybride en elektrische auto’s. Een kwart van de inwoners van Hilversum heeft in 2022 zonnepanelen op/bij het huis. Zo’n 35% kookt elektrisch, 6% van de inwoners/huishoudens heeft een elektrische auto en 8% een hybride auto. In 2016 lag dit aandeel lager met respectievelijk op 1% en 4%. Het aantal inwoners dat een auto heeft die rijdt op fossiele brandstoffen is gedaald. In 2022 heeft nog 73% van de inwoners een auto die rijdt op benzine/diesel of LPG. In 2016 lag dit hoger op 84%. Actie: Met het Hilversums Isolatieprogramma (HIP) krijgt de energietransitie in Hilversum een enorme boost. Door het verstrekken van subsidies en het aanbieden van advies- en begeleidingstrajecten worden woningeigenaren laagdrempelig ondersteund bij het isoleren van hun woning. 5.2 De bekendheid van de duurzaamheidslening en het energieloket was relatief laag in 2022, want 9-14% van de inwoners is hier bekend mee. Ondertussen is wel 55% van de 5

bevolking bereid om de woning aardgasvrij te maken, mits ze de financiële middelen hiervoor hebben en 22% misschien. Actie: De gemeente werkt aan het verbeteren van de bekendheid van het energieloket, de leningen en een ander aanbod op het gebied van het energie besparen en het verduurzamen van de woning. Er wordt onder meer gewerkt aan een eigen website; hilversum.nl/energieloket (die momenteel nog doorlinkt naar duurzaambouwloket.nl). Dit is zo gedaan omdat het energieloket in 2023 opnieuw wordt aanbesteed. Één van de wensen hierbij is het voeren van een herkenbare Hilversumse naam voor het gemeentelijke energieloket, die niet direct gelieerd is aan het bedrijf dat de dienst aanbiedt. 5.3 De bekendheid met natuurinclusief bouwen is in 2022 toegenomen t.o.v. 2021. In 2021 kende 11% dit begrip, maar dit is gestegen naar 16% in 2022. Ook de bereidheid om natuurinclusieve maatregelen te nemen voor huismus, vleermuis, gierzwaluw etc. is toegenomen van 35% (2021) naar 39% (2022) van het totaal aan inwoners. Actie: Er is een leidraad Natuurinclusief bouwen ontwikkeld. Deze leidraad geeft handvatten hoe soms met kleine maatregelen ecologische winst kan worden behaald. 5.4 Hemelwateroverlast was er in 2022 minder dan in 2021. In 2022 had 22% van de inwoners last van wateroverlast in de woning, tuin of directe omgeving. Zo’n 80% ervaarde geen enkele wateroverlast in 2022.

In 2021 ervaarde 35% van de inwoners wateroverlast. In 2022 werd 15% van de wateroverlast veroorzaakt door water dat vanaf de weg richting de tuin of woning was gestroomd en 50% van de wateroverlast werd veroorzaakt door een probleem op het eigen perceel. ===============================================================================

6. Zorg, welzijn en Sociale Acceptatie 6.1 Hilversummers geven hun gezondheid gemiddeld gezien een 7,7. Dat cijfer ligt hoger dan het gemiddelde van alle andere middelgrote steden 50.000 – 100.000 inwoners (7,5) Actie: Via welzijnsbeleid en het steunen van informele maatschappelijke initiatieven draagt de gemeente bij aan het welbevinden van inwoners. Daarnaast is er ook sportbeleid. 6.2 Discriminatie is in 2022 toegenomen t.o.v. 2021 en de jaren ervoor. In 2022 voelde 16% zich gediscrimineerd tegenover 12% in 2021. In 2016 voelde nog 9% van de inwoners zich gediscrimineerd. De meeste discriminatie in 2022 was op grond van geslacht (4%) en herkomst/huidskleur (4%). Actie: We hebben samen met 5 andere gemeenten steviger ingezet op het melden van discriminatie i.s.m. het meldpunt antidiscriminatie. Het meldpunt heeft de opdracht gekregen om voorlichting te geven en steviger op social media in te zetten. Dit verklaart waarom de meldingen zijn toegenomen. Landelijk zien we dezelfde ontwikkeling. ==================================================================================

7. Corona, inflatie en energiecrisis 7.1 De na-effecten van de coronacrisis (corona zelf en de neveneffecten) hebben in 2022 minder uitwerking op de fysieke en mentale gezondheid van inwoners dan tijdens de 6

coronacrisis. Nog steeds geven in 2022 wel meer mensen aan dat hun fysieke gezondheid is achteruitgegaan dan vooruit (21% tegenover 11%), maar het is niet meer het beeld dat we zagen tijdens de coronacrisis in 2020 en 2021. Destijds gaf maar liefst 36% dat de fysieke gezondheid achteruit was gegaan tegenover 7% vooruit. Een soortgelijke trend zien we ook bij de mentale gezondheid. Dat is in 2022 ook minder erg geworden dan tijdens de coronajaren. Actie: Een trend die zichtbaar is in heel Nederland. Het blijft zorgelijk, ook in relatie tot het eerdere punt over sport, dat meer mensen aangeven dat hun fysieke gesteldheid is achteruitgaan in plaats van toegenomen. Gezondheid en sport zijn mede daarom twee thema’s die ook in de visie op het sociaal domein en in de omgevingsvisie een plek hebben gevonden. 7.2 De persoonlijke financiële positie blijft nog wel achteruit gaan. De coronacrisis zorgde hier al voor bij bepaalde beroepsgroepen (denk bijvoorbeeld aan horeca, retail, zzp, musici), maar nu is er een energiecrisis en een inflatie die zorgt voor een achteruitgang van de persoonlijke financiële positie bij veel inwoners van Hilversum. 7.3 Er is een effect te zien van de energiecrisis en inflatie op de bevolking van Hilversum. In 2022 geeft 36% van de inwoners aan hard tot zeer hard getroffen te worden hierdoor en 42% een beetje.

Bij elkaar dus bijna 80% van de Hilversumse bevolking die in min of meerdere mate een effect bemerkt van de energiecrisis en/of inflatie. Actie: Inwoners met een inkomen tot 130% hebben in 2022 energietoeslag aan kunnen vragen, het bereik was groot. Ook voor 2023 kan zeer waarschijnlijk energietoeslag aangevraagd worden en wij wachten hiervoor op het Rijk. Ook is in 2022 m.b.t. de energiearmoede gestart met energieklussers. Zij gaan huishoudens met een laag inkomen langs om te onderzoeken wat nodig is om de woning duurzaam te maken. Zij plaatsen bv radiator ventilatoren en adviseren de inwoner. =================================================================================

8. Mantelzorg & vrijwilligerswerk 8.1 De aandacht die mensen geven aan hun buren of buurtgenoten in een moeilijke situatie (zoals bijv. eenzaamheid of niet goed voor zichzelf kunnen zorgen) is sinds 2016 toegenomen. In 2022 gaf 42% van het aantal inwoners van Hilversum aan aandacht te geven aan buren of buurtgenoten in een moeilijke of zorgwekkende situatie. In 2016 lag dit nog op 31% van het aantal inwoners. Actie: Dit zien we als een zeer goede ontwikkeling en waardering van de ingezette koers. Ook door het nieuwe beleid, zoals de Visie ‘Wij zijn Hilversum’ zetten we in op het omkijken naar elkaar en het vormen van een gemeenschap en sterke sociale netwerken. We hopen dat dit percentage nog meer toe gaat nemen. 8.2 Het aandeel inwoners in Hilversum dat vaak of af en toe vrijwilligerswerk uitvoert is sinds 2016 gedaald. In 2016 deed nog 36% van de inwoners vrijwilligerswerk, terwijl dit in 2022 op 32% ligt. Er is wel sprake van een lichte stijging van het percentage vrijwilligers in 2022 t.o.v. de Corona jaren 2020 en 2021. Actie: Het is zorgelijk om te zien dat het aandeel inwoners dat vrijwilligerswerk doet af is genomen. En dit staat wat ons betreft ook haaks op de bovenstaande bevinding. Komende periode gaan we

7

inzetten op het actieplan Vrijwilligerswerk om vrijwilligerswerk sterker neer te zetten in Hilversum. Vrijwilligers zijn immers het cement van de samenleving. 8.3 De overbelasting van mantelzorgers lijkt afgenomen te zijn. In 2022 gaf 25% van de mantelzorgers zich overbelast te voelen tegenover 30% tijdens de coronajaren. Actie: We zijn blij om te zien dat minder mantelzorgers zich nu overbelast voelen dan in de Corona jaren, maar het is geen verassing. In tijden van Corona werd het zorgen voor een ander -met alle beperkingen- als zeer zwaar ervaren. Ondanks dat het percentage is afgenomen zijn we er nog lang niet. 25% is te veel. Om deze reden gaan we de komende periode inzetten op het actieplan mantelzorg. ==================================================================================

9. Sociale contacten 9.1 Eenzaamheid nam toe van 20% in 2016 naar 33% in 2020 (coronajaar). In 2022 geeft echter toch nog 30% van de inwoners boven de 16 jaar aan zich soms of vaak eenzaam te voelen. Actie: Ook hier zijn we blij om te zien dat minder mensen zich eenzaam voelen dan tijdens Corona. Echter is ook dit geen verassing. Immers: het is weer mogelijk om elkaar te ontmoeten. Dat het percentage inmiddels op 30% ligt is nog steeds te hoog. Om deze reden gaan we inzetten op het actieplan eenzaamheid. ==================================================================================

10.

Arbeid en Werkgelegenheid

10.1 Inwoners van Hilversum gaan steeds minder vaak per auto naar het werk. In 2022 ging 40% van de inwoners die werk hebben met de auto naar hun werk, maar in 2016 lag dat hoger op 48%. Meer mensen nemen nu de trein (treingebruik is toegenomen). Ook het (elektrisch) fietsgebruik en lopen naar het werk is toegenomen. Actie: In 2021 is de mobiliteitsvisie vastgesteld. Met deze visie is een richting ingezet die ook voor de langere tijd Hilversum leefbaar en bereikbaar moet houden. Autonoom is al een voorzichtige wijziging zichtbaar. 10.2 Het zoeken naar een nieuwe baan gaat anno 2022 sneller dan in 2021 en de jaren daarvoor. In 2022 had 61% van de werkzoekenden een baan gevonden binnen 3 maanden. In 2021 lag dit percentage op 54% van de werkzoekenden. In 2022 zocht 9% van de werkzoekenden langer dan 1 jaar. In 2021 kwam dit uit op 19% van de werkzoekenden in Hilversum. Duiding: In 2022 groeide de economie met iets meer dan 4%. Het was een jaar van onstuimige groei op de arbeidsmarkt als het gaat om banen en vacatures. Tegelijkertijd kromp het aantal werklozen, waardoor de krapte op de arbeidsmarkt een historisch niveau bereikte. Deze situatie was fijn voor werkzoekenden, maar vervelend voor werkgevers die niet altijd (snel) goed personeel konden vinden.

8

11.

Jeugd en Onderwijs

11.1 In 2022 maakten minder inwoners gebruik van kinderdagverblijf en naschoolse opvang dan in 2021. Zo maakte in 2022 zo’n 25% van inwoners met jonge kinderen gebruik van een kinderdagverblijf tegen 37% in 2021. In 2022 maakte 45% van de inwoners met kinderen op een basisschool gebruik van naschoolse opvang, maar in 2021 lag dit percentage op 45%. Duiding: Het verschil tussen de cijfers van 2022 en 2021 heeft te maken met de Coronaperiode. Tijdens de Coronaperiode (2020 en 2021) maakten inwoners/huishoudens met een vitale functies en met hoge werkdruk zoals in de zorg meer gebruik van kinderopvang. De cijfers van kinderdagverblijven en naschoolse opvang zijn in 2022 weer genormaliseerd en weer gelijk aan de periode voor Corona (2019). ==================================================================================

12.

Verkeersveiligheid en vervoersmiddelen

12.1 De verkeersveiligheid lijkt in Hilversum licht verbeterd te zijn in de buurt. Zo gaf in 2022 50% van de inwoners van Hilversum aan dat er verkeersverbeteringen zouden moeten komen, maar in 2019 lag dit nog op 56% van de inwoners die dit vond. Actie: Het verbeteren van de verkeersveiligheid heeft constante aandacht nodig. 12.2 Het bezit van elektrische fietsen is toegenomen tussen 2016 en 2022. In 2022 heeft 29% van het aantal inwoners een elektrische fiets. In 2016 lag dit percentage lager met 18%. Wel lijkt dit te koste te zijn gegaan van het bezit van ‘normale fietsen’. In 2022 heeft 75% van de inwoners een normale fiets. In 2016 lag dit nog op 80%. Duiding: Dit is een landelijk trend. De stijging van het fietsgebruik en dan met name het gebruik van de elektrische fiets blijkt wel een nare kant te hebben. In 2022 is het aantal verkeersdoden in Nederland voor het eerste sinds lange tijd weer gestegen. De toename was het sterkst onder fietsers van 75 jaar en ouder (cijfers CBS). ==================================================================================

13.

Lokale verkiezingen

13.1 Ruim 60% van de inwoners van Hilversum geeft in 2022 aan geen interesse te hebben in de lokale politiek. Het vertrouwen in de manier waarop de gemeente wordt bestuurd is in 2022 licht gedaald t.o.v. 2021. In 2022 heeft 27% van de inwoners (veel) vertrouwen in de wijze waarop de gemeente wordt bestuurd. In 2021 lag dit op 31%. De onderliggende oorzaken van het gedaalde vertrouwen worden behandeld in het volgende hoofdstuk 13, waarin wordt ingegaan op de relatie inwoner-gemeente. 13.2 De meest genoemde reden om wel te stemmen op de afgelopen lokale verkiezingen was dat men uit gewoonte (bijna) altijd gaan stemmen (94%). 13.3 De meest genoemde reden om niet te stemmen bij de afgelopen lokale verkiezingen was ‘anders, namelijk’ dat een deel van de respondenten nog te jong was, op dat moment ziek was of dat men nog niet de Nederlandse nationaliteit heeft of al wel heeft, maar er te weinig vanaf weet. Actie: De desinteresse in de lokale politiek en het afnemen van het vertrouwen in de wijze waarop de gemeente wordt bestuurd toont zich ook in de afgenomen opkomst bij de 9

gemeenteraadsverkiezingen van 2022 t.o.v. vier jaar geleden. De opkomst voor de gemeenteraadsverkiezingen van 2022 viel lager uit vergeleken met de opkomst van de gemeenteraadsverkiezingen van 2018. In 2022 is het opkomstpercentage in Hilversum 51,04% ten opzichte van 55,60% in 2018. Het landelijke opkomstpercentage in 2022 ligt op 50,99%. De opkomst bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2022 waren landelijk lager dan ooit. Slechts 51% van de kiesgerechtigden ging naar de stembus. Daar leven zorgen over. De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties mevrouw Bruins Slot heeft onderzoek laten verrichten naar de opkomst. Het eindrapport over het onderzoek naar de opkomst bij de gemeenteraadsverkiezingen 2022 is inmiddels opgeleverd en terug te lezen op www.rijksoverheid.nl. Met de door de raad aangenomen motie verkiezingsopkomst zal het onderzoek aandacht besteden aan de factoren die mogelijk invloed hebben op de opkomst. Inmiddels is er ook een werkgroep, waar wij bij zijn aangesloten, om te kijken naar de toekomst. ==================================================================================

14.

Relatie inwoner - gemeente

14.1 Minder inwoners vinden dat de gemeente doet wat ze zegt. In 2022 vond 16% dat de gemeente doet wat ze zegt. In 2016 was dit percentage nog hoger met 21%. Actie: Een zorgelijke ontwikkeling. Het nakomen van afspraken is de basis van een betrouwbare overheid. Via de maatregelen uit het programma dienstverlening hopen we dat dit cijfer weer snel gaat stijgen. 14.2 Minder inwoners vinden dat de gemeente luistert naar de mening van haar inwoners. In 2022 vond 22% dat er naar de mening van inwoners geluisterd werd. In 2016 was dit nog 26% van de inwoners van Hilversum. Actie: Er is in 2022 over veel onderwerpen geparticipeerd, telkens met de gedachte dat daarmee de kwaliteit van de plannen en voorgestelde maatregelen beter zouden worden. Het is jammer om te lezen dat dit niet door iedereen zo wordt ervaren. Het stemt tot nadenken op welke manier we de participatie zouden moeten insteken om ervoor te zorgen dat het percentage dat vindt dat de gemeente niet luistert naar de mening van inwoners afneemt. 14.3 Minder inwoners vinden dat de gemeente hen tijdig informeert over gemeentelijke plannen in hun buurt. In 2016 vond destijds nog 53% van de inwoners dat ze tijdig werden geïnformeerd door de gemeente over plannen in de buurt, dit is gedaald naar 41% in 2022. ==================================================================================

15.

Gemeentelijke dienstverlening

15.1 Er is sprake van een daling van de tevredenheid over de gemeentelijke dienstverlening (en ook de digitale dienstverlening). Deze daling was in 2021 al zichtbaar, maar zette zich door in 2022. Dit zie je zowel terug in de door inwoners gegeven rapportcijfer (alleen inwoners die afgelopen jaar in contact zijn geweest met de gemeente zoals bijv. burgerzaken, maar ook bij andere onderdelen) als ook in de aspecten van dienstverlening. Het rapportcijfer voor de gemeentelijke dienstverlening lag in 2022 op een 6,9 maar kwam in 2020 (en ook in de jaren ervoor) nog uit op een 7,3.

10

15.2 De digitale dienstverlening lag in 2022 op een 6,9 gemiddeld, maar in 2020 drie tienden hoger op een 7,2. 15.3 Als er verder wordt ingezoomd op de afzonderlijk aspecten van de dienstverlening dan blijkt ook daaruit een daling in de beleving van de kwaliteit van de dienstverlening. Zo vond in 2022 69% van de inwoners het gemakkelijk om een vraag voor te leggen of een aanvraag te regelen. In 2016 lag dit nog hoger op 84%. 15.4 Tussen 2016 tot 2020 vond 80% van degenen die afgelopen jaar in contact is geweest met de gemeente de afhandelingsduur van de aanvraag acceptabel. In 2022 is dit gedaald naar 66% van de inwoners die de afhandelingsduur nog acceptabel vindt. 15.5 In 2022 vond 55% van de inwoners dat ze goed op de hoogte werden gehouden van het verloop van de afhandeling van hun aanvraag. Dit lag in 2020 (en ook de jaren ervoor) hoger met 73% van de inwoners. 15.6 In 2022 vond 67% dat ze kregen wat ze wilden hebben (waarvoor ze kwamen of contact over opnamen). In 2020 lag dit nog op 80%. 15.7 In 2022 vond 63% van de inwoners die contact hebben gehad met de gemeente (waaronder burgerzaken) dat ze een passend antwoord hadden gekregen op hun vraag. In 2020 en de jaren ervoor lag dit nog rond de 72%. 15.8 In 2022 vond 64% van de inwoners die in dat jaar contact hadden gehad met de gemeente dat ze op een prettige manier geholpen werden.

In 2020 en ook in de jaren ervoor lag dit rond 83% van de inwoners. Actie: We starten dit jaar met een continu klanttevredenheidsonderzoek. Hierdoor krijgen we beter zicht op de beleving van de dienstverlening bij inwoners en ondernemers, en daarmee aanknopingspunten om de dienstverlening gericht te verbeteren. Daarnaast staat o.a. op de rol het aansluiten op de Mijn Overheid- Berichtenbox, pilot chatbot en digitalisering van de MOR (Melding Openbare Ruimte). ==================================================================================

16.

Sociaal Plein

16.1 De tevredenheid over de dienstverlening van het Sociaal Plein lijkt niet gedaald te zijn als je alleen zou kijken naar het rapportcijfer. Dat blijft namelijk stabiel op een 7,0 maar als ingezoomd wordt op de afzonderlijke aspecten van dienstverlening van het Sociaal Plein, dan is er toch wel een achteruitgang in de ervaren kwaliteit te zien. 16.2 Zo vond in 2022 54% van de inwoners, die te maken hebben gehad met het Sociaal Plein, dat de medewerkers goed meedachten naar oplossingen. In 2018 lag dit hoger op 60%. 16.3 In 2022 gaf 43% van de inwoners aan dat het Sociaal Plein goed telefonisch bereikbaar was. In 2018 lag dat hoger op 54%. 16.4 In 2022 vond 67% van de inwoners die te maken hebben gehad met het sociaal plein, de medewerkers klantvriendelijk. In 2018 lag dat ook hoger op 74%. 16.5 Over 2022 vond 54% van de inwoners (die te maken hebben gehad met het Sociaal Plein) dat er rekening werd gehouden met de persoonlijke situatie. In 2018 lag dit cijfer op 59%. Actie: De cijfers zijn bij ons bekend en we hebben naar aanleiding hiervan actie ondernomen. Vanuit het programma Dienstverlening gaan we inzetten op het “meten van de kwaliteit van

11

dienstverlening”. Deze meting gaat ons een dieper inzicht geven in de manier waarop de inwoner onze dienstverlening beleefd en waardeert. ==================================================================================

17.

Communicatie gemeente

17.1 De vindbaarheid van gemeentelijke informatie die inwoners nodig hebben is in 2022 verbeterd t.o.v. 2021. In 2021 gaf 50% altijd de benodigde info gevonden te hebben. Dit is in 2022 gestegen naar 55%. Actie: Waarschijnlijk het gevolg van de nieuwe hilversum.nl website inclusief de dienstverlening Snelle vindbaarheid van informatie staat hierbij centraal. Daar wordt ook continu op gemonitord en indien nodig bijgesteld. Daarnaast werken we aan een kanalenstrategie. We maken inzichtelijk welke doelgroep via welk kanaal het beste wordt bereikt en voorzien wordt van gemeentelijke informatie. Als het gaat om de specifieke doelgroep cliënten sociaal domein, dan staat op de agenda van het komende jaar om de middelen aanvullend op hilversum.nl verder te verbeteren. 17.2 In 2022 vonden meer inwoners dat de gemeente duidelijk taal gebruikt dan in 2021. In 2021 vond 50% dit, maar is gestegen naar 55% in 2022. Actie: Goede ontwikkeling. De Hilversum.nl website voldoet al grotendeels aan opgave van taalniveau B1 en toegankelijkheidseisen (WCAG). Dit is ook de inzet op de andere gemeentelijke websites, social media en papieren middelen. 17.3 In 2021 vond 41% van de inwoners de informatie op de gemeentelijke website goed. Dit is gestegen naar 46% in 2022. Actie: De stijging heeft te maken met de vernieuwing van hilversum.nl in 2022.

De content en structuur van de website is via de WCAG richtlijnen gebouwd en ingericht. De doorontwikkeling hilversum.nl stopt nooit. Het is een voortdurend proces om de inwoners optimaal te voorzien van actuele, relevante en toegankelijke informatie. Op verschillende domeinen worden toegankelijkheidsonderzoeken uitgevoerd en, indien nodig, verbeterd. Onlangs zijn richtlijnen vastgesteld waar elke gemeentelijk website aan moet voldoen. Dit voorkomt wildgroei van onveilige, ontoegankelijke gemeentelijke websites. Dit vraagt nog een stevige inspanning. Daarnaast zijn we bezig met een kanalenstrategie. Hiermee krijgen we een beter beeld hoe en welke doelgroep we via welk kanaal zo goed mogelijk bereiken en voorzien van gemeentelijke informatie. Het doel is het continue verbeteren en monitoren van onze online kanalen om zo de inwoner nog beter van dienst te zijn. We verwachten dan ook dat de stijgende lijn de komende jaren doorzet. 17.4 Wel vond men de gemeentelijke informatie via de lokale huis-aan huis bladen of kranten minder geworden. In 2021 vond 44% van de inwoners de gemeentelijke informatie in deze media goed, maar dit is gedaald naar 38% in 2022. Actie: Inhoudelijk gezien is de afgelopen twee jaar stevig geïnvesteerd in de leesbaarheid van de gemeentelijke pagina’s in de Gooi en Eembode (pagina Raadhuis aan Huis).

De vraag over de gemeentelijke informatie in de lokale kranten is echter breder uitgevraagd. Volgend jaar willen we de vraag in de Monitor specifieker richten op alleen de gemeentelijke informatie van de pagina’s Raadhuis aan Huis. 17.5 In 2022 vond 57% van de inwoners van Hilversum de informatie in brieven en emails van de gemeente goed en 4% vond deze informatie niet goed of onduidelijk. 12

Actie: Ook hier een positieve ontwikkeling. Drie jaar geleden is hierop stevig geïnvesteerd. Recent is dit weer opgepakt om de brieven nog verder te verbeteren. ==================================================================================

18.

Veiligheid algemeen

18.1 Het veiligheidsgevoel in de eigen buurt en in het centrum is verbeterd, ondanks een toename van slachtoffer worden van incidenten en voorvallen in 2022. In 2016 voelde nog 85% van de inwoners zich veilig in de eigen buurt, maar in 2022 lag dit op 88%. In 2016 voelde nog 48% zich veilig in het centrum tijdens het uitgaan, maar dat is gestegen naar 60% in 2022. Zoals aangegeven is er hier wel sprake van een paradox, omdat het percentage inwoners in Hilversum dat aangeeft slachtoffer te zijn geworden van één (of meerdere) misdrijven/voorvallen/incidenten in 2022 wel gestegen is van 30% in 2021 naar 43% in 2022. Actie: De zichtbare inzet van de BOA’s draagt bij aan het gevoel van veiligheid. Fijn dat dat ook zo uit de cijfers blijkt. 18.2 In 2022 zijn meer inwoners slachtoffer geworden van een misdrijf, voorval of incident dan in alle jaren ervoor. In totaal was 43% slachtoffer in 2022. Dit lijkt vooral te komen door een toename aan vernieling of diefstal van onderdelen van de auto of door lastiggevallen te zijn door drugsdealers/gebruikers en/of personen met verward gedrag. 18.3 Er zijn in Hilversum grote verschillen in welke wijken men zich wel eens onveilig voelt. Men voelt zich overduidelijk het onveiligst in de wijken Noordoost en Oost. In beide wijken voelde over 2022 bijna 30% van de bevolking zich wel eens onveilig voelt als ze in die wijken zijn.

==================================================================================

19.

Gemeente Hilversum algemeen

19.1 In 2022 vond 40% dat hun stad vooruitgegaan is tegenover 19% achteruit. Sinds 2016 vonden nog nooit zoveel Hilversummers hun stad erop vooruitgegaan is . In 2021 bijvoorbeeld vonden juist meer mensen de stad achteruitgegaan dan vooruit. (16% achteruit tegenover 12% vooruit).

13

Monitor Hilversum 2022 Rapport I&O Research

www.ioresearch.nl

Colofon Uitgave I&O Research Piet Heinkade 55 1019 GM Amsterdam

Rapportnummer 2023/069

Datum april 2023

Opdrachtgever Gemeente Hilversum

Auteurs

Gwendolyn van Straaten Wouter Andringa Suzanne Brookman

Copyright

Het overnemen uit deze publicatie is toegestaan, mits de bron duidelijk wordt vermeld.

Monitor Hilversum 2022

2 van 82

Inhoudsopgave Samenvatting _________________________________________________________________________________ 5 Uitkomsten gemeente Hilversum totaal ___________________________ 5 Uitkomsten wijken Hilversum vergeleken _________________________ 7

1

Inleiding ____________________________________________________________________________ 13 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6 1.7

2

Wonen en leefomgeving ____________________________________________________________ 17 2.1 2.2 2.3

3

Verkeersveiligheid _________________________________ 42 Vervoersmiddelen _________________________________ 43 Bereikbaarheid ___________________________________ 46

Recreatie ___________________________________________________________________________ 48 5.1 5.2

6

Zorg en welzijn en sociale acceptatie ______________________ 29 Mantelzorg en vrijwilligerswerk __________________________ 31 Sociale contacten __________________________________ 33 Arbeid en werkgelegenheid ____________________________35 Jeugd en onderwijs ________________________________ 39 Coronapandemie en energiecrisis ________________________ 39

Verkeer en bereikbaarheid __________________________________________________________ 42 4.1 4.2 4.3

5

Wonen ________________________________________ 17 Leefomgeving ____________________________________ 19 Gemeente Hilversum in het algemeen _____________________ 26

Participatie, zorg, welzijn en arbeid _________________________________________________ 29 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6

4

Uitvoering onderzoek ________________________________ 13 Steekproef en respons _______________________________ 13 Representativiteit __________________________________ 13 Vragenlijst ______________________________________ 14 Analyse ________________________________________ 15 Presentatie van de cijfers ______________________________ 15 Leeswijzer ______________________________________ 15

Sport en recreatie _________________________________ 48 Cultuur, evenementen en uitgaan ________________________ 50

Duurzaamheid ______________________________________________________________________ 56 6.1

Duurzaamheid, natuur en milieu ________________________ 56

Monitor Hilversum 2022

3 van 82

7

Veiligheid __________________________________________________________________________ 62 7.1 7.2 7.3 7.4

8

Veiligheid algemeen ________________________________ 62 Veiligheidsgevoel in de buurt __________________________ 64 Veiligheidsgevoel buiten de eigen buurt ____________________ 67 Vuurwerkoverlast _________________________________ 69

Bestuur en publieke dienstverlening ________________________________________________ 70 8.1 8.2 8.3 8.4 8.5

Lokale politiek ___________________________________ 70 Relatie inwoner - gemeente ____________________________ 71 Gemeentelijke dienstverlening _________________________ 75 Sociaal plein _____________________________________77 Communicatie gemeente _____________________________ 80

Monitor Hilversum 2022

4 van 82

Samenvatting De gemeente Hilversum voert jaarlijks de Hilversum Monitor uit. De monitor is een zogenaamde omnibusenquête waarin verschillende thema’s aan bod komen, zoals de kwaliteit van wonen en leefomgeving, veiligheid en bereikbaarheid. Voor dit onderzoek is door de gemeente Hilversum een aselecte steekproef getrokken van 11.112 inwoners uit de Basis Registratie Personen (BRP). In totaal hebben 2.742 van de geselecteerde inwoners een geldige vragenlijst ingevuld. Dit komt neer op een respons van 25 procent. Op de uitkomsten is een weging toegepast, waarmee wordt gecorrigeerd voor verschillen in geslacht, leeftijd en wijk ten opzichte van de bevolking. Hiermee zijn de gepresenteerde resultaten representatief voor de Hilversumse bevolking in het algemeen.

Uitkomsten gemeente Hilversum totaal Voor deze samenvatting is een selectie gemaakt van een dertigtal indicatoren om de belangrijkste resultaten te beschrijven. Het is een mix van begrotingsindicatoren en andere onderwerpen. Voor deze indicatoren wordt – waar mogelijk – beschreven of er sprake is van een ontwikkeling ten opzichte van de voorgaande meting en/of een langere trend.

Wonen en leefomgeving Inwoners van Hilversum geven het rapportcijfer 8,0 voor hoe prettig het wonen is in de buurt en een 7,2 voor het onderhoud van de openbare ruimte in de buurt. Beide cijfers zijn gelijk aan 2021 en zijn ook stabiel over de periode 2016-2022. De tevredenheid over de hoeveelheid groen in de buurt is gedaald in vergelijking met 2021. Er zijn meer inwoners neutraal of negatief zijn over de vraag of er genoeg groen is in de buurt (31% t.o.v. 24%), en er zijn minder inwoners die vinden dat er wel genoeg groen is in de buurt. Over de langere termijn vertoond de tevredenheid over het groen ook een dalende trend. De verbondenheid die inwoners voelen met hun buurt is in 2022 afgenomen ten opzichte van de periode voor 2020, toen voelde 53 procent of meer zich (zeer) verbonden met de buurt en in 2022 is dit nog 47 procent. Tegelijkertijd is het percentage inwoners dat aangeeft dat buurtbewoners voor elkaar klaar staan toegenomen (56% in 2022 t.o.v. 50-53% in 2016-2019).

Participatie, zorg, welzijn en arbeid Er lijkt sprake te zijn van een toename in het aandeel Hilversummers dat mantelzorg verleent en/of vrijwilligerswerk verricht. Hier speelt wel in mee dat de vraagstelling bij deze indicatoren is gewijzigd ten opzichte van voorgaande edities. In 2022 geeft 55 procent van de inwoners aan vaak of af en toe zorg te verlenen aan een familielid, vriend of kennis; en 32 procent doet vaak of af en toe vrijwilligerswerk. In de afgelopen (corona) jaren was eenzaamheid onder inwoners sterk toegenomen. In 2022 is het percentage inwoners dat zich soms of (heel) vaak eenzaam voelt (30%) nog steeds hoger dan in het laatste jaar voor corona (25%), en is het nauwelijks veranderd ten opzichte van 2020 (33%) en 2021 (32%). In deze editie van de Hilversum Monitor is gevraagd in hoeverre inwoners hard getroffen worden door hoge energielasten en/of hogere kosten vanwege inflatie.

Monitor Hilversum 2022

5 van 82

Meer dan een derde van de inwoners geeft aan (heel) hard te worden getroffen (36%) tegenover 15 procent die (bijna) niet wordt getroffen. In totaal geeft bijna 80 procent van de inwoners aan in meer of mindere mate getroffen te zijn door de energiecrisis en/of hogere kosten vanwege inflatie.

Verkeer en bereikbaarheid Er zijn geen ontwikkelingen in de waardering van inwoners voor de bereikbaarheid van het centrum per auto (5,4), per fiets (8,4) en met het openbaar vervoer (6,8) ten opzichte van de voorgaande twee jaar. De waardering voor de bereikbaarheid per auto en per fiets is wel hoger dan in 2018 en 2019. De helft van de inwoners geeft aan dat er plekken zijn in de buurt waar de verkeersveiligheid verbeterd kan/mag worden (30%) of echt verbeterd moet worden (20%). Deze percentages zijn gelijk aan de voorgaande twee jaar. Een andere relevante ontwikkeling over de afgelopen jaren is dat het totale autobezit nagenoeg onveranderd is, maar de elektrische auto en hybride auto winnen wel aan terrein ten opzichte van de auto met verbrandingsmotor (benzine, LPG, diesel). Zo ook neemt het aandeel inwoners met een elektrische fiets toe ten koste van het percentage met een gewone fiets.

Recreatie De tevredenheid over het culturele aanbod is toegenomen ten opzichte van 2020 en 2021, en zit in 2022 weer op hetzelfde niveau als in 2019 (50% van inwoners die bekend zijn met het culturele aanbod). Hetzelfde geldt voor de tevredenheid over het aanbod van evenementen in Hilversum, 49 procent van alle inwoners is hier (zeer) tevreden over (2021: 34%). Het percentage inwoners dat wel eens uitgaat in het centrum van Hilversum is in 2022 (66%) weer gelijk aan 2019. Er zijn geen ontwikkelingen in de tevredenheid van inwoners over de sportvoorzieningen en mogelijkheden in Hilversum ten opzichte van 2020 en 2021, in 2022 is 59 procent van de inwoners die wel eens sporten (zeer) tevreden.

Duurzaamheid Het aandeel inwoners van Hilversum dat duurzaamheidsmaatregelen heeft genomen in/op de woning of in de tuin is in 2022 nog weer verder toegenomen. In 2022 heeft inmiddels 25 procent van de inwoners zonnepanelen (2021: 21%) en 35 procent kookt elektrisch (2021: 30%). Alleen het percentage met isolerend glas vertoond een afname, maar in 2021 werd er nog gevraagd naar ‘dubbel glas’ in plaats van ‘isolerend glas’. Bijna twee op de vijf inwoners (38%) ervaren één of meerdere milieuklachten. Dit is vrijwel gelijk aan 2021 en er zijn ook geen ontwikkelingen in specifieke vormen van milieuoverlast. De milieuoverlast in Hilversum is vrij stabiel over de periode 2016-2022, alleen in 2019 was er sprake van een duidelijke toename in overlast.

Veiligheid De veiligheidsbeleving van inwoners is verbeterd ten opzichte van eerdere jaren. In 2022 voelt 46 procent van de inwoners zich (bijna) altijd veilig in de buurt, tegenover 34 procent in 2021. Er is sprake van een verschuiving met de categorie ‘meestal wel’ veilig (gedaald van 53% naar 42%).

Monitor Hilversum 2022

6 van 82

Wel zijn er meer inwoners die aangeven in het afgelopen jaar slachtoffer te zijn geworden van een delict of voorval (43%) dan in 2021 (30%). De meest genoemde delicten en voorvallen zijn: vernieling aan de auto of onderdelen van de auto; lastigvallen door personen met verward gedrag; fietsdiefstal; digitale criminaliteit of cybercrime; en overige vernielingen. Daarnaast geven inwoners vaker aan dat ze veel overlast ervaren van vuurwerk (19%) dan in 2021 (14%). Het percentage inwoners dat zich niet veilig voelt in de buurt is onveranderd. Ook zijn er geen duidelijke veranderingen in het veiligheidsgevoel ’s avonds op straat in het centrum van Hilversum, 60 procent van de inwoners voelt zich dan veilig. Een vijfde van de inwoners van Hilversum (20%) herkent met zekerheid één of meerdere verdachte situaties in de buurt, 48 procent vermoed één of meerdere verdachte situaties te herkennen. Beide zijn ongeveer gelijk aan 2021.

Bestuur en publieke dienstverlening In de Hilversum Monitor 2022 is een onderdeel lokale verkiezingen toegevoegd aan de vragenlijst. Hierbij gaf 40 procent van de inwoners aan interesse te hebben in de lokale politiek. Het vertrouwen van inwoners in de manier waarop de gemeente wordt bestuurd is in 2022 gedaald ten opzichte van 2020 en 2021. Het vertrouwen zit weer op hetzelfde niveau als in 2019, 27 procent van de inwoners heeft (heel) veel vertrouwen tegenover 10 procent weinig tot geen. Het percentage inwoners dat vindt dat de gemeente inwoners laat meedenken bij plannen activiteiten en voorzieningen is in de periode 2016-2022 vrijwel onveranderd, alleen in 2019 en 2020 was dit wat lager dan in andere jaren. De waardering van inwoners voor zowel de algemene dienstverlening (6,9) als de digitale dienstverlening (6,9) is gedaald ten opzichte van eerdere jaren. De waardering kwam in eerdere metingen van de Hilversum Monitor nog nooit onder de 7,0. De daling in waardering van de dienstverlening zien we ook terug in een toename van het percentage inwoners dat ontevreden is over verschillende aspecten van de communicatie met de gemeente, dit vertoont een stijgende trend. De waardering voor de dienstverlening van het sociaal plein is gelijk gebleven (7,0).

Uitkomsten wijken Hilversum vergeleken In Tabel 1.1 worden de wijken van Hilversum schematisch vergeleken op de uitkomsten van de dertig indicatoren die geselecteerd zijn voor de samenvatting. Per thema zijn de bijbehorende indicatoren gecombineerd tot een totaalbeeld. In Tabel 1.2 worden de ontwikkelingen per wijk op vergelijkbare wijze gemarkeerd (rood voor negatieve ontwikkelingen en blauw voor positieve).

Toelichting op de tabellen Een rode markering geeft aan dat de wijk lager dan gemiddeld scoort op één of meerdere onderliggende indicatoren, en een blauwe markering dat de wijk juist hoger dan gemiddeld scoort. Een donkere kleur geeft daarbij aan dat er verschillen zitten in twee of meer indicatoren; een lichte kleur dat er maar bij een indicator binnen het thema een significant verschil is. Als er in een wijk zowel positieve als negatieve verschillen zijn worden deze tegen elkaar weggestreept.

Monitor Hilversum 2022

7 van 82

Noordoost

Noordwest

Oost

Zuid

Zuidoost

Zuidwest

=

-

++

-­

+

=

+

=

=

=

=

+

=

+

-

-

=

++

-

=

=

-

-

-­

++

Recreatie

=

-­

=

=

+

=

=

=

=

Duurzaamheid

-­

++

++

=

-

=

=

+

+

Veiligheid

-

=

=

-

++

-

++

=

-

Bestuur en

=

=

=

=

+

-

=

=

=

Gebied*

++

Landelijk

Hilversumse

-­

Wonen en

Meent

Centrum

Tabel 1.1 - Wijken vergeleken per thema (2022), rood=negatiever; blauw=positiever t.o.v. gemiddelde

leefomgeving Participatie, zorg, welzijn en arbeid Verkeer en bereikbaarheid

publieke dienstverlening

* vanwege de beperkte steekproef en respons in het landelijk gebied zijn deze uitkomsten slechts indicatief

Noordoost

Noordwest

Oost

Zuid

Zuidoost

Zuidwest

+

-­

=

-

=

-

-

=

=

=

=

=

=

=

=

=

+

=

=

+

=

=

=

=

+

Recreatie

++

+

=

+

+

+

++

+

+

Duurzaamheid

=

=

++

+

=

+

+

=

+

Veiligheid

=

+

-

=

=

=

=

=

-

Bestuur en

=

-­

-­

=

=

-

-­

-

-

Gebied*

-­

Landelijk

Hilversumse

=

Wonen en

Meent

Centrum

Tabel 1.2 - Ontwikkeling wijken per thema (2021-2022), rood=verslechterd; blauw=verbeterd t.o.v. 2021

leefomgeving Participatie, zorg, welzijn en arbeid Verkeer en bereikbaarheid

publieke dienstverlening

* vanwege de beperkte steekproef en respons in het landelijk gebied zijn deze uitkomsten slechts indicatief

Monitor Hilversum 2022

8 van 82

Hieronder worden de aandachtspunten per wijk kort toegelicht.

Centrum De uitkomsten van de wijk Centrum blijven op een aantal punten achter bij de andere wijken van Hilversum. Dit geldt met name voor de thema’s wonen en leefomgeving en duurzaamheid, in mindere mate bij veiligheid. Zo zijn inwoners minder tevreden over de hoeveelheid groen in de buurt, en de beschikbaarheid van welzijnsvoorzieningen. In Centrum staan buurtbewoners ook minder voor elkaar klaar dan elders. Op het gebied van duurzaamheid zijn er relatief veel inwoners die klachten ervaren als gevolg van milieuoverlast en woningen zijn hier minder vaak voorzien van maatregelen als zonnepanelen. Ten slotte zijn er minder inwoners die zich veilig voelen in de buurt en zien er meer inwoners verdachte situaties of signalen van ondermijnende criminaliteit. In vergelijking met 2021 zijn er positieve ontwikkelingen op de thema’s verkeer en bereikbaarheid en recreatie. Er zijn minder plekken waar volgens inwoners de verkeersveiligheid verbeterd moet worden en de tevredenheid over het culturele- en evenementenaanbod in Hilversum is toegenomen.

Hilversumse Meent De wijk Hilversumse Meent heeft een aantal positieve uitkomsten t.o.v. het gemiddelde bij de thema’s wonen en leefomgeving, verkeer en bereikbaarheid en duurzaamheid. Bij recreatie wijkt Hilversumse Meent juist negatief af van het gemiddelde. Inwoners zijn relatief tevreden over de hoeveelheid groen in de buurt en de aanwezigheid van welzijnsvoorzieningen. De bereikbaarheid van het centrum per auto is relatief goed en er zijn maar weinig plekken waar de verkeersveiligheid verbeterd moet worden. Verder ervaren inwoners weinig milieuklachten en hebben veel inwoners zonnepanelen op hun woning. Het negatieve beeld bij recreatie komt door de lagere tevredenheid over de sportvoorzieningen en het evenementenaanbod. In vergelijking met 2021 is het beeld bij wonen en leefomgeving en bij publieke dienstverlening negatiever geworden. De waardering van de algemene en digitale dienstverlening van de gemeente is wel duidelijk afgenomen. Bij wonen en leefomgeving zien we een achteruitgang in het cijfer prettig wonen in de buurt; de tevredenheid met de hoeveelheid groen; en de verbondenheid met de buurt. Daarnaast zijn er in Hilversumse Meent ook relatief veel inwoners die in 2022 een (duidelijke) achteruitgang zien van de buurt in de afgelopen 12 maanden.