Document · PDF

Collegebrief inzake Beheer en onderhoud oppervlaktewateren Hilversum

GEMEENTERAAD 21 september 2022, gemeente HilversumBij agendapunt: Ingekomen stukken - Rubriek 024.101 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 3

Het beginpunt van een zuiveringtechnisch werk voor het transport van afvalwater dat door een kwaliteitsbeheerder wordt gebruikt begint bij het zogenaamde overnamepunt waar de gemeentelijke riolering ophoudt.'(9) Van een zuiveringtechnisch werk kan derhalve ook sprake zijn indien het afvalwater met behulp van een persleiding of een ander werk niet wordt gezuiverd doch slechts wordt getransporteerd.

Sweco | Verantwoordelijkheden watersysteem Projectnummer: 51006867 Datum: 21-02-2022 Versie: D01 Document referentie: \\nlamsfs004\project\5325\51006867_hilversum_advies_beheer_oppervlaktwateren\02_do_work\rapportage\defini tief2\definitieve rapportage\nl22-648800269-17432.docx

57/89

Verhouding oppervlaktewater tot zuiveringtechnisch werk 6.14. Het Hof heeft overwogen dat, omdat sprake is van een oppervlaktewater, geen sprake kan zijn van een zuiveringtechnisch werk. Met het Hof ben ik van mening dat uit het systeem van de Wvo volgt dat, indien sprake is van een oppervlaktewater, niet tevens sprake kan zijn van een zuiveringtechnisch werk, en vice versa. Immers, een zuiveringtechnisch werk is een object waarmee stoffen in oppervlaktewater, daarmee een ander object, kunnen worden gebracht. De functie van een zuiveringtechnisch werk, te weten zuiveren of transporteren van afvalwater, is duidelijk afwijkend van de door de wetgever voorgestane functies van oppervlaktewater als vermeld in onderdeel 6.5. van deze conclusie. 6.15. Bij een object dat kenmerken bezit die wijzen op een zuiveringstechnisch werk alsmede op een oppervlaktewater, zal derhalve altijd een keuze moeten worden gemaakt. Uit het systeem van de Wvo volgt dat in die situatie op grond van een weging van de verschillende kenmerken moet worden beoordeeld waarvan sprake is.

In dit verband wijs ik op BNB 1985/167.(10) Daarin werd voor de beoordeling of een ondergronds traject van een kunstmatige zijtak van een rivier een oppervlaktewater dan wel een werk is als bedoeld in artikel 1, eerste lid, van de Wvo, uitdrukkelijk getoetst of dat traject diende als verbinding tussen twee oppervlaktewateren (hetgeen wijst op een oppervlaktewater), maar ook of de zijtak niet nagenoeg uitsluitend bestemd was voor de afvoer van effluent (zodat geen sprake is van een werk). 6.16 Uit het voorgaande wordt ook duidelijk waarom het de voorkeur verdient het tweede en vierde middel gezamenlijk te behandelen. Nu de begrippen 'oppervlaktewater' en 'zuiveringstechnisch werk' elkaar uitsluiten, zal bepaald moeten worden of het onderhavige vijverstelsel aan te merken valt als een oppervlaktewater dan wel als een zuiveringstechnisch werk. Behandeling van het tweede en vierde cassatiemiddel. 6.17. Het Hof heeft het oordeel dat in het onderhavige geval sprake is van een oppervlaktewater gebaseerd op het feit dat in de afvoervijver, de buffersloot en de afvoersloot een normaal ecosysteem bestaat, en voorts op het feit dat de buffervijvers in verbinding staan met E.

In het tweede cassatiemiddel wordt betoogd dat het vijverstelsel slechts gevoed wordt door afvalwater en regenwater, en om die reden niet aan te merken valt als oppervlaktewater, terwijl bovendien sprake is van een kunstmatig karakter. De tot op heden bekende jurisprudentie geeft mij geen aanleiding te veronderstellen dat deze omstandigheden het karakter van oppervlaktewater aan het vijverstelsel zouden kunnen ontnemen. Integendeel het begrip 'oppervlaktewater' wordt geacht ruim te zijn, in overeenstemming met hetgeen in de Memorie van Toelichting is gesteld. De Wvo is erop gericht water dat voor gebruiksdoeleinden als vermeld in de Memorie van Toelichting geschikt is of redelijkerwijze zou kunnen zijn, te beschermen tegen verontreiniging. Daarbij teken ik aan dat, zoals blijkt uit het hiervoor al aangehaalde arrest in BNB 1983/247, de in de Memorie van Toelichting opgesomde doeleinden niet als uitputtend zijn bedoeld. 6.18. Het Hof heeft in de eerste plaats belang gehecht aan de aanwezigheid van een ecologisch systeem. Als gezegd, de belastingkamer van de Hoge Raad Sweco | Verantwoordelijkheden watersysteem Projectnummer: 51006867 Datum: 21-02-2022 Versie: D01 Document referentie: \\nlamsfs004\project\5325\51006867_hilversum_advies_beheer_oppervlaktwateren\02_do_work\rapportage\defini tief2\definitieve rapportage\nl22-648800269-17432.docx

58/89

heeft daar in haar jurisprudentie vrijwel nooit rechtstreeks naar verwezen. Ik meen echter dat de - door de Minister niet bestreden - vaststelling dat het vijverstelsel beschikt over een ecologisch systeem, noodzakelijkwijze een aanwijzing inhoudt dat het water redelijkerwijze geschikt is voor doeleinden als vermeld in de eerder aangehaalde Memorie van Toelichting. Het Waterschap heeft overigens in de procedure voor het Hof erop gewezen dat het water uit het vijverstelsel gebruikt wordt om verdroging in het gebied het beekdal F, waar E deel van uitmaakt, tegen te gaan. In droge tijden vindt waterinlaat via het vijverstelsel in het verdroogde gebied plaats. Het komt mij voor dat ook dit een doeleinde is waarvoor oppervlaktewater redelijkerwijze geschikt kan zijn. 6.19. Voorts staat het vijverstelsel in verbinding met een ander oppervlaktewater, E. Ook aan deze omstandigheid heeft het Hof waarde gehecht bij het oordeel dat het vijverstelsel een oppervlaktewater is. De Minister stelt evenwel dat aan deze omstandigheid geen waarde toekomt, nu de verbinding tussen het vijverstelsel en E eenrichtingsverkeer is, en er geen vrije wisselwerking is tussen de twee wateren. Fysiek is het inderdaad slechts mogelijk dat water vanuit het vijverstelsel E instroomt.

Dit is een gevolg van het hoogteverschil tussen de twee wateren, waarbij uitsluitend via stuwen water vanuit het vijverstelsel in E kan worden gebracht. De omstandigheid dat vanuit het vijverstelsel slechts water in vrij verval via een stuw naar E kan vloeien, kan naar mijn mening er echter niet toe leiden dat het karakter van oppervlaktewater ontvalt aan het vijverstelsel. Het feit dat de verbindende waterloop door menselijk handelen wordt gereguleerd (de stuw) speelt geen rol bij het vaststellen van het karakter van oppervlaktewater. Waar het uiteindelijk om gaat is dat een water (het vijverstelsel) invloed heeft en uitvloeit op het oppervlaktewater (E). Indien door zware regenval vanuit een droge sloot welke met kunstwerken is afgesloten van een oppervlaktewater, regelmatig water stroomt naar het oppervlaktewater, is ook de sloot als oppervlaktewater aan te merken.(11) Alleen al het bestaan van de verbinding met E is in het onderhavige geval dus al voldoende grond voor het aanmerken van het vijverstelsel als oppervlaktewater. 6.20. Tenslotte stelt de Minister dat het vijverstelsel niet is opgenomen in de waterkwaliteit beheersplannen van het Waterschap en niet op de legger is vastgelegd, zodat het om die reden niet kwalificeert als oppervlaktewater.

Het Waterschap merkt in haar verweerschrift in cassatie terecht op dat niet alle wateren in de bedoelde plannen en op de legger zijn vermeld en beschreven. Niet iedere sloot in het beheersgebied van een Waterschap is beschreven in de waterkwaliteit beheersplannen of geregistreerd op de legger. Bovendien spelen deze omstandigheden geen rol bij de beoordeling of een water is aan te merken als een oppervlaktewater. 6.21. Nu het vijverstelsel valt aan te merken als oppervlaktewater, kan het niet worden aangemerkt als een zuiveringstechnisch werk. Zoals betoogd in onderdeel 6.14. van deze conclusie, sluit het een het ander uit. Het Hof heeft dan ook terecht op deze grond geoordeeld dat het vijverstelsel niet is aan te merken als een zuiveringtechnisch werk. Ik merk daar ten overvloede bij op dat mij ook anderszins niet is gebleken dat het vijverstelsel is aan te merken als een zuiveringtechnisch werk. Het vijverstelsel vervult geen functie bij de zuivering van het afvalwater dat de RWZI binnenkomt, en heeft niet als

59/89

hoofddoel het transport van afvalwater. Het tweede en vierde cassatiemiddel falen.

60/89

6 Zorgplicht waterschap https://kneppelhout.nl/actueel/zorgplicht-onder-de-waterwet-onderhoudbeschoeiing/ In de Waterwet wordt de zorgplicht genoemd. Doel van de Waterwet is volgens artikel 2.1: 1. voorkoming en waar nodig beperking van overstromingen, wateroverlast en waterschaarste, in samenhang met 2. bescherming en verbetering van de chemische en biologische kwaliteit van watersystemen en 3. vervulling van maatschappelijke functies door watersystemen.

De specifieke taak van een waterschap wordt omschreven in de verordening waarmee een waterschap wordt ingesteld. In het geval van het waterschap Brabantse Delta (zoals bij zo veel andere waterschappen) wordt dit omschreven als: “Taak van het waterschap.” Het hof concludeert dat de aan het waterschap opgedragen taak ziet op de waterstaatkundige verzorging en omvat onder meer ‘de zorg voor het watersysteem’. Daaronder vallen de oevers bij het oppervlaktewater in kwestie. Zorg voor ‘het watersysteem’ betekent dus zorg voor oppervlaktewaterlichamen en daarmee dus in beginsel ook voor de oevers. Maar de inhoud en omvang van de zorgplicht met betrekking tot de oevers strekt niet verder dan ter uitvoering van de taak die het waterschap is opgedragen: de waterstaatkundige verzorging van het gebied. Wat de wetgever daaronder verstaat, volgt uit de Memorie van Toelichting bij artikel 1 van de Waterwet. Hierin staat vermeld: “In dit artikel wordt aangegeven welke taken aan het waterschap kunnen worden opgedragen. Er wordt onderscheid gemaakt tussen hoofdtaken en neventaken. Op grond van het huidige tweede lid zijn er twee hoofdtaken, te weten de zorg voor de waterkering en de zorg voor de waterhuishouding.” De wetgever heeft dus gedacht aan het verhinderen van wateroverlast door het voorkomen van overstromingen en aan het in stand houden van een goede waterhuishouding.

Daaronder valt naar het oordeel van het hof het voorkomen van afkalving van oevers, voor zover dat afbreuk doet aan de waterhuishouding (meer in het bijzonder het waterkwantiteitsbeheer) door aantasting van het profiel van de watergang. In de stellingen van de ingelanden ging het hier echter niet om de stabiliteit van de oever, maar om gronduitspoeling die uitsluitend de interne stabiliteit van zijn eigen perceel aantast. Dat alles zo zijnde, is het volgens het hof zo dat uit de taak van het waterschap om het land te beschermen tegen overstroming en wateroverlast niet een afgeleide taak voortvloeit tot voorkoming van gronduitspoeling. Dat zou wellicht anders kunnen zijn als de gronduitspoeling van een dermate omvang zou zijn dat daarmee de functie van de watergang zou worden aangetast, maar die situatie doet zich hier niet voor, aldus het Hof.

61/89

Het waterschap is daarmee niet verplicht om ‘ondersteunende kunstwerken’ op te richten en in stand te houden met het doel om te voorkomen dat perceeleigenaren schade leiden als gevolg van het uitspoelen van grond en/of verzakkingen. Voor zover uit de aan het waterschap opgedragen taak al voortvloeit dat het verplicht is om langs een oever dergelijke ‘ondersteunende kunstwerken’ op te richten, reikt de zorgplicht niet verder dan voor zover de oprichting en instandhouding daarvan nodig zijn voor de waterkering en een deugdelijke waterhuishouding. Het is daarmee in beginsel de perceeleigenaar zelf die, zo hij dat wil voorkomen, maatregelen dient te treffen tegen het uitspoelen van grond, zo besluit het hof. Betekenis voor de praktijk Dit arrest geeft duidelijkheid over wat een ingelanden van het waterschap mag verwachten. Het is niet zo dat het waterschap (als uitgangspunt) gehouden kan worden beschoeiingen, zelfs als die door het waterschap zijn aangebracht en/of worden onderhouden, in goede staat te houden. Er is geen algemene plicht tot het voorkomen van uitspoelen van grond van eigenaren die langs oppervlaktewateren wonen. Dat kan anders zijn als de uitspoeling maakt dat het oppervlaktewater niet langer goed functioneert. In dat geval kan er meer van een waterschap worden verwacht. Zo blijft nodig dat elke situatie op zijn eigen merites wordt beoordeeld.

Zo verstrekkend als de rechtbank in 2013 oordeelde, gaat de verplichting van een waterschap sowieso niet.

62/89

7 Verslag werksessie 3 december 2021 Besprekingsverslag Plaats:

Teamsoverleg

Datum:

2021-12-03

Tijd:

Aanwezig:

Freddy Loosman

Gemeente Hilversum

Arthur Sollman

Gemeente Hilversum

André Sjim

Waternet

Laurens Keser

Waternet

Rien Schoonhoven

Waternet

Jet Lebbink

Gemeente Hilversum

Tom Schoenmaker

Waternet

Jan Kollen

Sweco

Renée Swinkels

Sweco

Richard vd Veen

Gemeente Hilversum

Rob Kuipers

Gemeente Hilversum

A vd Pol

Gemeente Hilversum

10:0012:00

Afwezig:

Verslag met verwerkte opmerkingen van Laurens Keser, Andre Sijm, Rien Schoonhoven en Arthur Sollman, zie ook bijlagen bij dit verslag

Expert sessie beheer en onderhoud oppervlakte water Hilversum. Agenda 1. Inleiding over problematiek o Globaal aangeven hoe het landelijk veelal gaat 2. Ronde (met kaart op scherm) o Huidige beheer en knelpunten 3. Samenvattend resultaat 4. Vervolg o Hoe worden jullie in het verdere traject betrokken Opmerking ten aanzien van rondgestuurde kaart. Persleiding Gemaal Lorentz naar Riebeeck en de toekomstige persleiding naar waterberging Huydecopersweg missen nog.

63/89

Samenvatting ronde objecten: Freddy: • De gemeente beheert ook nog een aantal greppels en wadi’s, deze staan niet op de kaart. Vraag vanuit Sweco: kunnen deze worden aangeleverd? • Object 1.2.a maken we schoon, we verwijderen drijfvuil. Voor de rest hoeven we er niets aan te doen want dit is primair water. De andere werkzaamheden worden door het waterschap uitgevoerd. • Baggeren is niet goed geregeld, op meerdere plekken moet er meer gebaggerd worden. Op dit moment wordt er niet gebaggerd. Verder is er behoefte aan duidelijkheid of misschien een planning. • Taak van de gemeente is beschoeiing bijhouden en de natuurlijke oevers. Hier zit wel nog een knelpunt: wie doet wat, vooral het geval bij het Hilversum kanaal. • Spanderswoud en Anna’s Hoeve, wateren in beheer bij GNR, dat water is particulier eigendom. Heeft wel een functie in hemel water afvoer. • Bij wateren sportpark Loosdrecht, beheert de gemeente naast de aangegeven wateren op de kaart, ook nog een aantal sloten. • Hilversumse Meent is primair water ook de duikers / koppelleidingen. Arthur: • Werkzaamheden beheer en onderhoud van gemalen, en inspectiewerk. • Spoelleiding oost (1.2.e), die we nu gebruiken om de grasmat te spoelen, zit niet bij ons in het beheer en onderhoud. Hier is onduidelijkheid, wat de functie van de drie pompen zijn en waarom er een is uitgeschakeld.

Zou goed zijn om werkafspraken over het Gemaal Lorentz te maken. Actie: Tekening toesturen naar Sweco (zie bijlage). • Van het gemaal Riebeeck doet de Gemeente het onderhoud van het gemaal, die gemaal heeft ook een functie in het afvoeren en regelen van oppervlakte water systeem. • Het overstortbassin van de riolering wordt beheerd door de gemeente. Rien: • Werkzaamheden: watersysteem besturen, bedienen van objecten en storingen. • Problemen bij het Riebeeck gemaal, doordat AGV geen toegang heeft tot het gebouw en het gemaal niet kan bedienen. Doordat er twee verschillende partijen beheren, zorgt dit voor problemen. • Op de kaart mist een put bij de Minkelestraat en Antonie Fokker weg. • Deel van de acties bij de gemeente en deel van de acties bij AGV is niet handig. • Het primaire water in de Hilversumse Meent wordt door waterschap varend onderhouden. Drijfvuil, grof vuil en botulisme wordt door gemeente gedaan. In principe onderhoud waterschap de natte oever en gemeente de droge oever (dus waterschap van oever tot oever). • Vraag wordt gesteld of oeveronderhoud / beheer ook gezamenlijk kan? • Het water heeft naast z’n primaire waterhuishoudkundige functie ook functies op het gebied van recreatie (o.a. zwemmen, vissen), ecologie en beleving. • Meningsverschil in het baggeren zijn de waterdiepten.

De taak als waterschap, voor de afvoer en zo veel mogelijk ecologie toe te laten. In stedelijk gebied, veel vragen van bewoners omdat ze dan andere functies

64/89

• • •

willen. Dus wat voor het waterschap in orde is, is voor bewoners een knelpunt. Nodig om een norm een afspraken te maken. Bij gemaal Kerkelande (1.2.b) staat slootje er niet op (zie kaart). Het wordt ook niet onderhouden terwijl het wel een onderdeel vormt van het watersysteem; Ook wordt genoemd dat het handig is om bij gedeelde taken / verantwoordelijkheden met één mond naar de bewoners te reageren; Hoe om te gaan met losstaande / niet met het oppervlaktewatersysteem verbonden vijvers, zoals de Kastanje en Berlage vijver?

Laurens: • Hilversumse meent is het enige vastgestelde primaire water. Hier baggeren en maaien we, geen knelpunten voor dat onderhoud. • Onderhoud van het waterschap stopt bij de waterlijn. Droge oevers en beschoeiingen bij de eigenaar. Onderwaterbeschroeiingen, niet in het beheer. • We onderhouden de Hilversumse Meent helemaal, de duikers onder de twee watergangen houden we vrij. Constructief onderhoud van duikers ligt bij de eigenaar. • De onderhoudsplicht van natuuroevers is geregeld. We zouden toe moeten naar een afstemming van de uitvoering van het onderhoud van de natte en de droge oever. Dat is een goede kans om nieuwe samenwerking te bekijken. Jet Lebbing • We (gemeente) reinigen de leidingen als dat nodig mocht blijken. In de oorspronkelijke afspraak, zou dit 50-50% gebeuren. Die verdeling was gebaseerd op de verdeelde functies. Enerzijds voert de leiding water af van het ene oppervlaktewaterlichaam naar het andere (taak waterschap) en anderzijds ontvangt de leiding stedelijk hemelwater (taak gemeente) André • Sterke behoefte aan een hele duidelijke overzichtstekening. Een shp-file met alle watergangen en alle andere objecten die onderdeel zijn van het watersysteem;. • Wij doen waterhuishoud functie en houden zo veel mogelijk rekening met ecologie. Andere functies doen we niet. Wij doen alleen dagelijks onderhoud, groot onderhoud ligt bij de eigenaar.

duikers, maar geen persleidingen. • Waterschap onderhoud wel verbindende duikers tussen bijv. vijvers. Persleidingen die een dergelijke functie vervullen onderhoud het waterschap niet (zitten overigens niet op die manier in het systeem van Hilversum). Koppelleidingen tussen vijvers worden nu door de gemeente gereinigd. Overig: • Taakopvatting stedelijk water: Het waterschap mag alleen maar kosten maken voor het watersysteem. Andere zaken mogen wij geen geld aan uitgeven. Kleine kanttekening; wordt wel enigszins rekening mee gehouden in keuzes. Afspreken waterschap en gemeente, en heldere communicatie naar de bewoners toe.

65/89

• • •

Bevestigen, losstaande vijvers blijft bij de gemeente vanuit andere gemeentes. Er zijn enkele uitzonderingen en dat levert problemen. Secundair water in de schouw; er zijn geen knelpunten vanuit de schouwmeester. In deze opdracht wordt een voorstel gedaan voor overdracht stedelijk water. Aangeven wordt dat het ook nodig is om bij effectuering van de overdracht te beschikken over duidelijk kaartmateriaal en informatie over het onderhoud van de objecten.

Samenvattende discussie over objecten: • Lorentzvijver: deel van het oppervlaktewater systeem, zorgt dat het watersysteem op peil kan worden gehouden. Belangrijke functie in het oppervlakte water systeem, verbonden via leidingen. Vanuit die redenatie: Primair water. • Ook onderdeel van het hemelwaterriool systeem (retentiebekken). • Discussie: fontein om te beluchten, of een sierfontein. Laapersveld en Riebeeck, beluchters overgenomen van Gemeente naar Waterschap. • Oevers van vijvers van de gemeente • Baggeren en maaien door waterschap als het als primair water wordt bestempeld. De vraag is dus in vijvers, om de waterkwaliteit anders is door toevoegen hemelwater. • Waterschap, baggeren vanuit een afvoerfunctie. Dus discussie in baggeren. Dat heeft met de stedelijke functie te maken en ecologie. Een oplossing kan zijn om de kosten 50/50 te verdelen. • 1.1.n niet samenhangend. • 1.1.p bergt maar geen afvoer. Afvoer naar gemengd riool. • Discussie over Hilversumse kanaal (vaarfunctie) en de oude haven. Dat beheer is niet geregeld, er loopt wel een primaire watergang doorheen. Vanuit hydraulisch een goede plek krijgt in het geheel, qua functie is het een vaarweg functie. Ook een belangrijke functie in het afvoeren van water • De Kastanje vijver en de Berlage vijver zijn niet met de rest van het oppervlaktewatersysteem verbonden.

Ze vervullen een functie voor de (hemelwater)riolering. De vijvers zijn wel ecologisch ingericht en vervullen een functie voor de woonomgeving. Vervolg Sweco maakt samen met de projectgroep een rapportage voor de overdracht stedelijk water. Deze rapportage zal nog ter informatie en voor het maken van opmerkingen worden voorgelegd aan deze groep. De planning is om begin volgend jaar een conceptrapportage op te leveren. Als de overdracht bestuurlijk geregeld is, zal er nog een traject volgen om de overdracht te effectueren. Dan is het wenselijk om over goede kaarten en onderhoudsinformatie van objecten te beschikken. Acties: Actie Bestand met weergave greppels naar Sweco sturen Eigendommen weergeven op kaart Tekening van situatie van gemalen bij spoelleiding 1.2e toesturen naar Sweco Onjuistheden op kaart aanvullen, waar mogelijk met kaartmateriaal / schetsen naar Sweco sturen

Wie Freddy Sweco Arthur

Wanneer Voor 15 december Voor 15 december Voor 15 december

Iedereen

Voor 15 december

66/89

Naamgeving van het water

67/89

Bijlage Aanvulling op verslag van Rien Schoonhoven Goedemorgen, Ik denk dat alles redelijk is verwoord wat wij hebben besproken. Wij hebben het onderstaande niet besproken maar zou wellicht wel moeten opgenomen om het verhaal compleet te maken. • In het Hilversum kanaal , langs de Vreelandseweg ( provinciale weg ) zijn door de gemeente Hilversum begin jaren ’90 natuurvriendelijke oevers aangelegd. Ik heb daar geen zaken meer van maar was wel namens het toenmalig waterschap betrokken wat wel en niet mogelijk was. • Het sportpark Loosdrecht is een onderbemalingsgebied waar ook een gemaaltje staat om het waterpeil te beheersen in de watergangen van het sportpark. Dit gemaaltje is in beheer en onderhoud bij de gemeente Hilversum ( overigens worden de watergangen in sportparken wel vaker onderbemalen en die zijn van de betreffende gemeente). • Tussen het Hilversum kanaal en de Vecht zit een sluis ( sluis “Hemeltje) die is beheer en onderhoud bij de gemeente

Met vriendelijke groeten, Rien Schoonhoven Watersysteembestuurder Rayon Oost Telefoon: 0900-9394 E-mail: rien.schoonhoven@waternet.nl

68/89

Bijlage spoelleiding Ontvangen van Arthur Sollman

De spoelleiding voor de overstortbassins Oost kan gevoed worden vanuit het gemaal van waternet aan de Anton Philipsweg (2). (niet Lorenz) De aanvoer hiervan komt wel vanaf Lorenz (1). Om het water op oost te krijgen moet het gemaal aangestuurd worden, en een klep (3) dichtgezet worden. Het water wordt dan naar een gemaaltje bij de zuivering gepompt via persleiding (4).

69/89

Bijlage Goedemorgen, Zoals toegezegd heb ik het stuk toegevoegd met daarin besproken het over het waterbeheer met bijhorende scenario’s van het watersysteem Hilversum - oost. Is dus wel een stuk uit 2010 maar ik denk dat het grotendeels goed is te gebruiken hoe om te gaan met dit watersysteem. Tevens toegevoegd de watergang ( blauw gearceerd) nabij het suppletiegemaal 1.2.b deze watergang stond niet in het overzicht, of het tracé van de gestippelde rode lijn met daarop het persleiding van het suppletiegemaal zo loopt durf ik niet te zeggen. Als jullie nog meer nodig hebben hoor ik het graag , ik vond bij mij op kantoor op Weesperkarspel nog wat werkmappen. Denk wel dat ik het meest relevante eruit heb gehaald.

Met vriendelijke groeten, Rien Schoonhoven Watersysteembestuurder Rayon Oost Telefoon: 0900-9394 E-mail: rien.schoonhoven@waternet.nl

Watergang bij suppletiegemaal

70/89

Aanhef van document, gehele document is beschikbaar

71/89

8 Nota Peilbeheer 2019 In het hoofdstuk afwegingskader wordt bij doelstelling 4: “Doelmatig en kosteneffectief” ingegaan op het beperkt houden van de waterschapslasten door het na streven van een doelmatig en kosteneffectief beheer en onderhoud. In deze bijlage is die paragraaf opgenomen.

72/89

73/89

74/89

9 Vaarwegen

Vaarwegenlijst B als bedoeld in artikel 1.1 van de Waterverordening provincie Noord-Holland

Verder zijn er binnen het beheergebied van Hilversum geen door de provincie aangewezen watergangen aanwezig die onder Waterverordening van de provincie Noord-Holland vallen.

75/89

76/89

77/89

10 Handboek Onderhoud Oppervlaktewater In deze bijlage zijn de hoofdstukken 2, 3 en 4 opgenomen vanuit het “Handboek Onderhoud Oppervlaktewater, 5 maart 2018 “. 2 Veelgebruikte begrippen De begrippen in deze lijst zijn ontleend aan de begrippenlijst uit de Keur van AGV van 2011. Gerechtigde: algemeen gezegd: een persoon die recht op een zaak heeft. Dit kan zijn een eigenaar, erfpachter, opstalgerechtigde, vruchtgebruiker en gebruiker van percelen, waterkeringen, wateren, werken, schepen en drijvende inrichtingen, bergingsvoorzieningen en voorwerpen. Keur: de verordening van het waterschap, met daarin onder meer de verboden en geboden voor het inrichten, het gebruik en het onderhoud van waterkeringen, oevers en wateren. Legger: het openbaar register waarin ligging, richting, vorm, afmetingen en onderhoudsplichtigen van wateren, waterkeringen en andere waterstaatkundige werken staan aangegeven. Hierin zijn ook de begrenzingen aangegeven van kern- en (buiten)beschermingszones van waterkeringen, het keurprofiel en het profiel van de vrije ruimte van waterkeringen. Nat profiel en stromingsprofiel: het natte profiel omvat de breedte van waterlijn tot waterlijn en de volledige diepte van een watergang. Het stromingsprofiel is een berekend profiel en omvat dat deel van het natte profiel dat vrij moet blijven van obstructies om voldoende water aan- en af te kunnen voeren.

De afmetingen van dit profiel zijn per watergang aangegeven in de legger Waterlopen van het waterschap. Het stromingsprofiel wordt daarom ook wel leggerprofiel genoemd. Figuur : Nat profiel en stromingsprofiel

Onderhoud: het in stand houden van wateren en waterkeringen in overeenstemming met de oorspronkelijke of in de legger bepaalde richting, vorm, afmeting en constructie. Twee vormen van onderhoud worden daarbij onderscheiden: Sweco | Verantwoordelijkheden watersysteem Projectnummer: 51006867 Datum: 21-02-2022 Versie: D01 Document referentie: \\nlamsfs004\project\5325\51006867_hilversum_advies_beheer_oppervlaktwateren\02_do_work\rapportage\defini tief2\definitieve rapportage\nl22-648800269-17432.docx

78/89

• •

gewoon onderhoud: maaien, baggeren, snoeien, verwijderen van materiaal en vuil, en herstel van beschadigingen; buitengewoon onderhoud: onderhoudswerkzaamheden van constructieve aard, zoals vervanging en reconstructie en voor waterkeringen ook ophoging en herstel van door verzakking ontstane scheuren en gaten.

Onderhoudsplichtige: de natuurlijke of rechtspersoon die verantwoordelijk is voor het onderhoud van waterkeringen, wateren, oevers, werken, ligplaatsen, of bergingsvoorzieningen voor water of regenwater. Primair water: water waaraan het waterschap een belangrijke functie toekent voor de aan- en afvoer van water en voor waterberging. Secundair water: overig water. Stedelijk water of water in stedelijk gebied: Water in dichtbebouwd gebied. Hieronder wordt verstaan: aaneengesloten opeenvolging van meerdere reeds bestaande bebouwingen met de navolgende bestemmingen (hoofdgroepen): wonen, bedrijf, centrum, cultuur, ontspanning, detailhandel, dienstverlening, kantoor, maatschappelijk, gemengd en/of horeca en waar tevens veelal sprake is van meerdere perceeleigenaren en relatief kleine perceeloppervlakten. Onder dichtbebouwd gebied vallen in ieder geval geen percelen met de bestemmingen agrarisch, bos, recreatie en/of natuur en de daarbij behorende bebouwingen en eventuele nevenfuncties. Stedelijk water of water in stedelijk gebied betreft dus doorgaans water in woonwijken, bedrijventerreinen, dorpskernen en lintbebouwingen. De precieze begrenzingen en uitzonderingen zijn per verantwoordelijkheid nader gedefinieerd (zie paragraaf 5.2.2 :”Ontvangen en verwerken van bagger en maaisel”, 5.4.1 “Wateren vrijhouden van (zwerf)vuil” en 5.4.2 “Botulisme, blauwalg- en exotenbestrijding”).

Vuil: drijf- en zwerfvuil, drijvende of (half) afgezonken voorwerpen en dode dieren en vissen. Watergang: lijnvormig water: rivier, kanaal, vaart, gracht, tocht, sloot en singel. Kostenveroorzakersbeginsel: Dit principe houdt in dat degene die activiteiten verricht financieel verantwoordelijk is voor het voorkomen, beperken en zo nodig ongedaan maken van nadelige gevolgen van die activiteiten. Profijtbeginsel: het principe dat iemand die voordeel heeft van het gebruik van bepaalde goederen of diensten naar evenredigheid van zijn of haar profijt bijdraagt aan de kosten.

79/89

3 Gezamenlijke uitgangspunten De gemeenten in AGV-gebied en het waterschap werken bij het onderhoud van het oppervlaktewater en de bijbehorende infrastructuur met de volgende gezamenlijke uitgangspunten. In de navolgende hoofdstukken worden deze uitgangspunten uitgewerkt in afspraken. • Waternet en gemeenten verrichten onderhoud op basis van eigen onderhoudsconcepten en ambitieniveaus; • De taakverdeling tussen waterschap en gemeenten geldt voor het gehele beheersgebied van het waterschap Amstel, Gooi en Vecht gelijk, tenzij sprake is van bijzondere of uitzonderlijke omstandigheden (maatwerk); • De vigerende wet- en regelgeving vormt de basis voor de afspraken in dit handboek; • Bijlage 1 bevat de relevante beleidskaders en wettelijke kaders en instrumenten, van lokaal tot internationaal niveau; • Gemeenten en waterschap werken samen waar dat voordeel oplevert. Hiertoe zoeken zij elkaar zo vroeg mogelijk op in processen waarin zij beide een taak hebben; • Gemeenten en waterschappen kunnen nadere afspraken maken over het beheer en onderhoud van oppervlaktewater. Generieke afspraken over het beheer en onderhoud van oppervlaktewater staan in dit handboek. Specifieke afspraken per project of gemeente (maatwerkafspraken) worden op een andere wijze vastgelegd. Bij het maken van maatwerkafspraken staan de partners open voor elkaars wensen en/of ideeën.

Deze afspraken kunnen ook inhouden dat gemeenten en waterschap tegen vergoeding bepaalde taken van de ander uitvoeren; • Afspraken zijn nuttig en gewenst indien ze bijdragen aan één of meerdere onderstaande aspecten: o het verlagen van de totale kosten voor de overheid; o het verhogen van de kwaliteit van de leefomgeving en/of het watersysteem; o het verminderen van de versnippering van beheer- en onderhoudstaken; o het vergroten van duidelijkheid voor waterschap, gemeenten en bewoners en bedrijven; o het optimaal voldoen aan de ontwerpeisen van gemeente en waterschap (bij de aanleg of aanpassing van waterinfrastructuur); o het optimaal benutten van beschikbare kennis en/of capaciteit; o het verminderen van overlast van werkzaamheden aan/in het oppervlaktewater. • De partners brengen elkaar voorafgaand op de hoogte van voorgenomen beleidswijzigingen op het gebied van oppervlaktewaterbeheer en onderhoudstaken en stellen elkaar ; • in de gelegenheid hierop te reageren; • Bij onduidelijkheden over de verdeling van taken of de uit te voeren werkzaamheden, nemen gemeenten en waterschap contact met elkaar op om deze onduidelijkheden weg te nemen; • De afspraken in dit handboek zijn afspraken tussen de gemeenten in het AGV-gebied en het waterschap AGV. Andere partijen kunnen zich er niet op beroepen.

80/89

Samenvatting afspraken

81/89

82/89

11 Onderhoudskosten Tabel gebruikte kentallen onderhoud

Oppervlaktewater

eenheidsprijs

eenheid

Maaien en afvoeren machinaal

€

0,15

Maaien en afvoeren

€

0,40

Vuilvissen laden en lossen Baggeren (dikte 0,2 m frequentie eens per 10 jaar)

m1 €

35,-

€

1.170,00

Per gemaal

€

3,00

Kunstwerken Reiniging en onderhoud gemaal Bronpomp/Grondwaterpomp Afsluiter Beluchtersvijver Leidingen Reinigen (eens per 5 jaar)

Tabel geschatte kosten kunstwerken

Aanduiding op kaart

Naam kunstwerk

1.2a

Vijzelgemaal Frans Kampweg

kosten per jaar (onderhoud en inspectie) € 1.170,00

1.2b

Suppletiegemaal Kerkelanden met inbegrip van persleiding naar overstortduiker

€

1.2c

Gemaal Riebeeck

1.2d

Suppletiegemaal vijver O. Romerolaan/Mickey Mousevijver

€

1.170,00

1.2e

Vijzelgemaal Lorentzvijver

€

1.170,00

1.2f

Suppletiegemaal Lutherhofvijver

€

1.170,00

1.2.g

Gemaal sportpark Loosdrecht

1.2.h

Sluis 't Hemeltje (Hilversums kanaal en de Vecht)

1.2.i

Gemaal Huydecopersweg

€

1.2.j

Grondwaterpomp Kastanjevijver

1.2.k

Opvoergemaal Kastanjevijver

€

1.2.l

afsluiter Mussenstraat (richting Annas's Hoeve)

1.170,00

1.170,00 1.170,00

83/89

Tabel Geschatte onderhoudskosten leidingen

Naam leiding

Kosten per leiding*

Kosten per jaar

koppelleiding Van Riebeeckvijver - vijvers Anna’s Hoeve

€ 1.200,00

€

240,00

koppelleiding Laapersvijver - Van Riebeeckvijver

€ 2.811,00

€

562,20

koppelleiding Laapersvijver- bekken Laapersveld Zuid

€ 1.935,00

€

387,00

€ 3.480,00

€

696,00

€ 2.778,00

€

555,60

€ 1.866,00

€

373,20

afvoerleiding Hilversumse Meent Oost naar Hilversumse Meent Noord

€1.137,00

€

227,40

aan/afvoerleiding MickeyMousevijver, Oscar Romerovijver en Lutherhofvijver deel a

€1.551,00

€

310,20

€5.676,00

€

1.135,20

deel a deel b koppelleiding Van Riebeeckvijver - ‘t Ven deel a deel b deel c afvoerleiding Joh. Husvijver naar Gooise Vaart deel a deel b afvoerleiding Berlagevijver naar gemengd riool Jac. Van Campenlaan deel a deel b deel c

deel b deel c hoofdleiding Kerkelandenlaan (vijver Kerkelandenlaan naar Hilversums Kanaal) deel a deel b deel c *Onderhoudsfrequentie is eens per 5 jaar.

84/89

Tabel Geschatte onderhoudskosten baggeren oppervlaktewater Oppervlaktewater Hilversum

Aanduiding op kaart

Naam

Oppervlakte water [m2]

baggeren

per jaar €

per m3

0,20

10 1.1.a

Hilversumse Meent Noord

€

2.347

€

6.691

€

34.205

€

18.152

€

6.951

€

3.102

€

2.218

€

560

€

2.181

€

1.205

€

3.833

€

2.478

€

4.854

€

8.509

€

8.750

€

308.000

€

4.319

€

6.230

€

33.713

€

280

frequentie

3.353 1.1.b

Hilversumse Meent oost 9.558

1.1.c

Hilversumse Meent west 48.864

1.l.d

vijvers Joh. Huslaan/Kerkelandenlaan 25.932

1.1 .e

Laapersvijver 9.930

1.1.f

Van Riebeeckvijver 4.432

1.1.g

Watergat Laapersveldzuid 3.168

1.1.j

vijver Arena 800

1.1.k

vijver Oscar Romerolaan 3.115

1.1.1

Mickey Mousevijver 1.721

1.1.m

Lorentzvijver 5.475

1.1.n

Kastanjevijver 3.540

1.1.o

Vijver Luherhof 6.934

1.1.p

Berlagevijver 12.155

B.2.2.

Oude Haven

B.2.2a

Oude Loswal

12.500 onderdeel van B.2.2

B.2.4

Beresteinse Vaart

onderdeel van B.2.2

B.3.1

Hilversums Kanaal 440.000

B.4.1

Wateren sportpark Loosdrecht 6.170

C.2.3

t Ven achter Diependaalselaan 8.900

C.2.5/C.2.6

Vijvers Anna's Hoeve 48.162

D.6

Tienhovenskanaal 400 nog te realiseren

E.1

waterberging Huydecopersweg

E.2

Wateren Spanderwoud

€

1.1.o

watergang nabij het suppletiegemaal 1.2.b Kerkelande

€

106.034

151477

waterschao

85/89

446170

€

312.319

gemeente

86/89

12 Verslag veldbezoek 16 februari 2022 Verslag veldbezoek beheer oppervlaktewater Hilversum 16 februari 2022 9:00 – 12:00 Algemene bevindingen: • De taakverdelingen moeten vooral duidelijk worden. Als een bewoner belt over een waterprobleem moet duidelijk zijn wie dat oppakt; • Voor waterschap en gemeente is de onder houdbaarheid belangrijk. Zij hebben daar een verschillend inzicht in. Voor het overnemen van het onderhoud door het waterschap zijn (beperkte) aanpassingen nodig. Bijvoorbeeld voor de toegankelijkheid van materieel en voor de afvoer van verzameld materiaal; • Om verantwoordelijk te kunnen zijn voor een systeem is het essentieel dat er ook toegang tot het systeem mogelijk is ( qua informatie en fysieke toegang); • Bij het effectueren van de eventuele overdracht zijn nadere uitwerkingen nodig op object niveau. Algemene indruk is dat deze uitwerkingen weliswaar op detail niveau tot discussies zullen leiden, maar er geen onoverkomelijke punten zijn genoemd. • Aangegeven wordt dat het huidige rapport de verdeling van de verantwoordelijkheden zal aangeven en dat in het vervolg die verdeling op objectniveau zal worden uitgewerkt. Dit verslag zal in dat rapport worden opgenomen, zodat de genoemde punten behouden blijven voor het vervolg. • In dit verslag zijn de genoemde punten zo goed als mogelijk opgeschreven.

Het is echter inherent aan een veldbezoek dat we vast niet alle genoemde punten hebben opgeschreven. Daarom vragen we om het verslag aan te vullen of ons apert per mail aanvullende punten toe te zenden. Deze nemen we dan ook nog mee. 1. Gemaal Diependaalselaan • Nu rioolgemaal, met de uitbereiding Huydecopers komt er een extra pomp bij van HWA naar Huydecopers. Deze heeft een functie in het watersysteem. Onduidelijkheid of deze uitbreiding bij het systeem van Hilversum of AGV gaat horen. Hoe wordt dit functioneel ingepast als het beheer bij AGV komt te liggen? 2. Gemaal Riebeeck • Aanpassen precieze locatie op kaart persleiding van Riebeeckgemaal naar Anna’s hoeve. • Behoefte aan duidelijkheid over het precieze functioneren. Wanneer gaat de pomp van de persleiding precies aan. Hoe werkt de besturing van de regelput op de Mussenstraat precies, heeft betrekking tot het peil bij Anna’s Hoeve. Behoefte aan peilmetingen over verschillende plekken. • Als er wordt overgedragen, twee functies in een ruimte, hoe werkt dat in praktijk. Een efficiëntie slag nodig in functionaliteit.

87/89

3. Riebeeckvijver • Op dit moment onderhoud: baggeren, maaien, vuil verwijderen, schoont bij water planten, verwijderen exoten en algen. • Roosters schoonhouden doet Gemeente. • Voldoet niet aan eisen in onder houdbaarheid volgens AGV, geen te waterlaat plaats. Te steil talud. Afval moet worden opgehaald door de gemeente, geen plek om dit te doen. • Er is hier behoefte aan duidelijkheid. Nu wordt de Gemeente gebeld als er problemen of klachten zijn, is het onderhoud reactief. Reactiesnelheid is nu hoger bij de gemeente. Gevoel dat de verantwoordelijk steeds bij iemand anders wordt neergelegd. • Verschil in eisen voor onder houdbaarheid tussen beide partijen. Voorbeeld, als AGV met een trekker komt om een vijver te schonen. Krijgen ze klachten dat ze het plantsoen van de gemeente hebben beschadigd. Vanuit AGV heerst het idee: qua efficiëntie kan de gemeente dit beter zelf doen. • Behoefte aan gezichten bij namen, weten wie te bellen bij beide organisaties. (actie van maken) 4. Regelput Mussenstraat • Onduidelijkheid over precieze functioneren. Aanpassen in kaart. • Oorsprong ligt bij afsluiters voor calamiteiten. Om vervuiling tegen te gaan kan met regelbare schuif leiding worden afgesloten. 5. Oude Haven • Last van veel bladvuil door bomen. Oever steil, weinig plekken als te water laat plaatsen volgens AGV. • Is gesaneerd door de Gemeente in het verleden.

Gemeente is druk met het grootvuil en drijfvuil verwijderen. • De ambitie is om meer parkmanagement toe te passen om erosie tegen te gaan. • Intensief gebruik door buurtbewoners. Veel klachten en tegenspraak bij eventuele veranderingen. • Functie van de Oude Haven, vasthouden of afvoeren. Er is geen aanvoer vanuit HWA of andere wateren. Combinatie van grond en regenwater. 6. Overige opmerkingen: • Toevoegen grondwaterpomp Arena vijver. • Toevoegen greppen bij ’t ven, deze wordt nu onderhouden door Gemeente Hilversum. • Vraag over natuurvriendelijke oevers. Droge profiel en beschoeiing door de Gemeente en natte profiel door het waternet. • Huydecopers en ’t Ven zijn infiltratie gebieden, ‘overloopgebied’ staat droog in de zomer. • Bij de kastanje vijver, hoort de grondwaterpomp niet bij AGV. • Op verschillende plekken zijn er exoten. Deze verantwoordelijkheid ligt volgens het handboek bij de Gemeente. Discussie wanneer hoort iets bij maaien, wanneer hoort iets bij exoten bestrijden.

88/89

13 Kaart Apart bijgevoegd.

89/89

Objectenkaart advies overdracht verantwoordelijkheden oppervlaktewateren Hilversum Versie: definitief Datum: 21-2-2022

E.2

1.1.p 1.3.1.f

1.1.m

1.3.2.e

1.2.e b.2.4 b.2.2.a

1.3.1.e

1.2.l

b.2.2

1.3.1.a

1.3.3

1.3.1.i

C.2.5

1.1.f 1.3.2.c

1.3.1.b

1.2.c

1.1.d 1.1.q

1.2.f

1.1.l 1.3.1.h

1.1.o

1.1.e

1.2.b

1.3.1.d 1.3.1.c

1.2.d 1.1.k

1.2.i 1.2.k 1.1.n 1.2.j

1.3.2.d

1.1.g

1.1.j 1.3.1.d

C.2.3 1.3.2.j

E.1

1:10000

Legenda Oppervlakte wateren in handen van derden

Gerealiseerd

Advies kunstwerken Hilversum ter overdracht aan AGV

Oppervlakte wateren ter overdracht aan AGV

Te realiseren

Overgangspunten riolering

Voorstel leiding

Greppels, sloten en watergangen (Gemeente Hilversum) Gemeente grens

25 ha

0,25

0,5

1,5

Kilometers 2

← Vorig deel

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Hilversum&id=0e7f203f-87de-445e-85c4-a2831b2e649d