CConstaterende datHilversum
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1. Programmabegroting 2027

COMMISSIE Gezamenlijke commissies 2 december 2026, gemeente HilversumBij agendapunt: Programmabegroting 202788.100 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 6 van 11

| Meerjarige onderhoudsplanning 2024-2033 4. | Wijdemeren Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2024-2037 5. | Wijdemeren Verordening onderwijshuisvesting 2015 Financieel overzicht bedragen x € 1.000 Progr Onderwijshuisvesting | Jaarstukken | Begroting | Begroting 2025 | 2026 | 2027 2 | Investeringen | 12.274 | 11.212 | 54.680 2 | Toevoeging voorziening onderhoud | 423 | 275 | 423 Totaal | 12.697 | 11.487 | 55.103 Overig maatschappelijk vastgoed Kader Tot de kapitaalgoederen van het maatschappelijk vastgoed behoren de buitensportaccommodaties, de panden voor sociale, culturele en welzijnsdoeleinden, kinderopvang, sporthallen, het zwembad, begraafplaatsen, parkeergarages en overige panden. Het bezit van maatschappelijk vastgoed is een kerntaak van de gemeente. Op basis van strategische, juridische en financiële overwegingen heeft het college bepaald welke objecten de komende jaren verkocht kunnen worden (zie alinea Verkoop vastgoed). Voor de gebouwen in eigendom zijn door een extern bureau meerjarige onderhoudsplannen opgesteld, de zogenoemde MOP´s. Jaarlijks wordt voor de MOP´s een vast bedrag aan een voorziening gedoteerd waaruit alle toekomstige onderhoudslasten kunnen worden betaald. In de Voorjaarsnota 2026 zijn maatregelen opgenomen om de meerjarenbegroting 2027-2030 sluitend te maken.

De voorgestelde besparingen worden gerealiseerd door onderhoud en vervanging van enkele (kunst)grasvelden uit te stellen en groenonderhoud te schrappen. Dit kan leiden tot kwaliteitsverlies, veiligheidsrisico’s, achterstallig onderhoud, gebruikersklachten en mogelijk tijdelijke buitengebruikstelling van velden. Verkoop vastgoed Bij het vaststellen van de geactualiseerde meerjarige onderhoudsplannen 2024-2033 is een lijst met 17 te verkopen objecten vastgesteld. Na de vaststelling van de Hilversumse Leidraad Advieslijnen voor Maatschappelijke Voorzieningen door de raad op 16 december 2025 is besloten de verkoop van objecten met een maatschappelijke bestemming aan te houden. Daardoor worden van de begin 2026 resterende negen objecten vier voorlopig niet verkocht. Drie objecten worden naar verwachting in 2026 verkocht en de laatste twee in 2027. De latere verkoop houdt verband met benodigde bestemmingswijzigingen en/of vergunningen. Zodra deze zijn afgerond, worden de objecten zo spoedig mogelijk op de markt gebracht. Uitvoering Met de meerjarige onderhoudsplannen richt de gemeente zich op het sober en doelmatig in stand houden van het maatschappelijk vastgoed. Om de onderhoudslasten gelijkmatig over de jaren te verdelen zijn onderhoudsvoorzieningen ingesteld.

Met ingang van 1 augustus 2016 is de exploitatie en het beheer van de begraafplaatsen/crematorium overgedragen aan de Stichting Begraafplaatsen en Crematorium Hilversum. De gemeente blijft echter eigenaar van de panden en daarmee verantwoordelijk voor het eigenaarsonderhoud. De panden worden verhuurd aan de Uitvaartstichting. PROGRAMMABEGROTING 2027 GEMEENTE HILVERSUM | 117 Op 14 mei 2025 heeft de gemeenteraad een netto krediet van € 5.544.000 verleend voor de verduurzaming van het gemeentelijk vastgoed om de verduurzamingsdoelen tot 2050 te realiseren. Voor de uitvoering is een vijfjarenplanning opgesteld. Het startjaar is 2026. Relevante beleidsnota’s: 1. | Actualisatie meerjaren onderhoudsplannen 2024-2033 voor het gemeentelijke vastgoed en de sportaccommodaties; 2. | Nota actualisatie grond- en vastgoedbeleid; 3. | Wijdemeren Nota grondbeleid 2020-2024; 4. | Wijdemeren actualisatie MOP 2024-2033.

Financieel overzicht bedragen x € 1.000 Progr Overig maatschappelijk vastgoed | Jaarstukken | Begroting | Begroting 2025 | 2026 | 2027 div | Investeringen verduurzaming gemeentelijk vastgoed | 32 1 | Toevoeging groot onderhoud parkeergarages | 445 | 474 | 445 2 | Toevoeging onderhoud kinderdagopvang/wijkcentra (jeugd) | 262 | 262 | 444 1 | Toevoeging voorziening onderhoud sportaccommodaties | 1.354 | 1.450 | 1.415 1 | Toevoeging voorziening cultureel vastgoed | 121 | 169 | 225 1 | Toevoeging voorziening sluizen, gemalen en recreatie | 56 | 53 | 58 5 | Toevoeging voorziening overig vastgoed | 256 | 279 | 610 1 | Toevoeging voorz groot onderhoud begraafplaatsen | 90 | 91 | 105 Totaal | 2.616 | 2.778 | 3.302 PROGRAMMABEGROTING 2027 GEMEENTE HILVERSUM | 118 3.4 Financiering De gemeente Hilversum heeft verschillende financiële voorschriften en verordeningen die het beheer en de verantwoording van de financiën reguleren. Naast het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) en de wet Financiering Decentrale Overheden (wet FIDO), vereist artikel 212 van de gemeentewet dat de gemeenteraad een financiële verordening vaststelt. In de “Financiële verordening gemeente Hilversum 2024” zijn regels opgenomen met betrekking tot de doelstellingen en richtlijnen van de financieringsfunctie. Voorafgaand daaraan is in 2023 het “Treasurystatuut Hilversum 2023” vastgesteld.

Dit statuut dient als kader voor het beheer, toezicht en verantwoording van financiële geldstromen, financiële posities en de daaraan verbonden risico's. Om de kwaliteit van de Treasuryfunctie te borgen is een Treasurycommissie actief. De commissie bestaat uit een vijftal functionarissen, de Concernmanager Bedrijfsvoering, de Teammanager Control, de Treasurer, de Concerncontroller en een externe adviseur. Onze belangrijkste principes zijn het minimaliseren van risico's en het beperken van financieringskosten. In deze financieringsparagraaf wordt informatie gegeven over de actuele situatie met betrekking tot de financieringsbehoefte in 2027 en verdere jaren. Door samenvoeging van de leningportefeuilles van Wijdemeren en Hilversum en de omvangrijke investeringsopgave zal de schuldpositie de komende jaren toenemen. Desondanks blijft Hilversum voldoen aan de wettelijke kasgeldlimiet en de renterisiconorm en blijft de financierbaarheid goed beheersbaar. Beleid De gemeente hanteert het systeem van totaalfinanciering. Dit houdt in dat voor de gemeentelijke organisatie als geheel de financieringsbehoefte c.q. het financieringstekort bepaald wordt. Er wordt dus niet voor iedere investering of grondexploitatie apart geleend. Alle rentebaten en -lasten worden verzameld op het taakveld Treasury en daarna toegerekend aan de gemeentelijke producten op basis van de zogenoemde omslagrente.

De verdeling van de rentelasten en rentebaten naar de programma's vindt plaats op basis van het totaal aan activa per programma. Hierdoor worden de programma’s belast naar rato van hun aandeel in de totale activa positie. De omslagrente voor 2027 wordt berekend door het berekende saldo van rentelasten en rentebaten voor 2027, te delen door de geprognosticeerde boekwaarde van alle activa op 1 januari 2027. Het is door de Commissie BBV (Besluit Begroting en Verantwoording) toegestaan om een omslagrente te hanteren die maximaal 0,5% afwijkt van de berekende omslagrente. Het renteomslagpercentage voor 2027 is vastgesteld op 1,1% en is vastgesteld in samenspraak met de Treasurycommissie. Dekking financieringstekort De financieringsbehoefte wordt bepaald door het verloop van alle verschillende kasstromen (inkomsten en uitgaven) van Hilversum per jaar: Zoals de kasstromen vanuit de exploitatie, het investeringsplan, de grondexploitaties en de kasstromen met betrekking tot de financiering. Deze kasstromen lopen door de jaren heen en gedurende het jaar niet altijd synchroon. Daarom is het nodig om de ontwikkeling van het verloop en de omvang van deze kasstromen en daarmee de financieringsbehoefte gedurende het jaar in de gaten te houden, en wanneer nodig, geld te lenen, (kort dan wel lang).

Op basis van de begroting 2027, het investeringsprogramma voor 2027, de uitgaven ten behoeve van openstaande kredieten (kredieten die in het verleden zijn verleend maar nog niet volledig zijn besteed), de uitvoering van de grondexploitaties in 2027 (op basis van de actualisatie 2026), en de aflossingen op bestaande langlopende leningen in 2027 is de financieringsbehoefte voor 2027 berekend op een totaal van € 36 miljoen. Voor meer inzicht in de investeringen wordt verwezen naar paragraaf 3.3 Onderhoud Kapitaalgoederen en 3.7 Grondbeleid. Met een geprognosticeerde beginstand per 1 januari 2027 van de bestaande leningen van Hilversum van € 248,2 miljoen, aflossingen van € 11,8 miljoen in 2027 en een geraamd bedrag van nieuw aan te trekken leningen ad € 36 miljoen komt daarmee de stand van de langlopende leningen eind 2027 uit op een bedrag van afgerond € 272,4 miljoen. De geraamde financieringsbehoefte voor de komende 4 jaar, op basis van deze begroting, is weergegeven in onderstaand figuur. Daarbij wordt onderscheid gemaakt in: PROGRAMMABEGROTING 2027 GEMEENTE HILVERSUM | 119 1. | Het saldo van inkomsten en uitgaven (kasstroom) van de reguliere exploitatie per jaar 2. | Het saldo van uitgaven en ontvangsten (kasstroom) van de grondexploitaties per jaar 3. | De uitgaven (kasstroom) ten behoeve van de aflossingen op langlopende leningen per jaar 4.

| De uitgaven (kasstroom) ten behoeve van de investeringen, inclusief de uitgaven t.b.v. openstaande kredieten per jaar 5. | Het saldo van alle kasstromen (inkomsten minus uitgaven) samen geeft de prognose weer van het financieringstekort per jaar; het bedrag waarvoor langlopende leningen zullen worden aangetrokken. Figuur 1 Jaarlijkse financieringsbehoefte 2027-2030 | Bedragen maal € 1.000 Toelichting figuur 1: 1. | De reguliere exploitatie heeft meer inkomsten dan uitgaven. 2. | Het saldo van uitgaven en inkomsten van de grondexploitaties is in 2027 en 2030 positief en wordt veroorzaakt | door geplande grondverkopen voor woningbouwplannen in 2027 en 2030. In 2028 zijn de uitgaven van bouw- en woonrijp maken gepland. De grondexploitaties veroorzaken daarmee een dee | l van het financieringstekort. 3. | De aflossing (uitgaven) op bestaande langlopende leningen bedraagt € 11,7 miljoen in de jaren 2027, 2028 en 2029. In het jaar 2030 wordt er € 10,9 miljoen afgelost. 4. | De uitgaven aan investeringen worden geraamd op een bedrag van € 50 miljoen per jaar. 5. | Het saldo van 1 t/m 5 vormt het financieringstekort en daarmee de financieringsbehoefte.

Over de ramingen van de investeringsbedragen voor de komende jaren wordt het volgende opgemerkt: • | De praktijk leert dat de realisatie van investeringen de afgelopen jaren structureel achterblijft bij de in de begroting geraamde bedragen. De bedragen genoemd in de jaarschijven van het Investeringsprogramma (IP) worden niet volledig in het genoemde jaar uitgegeven. Als gevolg van fasering ontstaat bij de uitvoering van investeringen verschuivingen van uitgaven naar volgende jaren. De geraamde bedragen in 2027 van het IP worden naar verwachting niet volledig uitgegeven in het jaar 2027 maar deels ook in 2028, 2029, 2030 en verdere jaren. Hetzelfde geldt voor de genoemde bedragen in het IP van de jaren 2028, 2029 en 2030. Voor wat betreft de raming van de financieringsbehoefte ten behoeve van de investeringen wordt bij het opstellen van de liquiditeitsprognose rekening gehouden met de hierboven genoemde opmerkingen door een aanname te doen over de werkelijke realisatie van investeringen in de komende jaren. In de begroting 2027 gaan we er daarom vanuit dat er in de jaren 2027-2030 jaarlijks voor een bedrag van € 50 miljoen wordt uitgegeven ten behoeve van investeringen. Het jaarlijkse bedrag van € 50 miljoen sluit daarmee bewust niet aan bij de jaarkolommen zoals opgenomen in het Investeringsprogramma.

De doorlooptijd van projecten is afhankelijk van externe -en interne factoren zoals de ambtelijke capaciteit van de gemeente, maar ook uitvoeringscapaciteit van externe partijen en de beperkingen in de openbare ruimte. De gemeentelijke liquiditeitspositie wordt constant gevolgd en de liquiditeitsprognose wordt wekelijks bijgesteld op basis van de actualiteiten en voortschrijdend inzicht. Op deze manier wordt de liquiditeitsprognose (na afstemming met de portefeuillehouder Financiën) gebruikt om op het juiste moment de omvang en vorm van de benodigde financiering te bepalen en aan te trekken. Voor de financiering wordt in de eerste plaats gebruikgemaakt van een doorlopende kredietfaciliteit bij de BNG Bank. Als deze kredietfaciliteit niet voldoende is zal extra financiering moeten worden aangetrokken. PROGRAMMABEGROTING 2027 GEMEENTE HILVERSUM | 120 Deze extra financiering kan in de vorm van een langlopende lening maar ook in de vorm van een kortlopende kasgeldlening. Bij het aantrekken van nieuwe financiering gedurende het jaar gelden de volgende uitgangspunten: • Indien uit de liquiditeitsprognose met voldoende zekerheid blijkt dat de kasgeldlimiet voor langere tijd (> 3 kwartalen) overschreden zal gaan worden zal langlopende financiering (looptijd langer dan 1 jaar) worden aangetrokken.

• Indien uit de liquiditeitsprognose met voldoende zekerheid blijkt dat de kasgeldlimiet voor kortere tijd (< 3 kwartalen) overschreden zal gaan worden zal korte financiering (in de vorm van kasgeldleningen) worden aangetrokken. Bij de afweging van het invullen van de financieringsbehoefte met kortlopende financiering of langlopende financiering wordt ook rekening gehouden met de actuele rentestand en de langjarige ontwikkeling van de financieringsbehoefte. De Treasurycommissie adviseert de portefeuillehouder financiën bij deze afweging. Renterisico's, kasgeldlimiet en renterisiconorm Bij het risicobeheer op de gemeentelijke financiering wordt onderscheid gemaakt in kortlopende financiering en langlopende financiering. Kortlopende financiering (ook wel vlottende schuld genoemd) heeft betrekking op leningen met een looptijd korter dan één jaar. Leningen met een looptijd langer dan één jaar vallen onder de langlopende financiering. Renterisico’s op korte financiering (kasgeldlimiet) De kasgeldlimiet bepaalt dat gemeenten hun financieringsbehoefte voor slechts een beperkt bedrag met kort geld (looptijd < 1 jaar) mogen financieren. Hierdoor worden de renterisico’s op korte termijn beperkt. De kasgeldlimiet is, conform de Wet Fido, gelimiteerd tot 8,5% van het begrotingstotaal van een gemeente en mag maximaal 3 kwartalen achter elkaar worden overschreden.

Kortlopende financiering kent een relatief groot renterisico. Bij korte looptijden moeten bestaande leningen vaker worden vervangen met steeds opnieuw de onzekerheid over het actuele rentepeil op het moment van aantrekken van de nieuwe lening. Voor het jaar 2027 bedraagt de kasgeldlimiet € 42,9 miljoen (= 8,5% x € 505 miljoen). Zolang het rentetarief voor kortlopende financiering lager is dan het actuele, of zich naar verwachting ontwikkelende rentetarief voor langlopende financiering, wordt de kasgeldlimiet in beginsel maximaal benut. Afhankelijk van de actuele ramingen van de ontwikkeling van de financieringsbehoefte wordt de kortlopende financiering omgezet in langlopende financiering (zie 3.4.2 Dekking financieringstekort). Ons banksaldo bij de BNG Bank geeft gedurende het jaar een wisselend beeld en is afhankelijk van het tempo en de fasering van de inkomsten en uitgaven gedurende het jaar. De algemene uitkering uit het gemeentefonds wordt wekelijks ontvangen. Een groot deel van de opbrengsten van de woonlastennota's worden in de eerste twee kwartalen ontvangen en eind juni wordt de jaarlijkse declaratie bij het BTW- Compensatiefonds ontvangen. Daar staan de maandelijkse uitgaven van salarissen, sociale uitkeringen tegenover. De betalingen ten behoeve van overige exploitatiekosten en investeringen zijn afhankelijk van de facturatie van derden.

De kredietlimiet bij de BNG Bank is contractueel overeengekomen tot € 35 miljoen met een mogelijkheid tot overschrijding met € 5 miljoen tot een totaal van € 40 miljoen. De kasgeldlimiet ligt voor 2027 op € 42,9 miljoen. Renterisico’s op langlopende financiering (renterisiconorm) Renterisico is de mate waarin het saldo van rentelasten verandert door wijzigingen in het rentetarief op leningen met een oorspronkelijke rente typische looptijd1 van één jaar of langer en heeft betrekking op contractuele renteherzieningen en de aflossingen op de langlopende schulden. De wettelijke renterisiconorm bepaalt dat het renterisico jaarlijks een bedrag ter hoogte van maximaal 20% van het begrotingstotaal mag zijn. Hiermee is een maximum gesteld aan het renterisico op het totaal aan jaarlijkse aflossingen en eventuele renteherzieningen van de langlopende leningschuld. Langlopende financiering wordt in beginsel aangetrokken als het wettelijk maximum voor de kortlopende schuld (kasgeldlimiet) is bereikt en als er sprake is van een structureel langjarig financieringstekort (zie § 3.4.2). Voor het jaar 2027 bedraagt de renterisiconorm € 101 miljoen (= 20% x € 505 miljoen). 1 De rentetypische looptijd is de periode binnen de totale looptijd van een lening, waarin de rente voor een bepaald deel van de lening vastligt en niet door de geldverstrekker kan worden aangepast.

PROGRAMMABEGROTING 2027 GEMEENTE HILVERSUM | 121 Bij het aantrekken van langlopende financieringsmiddelen wordt de looptijd en het aflossingsritme zodanig gekozen, dat het toekomstige renterisico onder de voorgeschreven norm blijft. Naast de renterisiconorm wordt er gekeken naar de meerjarige financieringsbehoefte. De looptijden van nieuwe leningen worden daarbij op elkaar afgestemd. Ook wordt het renterisico verkleind door aflossingen van langlopende leningen over de jaren heen te spreiden. Tabel 1 Renterisiconorm 2027 - 2030 | Bedragen x € 1.000 Renterisiconorm en renterisico's van de langlopende | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 schuld 2027 t/m 2030 op basis van de leningportefeuille per 1 januari 2027 1 Begrotingstotaal 1 januari 2027 | 505.525 2 Vastgesteld percentage (Wet Fido) | 20% | 20% | 20% | 20% 3 Renterisiconorm (= 1 x 2) | 101.105 | 101.105 | 101.105 | 101.105 4 Risico vaste schuld herfinanciering | 11.710 | 11.710 | 11.710 | 10.960 5 Ruimte onder risiconorm (= 3 - 4) | 89.395 | 89.395 | 89.395 | 90.145 6 Risico als percentage (= 4/1) | 2,3% | 2,3% | 2,3% | 2,2% De bedragen genoemd op regel 4 zijn de bedragen die in de jaren 2027 t/m 2030 worden afgelost op de lening portefeuille zoals die bestaat per 1 januari 2027. Uit bovenstaande tabel blijkt dat de risiconorm in 2027 en de ook in de jaren 2028 t/m 2030 niet zal worden overschreden.

Het huidige renterisico van 2,3% in 2027 is aan te merken als zeer laag ten opzichte van de wettelijke norm van 20%. Eind 2029 wordt de langlopende lening van € 16 miljoen van de provincie Noord-Holland afgelost. Deze aflossing vereist geen herfinanciering. Gelijktijdig zal Gem-Crailo een eveneens € 16 miljoen grote lening aan de gemeente Hilversum terugbetalen. Beide leningen vloeien voort uit de overeenkomsten die zijn gemaakt bij de overdracht van de gronden van plangebied Crailo. Destijds zijn er afspraken gemaakt over uitgestelde betalingen van de koopsommen tot december 2029. Vanwege deze specifieke constructie en de gelijktijdige verrekening is het bedrag van € 16 miljoen niet opgenomen in het totaalbedrag op regel 4, kolom 2029. Omdat er geen herfinanciering vereist is vormt deze aflossing van € 16 miljoen geen risico. Profiel huidige leningenportefeuille Het totaalbedrag aan langlopende leningen per 1 januari 2027 is geprognosticeerd op € 248,2 miljoen, bestaande uit 33 leningen. In de vorige paragraaf is toegelicht dat Hilversum ruim binnen de wettelijke rente risiconorm van 20% blijft. Dit komt omdat het aflossingspatroon van de bestaande leningenportefeuille bewust zo veel mogelijk gespreid wordt over de jaren. Onderstaand figuur 3 toont de samenstelling van onze leningenportefeuille voor wat betreft rentetarieven en oorspronkelijke looptijden per 1 januari 2027.

Hieruit blijkt dat het grootste deel van de geprognosticeerde lening schuld per 1 januari 2027, te weten € 92,9 miljoen, gefinancierd is tegen een rentetarief tussen de -1% en 1%. De rentepercentages op de huidige leningen variëren van 0,273% tot 5,099%. Het gewogen gemiddelde rentetarief van de totale lening schuld per 1 januari 2027 is 1,76%. Daarnaast toont het figuur dat het grootste deel van de geprognosticeerde schuld per 1 januari 2027, te weten € 102,9 miljoen, een oorspronkelijke looptijd heeft van 25 jaar. PROGRAMMABEGROTING 2027 GEMEENTE HILVERSUM | 122 Figuur 3 Lening portefeuille verdeeld o.b.v. rentetarief en looptijd bedragen x € 1.000 Figuur 4 bevat de aflossingsverplichtingen voor de komende jaren op basis van de geprognosticeerde lening portefeuille per 1 januari 2027. De aflossingsverplichtingen in 2027 bedragen samen € 11,7 miljoen. In 2029 is er een aflossingsverplichting van € 27,7 miljoen. Dit betreft aflossingen op reguliere langlopende leningen plus de aflossing van de lening aan de provincie Noord-Holland ad € 16 miljoen. De lening van de Provincie Noord-Holland betreft de uitgestelde betaling van de koopsom Crailo aan de Provincie Noord-Holland. De aflossingsverplichtingen in de jaren 2042, 2043, 2044, 2045, 2051,2052, 2055 en 2073 hebben betrekking op fixe leningen.

Fixe leningen zijn leningen die aan het einde van de looptijd in één keer worden afgelost. In 2027 en ook na 2027 zullen er nieuwe langlopende leningen worden aangetrokken. Deze leningen leiden tot nieuwe aflossingsverplichtingen, die nog niet in onderstaande grafiek zijn opgenomen. Figuur 4 Vervalkalender huidige langlopende leningen bedragen x € 1.000 Rente De rentelasten worden zowel bepaald door de omvang van de schuld (Q) als door de rentetarieven (P) van deze schulden. De rentelasten zijn daarbij P maal Q. De ontwikkeling van de rentetarieven is onzeker en niet te voorspellen. Een groot aantal factoren heeft invloed op de rentetarieven, zoals bijvoorbeeld de ontwikkeling van de economische groei, de inflatie, het rentebeleid van de Europese Centrale Bank (ECB) en de geopolitieke toestand in de wereld. Hilversum heeft geen eigen rentevisie maar gaat uit van de huidige rentetarieven. Dat betekent concreet dat de gemeente aanneemt dat alle bekende relevante factoren verdisconteerd zijn in de huidige rentetarieven. De ontwikkelingen van de werkelijke rentetarieven worden blijvend gevolgd en bij het aantrekken van financiering (lang of kort) zal gebruik gemaakt moeten worden van de op dat moment actuele rentetarieven. De omvang van de schuld (Q) volgt uit de ramingen van de uitgaven en inkomsten zoals weergegeven in paragraaf 3.4.2 Dekking financieringstekort.

De geraamde benodigde financiering is grotendeels afhankelijk van de geraamde investeringsuitgaven.

PROGRAMMABEGROTING 2027 GEMEENTE HILVERSUM | 123 Renteontwikkeling Rentetarieven langlopende leningen De BNG Bank geeft dagelijks een indicatie van rentetarieven voor langlopende leningen met verschillende looptijden. De indicatie van de BNG Bank voor Fixe langlopende lening met een looptijd van 10 jaar gedurende de laatste 10 jaar laat het volgende beeld zien. Figuur 5 Ontwikkeling rentetarieven langlopende leningen vanaf 2016 t/m 19 augustus 2026. Ten opzichte van de jaren 2020, 2021 en 2022 zijn de rentetarieven voor langlopende leningen fors gestegen. Ten opzichte van het jaar 2023 zijn de rentetarieven enigszins gedaald en laten de rentetarieven in 2026 een lichte stijging zien. De zeer lage en zelfs negatieve rentetarieven in 2020 en 2021 zijn voorbij. Er is sprake van een nieuwe herziene werkelijkheid met als belangrijkste onderliggende drijfveren: de sinds 2020 sterk opgelopen inflatie, het hierop gevoerde monetaire beleid door de Europese Centrale Bank (ECB) en de internationale economische en politieke ontwikkelingen. Figuur 6 Ontwikkeling rentetarieven langlopende leningen in 2025 t/m 19 augustus 2025. Het rentetarief voor een lening met een looptijd van 10 jaar beweegt zich vanaf januari 2026 tussen de 2,95% en 3,6%. De raming van onze toekomstige rentelasten bestaat uit twee componenten:

PROGRAMMABEGROTING 2027 GEMEENTE HILVERSUM | 124 • | Rentelasten over reeds afgesloten langlopende leningen. De renteverplichtingen voor deze leningen liggen tot en met het einde van de looptijd van de leningen vast. • | Rentelasten over de nog af te sluiten langlopende leningen. De renteverplichtingen voor deze leningen liggen nog niet vast en zijn afhankelijk van de omvang van de af te sluiten leningen en de rentetarieven die gelden voor deze nieuw af te sluiten leningen (kort en lang). Als vertrekpunt gaan we uit van de 10 jaars rente als referentie voor de ontwikkeling van de langlopende rentetarieven. Begin augustus 2026 was het rentetarief voor een lening met een looptijd van 10 jaar ongeveer 3,6%. Bij de renteraming wordt een bestendige en prudente gedragslijn gevolgd waarbij in de begroting 2027 wordt gerekend met de volgende rentetarieven voor nieuw aan te trekken langlopende leningen. Tabel 2 Raming rentetarieven lange financiering Raming rentetarieven lange financiering | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Financiering langer dan één jaar | 3,60% | 3,60% | 3,60% | 3,60% Onderstaande grafiek geeft de ontwikkeling van de rentetarieven voor kortlopende (kasgeld)leningen weer vanaf november 2025 t/m augustus 2026. Rentetarieven kasgeldleningen. Figuur 7 Ontwikkeling Euribor rentetarieven voor kasgeldleningen november 2025 tot en met augustus 2026.

Door het monetaire beleid van de Europese Centrale Bank (ECB), en de daaruit volgende verhogingen van de rentetarieven voor kortlopende leningen, bedoeld om de inflatie te beïnvloeden, zijn de rentetarieven voor kasgeldleningen de laatste maanden gestegen. Bij de renteraming wordt een prudente gedragslijn gevolgd. Tabel 3 Raming rentetarieven kasgeldleningen Raming rentetarieven kasgeldleningen | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Kasgeldlening drie maanden | 2,50% | 2,50% | 2,50% | 2,50% PROGRAMMABEGROTING 2027 GEMEENTE HILVERSUM | 125 Rentetarieven kortlopende financiering Voor 2027 gaan we ervan uit dat de gemeente kort geld met een looptijd korter dan één jaar zal kunnen aantrekken tegen een tarief van 2,35%. Het tarief van de Rekening Courant Faciliteit bij de BNG bank is namelijk gebaseerd op de 1 maands Euribor rente met een opslag van 15 basispunten. In augustus 2026 beweegt het 1 maands Euribor rentetarief zich rond de 2,20%. Dit maakt dat het tarief voor de Rekening Courant Faciliteit bij de BNG Bank voor 2027 wordt ingeschat op 2,35%. (2,20% + 0,15%). Bij de renteraming wordt een bestaande bestendige en prudente gedragslijn. In de begroting 2027 is gerekend met de volgende rentetarieven voor het gebruik van kortlopende financiering via de Rekening Courant Faciliteit van de BNG Bank.

Tabel 4 Raming rentetarieven kortlopende financiering Raming rentetarieven korte financiering | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Financiering korter dan één jaar (BNG kredietfaciliteit) | 2,35% | 2,35% | 2,35% | 2,35% Als de kredietfaciliteit van de BNG Bank (tijdelijk) niet voldoende is kan eventueel ook gebruik worden gemaakt van kasgeldleningen. Uitgangspunt bij korte financiering is dat eerst de volledige kredietfaciliteit bij de BNG wordt benut. Voor de wijze waarop het financieringstekort wordt gedekt wordt u verwezen naar 3.4.2 Dekking financieringstekort. Rentelasten De rentelasten in 2027 bedragen, gebaseerd op de raming van de financieringsbehoefte en de ramingen van de rentetarieven, afgerond in totaal € 5,9 miljoen. De rentelasten worden vervolgens via een renteomslagpercentage verdeeld over de programma's. Het renteomslagpercentage is voor 2027 vastgezet op 1,1%. Onderstaande tabel bevat een overzicht van de te verwachten rentelasten in 2027. Tabel 5 Rentelasten | Bedragen x € 1.000 Rentelasten | Jaarstukken | Begroting | Begroting | Referentie 2025 | 2026 | 2027 Rente gespecificeerd naar: - Rente van bestaande langlopende leningen | 3.018 | 3.218 | 4.123 | 1 - Rente van nieuw aan te trekken leningen | 436 | 928 | 1.296 | 2 - Rente van kortlopende financieringsmiddelen | 184 | 210 | 541 | 3 Totaal | 3.638 | 4.356 | 5.960 Toelichting rentelasten 2027: 1.

| De rentelasten op bestaande leningen stijgt ten opzichte van de begroting 2026. Dit komt omdat vanaf 2027 ook de overgenomen leningen van Wijdemeren deel uitmaken van de ramingen van de rentelasten. 2. | Om het berekende financieringstekort van 2027 af te dekken worden er op basis van de huidige prognose in 2027 naar verwachting nieuwe langlopende leningen aangetrokken voor een totaalbedrag van € 36 miljoen tegen een geraamd rentetarief van 3,6%. 3. | Bij de raming van de rente over kortlopende financieringsmiddelen gaan we uit van een gemiddeld gebruik van de kredietfaciliteit van € 15 miljoen tegen een tarief van 2,3%. Daarnaast gaan we ervan uit dat er in 2027 voor 6 maanden gebruik zal worden gemaakt van een kasgeldlening van € 15 miljoen tegen een tarief van 2,5%. De kasgeldlening kan worden gebruikt als er kortstondige overschrijdingen van onze kredietlimiet verwacht wordt. Gevoeligheidsanalyse rentelasten Bij de berekening van de rentelasten wordt uitgegaan van de ramingen van de rentetarieven zoals opgenomen in paragraaf 3.4.7. In tabel 6 wordt een indicatie gegeven van de gevoeligheid van de rentelasten voor stijging van de rentetarieven.

In de tabel wordt weergegeven wat de financiële gevolgen zijn als het rentetarief, waartegen de voor de komende begrotingsperiode geraamde benodigde financiering (zie 3.4.2 Dekking Financieringstekort) plaatsvindt, 1% hoger wordt dan het geraamde percentage voor het betreffende jaar zoals vermeld in paragraaf 3.4.7. Deze bedragen verdubbelen bij een 2% hoger rentepercentage dan geraamd en worden drie keer zo hoog bij een 3% hoger rentepercentage dan geraamd. Indien een stijging van de rentetarieven met 1% zich ook daadwerkelijk voordoet zullen de extra rentelasten beslag leggen op de begroting. De extra rentelasten voor de periode 2027-2029 komen dan uit op een totaal van € 1,4 miljoen. PROGRAMMABEGROTING 2027 GEMEENTE HILVERSUM | 126 Tabel 6 Rentegevoeligheid 2027-2030 | Bedragen maal € 1.000 Rentegevoeligheid | Geraamde | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 financiering Financiering 2026 tegen 1% hoger rentetarief dan geraamd | 36.000 | 360 | 360 | 360 | 360 Financiering 2027 tegen 1% hoger rentetarief dan geraamd | 50.000 | 500 | 500 | 500 Financiering 2028 tegen 1% hoger rentetarief dan geraamd | 35.000 | 350 | 350 Financiering 2029 tegen 1% hoger rentetarief dan geraamd | 25.000 | 250 Totaal extra rentelasten (indicatief) bij een rentestijging van 1% | 360 | 860 | 1.210 | 1.460 ten opzichte van de geraamde rentetarieven Rentebaten De gemeente Hilversum heeft ook middelen uitgezet.

Het betreft voornamelijk middelen die via SVN (Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederland) ter beschikking zijn gesteld ten behoeve van; starters op de woningmarkt, particuliere woningverbetering en duurzaamheid. Ook zijn er middelen via het Restauratiefonds t.b.v. de financiering van het restaureren van monumenten uitgezet. Deze uitgezette middelen levert rentebaten op. Overtollige liquide middelen moeten in het kader van de regeling Schatkistbankieren worden afgestort naar de Schatkist van het Rijk. Over het bedrag dat afgestort is naar het Rijk wordt door het Rijk een rentevergoeding gegeven. De middelen die gestort zijn in de Schatkist van het Rijk kunnen op het moment dat onze kredietfaciliteit bij de BNG Bank moet worden aangesproken weer worden opgenomen ten behoeve van onze kredietfaciliteit bij de BNG Bank. Tabel 7 Rentebaten | Bedragen maal € 1.000 Jaarstukken | Begroting | Begroting | Referentie Rentebaten | 2025 | 2026 | 2027 Rentebaten schatkistbankieren | -103 | 0 | 0 | 1 Rentebaten lening aan Gem. Crailo | -64 | -64 | -64 | 2 Rentebaten via SVN Leningen | -135 | -155 | -225 | 3 Rentebaten via Restauratiefonds | -29 | -30 | -34 | 4 Rentebaten Borgstelling | -56 | -53 | -51 | 5 Totaal | -387 | -302 | -374 Voor 2026 zijn de totale rentebaten begroot op € 374.000. 1.

| Voor 2027 worden er geen perioden van overliquiditeit verwacht, er zijn dan ook geen substantiële rentebaten m.b.t. schatkistbankieren te verwachten; 2. | Het betreft de rentebaten over het verleende uitstel van betaling van de koopsom gronden Crailo. Over het bedrag van de uitgestelde betaling wordt rente in rekening gebracht; 3. | In 2026 er extra middelen ter beschikking gesteld aan het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten (SVN). Over deze middelen wordt rente ontvangen. Doordat het totaal ter beschikking gestelde bedrag hoger is dan bij de begroting 2026 zullen de rentebaten hoger uitvallen ten opzichte van de begroting 2026; 4. | In 2025 zijn er extra middelen ter beschikking gesteld aan het Restauratiefonds. Over deze middelen wordt rente ontvangen. Doordat het totaal ter beschikking gestelde bedrag hoger is dan bij de begroting 2026 zullen de rentebaten naar verwachting iets hoger uitvallen ten opzichte van de begroting 2026; 5. | Het gaat hierbij om de rentebaten die ontvangen worden voor de garantstelling voor Stichting Tergooi. Omdat de garantstelling, door aflossingen op de gegarandeerde lening ieder jaar lager wordt zullen de rentebaten jaarlijks dalen. De rentebaten zijn namelijk afhankelijk van de omvang van de resterende lening. Het saldo van rentelasten en rentebaten wordt via een omslagpercentage doorberekend naar de programma’s.

De verdeling van de rentelasten en baten naar programma's vindt plaats op basis van het totaal van de activa per programma. PROGRAMMABEGROTING 2027 GEMEENTE HILVERSUM | 127 Tabel 8 Doorbelasting rentelasten naar programma's Bedragen x € 1.000 Rentetoerekening 2027 a Externe rentelasten over korte en lange financiering 5.960 b Externe rentebaten -374 c = a + b Totaal door te rekenen externe rente 5.586 d1 Rente die toegerekend moet worden aan grondexploitaties -266 d2 Rente projectfinanciering die aan betreffend taakveld moet worden toegerekend 0 e = c + d1 + d2 Saldo, door te rekenen externe rente 5.320 f1 Rente eigen vermogen 0 f2 Rente over voorzieningen (gewaardeerd op contante waarde) 0 g = e + f1 + f2 De aan taakvelden (programma's inclusief overhead) toe te rekenen rente 5.320 h De werkelijk aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag) -5.289 i = g + h Renteresultaat op het taakveld treasury 31 Conform de aanbeveling van het BBV wordt er geen rente over het eigen vermogen berekend. Het rentepercentage van de aan de taakvelden toe te rekenen rente (omslagpercentage) is afgerond op 1,1%. Het gebruikte omslagpercentage is lager dan het berekende omslagpercentage. Er wordt daardoor minder rente toegerekend aan de taakvelden dan het werkelijke saldo van externe rentelasten en rentebaten.

Hierdoor ontstaat er op het taakveld Treasury een nadelig renteresultaat voor 2027 van € 31.000. Rente grondexploitaties en disconteringsvoet Met ingang van de begroting 2025 stelt de Commissie BBV dat er geen onderscheid meer behoeft te worden gemaakt tussen het te gebruiken rentepercentage voor grondexploitaties en het omslagpercentage voor de reguliere activa. De disconteringsvoet die moet worden gehanteerd bij de berekening van voorzieningen die tegen contante waarde worden gewaardeerd, wordt voor alle gemeenten gelijkgesteld aan het maximale meerjarig streefpercentage van de Europese Centrale Bank voor de inflatie binnen de eurozone. Op dit moment bedraagt dit percentage 2,0%. Het gaat hierbij om de voorziening planexploitaties in verband met te verwachten verliezen op de grondexploitaties. Dividend De gemeente Hilversum is aandeelhouder van de BNG Bank N.V. en Vitens N.V. Als aandeelhouder ontvangt de gemeente jaarlijks dividend. In de begroting 2027 is een totaal te ontvangen bedrag aan dividend opgenomen van € 342.000. Dit bedrag is het te verwachten dividend dat de BNG Bank uitkeert over het boekjaar 2026. Vitens heeft aangegeven voorlopig geen dividend uit te keren. Dit heeft te maken met de hoge omvang van de investeringen van Vitens voor de komende jaren.

Conform de continuïteitsdoelstelling zoals opgenomen in het Financieel beleid van Vitens laat dit geen ruimte om dividend uit te keren. PROGRAMMABEGROTING 2027 GEMEENTE HILVERSUM | 128 Prognose langlopende schuld De prognose van de langlopende schuld voor de jaren 2027-2030 is opgesteld op basis van de meerjarenraming van de begroting 2027, de openstaande investeringskredieten, het Investeringsprogramma 2027-2030, de prognose van het verloop van de grondexploitaties in de jaren 2027-2030 (conform actualisatie grondexploitaties 2026) en de kasstromen met betrekking tot de mutaties in de lening portefeuille. Tabel 9 en figuur 8 tonen de (meerjarige) ontwikkeling van de langlopende schulden. Tabel 9 Prognose ontwikkeling langlopende schuld | Bedragen maal € 1.000 Ontwikkeling Langlopende schulden | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Stand per 1 januari van het jaar | 248.196 | 272.486 | 310.776 | 316.984 Af; Aflossingen gedurende het jaar | 11.710 | 11.710 | 27.792 | 10.962 Bij; Nieuwe leningen gedurende het jaar | 36.000 | 50.000 | 34.000 | 25.000 Schuld per 31 december van het jaar | 272.486 | 310.776 | 316.984 | 331.022 Figuur 8 Prognose langlopende schuld | Bedragen x € 1 miljoen De geel gekleurd balk geeft de werkelijke standen van de jaarrekeningen 2025 weer.

De groene balk geeft de prognose van de eindstand van het jaar 2026 weer en de blauwe balken geven de prognose weer van de eindstanden van de jaren 2027- 2030. De sprong van 2026 naar 2027 wordt grotendeels veroorzaakt doordat vanaf 1 januari 2027 de langlopende schulden van Wijdemeren zijn overgenomen. De prognose van de langlopende schulden laat een stijgende lijn zien. Het jaarlijks berekende financieringstekort wordt afgedekt met het aantrekken van langlopende leningen. Het financieringstekort wordt voornamelijk veroorzaakt door de uitgaven op investeringen en aflossingen van huidige leningen. De omvang van de lening schuld heeft invloed op de ontwikkeling van de schuldquote. Voor de ontwikkeling van de kengetallen wordt verwezen naar & 3.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing.

PROGRAMMABEGROTING 2027 GEMEENTE HILVERSUM | 129 Langlopende leningen Tabel 10 Prognose langlopende leningen 2027 | Bedragen maal € 1.000 Stand per 31 Stand per 1 | Aflossingen in | Nieuwe leningen december | Rentelasten Langlopende leningen | januari 2027 | 2027 | in 2027 | 2027 | 2027 Bank Nederlandse Gemeenten | 113.533 | 6.293 | 107.240 | 1.802 Nederlandse Waterschapsbank | 12.951 | 1.013 | 11.938 | 315 Aegon | 23.470 | 1.290 | 22.180 | 306 Nationale Nederlanden | 5.200 | 400 | 4.800 | 151 Provincie Noord-Holland | 16.081 | - | 16.081 | 64 Provincie Noord-Brabant | 76.960 | 2.713 | 74.247 | 1.484 Nog af te sluiten leningen in 2027 | 36.000 | 36.000 | 1.297 Totaal | 248.195 | 11.709 | 36.000 | 272.486 | 5.419 De staat van langlopende leningen geeft een beeld van; 1. | De langlopende schulden (leningen met een looptijd langer dan één jaar) per 1 januari 2027; 2. | De aflossingen op de bestaande leningen in 2027; 3. | De naar verwachting nog af te sluiten langlopende lening(en) in 2027; 4. | De geraamde eindstand van de langlopende leningen per 31 december 2027; 5. | De geraamde rentelasten m.b.t. de leningen per geldgever. PROGRAMMABEGROTING 2027 GEMEENTE HILVERSUM | 130 3.5 Bedrijfsvoering De kwaliteit van onze dienstverlening begint bij een organisatie die goed haar werk kan doen.

Bedrijfsvoering brengt de mensen, processen, informatie, technologie en voorzieningen bij elkaar die daarvoor nodig zijn. Voor Hilversum markeert 2027 een nieuwe fase. Met de bestuurlijke samenvoeging van Hilversum en Wijdemeren is er vanaf 1 januari één nieuwe organisatie. Komend jaar brengen we werkwijzen, systemen en organisatiecultuur verder bij elkaar. De continuïteit en de toegankelijkheid van de dienstverlening staan hierbij voorop. De schaalsprong naar een 100.000+ gemeente biedt bovendien kansen om verder te bouwen aan de organisatie en om werkzaamheden slim en efficiënt te organiseren. We investeren in vakmanschap van onze medewerkers, we werken verder aan digitalisering en datagedreven sturing, onze processen, een toegankelijke informatiehuishouding en de interne beheersing. Dit vereist een bedrijfsvoering dit niet alleen operationeel ondersteunt, maar ook in toenemende mate actief bijdraagt aan strategische ontwikkelingen. Tegelijk hebben we te maken met een krappe arbeidsmarkt, snelle technologische ontwikkelingen en nieuwe wettelijk eisen. Bouwen aan een toekomstbestendige, opgavengerichte en wendbare bedrijfsvoering zal daarom meerjarig op de agenda blijven staan.

Aantrekkelijk werkgeverschap, een goed werkklimaat en gebalanceerde uitvoeringscapaciteit Van organisatie-inrichting naar organisatieontwikkeling De organisatie heeft de afgelopen jaren een belangrijke ontwikkeling doorgemaakt. Door de ambtelijke fusie, de verdere groei van de organisatie en de inrichting van een nieuwe organisatiestructuur zijn nieuwe teams en afdelingen ontstaan. Daarmee is een stevige basis gelegd voor een toekomstbestendige organisatie. In 2027 verschuift het accent van het inrichten van de organisatie naar het verder versterken van haar uitvoeringskracht. Daarbij staan de wijze van samenwerken, het realiseren van gezamenlijke ambities en het vermogen om in te spelen op nieuwe maatschappelijke en organisatorische opgaven centraal. Een sterkere rol voor bedrijfsvoering De bedrijfsvoering vanuit de afdelingen Bedrijfsvoering en Informatie, Innovatie en Ondersteuning ontwikkelt zich verder en ondersteunt niet alleen, maar draagt ook actief bij aan concernbrede ontwikkeling en vernieuwing. Naast de reguliere dienstverlening wordt ingezet op het versterken van expertise en (strategisch) organiserend vermogen. Deze ontwikkeling maakt het mogelijk om concernbrede opgaven integraal te benaderen en de samenhang tussen de verschillende ontwikkeltrajecten te bewaken.

Daarmee wordt niet alleen de kwaliteit van de bedrijfsvoering versterkt, maar moet het vooral ook bijdragen aan de uitvoeringskracht van de organisatie als geheel. Investeren in leiderschap en sturing Leidinggevenden vervullen een sleutelrol in deze ontwikkeling van de organisatie. De manier waarop zij richting geven, medewerkers ondersteunen en samenwerking stimuleren, is van directe invloed op de kwaliteit van de dienstverlening, het werkplezier, duurzame inzetbaarheid en het vermogen van de organisatie om veranderingen succesvol te realiseren. Investeren in leiderschap is daarmee investeren in de kwaliteit en continuïteit van onze organisatie. Dit draagt bij aan een organisatie die wendbaar blijft en voorbereid is op een omgeving die complexer en veeleisender wordt. Aantrekkelijk en ontwikkelgericht werkgeverschap Om de kwaliteit en continuïteit van onze organisatie te waarborgen, blijven we investeren in aantrekkelijk en ontwikkelgericht werkgeverschap. Daarbij ligt de nadruk op het aantrekken, ontwikkelen en behouden van vakbekwame professionals. Door ruimte te bieden voor professionele groei wordt gebouwd aan een organisatie waarin medewerkers duurzaam inzetbaar zijn en zich voor langere tijd willen verbinden.

Hiermee blijft de organisatie ook in de toekomst beschikken over de kennis, expertise en uitvoeringskracht die nodig zijn om maatschappelijke opgaven succesvol te realiseren. De krapte op de arbeidsmarkt is over het geheel de afgelopen periode iets afgenomen, maar blijft tegelijk voor bepaalde vakgebieden ongekend krap. Daarom wordt in 2027 verder geïnvesteerd in het vinden, behouden en ontwikkelen van medewerkers. Daarbij is aandacht voor de gehele loopbaan: van het aantrekken en zorgvuldig inwerken van nieuwe collega's tot het behouden, ontwikkelen en optimaal inzetten van talent en vakmanschap. Hiermee wordt gewerkt aan een organisatie waarin professionals zich kunnen blijven ontwikkelen en zich voor langere tijd aan de organisatie willen verbinden. Een sterk werkgeverschap en werkgeversmerk draagt niet alleen bij aan het aantrekken en behouden van medewerkers, maar ook aan betrokkenheid, werkplezier en de kwaliteit van de dienstverlening. Daarmee blijft de organisatie aantrekkelijk voor huidige én toekomstige professionals en beter toegerust op de maatschappelijke opgaven van de komende jaren. PROGRAMMABEGROTING 2027 GEMEENTE HILVERSUM | 131 Veilig, gezond & duurzaam werken Thema fysieke veiligheid Een veilige werkomgeving is een belangrijke voorwaarde voor medewerkers om hun werk goed en met vertrouwen te kunnen uitvoeren.

Door maatschappelijke ontwikkelingen, waaronder een toename van agressie en onrust richting overheidsorganisaties, blijft de gemeente investeren in een integrale aanpak van sociale en fysieke veiligheid. In 2027 wordt de aanpak rondom voorkomen van agressie en ongewenst gedrag verder versterkt. Op basis van de evaluatie uit 2026 wordt het agressieprotocol geactualiseerd en wordt blijvend geïnvesteerd in het vergroten van kennis, vaardigheden en handelingsperspectief van medewerkers en leidinggevenden. Daarnaast wordt de ondersteuning van medewerkers en managers bij maatschappelijke onrust verder ingericht en beschikbaar gesteld. Ook worden maatregelen uitgevoerd om de veiligheid van ontvangst- en publieksfuncties verder te verbeteren. De verbetermaatregelen vanuit de in 2026 uitgevoerde Risico-Inventarisaties & Evaluaties (RI&E's) voor alle gemeentelijke locaties, worden vanaf 2027 gefaseerd uitgevoerd. Thema gezond & duurzaam - verzuim & preventie Gezonde, vitale en duurzaam inzetbare medewerkers zijn van groot belang voor de continuïteit en kwaliteit van de dienstverlening. Daarom blijft de gemeente investeren in een gezonde werkomgeving, preventie en de ondersteuning van medewerkers en leidinggevenden. In 2027 wordt de samenwerking met de nieuwe arbodienst (gestart januari 2026) verder doorontwikkeld en wordt ingezet op een effectieve aanpak van verzuim.

Op basis van de verdiepende verzuimanalyse die in 2026 wordt uitgevoerd, worden gerichte maatregelen ontwikkeld en geïmplementeerd. Hierbij worden ook de inzichten uit het medewerkers onderzoek en de RI&E betrokken. Het doel is om verzuim verder terug te dringen en duurzame inzetbaarheid te versterken. Medewerkers worden ondersteund bij het creëren van een gezonde en veilige (beeldscherm)werkplek en kunnen gebruikmaken van preventieve ondersteuning en vitaliteitsvoorzieningen. Versterken van ons netwerk Het belang van zowel landelijke als regionale samenwerking is groot en dit zal ook zo blijven. Enkele belangrijke netwerken waarin wij participeren zijn: Metropoolregio Amsterdam (MRA), G40- stedennetwerk, Vereniging Nederlandse gemeenten (VNG), de Regionale ontwikkelingsmaatschappij Regio Utrecht, de Regio Gooi en Vechtstreek en Provincie Noord-Holland. • Metropoolregio Amsterdam (MRA). Een samenwerkingsverband van 32 gemeenten, 2 provincies en 1 vervoerregio. We versterken de positie van Hilversum in dit netwerk door te overleggen met regiogenoten over ruimtelijk-economische vraagstukken. Met name op de thema’s GroenBlauw, Media & Technologie en Mobiliteit zoeken wij de samenwerking op binnen de MRA. • G40.

Het netwerk van 40 (middel)grote steden dat gezamenlijke belangen behartigt richting kabinet Eerste en Tweede Kamer en ministeries, en samenwerkt met andere partijen zoals VNG, G4, IPO en Platform31. Door deelname aan het Public Affairs netwerk en diverse inhoudelijke opgavegroepen behartigen we de Hilversumse belangen én delen we kennis uit op het vlak van het ruimtelijk-economisch domein, het sociale domein en financiën. • Regionale OntwikkelingsMaatschappij Utrecht ondersteunt bedrijven en investeert in business development en trade. Hilversum is aandeelhouder van de ROM Utrecht, actief in de Economic Board Utrecht, de Utrecht Talent Alliantie met de Human Capital Agenda Regio Utrecht, en werkt mee aan het profiel Gezond Stedelijk Leven. Vanuit ons Media & Technologie profiel zijn we een van de aanjagers van de themalijn New Digital Society. • Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG). De koepelorganisatie die gemeenten ondersteunt, informeert en adviseert over actuele ontwikkelingen. • Regio Gooi- en Vechtstreek. De gemeenschappelijke regeling voor regionale samenwerken van gemeenten in de Gooi- en Vechtstreek. We werken samen op tal van onderwerpen, waaronder GroenBlauw, Economie, Mobiliteit en het sociale domein. • Provincie Noord-Holland.

De regionale bestuurslaag van Nederland die verantwoordelijk is voor de ruimtelijke, economische en infrastructurele ontwikkeling van het gebied Noord-Holland. Een belangrijke bestuurslaag voor Hilversum als we kijken naar onze opgaven op het gebied van de GroenBlauwe omgeving, Energie, Woningbouw, Mobiliteit en de doorontwikkeling van het Media Park tot een bruisende, toekomstbestendige en multifunctionele Media & Technologie campus. Business Continuity Management Business Continuïteit Management (BCM) in de gemeente Hilversum is een proces om ervoor te zorgen dat essentiële diensten en activiteiten van de gemeente kunnen worden voortgezet, zelfs tijdens noodsituaties, crises, of verstoringen zoals brand, stroomstoring of cyberaanval. PROGRAMMABEGROTING 2027 GEMEENTE HILVERSUM | 132 Er is een raamwerk voor BCM opgezet met een risicoanalyse, de sturing en afstemming bij verstoringen en een eerste deel van de kritische bedrijfsprocessen. Er is een generiek plan gemaakt en de basisplannen voor de diverse kritieke processen zijn beschikbaar gesteld. Qua oefenen hebben we in 2026 de uitwijk Burgerzaken succesvol uitgevoerd. Daarmee stellen we vast dat de essentiële dienstverlening aan inwoners op een uitwijklocatie mogelijk is.

In 2027 willen we de diverse plannen nog beter uitwerken en ook gaan oefenen zodat we bij een verstoring snel en effectief handelen en hierin ons handelingsreportoire opbouwen. Vergroten datagedreven sturing Het programma 'Transitie naar Datagedreven Sturing', vastgesteld in het najaar van 2022, is in 2025 voortgezet als opgave. De opgave stelt ons in staat om beter onderbouwde beslissingen te nemen, beter beleid te ontwikkelen, meer grip te krijgen op complexe opgaven in de gemeente en datagedreven samen te werken met onze partners. De ontwikkeling van informatieproducten op basis van data, richt zich in 2027 vooral op de opgaven uit de Omgevingsvisie 2040 (duurzaam, actief en meedoen) en op creëren van meerwaarde door samenwerking. Daarnaast worden er vele bedrijfsvoeringprocessen ondersteund in hun ontwikkeling door deze te voorzien van informatieproducten over de processen. Voor de ontwikkeling in datagedreven sturing is datakwaliteit een belangrijke pijler. Werken aan de verbetering en transparantie van datakwaliteit zijn een voorwaarde voor selfservice dataproducten en nieuwe technologieën als kunstmatige intelligentie (AI). Verbeteren informatiehuishouding, informatietechnologie en informatiebeveiliging Digitalisering Informatie en technologie dragen steeds meer bij aan de maatschappelijke opgaven van de gemeente.

Of het nu gaat om digitale dienstverlening, informatie gestuurd handhaven of slim beheren van onze assets in de buitenruimte: er is vrijwel geen opgave meer waar technologie geen onderdeel van uitmaakt. Digitalisering gaat daarbij over meer dan techniek, hier zullen we ons als gemeente steeds meer toe gaan verhouden. De samenvoeging met Wijdemeren biedt daarbij de komende periode, en ook in de jaren daarna, een duidelijk kans om werkprocessen, informatievoorziening en systemen met elkaar in lijn te brengen. We benutten dit moment om kritisch te kijken naar de manier waarop we ons werk organiseren. Dat doen we niet vanuit de techniek zelf, maar vanuit de vraag hoe processen slimmer, eenvoudiger en eenduidiger kunnen worden ingericht, met oog voor de inwoner. Waar dat daadwerkelijk meerwaarde oplevert, zetten we data, automatisering en zorgvuldig toegepaste kunstmatige intelligentie in. Zo kunnen we de kwaliteit verbeteren, doorlooptijden verkorten en medewerkers beter ondersteunen. Het vraagt ook veel van onze medewerkers, in hun ervaring en inzicht. Daar zetten we actief op in met opleidingen, leertrajecten, reflectie en intervisie, zodat medewerkers zich kunnen ontwikkelen en goed toegerust zijn om deze verandering vorm te geven. Daarbij werken we ook aan het verminderen van afhankelijkheden van externe partijen en gesloten systemen.

We kiezen waar mogelijk voor oplossingen die aansluiten op open standaarden, goed met elkaar kunnen samenwerken en passen binnen de kaders van data- en digitale soevereiniteit in Nederland en Europa. Zo houden we meer regie op onze informatie, onze systemen en de manier waarop we die inzetten. Informatiehuishouding, archivering en recordmanagement De informatiehuishouding, inclusief archivering van overheidsinformatie en het recordmanagement, vraagt in 2027 nog altijd veel aandacht. De archiefinspecteur constateert dat er weliswaar grote verbeteringen zijn gemaakt in de afgelopen jaren, maar dat de bezetting onder druk staat vanwege het grote aantal activiteiten dat door deze specialisten gedaan moet worden in de wettelijke lijntaken. De provincie zal vanuit het Interbestuurlijk toezicht een vinger aan de pols houden vanwege de impact van de fusie. De fusie zal ook in 2027 nog extra werk in het archief opleveren, waardoor prioriteren met beperkte capaciteit onvermijdelijk is. Daarnaast wordt er gewerkt aan een meerjarenplan voor het verrijken van de kwaliteit van het informatiebeheer. Het (definitief) oplossen van achterstanden en het behalen van de wettelijke standaarden zijn in 2027 belangrijke aandachtspunten. Er loopt inmiddels een wervingscampagne om extra capaciteit aan te trekken, waarmee we in 2027 weer nieuwe slagen kunnen maken.

Het in snel tempo uitbreidende takenpakket van recordmanagement, zowel op basis van dossiers in (vak)applicaties als 'records' in onder andere Teams (SharePoint), zal de komende jaren de boventoon blijven voeren. De basis voor een geordend overzicht waar informatie staat en het beheer daarvan is van essentieel belang in het kader van o.a. de Woo, dienstverlening, privacywetgeving en de Archiefwet. PROGRAMMABEGROTING 2027 GEMEENTE HILVERSUM | 133 Verbeteren informatietechnologie en vaardigheden IT-automatisering en digitalisering zijn cruciaal in de bedrijfsvoering, vooral in een tijdperk waarin hybride werken de norm is. In Hilversum zijn al belangrijke stappen gezet op het gebied van informatietechnologie en de hybride werkplek, zoals de implementatie van telefoons en laptops, het gebruik van Teams voor samenwerking, en het veilig bewerken en delen van informatie via SharePoint. In 2026 zijn eerste stappen gezet om de digitale vaardigheden van de organisatie op het gebied van digitaal doen, datagedreven sturen en slimmer met AI te vergroten via het Programma Toekomstgerichte Gemeente. In dit programma wordt awareness en betrokkenheid gecreëerd via o.a. inspiratiesessies, postercampagnes en andere content op het intranet van de gemeentelijke organisatie van Hilversum.

Deze activiteiten gaan in 2027 door en we ontwikkelen een methode om de voortgang te peilen, zodat we de ondersteuning meer op maat kunnen leveren aan de organisatie. Focus op gegevensbescherming en informatiebeveiliging Het waarborgen van de beschikbaarheid, integriteit en vertrouwelijkheid van informatiesystemen, samen met de betrouwbaarheid van informatie inclusief gegevensbescherming (privacy) en controleerbaarheid, staat steeds centraal. Informatiebeheer, informatiebeveiliging en gegevensbescherming zijn kernaspecten van dit streven. Centraal in het dagelijks handelen staat het Strategisch Gegevensbeschermings- en Informatiebeveiligingsbeleid 2025-2029 dat op 5 maart 2025 is vastgesteld door de raad.2 De komende jaren wordt dit verder uitgewerkt naar concrete werkprocessen, instructies en maatregelen. Daarbij wordt bestaande praktijk waar nodig expliciet vastgelegd in beleid, met prioriteit op basis van actuele risico’s. Wettelijk eisen Hilversum verwerkt veel persoonsgegevens en moet voldoen aan de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) om de veiligheid van deze gegevens te waarborgen. Met de komst van de Cyberbeveiligingswet (Cbw) per 15 08 2026 is de naleving van het normenkader van de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO)2 een wettelijk kader geworden.

De gemeente draagt bestuurlijke verantwoordelijkheid voor de naleving van de Cyberbeveiligingswet (Cbw). Dit betekent dat het college zorgdraagt voor passend beleid, voldoende maatregelen, goede sturing en toezicht op de uitvoering daarvan, zodat digitale risico’s worden beheerst en de continuïteit van dienstverlening wordt geborgd. Ook moet de gemeente kunnen aantonen dat zij incidentopvolging zorgvuldig organiseert en tijdig opvolgt. Het nemen van robuuste beveiligingsmaatregelen vooraf is noodzakelijk om incidenten te voorkomen. De organisatie bereidt zich voor en in 2026 wordt hiervoor een impactanalyse uitgevoerd en volgt een implementatieprogramma. De invoering gebeurt gefaseerd, met in 2026 en 2027 extra aandacht voor de belangrijkste risico’s, fusie gerelateerde processen en de inbedding in de organisatie. Verantwoording De ambtelijke organisatie voert jaarlijks een (verplichte) Eenduidige Normatiek Single Information Audit (ENSIA) uit met betrekking tot de informatievoorziening waarbij we de informatiebeveiliging en de datakwaliteit binnen de stelsels onderbouwen richting zowel de stelselhouders als de raad.

Voor het jaar 2025 voldeden we aan alle beveiligingseisen om de aansluitingen van DigiD en Suwinet-inkijk te behouden en leveren positieve resultaten voor wat betreft de datakwaliteit in de BRP, reisdocumenten, BAG, BGT en BRO stelsel en verwachten voor 2026 ook weer aan alle gestelde eisen te voldoen. Ontwikkelingen informatiebeveiliging Er zijn een aantal concrete aanbevelingen naar aanleiding van het onderzoek van de Rekenkamer eind 2025/begin 2026. naar de stand van zaken van de informatiebeveiliging van de gemeente Hilversum. Daaruit vloeit voort dat we een aantal beleidsdocumenten en werkwijzen zullen actualiseren en dat we onderzoeken hoe we invulling geven aan een breed gedragen Information Security Management System (ISMS) waarbij (ook) informatiebeveiliging en privacy risico’s worden opgenomen, in samenhang met breder risicomanagement en de inrichting van een SIEM/Soc. Daarmee wil de gemeente de samenhang tussen beleid, risico’s, maatregelen, planning en verantwoording verbeteren. Door de fusie en dubbele P&C- cycli ligt de verdere verdieping vooral in 2027 en later. Bewustwording Er is een traject beschikbaar gesteld om het iBewustzijn rondom privacy en informatiebeveiliging te vergroten, met name door gebruik te maken van diverse e-learning modules en verstrekken informatie over de eisen die we aan veilig gedrag stellen tijdens de onboarding van nieuwe medewerkers.

We spelen in op actuele vraagstukken zoals het veilig gebruik van Suwinet-inkijk. Ook de komende jaren blijft de focus liggen op het in stand houden van actuele kennis en het verder vergroten van het iBewustzijn binnen de organisatie. Gegevensbescherming De Functionaris Gegevensbescherming rapporteert jaarlijks over de toepassing en naleving van de AVG binnen de gemeente waarbij de FG de gemeentelijke verantwoordingscyclus volgt. Werken aan gegevensbescherming heeft als doel om de dienstverlening aan inwoners en bedrijven te optimaliseren door te voldoen aan de eisen die de Algemene 1 Link naar Strategisch Gegevensbeschermings- en Informatiebeveiligingsbeleid 2025-2029 PROGRAMMABEGROTING 2027 GEMEENTE HILVERSUM | 134 Verordening Gegevensbescherming (AVG) aan ons stelt. Dit doen we onder meer door DPIA's uit te voeren voor de hoog risico processen en daarvoor maatregelen te nemen zodat er maximaal aandacht voor gegevensbescherming. Harmoniseren gemeentelijke belastingen Ieder jaar ontvangen alle huishoudens en bedrijven in Hilversum een aanslagbiljet voor de gemeentelijke belastingen. Een groot deel van de gemeentelijke inkomsten komt uit belastingen. Het belastingproces is dan ook een belangrijk proces voor Hilversum.

Het proces bestaat onder andere uit een wettelijke taak ten aanzien van de Basis Adresgegevens Gegevens (BAG) en de Basisregistratie Grootschalige Topografie (BGT). Deze basisgegevens van alle gebouwen, percelen etc. vormen de basis voor de aanslagoplegging gemeentelijke belastingen en moeten ten alle tijden goed en volledig te zijn. Vervolgens worden de aanslagen opgelegd, moeten de openstaande saldi worden geïnd en is Hilversum verantwoordelijk voor een tijdige, correcte en volledige afhandelingen van eventuele vragen, bezwaren en beroepen. Aanvullend op de bovengenoemde reguliere activiteiten worden alle belastingen per 1 januari 2027 (m.u.v. rioolheffing) geharmoniseerd met Wijdemeren. Uitgangspunt is harmoniseren op het niveau van Hilversum. Daarnaast wordt in Hilversum de forensenbelasting per belastingjaar 2027 ingevoerd. Ter voorbereiding zijn de mogelijke belastingplichtigen hier over geïnformeerd. Voor rioolheffing is de keuze gemaakt om de tarieven pas per 2029 te harmoniseren. Inkoop en subsidie Inkoop De gemeente Hilversum zet zich in om inkopen niet alleen rechtmatig en doelmatig uit te voeren, maar heeft daarbij ook aandacht voor maatschappelijke en duurzame aspecten. Zo streeft de gemeente Hilversum ernaar om bij inkopen en aanbesteden zoveel mogelijk ‘maatschappelijke waarde’ te realiseren.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://hilversum.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/fd4ef79c-6651-4d35-9ebc-61d73edb317f?agendaItemId=8c594f79-ae82-4f74-994d-27abd82d3681