Document · PDF

Collegebrief inzake Eerste monitor RES Noord-Holland Zuid

GEMEENTERAAD 7 december 2022, gemeente HilversumBij agendapunt: Ingekomen stukken - Rubriek 012.939 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

GEMEENTE HILVERSUM POSTBUS 9900 1201 GM HILVERSUM BEZOEKADRES:

Aan de gemeenteraad cc college van B en W cc pers

RAADHUIS DUDOKPARK 1 TELEFOONNUMMER: 14 035 WWW.HILVERSUM.NL

2 november 2022 ZAAKNUMM ER 1213751 BEHA NDELD DOOR Marjolein Dongen, van TELEFOON (035) 629 2883 UW KENMERK 1213751 BIJLAGEN 1 BETREFT Eerste monitor RES Noord-Holland Zuid DATUM

Geachte raads- en commissieleden, Hilversum is onderdeel van de RES-regio Noord-Holland Zuid (NHZ) en daarbinnen van de deelregio Gooi en Vechtstreek. De raad heeft op 7 juli 2021 de RES NHZ 1.0 vastgesteld, voor zover deze betrekking heeft op Hilversums grondgebied. De eerste RES-monitor is nu gereed. Deze toont de voortgang, ten opzichte van de ambitie van de RES NHZ 1.0 om extra zonne- en windenergie te gaan opwekken. Deze ambitie is in Noord-Holland Zuid 2700 GWh (2,7 TWh), waarvan 199 GWh zonne-energie in de deelregio Gooi en Vechtstreek (Weesp is nog meegerekend), waaraan Hilversum afgerond de helft gaat bijdragen, 95 GWh. In de RES tellen de zonnedaken mee vanaf 50 zonnepanelen (15 kW), omdat de RES gaat over grootschalige opwek. De RES-monitor biedt ook inzicht in de mogelijkheden op het elektriciteitsnet en de ontwikkelingen in warmtevraag en -aanbod op een schaal groter dan de individuele gemeente, zoals geothermie. Daarnaast is in de monitor te zien dat de techniek vooruit gaat en nieuwe zonnepanelen meer stroom opwekken, waardoor de potentie bij gelijkblijvend oppervlakte toeneemt met 38%. Beeld monitor van de RES Noord-Holland Zuid In de eerste monitor RES is te zien dat er in Noord-Holland Zuid 700 GWh aan wind- en zonne-energie op land wordt opgewekt dit jaar (juni 2022). Dit komt vooral door windturbines.

Dit is ongeveer een kwart van de ambitie om 2700 GWh op te wekken in 2030. Daarnaast zitten er plannen in de pijplijn, want er is subsidie verleend aan projecten voor samen 276 GWh, vooral voor zonnepanelen. Daarmee komt het totaal aan wind- en zonne-energie op 976 GWh per jaar, na realisatie van de projecten in de pijplijn. Dat is ruim een derde van de ambitie. In Noord-Holland Zuid begint de monitor niet op nul, want bij publicatie van de RES NHZ werd er 346 GWh aan wind- en zonne-energie opgewekt (april 2021) in Noord-Holland Zuid en was er voor 398 GWh aan gesubsidieerde plannen. Er is dus sinds publicatie van de RES NHZ in april 2021 een vermogen van extra zonne- en windenergie bijgekomen 364 GWh in juni 2022, vooral door windturbines.

Beeld monitor van de deelregio Gooi en Vechtstreek In de monitor is te zien dat er in de Gooi en Vechtstreek sinds de publicatie van de RES NHZ 1.0 in april vorig jaar afgerond 5 GWh aan grootschalige zonne-energie is gerealiseerd. Daarmee komt totaal gerealiseerd op 19 GWh in de Gooi en Vechtstreek. Deze cijfers zijn doorgaans gebaseerd op data over het kalenderjaar ervoor. Er zit voor 12 GWh aan plannen in de pijplijn. Dat gaat om zonnepanelenprojecten waarvoor het Rijk wel Stimulering Duurzame Energieproductie en Klimaattransitie (SDE)-subsidie heeft verleend, maar die nog moeten worden uitgevoerd. In deze monitor is een inschatting gedaan dat daarvan 60% daadwerkelijk wordt uitgevoerd en dat telt als de 12 GWh in de pijplijn. Deze cijfers laten zien dat dat het tempo in onze regio omhoog moet, om jaarlijks aan ongeveer 20 GWh extra zonne-energie te komen in de periode tussen nu en 2030. Dat is nodig om de ambitie van 199 GWh extra zonne-energie waar te maken, want er is nog 194 GWh te gaan. Beeld energiedashboard voor Hilversum De RES monitor geeft geen cijfers per gemeente. Dat inzicht geven we hieronder, op basis van ons dashboard energietransitie, dat we hebben ontwikkeld om onze jaarplannen energietransitie te monitoren. Daarbij gebruiken we openbare informatiebronnen, zoals de Klimaatmonitor van het ministerie van EZK.

Grafiek 1, percentage woningen met zonnepanelen in Hilversum

In het energiedashboard is ook te zien hoeveel vermogen (MW) er aan zonnepanelen is in Hilversum en op basis daarvan is de jaarlijkse opbrengst (GWh) aan energie te schatten. Zo kunnen we dit relateren aan het RES-bod van 95 GWh extra in 2030 in Hilversum, zie onderstaande tabel en grafiek 2. Daarin staat ook een onderverdeling in kleine en grote installaties, waarbij de grens ligt op ongeveer 50 zonnepanelen. Jaar

Zonnepanelen Hilversum, totaal vermogen in MW en de geschatte jaarlijkse opbrengst in GWh

Waarvan grootschalig (meer dan 15 kW, telt mee voor RES)

Waarvan kleinschalig (minder dan 15 kW, telt niet mee voor RES)

2019

13 MW, ofwel 9,7 GWh

4,5 MW

8,5 MW

2020 2021

17 MW, ofwel 13,3 GWh 21 MW, ofwel 14,7 GWh

5,2 MW 6,4 MW

11,4 MW 15,0 MW

Grafiek 2, opgesteld vermogen zonnepanelen in Hilversum

Deze monitor laat zien dat het tempo omhoog moet om de benodigde circa 10 GWh per jaar in Hilversum te gaan halen. Dit getal is gebaseerd op 95 GWh extra in 2030. De extra inspanningen hiervoor zullen we uitwerken in het Jaarplan Energietransitie 2023. Hilversum heeft twee locaties als zoekgebied voor zonne-energie; vliegveld Hilversum en Buurtschap Crailo. Dat laatste is gedeeld met gemeenten Gooise Meren en Laren. In de RES -monitor is ook gekeken naar de mogelijkheden voor aansluiting van deze gebieden het energienet van Liander. Voor het aansluiten van de zonnepanelen van het project van energiecoöperatie HilverZon op vliegveld Hilversum blijkt er voldoende capaciteit op het energienet beschikbaar. Dit project is in de fase van een ingediend projectvoorstel bij de gemeente voor toetsing. Voor Buurtschap Crailo legt Liander een nieuw, circulair 50 KV middenstation aan om te zorgen voor voldoende capaciteit op het energienet. Daarnaast loopt voor dit buurtschap de aanbesteding voor een energiepositief en “smart future grid” om de lokaal opgewekte energie ook lokaal te gaan gebruiken. Er komen zonnepanelen op de woningen en bedrijven, waarbij er verplicht meer dan 70% van het bedrijfsdak vol moet komen te liggen. Ook komen er zonnepanelen boven parkeerplaatsen met een laadplein voor elektrische auto’s. Dit is dus volop in ontwikkeling.

De bouw van Buurtschap Crailo verloopt gefaseerd en duurt t/m 2030. Wat hebben we gedaan sinds het vaststellen van de RES in juli 2021? • Opdracht verleend aan energiecoöperatie HilverZon voor projectleiding zonnepanelen vliegveld. • Subsidie bij de provincie aangevraagd en gekregen voor project zonnepanelen boven parkeerplaats Kerkelanden, met autodelen door energiecoöperatie HET. • Ondertekening Energiebesparingsakkoord provincie Noord-Holland, gevolgd door het opstellen van Plan van aanpak stimulerend toezicht Hilversum 2022-2025, gericht op bij bedrijven, inclusief zonnepanelen. We ontwikkelen hiervoor een aanpak per bedrijventerrein en beginnen bij Ondernemersverening Zuid West. We hebben op 26 oktober een subsidieaanvraag ingediend voor dit plan van aanpak bij de provincie, ter grootte van 196.000 euro.

•

Uitvoering A21-184 Zon op schooldaken, in samenwerking met HilverZon. Ruim 10 scholen doen mee en we zijn in de fase van de technische adviezen per school, waarna de collectieve inkoop van zonnepanelen kan starten. Advies en praktische hulp aan bedrijven om te verduurzamen, waaronder de aanleg van zonnepanelen, door de Green deal coaches in Hilversum en ook door Zonwinst (regionaal). De grootste resultaten worden behaald waar zij samenwerken met ambitieuze bedrijvenverenigingen. Ondernemersvereniging Zuidwest Hilversum realiseert een groot zonnedak van 2.720 zonnepanelen, zie “grootste zonnedak van Hilversum ” en Media Park heeft als onderdeel van Media Groen in 2020 en 2021 3.000 zonnepanelen gerealiseerd, verspreid over diverse mediagebouwen.

Het bovenstaande gaat om concrete zonnepanelenprojecten, maar we werken ook aan het energienet en het voorbereiden van extra inzet in regionaal verband om onze doelen te halen. • We werken aan de randvoorwaarden om de komende jaren de zonnepanelen tijdig op het net aangesloten te krijgen. Daarvoor werken we samen met netbeheerder Liander aan hun benodigde investeringsplanning voor verzwaring van het elektriciteitsnet van Hilversum. We streven naar een efficiënte planning en borging van de tijdige aansluiting van grote zonnedaken. • Meewerken aan regionale verkenning zonnepanelen landschap op zoek naar mogelijke locaties. • Meewerken aan opstellen uitvoeringsprogramma Regio Gooi en Vechtstreek, als nadere invulling van het uitvoeringsplan RES NHZ van december 2021. Onderdeel hiervan is een stappenplan geothermie. Vooruitblik Op 25 oktober na behandeling in de colleges wordt de monitor aan het einde van de dag gepubliceerd op de website (https://energieregionh.nl/) met een persbericht over de monitor. In oktober en november voert de RES NHZ gesprekken met ambtenaren, volksvertegenwoordigers en stakeholders en geïnteresseerden over de monitor. Het gaat om het geven van toelichting en het ophalen van reacties. Voor volksvertegenwoordigers is er een online bijeenkomst op 2 november van 19.30-21.30.

De programma-organisatie van de RES Noord-Holland Zuid geeft een toelichting op de monitor en daarna wordt u uitgenodigd om het gesprek te voeren over welke lessen getrokken kunnen worden uit zowel de monitor als uit ervaringen tot nu toe. Centraal staat de vraag ‘liggen we op koers richting 2030 en/of zouden we het anders moeten doen?’. U kunt zich inschrijven voor deze bijeenkomst via deze link en een enquête invullen . De uitkomsten van deze gesprekken en enquête zijn inbreng voor het voortgangsdocument RES NHZ in het eerste kwartaal van 2023. Voor de uitvoering van de RES NHZ is in december 2021 een uitvoeringsprogramma vastgesteld door het college, zie RIB 2021-110. We maken momenteel een nadere invulling hiervan in onze regio Gooi en Vechtstreek, met als doel om zo effectief mogelijk te werken aan het halen van onze doelen en zo te versnellen. We verwachten dit uitvoeringsprogramma begin 2023 met u te kunnen delen. Vervolg in 2023 De RES NHZ 1.0 heeft u vorig jaar vastgesteld, als eerste in een tweejaarlijkse cyclus. Dit is onderdeel van landelijke afspraken in het kader van Klimaatakkoord met de 30 RES-regio’s. In het raadsvoorstel uit 2021 noemen we als eerstvolgende mijlpaal het opleveren van de RES 2.0 op 1 juli 2023, als tussentijds ijkmoment van de RES.

Inmiddels zijn we ruim een jaar verder en blijft de landelijke afspraak dat de RES regio’s hun eerste RES Voortgangrapportages op 1 juli 2023 zullen aanleveren. Dat ijkmoment is onderdeel van de cyclus van de RES, zodat elke twee jaar gemeenten, provincies en waterschappen bespreken of de regio op koers ligt voor 2030. Er is ook een verschil met een jaar geleden. Het Nationaal Programma RES heeft nu als landelijke inzicht dat een RES 2.0 alleen nodig is, wanneer er aanleiding is om de RES 1.0 te wijzigen. Dit heet dan een RES Herijking 2.0.

Dit is een instrument om aanpassingen te doen in de RES 1.0, waarvoor ook nieuwe kaders nodig zijn om de gewenste toekomstige ontwikkelingen mogelijk te maken. Denk bijvoorbeeld aan het toevoegen van extra energiebronnen zoals windmolens of nieuwe technieken, ten opzichte van RES 1.0. Dat is in elke RES-regio maatwerk en daarom niet langer gebonden aan een vast, cyclisch ritme. Een RES-regio kan dus desgewenst en op een eigen moment een RES Herijking 2.0 opstellen. Het grote voordeel hiervan is dat de RES-regio zich volledig kan richten op de uitvoering van de RES 1.0 en geen nieuw kaderstellend document RES 2.0 hoeft te maken, zo lang de kaders RES 1.0 nog voldoen. Er is in de RES regio NoordHolland Zuid vooralsnog geen aanleiding om een RES 2.0 te gaan opstellen. Dat betekent dat u in het voorjaar de Voortgangsrapportage RES NHZ tegemoet kunt zien. Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Hilversum, de gemeentesecretaris,

de burgemeester,

mr. C.P. Torres Barrera

dr. ir. G.M. van den Top

Eerste RESMonitor

Samen aan de slag!

Noord-Holland Zuid • september 2022

Leeswijzer Eerste RES-monitor Dit is de eerste RES-monitor na oplevering en vaststelling van de RES 1.0 in april 2021. Hiermee wordt uitvoering gegeven aan de afspraken in het Uitvoeringsprogramma (december 2021) over de monitoring. In komende monitors wordt de ontwikkeling zichtbaar ten opzichte van de RES 1.0. Op deze manier worden trends zichtbaar zodat betrokkenen in het proces kunnen bijsturen waar dat nodig of gewenst is.

RES 1.0 als startpunt De ambities en zoekgebieden uit de RES 1.0 zijn het startpunt van de monitoring, maar de wereld staat niet stil. De techniek schrijdt voort en daarmee de (technische) potentie voor de opwekking van elektriciteit in de zoekgebieden. De nieuwe ‘rekenregels’ die daarvan het gevolg zijn, zijn verwerkt in deze monitor.

Monitoring op vier hoofdonderdelen De monitor bestaat uit vier hoofdonderdelen: elektriciteit, elektriciteitsinfrastructuur, proces en warmte. In de bijlagen treft u de uitgangspunten en definities aan.

In het document zijn buttons verwerkt. Buttons zijn voor navigatie in het document.

Naar de inhoudsopgave

Naar een Hoofdstuk

i Voor meer informatie over de methodiek en belangrijke aandachtspunten die Liander meegeeft bij de analyse.

Backbutton

Eerste RES-Monitor

Noord-Holland Zuid

Eerste RES-Monitor

Noord-Holland Zuid

Index 70

Samenvatting

Elektriciteit

Elektriciteitsinfrastructuur 43

Inleiding 13

Noord-Holland Zuid

Amstelland

Amsterdam

Haarlemmermeer

IJmond & Zuid-Kennemerland

Aansluiting op het elektriciteitsnet

Amstelland:

• Knelpunten en kansen infrastrucuur • Mogelijke aansluitperiode 27

IJmond & Zuid-Kennemerland: • Knelpunten en kansen infrastrucuur • Mogelijke aansluitperiode

Amsterdam: • Knelpunten en kansen infrastrucuur • Mogelijke aansluitperiode

Zaanstreek/Waterland

Haarlemmermeer: • Knelpunten en kansen infrastrucuur • Mogelijke aansluitperiode

Gooi en Vechtstreek

Inleiding

Zaanstreek-Waterland: • Knelpunten en kansen infrastrucuur • Mogelijke aansluitperiode

Gooi en Vechtstreek: • Knelpunten en kansen infrastrucuur • Mogelijke aansluitperiode

Eerste RES-Monitor

Noord-Holland Zuid

Proces

Warmte

Bijlagen

Toelichting elektriciteit

Bronnen

Inleiding

• Nadere uitleg bij berekingen • Nadere uitleg bij verbruik en groei aandeel zon op dak

Planstadium zoekgebieden Noord-Holland Zuid Planstadium zoekgebieden Amstelland Planstadium zoekgebieden Amsterdam Planstadium zoekgebieden Gooi en Vechtstreek

Planstadium zoekgebieden Haarlemmermeer

Planstadium zoekgebieden IJmond & Zuid-Kennemerland

Planstadium zoekgebieden Zaanstreek/Waterland

Vraag - gebouwde omgeving

Aanbod 63

Warmtenetten

Toelichting elektriciteitsinfrastructuur • Aandachtspunten analyse • Kansen en knelpunten per deelregio • Mogelijke aansluitperiode per deelregio

Woningen • Verwarmen van woningen • Energielabels • Van het gas af • Stand van zaken TVW's • Startbuurten TVW

Toelichting warmte Toelichting opbouw warmtevraag

Eerste RES-Monitor

Noord-Holland Zuid

Samenvatting

Eerste RES-Monitor

Noord-Holland Zuid

Elektriciteit 70

In de RES 1.0 heeft de RES-regio NoordHolland43Zuid het bod gedaan om 2,7 TWh (2700 GWh) hernieuwbare elektriciteit op te wekken in 2030. Hiervan is vandaag de dag (juni 2022) 26 procent (700 GWh) gerealiseerd (zie figuur hiernaast). In de RES 1.0 stond dat van het bod van 2,7 TWh, 0,7 TWh al werd opgewekt. Toen werd anders gerekend, de gerealiseerde opwek én die waar een subsidie voor was verleend (pijplijn) werden bij elkaar opgeteld. Nu telt voor ‘gerealiseerd’ alleen het daadwerkelijk gerealiseerde aanbod. Bij publicatie van de RES 1.0 (april 2021) werd 13 procent (346 GWh) van het regionale bod duurzaam opgewekt. De inspanningen om in juni 2022 tot deze 700 GWh duurzame opwekking te komen kenden een lange doorlooptijd en de voorbereidingen waren grotendeels al in gang gezet toen de RES 1.0 werd opgesteld.

Van de resterende opgave richting 2030 om 2,0 TWh (2.000 GWh) hernieuwbaar op te wekken wordt het overgrote deel voorzien door zon op grote daken (72 procent) en

zon op veld (19 procent). Dit betekent dat er tot 2030 een verachtvoudiging nodig is ten opzichte van de huidige productie van elektriciteit op grote daken. Ten aanzien van zon op veld is bijna een vernegenvoudiging nodig. Om dit tijdig te realiseren is het nodig om de vergunningen voor deze projecten op 1 januari 2025 afgegeven te hebben. Dat betekent dat er vanaf nu, oktober 2022, nog ruim twee jaar de tijd is om de zoekgebieden uit de RES zover uit te werken dat alle benodigde vergunningen tijdig worden verleend en de bouw van deze projecten voor 1 januari 2030 is afgerond. Ten opzichte van de RES 1.0 is er sprake van een stijging van 31 procent (+232 GWh) in de optelsom van bestaande opwekking en de in voorbereiding zijnde plannen voor hernieuwbare opwekking (‘pijplijn‘). Ook de duurzame elektriciteit die in potentie kan worden opgewekt in de zoekgebieden neemt toe, namelijk met 14 procent (+301 GWh). Deze laatste stijging is toe te rekenen aan verbeterde technieken voor zonne-energie.

Eerste RES-Monitor

Bestaande duurzame opwekking en pijplijn t.o.v. regionale bod RES 1.0

4000

3500

3000

2500

2000

1956

1724 1500

1000

276 398

500

700 346 0 IJkmoment RES 1.0 januari 2021

Bestaande opwekking

IJkmoment RES monitor 1.0 juni 2022 Pijplijn

GWh

Regionaal RES-bod NHZ

Noord-Holland Zuid

Elektriciteitsinfrastructuur 70

In de RES-regio kan 15 procent van de zoekgebieden direct in 2022 worden aangesloten 43 omdat er vooralsnog voldoende vermogen op verdeelstationsniveau en voldoende velden (“stopcontacten”) beschikbaar zijn. 40 procent van de zoekgebieden kan naar verwachting tussen 2023 en 2027 worden aangesloten, 5 procent tussen 2027 en 2030.

Van de 70 (deel)zoekgebieden in NoordHolland Zuid zijn er 23 (nog) niet in 43 voorbereiding en 38 in de verkenningsfase. Zes zoekgebieden zijn in het stadium van planvorming, twee zijn in de ontwerpfase en één is in de realisatiefase.

Van 40 procent van de zoekgebieden is de verwachte aansluitperiode nog niet bekend. Dit wordt nader onderzocht. 43

Zon op dak Zon op dak is niet meegenomen in de capaciteitsanalyse. Het gaat om veel daken en een aansluiting is afhankelijk van veel lokale factoren. Daarom is nog niet te zeggen of de aansluiting van zon op dak in deze hoeveelheid mogelijk is voor 2030. De netbeheerder werkt samen met initiatiefnemers om hier duidelijkheid in te krijgen.

Proces

Warmte Tussen 2017 en 2020 is het aardgasverbruik van de gebouwde omgeving jaarlijks met 2,1 procent gedaald. Ook het aantal woningen met aardgas als hoofdverwarmingsinstallatie, daalde in deze periode (met ruim 3%). Daarnaast neemt het aantal woningen zonder gasaansluiting toe met 2 procent tussen 2017 en 2020.

Eerste RES-Monitor

Noord-Holland Zuid

Inleiding

Eerste RES-Monitor

Noord-Holland Zuid

Eerste RES-Monitor

Noord-Holland Zuid

Gezamenlijk zicht houden op voortgang RES

Eerste RES-monitor

Monitoring op vier hoofdonderdelen

Methodiek,bronnen en peildatum

In december 2021 is een uitvoeringsprogramma opgesteld om vast te leggen hoe gemeenten, provincie en waterschappen de komende jaren uitvoering willen geven aan de RES 1.0. In het uitvoeringsprogramma is onder andere afgesproken om de voortgang van de RES te monitoren. De monitor moet inzicht bieden in de opwekking van elektriciteit, (on)mogelijkheden op het elektriciteitsnet, ontwikkelingen in warmtevraag- en aanbod en de voortgang rondom het proces van de RES (draagvlak, ruimtelijke inpassing, borging in beleid, etc.).

Voorliggend document is de eerste RES-monitor. Dit betekent dat nog niet alle beoogde onderdelen kunnen worden gemonitord. Het proces van het opzetten van de eerste RES-monitor had met name als doel ervaring op te doen met de monitoringssystematiek en een leidraad te vormen voor het vervolg.

De monitor bestaat uit vier hoofdonderdelen: • Elektriciteit: wat is de huidige en potentiele opwekking en hoe is de voortgang? • E lektriciteitsinfrastructuur: kansen en knelpunten voor het aansluiten van energieprojecten op de elektriciteitsinfrastructuur. • P roces: in welk stadium bevinden zoekgebieden zich en wat gebeurt er op het gebied van ruimtelijke inpassing, maatschappelijke draagvlak en borging in beleid • W armte: wat zijn de ontwikkelingen op het gebied van warmtevraagen aanbod, warmtenetten, gasloze woningen en de transitievisies warmte (TVW’s).

De monitor is gebaseerd op reeds beschikbare informatie. De belangrijkste bronnen voor de monitor zijn de gebiedspaspoorten (RESviewer), de Klimaatmonitor en het Warmtedataregister. Voor informatie over de elektriciteitsinfrastructuur is samengewerkt met de netbeheerder. Soms wijkt de gepresenteerde informatie af van die uit andere bronnen. Gekozen is voor de bronnen die aansluiten bij de scope en definities van de RES en waarmee regio’s kunnen worden vergeleken. Als peildatum voor de berekeningen is 1 juni 2022 aangehouden. In toelichtingen is op punten meer recente informatie gebruikt om recht te doen aan de actuele situatie. In de bijlagen treft u de uitgangspunten, definities en bronnen aan.

Uitvoeringsprogramma RES

Noord-Holland Zuid

Elektriciteit 43

Eerste RES-Monitor

Noord-Holland Zuid

Duurzame opwekking tov. Regionaal bod RES 1.0

4000

3500

3000

Duurzame opwekking elektriciteit Van het regionaal bod van 2,7 TWh (2700 GWh) is vandaag de dag 26% (700 GWh) gerealiseerd met duurzame opwekking in de RES-regio. Momenteel wordt 60% van de duurzame elektriciteit opgewekt met windturbines (419 GWh). De overige elektriciteitsopwekking gebeurt met zonnepanelen.

2500

2.503

Ontwikkeling elektriciteitsverbuik (gebouwde omgeving)

2000

1500

10000 8000

1000 6000

276

4000 2000

Ten opzichte van de RES 1.0 is er een stijging van 31% (+232 GWh) in de bestaande opwekking en pijplijn te zien. Dit betreft 61 GWh aan wind en 171 GWh aan zon. Ook de potentie laat een toename zien van 14% (+301 GWh) ten opzichte van de RES 1.0. Dit laatste komt door de toegenomen technische potentie van zonnepanelen.

GWh

500 9.270

9.268

9.038

2018

2019

2020

700 0 Totaal

Bestaande opwekking

Pijplijn

Potentie

GWh

Regionaal bod / Deelregionale ambitie

Verdeling duurzame opwekking per type

Verdeling potentie

Elektriciteitsverbruik Het elektriciteitsverbruik over de afgelopen jaren is stabiel. Zie de toelichting voor meer informatie.

8,3%

14,5% 1.930

77,1%

227 54 419

Wind op land

Eerste RES-Monitor

Zon op veld (incl. zon langs infrastructuur)

Zon op grote daken (incl. zon boven parkeren)

210 51 0

Bestaande opwekking

Pijplijn

Wind op land

Zon op veld (incl. zon langs infrastructuur)

364 209 Potentie

GWh

Zon op grote daken (incl. zon boven parkeren)

Noord-Holland Zuid

Amstelland

Duurzame opwekking tov. Regionaal bod RES 1.0

500

450

400

Duurzame opwekking elektriciteit

350

In de RES 1.0 is voorzien dat de deelregio Amstelland 376 GWh bijdraagt aan het regionale bod. Vandaag de dag wordt 42 GWh hernieuwbare energie opgewekt. Momenteel wordt met zon op daken vrijwel de gehele duurzame opwekking gerealiseerd.

371

300

Ontwikkeling elektriciteitsverbuik (gebouwde omgeving)

250

200 2000 150

100

Ten opzichte van de RES 1.0 is er een stijging van 14% (+8 GWh) in de bestaande opwekking en pijplijn te zien. Dit betreft 1 GWh aan wind en 7 GWh aan zon. Ook de potentie laat een toename zien van 16% (+51 GWh) ten opzichte van de RES 1.0. Dit laatste komt door de toegenomen technische potentie van zonnepanelen.

GWh

783

745

2018

2019

2020

42 0 Totaal

Bestaande opwekking

Potentie

Regionaal bod / Deelregionale ambitie

Verdeling duurzame opwekking per type

Verdeling potentie

Elektriciteitsverbruik Omdat voor de deelregio niet alle gegevens bekend zijn, is de ontwikkeling van het elektriciteitsverbruik niet goed in beeld te brengen. Zie de toelichting voor meer informatie.

Pijplijn

GWh

17,9% 244

16,4% 65,8% 61

Wind op land

Eerste RES-Monitor

Zon op veld (incl. zon langs infrastructuur)

Zon op grote daken (incl. zon boven parkeren)

34 5

23 0

Bestaande opwekking

Pijplijn

Wind op land

Zon op veld (incl. zon langs infrastructuur)

66 Potentie

GWh

Zon op grote daken (incl. zon boven parkeren)

Noord-Holland Zuid

Eerste RES-Monitor

Noord-Holland Zuid

Amsterdam

Duurzame opwekking tov. Regionaal bod RES 1.0

900

800

700

Duurzame opwekking elektriciteit

600

In de RES 1.0 is voorzien dat de deelregio Amsterdam 676 GWh bijdraagt aan het regionale bod. In het 2e kwartaal van 2022 werd 307 GWh hernieuwbare energie opgewekt. Daarvan werd ca. 72% (221 GWh) van de duurzame opwekking met windturbines gerealiseerd.

381

Ontwikkeling elektriciteitsverbuik (gebouwde omgeving)

500

400

6000

300

4000

200

307 2000

Ten opzichte van de RES 1.0 is er een stijging van 29% (+85 GWh) in de bestaande opwekking en pijplijn te zien. Dit betreft 37 GWh aan wind en 48 GWh aan zon.

GWh

4.037

4.036

3.862

2018

2019

2020

100

0 Totaal

Bestaande opwekking

De totale ambitie voor duurzame opwekking in Amsterdam is vastgesteld in de routekaart Amsterdam Klimaatneutraal 2050. Voor windenergie bedraagt dit 127 MW in 2030 en voor zonne-energie bedraagt dit 550 MW (495 GWh) in 2030 en 1100 MW(990 GWh) in 2040. Daarnaast worden kansen voor opwekking benut langs bijvoorbeeld infrastructuur, (tijdelijke) braakliggende terreinen, boven parkeerplaatsen en op water. In deze RES monitor wordt echter alleen zon op grote daken gemonitord.

72%

Potentie

274

221 75

Elektriciteitsverbruik Het elektriciteitsverbruik laat over de afgelopen jaren een daling zien. Zie de toelichting voor meer informatie. Wind op land

Eerste RES-Monitor

Regionaal bod / Deelregionale ambitie

Verdeling duurzame opwekking per type

Verdeling potentie

28%

Pijplijn

GWh

Zon op veld (incl. zon langs infrastructuur)

Zon op grote daken (incl. zon boven parkeren)

Bestaande opwekking

Pijplijn

Wind op land

Zon op veld (incl. zon langs infrastructuur)

107 GWh Potentie

Zon op grote daken (incl. zon boven parkeren)

Noord-Holland Zuid

Gooi en Vechtstreek

Duurzame opwekking tov. Regionaal bod RES 1.0

350

300

Duurzame opwekking elektriciteit

250

In de RES 1.0 is voorzien dat de deelregio Gooi en Vechtstreek 224 GWh bijdraagt aan het regionale bod. Vandaag de dag wordt 19 GWh hernieuwbare energie opgewekt (bron: studie RHDHV).

200

Ontwikkeling elektriciteitsverbuik (gebouwde omgeving)

150

274

2000

100

Ten opzichte van de RES 1.0 is er een stijging van 20% (+5 GWh) in de bestaande opwekking en pijplijn te zien. Dit betreft 5 GWh aan zon. De potentie laat een toename zien van 38% (+75 GWh) ten opzichte van de RES 1.0. Dit laatste komt door de toegenomen technische potentie van zonnepanelen. Vooral de ambitie van Hilversum om in 2030 alle grote daken te hebben benut, leidt tot een toename van de potentie.

GWh

762

745

738

2018

2019

2020

Bestaande opwekking

Totaal

GWh

Potentie

Regionaal bod / Deelregionale ambitie

Verdeling duurzame opwekking per type

Verdeling potentie

Daarbij moet worden opgemerkt dat vanaf eind maart 2022 de gemeente Weesp onderdeel van de gemeente Amsterdam is geworden. Deze wijziging is na overleg in deze monitor nog niet doorgevoerd, wat betekent dat Weesp in deze monitor wordt meegerekend bij de deelregio Gooi en Vechtstreek.

Pijplijn

12 19

3,6%

264

96,4% 19

Elektriciteitsverbruik Het elektriciteitsverbruik laat over de afgelopen jaren een lichte daling zien. Zie de toelichting voor meer informatie.

Wind op land

Eerste RES-Monitor

Zon op veld (incl. zon langs infrastructuur)

Zon op grote daken (incl. zon boven parkeren)

12 0

Bestaande opwekking

Pijplijn

Wind op land

Zon op veld (incl. zon langs infrastructuur)

10 Potentie

GWh

Zon op grote daken (incl. zon boven parkeren)

Noord-Holland Zuid

Haarlemmermeer

Duurzame opwekking tov. Regionaal bod RES 1.0

900

800

700

Duurzame opwekking elektriciteit

600

In de RES 1.0 is voorzien dat de deelregio Haarlemmermeer 679 GWh bijdraagt aan het regionale bod. Vandaag de dag wordt 99 GWh hernieuwbare energie opgewekt. Momenteel wordt met zon op daken en met zon op veld ca. 75% (75 GWh) van de duurzame opwekking gerealiseerd.

Ontwikkeling elektriciteitsverbuik (gebouwde omgeving)

500

400

521 2000

300

200 1.718

1.769

113

1.789

100

Ten opzichte van de RES 1.0 is er een stijging van 74% (+90 GWh) in de bestaande opwekking en pijplijn te zien. Dit betreft -3 GWh aan wind en 93 GWh aan zon. De potentie laat een afname zien van 6% (-35 GWh) ten opzichte van de RES 1.0. Dit laatste komt omdat een deel van de potentie inmiddels is doorgeschoven naar de pijplijn, dat verklaart ook de grote stijging van bestaande opwekking en pijplijn.

99 GWh

2018

2019

2020 Totaal

Bestaande opwekking

Pijplijn

Potentie

GWh

Regionaal bod / Deelregionale ambitie

Verdeling duurzame opwekking per type

Verdeling potentie

Elektriciteitsverbruik Het elektriciteitsverbruik laat over de afgelopen jaren een zeer lichte groei zien. Zie de toelichting voor meer informatie.

272

47,8%

52,2%

249 40 35 24

Wind op land

Eerste RES-Monitor

Zon op veld (incl. zon langs infrastructuur)

Zon op grote daken (incl. zon boven parkeren)

53 60 0

Bestaande opwekking

Pijplijn

Wind op land

Zon op veld (incl. zon langs infrastructuur)

GWh Potentie

Zon op grote daken (incl. zon boven parkeren)

Noord-Holland Zuid

IJmond & Zuid-Kennemerland

Duurzame opwekking tov. Regionaal bod RES 1.0

800

700

600

500

Ontwikkeling elektriciteitsverbuik (gebouwde omgeving)

Duurzame opwekking elektriciteit In de RES 1.0 is voorzien dat de deelregio 553 GWh bijdraagt aan het regionale bod. Vandaag de dag wordt 171 GWh hernieuwbare energie opgewekt. Momenteel wordt met windturbines ca. 85% (145 GWh) van de duurzame opwekking gerealiseerd.

400

487

300

2000

200

GWh

1.092

1.069

2018

2019

2020

100

171

0 Totaal

Ten opzichte van de RES 1.0 is er een stijging van 24% (+38 GWh) in de bestaande opwekking en pijplijn te zien. Dit betreft 28 GWh aan wind en 10 GWh aan zon. Ook de potentie laat een toename zien van 23% (+91 GWh) ten opzichte van de RES 1.0. Dit laatste komt door de toegenomen technische potentie van zonnepanelen.

Bestaande opwekking

Potentie

Regionaal bod / Deelregionale ambitie

Verdeling duurzame opwekking per type

Verdeling potentie

Elektriciteitsverbruik

Pijplijn

GWh

7,4% 9%

Omdat niet alle gegevens over de afgelopen jaren bekend zijn, is de ontwikkeling van het elektriciteitsverbruik niet goed in beeld te brengen. Zie de toelichting voor informatie.

407 24 2

83,6%

145

Wind op land

Eerste RES-Monitor

Zon op veld (incl. zon langs infrastructuur)

Zon op grote daken (incl. zon boven parkeren)

24 0

Bestaande opwekking

Pijplijn

Wind op land

Zon op veld (incl. zon langs infrastructuur)

44 36 Potentie

GWh

Zon op grote daken (incl. zon boven parkeren)

Noord-Holland Zuid

Zaanstreek/Waterland

Duurzame opwekking tov. Regionaal bod RES 1.0

700

600

Duurzame opwekking elektriciteit

500

In de RES 1.0 is voorzien dat de deelregio Zaanstreek/ Waterland 407 GWh bijdraagt aan het regionale bod. Vandaag de dag wordt 75 GWh hernieuwbare energie opgewekt. Dit wordt voor 75% opgewekt met zon op grote daken en zon op veld.

400

Ontwikkeling elektriciteitsverbuik (gebouwde omgeving)

469

300

2000 200

100

Ten opzichte van de RES 1.0 is er een stijging van 21% (+18 GWh) in de bestaande opwekking en pijplijn te zien. Dit betreft -1 GWh aan wind en 19 GWh aan zon. Ook de potentie laat een toename zien van 47% (+149 GWh) ten opzichte van de RES 1.0. Dit laatste komt door de toegenomen technische potentie van zonnepanelen.

GWh

846

833

835

2018

2019

2020

75 0 Totaal

Bestaande opwekking

Pijplijn

Potentie

GWh

Regionaal bod / Deelregionale ambitie

Verdeling duurzame opwekking per type

Verdeling potentie

Elektriciteitsverbruik Het elektriciteitsverbruik laat over de afgelopen jaren een zeer lichte daling zien. Zie de toelichting voor meer informatie.

469

100%

Wind op land

Eerste RES-Monitor

Zon op veld (incl. zon langs infrastructuur)

41 9 25

Zon op grote daken (incl. zon boven parkeren)

29 1 0

Bestaande opwekking

Pijplijn

Wind op land

Zon op veld (incl. zon langs infrastructuur)

GWh Potentie

Zon op grote daken (incl. zon boven parkeren)

Noord-Holland Zuid

Eerste RES-Monitor

Noord-Holland Zuid

Elektriciteitsinfrastructuur 43

Eerste RES-Monitor

Noord-Holland Zuid

Inleiding Inzicht in mogelijke aansluitperiode van zoekgebieden



Voor de eenvoud wordt gesproken over het aansluiten van een zoekgebied. Hier wordt gedoeld op een energie opwek project (zon/wind) binnen het zoekgebied. Liander is in haar analyse uitgegaan dat het één ontwikkeling betreft, ter grootte van de max. potentie van het zoekgebied.

Door Liander is in mei 2022 een analyse gemaakt die inzicht geeft in de mogelijke aansluitperiode van zoekgebieden (gebaseerd op de RES 1.0). De resultaten zijn een momentopname en geven een globaal inzicht in de mogelijkheden en/of de indicatieve werkzaamheden aan de infrastructuur die nodig zijn voordat een zoekgebied aangesloten kan worden. Als eerste wordt een samenvatting gegeven van de resultaten voor heel Noord-Holland Noord. Vervolgens worden de resultaten per deelregio in meer detail gepresenteerd. De analyse per deelregio bestaat uit twee delen:

Knelpunten en kansen in beeld De analyse van knelpunten kijkt naar twee factoren: beschikbare capaciteit en beschikbare velden (“stopcontacten”). Beschikbare capaciteit gaat over de vraag of er op dit moment genoeg ruimte is op een elektriciteitsstation (afbeelding links) om opgewekte elektriciteit terug te leveren. Beschikbare velden (afbeelding rechts) zijn de aansluitpunten op een verdeelstation die nodig zijn om een energieproject te kunnen aansluiten. Daarnaast heeft Liander een globale inschatting gemaakt of er kansen zijn voor systeemefficiëntie (bijv. vraag/ aanbod combineren, cable pooling, clusteren opwekking,

Mogelijke aansluitperiode Liander heeft per zoekgebied een inschatting gemaakt in welke periode zij verwachten dat een zoekgebieden kan worden aangesloten. Dit is gedaan op basis van de huidige knelpunten en benodigde werkzaamheden om deze knelpunten op te lossen. In de analyse is gekeken naar drie perioden: 2022, 2023 t/m 2027 en 2027 t/m 2030.

Eerste RES-Monitor

Noord-Holland Zuid

Aansluiting op het elektriciteitsnet  Voor de eenvoud wordt gesproken over het aansluiten van een zoekgebied. Hier wordt gedoeld op een energie opwek project (zon/wind) binnen het zoekgebied. Liander is in haar analyse uitgegaan dat het één ontwikkeling betreft, ter grootte van de max. potentie van het zoekgebied.

Ca. 15 procent van de zoekgebieden kan direct aangesloten worden Op dit moment kan naar verwachting ca. 15 procent van de zoekgebieden (6 zoekgebieden) direct worden aangesloten. In deze gebieden is vooralsnog voldoende vermogen op verdeelstationsniveau en velden (“stopcontacten”) beschikbaar.

Op dit moment is er in die gebieden niet genoeg capaciteit of zijn er niet genoeg velden (“stopcontacten”) beschikbaar om de geplande opwekking aan te sluiten. De netbeheerder heeft in die gebieden wel al uitbreiding voorzien (zie voor meer uitleg de infobutton). Ca. 5 procent van de zoekgebieden (2 zoekgebieden) kunnen in de periode 2027 t/m 2030 worden aangesloten.

Ca. 40 procent van de zoekgebieden kan naar verwachting tussen 2023 en 2027 worden aangesloten 14 zoekgebieden kunnen naar verwachting in de periode 2023 t/m 2027 worden aangesloten. Het is dan wel zaak om vanuit de gemeenten de zoekgebieden verder te verfijnen en concreter te maken en het overleg met Liander hierover aan te gaan.

Niet alle zoekgebieden opgenomen in analyse Voor ongeveer 40 procent (15 zoekgebieden) van de zoekgebieden is de verwachte aansluitperiode nog niet bekend. Dit heeft verschillende redenen: 1) het zoekgebied is onvoldoende concreet om een doorrekening te maken, 2) het zoekgebied omvat minder dan 2MW en wordt daarom direct aangesloten op een middenspanningskabel en 3) het is een zoekgebied voor zon op dak. In de huidige analyse zijn zoekgebieden voor zon op dak (nog) niet meegenomen. Voor de volgende monitor probeert Liander meer inzicht te geven in het aansluiten van zon op dak (zie toelichting in bijlage voor meer informatie).

Zoekgebieden naar periode waarin aansluiting naar verwachting mogelijk is

100% 80% 60%

40% 20% 0% Amstelland

Gooi en Vechtstreek

Kop van Noord-Holland

2022

2023 t/m 2027

Haarlemmermeer

2027 t/m 2030

IJmond & Zuid Kennemrland

Amsterdam

Niet bekend

Bron; Liander

Eerste RES-Monitor

Noord-Holland Zuid

Amstelland: knelpunten en kansen infrastructuur



mei 2022

Naam zoekgebied

Opwekvermogen zoekgebied 

01 Diemerscheg

5+15 MW

02 A2/A9 Ouderkerkerplas

10,8 MW

03 A9/Krijgsman

0,93 MW



Capaciteit beschikbaar

Velden (stopcontacten) beschikbaar

Kansen voor systeem efficiëntie



Deze analyse is in mei 2022 opgesteld door Liander. De resultaten per regio betreffen een momentopname en geven een globaal inzicht.



0,6 MW

04 Oosteinderpoel



05 N201 Burg. Brouwerweg

0,3 MW

06 Zon op bedrijventerreinen

5 MW

07 N196 Poelweg

21 MW

08 Zuiderlegmeerpolder Oost

21+3 MW



Nu deels mogelijk

09 Gooiseweg

0,15 MW

Voor de analyse van de infrastructuur is als uitgangspunt de maximale potentie van een zoekgebied genomen indien er door de regio geen vermogen is opgenomen. Dit zal in een nadere fase door de regio verder worden geconcretiseerd. De inzichten vanuit de infrastructuur kunnen hierdoor wijzigen.  Zoekgebieden met

minder dan 2 MW vermogen worden direct aangesloten op een MSkabel en zijn daarom geen onderdeel de analyse.

 Dit zoekgebied bestaat uit opwek op daken. Dit is geen onderdeel van de analyse van stations en vrije velden.

Nu mogelijk

Nu niet mogelijk

Eerste RES-Monitor

Noord-Holland Zuid

Amstelland: mogelijke aansluitperiode



Naam zoekgebied

Mogelijk aan te sluiten in:

02 A2/A9 Ouderkerkerplas

2022

01 Diemerscheg 07 N196 Poelweg 08 Zuiderlegmeerpolder Oost

Benodigde werkzaamheden Liander

Velden (stopcontacten) bijbouwen voor aansluiten zoekgebieden

2023 t/m 2027 +



Deze analyse is in mei 2022 opgesteld door Liander. De resultaten per regio betreffen een momentopname en geven een globaal inzicht.

Meer capaciteitsvermogen bijbouwen in bestaande stations Indicatieve doorlooptijd 2-5 jaar

Eerste RES-Monitor

Noord-Holland Zuid

Amsterdam: knelpunten en kansen infrastructuur



mei 2022

Naam zoekgebied

Opwekvermogen zoekgebied 

Strand/buiteneiland

5,6-16,8 MW

Waternetterrein/Gein

4,4-6 MW

Knooppunt Holendrecht

2,2-3 MW

Capaciteit beschikbaar

Velden (stopcontacten) beschikbaar

Kansen voor systeem efficiëntie 



Deze analyse is in mei 2022 opgesteld door Liander. De resultaten per regio betreffen een momentopname en geven een globaal inzicht.



Havengebied

10 MW

Havengebied-Zuid

15 MW

Noorder IJ-plas / Cornelis Douwes

6,6-9 MW

Ring A10 Noord

6,6-18 MW

Diemerscheg-Amsterdam

6,6-18 MW

uitgevoerd voor kansen voor systeemefficientie. Nu deels mogelijk

Nu mogelijk

Nu niet mogelijk

Eerste RES-Monitor

Noord-Holland Zuid

Amsterdam: mogelijke aansluitperiode



Naam zoekgebied

Mogelijk aan te sluiten in:

Strand/buiteneiland

2022

Waternetterrein/Gein

Benodigde werkzaamheden Liander



Knooppunt Holendrecht Havengebied Havengebied-Zuid Noorder IJ-plas / Cornelis Douwes

2023 t/m 2027

Velden (stopcontacten) bijbouwen voor aansluiten zoekgebieden

Deze analyse is in mei 2022 opgesteld door Liander. De resultaten per regio betreffen een momentopname en geven een globaal inzicht.

Meer capaciteitsvermogen bijbouwen in bestaande stations Indicatieve doorlooptijd 2-5 jaar

Ring A10 Noord Diemerscheg-Amsterdam

2027 t/m 2030

Er zal een nieuw station gebouwd moeten worden Indicatieve doorlooptijd 6-10 jaar

Eerste RES-Monitor

Noord-Holland Zuid

Gooi en Vechtstreek: knelpunten en kansen infrastructuur



mei 2022

Naam zoekgebied

10 Vliegveld Hilversum 11 Naarderbos



Opwekvermogen zoekgebied 

2 MW < 2 MW

Capaciteit beschikbaar

Velden (stopcontacten) beschikbaar

Kansen voor systeem efficiëntie

 Deze analyse is in mei 2022 opgesteld door Liander. De resultaten per regio betreffen een momentopname en geven een globaal inzicht.

12 Crailo 

minder dan 2 MW vermogen worden direct aangesloten op een MSkabel en zijn daarom geen onderdeel de analyse.

Nu deels mogelijk

 Voor dit zoekgebied is geen vermogen bekend (o.b.v. RES 1.0) en kan daarom niet worden meegenomen in de analyse.

Nu mogelijk

Nu niet mogelijk

Eerste RES-Monitor

Noord-Holland Zuid

Gooi en Vechtstreek: mogelijke aansluitperiode



Naam zoekgebied

Mogelijk aan te sluiten in:

10 Vliegveld Hilversum

2022

Benodigde werkzaamheden Liander



Deze analyse is in mei 2022 opgesteld door Liander. De resultaten per regio betreffen een momentopname en geven een globaal inzicht.

Eerste RES-Monitor

Noord-Holland Zuid

Haarlemmermeer: knelpunten en kansen infrastructuur



mei 2022

Naam zoekgebied

Opwekvermogen zoekgebied 

200 MW

01 Zonnecarré



01 01 Zonnecarré



100 MW

02 Spoordriehoek

45 MW

Capaciteit beschikbaar

Velden (stopcontacten) beschikbaar

Kansen voor systeem efficiëntie



Deze analyse is in mei 2022 opgesteld door Liander. De resultaten per regio betreffen een momentopname en geven een globaal inzicht.



minder dan 2 MW vermogen worden direct aangesloten op een MSkabel en zijn daarom geen onderdeel de analyse.

Nu deels mogelijk

Nu mogelijk

Nu niet mogelijk

Eerste RES-Monitor

Noord-Holland Zuid

Haarlemmermeer: mogelijke aansluitperiode



Naam zoekgebied

Mogelijk aan te sluiten in:

01 Zonnecarré

2022

Benodigde werkzaamheden Liander



01 01 Zonnecarré 02 Spoordriehoek

2023 t/m 2027

Velden (stopcontacten) bijbouwen voor aansluiten zoekgebieden

Meer capaciteitsvermogen bijbouwen in bestaande stations Proces voor het bouwen van een nieuw station loopt

Deze analyse is in mei 2022 opgesteld door Liander. De resultaten per regio betreffen een momentopname en geven een globaal inzicht.



Zoekgebied Zonnecarré is vanuit de infrastructuur opgedeeld in tweeën. Een deel kan ´vandaag´ worden aangesloten en ander een deel op de wat langere termijn.

Indicatieve doorlooptijd 2-5 jaar

Eerste RES-Monitor

Noord-Holland Zuid

IJmond & Zuid-Kennemerland: knelpunten en kansen infrastructuur



mei 2022

Naam zoekgebied

Opwekvermogen zoekgebied 

Capaciteit beschikbaar

Velden (stopcontacten) beschikbaar

Kansen voor systeem efficiëntie



Deze analyse is in mei 2022 opgesteld door Liander. De resultaten per regio betreffen een momentopname en geven een globaal inzicht.

01 Tata Steel 02 A9 de Kil

12 MW 

03 Kade Velsen Noord 04 Knooppunt Velsen 05 Noordzeekanaal 06 A9-A22

Nu deels mogelijk

9+5 MW

07 N208

 Voor dit zoekgebied

08 Waarderpolder

is geen vermogen bekend (o.b.v. RES 1.0) en kan daarom niet worden meegenomen in de analyse.

2,5+13 MW

09 Molenplas

Zoekgebieden met

Nu mogelijk

minder dan 2 MW vermogen worden direct aangesloten op een MS kabel

10 Schouwbroekerplas Nu niet mogelijk

Eerste RES-Monitor

Noord-Holland Zuid

IJmond & Zuid-Kennemerland: knelpunten en kansen infrastructuur



Naam zoekgebied

Mogelijk aan te sluiten in:

02 A9 De Kil

2023 t/m 2027

06 A9-A22

Benodigde werkzaamheden Liander

Velden (stopcontacten) bijbouwen voor aansluiten zoekgebieden

08 Waarderpolder

Meer capaciteitsvermogen bijbouwen in bestaande stations



Deze analyse is in mei 2022 opgesteld door Liander. De resultaten per regio betreffen een momentopname en geven een globaal inzicht.

Proces voor het bouwen van een nieuw station loopt

Indicatieve doorlooptijd 2-5 jaar

Eerste RES-Monitor

Noord-Holland Zuid

Zaanstad-Waterland: knelpunten en kansen infrastructuur



mei 2022

Naam zoekgebied

Opwekvermogen zoekgebied 

Capaciteit beschikbaar

Velden (stopcontacten) beschikbaar

Kansen voor systeem efficiëntie



Deze analyse is in mei 2022 opgesteld door Liander. De resultaten per regio betreffen een momentopname en geven een globaal inzicht.

01 Zon op Bukdijk 02 Wind bij de NES



Voor de analyse van de infrastructuur is als uitgangspunt de maximale potentie van een zoekgebied genomen indien er door de regio geen vermogen is opgenomen. In dit geval: 2,3 MW (zon op Bukdijk), 10 MW (wind bij de NES) en 42-48 MW (zon en wind NZK-gebied). Dit zal in een nadere fase door de regio verder worden geconcretiseerd. De inzichten vanuit de infrastructuur kunnen hierdoor wijzigen.

03 Zon en wind NZK gebied 04 Zon en wind langs A7, A8 en A10

Nu deels mogelijk

 Voor dit zoekgebied

is geen vermogen bekend (o.b.v. RES 1.0) en kan daarom niet worden meegenomen in de analyse.

Nu mogelijk

Nu niet mogelijk

Eerste RES-Monitor

Noord-Holland Zuid

Zaanstreek-Waterland: knelpunten en kansen infrastructuur



Naam zoekgebied

Mogelijk aan te sluiten in:

01 Zon op Bukdijk

2023 t/m 2027

02 Wind bij de NES

Benodigde werkzaamheden Liander

Velden (stopcontacten) bijbouwen voor aansluiten zoekgebieden

03 Zon en wind NZK gebied

Meer capaciteitsvermogen bijbouwen in bestaande stations



Deze analyse is in mei 2022 opgesteld door Liander. De resultaten per regio betreffen een momentopname en geven een globaal inzicht.

Proces voor het bouwen van een nieuw station loopt

Indicatieve doorlooptijd 2-5 jaar

Eerste RES-Monitor

Noord-Holland Zuid

Proces 43

Eerste RES-Monitor

Noord-Holland Zuid

Inleiding

Voorliggende monitor geeft wel inzicht in het planstadium waarin zoekgebieden zich bevinden. Deze worden hiernavolgend toegelicht op schaal van zowel de energieregio als de deelregio’s.

Monitoren van thema’s rondom

draagvlak en inpassing In het uitvoeringsprogramma van de RES (december 2021) is afgesproken om maatschappelijk draagvlak, ruimtelijke inpassing en borging in omgevingsbeleid te monitoren. Meer specifiek gaat het om vragen als “in welke fase van planvorming zitten de zoekgebieden?”, “in welke mate is er sprake van lokaal eigendom?”, “welke koppeling met andere opgaven is er bij energieprojecten?”, “welke ruimtelijke beperkingen zijn er?”.

De gebiedspaspoorten (RES-viewer) zijn aangewezen als bron om deze thema’s te monitoren. Op dit moment geven de gebiedspaspoorten beperkt informatie om alle thema’s voldoende te kunnen monitoren. Op basis van deze eerste monitoring worden de gebiedspaspoorten aangepast.

Wat is er nodig voor de volgende monitor? In het proces naar de volgende monitor moeten een aantal stappen worden genomen om deze thema’s in het vervolg goed te kunnen monitoren. • Bepalen welke elementen gemonitord moeten en kunnen worden. • Daarbij aansluiten bij de definities en indicatoren van het NP RES. • Het ontwerp van de gebiedspaspoorten zo inrichten dat de indicatoren ‘gebruiksvriendelijk’ uitgevraagd kunnen worden (bijv. het beperken van indicatoren en gebruik maken van gesloten vragen).

Eerste RES-Monitor

Noord-Holland Zuid

Eerste RES-Monitor

Noord-Holland Zuid

Planstadium zoekgebieden NHZ (70 (deel) zoekgebieden)

Planstadium zoekgebieden NoordHolland Zuid

Realisatie Planvorming Ontwerp

Van de 70 (deel)zoekgebieden in Noord-Holland Zuid zijn er 23 (nog) niet in voorbereiding en 38 in de verkenningsfase. Zes zoekgebieden zijn in het stadium van planvorming, twee in de ontwerpfase en een in de realisatiefase. In de navolgende sheets is de situatie per deelregio beschreven. Niet in voorbereiding

De fasen waarin de plannen zich bevinden zijn ingedeeld in: • Niet in voorbereiding. Dit gaat om een zoekgebied uit de RES 1.0 dat nog niet nader is verkend, dan wel waarvan de verkenning is aangehouden. • Verkenningsfase. De mogelijkheden en onmogelijkheden van het zoekgebied worden verkend •P lanvormingsfase. De plannen krijgen concreter vorm, worden op haalbaarheid getoetst, in beleid opgenomen en/of met de omgeving besproken. • Ontwerpfase (is soms ook onderdeel van planvormingsfase). Verdere uitwerking en detaillering van de plannen naar definitief ontwerp. • Realisatiefase. De uitvoering gaat daadwerkelijk van start.

Verkenning 38

Eerste RES-Monitor

Noord-Holland Zuid

Planstadium zoekgebieden Amstelland (12 zoekgebieden)

Planstadium zoekgebieden Amstelland Van de twaalf zoekgebieden in Amstelland zijn er vier niet in voorbereiding en zes in de verkenningsfase. Twee zijn in een verder stadium van planontwikkeling: zon langs de A9 (ontwerpfase) en zon op te realiseren bedrijventerrein (planvorming). Zoekgebied Diemerscheg (wind/zon) bestaat uit drie deelgebieden en A2/A9 Ouderkerkerplas (wind/zon) is opgedeeld in twee deelgebieden.

Niet in voorbereiding 4

Verkenning 6

Ontwerp 1

Planvorming 1

Eerste RES-Monitor

Noord-Holland Zuid

Planstadium zoekgebieden Amsterdam (33 zoekgebieden)

Planstadium zoekgebieden Amsterdam

Zoekgebieden Wind Amsterdam (9)

Zoekgebieden Wind Reserve Amsterdam (11)

Planvorming

Zoekgebieden WIND (10): zeven zijn in de verkenningsfase en drie in planvormingsstadium (Havengebied Zuid, Noorder IJ-plas en Cornelis Douwesterrein).

Verkenning 7

De zoekgebieden WIND RESERVE (11) zijn allen in de verkenningsfase. In Q1 2022 is besloten een plan-MER uit te voeren voor een nieuw Programma Windenergie Amsterdam (PWA). Pas na vaststelling van het PWA wordt eventueel een vervolgstap gezet met medewerking aan een initiatief. ZON (2). Het zoekgebied ‘IJburg zon tijdelijk’ is deels in de planfase (Strandeiland) en deels in de verkenningsfase (Buiteneiland).

Verkenning

Zoekgebieden Zon Amsterdam (2)

Zoekgebieden Zon Reserve Amsterdam (10)

Deels Plan, deels Verkenning

Niet in voorbereiding

Verkenning

ZON RESERVE (10): allemaal niet in voorbereiding. Natuurgebieden en wateroppervlaktes dienen als aanvullend zoekgebied onder de voorwaarde ‘nee, tenzij’ wanneer de andere zoekgebieden niet voldoende zijn om de ambitie te realiseren of wanneer het Rijk met een extra opgave komt.

Eerste RES-Monitor

Noord-Holland Zuid

Fase plannen zoekgebieden Gooi en Vechtstreek (3 zoekgebieden)

Planstadium zoekgebieden Gooi en Vechtstreek Onbekend 1

Zoekgebied Crailo is in de planvormingsfase. Het zoekgebied is onderdeel van het project Crailo. De GEM Crailo (ontwikkelmaatschappij) is de aanbesteding van het energieconcept voor het buurtschap aan het voorbereiden. De zoekgebieden Vliegveld Hilversum en Naarderwoonbos (beiden zon) zijn in de verkenningsfase.

Verkenning 2

Eerste RES-Monitor

Noord-Holland Zuid

Fase plannen zoekgebieden Haarlemmermeer (2 zoekgebieden)

Planstadium zoekgebieden Haarlemmermeer Het zoekgebied voor windenergie Spoordriehoek is in de verkenningsfase.

Ontwerp

Verkenning

De initiatieven voor energieopwekking met zon in het zoekgebied Zonnecarré (in de RES 1.0 gaat het om 300 ha.) bevinden zich in de ontwerpfase. De ontwerpfase betreft de fasen van schetsontwerp en vergunningsfase tot aan de realisatiefase. In het Zonnecarré zijn vier initiatieven in de ontwerpfase en drie initiatieven in de vergunningsfase, waarvan één is vergund.

Eerste RES-Monitor

Noord-Holland Zuid

Planstadium zoekgebieden IJmond & Zuid-Kennemerland (12 gebieden)

Planstadium zoekgebieden IJmond & ZuidKennemerland Van de 12 zoekgebieden in IJmond/ Zuid-Kennemerland zijn er zes in de verkenningsfase en zes niet in voorbereiding. Van deze laatste zijn er vier aangehouden (Tata Steel en Noordzeekanaal) en is er één afgevallen (kade Velsen-Noord).

Niet in voorbereiding

Verkenning 6

Eerste RES-Monitor

Noord-Holland Zuid

Fase plannen zoekgebieden Zaanstreek-Waterland (6 zoekgebieden)

Planstadium zoekgebieden Zaanstreek/ Waterland Van de zes zoekgebieden in Zaanstreek/ Waterland zijn er drie in de verkenningsfase (zon en zon/wind langs het Noordzeekanaal en wind bij de Nes) en drie (nog) niet in voorbereiding

Niet in voorbereiding 3

Eerste RES-Monitor

Verkenning 3



Bij de analyse van de elektriciteitsinfrastructuur wordt gerefereerd naar vier zoekgebieden. Dit komt omdat zoekgebied 03 a en b (langs het Noordzeekanaal) is samengenomen en omdat het generieke zoekgebied zon op gronden bedrijventerreinen niet is meegenomen.

Noord-Holland Zuid

Warmte 43

Eerste RES-Monitor

Noord-Holland Zuid

Inleiding Warmte is een veelzijdig thema

Warmte-onderwerpen in de monitor

In de RES gaat het vooral over bovengemeentelijke warmtebronnen: grotere warmtebronnen die relevant kunnen zijn voor het invullen van de warmtevraag in meerdere gemeenten. Parallel aan het RES-traject ontwikkelen gemeenten een Transitievisie Warmte (TVW). Zoals afgesproken in het Uitvoeringsprogramma (dec 2021) komen in deze monitor meerdere onderwerpen aan de orde die met warmte te maken hebben. Over bepaalde onderwerpen zijn cijfers en trends opgenomen. Bij andere onderwerpen is gekozen voor een meer kwalitatieve benadering en wordt verwezen naar de bronnen waar meer informatie te vinden is.

De monitor begint met cijfers over de warmtevraag van de gebouwde omgeving. Hier wordt verwezen naar het Warmtedataregister waar informatie over (hernieuwbaar) warmteaanbod en warmtenetten binnen Noord-Holland te vinden is. Het volgende onderwerp gaat over woningen: waarmee worden woningen in de regio verwarmd, verdeling van energielabels en de percentages woningen die aardgasvrij zijn. Het thema warmte sluit af met de status van de transitievisie warmte (TVW) per gemeente en een overzicht van de ‘startbuurten’ voortkomend uit de TVW’s. Startbuurten zijn buurten waar de mogelijkheden voor collectieve voorzieningen worden onderzocht.

Eerste RES-Monitor

Noord-Holland Zuid

De nevenstaande figuren laten de totale warmtevraag zien van de gebouwde omgeving op RES- en deelregio-niveau. In deze indicator is de warmtevraag van de gebouwde omgeving gelijk aan het warmteverbruik. De warmtevraag bestaat grotendeels uit de gasvraag van de gebouwde omgeving. In oktober 2022 wordt het nieuwe Klimaat en Energieverkenningrapport (KEV) van het PBL verwacht. Hierin worden trends in gasverbruik nader beschreven.

Aardgasverbruik gebouwde omgeving gedaald Tussen 2017 en 2020 daalde het aardgasverbruik van de gebouwde omgeving jaarlijks 2,1%. De daling was het grootst in de commerciële en de publieke dienstensector met respectievelijk 6,0% en 8,5% was. Een verklaring hiervoor kan zijn dat

Ontwikkeling warmtevraag

70.000 60.000 50.000 40.000 TJ

utiliteitsgebouwen in 2020 minder gebruikt werden als gevolg van corona-maatregelen. Het totale gasverbruik van woningen bleef vrijwel gelijk, het gemiddelde gasverbruik van woningen daalde in diezelfde periode wel gemiddeld 0,9% per jaar. Tussen 2017 en 2020 groeide het aandeel van stadswarmte met gemiddeld 10%.

30.000 20.000 10.000 0 2017

Aardgasverbruik woningen ook regionaal groot onderdeel van warmteopgave In alle deelregio’s betreft het grootste gedeelte van de warmtevraag het aardgasverbruik van woningen. In Amsterdam is dit aandeel relatief lager met 57%. In IJmond & ZuidKennemerland en Gooi en Vechtstreek was dit aandeel circa 74%. Verder valt op dat het verwarmen van woningen op basis van stadswarmte vooral gebeurt in Amsterdam en de Gooi- en Vechtstreek. Van de regio Amstelland ontbreken data over het aardgasverbruik van de commerciële dienstensector.

2018

2019

2020

Houtkachels woningen hern. Warmte

Aardgasverbruik Publieke Dienstverlening

Verbruik stadswarmte woningen temperatuurgecorrigeerd (schatting)

Aardgasverbruik Commerciële Dienstverlening Totaal aardgasverbruik woningen (temperatuurgecorrigeerd)

Warmtevraag per deelregio (2020)

25.000

20.000

Vraag – gebouwde omgeving

15.000

10.000

5.000

0 Amstelland

Amsterdam

Gooi en Vechtstreek

Haarlemmermeer

IJmond & ZuidKennemerland

Houtkachels woningen hern. Warmte

Aardgasverbruik Publieke Dienstverlening

Verbruik stadswarmte woningen temperatuurgecorrigeerd (schatting)

Aardgasverbruik Commerciële Dienstverlening

Zaanstreek/ Waterland

Totaal aardgasverbruik woningen (temperatuurgecorrigeerd)

Bron: Klimaatmonitor/CBS

Eerste RES-Monitor

Noord-Holland Zuid

Aanbod Aanbod van warmte in de RES De RES gaat vooral over bovengemeentelijke warmtebronnen en hoe deze warmtebronnen gekoppeld kunnen worden aan de warmtevraag. In de RES 1.0 zijn de warmtebronnen en bijbehorend theoretisch potentieel in beeld gebracht. Het Warmtedataregister van de provincie NoordHolland houdt deze gegevens actueel.

Potentie niet gelijk aan inzetbare warmte De theoretische potentie van warmtebronnen zegt iets over de maximale potentie maar niet of de warmtebron in de praktijk ook daadwerkelijk ingezet kan worden. Om dit in beeld te krijgen zijn detailstudies nodig.

Theoretische potentie van warmtebronnen een statisch gegeven

om de hernieuwbare warmte-bronnen (beter) in beeld te krijgen. Voor meer informatie over de potentie van hernieuwbare warmtebronnen in Noord-Holland verwijzen we naar het Warmtedataregister. De afbeelding hiernaast is een selectie uit de informatie in het warmtedataregister..

Warmtedataregister is volop in ontwikkeling Het afgelopen jaar zijn de volgende toevoegingen gedaan: • Er zijn data toegevoegd over restwarmte van de industrie • Meer gedetailleerde data over de inzet van aquathermie volgen i.s.m. met de waterschappen • Voor alle gemeenten in Noord-Holland is nu informatie over riothermie beschikbaar • Binnenkort komt er een update van de data over geothermie • Er is informatie toegevoegd van de warmtenetten

Bron: warmtedataregister

De theoretische potentie van warmtebronnen is een vrij statisch gegeven en daarom geen onderdeel van de monitor. Dat neemt niet weg dat er achter de schermen hard wordt gewerkt

Eerste RES-Monitor

Noord-Holland Zuid

Warmtenetten Warmtenetten bijgehouden in het warmtedataregister Warmtenetten zijn een belangrijk onderdeel in de transitie naar duurzame warmte. Duurzame warmtebronnen kunnen via warmtenetten ingezet worden om de gebouwde omgeving te verwarmen. Warmtenetten in NoordHolland Zuid bevinden zich voornamelijk in en rondom Amsterdam. In de figuur rechts, afkomstig uit het warmtedataregister, zijn de huidige warmtenetten binnen de regio weergegeven. Voor meer informatie over warmtenetten in Noord-Holland verwijzen we naar het Warmtedataregister.

Bron: warmtedataregister (8-7-2022)

Eerste RES-Monitor

Noord-Holland Zuid

Woningen worden op verschillende manieren verwarmd. Het CBS houdt bij met welke techniek particuliere woningen worden verwarmd (ook wel hoofdverwarmingsinstallaties genoemd). Het CBS schat deze aantallen op basis van energielabels, verbruikgegevens van stadsverwarming en gasaansluitingen en subsidies voor warmtepompen.

Aantal woningen per hoofdverwarmingsinstallatie

Ruime meerderheid van de woningen verwarmd door aardgas 85% van de woningen in Noord-Holland Zuid wordt in 2020 verwarmd door aardgas. Dit aandeel is tussen 2017 en 2020 ruim 3% gedaald. In absolute zin gaat het in 2020 om ruim 887.000 woningen die aardgas worden verwarmd, tegenover bijna 158.000 woningen die geen hoofdverwarmingsinstallatie op basis van aardgas hebben.

1.200.000 Aantal woningen waar verwarmingsinstallatie onbekend is (benadering)

1.000.000

Aantal woningne

Woningen – verwarmen van woningeng

Aantal woningen met elektrische verwarming (benadering)

800.000

600.000 Aantal woningen met stadsverwarming (benadering)

400.000

200.000

Een op de tien woningen in Noord-Holland Zuid wordt verwarmd met stadsverwarming. Dit aandeel is in 2020 2% hoger dan in 2017. Het CBS geeft geen inzicht in de warmtebron achter stadswarmte, het is dus niet per definitie een duurzame bron. Het aandeel woningen met een elektrische verwarming is relatief het sterkst toegenomen. Sinds 2017 verdubbelde dit tot 1,3%.

Aantal woningen met verwarming op basis van aardgas (benadering) 0 2017

2018

2019

2020

Aandeel verwarming van woningen 2020

1% 4%

Aandeel woningen met verwarming op basis van aardgas (benadering)

10% Aandeel woningen met stadsverwarming (benadering)

Aandeel woningen met elektrische verwarming (benadering)

85% Aandeel woningen waar verwarmingsinstallatie onbekend is (benadering)

Bron: Klimaatmonitor/CBS

Eerste RES-Monitor

Noord-Holland Zuid

Woningen – energielabels

Ontwikkeling warmtevraag

Zes op de tien woningen beschikt over een energielabel

25.000

De tabel geeft het aandeel van de woningen in Noord-Holland Zuid weer dat over een 15.000 energielabel beschikt. Tussen 2017 en Sinds 2008 is bij de verkoop, 10.000 2021 groeide dit aandeel van 48% tot 63%. verhuur en oplevering van een Woningen zonder label zijn dus over het 5.000 woning een geldig energielabel algemeen lang niet verkocht of verhuurd. Het verplicht. 0Energiebesparende RVO schat in dat in Noord-Holland Zuid een 2018 2019 2020 kwart van de woningen zonder geldig label, maatregelen die2017na de verkoop, Aardgasverbruik Publieke Dienstverlening G heeft (zie VNG). Onbekend energielabel

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Hilversum&id=235ef31a-c1e5-48cf-bc00-be68a7e02c26