Collegebrief inzake Monitor Economie

2.500

1.200

1.000

2.000

800

1.500 600

1.000 400

500

<

0

200

0

2011

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022

< 2011

< inhoud

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

2020

Gehandicaptenzorg

Geestelijke gezondheidszorg

Gehandicaptenzorg

Huisartsen en gezondheidscentra

Jeugdzorg

Huisartsen en gezondheidscentra

Jeugdzorg

Kinderopvang

Overige zorg en welzijn

Kinderopvang

Overige zorg en welzijn

Sociaal werk

Verpl eging, verzorging en thuiszorg

Sociaal werk

Verpl eging, verzorging en thuiszorg

2021

2022

Ziekenhuizen en overige med. spec. zorg

Ziekenhuizen en overige med. spec. zorg

Bron: LISA, 2023

2012

Geestelijke gezondheidszorg

Bron: LISA, 2023

31

Zelfstandige zonder personeel in de zorg De afgelopen 10 jaar is het aantal zelfstandigen zonder personeel (zzp’ers) in de zorg toegenomen. Hierdoor is het aantal organisaties ook sterk gegroeid. In 2022 werd bijna de helft (47%) van het aantal banen ingevuld door een zzp’er, in 2021 was dit 36%. Vooral in de gehandicaptenzorg, ziekenhuizen en overige medische specialistische zorg, geestelijke gezondheidszorg en verpleging, verzorging en thuiszorg is een groei in het aantal zzp’ers te zien. Dit heeft mede te maken met de krapte op de arbeidsmarkt, ook in relatie tot beloning en arbeidsomstandigheden (zoals werkdruk en nachtdiensten).

Locaties In de zorg zien we een steeds verdere clustering van organisaties. Dit is zowel te zien in campussen van bedrijven in de zorg, productie en industrie als in zorgboulevards van kleinere organisaties in de gezondheids- en welzijnszorg die zich rond grotere zorginstellingen clusteren. Aspecten die blijvend belangrijk zijn voor locaties voor zorgorganisaties zijn bijvoorbeeld de goede bereikbaarheid via verschillende vervoersmiddelen en de aanwezigheid van personeel met de juiste vaardigheden. Dit laatste aspect is met name belangrijk voor de kleinere gespecialiseerde bedrijven14.

ZZP t.o.v. totaal aantal banen

De gebieden Monnikenberg (o.a. Merem en ziekenhuis Tergooi), Zonnestraal en Arenapark/Sportpark zetten in op de sectoren zorg, gezondheid en welzijn. Arenapark/Sportpark richt zich vooral op sport en gezondheid, Monnikenberg op een innovatief gezondheidspark en Zonnestraal op life sciences & health. Dit laatste betekent dat ook de wetenschappelijke en technische kant van de zorg daar een plek zou kunnen krijgen. We zijn hierover nog in gesprek met de eigenaar van het landgoed. Het Stedenbouwkundig plan Arenapark/Sportpark zet in op een gemengd programma (wonen, werken, grootschalige en kleinschalige voorzieningen) met internationale allure. Hier ligt de focus op bewegen, sport, onderwijs en gezondheid, passend bij de historie van het gebied en de bedrijven die hier nu al gevestigd zijn.

80% 70% 60% 50% 40%

<

30% 20% 10% 0%

2011

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

2020

Geestelijke gezondheidszorg

Gehandicaptenzorg

Huisartsen en gezondheidscentra

Jeugdzorg

Kinderopvang

Overige zorg en welzijn

Sociaal werk

Verpl eging, verzorging en thuiszorg

Ziekenhuizen en overige med. spec. zorg

Totaal

Geestelijke gezondheidszorg

Gehandicaptenzorg

Huisartsen en gezondheidscentra

Jeugdzorg

Kinderopvang

Overige zorg en welzijn

Sociaal werk

Verpl eging, verzorging en thuiszorg

Ziekenhuizen en overige med. spec. zorg

Totaal

2021

2022

Op dit moment komt uit de heatmap op pagina 33 op basis van het aantal zorgbanen vooral Monnikenberg naar voren. Daarnaast is spreiding van zorgbanen over de hele stad te zien. Ook is te zien dat de werklocaties in Zuidwest, Zonnestraal, Arenapark en het westelijk villagebied een lagere banendichtheid hebben.

Bron: LISA, 2023

14

< inhoud

Bron: scenariostudie over de toekomst van de arbeidsmarkt en ruimte voor werklocaties richting 2040, Decisio en Twynstra & Gudde 2023 in opdracht van de provincie Utrecht, gemeente Utrecht, Hilversum en Amersfoort en de ROM regio Utrecht.

32

<

Onze inzet: ruimte voor zorg in de stad. Zorg, sport en gezondheid als kernpunten in gebiedsprofilering Arenapark/ Sportpark, Zonnestraal en Monnikenberg We blijven inzetten op zorg in de wijk, dichtbij de inwoners. Zorgorganisaties passen goed in de wijken en in het gemengd stedelijke gebied, en zijn daar ook van meerwaarde. Daarnaast is er ruimte nodig voor clustering, dit doen we op werklocaties waar nu al zorg- en gezondheidsbedrijven gevestigd zijn. We faciliteren groei en clustervorming van zorgen gezondheidsaanbieders in de gebieden Arenapark, Zonnestraal en Monnikenberg. Deze gebieden hebben hun eigen focus. We sluiten hiermee aan op het bredere profiel van de regio Utrecht en gerichte investeringen in het ecosysteem zorg en gezondheid via de ROM regio Utrecht (zie hoofdstuk Innovatie).

<

< inhoud

Bron: LISA, 2023

•

Monnikenberg: in fases wordt een bovenregionaal innovatief gezondheidspark ontwikkeld. Op het gezondheidspark zijn en komen verschillende innovatieve zorgconcepten. Voorbeelden zijn Tergooi en Merem. De omgeving heeft de uitstraling van een campus met losse gebouwen rondom groene bostuinen.

•

Arenapark: met de gebiedsontwikkeling Sportpark werken we toe naar een gemengd gebied – met wonen, werken en voorzieningen – met een lokaal en internationaal innovatiedistrict op het gebied van sport en gezondheid. Met de focus op bewegen, sport, onderwijs en gezondheid krijgt het Sportpark een eigen gezicht. Sport is nu al belangrijk in dit gebied. Dat is te zien aan de sportopleidingen van MBO College Hilversum, de campus van Nike, de atletiekbaan van de Gooise Atletiek Club en de sporthal. Bedrijven die zich bezighouden met sport en gezondheid, en media en ICT passen hier goed.

•

Zonnestraal: de zorgfunctie is al in het verleden ontstaan. Inmiddels zijn op Zonnestraal onder meer zorgappartementen, medisch maatschappelijke functies (zoals Zonnehoeve) en verschillende zorgorganisaties te vinden. Dit wordt geregeld in het bestemmingsplan, waarin staat dat de werkfunctie maatschappelijk-medisch van aard moet zijn. De eigenaren van het landgoed hebben ambities voor de ontwikkeling van het landgoed. De eigenaren zijn hiervoor in gesprek met verschillende stakeholders en de gemeente om de richting te bepalen.

<

33

Arbeidsmarkt De schaarste op de arbeidsmarkt voor de zorgsector is in heel Nederland een belangrijk thema, ook in de regio Gooi en Vechtstreek en in Hilversum. Onder anderen RAAT (Regionaal Actieplan Aanpak Tekorten) en de Commissie Werken in de Zorg maken zich sterk voor een gezamenlijke aanpak van dit probleem. Het vraagstuk van het tekort aan zorgprofessionals geldt voor het hele werkveld, van verzorgenden en verpleegkundigen tot specialisten.

<

Tekort aan zorgpersoneel Uit beschikbare regiobeelden15 en cijfers van het Zilveren Kruis blijkt dat de regio Gooi en in 2031 aankijkt tegen een personeelstekort van 2.100 zorgmedewerkers. In nagenoeg alle sectoren groeit het tekort aan personeel in de periode tussen 2023 en 2032. De grootste tekorten zijn er bij de kinderopvang, verpleging en verzorging, en de thuiszorg. Driekwart van de vacatures in de verpleging, verzorging en thuiszorg staat langer dan drie maanden open. Bij nadere specificering van de zorgberoepen is te zien dat het tekort aan verzorgenden en verpleegkundigen (niveau 2, 3 en 4), en het tekort aan verloskundigen en verpleegkundigen het sterkst stijgt. In de welzijnssector groeit het tekort aan pedagogische medewerkers (niveau 3 en 4) en pedagogiek (niveau 6), en aan maatschappelijke dienstverleners (niveau 6). Personeel op niveau 6 heeft een bachelor-diploma en daarmee minimaal een hbo-studie afgerond. Uit de leeftijdsopbouw van werknemers komt naar voren dat ongeveer een kwart van de werknemers 55 jaar of ouder is. Dit aandeel wordt wel kleiner. Het tekort aan 15

< inhoud

Nza Regioanalyse ‘t Gooi (Zorgkantoorregio), Regioanalyse t Gooi-Almere Verpleging & Verzorging, Zilveren Kruis Regiobeeld ‘t Gooi, Regiomonitor 2021 verpleegzorg ‘t Gooi

Onze inzet: meer medewerkers in de zorg door scholing, regionale samenwerking en projecten Op het gebied van arbeidsmarkt-onderwijs zetten we in op een betere aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt in de zorgsector en het gezamenlijk terugdringen van personeelstekorten. Dat doen we niet alleen in de zorg, maar ook in de sectoren Techniek, Onderwijs, ICT en Creatieve Industrie. Dit zijn focussectoren uit de (boven)regionale samenwerking. Hiervoor werken we onder andere samen in de Utrecht Talent Alliantie. De Utrecht Talent Alliantie bestaat uit regionale vertegenwoordigers van werkgevers in de grootste tekortsectoren, overheden, kennis- en onderwijsinstellingen, het UWV, Economic Board Utrecht en ROM Utrecht Region. Samen investeren we in een toekomstgerichte beroepsbevolking in onder meer de zorgsectoren. Voor de zorgsector doen we dit concreet met bijvoorbeeld: •

‘Tekort in de zorg is onze zorg!’ In 2022 is op initiatief van het ROC van Amsterdam en Flevoland een publiek-private samenwerking (pps) met zorginstellingen gestart met als doel om het kwantitatieve en kwalitatieve tekort in de zorg aan te pakken. Dit programma loopt tot en met 2027. Hilversum heeft financieel en met inzet bijgedragen aan de totstandkoming van deze pps. Tergooi, Vivium en Kwintes participeren ook in de samenwerking. Het afgelopen jaar zijn diverse hybride leeromgevingen opgezet, opleidingsmodules ontwikkeld en zowel studenten als professionals bijgeschoold.

•

We werken samen aan begeleiding en bieden praktijkopleidingen voor mensen die een baan zoeken in de zorg. Platform ZorgStart en de Regionale Zorgacademie in de regio Gooi-Vechtstreek-Almere werken samen om mensen in de regio te begeleiden en op te leiden naar een baan in de zorg. ZorgStart is een zorgoriëntatieprogramma binnen de regionale samenwerking tussen werkgevers in de zorg, regionale opleiders, UWV en de regio Gooi en Vechtstreek. ZorgStart helpt inwoners bij de oriëntatie op werken in de zorg en biedt begeleiding om de (over)stap naar de zorg succesvol te maken. Aangesloten organisaties bij ZorgStart zijn: Amaris Zorggroep, King Arthur Groep, Kwintes, Philadelpia, Sherpa, Visio, Vitaal Thuiszorg, MBO College Hilversum, MBO Utrecht, Hogeschool Utrecht, Hogeschool van Amsterdam, Utrechtzorg, UWV, Regio Gooi en Vechtstreek en Calibris Advies. Eind 2024 loopt de financiering – via een subsidie – af, nieuwe financiering moet nog gevonden worden.

•

<

Samen met ruim 85 aangesloten werkgevers werken we via Utrechtzorg regionaal samen aan een gezonde regionale arbeidsmarkt waarin alle zorg- en welzijnsorganisaties beschikken over voldoende en bekwaam personeel, nu én in de toekomst. Utrechtzorg is de arbeidsmarktorganisatie voor zorg en welzijn in de regio’s Utrecht, Amersfoort-Eemland en Gooi en Vechtstreek. Utrechtzorg faciliteert de samenwerking tussen alle betrokken partijen in de regio: zorg- en welzijnsorganisaties, onderwijs, overheid en andere stakeholders.

• Het loopbaanplatform Jouwzorgbaan.nl biedt inspiratie en informatie over werken en leren in zorg en welzijn in de regio’s Utrecht, Amersfoort en Gooi en Vechtstreek. Het helpt mensen online en persoonlijk (een-op-een loopbaancoaching) op weg bij een oriëntatie op de vele mogelijkheden in de sector zorg en welzijn. Ook is het een plek voor vacatures, vakantiewerk en leerplekken. • Het WijkLeerbedrijf Gooi en Vechtstreek is opgericht om informele hulp aan mensen in de wijk te bieden. Deelnemers die een uitkering van de gemeente ontvangen en graag in de zorg willen werken, krijgen een mbo-opleiding Dienstverlening Helpende Zorg en Welzijn bij het MBO College Hilversum. Tijdens deze opleiding van anderhalf jaar doen deelnemers praktijkervaring op. Per jaar levert het WijkLeerbedrijf hiermee meer dan 10.000 uur informele hulp. • Ook het project Health Innovation School draagt bij aan de scholing van zorgpersoneel en wordt verder toegelicht in het deel over innovatie.

34

medewerkers zorgt in combinatie met de leeftijdsopbouw voor een relatief hoge spanning op de arbeidsmarkt; de arbeidsmarktspanningsfactor is hoger dan het gemiddelde in Nederland. Landelijk is te zien dat veel mensen de zorg uitstromen. Dit heeft onder meer te maken met een gebrek aan loopbaanmogelijkheden en uitdaging in werkzaamheden, en de manier van werken in de organisatie of aansturing door de leidinggevende. Verder zijn er hardnekkige signalen dat te hoge administratieve lasten het werkplezier verminderen.

Samenwerking in de regio In het ondersteunen van en het zorg bieden aan inwoners, onder wie ouderen, chronisch zieken en kwetsbare ggz-cliënten, hebben verantwoordelijke gemeenten en zorgverzekeraars veel raakvlakken. Door de handen ineen te slaan, werken we aan goede zorg en ondersteuning dichtbij de inwoners. We noemen hieronder een aantal samenwerkingen in de regio die van belang zijn. Voorbeelden van bestaande samenwerkingsverbanden in de regio

<

<

Gezond Gooi Eind 2022 is er in de regio Gooi en Vechtstreek een nieuw samenwerkingsnetwerk gestart. Dit Gezond Gooi – voorheen de Leidende Coalitie – is bedoeld om de opdracht van het Integraal Zorgakkoord (IZA) op te pakken. Vanuit dit netwerk worden inwoners, professionals en zorg- en welzijnsaanbieders bereikt met de boodschap dat de vraag naar en het aanbod van begeleiding, ondersteuning en zorg beter op elkaar afgestemd moet worden. Het uitgangspunt is dat professionele zorg aansluit op informele netwerken en wijkinitiatieven, en daar ook mee samenwerkt. Het netwerk wordt gevormd door de regiogemeenten,

< inhoud

35

zorgverzekeraar Zilveren Kruis, GGD Gooi en Vechtstreek, de regionale huisartsenvereniging (RHOGO) mede namens de paramedici, ziekenhuis Tergooi MC, HilverZorg en Amaris namens de verzorgings- en verpleeghuisorganisaties (VVT) en Versa namens de organisaties uit de sociale basis (formele en informele verbanden). Gezond Gooi heeft tot doel regie te hebben op oplossingen voor de uitdagingen voor zorg, gezondheid en welzijn16 en daar uitvoering aan te geven. Onder de vlag van Gezond Gooi wordt gewerkt aan een regionale invulling van de landelijke opgaven. Daarbij is specifiek aandacht voor zorginnovatie, inzet van technologische ontwikkelingen, arbeidsmarkttransformatie en nog veel meer. De speerpunten zijn: • • •

<

•

Regionale transformatie-initiatieven stimuleren, hiervoor afstemming en draagvlak realiseren en onder meer ondersteunen bij het aanvragen van transformatiegelden IZA. Bevorderen van samenwerking tussen de verschillende organisaties op het gebied van gezondheid, ondersteuning, welzijn en zorg. Het bewust maken van inwoners op eigen mogelijkheden waarmee zij meer onafhankelijk van professionals zijn. Het stimuleren van gedrag dat een positief effect heeft op de gezondheid van inwoners en onderlinge zorg- en welzijnsondersteuning (preventie, zelfzorg en nabuurschap).

Programma Gezondheid & Ondersteuning Het programma Gezondheid & Ondersteuning 2022-2026 geeft invulling aan gezamenlijke ambities, taken en verantwoordelijkheden in de regio Gooi en Vechtstreek. Dit programma is van de gemeenten Blaricum, Eemnes, Gooise Meren, Hilversum, Huizen, Laren en Wijdemeren. Het programma is gericht op een gezonde leefomgeving waarin thema’s als gezondheid, sociale interactie, recreëren en zorg steeds meer met elkaar verweven zijn. Gemeenten willen de inwoners van de regio Gooi en Vechtstreek graag een omgeving bieden waarin ze gezond en gelukkig ouder kunnen worden. Voor de uitvoering van dit programma slaan gemeenten bestuurlijk en beleidsmatig de handen ineen, en bundelen zij capaciteit en middelen. Hierdoor ontstaat slagkracht om optimale resultaten te bereiken. 16

< inhoud

Samenwerkingsagenda Zilveren Kruis - regio Gooi en Vechtstreek Landelijk zijn afspraken gemaakt tussen de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) en Zorgverzekeraars Nederland (ZN) over het versterken van de samenwerking tussen gemeenten en zorgverzekeraars. Door te werken aan gezamenlijke doelen – zoals vastgelegd in de Samenwerkingsagenda regio Gooi en Vechtstreek 2023 – willen we samen werken aan goede zorg en ondersteuning dichtbij de inwoners. Ook is het hierdoor makkelijker op- en afschalen tussen de domeinen (Wmo/Zvw/Wlz). Vernieuwende samenwerking in ouderenzorg Gooi en Vechtstreek Op 30 juni 2023 sloten de vier ouderenzorgorganisaties in de regio Gooi en Vechtstreek gezamenlijk een vijfjarig contract met zorgverzekeraar Zilveren Kruis. Amaris Zorggroep, Vivium Zorggroep, HilverZorg en Inovum zoeken de samenwerking om de ouderenzorg toegankelijk te houden. Zij willen gezamenlijk voldoen aan de zorgvraag die op hen afkomt. De overeenkomst geeft meer ruimte om de ouderenzorg eenvoudiger te organiseren, meer in gezamenlijkheid en in de buurt van de oudere en diens leefomgeving. Zo werken de zorgaanbieders toe naar een ouderenzorg die minder wordt bepaald door verschillende financieringsstromen. Dit innovatieve contract maakt het mogelijk te kijken vanuit de ouderen en de zorg die zij nodig hebben, en niet langer vanuit het huidige aanbod van de verschillende organisaties.

Met deze samenwerking slaan de contractpartijen de weg in naar de zorg van de toekomst. Zorgen voor, door en met elkaar staat daarin centraal.

zoals dit in het opgestelde regiobeeld voor Gooi en Vechtstreek naar voren komt.

36

<

Innovatie in de zorg

<

In dit hoofdstuk stond eerder al aangegeven dat in de zorg steeds meer extramuralisering plaatsvindt; mensen krijgen vaker in de eigen woning de zorg die ze nodig hebben. Hierbij is het streven om gelijkwaardige zorg buiten de intramurale instelling te bieden, bijvoorbeeld in de eigen woning door middel van thuiszorg. Dit biedt tevens weer nieuwe kansen voor innovatie en kruisbestuiving met de media & ICT-sector. Hier is veel kennis aanwezig over het verzamelen en interpreteren van data, het vertalen naar beeld en geluid in de vorm van slimme apps, en toepassingen naar de doelgroep (van patiënt/gebruiker tot zorgprofessional en arts). Zorgtechnologie, waaronder domotica (slimme technische hulpmiddelen in huis), is een ondersteunende oplossing om de zorg minder arbeidsintensief te maken. Ook biedt technologie zoals Artificial intelligence (AI) kansen voor innovatie, bijvoorbeeld door intensiever gebruik van data en algoritmen in de zorg. De resultaten zijn te gebruiken voor bijvoorbeeld preventie, signalering en gerichtere aanpak van ziekten. Ook is AI inzetbaar om beter gebruik te maken van sturingsinformatie, zoals (verwacht) zorggebruik per aandoening.

Uit de ‘Regioscan Gooi en Vechtstreek-Almere (GVA)- Duurzame zorg voor ouderen in de regio’ uit 2019 blijkt dat een aantal jaar geleden zorgtechnologie nog beperkt werd toegepast in de regio Gooi en Vechtstreek en dan vooral per instelling of locatie. De ontwikkelingen op dit vlak gaan snel en in de genoemde samenwerkingen is hier ook aandacht voor. Een voorbeeld van een zorginstelling die innovatief inspeelt op deze en eerder genoemde trends is het in 2023 vernieuwde ziekenhuis Tergooi MC in Hilversum. Dit compactere toekomstgerichte ziekenhuis biedt meer zorg aan huis in plaats van intramurale zorg. De nieuwbouw ging gepaard met een beddenreductie van 20%, wat mede mogelijk is door de ontwikkeling van nieuwe werkwijzen en samenwerking met de eerstelijnszorg. Concreet gaat het om het verplaatsen van zorg naar de wijk, het verrijken van zorg met e-health voor consultatie en thuisdiagnostiek, en het voorkomen van opname door preventie.

< inhoud

Samen investeren in het innovatie-ecosysteem Zorg en Gezondheid Via de samenwerking met ROM Utrecht region, Economic Board Utrecht, Utrecht Talent Alliantie, regio Gooi en Vechtstreek, Metropool Regio Amsterdam en Amsterdam Economic Board investeren we in het innovatie-ecosysteem. Regio Utrecht (provincie Utrecht en regio Gooi en Vechtstreek) heeft een sterk profiel op het gebied van toegepast onderzoek in gezondheid, duurzaamheid en digitalisering. Wij zijn onderdeel van deze regio en nemen deel aan onder meer de Economic Board Utrecht (EBU) en de ROM Utrecht Region. De regio Utrecht wil één groot living lab en epicentrum zijn voor innovatie op gebied van life sciences & health. Door de krachtenbundeling in de Economic Board Utrecht is de regio Utrecht steeds meer de internationale ontmoetingsplek voor kennis op het gebied van gezondheid. Onder andere via de Health Hub Utrecht, waar we meer dan veertig gezondheidswerkgevers (human en life sciences) verbinden aan innovatieve methoden en technieken. ROM Utrecht Region helpt ambitieuze en innovatieve ondernemers in de regio te groeien door het bieden van relevante, betekenisvolle diensten (netwerk, kennis, kapitaal) op de domeinen investeren, innoveren (business development) en internationaliseren.

Zorg en gezondheid (life sciences & health) is een van de drie leidende innovatie-ecosystemen in regio Utrecht en voor de ROM en EBU, gericht op de grote maatschappelijke opgaven die innovaties vragen. Innovaties zijn nodig om te kunnen (blijven) voorzien in kwalitatief hoogwaardige en betaalbare zorg, onder meer op het vlak van preventie en personalisatie. De ROM is hierbij trekker, verbinder of aanjager om zo bij te kunnen dragen aan het versterken van het ecosysteem. Om vruchtbare samenwerkingen op het gebied van kennis en innovatie te bevorderen, organiseert de ROM groei- en innovatie-evenementen in samenwerking met overheden, het onderwijs en het bedrijfsleven in de regio. Tijdens bijeenkomsten in de regio worden vraagstukken en kennis verbonden aan het innovatieve bedrijfsleven. Hiervoor richt ROM Utrecht Region ook een innovatieplatform in. Daarnaast is er via de ROM een samenwerking met Startup Utrecht Region en de regionale incubators om de start-ups in vruchtbare aarde te laten landen en zo de innovatiekracht van de regio te vergroten. Ook werken we samen in de eerder genoemde Utrecht Talent Alliantie aan innovatie. Hiervan is de onderstaande Health Innovation School een goed voorbeeld.

37

<

<

Health Innovation School De Health Innovation School Utrecht (HIS) is een voorbeeld van een gezamenlijk project via de Utrecht Talent Alliantie om innovatie te stimuleren. De missie van de HIS is het borgen van de juiste kennis en vaardigheden op het gebied van sociale innovatie bij talentvolle koplopers in de regio. Het doel van de regionale HIS is het opleiden van 150 innovators in drie jaar op het gebied van zorg, preventie en gezondheid, die samen met hun bestuurders en managers de kennis in de eigen regio gaan toepassen. De deelnemers werken in samengestelde teams, leren nieuwe vaardigheden, formeren een impactnetwerk. Vooraf moeten ze aantonen dat ze met de aangeboden opleiding een verschil willen maken in het innovatieklimaat en kunnen bijdragen aan het creëren van (economische) kansen in de Life sciences & health, de welzijnssector en in het MKB van de regio Utrecht. Na afloop van de Health Innovation School hebben deelnemers nieuwe vaardigheden in een actieonderzoeksproject uitgewerkt. De thema’s worden in samenspraak met de regionale partners bepaald en sluiten aan bij de transitievraagstukken in de zorg. Inmiddels is de tweede editie van de HIS gestart in Amersfoort, nadat afgelopen jaar een eerste editie in Utrecht van start ging. We willen het derde jaar in de regio Gooi- en Vechtstreek laten plaatsvinden, maar dit is nog niet definitief.

We zien dit als een mooie kans die we graag willen benutten. Tegelijkertijd werken we samen in de Metropool Regio Amsterdam (MRA) en de Amsterdam Economic Board. Hier zetten we in op preventie om de huidige gezondheidsverschillen, oplopende zorgkosten en personeelstekorten terug te dringen. De ambitie van de MRA is om in 2040 alle inwoners in de Metropool Amsterdam gelijke kansen op een goede gezondheid te geven. In de MRA werken we bijvoorbeeld samen aan initiatieven rondom gezonde en duurzame voeding zoals Smart Health Amsterdam (onderdeel van Amsterdam AI).

< inhoud

Onze inzet: innovatie in de zorg via onder andere ROM Utrecht, EBU, Utrecht Talent Alliantie, MRA, AEB en Gezond Gooi. Via onze deelname in de ROM Utrecht Region en EBU worden ambitieuze, innovatieve ondernemers in de zorgsector met kennis, met financiering en met toegangspoorten tot andere markten verbonden. Wij sluiten aan op de investeringen in het versterken van het innovatieve ecosysteem zorg en gezondheid, en de profilering van de regio Utrecht als Heart of Health. Dit doen we onder meer met de gebiedsontwikkeling Arenapark/Sportpark en het stimuleren van samenwerkingen. Tegelijkertijd werken we samen met de Metropool Regio Amsterdam (MRA) en de Amsterdam Economic Board aan preventie om de huidige gezondheidsverschillen, oplopende zorgkosten en personeelstekorten terug te dringen. Met Gezond Gooi werken we aan een regionale invulling van de landelijke opgaven. Hierbij is specifiek aandacht voor zorginnovatie, inzet van technologische ontwikkelingen en arbeidsmarkttransformatie. Daarnaast werken we samen in de Utrecht Talent Alliantie, zoals eerder verwoord.

Kansen voor lokale cross-over zorginnovatie en Media/ICT verkend In het Economisch Perspectief (2020) is zorgtechnologie benoemd als kansrijke economische subsector voor een weerbare lokale economie. De genoemde kansen zijn cross-overs van de zorg en media/ICT, zoals bijvoorbeeld eHealth. Het idee is hierbij het verbinden van innovatieve zorg met media/ICT in Hilversum. We hebben diverse gesprekken gevoerd met lokale zorgbedrijven en ROM Utrecht Region, en onderzoeken geraadpleegd om de haalbaarheid van deze lokale/regionale cross-over te verkennen. Hieruit blijkt dat samenwerking voor technische innovatie in de zorg vooral op landelijk en internationaal niveau plaatsvindt. Zorgbedrijven selecteren technische leveranciers op basis van een passend aanbod en niet vanwege lokale/regionale aanwezigheid. Dit geldt ook voor de aanbieders van technische of mediagerelateerde producten die de zorg kan gebruiken. Zorgpartijen en aanbieders van technische innovaties uit bijvoorbeeld de media/ICT-sector vinden elkaar dus op landelijk niveau of vanuit het buitenland. Dit faciliteren op lokaal niveau is geen wens van de gesproken zorgpartijen. Als gemeente vinden we het wel belangrijk dat onze lokale zorgbedrijven en onze mediabedrijven elkaar weten te vinden, dus waar relevant en interessant brengen we partijen met elkaar in contact.

Zorgorganisaties geven verder aan intensief te willen (blijven) samenwerken in

38

<

de zorgketen met onder andere de gemeente en regio. Met de focus op het innovatie-ecosysteem Zorg en Gezondheid vanuit ROM Utrecht Region en Economic Board Utrecht ondersteunen we de sector. Dat doen we onder meer met gerichte financiering en blijvend inzetten op de samenwerkingen in de zorgketen, zoals hierboven verwoord. Voor onder andere het Arenpark sluiten we aan op de profilering als leidend innovatie-ecosysteem Zorg en gezondheid (life sciences & health) als onderdeel van de regio Utrecht. Ook zetten we in op talentontwikkeling, bijvoorbeeld via de eerder genoemde projecten zoals Health Innovation School.

Onze inzet voor de zorgsector samengevat Onze inzet samengevat:

<

< inhoud

•

Gezamenlijk samen met zorgpartijen en stakeholders voorkomen van zwaardere zorg door preventie en gezondheid in de wijk.

•

Verschillende partijen in de zorgsector met elkaar blijven verbinden en bestaande samenwerkingen versterken.

•

Inzet op betere aansluiting arbeidsmarkt en onderwijs, talentontwikkeling en projecten om personeelstekorten tegen te gaan via diverse samenwerkingen in de regio.

•

Meer ruimte voor zorg, gezondheid en sport op Arenapark/Sportpark, Zonnestraal en Monnikenberg.

•

Innovatie stimuleren via ROM Utrecht Region, EBU, MRA, AEB en Gezond Gooi en regionale projecten zoals Health Innovation School Utrecht.

<

39

Courante leegstand: leegstand korter dan 3 jaar. Meestal betreft dit objecten waarvoor verschillende gegadigden bestaan en die daarom met enige regelmaat worden verhuurd of verkocht. Creatieve wijken (gemengde locatie): woon-werkgebieden in (grote) steden die door menging met zelfstandige kantoorruimtes voorzien in een behoefte aan informeel stedelijk werkmilieu. Bedrijvigheid in de creatieve industrie (moderne maakindustrie, mode, cultuur), kennis/onderwijsinstellingen en retail is hier gevestigd, en is veelal in (creatieve) bedrijfsverzamelgebouwen te vinden. Formele kantoorlocatie: een perceel of een groepering van aaneengesloten percelen, waarop gebouwen gerealiseerd dan wel te realiseren zijn, die uitsluitend of hoofdzakelijk een kantoorfunctie hebben. In Hilversum zijn het Arenapark, Stationsgebied en Laapersveld formele kantoorlocaties.

<

BIJLAGE Begrippenlijst Banen: een expliciete of impliciete arbeidsovereenkomst tussen een persoon en een bedrijf waarin is vastgelegd dat tegenover de verrichte arbeid een (financiële) beloning staat. Beroepsbevolking: werkenden en werkzoekenden zonder baan met de leeftijd tussen de 15 en 75 jaar. Het gaat dan om minstens 1 uur per week betaalde arbeid (werkzame beroepsbevolking) of werkzoekenden die recent naar betaald werk zochten en daarvoor direct beschikbaar zijn (werkloze beroepsbevolking). De werkzame beroepsbevolking is werknemer en/of zelfstandig ondernemer met of zonder personeel. Centrumgebieden (gemengde locatie): centra van gemeenten/woonkernen met meer dan 20.000 inwoners. Kenmerkend is de concentratie aan voorzieningen. Veelvoorkomend typen bedrijvigheid zijn retail, horeca en (overige) dienstverlening.

< inhoud

Gemengde werklocatie: alle locaties waar mensen werken, buiten bedrijventerreinen en kantoorlocaties. Deze milieus kenmerken zich door een mix van onder meer wonen, werken, recreatie en voorzieningen. Soorten van gemengde milieus zijn onder andere centrumgebieden, woonwijken, landelijk gebied, creatieve wijken, productieve wijken en stadsstraten. Hoog opleidingsniveau: het hoogst behaalde onderwijsniveau is hoog onderwijs. Dit omvat onderwijs op het niveau van hbo of wo. Incourante leegstand: leegstand langer dan 3 jaar. Laag opleidingsniveau: het hoogst behaalde onderwijsniveau is laag onderwijs. Dit omvat onderwijs op het niveau van basisonderwijs, vmbo, de eerste drie leerjaren van havo/vwo of de assistentenopleiding (mbo-1). Landelijk gebied (gemengde locatie): alles buiten het bestaand stedelijk gebied. Indicatief ligt de dichtheid van bebouwing hier lager dan 1.000 adressen per km². Dit gebied kenmerkt zich door onder meer land- en (glas)tuinbouw, leisure en uiteenlopende bedrijvigheid in landelijk gebied.

40

<

Middelbaar opleidingsniveau: het hoogst behaalde onderwijsniveau is middelbaar onderwijs. Dit omvat de bovenbouw van havo/vwo, de basisberoepsopleiding (mbo-2), de vakopleiding (mbo-3) en de middenkader- en specialistenopleidingen (mbo-4). Netto arbeidsparticipatie: het aandeel van de werkzame beroepsbevolking in de bevolking (beroeps- en niet-beroepsbevolking). Deze definitie heeft betrekking op personen die in Nederland wonen (exclusief de institutionele bevolking). De gegevens worden meestal gepresenteerd voor de bevolking van 15 tot 75 jaar.

Woonwijken (gemengde locatie): alles binnen het bestaand stedelijk gebied, maar buiten het centrumgebied. Hiertoe behoren woonwijken, maar ook voorzieningen en groen binnen de stad. De typen bedrijvigheid die binnen een woonwijk zijn gevestigd, zijn onder meer zzp’ers, bedrijven aan huis, scholen/onderwijsinstellingen, zorgfuncties, horeca en buurt-winkelcentra. Zelfstandige zonder personeel (zzp’er): een persoon die voor eigen rekening of risico arbeid verricht in een eigen bedrijf of praktijk (zelfstandig ondernemer) of als directeur-grootaandeelhouder (dga) en die geen personeel in dienst heeft.

Niet-beroepsbevolking: personen van 15 tot 75 jaar die geen betaald werk hebben, niet recent naar werk hebben gezocht en/of daarvoor niet direct beschikbaar zijn. Het gaat vooral om scholieren en studenten, mensen die zorgen voor gezin of huishouden, arbeidsongeschikten en gepensioneerden.

<

Potentiële beroepsbevolking: alle inwoners van 15 tot 75 jaar. De groep is onder te verdelen in personen die tot de werkzame, de werkloze of de niet-beroepsbevolking behoren.

<

Productieve wijken (gemengde locatie): woon-werkgebieden in (grote) steden die bedrijven integreren in het stedelijk woonmilieu, en zo divers ondernemerschap voor de stad behouden. Type bedrijvigheid: moderne maakindustrie, stadsverzorgende bedrijvigheid en retail. Stadsstraten (gemengde locatie): economische functielinten met een duidelijke verkeersfunctie, maar ook een nadrukkelijke verblijfsfunctie. Onder meer retail, horeca en diensten in kantoren zijn hier gevestigd. Werkenden: personen met een leeftijd tussen 15 en 75 jaar, die minstens 1 uur per week betaalde arbeid verrichten. Werkloosheidspercentage: de werkloze beroepsbevolking bestaat uit alle 15tot 75-jarigen die in Nederland wonen en geen betaald werk hebben, maar wel recent naar werk hebben gezocht en daarvoor direct beschikbaar zijn. Een deel daarvan ontvangt een WW-uitkering.

< inhoud

41

Colofon Titel Datum Teksten Redactie: Fotografie

Kaarten Vormgeving

Monitor Economie 2023 November 2023 gemeente Hilversum Marije Onderwaater Jurrian-Photography Studio Kastermans (Danielle van Coevorden) SOS designstudio Tergooi Hilversum William Moore gemeente Hilversum PMS Ontwerp Hilversum