Collegebrief inzake Jaarverslag CWM 2020-2021 en Jaarverslag CWM-CRKM 2022

DE ADVIEZEN: CIJFERS, STATISTIEKEN, TRENDS EN ONTWIKKELINGEN Adviezen in cijfers In 2022 heeft de CWM 17 reguliere en 2 extra vergaderingen gehouden. De CRK&M heeft 14 reguliere en 2 extra vergaderingen gehouden in 2022. Dat zijn in totaal 35 vergaderingen in 2022 door de gemeentelijke adviescommissie. In deze vergaderingen zijn door de commissie in totaal 650 adviezen gegeven. En door het secretariaat zijn er in totaal 544 ambtelijke adviezen gegeven. In de tabellen hieronder is aangegeven wat de ontwikkelingen in de afgelopen drie jaren zijn geweest. Opvallend is de verschuiving naar meer ambtelijke adviezen. De verschillende welstandsgebieden (luw, gewoon, bijzonder of beschermd) lijken stabiel. Tabel 1a: aantal adviezen CWM per welstandskamer 2020, 2021, 2022 (1e helft)

Welstandskamer 1 Welstandskamer 2

2020 125 352

2021 117 208

2022 (1e helf) 64 41

Gezamenlijke commissie Monumentenkamer Ambtelijk afgehandeld Totaal

126 210 75 888

135 263 350 1073

64 179 246 594

8

Tabel 1b: aantal adviezen CRK&M per subcommissie 2020 n.v.t. n.v.t.

2021 n.v.t. n.v.t.

2022 (1e helf) 56 31

n.v.t. n.v.t.

n.v.t. n.v.t.

8 207

n.v.t. n.v.t.

n.v.t. n.v.t.

298 600

Commissie Ambtelijk afgehandeld

2020 813 75

2021 723 350

2022 650 544

Totaal

888

1073

1194

Subcommissie 1 Subcommissie 2 Subcommissie 3 Subcommissie Kleine Plannen Ambtelijk afgehandeld Totaal

Tabel1c: totaal aantal adviezen 2020, 2021, 2022

Tabel 2: Aantal adviezen per welstandsniveau 2019, 2020, 2021

Luw Gewoon Bijzonder Beschermd Welstandsniveau onbekend Totaal

2020 90 258

2021 111 294

2022 106 232

347 184 5

429 236 9

557 287 12

888

1073

1194

Totale overzicht Onderstaand overzicht geeft een beeld van de verdeling van de soorten plannen en projecten die in het kalenderjaar 2022 zijn geagendeerd in de vergaderingen van de twee commissies. Het betreft alle agendapunten in het afgelopen jaar. Plannen en projecten komen regelmatig meer dan één keer langs bij de commissies. Om een beeld te schetsen wordt in onderstaand overzicht getoond hoeveel behandelingen een aanvraag nodig heeft gehad.

9

Tabel 5: Adviezen op monumenten

Tabel 3: totaal overzicht CWM

CRK&M

1 keer 2 keer

Uniek plan 243 127

Totaal adviezen 243 254

Uniek plan 291 108

Totaal adviezen 291 216

3 keer 4 keer 5 keer Totaal

24 5 1 395

72 20 5 594

24 6 0 424

72 24 0 600

Zowel bij de CWM als bij de CRK&M is over ruim 80% van de plannen niet meer dan twee keer geadviseerd. Dit percentage ligt net iets hoger bij de CRK&M dan bij de CWM. Tabel 4: soorten adviesvragen

Aanvraag Vooronderzoek Bezwaar Legalisatieverzoek Monumentenstatus Heroverweging Collegiaal Totaal* * waarvan ambtelijk afgehandeld

CWM 493 56

CRK&M 532 44

Totaal 1025 100

7 18 1 5 14 594 246

2 14 0 0 8 600 298

9 32 1 5 22 1194 544

De verhouding vooronderzoeken ten opzichte van aanvragen omgevingsvergunning is klein. De meeste vooronderzoeken zijn dan ook gericht op de haalbaarheid van grotere en meer complexe plannen. De commissie vraagt in haar advisering wel regelmatig om het plan in vooronderzoek laten terugkomen wanneer nog sprake is van onvoldoende ruimtelijke kwaliteit. Een plan kan in die gevallen in de ontwerpfase, zonder te ver uitgewerkte tekeningen, verbeterd worden. Dit komt het plan in de uiteindelijke beoordelingsfase ten goede.

10

Aanvraag Vooronderzoek

CWM 88 13

CRK&M 101 6

Totaal 189 19

Bezwaar Legalisatieverzoek Monumentenstatus Heroverweging Collegiaal Totaal

0 6 1 1 1 110

0 4 0 0 2 113

0 10 1 1 3 223

Opvallend is het aantal legalisatieverzoeken aan monumenten. Het blijkt dat er, ondanks de monumentenstatus en beschikbare informatie op de gemeentelijke website, vaak verbouwingen aan of bij monumenten plaatsvinden zonder vergunning. Vooral bij monumenten is het voor de commissie dan lastig hierover te adviseren. Immers, vaak is er al monumentaal materiaal aangetast en is de schade onherstelbaar. De commissie hoopt dat dit aantal in de toekomst zal afnemen. Dit vraagt ook de aandacht van handhaving & toezicht. Tabel 6: Adviezen binnen beschermde stadsgezichten CWM

CRK&M

Plan Oost

Plan Zuid

Plan Oost

Plan Zuid

27 2

NW Villagebied 109 18

Aanvraag Vooronderzoek

35 1

Bezwaar Legalisatieverzoek Heroverweging Collegiaal Subtotaal

1 0 0 0 37

35 0

NW Villagebied 103 14

57 1

0 2 0 0 29

4 6 2 1 140

0 0 0 0 58

Totaal

366 36

0 0 0 0 35

5 0 0 0 122

10 8 2 1 423

11

REACTIE OP DE AANBEVELINGEN VAN DE CWM IN JAARVERSLAG 2020 EN 2021 Visie, daadkracht en extra denkkracht Het jaarverslag 2020 en 2021 is onder verantwoordelijkheid van de vorige commissie en diens voorzitter tot stand gekomen. De huidige Commissie Ruimtelijke Kwaliteit en Monumenten bestaat sinds 1 juli 2022 en is in samenstelling gewijzigd met nieuwe leden en een nieuwe voorzitter. In grote lijnen onderschrijft de huidige commissie de aanbevelingen die in het jaarverslag 2020&2021 worden gedaan. In dat jaarverslag wordt sterk aanbevolen om op verschillende manieren een visie voor de toekomstige ruimtelijke ontwikkeling van Hilversum te gaan ontwikkelen. Op basis van de ervaringen van het afgelopen jaar herkent de huidige commissie zich hierin. Door de grote vraag naar nieuwe woningen en de grote opgaves met betrekking tot klimaat, energie en mobiliteit is er een toenemende druk op de ruimte en de kwaliteit daarvan. De ervaring van de commissie is dat er onvoldoende inzicht is in wat bepaalde besluiten over getallen en dichtheden eigenlijk betekenen voor de omgevingskwaliteit. Dit inzicht is wel nodig voordat hierover besluiten worden genomen, omdat deze wel eens haaks zouden kunnen staan op eerder gestelde ambities.

De commissie ziet nu te vaak dat er een heldere integrale ruimtelijke visie op een bepaald (deel-) gebied ontbreekt waardoor de advisering voelt als ‘pleister op de wonden’, ruimtelijke kaders onvoldoende zijn en vergezichten ontbreken.

Er moeten echt keuzes gemaakt worden en daarvoor zal extra denk- en ontwerpkracht en expertise nodig zijn, precies waartoe in het jaarverslag 2020&2021 ook wordt opgeroepen. De CWM heeft in haar aanbevelingen in het jaarverslag 2020&2021 een aantal suggesties gedaan die hierbij kunnen helpen, zoals ontwerpend onderzoek en onderzoekprijsvragen. De CRK&M onderschrijft de noodzaak van een samenhangende visie over ruimtelijke inrichting. De gemeente zal in het initiatief tot visie en beleid het voortouw moeten nemen. Uiteraard denkt de commissie graag mee en is zij meer dan bereid de gemeente hierbij te adviseren.

Integrale advisering op omgevingskwaliteit In het jaarverslag 2020&2021 roept de CWM op tot meer integraliteit in advisering over omgevingskwaliteit. Dit onderschrijft de commissie nog steeds. Inmiddels zijn er vanaf het begin 2023 gesprekken gevoerd over de invoering van verkenningstafels en omgevingstafels en de rol van de CRK&M hierin. De gekozen opzet van de CRK&M, om op initiatieven opgavegericht, ontwerpgericht en beoordelingsgericht te adviseren, sluit aan bij de meer integrale werkwijze in de geest van de Omgevingswet. Daarnaast is het van belang om de onafhankelijkheid van de commissie te waarborgen. Ook dit zal in de nieuwe werkwijze worden geïmplementeerd.

Hele kleine woningen De CWM benoemd in het jaarverslag 2020&2021 dat andere gemeenten aanvullende regelgeving maken om het realiseren van hele kleine woningen en het splitsen van grotere eenheden in kleinere woningen te voorkomen. Zij adviseerde de gemeente Hilversum om hierover beleid te maken. De CRK&M herkent deze trend en ziet dit als een voorbeeld van het ontbreken van een samenhangende visie die kan leiden tot onwenselijke ruimtelijke en stedenbouwkundige consequenties voor bijvoorbeeld parkeren, fietsparkeren, huisvuilcontainers en de vergrootte druk op de openbare ruimte. Daarbij heeft de CRK&M ook de zorg dat er kleine woningen komen die onvoldoende woonkwaliteit hebben.

Naar het oordeel van de CRK&M kunnen toekomstige instrumenten zoals de Omgevingsvisie, Omgevingsplan en Gebiedsagenda’s enorme kansen bieden om die integrale ruimtelijke visie voor Hilversum te gaan ontwikkelen. We zien dat de bereidheid van de gemeente om hierover met de commissie in gesprek te gaan groot is en dat het belang van een ruimtelijke visie ook bij de gemeente leeft. We zien tegelijkertijd een grote noodzaak om de voornemens, die straks in de Omgevingsvisie en de Gebiedsagenda’s opgenomen zullen worden, concreet te maken en te laten leiden tot werkelijke visionaire en werkbare instrumenten die Hilversum voorbereiden op de toekomst. 12

13

CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN VOOR DE TOEKOMST De commissie adviseert de gemeente vooral om echte keuzes te maken. Daarbij kunnen toekomstige instrumenten zoals de Omgevingsvisie, Omgevingsplan en Gebiedsagenda’s enorme kansen bieden om die integrale ruimtelijke visie voor Hilversum te gaan ontwikkelen. In 2023 zijn stappen gemaakt en heerst er een grote bereidheid van de gemeente om hierover met de commissie in gesprek te gaan. De noodzaak om het belang van een ruimtelijke visie levend te houden en de voornemens concreet te maken is groot. Vandaar dat de commissie van deze gelegenheid gebruikt maakt om een aantal aanbevelingen hiervoor concreet te benoemen.

Omgevingsvisie, Gebiedsagenda’s en Omgevingsplan Het is belangrijk dat er een Omgevingsvisie komt die de ruimtelijke kwaliteit in Hilversum en de bestaande (historische) stad als uitgangspunt heeft. Daarbij zijn de cultuurhistorische waarden als onderlegger onontbeerlijk. De commissie adviseert om dit in de vorm van een biografie en beschrijvingen van de waarden te doen en om kaarten in de omgevingsvisie op te nemen waarop deze waarden inzichtelijk zijn gemaakt. De commissie roept op om in de Omgevingsvisie al goed in kaart te brengen wat de bestaande context is en hoe die zich verhoudt tot de grote opgaven waarvoor Hilversum zich gesteld ziet. Dat geldt ook voor andere thema’s die een ruimtelijke impact op Hilversum hebben, zoals de energietransitie, klimaatadaptatie, circulariteit en mobiliteit. Dit maakt het mogelijk om op een integrale manier aan opgaves te werken, de verschillende thema’s beter op elkaar af stemmen en met krachtigere oplossingen en noodzakelijke vernieuwing te komen. De Gebiedsagenda’s zouden geformuleerd moeten worden op basis van de Omgevingsvisie, waar doelen en ambities m.b.t. ruimtelijke kwaliteit in Hilversum samen met de analyses van de in kaart gebrachte cultuurhistorische waarden en gebiedsthema’s uitgangspunt kunnen zijn voor de invulling.

Gebiedsagenda Centrum In het bijzonder wil de commissie de Gebiedsagenda Centrum, waarover de commissie kortgeleden heeft geadviseerd, noemen. Op het moment dat ook de Omgevingsvisie en Omgevingsplannen worden ontwikkeld, leeft bij de commissie in toenemende mate de opvatting dat het belang van een integrale 14

aanpak zeer groot is. Zowel in de Omgevingsvisie als in de daaruit te ontwikkelen gebiedsagenda’s, zou de integraliteit van alle thema’s met ruimtelijke componenten en consequenties voorop moeten staan. Naar aanleiding van de Gebiedsagenda Centrum heeft de commissie zorgen over de mate waarin aan belangrijke thema’s zoals de energietransitie, vergroening, mobiliteit, de woningopgave etc. op een integrale manier wordt gewerkt. Over deze belangrijke thema’s kunnen alleen op de schaal van de gehele stad zinvolle nieuwe visies worden ontwikkeld. Het instrument van de Omgevingsvisie zou daarvoor op een veel concretere en doelgerichtere manier moeten worden ingezet. Ten aanzien van de Gebiedsagenda Centrum wil de commissie aandacht vragen voor de cultuurhistorische waarden en de noodzaak dat deze op een verantwoorde manier in de toekomstige visies en plannen zijn verankerd. Daarvoor is het nodig om keuzes te maken, bijvoorbeeld waar Hilversum een dorp is en waar een stad. Zonder deze keuze ontstaan halfslachtige oplossingen die geen recht doen aan de prachtige ruimtelijke kwaliteit die Hilversum al zeer lang heeft.

Integrale advisering op omgevingskwaliteit De commissie doet bovenstaande aanbeveling omdat zij ervan overtuigd is dat advisering over ruimtelijke kwaliteit een integrale kwestie is. Om, als basis van een goed advies, een goede integrale afweging te kunnen maken, zijn goede en voldoende ruimtelijke kaders nodig waarin de door de historie gevormde ruimtelijke structuur en karakteristiek sturend meegenomen wordt. Deze afweging is ook nodig om eventueel onderbouwd van die structuren en (cultuur-) historisch lagen te kunnen afwegen of deze te herinterpreteren. Hierbij is ook de afstemming tussen de advisering door het Omgevingsteam en de advisering door de CRK&M van groot belang. Er is in het afgelopen jaar al veel hieraan verbeterd. Zo vindt er tweewekelijks een overleg plaats tussen de voorzitter van de CRK&M, de voorzitter van het Omgevingsteam en de strategische omgevingsregisseurs van de gemeente. In begin 2023 zijn er op initiatief van de gemeente gesprekken gevoerd over de rol van de CRK&M bij de verkennings- en omgevingstafels. De werkwijze wordt in de loop van 2023 verder uitgewerkt en uitgerold. Eén van de achterliggende gedachten hierbij is om de advisering meer integraal te laten zijn en de commissie de kans te bieden om meer vroegtijdig met plannen mee te laten kijken. Dit laat zien dat ook de gemeentelijke organisatie het belang van integrale advisering inziet.

De commissie vindt deze ontwikkelingen positief maar benadrukt dat integrale afwegingskaders echt nodig zijn om dit in de praktijk te brengen. Zo heeft de commissie het afgelopen jaar veel plannen voorbij zien komen waarbij parkeren een zeer bepalende factor was met vaak een grote negatieve impact op de ruimtelijke kwaliteit van de openbare ruimte. De commissie ziet veel kansen in het loslaten van geldende parkeernormen om hier verbetering in te brengen en is verheugd dat hier de afgelopen tijd bij sommige plannen al op kon worden voorgesorteerd. Verder ziet de commissie een toename van plannen voor de transformatie van bedrijventerreinen, vaak gelegen in binnenstedelijk gebied en op binnenterreinen, en verdichtingsplannen 15

voor woningen in het centrum. In beide gevallen ontbreekt het vaak aan een duidelijk ruimtelijk kader dat specifiek voor de locatie is ontwikkeld. Hierdoor moet vaak teruggevallen worden op algemeen geldende bestemmingsplannen en toegestane bouwhoogtes die te veel ruimte bieden en de ruimtelijke kwaliteit voor een specifieke plek onder druk zetten.

Connectie met organisatie en bestuur Bij een meer integrale vorm van adviseren horen korte lijnen tussen commissie, de ambtelijke organisatie en het bestuur. De commissie realiseert zich dat het jaar 2022 een jaar van transformatie is geweest. De commissie is veranderd van samenstelling en er is in 2022 een nieuw college en een nieuwe gemeenteraad aangetreden. Dit betekent dat er tijd nodig is geweest om elkaar leren kennen en elkaar te leren begrijpen. Inmiddels zijn er in 2023 een aantal plannen en projecten langsgekomen waarbij ook de betreffende portefeuillehouders bij de vergaderingen aanwezig waren. Ook heeft de voorzitter met enkele raadsleden een kennismakingsgesprek gehad. Dit waardeert de commissie en zij ziet hiervan de meerwaarde. Desalniettemin gaat de tijd snel en zijn agenda’s snel gevuld, waardoor er nog onvoldoende tijd is geweest om met elkaar van gedachte te wisselen. De commissie zal zich in de toekomst inzetten om meer frequent en op een toegankelijke wijze contact te leggen met het bestuur. Een nieuwe commissie met nieuwe leden betekent ook dat zij Hilversum en de specifieke thematiek en problematiek van de Gemeente Hilversum moet leren kennen. Er zijn inmiddels in 2023 stappen genomen om de kennis die hierover binnen de organisatie aanwezig is hiervoor in te zetten.

De commissie wil dit in de toekomst verder uitbreiden doormiddel van thema-gesprekken over bijvoorbeeld de visie op circulariteit in relatie tot sloop of de identiteit van Hilversum (stad of dorp). De commissie is hier inmiddels met medewerkers van de gemeente over in gesprek.

Vooronderzoek

niet te volgen. Zij vindt een open communicatie hierover met het College belangrijk. Over deze specifieke zaak heeft helaas geen overleg met de commissie of de voorzitter plaatsgevonden. Normaal gesproken is dit wel de afspraak en hierover zijn in het reglement van orde ook afspraken gemaakt.

Behoud van bedrijvigheid in de stad Naar aanleiding van de vele plannen waarbij bedrijfsruimtes worden getransformeerd naar woningen of plannen waarbij voormalige bedrijfslocaties verdwijnen en plaats maken voor woningbouw, wil de commissie haar zorg uitspreken voor de consequenties hiervan voor de levendigheid en productiviteit van de stad. De aantrekkelijkheid van Hilversum als stad wordt ook bepaald door de menging van functies binnen de verschillende wijken. De commissie is zich bewust van de grote woningopgave die Hilversum heeft maar deze opgave betekent tegelijkertijd de noodzaak om een visie te ontwikkelen hoe dit met behoud van verscheidenheid en zonder het verlies van een levendige stad kan gebeuren.

Wonen in 2e lijn De commissie heeft het afgelopen jaar een aantal initiatieven besproken waar wonen in de tweede lijn, oftewel wonen dat niet direct grenst aan de publieke openbare ruimte zoals straten en pleinen, werd voorgesteld. In veel gevallen betreft het binnenterreinen die via een vaak smalle doorgang verbonden zijn met de straat, weinig uitzicht hebben en introvert gelegen zijn. De commissie heeft, vanuit haar toetsingskader zoals de Welstandsnota of vanuit ander gemeentelijk beleid, weinig handvaten om te sturen op leef- en ruimtelijke kwaliteit van dergelijke lokaties. Concreet zou de commissie beleidsregels vastgesteld willen zien die de kwaliteit van het wonen in de tweede lijn vergroot en de leefbaarheid van dergelijke plekken kan waarborgen. De commissie zou hier graag samen met de gemeente voorstellen voor willen doen.

De commissie wil graag het specifieke onderwerp van het zogenaamde ‘vooronderzoek’ benoemen. Vooronderzoeken zijn voornamelijk bij de wat complexere aanvragen belangrijk omdat er dan in de ontwerpfase, zonder ver uitgewerkte tekeningen, gesproken kan worden over de ruimtelijke haalbaarheid en zo veel mogelijk richting gegeven kan worden voor de verdere uitwerking. Dit werkt versnellend in de uiteindelijke aanvraag voor de Omgevingsvergunning. De commissie zou het indienen van vooronderzoeken daarom willen stimuleren. De huidige procedure, waarbij er slechts één keer onder hetzelfde zaaknummer op een vooronderzoek geadviseerd mag worden, helpt daar niet bij. De commissie pleit voor een wijziging van deze procedure, o.a. in de legeverordening, om de drempel voor het indienen van vooronderzoeken te verlagen.

Plannen waar B&W contrair is gegaan In 2022 is het college één keer contrair gegaan. Dit betrof de parkeergarage aan de Van Riebeeckweg van het Tergooi ziekenhuis. Contrair houdt in dat het college, ondanks een negatief advies van de commissie, dit advies terzijde legt en alsnog de gevraagde vergunning verleent. De commissie onderschrijft de mogelijkheid van het college om een belangenafweging te kunnen maken en een advies van de CRK&M 16

17

EEN SELECTIE VAN PLANNEN EN ADVIEZEN

Project 1 SP Arenapark Venhoeven CS heeft in opdracht van de gemeente een stedenbouwkundig plan voor het Arenapark opgesteld. De commissie is gevraagd hierop advies uit te brengen. Inmiddels is het stedenbouwkundig plan door de gemeenteraad vastgesteld (SP Sportpark). Voorafgaand aan het formele advies van april 2023 heeft de commissie op een aantal momenten in een informele setting overleg gevoerd met het projectteam. Zij is op verschillende keren (07-07-2022, 29-09-2022, 10-11-2022, 22-12-2022, 02-02-2023 en 30-03-2023) over de stand van zaken geïnformeerd en zij heeft op diverse onderdelen van het plan open aanmerkingen gemaakt. Voordat de CRK&M werd betrokken bij de planontwikkeling hebben de voormalige ARK en CWM informele adviezen gegeven over respectievelijk het concept Stedenbouwkundige Plan Arenapark en het, destijds van het SP uitmakende, Concept Beeldkwaliteitsplan Arenapark. De voormalige ARK heeft tevens geadviseerd op de Nota van Uitgangspunten (2019) en het Masterplan Arenapark (2020). Kortom, de commissie(s) zijn in het voortraject op regelmatige basis betrokken bij de planontwikkeling. De commissie waardeert dit zeer.

Naast de grote waardering die de commissie heeft uitgesproken voor de ambities voor het natuurinclusief bouwen, het autoluw maken en het klimaatadaptieve landschap zijn de gesprekken ook veel gegaan over het aanscherpen en borgen van cultuurhistorische waarden en over het inbedden van de opgave in Tuinstad Hilversum. Kortom, het vanuit de meerwaarde van erfgoed en cultuurhistorie bepalen van de identiteit van de plek en het beantwoorden van de vraag wat een plan specifiek Hilversums maakt. Transformatie van deze, en minder grote, gebieden vraagt om een vooraf bepaalde ambitie, thematiek en visie. De Omgevingsvisie en Gebiedsagenda’s zouden hier goede instrumenten voor kunnen zijn. Arenapark

18

19

Project 2 Koornstraat 39, zaak 850048 Bouwen gebouw met parkeergarage, winkelruimte en horeca begane grond, woonblok Behandeld: 7 april 2022, 12 mei 2022, 2 juni 2022 en 23 juni 2022 Opdrachtgever: Architect: Vocus Architecten Het plan betreft het bouwen van woningen boven een plint van voorzieningen en een ondergrondse parkeergarage op de locatie van het voormalige KPN gebouw aan de Koornstraat. De commissie was in principe positief over het ontwikkelen van dit stukje Hilversum maar zij werd geconfronteerd met een zeer ver uitgewerkt plan, dat zij niet in een eerdere fase van het ontwerpproces (vooronderzoek) had gezien. De commissie was niet overtuigd van de stedenbouwkundige inpassing van deze ontwikkeling en vroeg de architect om bij een volgende behandeling een presentatie te geven die het plan juist vanuit de situatie, de context, de gewenste plek en gewenste routing zou belichten, waarbij een helder stedenbouwkundig concept de basis zou moeten zijn voor alle verdere ontwerp beslissingen. Dit hebben de initiatiefnemer en de architect ter harte genomen. De volumeopbouw van het plan op stedenbouwkundig niveau is hierdoor uiteindelijk verbeterd. Door de wijzigingen is er een kwalitatieve groene binnentuin ontstaan. De besprekingen daarna hebben geleid tot een uitgewerkt plan dat de geambieerde kwaliteiten waarborgt.

Het plan en het proces zijn daardoor ten goede gekeerd, waarbij zowel de architect als de commissie doormiddel van constructieve gesprekken er in zijn geslaagd om zo veel mogelijk ruimtelijke kwaliteit aan dit zeer publieke deel van Hilversum te geven.

Koornstraat – doorsnede 20

Koornstraat – bestaande toestand

Koornstraat – nieuwe toestand 21

Project 3 Leliestraat 6 / Irisstraat 2, zaak 851676 Bouwen multifunctioneel gebouw Behandeld als vooronderzoek op 17 maart 2022 en op 19 mei 2022 (CWM) en als aanvraag omgevingsvergunning op 10 november 2022 Opdrachtgever: Gemeente Hilversum Architect: Rudy Uytenhaak Partners Architecten Leliestraat – concept

Het plan betreft de bouw van een multifunctionele accommodatie op de plek van het afgebrande buurthuis en de bestaande Paulusschool. De eerste keer dat het plan in vooronderzoek werd voorgelegd was de commissie niet overtuigd van de uitgangspunten waarop de ontwerpkeuzes waren gebaseerd. Voornamelijk de inpassing in de bestaande omgeving was nog niet overtuigend. Naar aanleiding van het eerste overleg en de gegeven adviezen heeft de architect de opgave opnieuw opgepakt. De commissie heeft grote waardering uitgesproken voor de manier waarmee dit was gedaan. Zij had waardering voor de analyse en de wijze waarop de bevindingen waren ingebed in het ontwerp. Er werd met het nieuwe ontwerp onder andere een goede aansluiting gevonden met de bebouwing in de omgeving. De cultuurhistorische en stedenbouwkundige opzet hebben een grote rol gespeeld in de architectonische uitwerking van het plan. De aanvraag omgevingsvergunning is vervolgens tijdens de eerste behandeling door de commissie positief beoordeeld.

Leliestraat – gevelaanzichten

Leliestraat – materiaal 22

23

Project 4

Project 5

Kleine Drif 63, zaak 851101

Oude Enghweg 3, zaken 850915 en 851203

Verbouwen kerkgebouw naar kinderdagverblijf Behandeld op: 28 juli 2022, 1 september 2022, 15 september 2022 en 29 september Opdrachtgever: CompaNanny Architect: HP Architecten

“realiseren van een aanbouw en vervangen van kozijnen” en “vervangen vloer begane grond” Behandeld: 28 juli 2023, 15 september 2023 en 29 september 2023 Opdrachtgever: bewoners van Oude Enghweg 3 Architect: Delfgouw

Het plan betreft het transformeren van de voormalig Rehobothkerk, een gemeentelijk monument, naar een kinderdagverblijf. Een dergelijke transformatie is geen eenvoudige opgave. Doormiddel van constructieve en kort op elkaar geplande overleggen met de commissie, hebben stapsgewijze adviezen van de commissie en de daarop volgende onderzoeken door de initiatiefnemer, geleid tot verbeteringen in het plan. Hiermee zijn de monumentale waarden zo veel mogelijk behouden en heeft het proces geleid tot een prachtig resultaat. Er is door de initiatiefnemer met grote zorgvuldigheid aan deze opgave gewerkt.

In zijn algemeenheid is het de taak van de commissie om te beoordelen of met voorgestelde plannen aan of bij monumenten de monumentale waarden onevenredig worden aangetast. Zonder voldoende informatie over de oorspronkelijke, de bestaande en de voorgestelde toestand van een monument kan de commissie een plan niet juist beoordelen. Bij de verbouwing en verduurzaming van dit monument werd de commissie geconfronteerd met een onvolledig dossier en reeds uitgevoerde sloopwerkzaamheden De particuliere eigenaren hadden het gevoel dat ze met liefde en zorg hun eigen huis wilden verbouwen en verduurzamen maar waren onvoldoende op de hoogte van de monumentale waarden van hun huis en de betekenis daarvan voor de verbouwingsmogelijkheden. Door middel van een aantal goede gesprekken waarbij de commissie heeft geluisterd naar de wensen van de bewoners en de bewoners hebben geluisterd naar de adviezen en uitleg van de commissie, is er uiteindelijk een plan ontwikkeld waarbij het monument is verduurzaamd en voorzien is van een nieuwe aanbouw mét behoud van de monumentale waarden.

Kleine Drift – aanzicht

Oude Enghweg – vooraanzicht

24

Oude Enghweg – detail 5 en 6 25

Project 6

Het secretariaat CRK&M heeft in 2022 ruim vijfhonderd ambtelijke welstandsadviezen gegeven. Deze plannen worden volgens het protocol ‘ambtelijke welstandstoets’ 2021 getoetst aan de objectcriteria uit de welstandsnota. Kleine plannen hebben vanzelfsprekend ook invloed op de ruimtelijke kwaliteit van Hilversum en daarom is een zorgvuldige afweging hierbij net zo essentieel als bij de grotere en meer complexe plannen. Een groot deel van de plannen betreffen aanvragen voor het plaatsen van dakkapellen. In de welstandsnota zijn hiervoor heldere en toetsbare objectcriteria opgenomen. Het gebeurt regelmatig dat een plan in eerste instantie niet voldoet aan deze criteria, bijvoorbeeld omdat de dakkapel te breed of te hoog is of omdat de detaillering nog te onzorgvuldig is. De adviezen worden dan zo concreet mogelijk geformuleerd, zodat de aanvrager precies weet hoe het plan aangepast moet worden. Een voorbeeld hiervan is het plan aan de Leeuwerikstraat 11. De dakkapel voldeed op meerdere punten niet aan de objectcriteria en is aan de hand van het advies aangepast naar een dakkapel die past binnen de criteria.

Leeuwerikstraat 11, zaak 851526 Plaatsen dakkapel achterzijde Behandeld: 20 oktober 2022 en 22 november 2022 Opdrachtgever: bewoners van Leeuwerikstraat 11 Gemachtigde: Van Hattem

Leeuwerikstraat 11 – bestaande toestand 26

Leeuwerikstraat 11 – oorspronkelijke aanvraag

Leeuwerikstraat 11 – aanvraag na advies 27