Collegebrief inzake Aanbieding jaarstukken 2020

40

JAARSTUKKEN 2020 GEMEENTE HILVERSUM | 41

2. Programma verantwoording

41

JAARSTUKKEN 2020 GEMEENTE HILVERSUM | 42

Programma 1: Wonen en leven

Betrokken partijen Voor het realiseren van de bestuurlijke opgave werken wij samen met inwoners, ondernemers, bedrijven, instellingen en maatschappelijke organisaties. De belangrijkste betrokken partijen binnen het programma Wonen en leven zijn:  Regio Gooi en Vechtstreek (verbonden partij) en omliggende gemeenten  Goois Natuur Reservaat (GNR) (verbonden partij)  Omgevingsdienst Flevoland Gooi en Vechtstreek (OFGV) (verbonden partij)  Provincie Noord-Holland  Erfgoedorganisaties  Woningcorporaties  Culturele organisaties  Sportverenigingen  Sportservice Noord-Holland  Stichting Centrum Hilversum  Uitvaartstichting Hilversum  (Commerciële) vastgoedpartijen  Huurdersorganisaties  Provincie Utrecht  Busvervoerders (Connexxion, Syntus)  ProRail  Rijkswaterstaat

42

JAARSTUKKEN 2020 GEMEENTE HILVERSUM | 43

Kaderstellende nota's Bodem, water, riolering  Gemeentelijk Watermanagementplan GWP (2020)  Keur AGV 2011, inclusief bijbehorende en/of later vastgestelde Vrijstellingen en Beleidsregels  Structuurvisie Ondergrond (landelijk, 2015)  Verordening havengelden (2020)  Verordening rioolheffing (2020) Milieu en duurzaamheid  Visie ‘Hilversum Klimaatneutraal 2050’ (2012)  Uitvoeringsprogramma: Duurzaam Hilversum 2016-2020 (2016)  Dierenwelzijnsbeleid Hilversum (2016)  Regionaal Uitvoeringsplan Huishoudelijk afval 2015-2020 (2016)  Verordening afvalstoffenheffing (2020)  Actieplan Geluid (2013)  Provinciale Milieuverordening (tranche 8) Bereikbaarheid  Structuurvisie Hilversum 2030 (2013)  Parkeerverordening Hilversum (2018)  Structuurvisie Verkeer en Vervoer 2030 (2016)  Herziening laadpalenbeleid (2015)  Verordening parkeerbelastingen (2020)  Verordening Mobiliteitsfonds Hilversum (2009)  Wijziging verordening Mobiliteitsfonds Hilversum 2009 (2019) Groen en begraafplaatsen  Nota Impuls voor extra groen in Hilversum (2016)  Groenbeleidsplan 2030 (2013) Wonen  Structuurvisie Hilversum 2030 (2013) Openbare ruimte  Visie Hilversum Buiten (2004)  Handboek Beheer Hilversum Buiten (2009)  Handboek Inrichting Hilversum Buiten (2009) Wonen  Lokale Woonvisie Hilversum 2016-2020 (2016)  Regionale Woonvisie Regio Gooi en Vechtstreek 2030 (2016)  Regionale

Huisvestingsverordening Gooi en Vechtstreek (2015)  Doelgroepenverordening Hilversum (2020)

43

JAARSTUKKEN 2020 GEMEENTE HILVERSUM | 44

Mooie stad Hilversum is een compacte stad, gelegen in een oase van groen. Om die waardevolle positie te behouden bouwen wij alleen binnen de bebouwde omgeving. Daarbij zoeken we constant naar de juiste balans tussen ruimte voor wonen en ruimte voor werken. Hilversum is een gewilde woonstad. Er is een grote vraag naar woningen, waarbij de gemeente nadruk legt op het sociale en het middeldure huursegment. Hilversum blijft de komende jaren bouwen en zoekt hier de samenwerking met regiogemeenten en woningbouwcorporaties. Tegelijkertijd zijn we ook een gemeente waar gewerkt wordt. Om bedrijvigheid een impuls te geven jagen we een groot aantal ruimtelijke opgaven aan, zoals in het stationsgebied, postcodegebied 1221, Crailo en Arenapark.

Prestatie-indicatoren Nr. Wettelijk Indicator

Streef waarde

Realisatie 2020

Bron

Nee

Aantal per jaar opgeleverde (koop)woningen voor 1- en 2-persoonshuishoudens

1000 (2022)

1.076 (gem. 269 p/jr)

Woonmonitor

Nee

Aantal per jaar opgeleverde sociale huurwoningen

1/3 van totaal aantal opgeleverde woningen (was 304)

112

Woonmonitor

Nee

Waardering van het onderhoud van de openbare ruimte

7,5

7,2

Hilversum Monitor

Nee

Aantal per jaar opgeleverde (koop)woningen in het middensegment

1/2 van totaal aantal opgeleverde (koop)woningen

28

Woonmonitor

Nee

Aantal sociale huurwoningen

11.455

11.453

Woonmonitor

035

Ja

Gemiddelde WOZ-waarde (maal duizend euro)

Geen streefwaarde

337

CBS

036

Ja

Nieuw gebouwde woningen, aantal per 1.000 bestaande woningen

8,0

12,1 (2019)

Gemeente Hilversum

De opgenomen streefwaarde voor 1- en 2 persoonshuishoudens in 2022 heeft geen betrekking op de per jaar opgeleverde woningen. In het coalitieakkoord is afgesproken dat de woningvoorraad in 4 jaar tijd met 1.000 woningen voor 1- en 2-persoonshuishoudens wordt uitgebreid. Dit kan zijn: gerealiseerd (opgeleverd) tijdens deze collegeperiode dan wel vastgelegd in "harde" ruimtelijke plannen. Op 24 september 2020 is de raad geïnformeerd dat de tussenstand halverwege 2020 op 708 lag. In de collegebrief van maart 2021 is aan de raad gemeld dat het doel op peildatum 1 maart 2021 bereikt is: er zijn 1.076 woningen voor 1- en 2 persoonshuishoudens gerealiseerd of vastgelegd in plannen. Overigens zijn er in het jaar 2020 in totaal 304 woningen opgeleverd.

44

JAARSTUKKEN 2020 GEMEENTE HILVERSUM | 45 In 2020 zijn er geen koopwoningen opgeleverd in het middensegment. Daarentegen zijn er wel 28 huurwoningen in het middensegment opgeleverd in 2020.

Ambitie met activiteiten 1.1.1. Ruimtelijke ordening Samen met inwoners, bedrijven en instellingen een veilige en gezonde fysieke leefomgeving creëren en in stand houden. De instrumenten uit de Omgevingswet die hiervoor beschikbaar zijn worden door de gemeente ingezet.

Activiteiten

● Opstellen en vaststellen van een Omgevingsvisie 2040 samen met inwoners, bedrijven en maatschappelijke instellingen. ● Voortzetten van pilotprojecten met het Omgevingsplan: bestemmingsplannen met verbrede reikwijdte opstellen voor het Noordwestelijk Villagebied en postcodegebied 1221. ● Vormgeven van de bouwsteen Gezondheid In Omgevingswet. We stellen vast hoe en in welke vorm we gezondheid integraal meenemen in ontwikkelingen binnen het fysieke domein. ● Trekken van verschillende gebiedsontwikkelingen en bouwprojecten: stationsgebied, drie ontwikkelprojecten in postcodegebied 1221, Arenapark. ● Faciliteren van verschillende gebiedsontwikkelingen en bouwprojecten: Crailo, Philipslocatie, LTS locatie, 8-10 private ontwikkellocaties postcodegebied 1221, voltooiing Groene Schakel. ● Uitvoeren van verschillende gebiedsontwikkelingen en bouwprojecten: Huydecopersweg, A27, Anna’s Hoeve, Egelshoek, Lucent, Monnikenberg. ● Inzichtelijk maken van de regels en mogelijkheden voor gevelreclame door ondernemers.

Toelichting op activiteiten Tot maart 2020 heeft de gemeente actief uitvoering gegeven aan het plan van aanpak omgevingsvisie (september 2019), bijvoorbeeld door het in beeld brengen van relevante trends en ontwikkelingen en verkennende gesprekken in alle wijken. Tegelijk heeft het college in 2020 gewerkt aan het positioneren van de grote gebiedsontwikkelingen in Hilversum in bovenregionaal verband. Een voorstel om dat verder te onderzoeken, was naar oordeel van de raadscommissie medio 2020 niet rijp voor besluitvorming. College en raad hebben uitgesproken het vervolggesprek over de toekomstige stedelijke ontwikkeling te willen voeren in het kader van de omgevingsvisie. Een intensieve betrokkenheid van de samenleving is de basis voor het plan van aanpak. Het proces van de omgevingsvisie heeft met het (landelijk) uitstellen van de omgevingswet enige vertraging opgelopen. Het met bewoners opzetten van de gewenste vorm voor de inspraak was complex maar inmiddels is het voorstel met een raadsbesluit bekrachtigd. Voor het postcodegebied 1221 is gestart aan het opstellen van een bestemmingsplan met verbrede reikwijdte (ofwel BP met VR) dit zal in het najaar van 2021 ter vaststelling worden voorgelegd aan de raad (een BP met VR is een tussenproduct als opmaat naar het omgevingsplan).

Voor het Noordwestelijk villagebied zal geen BP met VR gemaakt worden, maar wordt er direct, volgend op de omgevingsvisie, een omgevingsplan opgesteld. Er is een eerste stap gemaakt voor de omgevingsvisie op basis van de ‘Foto van de stad’ en daarbij is ook het thema gezondheid benoemd. Daarnaast is gezondheid als thema opgenomen in het BP met

45

JAARSTUKKEN 2020 GEMEENTE HILVERSUM | 46 VR voor 1221 maar in verband met de vertraging van de omgevingsvisie zijn er nog geen concrete resultaten te melden. In het najaar van 2020 is door de raad het bestemmingsplan met beeldkwaliteitsplan voor het Stationsgebied vastgesteld. Het Masterplan voor de doorontwikkeling van het Arenapark is in juli 2020 vastgesteld. Voor Crailo is een bestemmingsplan opgesteld dat inmiddels in procedure is gebracht. Voor de Philipslocatie is een stedenbouwkundig plan in de stuurgroep vastgesteld dat wordt uitgewerkt tot een bestemmingsplan met beeldkwaliteitsplan. Voor de Kleine Spoorbomen is voor de nadere uitwerking een voorkeursalternatief geformuleerd en in 1221 zijn meerdere intentieovereenkomsten voor ontwikkellocaties afgesloten. Ook is in 1221 een aantal pleinen geselecteerd die zullen worden vergroend. Het project Egelshoek is afgerond en afgesloten en bij HOV in ’t Gooi is na een lange voorbereiding de uitvoering van het hoofdcontract gestart. In 2020 is ook gestart met de verduidelijking van de welstandskaders. Daarbij zijn in eerste instantie tegenstrijdigheden en onjuistheden weggenomen en is eind 2020 gestart met een betere duiding ten aanzien van de regels voor gevelreclame, dit zal in 2021 worden afgerond.

Financiële analyse Bedragen x € 1.000 (- = voordeel, zonder teken = nadeel) Lasten

Baten

Saldo

Begroting na wijziging

3.131

-316

2.815

Realisatie

3.062

-172

2.889

-69

144

75

Verschil (realisatie t.o.v. gewijzigde begroting)

Vanwege vertraging in de invoering van de Omgevingswet en de daarmee samenhangende Omgevingsvisie zijn eerder geplande participatietrajecten niet uitgevoerd. Hierdoor is het budget niet volledig in 2020 uitgegeven. De raad wordt daarom middels een overhevelingsvoorstel gevraagd het resterende budget van € 152.000 over te hevelen naar 2021. Door vertraging bij het afsluiten van de intentieovereenkomst voor het Arenapark is het budget voor het opstellen van het stedenbouwkundig plan niet geheel uitgegeven. De raad wordt daarom verzocht om het resterende budget van € 199.000 over te hevelen naar 2021. Het college heeft ingezet op het verhalen van kosten die door de gemeente moeten worden gemaakt om een project of grondexploitatie mogelijk te maken; een lager aantal afgesloten anterieure overeenkomsten dan verwacht zorgt voor een nadeel van € 246.000.

1.1.2. Wonen en bouwen Het bouwen aan en vernieuwen van de stad samen met marktpartijen en corporaties, waarbij de gemeente een stimulerende rol heeft teneinde dit mogelijk te maken.

46

JAARSTUKKEN 2020 GEMEENTE HILVERSUM | 47

Activiteiten

● Stimuleren en faciliteren van de uitbreiding van de woningvoorraad om te komen tot de gewenste 1000 extra woningen voor één- en tweepersoonshuishoudens. ● Inzetten op het minimaal op peil houden van de sociale woningvoorraad en het verhogen van het aanbod van middenhuur woningen. ● Ruimte bieden aan nieuwe woon- en verblijfsvormen (o.a. voor starters, internationals, studenten en ouderen). ● Doorontwikkelen van een (regionale) samenwerkingstafel met woningcorporaties en marktpartijen voor het realiseren van de bouwopgaven. ● Mede uitvoeren van het project senioren Wooncoach en daarmee bijdragen aan goed wonen voor senioren en doorstroming op de sociale huurmarkt. ● Opstellen van randvoorwaarden in het kader van de energietransitie bij nieuwbouw en verbouw. ● Toezicht houden op bouwen en wonen ● Actueel houden van basisregistratie adressen en gebouwen (BAG). ● Verstrekken van omgevingsvergunningen.

Toelichting op activiteiten Het college laat met de introductie van de Teller van Heller zien wat de actuele stand van zaken is op weg naar de geplande 1.000 woningen voor een- en tweepersoonshuishoudens. De teller laat zien dat we goed op weg zijn en naar verwachting de ambitie van 1.000 woningen ruimschoots zullen weten te behalen. Tot en met maart 2021 zijn 714 woningen gerealiseerd, terwijl al 362 in het bestemmingsplan zijn opgenomen om te worden gerealiseerd. De raad is hierover door middel van een collegebrief (1 maart 2021) geïnformeerd. Het opstellen van randvoorwaarden voor de energietransitie bij nieuwbouw en verbouw is nog niet afgerond. We zijn eind 2020 gestart met het opstellen van een Leidraad duurzaam bouwen en ontwikkelen in Hilversum. Deze gaat het overzicht bieden in de verschillende randvoorwaarden en ambities van de gemeente voor een duurzame gebouwde omgeving. Zo gaat dit instrument het bewoners en ontwikkelaars gemakkelijker maken om goed rekening te houden met het bestaande duurzaamheidsbeleid. Deze leidraad wordt ook afgestemd met het Monumenten- en Welstandsbeleid. Het Welstandsbeleid zal in de loop van 2021 hierop worden aangepast.

In het Startdocument voor de Transitievisie Warmte heeft de raad vastgesteld dat ‘bij toekomstige gebiedsontwikkeling de mogelijkheden onderzocht worden om bij te dragen aan het aardgasvrij maken en renoveren van gebouwen. Ook verkennen we de kansen met de omliggende gebieden om de uitgangspunten van de Transitievisie Warmte te realiseren in het nieuw te ontwikkelen gebied’. Dit wordt nader uitgewerkt in de TVW die de raad eind 2021 voorgelegd zal krijgen. Het Rijk scherpt intussen de energieprestatiecoëfficiënt (EPC) steeds verder aan, vooral op basis van de Renewable Energy Directive II van de EU. Nieuwbouw moet vanaf 1 januari 2021 (bijna) energieneutraal zijn (BENG) en in de loop van 2021 worden ook duurzaamheidseisen voor renovatie opgenomen in het Bouwbesluit/Besluit bouwwerken leefomgeving. De gemeente werkt regionaal samen aan de energietransitie. Dit heeft 2020 onder meer geresulteerd in het tot stand komen van het regionale Energiedienstenbedrijf (EDB). Dat is gericht op de verduurzaming van bestaande gebouwen. Onderdeel van het aanbod is de ontwikkeling van ‘product markt combinaties’. Dat zijn passende en leverbare verduurzamingspakketten voor de meest gebruikelijke typologieën woningen, zoals VVE’s en jaren zeventig woningen.

Met het EDB denken we een belangrijke schakel te hebben in de keten van de vraag van bewoners en bedrijven naar verduurzaming van hun pand naar het daadwerkelijk realiseren daarvan.

47

JAARSTUKKEN 2020 GEMEENTE HILVERSUM | 48

De samenwerkingstafel als benoemd in het coalitieakkoord van 2019 heeft in dat jaar twee keer plaatsgevonden. Samen met woningcorporaties, ontwikkelaars en een makelaar is gesproken over de opgaven op de woningmarkt. In 2020 is er geen samenwerkingstafel georganiseerd. De betrokkenen zagen in de vorm waarop de samenwerkingstafels in 2019 hebben plaatsgevonden geen meerwaarde. In 2020 hebben we er daarom voor gekozen om geen aparte samenwerkingstafel meer te organiseren maar de stakeholders te betrekken wanneer daar een duidelijke aanleiding is, zoals we in 2020 hebben gedaan bij de woonvisie. Het project met betrekking tot de senioren wooncoach liep heel goed en is daarom verlengd in 2021. Wel zijn er als gevolg van de coronamaatregelen veel huisbezoeken niet doorgegaan.

Financiële analyse Bedragen x € 1.000 (- = voordeel, zonder teken = nadeel) Lasten

Baten

Saldo

Begroting na wijziging

4.082

-1.983

2.099

Realisatie

4.553

-2.076

2.477

471

-93

378

Verschil (realisatie t.o.v. gewijzigde begroting)

De Commissie voor Welstand en Monumenten toetst aanvragen voor bouwactiviteiten aan de criteria van de Nota Welstand en adviseert Burgemeester & Wethouders daarover. Door de gestegen bouw- & vernieuwingsactiviteiten en toegenomen complexiteit van de plannen waren de kosten voor de Commissie inclusief specialistische kennis en advisering voor 2020 te laag geraamd. Deels is dit in de begroting 2021 aangepast, deels zal dit via een voorstel in de kadernota 2021 worden voorgesteld te repareren. Om de prestatieafspraken en woonvisie te kunnen realiseren wordt de raad gevraagd om bij de vaststelling van de jaarrekening 2020 een bedrag van € 69.000 over te hevelen naar 2021. Bouwen dient te gebeuren op veilige grond en daarvoor waren incidentele budgetten aangevraagd. Er was in 2020 minder reden tot het uitvoeren van noodzakelijke bodemonderzoeken omdat de grond schoner was dan verwacht; ook waren minder historische onderzoeken noodzakelijk.

1.1.3. Begraafplaatsen en crematoria De Uitvaartstichting exploiteert alle gemeentelijke begraafplaatsen en het crematorium in Hilversum. De gemeente stuurt op een hoog kwaliteitsniveau van de dienst begraven en cremeren en op het behoud van de monumentale uitstraling van de begraafplaatsen. Sturingsmogelijkheid heeft de gemeente via de Raad van Toezicht en de begroting en jaarrekening van de Uitvaartstichting.

Activiteiten

● Onderhouden van de gebouwen op de begraafplaatsen volgens de meerjarenonderhoudsplanning. ● Onderzoeken van huisvestingsoplossingen voor het personeel van de Uitvaartstichting. ● Uitvoeren asbestsanering op Noorderbegraafplaats en Bosdrift aan de hand van beheersplannen.

48

JAARSTUKKEN 2020 GEMEENTE HILVERSUM | 49

Toelichting op activiteiten Het onderzoek voor de huisvesting voor de uitvaartstichting is afgerond met als voorstel het gebouw de Bosdrift in te zetten voor de huisvesting van personeel. Dit heeft in maart 2020 via een raadsbesluit geleid tot een interne verbouwing van het gebouw. De verbouwing is in augustus van 2021 gereed waarna gestart wordt met de verhuizing van de uitvaartstichting. De sanering van de gronden van de Noorderbegraafplaats en de Bosdrift is in september van 2020 afgerond.

Financiële analyse Bedragen x € 1.000 (- = voordeel, zonder teken = nadeel) Lasten

Baten

Saldo

Begroting na wijziging

689

-536

153

Realisatie

733

-511

222

Verschil (realisatie t.o.v. gewijzigde begroting)

45

24

69

Het onderhouden van gebouwen op de begraafplaatsen heeft binnen de gestelde financiële kaders plaatsgevonden.

49

JAARSTUKKEN 2020 GEMEENTE HILVERSUM | 50

Levendige stad Een levendig, divers en bruisend Hilversum maakt de stad aantrekkelijk. De uitdaging is om de goede ingeslagen weg verder uit te bouwen. Een hoge kwaliteit van de culturele en sportieve voorzieningen en het cultureel erfgoed zorgt voor een prettig woon- en leefklimaat. Zij vormen samen met de evenementen een belangrijke factor voor een aantrekkelijk vestigingsklimaat. Evenementen vergroten de bekendheid van Hilversum en zorgen voor ontmoeting. Het aantal evenementen neemt toe, waarbij het centrum de centrale plek voor beleving is. Op regionaal niveau zetten we ons in om meer toeristen richting Hilversum te trekken. Hiervoor ligt samenwerking op het niveau van de Metropoolregio Amsterdam en met de regio Utrecht voor de hand. Van het streven om meer toeristen te trekken is door de coronapandemie weinig gerealiseerd. Met name de culturele- en toeristische sector zijn zwaar getroffen door de getroffen maatregelen om de pandemie te bestrijden (zie hiervoor ook de coronaparagraaf).

Prestatie-indicatoren Nr. Wettelijk Indicator

Streef waarde

Realisatie 2020

Bron

Nee

Percentage inwoners dat vindt dat er ≥ voorgaand voldoende mogelijkheden zijn voor sport en jaar (2019 = recreatie 73%)

73%

Hilversum Monitor

Nee

Percentage inwoners dat tevreden is over het evenementen aanbod

g.g.

Hilversum Monitor

Nee

Aantal overtredingen geluidsoverlast

10

Gemeente Hilversum

Nee

Percentage inwoners dat tevreden is over ≥ voorgaand 67% Hilversum Monitor de sportvoorzieningen jaar (69%) en/sportmogelijkheden Percentage inwoners ouder dan 19 jaar dat 59% (2020) Nog niet Gezondheidsmonitor voldoende beweegt volgens de NNGB beschikbaar volwassenen (en ouderen)

Nee

≥ voorgaand jaar (54%)

Nee

Bezoekersaantallen evenementen in de openbare ruimte

Nee

Percentage inwoners dat tevreden is over de culturele voorzieningen

Nee

Bezoekersaantallen van vijf culturele ≥ voorgaand Museum: Jaarverslagen instellingen (Museum, Vorstin, Filmtheater, jaar 30.200 culturele instellingen Bibliotheek en MCO) (Museum: Vorstin: 35.914 15.800 Vorstin: Filmtheater: 77.860 66.000 Filmtheater: Bibliotheek: 142.376 124.000 Bibliotheek: MCO: 1.556 226.500 MCO: 5.462)

50

≥ voorgaand jaar (302.000) ≥ voorgaand jaar (53%)

20.000

Gemeente Hilversum

49%

Hilversum Monitor

JAARSTUKKEN 2020 GEMEENTE HILVERSUM | 51 020

Ja

Aandeel niet sporters in de gemeente

45%

48% (2016)

RIVM

In verband met de coronamaatregelen is dit jaar geen realisatie uitgevraagd over de tevredenheid van het evenementen aanbod. Vanwege de epidemie en maatregelen hebben er amper tot geen buitenevenementen plaatsgevonden (alleen een aangepaste versie van Gooisch Bier festival). Voor het aantal overtredingen van geluidsoverlast was geen streefwaarde opgenomen. We kunnen het resultaat wel afzetten ten opzichte van 2019; waarin 48 klachten zijn ontvangen, waarvan 18 gegrond waren. In 2020 is het aantal klachten lager omdat voor een groot deel de horecagerelateerde overtredingen zijn weggevallen. De laatste gezondheidsmonitor dateert uit 2016. De resultaten van de nieuwe gezondheidsmonitor volwassenen (en ouderen) worden op 29 juni gepubliceerd op de website van de GGD. Door het beperkte aanbod van culturele voorzieningen en minder sportmogelijkheden als gevolg van de pandemie is de tevredenheid minder dan bij het opstellen van de begroting werd verwacht. Gelijkertijd is het percentage inwoners dat tevreden is over de mogelijkheden voor sport en recreatie gelijk gebleven. De inwoners van Hilversum hebben veel in de eigen omgeving gerecreëerd en sport op eigen gelegenheid kunnen beoefenen. De cultuursector is, naast de evenementensector, hard geraakt voor de coronamaatregelen.

Bij de bezoekersaantallen voor de evenementen en de culturele instellingen is het aantal fysieke bezoekers weergegeven. Veel organisaties hebben vanwege de coronamaatregelen ook veel gedaan om digitaal bezoekers aan te trekken. In 2020 zijn evenementenprofielen vastgesteld waarmee we de levendigheid in de stad weer terug krijgen zodra de maatregelen tegen corona dit mogelijk maken. Positief is dat de Kwekerij voor het station in 2020 is geopend.

Ambitie met activiteiten 1.2.1. Sportbeleid en activering

De gemeente wil dat zo veel mogelijk inwoners bewegen en/of sporten. Het is belangrijk dat er voor alle inwoners voldoende toegang tot laagdrempelige sportvoorzieningen is. Vitale sportverenigingen, buurtsport en beweegprogramma’s voor specifieke doelgroepen zijn voor Hilversum belangrijk. Sportevents brengen levendigheid en dragen bij aan een goed sportklimaat

Activiteiten

● Actief ondersteunen van sportverenigingen, onder andere via de samenwerking met NOC NSF tot 2022, bij het verbeteren van de organisatiekracht en de openclubgedachte. ● Inrichten van de samenwerking tussen sportverenigingen en de sportparkmanagers als het gaat om gezamenlijk onderhoud, andere verenigingstaken oppakken en betere bezetting van de sportaccommodaties met nieuwe doelgroepen. ● Inzetten van het uitgebreide aantal buurtsportcoaches (via Brede Regeling Combinatiefuncties) om Hilversummers in samenwerking met verschillende organisaties in beweging te krijgen en te houden.

51

JAARSTUKKEN 2020 GEMEENTE HILVERSUM | 52 ● Initiatief nemen om samen met andere partijen het sportnetwerk door te ontwikkelen, bijvoorbeeld door de organisatie van Sportontmoeting Hilversum en het sportoverleg met besturen van grote sportverenigingen. ● Investeren in en uitvoeren van de vijf pijlers van het in 2019 te sluiten Sportakkoord: inclusief sporten en bewegen, duurzame sportinfrastructuur, vitale sportaanbieders, positieve sportcultuur, van jongs af aan vaardig in bewegen. ● Ondersteunen van grote (inter)nationale en lokale sportevenementen, zoals de Hilversum City Run. Nieuwe initiatieven in 2020 krijgen de ruimte en worden waar nodig financieel ondersteund. ● Uitvoering geven aan de buurtspelen.

Toelichting op activiteiten In 2019 zijn 14 clubs gestart bij het programma Verenigingsondersteuning Hilversum en in 2020 zijn, ondanks de coronapandemie, deze trajecten in aangepaste vorm voortgezet. Zo is bijvoorbeeld, met ondersteuning van NOC*NSF procesbegeleiders, een nieuw beleidsplan van Tafeltennisvereniging Hilversum gemaakt en is er een businesscase opgesteld voor de wielerbaan van GWC De Adelaar. Het invoeren van een sportparkmanager voor meerdere verenigingen op één sportpark heeft geen draagvlak. Er is gebleken dat door de sportclubs geen overeenstemming over het onderhouden van het sportpark kon worden bereikt. Sportontmoeting Hilversum is in 2020 niet doorgegaan vanwege de coronapandemie, maar het reguliere sportoverleg heeft wel plaatsgevonden. Mede dankzij het gezamenlijk opstellen van coronaprotocollen is ons contact met sportaanbieders in Hilversum uitgebreid en sterker geworden. Behoudens de beperkte mogelijkheden in verband met de coronapandemie zijn er verschillende stappen gezet. Vanuit het sportakkoord zijn sportclubs samenwerkingen aangegaan voor het gezamenlijk gebruik van accommodaties tussen de georganiseerde sport en de commerciële sport, zoals tussen SC ’t Gooi en van Helmond Sport. Ook heeft HSV Wasmeer zich ingezet om op de sportvelden van sportpark Anna’s Hoeve de viering van Ramadan in de buitenlucht mogelijk te maken.

Ondanks de moeilijke periode door de beperkingen is door de inzet van vrijwilligers de zelfredzaamheid van de sportverenigingen verder toegenomen. Hierdoor konden verschillende activiteiten toch doorgang vinden. Voor 2020 stonden verschillende grootschalige sportevenementen en de Buurtspelen gepland, zoals een officiële wedstrijd polsstokhoogspringen op het Marktplein. Vanwege de coronamaatregelen konden deze evenementen geen doorgang vinden.

52

JAARSTUKKEN 2020 GEMEENTE HILVERSUM | 53

Financiële analyse Bedragen x € 1.000 (- = voordeel, zonder teken = nadeel) Lasten

Baten

Saldo

1.082

-6

1.077

Realisatie

766

-58

708

Verschil (realisatie t.o.v. gewijzigde begroting)

-317

-52

-369

Begroting na wijziging

De lagere lasten zijn veroorzaakt door minder buurtsportcoaches omdat enerzijds de co-financiering niet kon worden gerealiseerd en anderzijds verschillende grootschalige sportevenementen niet konden doorgaan door Covid-19. Om alsnog grootschalige sportevenementen te kunnen organiseren wordt een overheveling van € 125.000 naar 2021 aan de raad voorgesteld. Daarnaast is er een subsidie met betrekking tot sportakkoord 2020 bij het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport ontvangen van € 50.000.

1.2.2. Sportaccommodaties Sportaccommodaties dienen goed onderhouden en in voldoende mate aanwezig te zijn. Bij de sportaccommodaties waarvoor de gemeente verantwoordelijk is wordt het beheer en onderhoud afgestemd met de sportverenigingen. Waar mogelijk kunnen op wens van sportverenigingen bepaalde taken worden overgenomen. Voor niet gemeentelijke sportaccommodaties kunnen sportverenigingen zich aansluiten bij de Stichting Sportinvesteringsfonds Hilversum, dat tegen goede voorwaarden een lening voor het doen van investeringen mogelijk maakt. De gemeente staat voor de stichting garant.

Activiteiten

● Uitwerken van het in 2019 te kiezen toekomstscenario van zwembad de Lieberg. ● Implementeren van de uitkomsten van het onderzoek naar het toekomstig beheer en onderhoud van de gemeentelijke sportparken Anna’s Hoeve en Berestein. ● Opstellen van het beleid ten aanzien van exploitatie en beheer van binnensportaccommodaties (sporthallen, sportzaal en zwembad). ● Onderhouden van sportvelden van de gemeenten volgens vast te stellen meerjarenonderhoudsplan. ● Onderhouden van trapveldjes zoals het Cruyff Court. Nieuwe initiatieven voor trapveldjes in buurten worden blijvend ondersteund.

Toelichting op activiteiten Op basis van de voorgelegde opties heeft de raad in februari 2020 besloten om voor zwembad de Lieberg de voorkeurslocatie op het Arenapark verder uit te gaan werken. De inpassing zal binnen het in 2021 op te stellen stedenbouwkundigplan onderzocht worden. Verenigingen hebben onderling geen overeenstemming bereikt over de condities en voorwaarden waarop zij het in eigen beheer onderhouden van de twee genoemde sportparken op zich willen nemen. Randvoorwaardelijk voor de verenigingen is een hogere structurele bijdrage van de gemeente voor beheer en onderhoud van deze sportparken. Omdat de gemeente geen extra

53

JAARSTUKKEN 2020 GEMEENTE HILVERSUM | 54 financiële middelen beschikbaar stelt is op dit moment verder gaan op basis van de uitkomsten van het onderzoek niet wenselijk en voor de verenigingen financieel niet haalbaar. De keuze is gemaakt om de exploitatie en het beheer van de sporthallen/sportzalen aan te besteden en niet terug te nemen in eigen beheer. Voor het zwembad is deze keuze uitgesteld tot er een nieuw zwembad is. Met de nieuwe gebruiker(s) van het nieuwe zwembad zullen afspraken gemaakt worden over het mogelijke mede participeren over het gebruik, de exploitatie en het beheer. In 2020 is een meerjarenonderhoudsplan door de raad vastgesteld in het kader van het onderhoud vastgoed sportgebouwen. Het meerjarenplan is het kader voor de komende jaren.

Financiële analyse Bedragen x € 1.000 (- = voordeel, zonder teken = nadeel) Lasten

Baten

Saldo

Begroting na wijziging

4.409

-2.584

1.826

Realisatie

4.395

-2.565

1.830

-15

19

5

Verschil (realisatie t.o.v. gewijzigde begroting)

Het beheer en onderhoud van sportaccommodaties heeft binnen de gestelde financiële kaders plaatsgevonden.

1.2.3. Culturele activiteiten, instellingen en educatie Culturele activiteiten zijn gericht op het vergroten van de levendigheid en het versterken van de economische identiteit van Hilversum als stad van media, muziek en architectuur. De gemeente verbindt cultuur in sterke mate aan vraagstukken over gebiedsontwikkeling, de omgevingsvisie en het versterken van werklocaties. Culturele instellingen op professioneel en amateurniveau zijn essentiële dragers voor culturele activiteiten. De gemeente ondersteunt culturele instellingen, maar vraagt als tegenprestatie een duidelijke bijdrage aan de identiteit van de stad.

Activiteiten

● Ondersteunen van amateurverenigingen middels subsidies, waarbij wij belonen op prestaties in plaats van een vaste subsidie toe te kennen. Prestaties zijn:  Bijdragen aan identiteit van de stad.  Verbinding met andere terreinen, zoals het sociaal domein.  Geven van publieke optredens. ● Verstevigen van culturele instellingen, zoals het filmtheater, cultuurplein Kerkbrink en het Metropole Orkest. ● Landelijke culturele instellingen zoals Beeld & Geluid en Het Muziekcentrum van de Omroep meer betrekken bij de stad. ● Intensiveren van de stimulans in cultuureducatie en mediawijsheid door samenwerking met scholen en instellingen. Onderzocht wordt of/hoe het landelijk programma Cultuureducatie met Kwaliteit kan worden vervolgd.

54

JAARSTUKKEN 2020 GEMEENTE HILVERSUM | 55 ● Stimuleren programmatische samenwerking tussen de door gemeente gesubsidieerde instellingen. Ook in 2020 wordt weer een opening van het culturele seizoen georganiseerd.

Toelichting op activiteiten Het ondersteunen van amateurverenigingen is niet haalbaar gebleken in verband met de beperkingen vanwege de coronapandemie. De uitbreidingsplannen van het filmtheater zijn door corona stilgevallen. Het incidentele (overbruggings) budget aan Metropole Orkest liep tot en met 2020 en heeft er mede voor gezorgd dat het orkest in stand is gebleven en dat ze voor de komende 4 jaar in de landelijke BIS zijn opgenomen. Door het college is besloten deze landelijke subsidie vanuit de gemeente niet verder aan te vullen. Het cultuurplein Kerkbrink heeft vertraging opgelopen. In 2020 was er nog onvoldoende duidelijkheid vanuit de innitiatiefnemers. In 2020 is de stimulans op cultuureducatie gerealiseerd op een viertal punten. Zo is een aantal pilotprojecten uitgevoerd met betrekking tot cultuureducatie co-creatie cultuur en onderwijs (media, architectuur, media). Ook zijn cultuurcoaches aangesteld en is er een plan gemaakt voor de opzet van een cultuureducatie coördinatiepunt. Tenslotte wordt er een vervolg gegeven aan het landelijke programma Cultuureducatie met Kwaliteit in 2021-2024 in samenwerking met het ministerie van onderwijs, cultuur en wetenschap. Ondanks de beperkingen vanwege de maatregelen in het kader van de coronapandemie is er wel culturele samenwerking gerealiseerd.

Dit is onder andere gebeurd op het gebied van cultuureducatie, alternatieve programmering (online), communicatie en coronamaatregelen. Ook is in september een evenement georganiseerd in samenwerking met het Bierfestival. In 2020 zou Hilversum herdenken en vieren dat het 75 jaar geleden was dat Nederland werd bevrijd. Daarvoor waren verschillende activiteiten georganiseerd. Helaas konden veel activiteiten niet doorgaan vanwege de maatregelen tegen het coronavirus en is met verschillende initiatiefnemers toegezegd te bekijken om hun activiteit in 2021 alsnog te organiseren.

Financiële analyse Bedragen x € 1.000 (- = voordeel, zonder teken = nadeel) Lasten

Baten

Saldo

Begroting na wijziging

4.884

-725

4.159

Realisatie

4.659

-533

4.127

Verschil (realisatie t.o.v. gewijzigde begroting)

-225

192

-32

De lagere lasten zijn veroorzaakt door niet gerealiseerde lasten van het poppodium de Vorstin. Hier tegenover staat een kwijtschelding van een deel van de huur van de Vorstin vanwege Covid-19. Om in 2021 alsnog activiteiten voor het vieren van 75 jaar vrijheid te kunnen organiseren wordt de raad gevraagd € 60.000 naar 2021 over te hevelen. Daarnaast is met 65 % noodsteun door de provincie Noord-Holland en 35 % gemeentelijke matching uit de Covid-19 reserve aan een viertal culturele en maatschappelijke organisaties noodsteun verstrekt. Dit zijn respectievelijk: Museum Hilversum met € 24.501, Stichting Wonderfeel met

55

JAARSTUKKEN 2020 GEMEENTE HILVERSUM | 56 € 36.500, Bibliotheek Hilversum met € 113.425 en Globe CKC Centrum voor Kunst en Cultuur € 20.875.

1.2.4. Musea De gemeente heeft een initiërende en faciliterende rol in het verbinden van media en cultuur in de stad, passend bij de identiteit van Hilversum als Mediastad. Het omvormen van de Kerkbrink tot media-cultuurcluster zorgt voor een levendiger plein in het centrum van de stad. Het streekarchief dient in de tijd van digitalisering uit te groeien tot een robuuste en stabiele archieforganisatie.

Activiteiten

● Besluitvorming over te kiezen scenario Kerkbrink media-cultuurcluster. ● Voortzetten ondersteuning Museum Hilversum met nadruk op haar mediacultuurprofiel en verbinding met andere instellingen, zoals Beeld & Geluid en de Zilveren Camera. ● Opbouwen van een toekomstgericht Streekarchief, mogelijk gefuseerd met de archiefdienst Gooise Meren, afhankelijk van besluitvorming in 2019.

Toelichting op activiteiten Het initiatief voor de ontwikkeling van scenario’s voor het media-cultuurcluster ligt bij initiatiefnemers uit de stad en zal samen met de gemeente nader uitgewerkt worden. Vanuit de initiatiefnemers is nog onvoldoende duidelijkheid gegeven over de mogelijke ontwikkelingen. Hierdoor is vertraging ontstaan bij de uitwerking van de businesscase. Een verdere uitwerking zal worden opgepakt in 2021. De digitalisering van het Streekarchief is in gang gezet en wordt zo veel mogelijk binnen Hilversum doorgezet. Hiervoor is gekozen omdat de samenwerking in de regio is vertraagd, de gemeente Huizen heeft gevraagd om nader onderzoek van de businesscase voor een mogelijke fusie.

Financiële analyse Bedragen x € 1.000 (- = voordeel, zonder teken = nadeel) Lasten

Baten

Saldo

Begroting na wijziging

1.332

-324

1.009

Realisatie

1.344

-385

958

11

-62

-51

Verschil (realisatie t.o.v. gewijzigde begroting)

De gemeente heeft een initiërende en faciliterende rol in het verbinden van media en cultuur in de stad, passend bij de identiteit van Hilversum als Mediastad uitgevoerd binnen de gestelde financiële kaders.

56

JAARSTUKKEN 2020 GEMEENTE HILVERSUM | 57

1.2.5. Cultureel erfgoed Cultureel erfgoed heeft een verbindende werking in Hilversum vanuit ruimtelijk, sociaal en maatschappelijk perspectief. Als één van de identiteitsdragers van de stad draagt het in belangrijke mate bij aan de kwaliteit van de leefomgeving. De gemeente heeft een regierol bij het beschermen, behouden en versterken van de verbindende werking van het cultureel erfgoed. Samen met de eigenaren van de monumenten wordt voor een toekomstbestendige voorraad gezorgd. Toekomstbestendig betekent ook dat er ruimte moet zijn voor de transformatie van monumenten.

Activiteiten

● Positioneren van Hilversum als Tuinstad van de 21e eeuw aan de hand van gesprekken met partners in de stad aan de erfgoedtafels en een beleidsagenda. ● Beschermen en behouden van het volledige cultureel erfgoed in Hilversum, met in 2020 specifieke aandacht voor:  Erfgoed van na 1965  Postcodegebied 1221  Kerken  Beschermde stadsgezichten. ● Positioneren cultureel erfgoed bij ruimtelijke opgaven. ● Duurzaam transformeren van rijksbeschermde stadsgezichten. ● Ondersteunen van eigenaren van monumenten met adviesexpertise en financiële instrumenten. ● Uitvoeren van het convenant Zonnestraal en de waarde voor inwoners en bezoekers vergroten.

Toelichting op activiteiten Met de opzet van de erfgoedgesprekken (erfgoedtafels) is het Hilversumse erfgoed netwerk en samenwerking tussen organisaties versterkt. Er zijn diverse projecten geïnitieerd, zo is er een digitaal erfgoedhuis opgezet in samenwerking met stichting Steengoed Erfgoed. Inmiddels heeft het digitale erfgoedhuis de website Steengoederfgoed in de lucht. Naast een digitaal erfgoedhuis werken er organisaties al enkele jaren aan een fysiek erfgoedhuis. Voor het fysieke erfgoedhuis hebben de organisaties (trekker Albertus Perk) o.a. een projectplan opgesteld. De gemeente heeft de opstart ondersteund. De bescherming van het erfgoed van na 1965 is niet verder opgepakt omdat er onvoldoende budget beschikbaar was. Voor het erfgoed in het postcodegebied 1221 zijn de aanwijzingen bij de eerste 5 ontwikkellocaties uitgevoerd. Voor het religieus erfgoed is in 2020 een rijksbijdrage toegekend om een Routekaart Religieus Erfgoed te ontwikkelen in samenwerking met de eigenaren, erfgoedorganisaties en inwoners. Er is structureel aandacht voor de verduurzaming en instandhouding van de rijksbeschermde stadsgezichten en monumenten. Op regionaal niveau is de verduurzaming gebiedsgericht benaderd, onder meer met het ontwikkelen van tools voor villa en arbeiderswoning in samenwerking met bureau Groene Grachten.

57

JAARSTUKKEN 2020 GEMEENTE HILVERSUM | 58 Het convenant Zonnestraal voorziet in het initiatief van de eigenaar om een toekomstvisie en een bestemmingsplan voor Zonnestraal op te stellen. Daar is de eigenaar in 2020 niet aan toe gekomen. Wel is het Dresselhuyspaviljoen gereed gekomen. Bij dit duurzaam gerestaureerde paviljoen is een warmtepomp toegepast. Voor de beleefbaarheid en bekendheid van Zonnestraal is ook een app ontwikkeld. Aan de hand van deze app kan men een fietstocht volgen door Hilversum waarbij het verhaal van de Diamantindustrie wordt verteld.

Financiële analyse Bedragen x € 1.000 (- = voordeel, zonder teken = nadeel) Lasten

Baten

Saldo

Begroting na wijziging

865

-104

761

Realisatie

692

-52

640

Verschil (realisatie t.o.v. gewijzigde begroting)

-173

52

-121

De lasten voor het cultureel erfgoed zijn lager dan begroot door enerzijds minder uitgaven aan restauratiesubsidies en anderzijds een vertraging in het inrichten van de museumkamer en bezoekerscentrum bij Zonnestraal. Ook heeft het opstellen van de routekaart religieus erfgoed vertraging opgelopen en is nu voorzien in 2021. Hiervoor is een overheveling voorgesteld aan de raad van € 50.000.

1.2.6. Lokale media en bibliotheek Cultuurdragers zijn voor de Mediastad van groot belang. De gemeente ondersteunt bijvoorbeeld de bibliotheek en onderzoekt haar toekomst als onderdeel van een groter media-cultuurcluster. Lokale omroepen kunnen op gemeentelijke ondersteuning rekenen via de mediasubsidieregeling.

Activiteiten

● Toegankelijk houden van de bibliotheek voor de inwoners van Hilversum. ● Ondersteunen van de bibliotheek in de toekomst, waarbij de vorm afhankelijk is van besluitvorming over het media-cultuurcluster Kerkbrink. ● Ondersteunen van initiatieven uit lokale media met een innovatief karakter vanuit de in 2019 ingerichte subsidieregeling.

Toelichting op activiteiten Ondanks de beperkingen door de coronamaatregelen, is de bibliotheek open gebleven voor het publiek en konden mensen bijvoorbeeld boeken afhalen. De verdere ontwikkeling van de bibliotheek hangt samen met ontwikkelingen van het mediacultuurcluster aan de Kerkbrink. Omdat daarbij vertraging is ontstaan, zijn ook de toekomstplannen voor de bibliotheek vertraagd. De regeling voor de ondersteuning van media met een innovatief karakter is door het college verruimd. Daardoor is deze ook ter beschikking gesteld om de door corona zwaar getroffen mediabedrijven financieel te steunen en zo het voortbestaan van lokale media te waarborgen.

58

JAARSTUKKEN 2020 GEMEENTE HILVERSUM | 59

Financiële analyse Bedragen x € 1.000 (- = voordeel, zonder teken = nadeel) Lasten

Baten

Saldo

Begroting na wijziging

1.964

-2

1.962

Realisatie

1.883

-8

1.875

-81

-6

-87

Verschil (realisatie t.o.v. gewijzigde begroting)

De ondersteuning van diverse lokale media via de mediasubsidieregeling heeft binnen de gestelde financiële kaders plaatsgevonden. Er zijn minder subsidies lokale Media 2020 toegekend die voldoen aan het bijbehorende afwegingskader. Hiervoor wordt een overheveling naar 2021 voorgesteld aan de raad van € 144.000.

59

JAARSTUKKEN 2020 GEMEENTE HILVERSUM | 60

Bereikbare stad Hilversum is door haar centrale ligging en goede verbindingen met de rest van Nederland een gewilde plaats om in te wonen en te werken. Daardoor is de mobiliteit in en om de stad relatief groot. Een goede bereikbaarheid is aan de ene kant essentieel om de economische vitaliteit op peil te houden, aan de andere kant zorgt de toenemende verkeersdruk ervoor dat deze bereikbaarheid in gevaar kan komen. De bereikbaarheid en verkeersveiligheid van Hilversum zijn daarom blijvende aandachtspunten. Hilversum wil een goed bereikbare stad zijn voor voetgangers, fietsers, trein- en busreizigers en automobilisten. De opgave van de stad is om zowel bereikbaarheid van buiten als de bereikbaarheid in de stad zelf te verbeteren door het aanpakken van verschillende knelpunten.

Prestatie-indicatoren Nr. Wettelijk Indicator

Streef waarde

Realisatie 2020

Bron

Nee

Waardering van de bereikbaarheid van het centrum per auto

6,5

5,6

Hilversum Monitor

Nee

Waardering van de bereikbaarheid van het centrum per fiets

8,0

8,3

Hilversum Monitor

Nee

Percentage inwoners dat tevreden is over verplaatsing met auto

≥ voorgaand jaar (32%)

42%

Hilversum Monitor

Nee

Aantal verkeersslachtoffers, per 1.000 inwoners ≤ voorgaand jaar (0,71)

0,57

Nee

Percentage inwoners dat wekelijks of vaker gebruik maakt van (elektrische) fiets

≥ voorgaand jaar (56%)

60%

Water, Verkeer en Leefomgeving Hilversum Monitor

Nee

Aantal geregistreerde verkeersongevallen, per 1.000 inwoners

≤ voorgaand jaar (4,9)

4,1

Nee

Percentage inwoners dat tevreden is over infrastructuur voor fiets

≥ voorgaand jaar (91%)

93%

Nee

Percentage achterstallig onderhoud op wegen

≤ 7%

17%

Gemeente Hilversum

Nee

Aantal elektrische laadpunten en tankpunten voor biobrandstoffen/(groen)gas, per 10.000 inwoners

20

12

Rijksdienst voor het Wegverkeer

Water, Verkeer en Leefomgeving Hilversum Monitor

De coronacrisis maakt dat het aantal verplaatsingen per auto drastisch lager was afgelopen jaar dan de jaren daarvoor. Vanzelfsprekend heeft dit een stijging van de waardering van de bereikbaarheid van het centrum tot gevolg gehad ten opzichte van vorig jaar. De streefwaarde van een 6,5 lijkt nu en ook komende jaren (als het autoverkeer zich wel zal herstellen) verder weg dan ooit. In de waardering zal het afsluiten van de Oosterengweg in verband met de realisatie van de tunnel ook een negatief effect hebben. In het laatste verkeersplan (2010) is aangegeven dat met de uitvoer van de geplande maatregelen de bereikbaarheid van Hilversum, en daarbinnen het centrum, tot 2020 zou verbeteren. De bereikbaarheid van het centrum wordt in 2020 wel hoger gewaardeerd dan in de jaren ervoor. De beoogde substantiële verbetering is echter niet gerealiseerd. Het huidige college heeft daarom besloten in deze collegeperiode een duurzaam nieuwe verkeersvisie voor Hilversum te 60

JAARSTUKKEN 2020 GEMEENTE HILVERSUM | 61 maken teneinde de bereikbaarheid alsmede de leefbaarheid en de verkeersveiligheid verder te verbeteren. De achterstand in het onderhoudsniveau voor wegen bedraagt ongeveer 17%. Dit percentage is gebaseerd op metingen die zijn verricht in 2018/2019, voornamelijk in het onderhoud van open verharding (o.a. voetpaden). Het oplopen van het achterstallig onderhoud wegen is het gevolg van de vanaf 2010 doorgevoerde structurele bezuinigingen op het beheer en onderhoud van de wegen. De achterstalligheid betreft met name de (klinker)wegen in de wijken. Het onderhoudsniveau op de doorgaande (asfalt)wegen ligt wel op het niveau van de streefwaarde. In het beheerplan Wegen dat in 2021 opgesteld wordt zal het structureel benodigd budget geactualiseerd in beeld worden gebracht. Overigens is in de kadernota 2020 het streefcijfer voor achterstallig onderhoud op 17% gezet. Eind 2020 waren in totaal 111 publieke laadpalen (222 laadplekken) in bedrijf. Dit jaar zijn 37 publieke laadpalen geplaatst, een stijging van 50%.

Ambitie met activiteiten 1.3.1. Verkeer en vervoer Verbetering van de bereikbaarheid van Hilversum, verkeersveiligheid, de doorstroming van het verkeer en de bereikbaarheid van het centrum. Ook zetten wij in op de bevordering van het fietsverkeer en het gebruik van het openbaar vervoer.

Activiteiten

● Vaststellen van een visie op mobiliteit als onderdeel van de Omgevingsvisie, met aandacht voor: stimuleren elektrisch vervoer, snel- door- en hoofdfietsroutes, transferialocaties, stedelijke distributie, inrichting routes naar OV-knooppunten, innovatieve parkeeroplossingen, doorstroming verbeterende maatregelen en het benutten van wegwerkzaamheden voor oplossingen voor klimaatadaptatie. ● Stimuleren van fietsgebruik, bijvoorbeeld door werkgevers te ondersteunen bij fietsgebruik medewerkers naar het werk (fietsmakelaar). ● Ontwikkelen van een regionaal snel- door- en hoofdfietspadennetwerk Gooi & Vechtstreek in combinatie met het aanvragen van een subsidie bij de provincie Noord-Holland. ● Besluitvorming over de realisatie van een nachtnetwerk naar Utrecht in samenwerking met NS. ● Onderzoeken van mogelijke extra te nemen maatregelen bij de implementatie van het nieuwe vervoersplan voor het busvervoer in de Gooi en Vechtstreek. Dit hangt onder andere af van de OV-concessie door de provincie Noord-Holland. ● Afronden van de werkzaamheden die alle bushaltes toegankelijk maken voor mindervaliden. ● Start uitvoering door de provincie Noord-Holland van grote werkzaamheden inzake HOV in ’t Gooi, waaronder de onderdoorgang Oosterengweg, de busbaan en de natuurbrug.

● Stimuleren van de uitbreiding van het aantal elektrische laadpalen, met name op locaties die veel publiek trekken, aansluitend op het aanbestedingstraject van samenwerkingspartner MRA-elektrisch. ● Verder uitvoeren van de gekozen variant uit de besluitvorming (eind 2019) voor de verkeerssituatie bij de Kleine Spoorbomen. ● Aanpakken van verkeersonveilige situaties.

61

JAARSTUKKEN 2020 GEMEENTE HILVERSUM | 62 ● Planvorming voor het opheffen van de niet actief beveiligde spoorwegovergang (NABO) Maartensdijkseweg. ● Ontwerpen en vaststellen van verplichte verkeersbesluiten voor bijvoorbeeld de snelheid op wegen, voorrang op kruispunten en de reservering van een gehandicaptenparkeerplaats. ● Omschakelen van bestaande verkeersregelinstallaties naar intelligenteverkeersregelinstallaties (i-VRI). ● Onderhouden van de openbare verlichting en deze gefaseerd voorzien van LED-verlichting. ● Gefaseerd vervangen van geluidsreducerend asfalt op de buitenring, waarbij rekening wordt gehouden met de bereikbaarheid van Hilversum. ● Aanleggen, reconstrueren en onderhouden van de openbare ruimte in de breedste zin van het woord, en waar nodig maatregelen nemen vanuit de Structuurvisie Verkeer en Vervoer 2030 om de situatie verkeersveilig te maken. ● In stand houden van de verkeersmaatregelen binnen de gemeente (verkeersborden, verkeersregelinstallaties, bewegwijzering en straatmeubilair ten behoeve van verkeersregulering). ● In stand houden van de civieltechnische kunstwerken (onder andere inspectie, beheer en onderhoud van bruggen en tunnels). ● Uitvoeren van de gladheidsbestrijding conform het Gladheidsbestrijdingsplan. ● Uitvoeren van de straatreiniging conform het handboek Hilversum Buiten.

● Reguleren, faciliteren en uitvoeren van werkzaamheden ten behoeve van de gemeentelijke ondergrondse infrastructuur. ● Verlenen van vergunningen voor het reguleren van de openbare ruimte. ● Verlenen van vergunningen voor het tijdelijk plaatsen van voorwerpen op de openbare weg.

Toelichting op activiteiten Ondanks de coronapandemie zijn in 2020 bijna alle activiteiten uitgevoerd die gepland stonden voor de verbetering van de bereikbaarheid van Hilversum, het vergroten van de verkeersveiligheid, het verbeteren van de doorstroming van het verkeer en de bereikbaarheid van het centrum. De gemeente stimuleert het fietsgebruik en het gebruik van openbaar vervoer. Fietsgebruik is dit jaar o.a. gestimuleerd door te werken aan snelle doorfietspaden. In verband met het overwegend thuiswerken is in 2020 geen campagne gevoerd en er zijn geen concrete acties bij werkgevers opgestart om het fietsgebruik verder te bevorderen. In 2020 heeft de provincie Noord-Holland verder gewerkt aan grote werkzaamheden inzake HOV in ’t Gooi en grote vorderingen gemaakt met de onderdoorgang Oosterengweg, de busbaan en de natuurbrug en het verder uitwerken van de gekozen variant uit de besluitvorming (mei 2020) voor de verkeerssituatie bij de Kleine Spoorbomen. Het bruggetje bij de Oude Meentweg zal in het eerste kwartaal van 2021 worden gerealiseerd. Dit is doorgeschoven door vertraging bij het verstrekken van de benodigde vergunning. In 2020 zijn nog niet alle werkzaamheden afgerond voor het toegankelijk maken van alle bushaltes voor mindervaliden. De werkzaamheden zijn later aanbesteed dan gepland in verband met de coronapandemie.

Transdev heeft de concessie voor het openbaar busvervoer in de Gooi en Vechtstreek 2021-2030 gegund gekregen. De nieuwe OV-concessie start op 11 juli 2021 en loopt tot 2030. Transdev wilde meteen starten met volledig elektrische bussen, maar door corona wordt dit uitgesteld. Vanaf 2023,

62

JAARSTUKKEN 2020 GEMEENTE HILVERSUM | 63 wanneer de vrije busbaan HOV in ’t Gooi is aangelegd, gaat het vervoerplan in zoals Transdev dat heeft aangeboden. De intentie is dat er dan meer bussen gaan rijden, op een hogere frequentie en meer in de spits. Verschillende busroutes worden versneld en verbeterd voor de reizigers. Voor het vervoersplan van Transdev zijn op een aantal locaties nieuwe bushaltes nodig, hiervoor heeft de gemeente reeds subsidie aangevraagd bij de Provincie.

Financiële analyse Bedragen x € 1.000 (- = voordeel, zonder teken = nadeel) Lasten

Baten

Saldo

Begroting na wijziging

15.168

-651

14.517

Realisatie

14.217

-1.353

12.864

-952

-701

-1.653

Verschil (realisatie t.o.v. gewijzigde begroting)

Door de coronapandemie was het niet mogelijk om aan alle mobiliteitsplannen vorm te geven. Pas in september 2020 ontstond er weer een verkeersbeeld dat vergelijkbaar was met de normale verkeersdrukte in Hilversum. Hierdoor is onderzoek naar de verkeerssituatie later dan gepland opgestart om te bezien of aanpassingen aan de (weg)inrichting noodzakelijk zijn. Een aantal onderdelen zijn mede daarom ingepland om begin 2021 te worden uitgevoerd. Daarnaast wordt de raad voorgesteld om de volgende deelbudgetten over te hevelen naar 2021: mobiliteitsvisie € 87.000, bereikbaarheid mediapark € 70.000 en variantenstudie fietsenstalling station € 329.000. De uitvoering van verschillende werkzaamheden en onderzoeken voor de invulling van het Stationsgebied zijn verschoven naar 2021. Het gaat hierbij om onder andere het verleggen van kabels en leidingen en de voorbereiding van de verplaatsing van het busstation naar een tijdelijk busstation. Aan de raad wordt voorgesteld het daarmee gemoeide budget van € 173.000 over te hevelen naar 2021.

1.3.2. Parkeren Een evenwichtige parkeerbalans, bereikbaar en leefbaar houden van de buurten en een effectiever gebruik van beschikbare parkeerplaatsen.

Activiteiten

● Doorontwikkelen van contactloos betalen bij parkeerautomaten. ● Handhaven van de huidige parkeertarieven. ● Begeleiden en monitoren van het uitbesteedde werk aan Parkeerservice voor de handhaving op parkeren. ● Mogelijk uitbreiden van gereguleerd parkeren op initiatief van en in overleg met de buurt. ● Onderhouden van open en gesloten parkeervoorzieningen, waarbij bij de vervanging van verouderde installaties rekening wordt gehouden met innovatieve mogelijkheden. ● Verlenen van parkeervergunningen en ontheffingen. ● Aanschaffen van parkeerautomaten en bebording.

63

JAARSTUKKEN 2020 GEMEENTE HILVERSUM | 64

Financiële analyse Bedragen x € 1.000 (- = voordeel, zonder teken = nadeel) Lasten

Baten

Saldo

Begroting na wijziging

3.524

-4.448

-923

Realisatie

4.054

-5.091

-1.038

529

-644

-114

Verschil (realisatie t.o.v. gewijzigde begroting)

De kosten voor Parkeerservice zijn door meerdere redenen gestegen. Zo zijn er minder leden zodat de kosten per lid van de coöperatie hoger liggen en krijgt Hilversum geen korting meer. Ook zijn de kosten gestegen voor de dienstverlening in parkeergarages. De vooraf ingeschatte en gemelde nadelen als gevolg van de coronapandemie vielen in de praktijk lager uit, hetgeen resulteerde in een voordeel van € 342.000. Incidenteel is er ook een voordeel te melden doordat op advies van de accountant inkomsten van belparkeren uit de maanden november en december 2020 (in tegenstelling tot voorgaande jaren) dit jaar worden verantwoord (€ 271.000).

64

JAARSTUKKEN 2020 GEMEENTE HILVERSUM | 65

Duurzame stad Hilversum is al een groene gemeente maar staat voor een grote uitdaging om in de komende jaren nog groener te worden. In letterlijke zin betekent dat groener door het beschermen en uitbreiden van het groen dat de gemeente rijk is. Klimaatadaptatie en biodiversiteit zijn hierbij belangrijke thema’s. In figuurlijke zin heeft dat betrekking op de duurzaamheidsopgave waar we als gemeente voor staan. We versnellen de energietransitie om uiterlijk in 2040 afscheid te nemen van het aardgas. Deze grote klus klaart de gemeente niet alleen. Alle inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en instellingen zijn hierbij nodig. Daarom beginnen we nu met het opstellen van een planning waarin staat hoe en wanneer we de wijken aanpakken. De gemeente geeft het goede voorbeeld door snel grote stappen te zetten in het klimaatneutraal maken van de eigen organisatie.

Prestatie-indicatoren Nr. Wettelijk Indicator

Streef waarde

Realisatie 2020

Bron

Nee

Het percentage circulair ingekocht

25% (2022)

30,2%

Gemeente Hilversum

Nee

Het percentage woningen (voorlopig) energielabel B of beter

40% (2022)

37%

Klimaatmonitor

Nee

Het percentage inwoners dat vindt dat in zijn/haar buurt voldoende groen is

≥ 80%

74%

Hilversum Monitor

Nee

Het percentage hernieuwbare energie

5% (2022)

4,5% (2018)

Klimaatmonitor

Nee

Verminderen CO2-uitstoot van Hilversum

373 kiloton 401 kiloton (2018)

Klimaatmonitor

Nee

Duurzaamheidscore ecologisch kapitaal (0100)

≥ 54

57,2

Telos (Duurzaamheidsbalans)

Nee

Grondgebruik: bossen en natuurlijk terrein

≥ 41,7%

54,8%

CBS

Nee

Het percentage afval herbruikbare grondstoffen Aantal kg huishoudelijk restafval per inwoner Percentage hernieuwbare elektriciteit

75%

68%

GAD Meter

106 kg

176 kg

CBS

2% (2022)

2% (2018)

RWS

033

Ja

034

Ja

Er was meer huishoudelijk afval in 2020, door onder andere meer thuiswerken en meer bezoek aan de afvalbrengstations (zolder opruimen, tuin opknappen etc.). Dat past in het landelijke beeld. Daarnaast hebben we te maken gekregen met een aanzienlijke toename van bijplaatsingen / dumpingen bij containers en in de openbare ruimte. Ook de inzet van vrijwilligers (inzameling van oud papier) stond onder spanning. Veel verenigingen trokken zich (tijdelijk) terug, waardoor de inzameling geheel bij de GAD kwam te liggen. Het percentage hernieuwbare energie ligt hoger dan hernieuwbare elektriciteit, omdat hernieuwbare energie het totaal (de optelsom) is van alle elektriciteit, biobrandstof en warmte (gedeeld door het verbruik). 65

JAARSTUKKEN 2020 GEMEENTE HILVERSUM | 66

Ambitie met activiteiten 1.4.1. Duurzaamheid en milieubeheer Om de noodzakelijke CO₂ reductie te bewerkstelligen is in Nederland de keuze gemaakt dat de gebouwde omgeving (woningen en kantoren) na 2040 in hun energiebehoefte moeten voorzien zonder aardgas. Dat geldt dus ook voor Hilversum. Hiervoor sluiten we maximaal aan bij medeoverheden die sturen op de energietransitie en gaan we het gesprek aan met de stad. We faciliteren huiseigenaren, corporaties, bedrijven en maatschappelijke organisaties om deze grote veranderopgave gezamenlijk vorm te geven. Ondertussen werken wij in regioverband aan een eerste opzet voor de Regionale Energiestrategie (RES), die onderdeel wordt van de Hilversumse Energietransitie. Een extra ambitie is om als gemeentelijke organisatie in 2022 klimaatneutraal te zijn. Op het gebied van milieubeheer voert de gemeente regie als het gaat om beleid. De Omgevingsdienst Flevoland Gooi & Vechtstreek is de verbonden partij die de uitvoering voor een deel voor zijn rekening neemt. De gemeente houdt toezicht op deze samenwerking.

Activiteiten

● Opstellen van:  De Regionale Energie Strategie (RES)  De Energietransitievisie warmte Hilversum  Een opzet voor de wijkwarmtetransitieplannen. ● Operationaliseren van het regionale energiedienstenbedrijf. ● Realiseren van een klimaatneutrale organisatie door het verduurzamen van vastgoed en gezond en circulair aanbesteden. ● Ondersteunen van de gemeentelijke duurzaamheidsfondsen voor bewoners en maatschappelijke organisaties en uitbreiden van het financiële aanbod voor het verduurzamen van de woning ● Aanspreken van bedrijven en organisaties op hun rol in de energietransitie en dit opnemen als randvoorwaarde bij partners die door de gemeente worden gefinancierd. ● Opstellen kaderstellende nota energietransitie 2021-2025. ● Uitvoeren van jaarplan Energietransitie Hilversum 2020. ● Uitvoeren van de Green Deals met Hilversumse partners. ● Onderzoeken van nieuwe manieren om luchtkwaliteit te meten (i.s.m. Smart City). ● Het actualiseren van het bodeminformatiesysteem en 80 locaties op verontreiniging onderzoeken. ● Administratief afronden van A-lijst Wet geluidhinder. ● Sturen op de prestaties van de verbonden partij Omgevingsdienst Flevoland Gooi & Vechtstreek, die een aantal milieutaken voor de gemeente uitvoert. ● Energieaudits bij bedrijven ter uitvoering van de landelijke wet Milieubeheer. ● Opstellen van een luchtkwaliteitsplan.

66

JAARSTUKKEN 2020 GEMEENTE HILVERSUM | 67

Toelichting op activiteiten In 2020 zijn grote stappen gezet op het gebied van duurzaamheid en milieubeheer. Het concept voor de Regionale Energie Strategie (RES) Noord-Holland Zuid is opgesteld en de raad heeft hierop wensen en bedenkingen ingediend. Deze worden verwerkt in de RES Noord-Holland Zuid 1.0. De raad zal in 2021 een besluit nemen over de RES Noord-Holland Zuid 1.0. Op het gebied van klimaatneutrale organisatie zijn er twee opgaves: de verduurzaming van het Raadhuis en de verduurzaming van de Gemeentewerf. De raad heeft eind januari 2020 voor beide het groene licht gegeven. De uitvoering van de verduurzaming van de Gemeentewerf is grotendeels in 2020 uitgevoerd en wordt in 2021 afgerond en is daarmee op koers. Voor het Raadhuis geldt dat de oplossing met zonnepanelen door nieuwe regelgeving niet meer was te realiseren. Er zijn alternatieve scenario’s ontwikkeld en aan de raadscommissie van 18 november 2020 voorgelegd, waarbij de commissie haar voorkeur heeft uitgesproken om in het resterende gasverbruik te voorzien door de inkoop van biogas. De gemeentelijke bedrijfsvoering is daarmee per 2022 CO2neutraal. De energietransitie visie is gesplitst in een Transitie Visie Warmte en een programmaplan energietransitie 2021-2025. Hierdoor zijn deze vertraagd, en gaan nu als aparte documenten in 2021 naar de raad.

De conclusies en aanbevelingen van het rekenkamerrapport worden bij de uitwerking meegenomen. In 2020 is het subsidieprogramma Aardgasvrije wijken van het Rijk toegekend om in het noordelijke deel van de Hilversumse Meent aan de slag te gaan met het aardgasvrij maken van de wijk. Een tweede burgerinitiatief is het burgermeetnetwerk Meetbaar Hilversum. In samenwerking met inwoners en Smart City is een netwerk opgericht om beter inzicht te krijgen in de data van de luchtkwaliteit. Er zijn momenteel vijftien meetpunten in Hilversum om fijnstof te meten, waaronder drie meetpunten van het RIVM die ook stikstofdioxide meten. In 2021 komt een voorstel om het aantal meetpunten uit te breiden. De A-Lijst Wet geluidhinder heeft in 2020 door het verschuiven van prioriteiten vanwege de coronapandemie geen vervolg gekregen. De lijst zal nu in 2021 worden afgerond. Dit geldt ook voor het voorstel betreffende het Schone Luchtakkoord. Vanwege herprioritering is dit onderdeel verschoven naar 2021. In 2021 zal hiervoor een campagne starten tegen stookoverlast als gevolg van open haarden.