Bijlage 1. Voorjaarsnota 2026 Hilversum
Tekst van het document
42
4.2 Investeringsprogramma Programma/Taakveld/ Naam krediet 01: Wonen en leven 2.1: Verkeer en vervoer 01 Fietspadverharding Oscar Romerolaan
t/m 2025
2026
2027
2028
2029
2030
-6.494
4.958
650
481
755
49.228
-6.050
5.600
610
29.630
610
610
150
02 Korte Noorderweg (rendabel) 03 Ondergrondse fietsenstalling
-4.000
04 Infrastructurele maatregelen 2029 en 2030 (priowegen) 05 Arenapark (Lastmile)
-2.200
05 Hoofdplanstructuur Sportpark
5.600
05 Resterende investeringen hoofdplanstructuur Sportpark
1.200
05 Sportpark: Compensatie van bestaande parkeerplaatsen
4.300
06 Verbetering doorstroming buitenring noord 07 Verbetering OV-knoop Sportpark
16.250
08 Verkeersregelinstallaties 2030
500
09 Vervangen lichtmasten 2030
75
10 Vervanging afgeschreven bebording en bewegwijzering 2030
159
11 Vervanging afgeschreven wegen 2027
412
11 Vervanging afgeschreven wegen 2028
412
11 Vervanging afgeschreven wegen 2029
412
11 Wegen 2027 in combinatie met rioleringen
-412
11 Wegen 2028 in combinatie met rioleringen
-412
11 Wegen 2029 in combinatie met rioleringen
-412
12 Vervanging afgeschreven wegen 2030
6.536
5.7: Openbaar groen en (openlucht) recreatie
-299
13 Biodiverse vijvers 2024
-707
650
481
1.498
-100
13 Herinrichting Riebeeckvijver
225
14 Biodiverse vijvers 2028
-169
14 en 15 Koele groene route 2 (excl. civiel werk)
-857
14 Koele plekken 2027
260
14 Koele plekken 2028
260
14 Plantsoenen Diependaalselaan
-494
14 Vergroenen speelplekken 2027
260
14 Vergroenen speelplekken 2028
260
14 Verwijderen zinloze verharding 2027
130
14 Verwijderen zinloze verharding 2028
130
15 Kwaliteitsimpuls Oude Haven
220
15 Speelvoorziening 2025_Oude Haven
75
16 Renovatie groenvoorzieningen 2030
388
17 Instand houden bomenbestand 2030
460
18 en 15 Speelvoorziening 2026
-385
18 Vergroenen speelvoorziening 2026
310
19 Speelvoorziening 2030
650
7.2: Riolering
-145
20 Dekking uit spaarvoorziening 2027
65
0 -94
43
0
145
0
Programma/Taakveld/ Naam krediet
t/m 2025
2026
2027
20 Dekking uit spaarvoorziening 2028
2028
2029
2030
-94
20 Dekking uit spaarvoorziening 2029
-94
20 GWP vervangen afgeschreven riolering 2027
94
20 GWP vervangen afgeschreven riolering 2028
94
20 GWP vervangen afgeschreven riolering 2029
94
21 GWP vervangen afgeschreven riolering 2030
4.592
21 Dekking uit spaarvoorziening 2030
-4.592
22 Optimalisatie hemelwaterafvoer openb. ruimte fase 2 2026
-341
22 Optimalisatie hemelwaterafvoer openb. ruimte fase 2 2027
-682
22 Splitsen hemelwater van vuilwater fase 2 2027
-525
22 Splitsen hemelwater van vuilwater fase 2 2028
-1.049
22 Verbetermaatregelen hemelwaterafvoer 2026
341
22 Verbetermaatregelen hemelwaterafvoer 2027
1.207
22 verbetermaatregelen hemelwaterafvoer 2028
1.049
23 Vervangen Nissan Navara calamiteitenvoertuig
-145
24 VW Crafter gemalen V-483-KT 2025 toevoeging IP 2025
145 65
8.3: Wonen en bouwen
18.100
25 Centrumgebied Hilversumse Meent
18.100
02: Zorg 4.2: Onderwijshuisvesting
-17.567
18.884
36.938
420
555
12.908
-17.567
15.183
36.938
420
555
12.908
26 Integraal Huisvestingsplan Onderwijshuisvesting 2024
-9.007
26 Integraal Huisvestingsplan Onderwijshuisvesting 2025
-4.604
26 Integraal Huisvestingsplan Onderwijshuisvesting 2026
15.183
26 Integraal Huisvestingsplan Onderwijshuisvesting 2027
36.286
26 Integraal Huisvestingsplan Onderwijshuisvesting 2027 IKC
193
26 Integraal Huisvestingsplan Onderwijshuisvesting 2028
420
26 Integraal Huisvestingsplan Onderwijshuisvesting 2029
555
26 Integraal Huisvestingsplan Onderwijshuisvesting 2030
12.908
26 Integraal Huisvestingsplan Onderwijshuisvesting t/m 2023
-3.956
26 Stichtingskosten Sportcomplex- IHP
459
6.1: Samenkracht en burgerparticipatie
2.911
27 Verbouwing begane grond Thebe
2.100
28 Verbouwing Emmastraat 15
561
29 Emmastraat 15 dakterras
250
7.1: Volksgezondheid
790
30 Jeugd en Gezin Larenseweg
790
04: Bestuur 0.4: Overhead
883
2.221
883
2.221
31 Aankoop pand Hoge Naarderweg 5
9.679
1.300
32 Aanpassen werkplekomgeving en werkplekken
500
33 Binnenschilderwerk Raadhuis 2024
-197
33 Duurzaamheid en circulariteit 2024
-120
34 ICT implementatie Ivanti
50
35 ICT security (SIEM/SOC)
50
36 Renovatie en verduurzaming van gemeentelijke huisvesting
44
9.679
Programma/Taakveld/ Naam krediet
t/m 2025
37 Uitbreiding huisvesting Wilhelminastraat
2026
2027
2028
2029
2030
37.588
901
10.989
62.136
1.200
38 Vervanging bedraad kantoornetwerk
104
39 Vervanging wifi netwerk
217
05: Financiën en grondexploitaties
0
8.2: Grondexploitatie (niet bedrijventerrein)
0
40 WKO Stationshart
0
Eindtotaal
-23.178
45
26.063
5.2.1 Toelichting actualisatie 2024 In paragraaf 2.5 worden diverse wijzigingen op het investeringsprogramma voorgesteld. Onderstaand een aanvullende toelichting per wijzigingsvoorstel. 1.
Fietspadverharding Oscar Romerolaan Op de Oscar Romerolaan doen zich regelmatig verkeersonveilige situaties voor doordat laden en lossen plaatsvindt op de rijbaan en het fietspad. Door het fietspad te verleggen en laad- en losplekken aan te leggen kunnen deze situaties worden opgelost. Hiermee wordt tevens bijgedragen aan de strategische doelstelling ‘Bereikbaar en veilig bedrijventerrein’ uit de Gebiedsagenda Bedrijventerrein Zuidwest. De Oscar Romerolaan is een project uit 2020 dat tot op heden niet is uitgevoerd. Hierdoor is een deel van de eerder toegekende provinciale subsidie vervallen en is door indexatie het beschikbare budget niet toereikend. Het project was daardoor niet opgenomen in de gebiedsagenda Zuidwest (2024). Bij het bepalen van de werkzaamheden in de openbare ruimte binnen de gebiedsagenda is de Oscar Romerolaan opnieuw als kansrijk project geïdentificeerd. Door het project nu op te pakken kan de straat integraal en verkeersveiliger worden ingericht.
2.
Korte Noorderweg Voor de ontwikkeling aan de Korte Noorderweg heeft het college in maart 2026 een anterieure overeenkomst met de initiatiefnemer gesloten. Hierin is onder andere geregeld dat de gemeente in aansluiting op de plannen van de ontwikkelaar voor het binnengebied en in aansluiting op de recentelijk heringerichte Noorderweg een passende woonomgeving creëert. De huidige inrichting past bij het gebruik als bedrijventerrein, maar niet bij een woonomgeving. De investering is geraamd op €763.000. De raad wordt voorgesteld de kosten te dekken uit de door de ontwikkelaar verplicht te betalen exploitatiebijdrage van € 513.000 en het restant van € 250.000 uit de reeds ontvangen WBI-subsidie die voor de Korte Noorderweg is aangevraagd.
3.
Ondergrondse fietsenstalling In de raadsinformatiebrief 2025-79 over de voortgangsrapportage project Stationshart oktober 2025 (1893089) is vermeld dat door de provincie Noord-Holland een toezegging is gedaan voor een extra subsidie. De formele aanvraag wordt in 2026 ingediend. We verwerken deze subsidie bij deze voorjaarsnota, hiermee wordt het netto investering voor de Ondergrondse fietsenstalling geraamd op € 28,6 miljoen.
4.
Infrastructurele maatregelen 2029 en 2030 (priowegen) De raad heeft in 2022 het beleid ‘Prioritering en aanpak verkeersveiligheid Prio-wegen 2022 en verder’ vastgesteld. Hierbij is besloten jaarlijks gemiddeld € 610.000 netto na subsidies te investeren van 2022 tot 2030. Dit bedrag wordt gebruikt om verkeersveiligheidsproblemen en aanpassingen aan het fietsnetwerk volgens de prioriteitenlijst aan te pakken. Investeringen voor 2029 en 2030 zijn opgenomen in het investeringsprogramma.
5.
Sportpark In het voorstel ’Actualisatie Stedenbouwkundig Plan Sportpark 2026 & Financiën gebiedsontwikkeling Sportpark (Arenapark)’ (raadsvergadering van 10 juni 2026) hebben we de raad voorgesteld een krediet van € 5,6 miljoen (prijspeil 1-1-2026) beschikbaar te stellen om de eerste fase van de hoofdplanstructuur bouwrijp te maken, en tegelijkertijd de huidige sterretjespost Arenapark (Last Mile) van € 2,2 miljoen te laten vrijvallen. Daarnaast hebben we voorgesteld de overige investeringen in de hoofdplanstructuur, voor de komende 10-15 jaar geraamd op ca. € 20,7 miljoen (prijspeil 1-1-2026), en het voor de hoofdplanstructuur geraamde kostenverhaal van € 19,5 miljoen (prijspeil 1-1-2026) als sterretjesposten op te nemen het Investeringsprogramma 2027-2030 van de Voorjaarsnota 2026; de netto-investering voor de hoofdplanstructuur komt dan op ca. € 6,8 miljoen (= € 5,6 miljoen + € 20,7 miljoen -/- € 19,5 miljoen). Omdat een deel van de investering nu wordt vrijgegeven, terwijl de verwachte opbrengsten uit kostenverhaal pas in de toekomst gerealiseerd worden, hebben we de investering op de onderstaande wijze in het IP verwerkt. Wanneer we een anterieure overeenkomst (AOK) sluiten waarbij duidelijk wordt welk bedrag we verhalen, passen we de investeringen bij het eerstvolgende P&C-product hierop aan.
Verhoging investering ‘Hoofdplanstructuur Sportpark (fase 1 bouwrijp maken)’van € 5,6 miljoen. Verlagen sterretjespost ‘Arenapark (Last mile)’ van € 2,2 miljoen naar nihil.
46
Verhoging van de sterretjespost ‘Resterende investeringen hoofdplanstructuur Sportpark’ van € 20,7 miljoen en daar tegenover de verwachte bijdrage uit kostenverhaal van € 19,5 miljoen. Hiermee komt deze sterretjes post op netto € 1,2 miljoen. Verhoging van de sterretjespost ’Sportpark: compensatie bestaande openbare parkeerplaatsen’ van €4,3 miljoen.
6.
Verbetering doorstroming buitenring noord In raadsbrief 2025-81 is de raad geïnformeerd dat de optimalisatie van het kruispunt Den Uylplein, als onderdeel van het project Kleine Spoorbomen, niet zal worden uitgevoerd. Het plan richtte zich op het herindelen van opstelstroken en het optimaliseren van de verkeersregelinstallatie om de doorstroming van autoverkeer te verbeteren. De voorgestelde omleiding van fietsers via de Larenseweg verlengt hun route en vermindert de veiligheid en reistijd voor langzaam verkeer. De beperkte winst voor autoverkeer weegt niet op tegen deze nadelen. Door het stopzetten van deze werkzaamheden is de geraamde subsidie niet haalbaar. Het deelkrediet wordt hierop aangepast, zodat de totale netto-investering voor ‘Verbetering doorstroming buitenring noord’ volgens de huidige raming € 2,77 behouden blijft. Tevens heeft de raad op 13 mei 2026 de positief ingestemd met het voorstel om de investering voor de ‘Centrumring’ met € 0,5 miljoen te verhogen, en dit te dekken uit de middelen voor de ‘Verbetering doorstroming buitenring noord’. Dit is als reeds genomen besluit verwerkt. Hierdoor wordt de totale raming voor de ‘Verbetering doorstroming buitenring noord verlaagd van € 2,77 miljoen naar €2,27 miljoen.
7.
Verbetering OV-knoop Sportpark 2028 (*) In het voorstel “verkenning OV Knoop Sportpark” (raadsvergadering van 13 mei 2026) geven we aan dat we de OV- knoop Sportpark verbeteren. Dat doen we op dit moment met de uitvoering van het project ’Sportpad’. Daarnaast werken we aan maatregelen voor . de middellange (5-10 jaar) en de lange termijn (10-15+ jaar). Aan de raad wordt voorgesteld een voorkeursvariant voor een interwijkverbinding tussen Arenapark en Laapersveld in de vorm van een fietstunneltje vast te stellen, en een de voorkeursvariant voor een veiliger spoorwegovergang Soestdijkerstraatweg in de vorm van een herinrichting van de overweg, én een ontsluiting van het Laapersveld vanaf de Diependaalselaan. Op basis van globale ramingen én de aanname dat partners financieel bijdragen stellen we voor om een sterretjespost op te nemen in het investeringsprogramma van netto € 16,25 in 2028.
8.
Verkeersregelinstallaties 2030 De volgende VRI-installaties zijn in 2030 aan het einde van de technische en economische levensduur en dienen vervangen te worden: Kruispunt Schapenkamp - Prins Bernhardstraat (€ 275.000) en Kruispunt Loosdrechtseweg - Oscar Romerolaan (€ 225.000)
9.
Vervangen lichtmasten 2030 Conform het vastgestelde beheerplan wordt de investering voor 2030 aangevraagd. De lichtmasten hebben gemiddeld een levensduur van ca. 40 jaar. Vanaf 2028 tot 2032 zal een deel van de masten hun einde levensduur bereiken en moeten deze worden vervangen.
10. Vervanging afgeschreven bebording en bewegwijzering 2030 In 2023 is het beheerplan ‘Bebording en bewegwijzering 2023-2027’ opgesteld voor het beheer van bebording in de openbare ruimte. In het beheerplan is de vervanging van de bebording en bewegwijzering planmatig ingestoken en wordt overgegaan tot een systematisch beheer van het areaal. In dit investeringsprogramma zijn de financiële gegevens uit dit beheerplan opgenomen voor het kapitaalgoed Bebording en bewegwijzering. In lijn met het vastgestelde beheerplan wordt een investering voor 2030 aangevraagd. 11. Wegwerkzaamheden in combinatie met rioleringen toevoegen aan ’Vervanging afgeschreven wegen’ (jaarschijf 2027 t/m 2029) Vanaf het Gemeentelijk Rioleringsplan 1997 worden jaarlijks twee investeringsposten opgenomen binnen taakveld 2.1 Verkeer en vervoer: ‘Vervanging afgeschreven wegen’ (€ 6.124.000) en ‘Wegwerkzaamheden in combinatie met rioleringen’ (€ 412.000). De eerstgenoemde betreft de vervanging van het algemene wegdek, terwijl de tweede voorziet in de vervanging van het wegdek boven de rioolsleuf bij rioolvervanging. In de praktijk wordt het wegdek echter integraal vervangen. Om de begroting beter te laten aansluiten op deze praktijk worden beide investeringen samengevoegd tot één post: ’Vervanging 47
afgeschreven wegen’ met een totaalbedrag van € 6.536.000. Dit bedrag wordt jaarlijks geactualiseerd via de reguliere indexering. (Zie punt 10 Vervanging Wegen 2030) 12. Vervanging afgeschreven wegen 2030 In lijn met het Wegenbeheerplan wordt met deze investering de jaarschijf 2030 toegevoegd voor de vervanging van afgeschreven wegen. Het grootste deel hiervan wordt gelijktijdig vervangen met de riolering, wat zorgt voor hogere kwaliteit, een integrale inrichting passend bij actuele eisen (klimaatadaptatie, energietransitie, groen, verkeer en welzijn) en de laagst mogelijke maatschappelijke kosten. 13. Herbestemming van Biodiverse vijvers 2024 naar Herinrichting Riebeeckvijver Initiatiefnemers van de Riebeeckvijver in Hilversum oost, hebben aangegeven de vijver te willen herinrichten. De wens van de initiatiefnemers bestaat uit het aanbrengen van meer groen rondom de vijver, het creëren van een bio diverse vijver, een prettige leefomgeving voor eenden en ganzen en het creëren van een prettige ontmoeting- en wandelplek voor omwonenden. Het project maakt de vijver toegankelijker met een wandelpad en zitvlonder, en verbetert de ecologische verbinding door bomen, kruidenrijk grasland en struiken toe te voegen.
Dit buurtinitiatief sluit aan bij het coalitieakkoord 2022-2026 en het beleidsplan Buurten 3.0, dat burgerinitiatieven en verantwoordelijkheid in de eigen woonomgeving stimuleert. De regie ligt bij de bewoners om in co-creatie met de gemeente dit initiatief te realiseren. Dit past ook binnen het in december 2022 vastgestelde Programma Groen 2023-2026, dat biodiversiteit en klimaatadaptatie bevordert. Hierbinnen is ’Project 8 bio diverse vijvers’ specifiek gericht op initiatieven en onderhoudsprojecten (3-jarig project). Vanuit dit uitvoeringsprogramma is een budget beschikbaar gesteld van € 100.000. Met deze voorjaarsnota vragen we een aanvullend investering van € 125.000 om de Riebeeckvijver en omringend groen opnieuw in te richten met het oog op klimaatadaptatie en de toename van biodiversiteit te bevorderen, geven we uitvoering aan deze opdrachten vanuit het college. 14. Verlengen Uitvoeringsprogramma Groen 2027-2028 Per 1 januari 2027 fuseren de gemeenten Hilversum en Wijdemeren. Dit vraagt om harmonisatie van beleid. In de voorbereiding op de fusie is besloten het groenbeleid na de fusie te harmoniseren. Het huidige uitvoeringsprogramma Groen van Hilversum loopt tot en met 2026. Om de uitvoering van het Programma Groen in de tussenliggende periode voort te zetten, is het nodig het huidige uitvoeringsprogramma te verlengen.
Om de vergroening van de Hilversumse wijken en de kernen van Wijdemeren in de periode na 2026 door te zetten ontbreken investeringsmiddelen voor drie opgaven: het vergroenen van speelplekken, het realiseren van koele plekken en het verwijderen van overbodige verharding. De benodigde middelen worden gevonden door binnen het huidige uitvoeringsprogramma Groen investeringsbudgetten te herverdelen en één of enkele projecten te laten vervallen. Deze projecten kunnen later opnieuw worden opgenomen in het uitvoeringsprogramma dat hoort bij het gezamenlijke groenbeleid van de fusiegemeente. Het gaat om (delen van) de budgetten voor bio diverse vijvers 2028 € 169.000, Plantsoenen Diependaalselaan € 494.000, Koele route 2026 € 637.000. 15. Kwaliteitsimpuls Oude Haven In het project ‘Kwaliteitsimpuls Oude Haven’ is er een tekort op het budget voor het verbeteren van de recreatieve kwaliteiten van het park. Het geschatte tekort op basis van het schetsontwerp is € 250.000. Vanuit het krediet ‘koele routes 2026’ van het Uitvoeringsprogramma Groen is € 220.000 vrij te maken voor het verbeteren van de recreatieve kwaliteiten van de Oude Haven. Bij de vaststelling van het beleid Openbare Ruimte is door de gemeenteraad voor een periode van 10 jaar budget van 75.000 euro per jaar beschikbaar gesteld voor spelen, bewegen en ontmoeten. Aan de Oude Haven is al één jaarschijf toegekend.
Ook de jaarschijf 2026 is toegewezen aan de Oude Haven. Daarmee komt het totale extra budget voor Spelen, Bewegen en Ontmoeten voor de Oude Haven op € 295.000. Daarmee is er voldoende budget beschikbaar om de geschatte kosten van € 250.000 voor het verbeteren van de recreatieve kwaliteiten van ons stadspark de Oude Haven te dekken.
48
16. Renovatie groenvoorzieningen 2030 (plantsoenen en grasterreinen) In 2023 is het beheerplan Groen 2024-2028 opgesteld voor het beheer van het groen in de openbare ruimte. In het beheerplan is de vervanging van groen planmatig ingestoken en wordt overgegaan tot een systematisch beheer van het areaal. In dit investeringsprogramma zijn de financiële gegevens uit dit beheerplan opgenomen voor het kapitaalgoed groen. In lijn met het vastgestelde beheerplan wordt een investering voor 2030 aangevraagd. 17. Instandhouding bomenbestand 2030 In 2023 is het beheerplan Groen 2024-2028 opgesteld voor het beheer van het groen in de openbare ruimte. In het beheerplan is de vervanging van bomen planmatig ingestoken en wordt overgegaan tot een systematisch beheer van het areaal. In dit investeringsprogramma zijn de financiële gegevens uit dit beheerplan opgenomen voor het kapitaalgoed bomen. In lijn met het vastgestelde beheerplan wordt een investering voor 2030 aangevraagd. 18. Herschikking Speelvoorziening 2026 naar Vergroenen speelvoorziening 2026 In 2026 worden er in het kader van het programma Groen, 5 speelplekken vergroend. In het Programma Groen zijn 3 doelen geformuleerd: Biodiversiteit stimuleren Klimaatbestendig inrichten Zorgen dat groen bijdraagt aan vitaliteit Met het vergroenen van speelplekken geven we invulling aan deze doelen.
De speelplekken moeten lommerrijke groene ontmoetingsplekken in de buurt worden. Spelen in een natuurlijke omgeving is goed voor de ontwikkeling van kinderen. Veel speelplekken in Hilversum hebben een gedateerde inrichting met een overmaat aan verharding. Om deze speelplekken aantrekkelijker te maken voor kinderen en te laten bijdragen aan biodiversiteit en klimaatadaptatie is er jaarlijks een budget beschikbaar voor het vergroenen speelplekken. Het doel is om vanuit het Programma Groen jaarlijks verspreid over Hilversum ten minste 5 speelplekken te vergroenen. Voor het beheer en onderhoud van de gemeentelijke speelplekken bestaat een onderhoudscyclus. Binnen die cyclus worden toestellen en ondergronden na de afschrijvingstermijn vervangen. Bij de geselecteerde speelplekken moeten een of meerdere speeltoestellen en de ondergronden worden vervangen. Vanuit de onderhoudsinvesteringen gaat het om een bedrag van € 310.000 dat wordt overgeheveld naar het budget voor het Vergroenen van Speelplekken 2026. Door de onderhoudscyclus te combineren met de vergroeningsopgave kan het vergroeningsbudget effectief en efficiënt worden ingezet. 19. Speelvoorziening 2030 In 2023 is het beheerplan Spelen 2024-2028 opgesteld voor het beheer van de speelvoorzieningen in de openbare ruimte.
In het beheerplan is de vervanging van de speelvoorzieningen planmatig ingestoken en wordt overgegaan tot een systematisch beheer van het areaal. In dit investeringsprogramma zijn de financiële gegevens uit dit beheerplan opgenomen voor het kapitaalgoed speelvoorzieningen. In lijn met het vastgestelde beheerplan wordt een investering voor 2030 aangevraagd. 20. Indexering GWP vervangen afgeschreven riolering 2027 t/m 2029 De investeringsbudgetten voor de vervanging van de afgeschreven riolering worden voor de jaarschijven 2027 t/m 2029 worden met 2,1% geïndexeerd (GWW-index CBS). Zonder indexatie kan de vervanging niet volledig worden gerealiseerd. 21. GWP vervangen afgeschreven riolering 2030 Met deze investering wordt de jaarschijf 2030 toegevoegd voor de vervanging van afgeschreven riolering, conform het Water- en rioolprogramma 2027–2028. Jaarlijks wordt circa 6,5 km riool vervangen. Om het investeringsbudget naar prijspeil 2026 te actualiseren, is een indexatie van 2,1% (GWW-index CBS) toegepast. Zonder indexatie kan de opgave niet volledig worden uitgevoerd. De afgeschreven riolering wordt grotendeels samen met de wegen vervangen. Dit levert een hogere kwaliteit op, maakt een toekomstbestendige inrichting mogelijk (klimaatadaptatie, energietransitie, groen, verkeer en welzijn) en minimaliseert maatschappelijke kosten.
De investeringen voor de reguliere vervanging van riolering en waterobjecten worden gedekt uit de spaarvoorziening.
49
22. Verbetermaatregelen hemelwaterafvoer 2026 t/m 2028 Hilversum wil in 2050 klimaatbestendig en waterrobuust zijn. In combinatie met vervangings- en herinrichtingsprojecten nemen we maatregelen om duurzaam met hemelwater om te gaan. Om de beschikbare middelen doelgerichter en efficiënter in te zetten, stellen we voor de kredieten ‘Splitsen hemelwater van vuilwater fase 2’ en ‘Optimalisatie hemelwaterafvoer openbare ruimte fase 2’ samen te voegen tot één krediet: ‘Verbetermaatregelen hemelwaterafvoer’. 23. Uitstellen vervangen Nissan Navara calamiteitenvoertuig Dit voertuig wordt ingezet voor de 24/7 calamiteitendienst en is speciaal uitgevoerd voor verplaatsen van zware aanhangwagens (noodstroom of motorpomp). In 2025 stond de vervanging van betreffende voertuig gepland. Omdat er nog geen goed alternatief is met elektrische aandrijving wordt vervanging uitgesteld. De huidige investering kan worden verschoven naar 2029. 24. VW Crafter gemalen V-483-KT 2025 toevoeging IP 2025 In 2025 is € 100.000 vrijgegeven voor de aanschaf van een voertuig voor de 24/7 gemalen wachtdienst, maar uit het inkooptraject blijkt vervanging € 128.000 te kosten door een zwaardere constructie en duurdere elektrische aandrijving.
Het oorspronkelijke plan om de kraan van de oude auto over te bouwen blijkt onwerkbaar: ombouwen duurt circa 12 weken, wat niet haalbaar is gezien de continuïteit van de dienst. Ook blijkt de oude kraan onderhoudstechnisch niet meer in goede staat, waardoor langere termijn beschikbaarheidsrisico’s ontstaan. De kraan zal daarom ook moeten worden vervangen ad € 37.000. 25. Centrumgebied Hilversumse Meent (*) In het raadsvoorstel ‘Programma van Eisen voor het stedenbouwkundig plan centrumgebied Hilversumse Meent’ (raad 4 maart 2026) is doorrekening van de nieuwe schets van het multifunctionele woonzorgcomplex opgenomen. We verwachten een positieve grondexploitatie van € 2,3 miljoen, een investering in gemeentelijk vastgoed in dat woonzorgcomplex van € 12,3 miljoen (incl. btw, prijspeil 2026) voor het wijk- en jongerencentrum en de sportzaal. Daarnaast wordt de investering in een nieuw parkeergebouw geraamd op € 5,8 miljoen (excl. btw, prijspeil 2026). We stellen daarom voor om een sterretjespost op te nemen in het investeringsprogramma van € 18,1 miljoen in 2030. De effecten van de grondexploitatie worden conform de BBV opgenomen in de begroting na een raadsbesluit voor het openen van de grondexploitatie. 26.
Integraal Huisvestingsplan Onderwijshuisvesting De totale omvang van het Integraal Huisvestingsplan (IHP) Onderwijshuisvesting tot en met 2030 wordt verhoogd met afgerond € 48,4 miljoen. De wijzigingen in de jaarschijven ontstaand door een combinatie van verschillende factoren. Deze veranderingen zijn het gevolg van financiële mutaties uit voortgangsrapportages, de indexatie van (ver)bouwkosten via de BDB-index, aanvullende investeringsbehoeften en de opname van investeringskredieten voor toekomstige jaren. Deze factoren leiden gezamenlijk tot een aanpassing van de jaarschijven en investeringskredieten tot en met 2030 en verder. Hieronder wordt verhoging op de totale IHP tot en met 2023 toegelicht. Indexatie Integraal Huisvestingsplan Onderwijshuisvestiging 2024-2027 Conform het Raadsbesluit IHP worden de (ver)bouwkosten van scholen geïndexeerd met de BDB-index. Het betreft 1% voor kredieten met uitvoeringsjaar 2026 (BDB VJN 2025 3,1% naar VJN 2026 4,1 %) en voor 2027 en verder wordt 3,4 % t.o.v. prijsniveau 2026 toegepast. Dit betreft een ophoging van de jaarschijven tot en met 2029 met € 6,0 miljoen. Voortgangsrapportage Integraal Huisvestingsplan 2024-2039 Op 10 december 2025 heeft de gemeenteraad besloten over de voortgangsrapportage IHP. De raad heeft toen besloten de financiële mutaties als gevolg van dit besluit te verwerken bij de Voorjaarsnota 2026.
De investeringen betreffen naast de verwerking van de DUMAVA-subsidie van €1,5 miljoen, een verschuiving van kredieten over de verschillende jaren, behalve de onverwachte kosten voor netcongestie (stelpost). Dit laatste betreft een ophoging van de jaarschijven tot en met 2028 met € 2,7 miljoen. Onderwijshuisvestingplan (OHP) 2027 Jaarlijks dienen schoolbesturen aanvragen voor onderwijshuisvesting in waarover het college van B&W besluit. Het college dient het voorgenomen besluit uiterlijk op 1 oktober kenbaar te maken aan de 50
schoolbesturen, waarna definitieve besluitvorming uiterlijk op 31 december 2026 plaatsvindt. Het college kan alleen positief op een aanvraag besluiten indien de gemeenteraad hiervoor middelen beschikbaar heeft gesteld en de aanvraag aansluit bij de vereisten vanuit de verordening. Het advies om financiën die nodig zijn voor de aanvragen op te nemen in de Voorjaarsnota waarbij de kaders voor de OHP-beoordeling (waarover het college van B&W moet besluiten) worden gesteld. Dit betreft een ophoging van de jaarschijven tot en met 2029 met € 8,4 miljoen. Integraal Huisvestingsplan Onderwijshuisvestiging 2030 In april 2024 is het IHP 2024 - 2039 vastgesteld. Financieel zijn alleen de investeringskredieten 2024-2027 vastgesteld. Ook is in het voorstel vermeld: De gemeenteraad heeft in 2020 ook besloten over financiën voor projecten in de periode 2024-2035, deze middelen blijven beschikbaar voor onderwijshuisvestingsprojecten. Daarom wordt voor jaarschijf 2030 1/8 deel van dit restant opgenomen. Dit betreft een bedrag van € 12.908.000.
Onderwijshuisvesting op het Sportpark (juni 2026) De investeringskredieten voor de International Primary School, De Internationale Schakelklas en Groot Goylant zijn onder voorbehoud opgenomen in lijn met het raadsvoorstel ‘Onderwijshuisvesting: invulling gebiedsontwikkeling Sportpark (Arenapark)’ waarover in juni 2026 besluitvorming door de gemeenteraad plaatsvindt. < IP ‘26 Indexatie Integraal Huisvestingsplan Onderwijshuisvestiging 2024-2027 Voortgangsrapportage IHP 2024-2039
-14.265
IP 2026
IP 2027
IP 2028
IP 2029
2.107
2.782
594
555
4.855
23.119
-11.030
3.172
5.218
Onderwijshuisvestingplan (OHP) 2027 IHP Onderwijshuisvestiging 2030
IP 2030
12.908
Onderwijshuisvesting op het Sportpark (juni ‘26)
-3.302
8.221
7.865
5.638
Totaal
-17.567
15.183
36.938
420
555
27. Verbouwing begane grond Thebe Aan de Thebe 22 wordt sinds 26 april 2022 een kantoorgebouw gehuurd voor de opvang van 400 Oekraïense vluchtelingen. De huur van het gebouw is verlengd tot 1 april 2032. Inmiddels staat de begane grond (voorheen taalschool) van het gebouw leeg en hier willen wij extra kamers en zorgkamers realiseren. De extra kamers worden gerealiseerd om de kwaliteit op de opvanglocatie te verbeteren. En de zorgkamers worden ingezet voor bewoners met een psychosociale problematiek. Deze investering wordt afgeschreven in twee jaar in lijn met het huurcontract. Voor deze investering wordt nog dekking aangevraagd bij het ministerie. 28. Verbouwing Emmastraat 15 Met de aankoop van een voormalige onderwijsinstelling aan de Emmastraat 15 kunnen we ongeveer 52 bewoners van de Philipslocatie opvang bieden voor de lange termijn. Het college van Hilversum heeft goedkeuring gegeven voor de aankoop van dit gebouw. Het pand is aangekocht op 24 december 2025, zodat langdurige opvang kan worden gewaarborgd. Deze locatie wordt na aankoop verbouwd, zodat hier 16 onzelfstandige woonruimtes met gemeenschappelijke voorzieningen voor 52 opvangplekken worden gerealiseerd. De verwachting is om na de zomer van 2026 Oekraïense ontheemden te huisvesten die vanuit de Philipslocatie komen.
Deze verbouwing wordt gedekt door het ministerie van Asiel en Migratie en hiervoor is akkoord gegeven door het ministerie. Verder hebben wij het voornemen om de volledige glazen pui, welke als entree dient voor het gebouw, te vervangen. Omdat de volledige pui van glas is, niet geïsoleerd is en niet goed sluit, gaat hier veel energie verloren. Ook is de huidige pui erg kwetsbaar voor het beoogde intensieve gebruik en niet goed afsluitbaar, waardoor de veiligheid onvoldoende gewaarborgd kan worden. Voor de vervanging van de gevelpui (ca. €75.000) moet nog dekking worden aangevraagd bij het ministerie.
51
12.908
29. Emmastraat 15 dakterras Met de aankoop van een voormalige onderwijsinstelling aan de Emmastraat 15 kunnen we ongeveer 52 bewoners van de Philipslocatie opvang bieden voor de lange termijn. De verwachting is om na de zomer van 2026 Oekraïense ontheemden te huisvesten die vanuit de Philipslocatie komen. Het gebouw heeft een beperkte buitenruimte. Aan de achterzijde zitten parkeerplaatsen die gedeeld worden met een dansschool, terwijl de parkeerdruk voor zowel auto’s als fietsen al hoog zijn. Aan de voorzijde is zeer beperkte buitenruimte. Om te voldoen aan de wensen van de omwonenden en te voorkomen dat bewoners aan de voorzijde gaan rondhangen wordt overwogen om een dakterras te realiseren. Op die manier hebben de bewoners, en met name de kinderen, een buitenruimte waar ze tijd kunnen doorbrengen. Hiervoor moet nog dekking worden aangevraagd bij het ministerie. 30. Jeugd en Gezin Larenseweg Vanaf 2023 wordt gewerkt aan de planvorming van een vestiging van Jeugd & Gezin (GGD) in het pand van Dudok Wonen aan de Larenseweg 30. Naast de huur van de locatie is er een investering nodig van €790.000 om het pand geschikt te maken voor de nieuwe functie. De looptijd van deze investering is 15 jaar, wat gelijk is aan de looptijd van het huurcontract. 31.
Aankoop pand Hoge Naarderweg 5 Het bedrag van € 1,3 miljoen is bedoeld voor de aankoop van het pand aan de Hoge Naarderweg 5, bestaande uit een koopsom van € 1,25 miljoen en € 50.000 kosten koper. Omdat in de omgeving van het raadhuiskwartier zelden geschikte panden vrijkomen, biedt deze locatie een unieke kans. De koop is gedaan onder voorbehoud van goedkeuring door college en raad. Het gebouw biedt: Extra ruimte tijdens de verhuisbewegingen rond de renovatie van het raadhuis. Een representatieve, vaste locatie voor het gemeentebestuur tijdens het huisvestingstraject, , op korte afstand van de overige gemeentelijke gebouwen. 5–6 eigen parkeerplaatsen, schaars in het gebied. Het pand verkeert in goede staat, heeft energielabel A en biedt ruimte voor circa 30–35 werkplekken. Het geldt daarnaast als een solide investering, omdat vergelijkbare panden waardevast zijn. 32. Aanpassen werkplekomgeving en werkplekken Binnen de ambtenarenhuisvesting is reeds gestart met het vervangen van oude werkplekken. Daarnaast verandert de werkomgeving als gevolg van hybride werken. Het Stadskantoor en het "oude" deel van de Wilhelminastraat zijn hier nog niet volledig op aangepast. Daarnaast vragen de recente verhuizingen om aanpassingen van de werkomgeving. 33.
Herschikking diverse kredieten Naar aanleiding van de geplande verduurzamingswerkzaamheden in het raadhuis is de verwachting dat de onderstaande investeringen voorlopig niet zullen plaatsvinden. Daarom willen wij voorstellen deze kredieten te herschikken ter dekking van de extra werkzaamheden op de Wilhelminastraat. Binnen schilderwerk Raadhuis 2024 Duurzaamheid en circulariteit 2024 34. ICT-implementatie Ivanti Om de (virtuele) werkplek te voorzien van de juiste inrichting, wordt er gebruik gemaakt van een beheerpakket. Zonder dit pakket is het beheer van de (virtuele)werkplek niet mogelijk en kan er geen werkplek worden aangeboden. Het huidige pakket verdwijnt eind van het jaar van de markt. Daarom moet er een nieuw pakket worden geïmplementeerd. Hoewel in 2025 voorzien was dat er een nieuw pakket moest worden aangeschaft, blijkt in de praktijk dat de implementatie hoger zal uitvallen. Dit was niet voorzien. De verwachting is dat de installatie en implementatiekosten veel hoger zullen uitvallen. Om deze reden wordt er eenmalig € 50.000 gevraagd. 35. ICT-security (SIEM/SOC) De gemeente is in toenemende afhankelijk van digitale systemen voor de dienstverlening. Het risico op cyberdreigingen neemt navenant toe. Hilversum beschikt nog niet over een centrale voorziening voor het continu monitoren en analyseren van security meldingen in de IT-omgeving.
In een zogenaamde SIEM oplossing (Security Incident and Event Management) komen security-melding 24/7 binnen, waardoor eerder kan worden ingegrepen. 52
36. Renovatie en verduurzaming van gemeentelijke huisvesting In het najaar van 2025 is de gemeenteraad geïnformeerd over de te maken keuze voor de robuuste, duurzame en toekomstbestendige huisvesting van de gemeentelijke dienstverlening en de gemeentelijke organisatie. Het college heeft een second opinion laten uitvoeren over het ruimtelijke en financiële beeld. De second opinion leidt niet tot wezenlijk andere inhoudelijke en financiële uitkomsten of inzichten. Bovendien moet er ook in de referentiesituatie (“niets doen") geïnvesteerd worden in de huisvesting. Deze kosten zijn onvermijdelijk. Met het voorkeursscenario wordt daarentegen wél een kwaliteitsslag gemaakt. De investering voor het voorkeursscenario bedraagt € 9,68 miljoen. 37. Uitbreiding huisvesting Wilhelminastraat Als gevolg van extra werkzaamheden verwachten wij een aanvullende investering van €1.200.000. Wij stellen voor een aantal kredieten te herschikken, te weten 'Duurzaamheid en Circulariteit 2024' en 'Binnen schilderwerk Raadhuis 2024', om zodoende een deel van deze extra werkzaamheden op te kunnen vangen. Voor het resterende bedrag vragen wij aanvullend krediet aan van € 900.000 welke tevens middels een RIB aan u is voorgelegd. 38. Vervanging bedraad kantoornetwerk Het kantoornetwerk is 8 jaar oud en bestaat uit twee onderdelen: bedraad en draadloos.
Beperking op het ene onderdeel (bedraad netwerk), kan leiden tot beperking in het andere onderdeel (draadloos netwerk). De vervanging en uitbreiding van het huidige bedrade kantoornetwerk is onvermijdelijk om wifi-problematiek en storingen te voorkomen. De investeringsaanvraag hangt samen met de investeringsaanvraag voor de vernieuwing van het wifinetwerk. 39. Vervanging wifi netwerk Het krediet ten behoeve van het nieuwe wifi netwerk is in 2023 vrijgegeven. Di was onderdeel van een groter project. De prijzen voor wifi punten zijn sindsdien sterk gestegen. Daarbij komt dat er een grote toename is van het gebruik van de wifi. Het huidige wifi netwerk is nu dusdanig overbelast dat er veel meldingen binnen komen over de slechte kwaliteit. Er kan hierdoor niet meer worden uitgegaan van de oorspronkelijk beoogde één op één vervanging van de wifi-punten. Vanwege de prijsstijgingen en de behoefte aan extra wifi punten vragen wij een aanvullend krediet aan van € 217.000. 40. WKO Stationshart In de raad van 19 november 2024 is een netto krediet van € 300.000 voor de aanleg van een Warmte Koude Opslag (WKO) in het Stationsgebied beschikbaar gesteld. Dit krediet bestond uit een bruto investering van € 1,8 miljoen waarvan € 1,5 miljoen zou worden verhaald op de ontwikkelaar van de WKO. Het verschil van € 300.000 was onder andere bestemd voor juridische en capaciteitskosten.
In 2025 is bij de aanbesteding van de aanleg van deze WKO voor een andere constructie gekozen waardoor de investering van €1,5 miljoen niet langer noodzakelijk is. Het krediet kan daardoor worden verlaagd. Tevens is door de provincie Noord-Holland een subsidie verleend van € 154.000. Voorgesteld wordt het krediet aan te passen tot een bruto investering van € 454.000 met een subsidie van € 154.000 zodat per saldo de netto-investering van € 300.000 niet wijzigt.
53
5.2.2 Investeringen met een sterretje In het investeringsplan van de gemeente Hilversum zijn een aantal investeringen aangemerkt met een sterretje. Over deze investeringen wordt een afzonderlijk besluit aan de raad voorgelegd. De raad heeft in mei besloten het krediet voor de ‘Centrumring’ van € 13 miljoen vrij te geven. Daarnaast is in juni voorgesteld het resterende deel van het krediet voor de ‘Last Mile’ van € 2,2 miljoen te laten vervallen. Beide investeringen stonden als sterretjespost in het investeringsprogramma en zijn daarom niet meer zichtbaar in het onderstaande overzicht. Hieronder volgt een overzicht van de nog openstaande investeringen die aangeduid zijn met een sterretje.
54
4.3 Staat van reserves Na verwerking van de reservemutaties in de voorjaarsnota 2026 ziet de staat van reserves er als volgt uit. In onderstaande staat van reserves is eveneens de reserves Klimaat- en energiebeleid CDOKE opgenomen. De raad wordt bij de voorjaarsnota 2026 gevraagd deze reserve te vormen.
2026 Mutatie
2027 Mutatie Eind
Eind
2028 Mutatie Eind
2029 Mutatie Eind
2030 Mutatie Eind
#
Omschrijving
Begin
1 2 3 4 5 6 7 8 9
Stedelijke ontwikkeling Mobiliteitsfonds Herplantfonds Regionaal mediacentrum Gooise Natuurreservaat (GNR) Gebiedseigen kosten 1221-gebieden Gebiedsoverstijgende kosten geheel Hilversum Vereveningsfonds sociale huurwoningen Klimaat- en energiebeleid CDOKE Totaal programma 1
4.312 7.129 131 116 6.954 30 34 18.706
592 -837 20 -45 -562 3.562 2.730
4.904 6.292 151 71 6.392 30 34 3.562 21.436
666 581 20 -562 705
5.570 6.873 171 71 5.830 30 34 3.562 22.141
918 506 20 -562 882
6.488 7.379 191 71 5.268 30 34 3.562 23.023
1.100 881 20 -562 1.439
7.588 8.260 211 71 4.706 30 34 3.562 24.462
1.100 881 20 -562 1.439
8.688 9.141 231 71 4.144 30 34 3.562 25.901
10 11
Onderwijshuisvesting Opvang Oekraïners Totaal programma 2
3.103 10.725 13.828
-800 -1.000 -1.800
2.303 9.725 12.028
-1.553 -1.553
750 9.725 10.475
-
750 9.725 10.475
-748 -748
2 9.725 9.727
-
2 9.725 9.727
12 13
Europees Sociaal Fonds (EUSF) TOZO Totaal programma 3
736 667 1.403
-200 -150 -350
536 517 1.053
-
536 517 1.053
-
536 517 1.053
-
536 517 1.053
-
536 517 1.053
14 15
Reserve decentrale loonruimte Reserve Herindeling Totaal programma 4
460 4.138 4.598
38 -4.316 -4.278
498 -178 320
38 1.731 1.769
536 1.553 2.089
38 1.042 1.080
574 2.595 3.169
38 1.042 1.080
612 3.637 4.249
38 1.042 1.080
650 4.679 5.329
16
Algemene reserve Totaal programma 5
47.674 47.674
-6.939 -6.939
40.735 40.735
-
40.735 40.735
-
40.735 40.735
-
40.735 40.735
-
40.735 40.735
TOTAAL
86.209
-10.637
75.572
921
76.493
1.962
78.455
1.771
80.226
2.519
82.745
(Bedra gen €1.000)
55
4.4 Overzicht taakvelden per programma Programma - taakveld
2026
2027
2028
2029
2030
01
Wonen en leven
49.790
43.873
42.586
43.043
42.802
0.10
Mutaties reserves
2.731
705
882
1.439
1.439
0.63
Parkeerbelasting
-9.595
-9.595
-9.595
-9.595
-9.595
2.1
Verkeer en vervoer
17.322
16.699
16.808
16.653
16.607
2.2
Parkeren
6.540
5.527
5.587
5.575
5.518
2.4
Economische havens en waterwegen
608
606
598
590
588
2.5
Openbaar vervoer
56
56
56
56
56
5.1
Sportbeleid en activering
1.551
1.427
1.426
1.426
1.426
5.2
Sportaccommodaties
2.385
2.748
2.724
2.658
2.642
5.3
4.519
4.500
4.497
4.492
4.453
5.4
Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Musea
817
819
818
818
802
5.5
Cultureel erfgoed
868
868
866
864
846
5.6
Media
3.330
3.007
3.006
3.006
3.006
5.7
Openbaar groen en (openlucht) recreatie
10.081
10.054
9.953
9.933
9.858
7.2
Riolering
-2.651
-3.270
-3.265
-2.900
-2.958
7.3
Afval
-5.044
-6.209
-6.277
-6.415
-6.415
7.4
Milieubeheer
4.768
4.665
4.757
4.703
4.772
7.5
Begraafplaatsen en crematoria
218
198
162
160
157
8.1
Ruimtelijke ordening
5.205
5.326
4.117
4.118
4.118
8.3
Wonen en bouwen
6.081
5.739
5.464
5.459
5.459
02
Zorg
118.650
120.291
119.556
117.956
116.209
0.10
Mutaties reserves
-1.800
-1.553
0
-748
0
4.2
Onderwijshuisvesting
11.193
11.898
9.789
11.062
9.617
4.3
Onderwijsbeleid en leerlingenzaken
3.686
3.884
3.882
3.763
3.763
6.1
Samenkracht en burgerparticipatie
18.276
17.304
17.286
15.467
14.428
6.21
Toegang en eerstelijnsvoorzieningen WMO
184
184
184
184
184
6.22
Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Jeugd
2.946
3.078
3.073
3.074
3.055
6.23
Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Integraal
1.023
1.195
1.197
1.199
1.199
6.60
Hulpmiddelen en diensten (WMO)
4.211
4.295
4.296
4.296
4.296
6.71A Hulp bij het huishouden (WMO)
7.290
6.193
6.193
6.093
6.093
6.71B Begeleiding (WMO)
5.625
5.850
5.600
5.500
5.500
6.71C Dagbesteding (WMO)
710
740
740
740
740
6.751 Jeugdhulp ambulant lokaal
875
875
875
875
875
6.752 Jeugdhulp ambulant regionaal
19.038
19.660
19.663
19.664
19.668
56
6.753 Jeugdhulp ambulant landelijk
1.442
1.542
1.542
1.542
1.542
6.761 Jeugdhulp met verblijf lokaal
2.245
2.246
2.246
2.247
2.247
6.762 Jeugdhulp met verblijf regionaal
5.529
5.779
5.779
5.779
5.779
6.763 Jeugdhulp met verblijf landelijk
1.246
1.296
1.296
1.296
1.296
6.791 PGB WMO
345
345
295
295
295
6.792 PGB Jeugd
724
724
725
725
725
6.81A Beschermd wonen (WMO)
14.988
15.021
15.021
15.021
15.021
6.81B Maatschappelijke- en vrouwenopvang
5.127
5.128
5.159
5.159
5.159
6.82A Jeugdbescherming
1.826
1.882
1.888
1.888
1.888
6.82B Jeugdreclassering
415
415
415
415
415
6.91
Coördinatie en beleid WMO
3.634
3.728
3.721
3.721
3.721
6.92
Coördinatie en beleid Jeugd
2.515
2.638
2.634
2.635
2.635
7.1
Volksgezondheid
5.358
5.946
6.058
6.067
6.070
03
Werken
36.978
37.203
37.275
35.460
35.429
0.10
Mutaties reserves
-350
0
0
0
0
3.1
Economische ontwikkeling
4.210
4.420
4.427
3.842
3.842
3.2
Fysieke bedrijfsinfrastructuur
33
33
33
32
0
3.3
Bedrijfsloket en bedrijfsregelingen
-646
-653
-653
-653
-653
3.4
Economische promotie
534
513
513
513
513
6.3
Inkomensregelingen
17.040
16.709
16.686
16.708
16.709
6.4
Begeleide participatie
7.943
7.934
7.977
8.016
8.016
6.5
Arbeidsparticipatie
8.214
8.246
8.293
7.003
7.003
04
Bestuur
68.478
71.156
69.264
71.085
70.921
0.1
Bestuur
5.084
5.068
5.178
5.108
5.158
0.10
Mutaties reserves
-4.278
1.769
1.080
1.080
1.080
0.2
Burgerzaken
1.798
1.941
1.780
1.780
1.780
0.4
Overhead
48.868
44.752
43.621
45.691
45.477
1.1
Crisisbeheersing en brandweer
10.461
11.008
11.001
10.822
10.822
1.2
Openbare orde en veiligheid
6.545
6.618
6.605
6.605
6.605
05
Financiën en grondexploitaties
0.10
Mutaties reserves
0.3
-269.207 -271.506 -267.482 -269.285 -271.295 -6.939
0
0
0
0
Beheer overige gebouwen en gronden
-515
-786
-340
-348
147
0.5
Treasury
-24
-112
633
618
859
0.61
OZB woningen
-12.540
-13.172
-14.467
-15.701
-15.701
0.62
OZB niet-woningen
-13.326
-13.690
-14.066
-14.451
-14.451
0.64
Belastingen overig
755
828
826
826
826
57
0.7 0.8
Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds Overige baten en lasten
0.9
Vennootschapsbelasting (VpB)
8.2
Grond exploitatie (niet bedrijventerrein)
-244.729 -248.278 -249.476 -255.772 -264.428
Totaal programma's
58
293
2.658
8.316
14.450
20.583
103
131
130
130
129
7.714
915
963
963
740
4.689
1.017
1.199
-1.742
-5.954