Bijlage 2 Gebiedsfoto Hilversum centrum
Tekst van het document
Ruim 60% van de leegstand betreft langdurige (1 - 3 jaar) of structurele leegstand (> 3 jaar). Nadere analyse toont aan dat ruim 60% van de langdurige en structurele leegstand is gesitueerd binnen het hoofdcentrumgebied.
Tabel 7: Leegstand Hilversum-Centrum (afbakening Locatus) Leegstand
VKP 2015
VKP 2021
VKP verschil
WVO 2015
WVO 2021
WVO verschil
Aanvang / Frictie
31
29
-2
3.788
5.211
+1.423
Langdurig
28
24
-4
5.573
4.801
-772
Structureel
11
11
0
1.507
3.423
+1.916
Verbouw
-
5
+5
-
200
+200
Totaal
70
69
-1
10.868
13.635
+2.767
Figuur 4: Spreiding Leegstand Hilversum-Centrum
8
Centrumgebied zoals afgebakend door Locatus, inclusief de Havenstraat
dinsdag 18 januari 2022
20
4 Analyse huidige situatie Gebiedsfoto Hilversum-Centrum
Leegstand gelijk aan andere middelgrote centra In onderstaande tabel is de leegstand in het centrum van Hilversum met tien andere binnensteden en hoofdwinkelgebieden in gemeenten met een inwonertal tussen de 65.000 en 120.000 inwoners vergeleken. Tabel 8: Benchmark leegstand Hilversum-Centrum Leegstand
VKP
WVO
Hilversum-Centrum
69
13.635
Benchmarkcentra
67
13.367
Omvang leegstand laatste jaren aanzienlijk toegenomen
Leegstand in hoofdwinkelgebied en hoofdaanlooproute
Leegstand in periferie aan aanloopstraten: focus op transformatie
Leegstand doet afbreuk aan het centrum
De leegstand in het centrum van Hilversum is nagenoeg gelijk aan de leegstand in vergelijkbare centrumgebieden, zowel in aantal verkooppunten als in winkelvloeroppervlak. Dit onderstreept de problematiek in centrumgebieden zoals Hilversum, die allen kampen met relatief hoge leegstand. Ontwikkeling leegstand conform landelijk beeld Tabel 7 op de vorige pagina toont tevens de ontwikkeling van de leegstand ten opzichte van 2015. In aantal verkooppunten is de leegstand sinds 2015 nagenoeg gelijk gebleven. Conform landelijk beeld is de leegstand in winkelvloeroppervlak echter aanzienlijk toegenomen. De forse leegstand is een indicatie van een matig functioneren van het centrum, dan wel een te ruim aanbod. Ruim 60% van de leegstand is bovendien langdurig (1-3 jaar) of structureel (>3 jaar) van aard, een duidelijk signaal dat het centrum in de huidige vorm te omvangrijk is. Te meer aangezien in omvang de structurele leegstand het meest is toegenomen. Tegelijkertijd is de langdurige leegstand aanzienlijk afgenomen. In 2015 werd door Locatus nog geen onderscheid gemaakt naar verbouwingsleegstand. Het is dus onduidelijk in hoeverre er in 2015 sprake was van dynamiek, c.q. transformatie.
dinsdag 18 januari 2022
21
4 Analyse huidige situatie Gebiedsfoto Hilversum-Centrum
4.8
Analyse mobiliteit
In de Mobiliteitsvisie 2040 geeft de gemeente haar visie ten aanzien van mobiliteit. Hoe willen we dat verkeer, vervoer en bereikbaarheid er in het Hilversum van 2040 uitzien? En wat betekent mobiliteit van de toekomst voor de leefbaarheid in onze stad? Duurzaamheid, groen en vernieuwing staan hierin centraal. In de beleidsanalyse staat dit nader uitgewerkt (hoofdstuk 5). Vanuit de bestaande situatie in het centrum vallen ons de volgende onderdelen op. Voetgangersgebied Het centrum van Hilversum heeft een voetgangersgebied met venstertijden voor het bevoorraden van de winkels en horeca. De venstertijden zijn: ma 06:00 – 13:00uur, di-vrij 06:00-11:00 uur. Ondanks dat er een voetgangersgebied is, wordt er nog steeds veel gefietst. Er zijn al diverse maatregelen genomen, zoals bebording, maar dit lijkt niet direct het verschil te maken. Expeditiehoven zijn krap aangelegd en lopen vaak dood. Hierdoor is bevoorrading via de achterkant lastig en worden veel winkels nog via de voorkant bevoorraadt, wat leidt tot parkerend vervoer rondom toegangen van het voetgangersgebied. Ook valt het bouwverkeer op binnen het voetgangersgebied. Centrumring De Centrumring leidt naar de diverse parkeergarages, de garages liggen dusdanig dat de verschillende omliggende wijken en dorpen allen een eigen aanrijroute hebben.
Door het ruimte bestemmingsplan is het mogelijk dat Parkeergarages transformeren naar wonen, zoals de parkeergarage City Ring. Dit leidt tot minder parkeercapaciteit voor bezoekers.
dinsdag 18 januari 2022
De voetgangersverbinding tussen Groest en het Marktplein wordt verbeterd, wanneer in de toekomst de Centrumring niet meer via de Stationsstraat loopt, maar via de Koninginneweg (Uitvoeringsprogramma Mobiliteitsvisie).
Fietsparkeren Er zijn rondom het centrum diverse fietsparkeermogelijkheden, welke ook veelvuldig gebruikt worden. Soms ziet dit er wat rommelig uit, omdat mensen de fiets buiten de rekken stallen. De fietsenkelder Zeedijk wordt hoog gewaardeerd en steeds meer gebruikt. Zoeken naar andere locaties, met name aan de andere zijde van het centrum is wenselijk. In de nieuwe stationsontwikkeling is eveneens een fietsenkelder voorzien, welke een functie kan vervullen voor bezoekers aan het centrum. Zero-emissie zone In het kader van de mobiliteitsvisie onderzoekt RHDHV het instellen van een zero-emissie zone in delen van Hilversum per 2026/2027. Het centrum binnen de centrumring is een van de gebieden. Bereikbaarheid met verschillende modaliteiten De bereikbaarheid van Hilversum-centrum met verschillende modaliteiten is wisselend te noemen. Zie figuren op de volgende pagina: Voor de eigen inwoners is de fiets uitermate geschikt Omliggende kernen (Baarn, Eemnes, Laren etc.) is 1530 min fietsen. De auto is dan aantrekkelijker en bovendien is een deel van de bevolking sterk autogericht. OV is beperkt interessant voor mensen van buiten met spoorverbinding (Naarden-Bussum, Baarn, Amersfoort, Amsterdam en Utrecht).
22
0 Gebiedsfoto Hilversum-Centrum
Gezien het gekozen punt in het voetgangersgebied ligt, is de autobereikbaarheid berekent vanaf de dichtstbijzijnde plek die met de auto bereikbaar is.
dinsdag 18 januari 2022
23
Bijlage 1 Overzicht databronnen
Bijlage 1 Gebiedsfoto Hilversum-Centrum
Databronnen Bronnen analyse Voor de analyse van de huidige situatie is zowel bestaande data gebruikt en is informatie verzameld vanuit onder andere een enquête, schouw en een sessie. Ondernemersenquête, uitgezet door BRO gedurende de periode van 7 tot 19 december 2021. Schouw in centrum Hilversum op 9 december 2021 samen met gemeente Hilversum. (Online) sessie met ambtenaren van gemeente Hilversum op 21 december 2021. Locatus Retailverkenner, met data van de jaren 2021 en 2015. Verbindingswijzer van Movares. Randstad koopstromenonderzoek 2018, I&O Research. Primos bevolkingsprognose gemeente Hilversum, ABF Research. CBS voor diverse bevolkingsdata. Aangeleverd door Gemeente Hilversum: Bouwplannen voor woningbouw in het centrum (december 2020) (o.a. stationsgebied). Burgerpanel Hilversum-centrum (I&O Research, november 2021). Concept verslag schouw SPES Hilversum - Centrum & Gijsbrecht (RHDHV, 2 november 2021). Concept resultaten burgerpanel (I&O Research, 2021). Passantentelling Hilversum-centrum NJ19 (2019). Hilversum Bezoekersmonitor (Hilversum Marketing, 5 augustus, 2021). Ambitie eigenaren onroerend goed (stichting Centrum Hilversum, juni 2021). Bezoekersonderzoek (Hilversum Marketing en Q&A Insights, maart, 2021).
dinsdag 18 januari 2022
Trends en ontwikkelingen (Mobiliteitsalliantie, 2019). Beleidsdocumenten Verschillende beleidsdocumenten zijn geraadpleegd als onderdeel van onder andere de evaluatie van Centrumvisie 2015 en de analyse beleidskaders. Dit betreffen de volgende beleidsdocumenten: Provinciaal Omgevingsvisie Provincie Noord-Holland (2018). Detailhandelsbeleid Provincie Noord-Holland (2015). Regionaal Regionale detailhandelsvisie Gooi en Vechtstreek (2019). Regionale woonvisie Gooi en Vechtstreek (2016). Lokaal Centrumvisie Hilversum (2015). Detailhandelskader 2017 (Gemeente Hilversum). Horecakader 2017 (Gemeente Hilversum). Evenementenkader 2017 (Gemeente Hilversum). Woonvisie Hilversum 2021-2030 (Gemeente Hilversum, 2021). Omgevingsvisie Hilversum, geactualiseerde samenvatting omgevingsfoto (Gemeente Hilversum, 2021). Mobiliteitsvisie Gemeente Hilversum 2040. Agenda Economie & Media 2020-2021 (Gemeente Hilversum, 2020). Corona herstelagenda Hilversum 2021-2022 (Gemeente Hilversum, 2021). Amendement ‘Sneller aan de slag met de autoluwe binnenstad’ (GroenLinks, D66 & Hilversums Belang, 2021).
25
Bijlage 2 Beleidsanalyse
Bijlage 2 Gebiedsfoto Hilversum-Centrum
Vigerend beleid Provinciaal beleid Omgevingsvisie Provincie Noord-Holland (2018) In de provinciale omgevingsvisie geeft de provincie NoordHolland op hoofdlijnen haar visie op (het gebruik van de) leefomgeving en de energietransitie. Hierbij komen de volgende uitgangspunten naar voren: De provincie is terughoudend ten aanzien van nieuwe ontwikkellocaties. Detailhandel wordt zo veel mogelijk in bestaande kernen ontwikkeld. Naast voorzieningen moet ook wonen en werken zo veel mogelijk binnen de bestaande structuur (transformeren, bundelen, verdichten). Het verkeerssysteem in binnenstedelijke gebieden moet ‘meegroeien’ met de toename van inwoners en bezoekers. Gebruik van openbaar vervoer, fiets en inventieve duurzame vervoersvormen krijgen hierbij prioriteit. Er moet voldoende aanbod zijn om te kiezen voor een duurzaam en efficiënt vervoersmiddel. Indien detailhandel en horeca een bovenlokale / regionale verzorgingsfunctie hebben, vereist dit regionale samenwerking tussen gemeenten. Detailhandelsbeleid Provincie Noord-Holland (2015) In het provinciale detailhandelsbeleid schetst de provincie kaders voor detailhandelsontwikkelingen. Voor de leefbaarheid van is het van belang om dagelijkse voorzieningen op acceptabele afstanden in wijken te behouden. Clustering van functies is van belang om centra compleet en vitaal te houden.
De provincie heeft enkele beleidsdoelen opgesteld, waaronder: Prioriteit geven aan hoofdwinkelgebieden. Voorkomen van extra leegstand.
dinsdag 18 januari 2022
Inzetten op een vitale, dynamische en concurrerende detailhandelsstructuur en ruimte geven aan kwaliteit. Primaire detailhandel bereikbaar houden op aanvaardbare afstand met oog op leefbaarheid.
Het transformeren van panden naar woningen biedt kansen voor het realiseren van meer woningen op locaties die in trek zijn, zoals centrumgebieden. De regio heeft de ambitie om tot 2030 minimaal 20% van de woningtoevoegingen te realiseren door transformatie.
Regionaal beleid Regionale detailhandelsvisie Gooi en Vechtstreek (2019) In regionale detailhandelsvisie is Hilversum aangewezen als regionaal centrum. In de visie worden een aantal ambities geschetst die relevant zijn voor het centrum van Hilversum: De focus ligt op clusteren van detailhandel en andere publieksvoorzieningen. Versterking van de bestaande detailhandelsstructuur gaat vóór het mogelijk maken van nieuwe detailhandelslocaties. Met nieuwe ontwikkelingen wordt terughoudend omgegaan. In centrumgebieden wordt meer ruimte geboden aan dynamiek, zoals pop-up stores, pick-up points en blurring, mits dit positief bijdraagt aan de bestaande structuur. Het centrum van Hilversum kwalitatief versterken als het recreatieve winkelhart van de regio, met meer ruimte voor horeca, cultuur en vermaak. Nieuwe initiatieven zijn wenselijk indien ze het centrum versterken en bijdragen aan een compacter centrum. Regionale woonvisie Gooi en Vechtstreek (2016) In de regionale woonvisie geeft de regio haar visie ten aanzien van wonen. Tot 2030 neemt de bevolking in de regio toe, met name in Hilversum. In de visie staan drie ambities centraal, namelijk: Beweging/doorstroming krijgen op de woningmarkt; Behouden en versterken van de identiteit en diversiteit; Verbeteren van de samenwerking tussen gemeenten en woonpartners.
Gemeentelijk beleid Centrumvisie Hilversum (2015) De centrumvisie uit 2015 staat uitgewerkt in hoofdstuk 2.3 bij de evaluatie. Detailhandelskader (2017) In het detailhandelskader geeft de gemeente haar visie en biedt kaders ten aanzien van detailhandel. De twee grootste uitdagingen zijn het toekomstbestendig houden van de detailhandelsstructuur en behoud van de regionale verzorgingsfuncties. Daaruit vloeien vier uitgangspunten, te weten: Inzetten op behoud van de bestaande detailhandelsstructuur en geen nieuwe concentraties. Inzetten op sterke en compacte gebieden en transformatie in de randgebieden. Inzetten op een aantrekkelijke functiemix, waarin service, vermaak en kwaliteit centraal staan. Actief uitdragen van het imago ‘Hilversum Mediastad’. Tevens is een aantal doelen geformuleerd specifiek voor het centrum. Een aantrekkelijk centrum zijn voor bewoners, bezoekers van binnen en buiten Hilversum en voor ondernemers en culturele organisaties. Versterken van de regionale verzorgingsfunctie met een compleet, gevarieerd en aantrekkelijk aanbod met ruimte voor functiemix. Gerichte ontwikkelingen in deelgebieden zoals het Stationsgebied, Kerkbrink en het Marktplein.
27
Bijlage 2 Gebiedsfoto Hilversum-Centrum
Optimaliseren van logistieke dynamiek in het centrum als gevolg van online winkelen. Transformatie van randgebieden door transformatie en nieuwe initiatieven van ondernemers te steunen.
Horecakader (2017) In het horecakader geeft de gemeente haar visie en biedt kaders ten aanzien van horeca met de volgende doelstellingen: Toename van binding en bestedingen door eigen inwoners. Hilversum functioneert als sterke centrumgemeente binnen de regio Gooi & Vechtstreek. Verbeteren van de herkenbaarheid van de horeca, onder meer door goede concentratie in het centrum. In het centrum zijn twee concentratiegebieden met elk een eigen profiel: 1. Uitgaansgebied Groest en omgeving: Groest-Zuid vervalt als horecagebied en wordt een herkenbare entree voor het centrum. Het Marktplein wordt toegevoegd aan het horecagebied. 2. Restaurant/winkelzone: mogelijk maken om functies te mengen. De restaurantzone moet compacter worden voor betere herkenbaarheid. Het Weversplein is een kansrijk horecaplein. Evenementenkader (2017) In het evenementenkader geeft de gemeente haar visie en biedt kaders ten aanzien van evenementen. Het aantal evenementen in het centrum is toegenomen. Dit kader biedt uitgangspunten: Balans tussen levendigheid en leefbaarheid door onder andere het opstellen van locatieprofielen voor de juiste evenementen op de juiste locaties. Evenementen zo veel mogelijk in het centrum faciliteren of met het centrum verbinden.
dinsdag 18 januari 2022
Woonvisie Hilversum 2021-2030 In deze woonvisie geeft de gemeente haar visie ten aanzien van wonen. In de visie staan vier thema’s centraal, met elk eigen doestellingen: Woningmarkt onder druk: hiervoor wil de gemeente onder meer voldoende woningen realiseren gespreid over alle marktsegmenten. Ontbrekende schakels: de gemeente wil passende woningen realiseren voor alle doelgroepen. Daarbij richt de gemeente op aanvullend woningaanbod in segmenten die het meest onder druk staat, zoals woningen in het middensegment en woningen voor starters. Langer zelfstandig thuis wonen: de gemeente wil verspreid over de stad levensloopgeschikte woningen realiseren, evenals geclusterde woonvormen met aandacht voor zorg en ontmoeting in de omgeving. Duurzame en energiezuinige woningen: de gemeente zet in op verduurzaming van de woningvoorraad, zowel bij nieuwbouw als bij bestaande woningen. Tevens is per wijk aangegeven welke opgaven het meest relevant zijn. Voor het centrum is dit drieledig, namelijk: Inzetten op transformatie van bestaande functies naar wonen. Toevoegen van sociale huurwoningen. Toevoegen van woonzorgaanbod. Mobiliteitsvisie 2040 In de mobiliteitsvisie geeft de gemeente haar visie ten aanzien van mobiliteit. Duurzaamheid, groen en vernieuwing staan hierin centraal.
De volgende onderdelen zijn nader uitgewerkt: Duurzaamheid; High tech; Autoluw centrum; Nieuwe ontwikkelingen;
28
Bijlage 2 Gebiedsfoto Hilversum-Centrum
Parkeerbeleid; Thuiswerken; Onderzoek naar tunnel.
Agenda Economie & Media (2020) De agenda Economie & Media is een uitvoeringsprogramma opgesteld door een groot aantal stakeholders. De agenda richt zich op vier thema’s, waaronder: Aantrekkelijk vestigingsklimaat en regelgeving: met meer ruimte voor werk, aandacht voor bruisende plekken en verbeteren van de samenwerking tussen gemeente en ondernemers. Positioneren van Hilversum en acquisitie: Hilversum staat goed op te kaart, met herkenbare deelgebieden die elk hun eigen identiteit versterken. De ambitie voor het centrum is om compacter te worden en meer voorzieningen te realiseren op het gebied van cultuur en vrije tijd (beleving). Corona herstelagenda (2021-2022) In de corona herstelagenda wordt beschreven hoe Hilversum op sociaal en economisch gebied uit de coronacrisis wilt komen. Hieruit zijn de volgende doelstellingen relevant voor het centrum: Stimuleren van de lokale economie: onder andere door het langdurig vergunnen van tijdelijke situaties van terrassen. Een levendige stad op orde: vergroten van het culturele aanbod (met een crossover met commerciele (media)partijen educatie en ambachten gericht op media/film/geluid enz.) door aansluiting te vinden tussen leegstand in het centrum versus culturele ruimtevraag.
dinsdag 18 januari 2022
29
Hoofdvestiging Boxtel Bosscheweg 107 5282 WV Boxtel T +31 (0)411 850 400 Vestiging Amsterdam Rhijnspoorplein 38 1018 TX Amsterdam T +31 (0)20 506 19 99 Vestiging Venlo Industriestraat 94 5931 PK Tegelen
www.bro.nl | info@bro.nl
T +31 (0)77 373 06 01