CConstaterende datHilversum
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1. Programmabegroting 2027

COMMISSIE Gezamenlijke commissies 2 december 2026, gemeente HilversumBij agendapunt: Programmabegroting 202788.100 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 11

In 2027 realiseren we toegankelijkheidsverbeteringen bij 20 haltes; • We werken samen met de regionale partners en de provincie Noord-Holland aan het verbeteren van het aanbod van deelmobiliteit. Voor de deelfietsen doen we dat vanuit de inzichten die de monitoring ons opleveren en zorgen we voor geclusterd aanbod op hubs. Het aanbod van deelscooters breiden we uit naar het maximumaantal van 200 voertuigen. Voor de werkgeversaanpak stellen we meetbare KPI’s op, zodat zichtbaar wordt wat de inzet bij de 47 grotere werkgevers oplevert; • Hilversum behouden als intercity-halte voor de internationale trein; • Input geven aan de provincie Noord-Holland voor de nieuwe ov-concessie.

Reguliere activiteiten • Stimuleren van lopen en fietsen door intensieve samenwerking met scholen en sportparken; • Campagnes gericht op bewustwording van het gedrag in het verkeer(snelheid en geluid); • Het stimuleren van elektrisch vervoer door het uitbreiden van het aantal laadpalen; PROGRAMMABEGROTING 2027 GEMEENTE HILVERSUM | 25 • Nemen van verkeersbesluiten voor onder meer wegaanpassingen, voorrangsregelingen en de reservering van een gehandicaptenparkeerplaats; • Beheren en onderhouden van de verkeersinfrastructuur, waaronder verkeersregelinstallaties (VRI’s); • Onderhouden en energiezuiniger maken van de openbare verlichting; • Aanleg van geluid reducerend asfalt; • Beheren en zo nodig vervangen van wegen (verhardingen), bruggen en tunnels, objecten zoals verkeersborden, bewegwijzering en straatmeubilair en civieltechnische kunstwerken (bruggen en tunnels); • Inhalen van het achterstallig onderhoud van wegen en stoepen met bijzondere aandacht voor de reguliere voetganger; • Uitvoeren van straatreiniging en gladheidsbestrijding; • Bevorderen van verkeersveiligheid rondom scholen; • Samenwerking voor handhaving met het Openbaar Ministerie, politie en boa's. Parkeren Ons parkeerbeleid draagt bij aan de bereikbaarheid en leefbaarheid van de gemeente. Hiervoor hebben we in de stad Hilversum gereguleerd parkeren ingevoerd tot en met de buitenring.

Zo sturen we op een efficiënt gebruik van de beschikbare parkeerplaatsen in onze parkeergarages en op straat. We handhaven gericht op het tegengaan van parkeeroverlast, onder andere vlak buiten het gereguleerd gebied. In de dorpen is er geen betaald parkeren. Daar monitoren we eveneens de parkeerdruk, omdat parkeren veel schaarse ruimte inneemt. Speerpunten • We voeren in 2027 een evaluatie uit naar de uitbreiding van het betaald parkeergebied. Met de uitkomsten kunnen we ons beleid indien nodig bijsturen; • Het aanbesteden en vervangen van het Parkeerroute Informatiesysteem (PRIS), waarbij we het aantal verwijzingsborden op straat optimaliseren. We verwachten de vervanging na de zomer uit te voeren; • Het in kaart brengen van straten waar structureel op de stoep geparkeerd wordt en het opstellen van een aanpak om de hinder hiervan te verminderen. Deze aanpak leveren we voor de zomer op. Reguliere activiteiten • We monitoren de werking van gereguleerd parkeren in het centrum, werklocaties en de woonwijken.

We sturen bij op onbedoelde effecten waar dat nodig is; • We gaan parkeeroverlast tegen door het uitbreiden van efficiënte en digitale handhaving via de scanauto, aangevuld met handhavers op straat; • Beheren en onderhouden van de parkeervoorzieningen op straat en in de gemeentelijke parkeergarages; • Uitvoeren van de jaarlijkse gemeentebrede parkeertelling; • Stimuleren van het datagedreven werken met behulp van het verder ontwikkelen van het informatie dashboard parkeren; • Begeleiden, monitoren en waar nodig aansturen tot verbeteren van de werkzaamheden van de Coöperatie ParkeerService, waaronder handhaving, het verstrekken van parkeervergunningen, het dagelijkse beheer van de drie parkeergarages, en het beantwoorden van vragen van bewoners over de geleverde diensten; • Parkeeradvies geven op omgevingsvergunningen en gebiedsontwikkelingen op basis van parkeernormen. PROGRAMMABEGROTING 2027 GEMEENTE HILVERSUM | 26 Duurzame gemeente Opgave van de gemeente In de Duurzame gemeente zorgen we voor een goede, groene en gezonde leefomgeving die klimaatrobuust en toekomstbestendig is. We bereiden ons voor op de gevolgen van het veranderende klimaat, zoals meer stormen, wateroverlast door zware of langdurige regen, droogte, natuurbranden en hittegolven. We zien omgewaaide bomen en straten die blank staan na forse regenbuien.

Het raakt ook de gezondheid van onze inwoners, bijvoorbeeld door toename van hittestress en hooikoorts. Dit vraagt ook in onze gemeente een omslag in de manier waarop we leven en omgaan met onze leefomgeving. Samen met inwoners, organisaties en ondernemers zetten we in op het verduurzamen en vergroenen van de gemeente. We werken conform de Omgevingsvisies en vastgesteld beleid op het vlak van energie, milieu, groen, natuur, water en circulair. We verduurzamen en vergroenen de openbare ruimte en ons eigen vastgoed. Daarnaast ondersteunen we onze inwoners, organisaties en ondernemers en nodigen ze uit om zelf aan de slag te gaan met de eigen woning of bedrijfsruimte, in eigen tuin, op eigen perceel of in de openbare ruimte. We werken daarbij samen met lokale, duurzame bewonersorganisaties zoals de Hilversum100, energiecoöperatie HilverZon, Energiecoöperatie Wijdemeren en de Duurzaamheidscentra in Hilversum en Kortenhoef. Zo koesteren we onze groene tuinstad en de groenblauwe parels. Voor de opgave Duurzaam zijn in de Omgevingsvisie Hilversum 2040 en Omgevingsvisie Wijdemeren 2040 diverse doelen geformuleerd.

Hieronder zijn deze doelen op hoofdlijnen samengevoegd: • | Energie: De overgang naar duurzame energie, die toegankelijk is voor iedereen, versnellen en intensiveren; • | Leefmilieu: schonere lucht, water en bodem, die in 2040 voldoen aan de milieunormen; • | Groen en Natuur: Verbeteren van de diversiteit van planten en dieren in het buitengebied en verbindingen met het groen in bebouwd gebied en tussen bebouwd gebied en buitengebied; • | Water: de plassen en het oppervlaktewater hebben een goede waterkwaliteit en worden adequaat beheerd; • | Circulair: Zuinig omgaan met grondstoffen en inzet op hergebruik van materialen; • | Klimaatadaptatie: Tegengaan van hittestress en overlast door te veel of te weinig water en de beschikbaarheid van voldoende drinkwater; • | Mobiliteit: Stapsgewijs overgaan naar duurzamere vormen van mobiliteit. Een openbare ruimte die uitnodigt om te bewegen, te fietsen en te wandelen. Vanwege de toename van ambities en noodzakelijke investeringen worden werken in de openbare ruimte steeds complexer, door middel van stedelijk programmeren gaan we hieraan invulling geven. Stedelijk programmeren is een verdere professionalisering van het integraal werken: een werkwijze die gebiedsontwikkeling als geheel benadert, met oog voor samenhang tussen beleid, gebiedsontwikkeling, beheer en investeringen in straten, wijken en gebieden.

Deze programmering helpt bij het formuleren van opgaven, het stroomlijnen van realisatie en het maatschappelijk verantwoord investeren. Indicatoren Naam indicator | Refw. | Refw. | Refw. | Streefw. | Streefw. | Bron | Wettelijk 2023 | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 033 | Aantal kg huishoudelijk | 146,9 | 149,6 | nnb | 150 | CBS - | Wettelijk restafval per inwoner | Huishoudelijk afval 034 | Percentage hernieuwbare | 4,0 | 9,0 | nnb | >10 | RWS | Wettelijk elektriciteit PROGRAMMABEGROTING 2027 GEMEENTE HILVERSUM | 27 Percentage circulaire aanbestedingen t.o.v. het totaal aantal lopende contracten 31,1 47,6 43,8 > 35 Gemeente Hilversum Niet wettelijk Percentage inwoners dat vindt dat in zijn/haar buurt voldoende groen is 72,0 75,0 72,0 >75 Hilversum Monitor Niet wettelijk Duurzaamheid en milieubeheer Leefmilieu In 2027 blijven we ons inzetten voor een gezonde en veilige leefomgeving. De focus ligt op advisering bij ruimtelijke projecten en omgevingsvergunningen, en op het uitvoeren van wettelijke milieutaken op het gebied van bodem, geluid, lucht, geur, water en externe veiligheid. We stellen milieugegevens beschikbaar aan derden, zoals adviesbureaus en overheden. In 2027 wordt toegewerkt naar de harmonisatie van de uitvoeringstaken van de Omgevingsdienst Flevoland & Gooi en Vechtstreek (OFGV) voor Hilversum en Wijdemeren, als gevolg van de vorming van de nieuwe gemeente.

Hiervoor wordt een nieuwe dienstverleningsovereenkomst opgesteld, waarin keuzes worden gemaakt over de omvang van de bij de OFGV onder te brengen plustaken. Deze keuzes bepalen de balans tussen de inzet van de OFGV en de beschikbare gemeentelijke capaciteit voor beleidsontwikkeling op het gebied van milieu. Daarnaast kunnen deze keuzes gevolgen hebben voor de inrichting van gemeentelijke werkprocessen, onder meer binnen VVB en het Omgevingsteam. In 2027 beheren we het bodeminformatiesysteem en geven we uitvoering aan de geluidssanerings - programma's voor verschillende geluidsbronnen, zowel binnen als buiten het stedelijk gebied. Daarnaast ronden we de drie lopende geluidssaneringsprojecten in Wijdemeren af en starten we met de uitvoering van de geluidssanering rondom de verlegde Centrumring. We monitoren continu de luchtkwaliteit en de geluidbelasting en geven uitvoering aan het Actieplan Geluid 2024-2029, met als doel de geluidsoverlast te verminderen en de kwaliteit van de leefomgeving verder te verbeteren. In het kader van het Mobiliteitsuitvoeringsprogramma 2040 worden de effecten op luchtkwaliteit expliciet gevolgd. Daarnaast geven we uitvoering aan het Schone Lucht Akkoord en het Actieplan Luchtkwaliteit, onder andere via het Samen Luchtkwaliteit Meten project, waarin inwoners en gemeente samen data verzamelen en delen.

De gemeente Hilversum beheert actief de bodem- en grondwaterkwaliteit. Samen met partners voeren we gebiedsgericht grondwaterbeheer uit in ’t Gooi. Energietransitie Hilversum werkt samen met energiecoöperaties, het EDB, inwoners, organisaties en bedrijven aan verduurzaming. We richten ons op maatregelen met de meeste impact en ondersteunen inwoners en ondernemers bij energiebesparing. Wie hulp nodig heeft, krijgt prak tische ondersteuning. We blijven actief in de wijken met maatwerk en ondersteuning, zoals energiecoaches en -adviseurs. Met het Hilversums Isolatie Programma en Lokale Isolatie Aanpak (Wijdemeren) bieden we ook in 2027 subsidie voor isolatie aan woningeigenaren met een lage WOZ-waarde. Met publiekscampagnes en een informatie-magazine vergroten we de bewustwording in samenwerking met partners. Daarnaast kunnen bewoners ook terecht bij de energieloketten voor informatie en ondersteuning. Het Warmteprogramma d at in 2026 in voorbereiding is, wordt in 2027 vastgesteld en geeft vanaf dan richting aan inwoners, gebouweigenaren en de gemeente bij het aardgasvrij maken van de gebouwde omgeving. PROGRAMMABEGROTING 2027 GEMEENTE HILVERSUM | 28 In de Hilversumse Meent streven we ernaar om 624 woningen eind 2028 aardgasvrij te hebben gemaakt. In 2026 is daarvoor een aanpak ontwikkeld voor respectievelijk gespikkeld bezit, particuliere woningen en huurwoningen.

In 2027 gaan we door met deze aanpakken; straat voor straat gaan we de Noordelijke Meent door om de woningen aardgasvrij te maken. In de pilot Warmte uit de rioolzuivering Anna’s Hoeve voor Oost, gaan we het komende jaar door met de technische verkenning van een passende collectieve warmteoplossing. Voor dit project vullen we ook de gemeentelijke rolneming in collectieve warmteoplossingen in, als model voor toekomstige projecten. In Wijdemeren zijn voor de verkenningsbuurten de Blijkpolder en Kortenhoef haalbaarheidsstudies uitgevoerd. De Blijkpolder is eind 2026 en in 2027 het meest concreet voor de ontwikkeling en uitvoering van een participatie-aanpak met buurtbewoners. Hierbinnen worden de overgebleven warmteoplossingen verder onderzocht en wordt toegewerkt naar één haalbare warmtepropositie. Voor Kortenhoef zal in 2027 toegewerkt worden naar een doorstart van de onderzoeksresultaten over de toepassing van Aquathermie als warmteoplossing. Hiervoor zal ook een participatie-aanpak worden ontwikkeld in lijn met de aanpak voor Blijkpolder. Greendeals met bedrijventerreinen en het Vliegveld helpen bij zonopwek en energiedelen, wat netcongestie vermindert. Daarnaast controleert de OFGV de grootverbruikers in de gemeente op de energiebesparingsplicht. Deze bedrijven worden hierdoor gestimuleerd en verplicht om energiebesparende maatregelen te nemen.

Ook het duurzame bedrijventeam van de Energiecoöperatie Wijdemeren blijft in 2027 ondernemers helpen bij energiebesparing. De gemeente geeft het goede voorbeeld via verduurzaming van eigen gebouwen en CO₂-monitoring. TenneT onderzocht in 2025 de netcapaciteit in Noord-Holland. Het stroomnet in Hilversum raakt overbelast, waardoor nieuwe en zwaardere aansluitingen voor grootverbruikers niet mogelijk zijn. We zetten ons als gemeente in voor een snelle uitbreiding van het elektriciteitsnet met goede ruimtelijke inpassing. Met deze inzet dragen we bij aan een duurzaam en leefbaar Hilversum, nu én in de toekomst. Speerpunten Energietransitie • Uitvoeren van de Transitievisie Warmte. Tot het Warmteprogramma is vastgesteld (eind 2027) is de Transitievisie warmte het richtinggevende beleidsdocument; • Opstellen van en uitvoering geven aan het Warmteprogramma; • Gerichte ondersteuning via de wijkaanpak en het bijbehorend ontzorgingsaanbod.

Met het ondersteuningsaanbod (financieel en kennis) worden wijk-voor-wijk inwoners geactiveerd en geholpen om aan de slag te gaan met het verduurzamen van hun woning (>3.000 inwoners per jaar); • Uitvoering van drie gebiedsgerichte aardgasvrij aanpakken (twee gericht op woongebieden te weten PAW de Meent en RWZI in Oost en één gericht op een deel van een werklocatie, te weten Sportpark; • Vormgeven van een Publiek Warmtebedrijf voor de Hilversumse collectieve aardgasvrij aanpakken, verkenning in 2026 en 2027 oprichting mogelijk in 2028; • Deelnemen en bijdragen aan het ruimtelijk proces om te komen tot een locatie voor een nieuw hoogspanningsstation voor Tennet; • Uitvoering geven aan de Regionale Energie Strategie (RES) door samenwerking ondernemersverenigingen en energiecoöperaties, stimuleren zonprojecten op grote (maatschappelijke) daken en ondersteunen realisatie zonneweide Vliegveld Hilversum.

We kijken naar hoe we de uitvoering van de RES kunnen versnellen; • Gebiedsgerichte uitwerking van het bodemenergiebeleid in Bodemenergieplannen in Hilversum als onderdeel van het Omgevingsplan; • Op basis van een Soortenmanagementplan (SMP) verkrijgen van een gebiedsgerichte omgevingsvergunning voor flora- en fauna-activiteiten van de Provincie en de Omgevingsdienst Noord-Holland op basis waarvan inwoners isolatie-, (ver)bouw- en renovatiewerkzaamheden natuurvriendelijk kunnen uitvoeren waarbij flora en fauna adequaat worden beschermd; • In regionaal verband de inkoop van elektriciteit gebruiken om lokale duurzame opwek te stimuleren. PROGRAMMABEGROTING 2027 GEMEENTE HILVERSUM | 29 Reguliere activiteiten Leefmilieu • | Vaststelling milieuregels in het omgevingsplan voor onder andere bodem, water, geluid, geur en externe veiligheid; • | Het vaststellen geluidskaart Agglomeratie Hilversum in de eerste helft van 2027; • | Advisering bij projecten en vergunningen; • | Uitvoering saneringsprojecten woningen met een hoge geluidsbelasting (SSV) (oude A-lijstwoningen Wet geluidhinder) en de geluidssanering langs de verlegde Centrumring; • | Monitoren geluid en luchtkwaliteit.

Tevens worden, naar aanleiding van de motie 25-19 “Geen Zero Emissie maar (in)Zicht op Minder Emissie”, de effecten op luchtkwaliteit van het Mobiliteitsuitvoeringsprogramma 2040 inzichtelijk gemaakt; • | Uitvoering geven aan het Schone luchtakkoord en het Actieplan Luchtkwaliteit (2023-2030); • | Continueren houtstookcampagne; • | Advisering met betrekking tot het Gebiedsgericht grondwaterbeheer ’t Gooi; • | Beheer bodeminformatiesysteem, afronding A-lijst Wet geluidhinder en vaststelling Actieplan Geluid en Geluidsbeleid 2023-2024. Energietransitie • | Samenwerken met woningcorporaties, energiecoöperaties, ondernemersverenigingen en andere organisaties in Hilversum in de verduurzamingsopgave; • | Uitvoeren wijkaanpak, verzwaren stroomnet Liander en Stedin door plaatsing van ruim 300 middenspanningsruimtes (elektriciteitshuisjes); • | Organiseren van de ruimtelijke inpassing van nieuwe energie infrastructuur door middel van stedelijk programmeren; • | Beheren van de meerjarige samenwerking met onze ketenpartners, Energiedienstenbedrijf, Energiecoöperatie Wijdemeren en energiecoöperatie Hilverzon; • | Verder verduurzamen gemeentelijk vastgoed en bedrijfsvoering, onder andere door continuering van de inzet CO2-Prestatieladder; • | Bevorderen toekomstbestendig bouwen volgens Convenant Toekomstbestendig Bouwen.

Openbaar groen en (openlucht) recreatie Hilversum wordt steeds groener dankzij de gezamenlijke inzet van inwoners, ondernemers en de gemeente. Vergroeningsprojecten in buurten en dorpskernen, nieuwe groene ontmoetingsplekken en de uitvoering van projecten uit het Programma Groen versterken de leefomgeving. Daarnaast wordt gewerkt aan betere natuurverbindingen tussen de stad en het Goois Natuurreservaat en aan een samenhangend groen netwerk binnen de gemeente. Zo bouwen we aan een biodiverse, klimaatbestendige en vitale gemeente. Groen op de balans Groen, en vooral bomen, levert belangrijke ecosysteemdiensten zoals zuurstofproductie, CO₂-opslag en verkoeling. Volgens kengetallen van het Norminstituut Bomen vertegenwoordigt het boomkroonvolume van alle bomen binnen de bebouwde kom van Hilversum een maatschappelijke waarde van circa € 130 miljoen per jaar. Daarnaast had het gemeentelijke bomenbestand in 2025 een geschatte assetwaarde van € 470 miljoen, berekend op basis van landelijke waarderingskengetallen voor bomen. Hiermee vormt het gemeentelijk groen niet alleen een ecologische, maar ook een substantiële maatschappelijke en economische waarde voor Hilversum.

Speerpunten • | Uitvoering geven aan het Uitvoeringsprogramma Groen 2023-2026 en het jaarplan 2027 met onder meer het vergroenen van vijf speelplekken, verwijderen van zinloze verharding, het aanleggen van twee koele plekken, ecologische verbindingszones in de stad versterken en de oplevering van grotere projecten zoals Kwaliteitsimpuls Oude Haven, Herinrichting Neuwegpark en de natuurverbinding Raabos-Raaweg. De voorbereiding van de Koele Route Minckelersstraat als onderdeel van het project Overdekte Gracht Minckelersstraat uit het Gemeentelijk Watermanagementplan; • | Ruimte geven aan 10 groene initiatieven van inwoners in de openbare ruimte, onder meer via lokale vergroeningsacties, buurtprojecten en initiatieven in de dorpen; PROGRAMMABEGROTING 2027 GEMEENTE HILVERSUM | 30 • | Vergroening als vast onderdeel in projecten op te nemen, onder andere 1221 met Bruisend Hart en de Groene Loper, Uitvoeringsagenda bedrijventerreinen Zuidwest, Stationsgebied, Sportpark en de herinrichting van verschillende straten in het kader van het investeringsprogramma voor de openbare ruimte; • | Versterken van groene en ecologische verbindingen binnen de bebouwde omgeving, onder andere door uitvoering van het Europese URBAN-project; • | Harmonisatie van het beleid voor groen en water van Hilversum en Wijdemeren tot groen-blauw beleid voor de gemeente Hilversum (2027-2028).

Reguliere activiteiten • | Het bijdragen aan de doelen van het Programma Groen middels beheersactiviteiten en als randvoorwaarde bij planvorming en ontwikkeling; • | Bevorderen van biodiversiteit, klimaatadaptatie en een gezonde leefomgeving door gerichte vergroening van de openbare ruimte; • | Uitvoering geven aan vastgestelde groenbeheerplannen; • | Samenwerken met inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties om vergroening van wijken en dorpen te stimuleren; • | Actief betrokken zijn bij het Goois Natuurreservaat (GNR) om de natuur en recreatieve mogelijkheden in natuurgebieden te vergroten en verder te ontwikkelen, zowel voor huidige als toekomstige generaties; • | Werken aan een betere verbinding tussen de bebouwde omgeving en natuurgebieden om biodiversiteit, recreatieve waarde en beleving van groen te versterken; • | Via de stichting Omgevingseducatie worden op het gebied van onder meer groen lesprogramma’s en activiteiten aangeboden aan basis- en middelbare scholen. Riolering Het beheren en onderhouden van het riool is een omvangrijke gemeentelijke taak. Zeker nu klimaatverandering zorgt voor hevigere buien en lokaal wateroverlast en daarmee voor meer druk op het rioolstelsel en de bebouwde omgeving. Omdat de werken in de openb | are ruimte steeds complexer worden, is gestart met stedelijk programmeren.

Bij rioolvervanging en bij integrale herinrichtingen wordt ontworpen op een waterrobuuste leefomgeving. Het hemelwater wordt zo duurzaam mogelijk opgevangen en geïnfiltreerd. De schone hemelwaterstroom wordt verdergaand gescheiden van het vuilwater. Bij ni | euwe ontwikkelingen worden klimaatrobuust en toekomstbestendig uitgevoerd, waarbij hergebruik wordt gestimuleerd. Op meerdere locaties in de gemeente wordt gewerkt aan meer water bergen, vasthouden en vertraagd afvoeren, zoals in Noord, Zuidwest, Stationsgebied, Huydecopersbos, Sportpark en Laapersveld, in de Edelenbuurt in Loosdrecht en de Kerklaan in Kortenhoef. De riolering wordt planmatig gereinigd en geïnspecteerd. De interpretatie van de inspecties wordt omgezet naar informatie en is belangrijk voor de programmering van de rioolvervangingsopgave. Inspecties hebben aan het licht gebracht dat het bestaande riool | in slechtere staat verkeert dan verwacht en dat herstelwerkzaamheden noodzakelijk zijn. De schades zijn urgenter en reparatiekosten nemen toe. De komende jaren zijn de grotere (transport)riolen aan vervanging toe. Dit brengt hogere kosten met zich mee per km door de schaal en ligging onder vaak drukkere ontsluitingswegen. Van twee persleidingen wordt de vervanging voorbereid: tussen gemaal Diependaal en overnamepunt A. Fokkerweg en van gemaal Riebeeck naar overnamepunt A. Fokkerweg.

Het huidige Watermanagementplan van Hilversum liep tot en met 2026. Met een evaluatie en bep | erkte herijking is in 2026 dit plan verlengd: Water- en Rioolprogramma 2027-2028. Voor Wijdemeren wordt het Gemeentelijk water | - en rioleringsprogramma 2023-2027 ook verlengd tot en met 2028, zodat er tijd is voor harmonisatie van beide water- en rioolprogramma's met ingang van 2029. Speerpunten • | Harmonisatie gemeentelijke Water en Rioolprogramma van Hilversum en Wijdemeren voor 2029 en verder, vaststelling 2028; • | Verlenging van het gemeentelijke Water en Rioolprogramma Wijdemeren 2023 | -2027 tot en met 2028 in 2027.

PROGRAMMABEGROTING 2027 GEMEENTE HILVERSUM | 31 Reguliere activiteiten • Doorzetten van de vervangings- en verbeteropgave riolering; • Splitsen van hemelwater en vuilwater; • Ontwerpen van een waterrobuuste en klimaat adaptieve leefomgeving, rekening houdend met extreme neerslag en grondwater over- en onderlast; • Vasthouden en infiltreren van schoon hemelwater; • Uitvoeren van de huidige Watermanagement Plannen; • Vervangen van riolering en maatregelen voor optimalisatie van rioolstelsels, Beheren en onderhouden van het rioolstelsel, rioolgemalen en bergingsvoorzieningen; • Monitoren en modellering van de riolering, het oppervlaktewater, grondwater en de maaiveldinrichting ten behoeve van het programmeren van maatregelen om het risico van overlast door grond- en regenwater te reduceren. Oppervlaktewater, havens en waterwegen De gemeente is heel waterrijk: van de Loosdrechtse Plassen in het zuiden tot de Spiegelplas en Ankeveense Plassen in het noorden. Het beheer en onderhoud van de water-assets is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van gemeente, waterschap en de vele eigenaren (waaronder het Plassenschap Loosdrecht, Natuurmonumenten en particuliere eigenaren). Voor de secundaire wateren, veelal kleine doorvaarten en de open plassen is in de provinciale omgevingsverordening geen vaarwegbeheerder aangewezen.

Daarom is binnen het gebiedsakkoord Oostelijke Vechtplassen besloten de Loosdrechtse plassen te baggeren. Er ligt echter nog een grote opgave om al het aanwezige vaarwater in de toekomst bevaarbaar te houden. Het vervangen van beschoeiingen en onderhoud van sluizen en duik ers is voor rekening van de diverse eigenaren. In Hilversum is het beheer van een groot deel van het oppervlaktewater in 2024 overgedragen aan waterschap Amstel, Gooi en Vecht. Deze wateren worden nog als primair aangewezen. Het waterschap stelt een Watergebiedsplan Hilversum op in samenwerking met de gemeente, waarin het beheer verder wordt uitgewerkt. Voor het baggeren van de Oude Haven is in de overeenkomst vastgelegd dat gemeente en waterschap dit gezamenlijk oppakken, dat wordt voorbereid. In de Van Goghstraat in Nederhorst den Berg en Sportpark Loosdrecht worden natuurvriendelijke oevers aangelegd waarbij gebruik wordt gemaakt van de subsidie van het waterschap voor KRW -maatregelen. De gemeente en waterschap hebben hiervoor de ‘Samenwerkingsovereenkomst KRW goede stedelijke waterbeheerpraktijk’ ondertekend. Plassenschap Loosdrecht en omgeving Het Plassenschap Loosdrecht is een recreatieschap dat zorgt voor het beheer en onderhoud van de eigendommen van het Plassenschap. Het gaat met name om het in stand houden van de openbaar toegankelijke recreatieve voorzieningen in een uniek natuurgebied.

Het werk van het Plassenschap heeft als doel om de leefbaarheid, veiligheid en de recreatieve mogelijkheden in het plassengebied te behouden en verbeteren, zoals op de openbaar toegankelijke recreatie eilanden, recreatieterreinen, sluizen, vaarwegen en vele watergebieden van de Loosdrechtse Plassen. Hiertoe behoren ook een 100 -tal legakkers met omliggend water in de Kievitsbuurten en een aantal openbaar toegankelijke terreinen in het veenweidegebied van gemeente Stichtse Vecht. Het beheer en onderhoud in het plassengebied is vastgelegd in de Gemeenschappelijke Regeling Bedrijfsuitvoeringsorganisatie Plassenschap Loosdrecht e.o. 2023. Het is een samenwerkingsverband tussen de gemeenten Stichtse Vecht en Hilversum en de provincies Noord-Holland en Utrecht. De gemeente voert de regeling en het financieel beheer uit namens de deelnemers. Het Plassenschap streeft naar kostenbeheersing door prioritering en fasering van investeringen. Tegelijkertijd wordt ingezet op het verbeteren van de voorzieningen door achterstallig onderhoud in te halen en veiligheidsrisico’s aan te pakken. Het behoud van een balans tussen natuurbehoud en recreatieve voorzieningen blijft daarbij een belangrijk aandachtspunt. Aanpak Oostelijke Vechtplassen De Aanpak Oostelijke Vechtplassen (OVP) is een tienjarig samenwerkingsprogramma dat in 2017 is gestart.

Binnen het programma werken 21 publieke en private partners samen, waaronder provincies, gemeenten, het waterschap, het Plassenschap en natuur-, bewoners- en recreatieorganisaties. Zij zetten zich in voor het PROGRAMMABEGROTING 2027 GEMEENTE HILVERSUM | 32 herstel van natuur en waterkwaliteit en voor een aantrekkelijk en goed bevaarbaar recreatiegebied. In 2027 gaat het programma zijn laatste uitvoeringsjaar in. De programmamiddelen worden beheerd binnen de afzonderlijke governance van de OVP en maken geen onderdeel uit van de gemeentelijke begroting. Hilversum zet wel ambtelijke en bestuurlijke capaciteit in voor de uitvoering en belangenbehartiging. Naast het afronden van de lopende projecten wordt gewerkt aan structureel beheer en vervolgafspraken over de samenwerking na 2027. Speerpunten • Besluitvorming in 2027 over het baggeren van de Oude Haven, op basis van de overeenkomst met Waterschap Amstel Gooi en Vecht; • Uitwerken van structureel beheer en vervolgafspraken over de samenwerking in OVP (2027). Reguliere activiteiten • Natuurvriendelijke oevers Van Goghstraat in Nederhorst den Berg en sportpark Loosdrecht (2026/2027); • Afronden van lopende projecten van OVP; • Uitvoeren van regulier onderhoud aan water, waterkeringen en oevers; • Onderhouden en bereikbaar houden van de gemeentelijke havens en doorgaande waterwegen; • Beheren en onderhouden van sluis ’t Hemeltje.

Afval en circulariteit In een circulaire economie worden producten en materialen steeds opnieuw gebruikt. Ambitie is dat voor alle inwoners, organisaties en bedrijven wegen openliggen om mee te doen aan de circulaire economie. De inzet op circulariteit heeft een positieve invloed op het klimaat en de gezondheid van onze inwoners. Ook maakt het Nederland minder afhankelijk van andere landen. Verder zorgt de circulaire economie voor nieuwe banen en bedrijven. Enerzijds door nieuwe businessmodellen, zoals deel- en leaseconcepten, anderzijds doordat producten vaker gerepareerd worden. We maken voor 2027 ons vijfde jaarplan Circulair Hilversum en werken we toe naar een meerjarig Programma Circulair, als onderdeel van een programma Duurzaam Circulair Hilversum is gericht op het bevorderen van circulariteit bij ondernemers, inwoners en organisaties. De gemeente neemt zelf ook circulaire stappen, bijvoorbeeld door circulaire inkoop. De Grondstoffen en Afvalstoffendienst (GAD) Gooi & Vechtstreek voert namens de gemeenten de afvalinzameling en -verwerking uit voor particuliere huishoudens. De gemeente houdt toezicht op een effectieve en efficiënte afvalinzameling via de begroting van de GAD. De Grondstoffenvisie Gooi en Vechtstreek (uit 2021) heeft als doel een circulaire economie te bevorderen, binnen de financiële kaders, milieuprestaties en dienstverlening.

De komende jaren staat de GAD voor uitdagingen, zoals de herontwikkeling van scheidingsstations, het overslagstation Crailo, de herhuisvesting van het GAD -kantoor en de remise voor voertuigen. Speerpunten • Circulariteit: Bijdragen vanuit circulariteit aan de opgaven van de Omgevingsvisie, ook in relatie tot de opgaven Meedoen en Actief:  Actief: Circulaire economie is volwaardig onderdeel van de Economische Visie (raad 2026). Dit bouwt voort op wat de afgelopen jaren door de gemeente is ontwikkeld. Dat is het stimuleren van circulaire bedrijvigheid door het blijven faciliteren van een netwerk van circulaire ondernemers, stimuleren van circulaire broedplaatsen en het bevorderen van nieuwe samenwerkingen aan materiaalketens door circulaire ketenaanjagers, zoals circulaire bouwmaterialen en een Gooise Houtcoöperatie. Hieraan werken we ook samen in de regio Gooi en Vechtstreek;  Meedoen: we vergroten de mogelijkheden voor circulariteit in het sociaal domein, bijvoorbeeld voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt en als onderdeel van activiteiten in wijkcentra, zoals Repair Café’s om samen te repareren.

In 2027 schalen we werkende initiatieven op, zoals het in 2025 gestarte project gericht op het refurbishen van meubels met Opwaarts en Tomingroep; PROGRAMMABEGROTING 2027 GEMEENTE HILVERSUM | 33  In ontwikkelingen stimuleren we circulair bouwen op basis van het Convenant Toekomstbestendig Bouwen en de MRA-convenanten voor houtbouw en hergebruik van materialen. Onze eigen sloop- en nieuwbouwprojecten voeren we zo circulair mogelijk uit;  We zetten in op een meerjarig Programma Circulair, om structureel te blijven werken aan circulariteit. • Particulier huishoudelijk afval:  De GAD evalueert het Uitvoeringsplan GAD 2023-2026 en dit vormt een basis om als gemeenten in de regio mede richting te geven aan de uitvoering door de GAD komende jaren. De GAD investeert in vernieuwing van het afvalscheidingsstation Crailoo in Hilversum. Reguliere activiteiten • Circulariteit: Uitvoering Jaarplan Circulair Hilversum 2027, waaronder:  Stimuleren van circulaire bedrijvigheid en het tot stand komen van circulaire materiaalketens, zoals bouwen met duurzame materialen en het hergebruiken van materialen en goederen, zoals meubels en kleding. Inzet op groei van de impact van circulair ambachtscentrum Opwaarts, door samenwerking van ondernemers, overheid en onderwijs;  Stimuleren van reparatie, door Hilversum Repareert met ons Midden- en Kleinbedrijf (MKB) en de Hilversum100.

In de kernen vinden op kleine schaal initiatieven plaats, zoals Repair Café’s;  Circulair werken als gemeente, onder meer bij de uitvoering van projecten, ontwerp en beheer van de openbare ruimte en door circulair in te kopen (conform Regionaal inkoopbeleid 2022). • Particulier huishoudelijk afval:  Binnen de mogelijkheden van de gezamenlijke regeling onze invloed uitoefenen op een goede en efficiënte afvalinzameling en -verwerking door de GAD. De GAD publiceert jaarlijks in de zomer een GAD-meter met monitoringsgegevens over particuliere huishoudelijk afval in de regio;  Als gemeente lobbyen binnen samenwerkingsverbanden zoals de VNG voor landelijke uitbreiding van producentenverantwoordelijkheid voor circulaire producten en verpakkingen;  Goed communiceren door de GAD richting bewoners over wat zij kunnen doen om milieuvriendelijk om te gaan met hun afval en afgedankte spullen, zoals recycling en hergebruik. Een speerpunt blijft het goed scheiden van groente, fruit en etensresten, omdat dit nog te vaak bij het restafval terecht zit. Dat is onnodig duur in de verwerking en een gemiste kans om het mee te laten gaan in de circulaire stroom groenafval.

PROGRAMMABEGROTING 2027 GEMEENTE HILVERSUM | 34 Middelen begrotingsprogramma Overzicht taakvelden Bedragen x € 1.000 01 | Wonen en leven | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2026 stand | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 voorjaarsnota 01.01 | Mooie stad 7.5 | Begraafplaatsen en crematoria | 612 | 1.413 | 1.357 | 1.355 | 1.352 8.1 | Ruimtelijke ordening | 5.393 | 5.932 | 4.681 | 4.682 | 4.682 8.3 | Wonen en bouwen | 9.323 | 8.946 | 8.614 | 8.617 | 8.628 Totaal Mooie stad | 15.328 | 16.292 | 14.652 | 14.653 | 14.661 01.02 | Levendige stad 5.1 | Sportbeleid en activering | 2.055 | 1.969 | 1.965 | 1.965 | 1.520 5.2 | Sportaccommodaties | 4.131 | 5.050 | 5.020 | 4.952 | 4.936 5.3 | Cultuurpresentatie, cultuurproductie en | 4.992 | 5.167 | 5.159 | 5.154 | 5.114 cultuurparticipatie 5.4 | Musea | 2.703 | 3.271 | 3.258 | 3.258 | 3.242 5.5 | Cultureel erfgoed | 871 | 1.084 | 1.077 | 1.075 | 1.057 5.6 | Media | 3.331 | 3.957 | 3.449 | 3.449 | 3.449 Totaal Levendige stad | 18.084 | 20.499 | 19.927 | 19.852 | 19.317 01.03 | Bereikbare stad 2.1 | Verkeer en vervoer | 18.099 | 24.253 | 24.571 | 24.532 | 24.486 2.2 | Parkeren | 8.481 | 9.252 | 9.296 | 9.285 | 9.229 2.5 | Openbaar vervoer | 56 | 56 | 56 | 56 | 56 Totaal Bereikbare stad | 26.637 | 33.561 | 33.923 | 33.873 | 33.771 01.04 | Duurzame stad 2.4 | Economische havens en waterwegen | 675 | 1.910 | 2.286 | 2.259 | 2.257

5.7 | Openbaar groen en (openlucht) recreatie | 10.463 | 14.772 | 14.679 | 14.661 | 14.586 7.2 | Riolering | 7.967 | 11.236 | 11.853 | 12.956 | 12.898 7.3 | Afval | 12.616 | 16.566 | 16.710 | 16.747 | 16.746 7.4 | Milieubeheer | 6.446 | 6.866 | 5.850 | 5.796 | 5.905 Totaal Duurzame stad | 38.167 | 51.349 | 51.379 | 52.420 | 52.392 Totaal Lasten | 98.215 | 121.700 | 119.881 | 120.797 | 120.141 01.01 | Mooie stad 7.5 | Begraafplaatsen en crematoria | -394 | -706 | -706 | -706 | -706 8.1 | Ruimtelijke ordening | -188 | -254 | -247 | -247 | -247 8.3 | Wonen en bouwen | -3.241 | -4.576 | -4.576 | -4.576 | -3.876 PROGRAMMABEGROTING 2027 GEMEENTE HILVERSUM | 35 Totaal Mooie stad | -3.823 | -5.536 | -5.530 | -5.530 | -4.830 01.02 | Levendige stad 5.1 | Sportbeleid en activering | -504 | -451 | -451 | -451 | -6 5.2 | Sportaccommodaties | -1.746 | -1.971 | -1.969 | -1.967 | -1.967 5.3 | Cultuurpresentatie, cultuurproductie en | -473 | -471 | -471 | -471 | -471 cultuurparticipatie 5.4 | Musea | -1.886 | -1.886 | -1.886 | -1.886 | -1.886 5.5 | Cultureel erfgoed | -3 | -4 | -4 | -4 | -4 5.6 | Media | -2 | -5 | -8 | -8 | -8 Totaal Levendige stad | -4.614 | -4.787 | -4.788 | -4.787 | -4.342 01.03 | Bereikbare stad 0.63 | Parkeerbelasting | -9.595 | -12.281 | -12.281 | -12.281 | -12.281 2.1 | Verkeer en vervoer | -778 | -1.570 | -1.570 | -1.570 | -1.570 2.2 | Parkeren | -1.941 | -2.131 |

-2.131 | -2.131 | -2.131 Totaal Bereikbare stad | -12.314 | -15.982 | -15.982 | -15.982 | -15.982 01.04 | Duurzame stad 2.4 | Economische havens en waterwegen | -67 | -73 | -73 | -73 | -73 5.7 | Openbaar groen en (openlucht) recreatie | -381 | -2.084 | -2.140 | -2.140 | -2.140 7.2 | Riolering | -10.619 | -15.249 | -15.893 | -16.810 | -16.740 7.3 | Afval | -17.659 | -23.899 | -24.111 | -24.273 | -24.228 7.4 | Milieubeheer | -1.678 | -1.908 | -48 | -8 | -8 Totaal Duurzame stad | -30.405 | -43.213 | -42.265 | -43.304 | -43.189 Totaal Baten | -51.156 | -69.517 | -68.565 | -69.602 | -68.342 Saldo van baten en lasten | 47.059 | 52.183 | 51.316 | 51.195 | 51.799 Mutaties reserves | 2.731 | 6.680 | 3.108 | 3.665 | 2.965 Saldo van baten en | 49.790 | 58.863 | 54.424 | 54.859 | 54.763 lasten PROGRAMMABEGROTING 2027 GEMEENTE HILVERSUM | 36 Programma 2 - Zorg (Kaderstellende) | Gezamenlijk: nota's | Algemeen • | Subsidieverordening overbrugging gemeentelijke herindeling Hilversum en Wijdemeren (2026) Zorg en gezondheid • | Regioplan Gezond Gooi (2023) • | Preventie- en handhavingsplan Alcohol en Middelen 2026-2029 (2025) Bescherming en opvang • | Beleidsplan bescherming en opvang Gooi en Vechtstreek 2026-2033 (2026) Overig • | Regionale woonvisie tot 2040 (2021) • | Huisvestingsverordening Gooi en Vechtstreek 2024 (2023) Hilversum: Algemeen • | Visie Sociaal Domein "Wij zijn Hilversum"

2022-2032 (2023) • | Algemene Subsidieverordening Hilversum 2021 (2021) • | Omgevingsvisie Hilversum 2040 (2024) • | Participatieverordening Hilversum (2026) • | Participatiebeleid Hilversum (2026) Onderwijshuisvesting • | Actualisatie meerjaren onderhoudsplannen 2024-2033 voor het gemeentelijke vastgoed en de sportaccommodaties (2024) • | Integraal Huisvestingsplan Onderwijshuisvesting 2024-2039 (2024) • | Verordening Financieel materiële gelijkstelling (2025) Asiel • | Beleidsagenda asielaanpak Hilversum (2023) Zorg en gezondheid • | Uitvoeringsagenda Mantelzorg 2024-2030 PROGRAMMABEGROTING 2027 GEMEENTE HILVERSUM | 37 • | Uitvoeringsagenda Vrijwillige Inzet 2024-2030 • | Uitvoeringsagenda Eenzaamheid 2024-2030 • | Uitvoeringsagenda Hilversum een thuis voor alle leeftijden 2025-2030 • | Beleidsagenda Gezondheid 2025-2030 (2025) • | Beleidsagenda Wmo-Samenleving 2024-2030 (2023) • | Verordening Maatschappelijke ondersteuning 2025 (2025) Wijken • | Geactualiseerde Uitvoeringsnotitie Buurten 3.0 (2020) Onderwijs • | Hilversumse Educatieve Agenda 2024-2027 (2024) • | Verordening Voorzieningen Huisvesting Onderwijs Hilversum 2022 (2022) • | Verordening Leerlingenvervoer Hilversum 2025 (2025) Jeugd • | Hilversumse beleidsagenda Jeugd 2024-2030 (2023) • | Verordening Jeugdhulp 2025 (2025) Overig • | Hilversumse beleidsnota Inclusie en Antidiscriminatie 2027 – 2030 (2026) • |

Uitvoeringsagenda Inclusie en Antidiscriminatie 2027 – 2030 (2026) • | Woonzorgvisie gemeente Hilversum 2025-2030 (2025) Wijdemeren: Algemeen • | Maatschappelijke Agenda Sociaal Domein 2024-2027 (2024) • | Integraal Beleidskader Sociaal Domein (2024) • | Omgevingsvisie Wijdemeren 2040 (2021) • | Algemene Subsidieverordening Wijdemeren 2021 (2021) • | Financieel herstelplan 2024-2027 (2023) • | Participatiebeleid Wijdemeren (2026) • | Participatieverordening Wijdemeren (2026) • | Subsidiebeleidskader 2026-2029 (2026) Zorg en gezondheid • | Verordening maatschappelijke ondersteuning (Wmo) 2020 (2019) Jeugd • | Verordening Jeugdhulp 2018 (2017) Onderwijshuisvesting • | Verordening onderwijshuisvesting 2015 (2014) • | Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2024-2037 (2024) Onderwijs • | Verordening leerlingenvervoer 2019 (2019) • | Verordening SMI (sociaal-medische indicatie) 2013 (2013) • | Verordening subsidie voorschoolse educatie en peuteropvang 2022 (2021) Overig • | Woonvisie Wijdemeren 2021-2030 (actualisatie 2025) • | Woonzorgvisie gemeente Wijdemeren 2025-2030 (2025) PROGRAMMABEGROTING 2027 GEMEENTE HILVERSUM | 38 Betrokken partijen Voor het realiseren van de bestuurlijke opgave werken wij samen met inwoners, ondernemers, bedrijven, instellingen en maatschappelijke organisaties.

De belangrijkste betrokken partijen binnen het programma Zorg zijn: • Adviesraad Sociaal Domein • Bibliotheken • COA • Diverse medische en zorgpartijen zoals huisartsen, samenwerkingsverbanden (bijv. RHOGO en Gezond Wijdemeren), ziekenhuis Tergooi en zorgverzekeraar • Gecertificeerde instellingen (Jeugdwet) • Gecontracteerde zorgaanbieders • Kinderopvangorganisaties • Mantelzorgers en vrijwilligers • Netwerken in de stad: zoals gebedshuizen en verenigingen voor ontspanning, sport, welzijn en cultuur • Onderwijsinstellingen • Partners Gezond Gooi • Raad voor Kinderbescherming • Regio Gooi en Vechtstreek (verbonden partij) inclusief uitvoeringsorganisaties (zoals GGD, Veilig Thuis en RBL) • Regiogemeenten • Samenwerkingspartners op thema’s Eenzaamheid, Mantelzorg en Vrijwilligersondersteuning en Ouder worden • Samenwerkingsverbanden Passend Onderwijs • Subsidiepartners • Team Sportservice • Verpleeg- en Verzorgingshuizen en Thuiszorg (VVT) • Vluchtelingenwerk Nederland • Vrijwilligersorganisaties • Vrouwenorganisaties • Welzijnsorganisaties • Woningcorporaties • Zorg en veiligheidshuis PROGRAMMABEGROTING 2027 GEMEENTE HILVERSUM | 39 Verbindende gemeente Opgave van de gemeente Hilversum streeft naar een gezonde en sociale samenleving. We werken vanuit het principe van positieve gezondheid en zetten in op de beweging van ziekte en zorg naar gezondheid en gedrag.

Hilversum is een Leeftijdsvriendelijke ('age-friendly') gemeente. We zetten in op preventie, ook als het om ouder worden gaat. Want ouder worden gaat meestal vanzelf, maar gezond en prettig ouder worden vraagt om extra investering. Ons doel is dat inwoners kunnen blijven meedoen in de samenleving We investeren in laagdrempelige algemene voorzieningen in de wijk en dorpen, stimuleren gemeenschapskracht en zetten in op het tegengaan van eenzaamheid. We richten ons daarmee op het voorkomen van de inzet van zwaardere ondersteuning en zorg. Mantelzorgers en vrijwilligers krijgen van ons steun. Inwoners die specialistische hulp nodig hebben verwijzen we waar nodig door. Wijk- en dorpsgericht werken we aan sterke en sociale buurten en dorpskernen, en vergroten we het vermogen van inwoners om zo zelfstandig mogelijk deel te nemen aan de samenleving. Samen met inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties versterken we zo de verbondenheid van inwoners met hun wijk, dorp/kern en leefomgeving. We hebben daarbij oog voor lokale verschillen en passen onze inzet daarop aan. Daarbij vinden we het belangrijk dat iedereen zich welkom en thuis voelt in Hilversum. Elke wijk of dorpskern heeft een wijk- of dorpsregisseur die inwoners, gemeente en partners met elkaar verbindt. Zij signaleren wat er leeft, agenderen opgaven en zorgen ervoor dat signalen bij de juiste partij terechtkomen.

In de wijken van de voormalige gemeente Hilversum is er daarnaast voor elke wijk ook een wijkwethouder waarmee de wijkregisseur nauw samenwerkt. We richten ons op de dragers en vragers. Zo versterken we de onderlinge verbondenheid en het vangnet voor mensen die het nodig hebben. De vrijwillige inzet van en voor onze inwoners vinden we daarbij belangrijk. We organiseren ondersteuning dicht bij de inwoners, stimuleren omzien naar elkaar en bestrijden waar mogelijk de eenzaamheid van mensen. We hechten daarbij bijzonder belang aan onze buurthuizen en andere ontmoetingsplaatsen. Deze hebben een brede functie met gelegenheid voor ontmoeting. Ook kan men hier terecht voor ondersteuning. In de dorpskernen bouwen we voort op de kracht van de samenleving. Bewonersinitiatieven, vrijwilligers en het actieve verenigingsleven dragen bij aan de leefbaarheid, sociale samenhang en betrokkenheid in de eigen leefomgeving. We ondersteunen waar nodig en stimuleren samenwerking tussen inwoners, verenigingen, maatschappelijke organisaties en de gemeente. Indicatoren Naam indicator | Refw. | Refw. | Refw. | Streefw. | Streefw.

| Bron | Wettelijk 2023 | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 Het rapportcijfer waarmee | 7,8 | 7,6 | 7,7 | 7,8 | Hilversum Monitor | Niet inwoners hun gezondheid | wettelijk gemiddeld genomen waarderen Percentage inwoners dat | 76,0 | 75,0 | 79,0 | 85,00 | Hilversum Monitor | Niet geen problemen ervaart bij | wettelijk het in het openbaar uiten van iemands seksuele geaardheid Percentage inwoners dat | 36,0 | 28,0 | 30,8 | > 42,0 | Hilversum Monitor | Niet het (helemaal) eens is dat | wettelijk gemeente inwoners en organisaties betrekt bij de totstandkoming en uitvoering van beleid PROGRAMMABEGROTING 2027 GEMEENTE HILVERSUM | 40 Percentage inwoners dat | 40,0 | 54,6 | 60,6 | 57,0 | Hilversum Monitor | Niet zich de afgelopen 12 | wettelijk maanden heeft ingezet voor anderen en/of maatschappelijke doelen (mantelzorg) Percentage inwoners dat | 32,8 | 32,4 | 39,8 | 36,5 | Hilversum Monitor | Niet zich de afgelopen 12 | wettelijk maanden heeft ingezet voor anderen en/of maatschappelijke doelen (vrijwilligerswerk) Percentage inwoners dat | 88,8 | 87,0 | 82,9 | 92,0 | Hilversum Monitor | Niet zich niet gediscrimineerd | wettelijk voelt a.g.v.

geslacht, seksuele geaardheid, afkomst/huidskleur, religie, handicap, leeftijd Percentage inwoners dat | - | 14,1 | - | 13,0 | RIVM | Niet zich sterk eenzaam voelt | Gezondheidsmonitor | wettelijk (elke 2 jaar) Percentage inwoners dat | 86,5 | 86,7 | 87,6 | 90,0 | Hilversum Monitor | Niet zich verbonden voelt met | wettelijk de buurt Rapportcijfer dat inwoners | 8,1 | 8,0 | 7,9 | 8,1 | Hilversum Monitor | Niet geven aan hun | wettelijk leefomgeving Samenkracht en burgerparticipatie Burgerparticipatie vindt plaats bij sociale, maatschappelijke en ruimtelijke beleidsvorming. Door middel van participatie worden inwoners betrokken bij besluitvorming van de gemeente. Dat kan in allerlei vormen en kan verschillende doelen dienen, afhankelijk van de context en het onderwerp dat het betreft. Hoe we hieraan invulling geven, hebben we uitgewerkt in het participatiebeleid en de participatieverordening. In Hilversum stimuleren we burgerinitiatieven onder meer door in te zetten op het creëren van zorgzame gemeenschappen. Dit draagt bij aan het vermogen van inwoners om zo zelfstandig mogelijk deel te nemen aan de samenleving. Ook stimuleren we het vormen van veerkrachtige (informele) netwerken. Dit zijn netwerken gericht op samenwerking tussen maatschappelijke organisaties, inwoners, vrijwilligers, het actieve verenigingsleven en andere partners in de wijken en dorpskernen.

Samen vormen zij een sterke sociale basis. Door de afstand van de netwerken van professionals tot de inwoners te verkleinen kunnen zij zelf eerder hulp of ondersteuning vinden en komt problematiek eerder bij ons in beeld. Ontmoeting is daarbij het fundament voor sterke en vitale kernen. Hierdoor kunnen we problemen voorkomen, eerder herkennen en oplossen. Om iedereen naar vermogen en behoefte, ongeacht diversiteitskenmerken, onderdeel te laten zijn van onze gemeenschappen, hebben we een beleidsnota ontwikkeld op antidiscriminatie en inclusie. Speerpunten • | Realiseren van een wijkcentrum als buurtvoorziening in het Van Riebeeckkwartier • | Samen met inwoners, ondernemers en partners uitvoering geven aan de thema's in de wijk PROGRAMMABEGROTING 2027 GEMEENTE HILVERSUM | 41 • Versterken van zorgzame gemeenschappen; • Versterken van betrokkenheid van inwoners in het grondgebied van de voormalige gemeente Wijdemeren, door:  Realiseren van een ontmoetingsplek in Kortenhoef;  Organiseren en faciliteren van dorpsplatforms, zoals bij de oprichting van Verenigd Ankeveen;  Ondersteunen van de pilot “Ontmoetingen in de kernen”.

• Implementeren van het participatiebeleid; • Ontwikkelen van het nieuwe Dorpen- en wijkenbeleid conform de routekaart Harmonisatie dorpen- en wijkenbeleid en daarbij voort te bouwen uit de inzichten uit de Wijkplannen en Dorpscv’s • In 2027 gaan we door met het bouwdepot. Reguliere activiteiten • Invulling geven aan de Visie Sociaal Domein ‘Wij zijn Hilversum’ en het Integraal Beleidskader Sociaal Domein Wijdemeren door uitvoering van de onderliggende of gerelateerde beleids- en uitvoeringsagenda’s en de Maatschappelijke Agenda 2024-2027; • Versterken van zorgzame gemeenschappen, onder meer door het ondersteunen van initiatieven door middel van wijk- en dorpsbudgetten; • Signaleren en agenderen van kansen en knelpunten door de wijk- en dorpsregisseurs en daarmee het versterken van het contact tussen inwoners, partners in de wijk en de gemeente; • Organiseren van de opvang van asielzoekers en Oekraïense ontheemden en het stimuleren van meedoen in de samenleving; • Voortzetten van de al in gang gezette maatschappelijke ondersteuning voor Oekraïense ontheemden door inzet op integratie en Nederlandse taal, ondersteunen in zorg, doorstroom naar passend werk, onderwijs, dagbesteding, inkomensondersteuning en communicatie met inwoners. Volksgezondheid Het bevorderen van de gezondheid en het welbevinden van inwoners heeft onze prioriteit.

We omarmen het principe ‘Gezondheid in en voor al het beleid’: gezondheid is niet alleen een zaak van de zorg, maar van alle beleidsterreinen. Daarin trekken we als gemeente samen op met de Regio Gooi en Vechtstreek en zorg- en welzijnspartners. We sluiten aan op belangrijke landelijke ontwikkelingen, zoals het Integraal Zorgakkoord (IZA) en het Aanvullend Zorg en Welzijnsakkoord (AZWA). Inwoners van onze regio leven gemiddeld gezonder in vergelijking met inwoners in de rest van Nederland. Dat neemt niet weg dat grote opgaven op ons afkomen, zoals vergrijzing, personeelstekorten in de zorg en afnemende mentale gezondheid onder jongeren. We zien dat gezondheidsklachten nauw samenhangen met andere problemen, zoals geldzorgen en eenzaamheid. Een transformatie in onze manier van doen is nodig. We zetten daarom samen met partners in op preventie. Zo kiezen we voor een integrale benadering van gezondheid en zetten we tegelijkertijd in op onze sport - en beweegmissie, met als doel dat Hilversummers een leven lang actief en vitaal blijven. Speerpunten • Uitvoering geven aan de regionale transformatieplannen van het IZA, onder andere door uitvoering te geven aan verkennend gesprek en Welzijn op recept; • Uitvoering geven aan de regionale werkagenda van het AZWA, onder meer via kansrijke start en valpreventie.

Reguliere activiteiten • Invulling geven aan de Visie Sociaal Domein ‘Wij zijn Hilversum’ en het Integraal Beleidskader Sociaal Domein Wijdemeren door uitvoering van de onderliggende of gerelateerde beleids- en uitvoeringsagenda’s en de Maatschappelijke Agenda 2024-2027; • Aanvullend op het lokale gezondheidsbeleid uitvoering geven aan het regionale Preventie en Handhavingsplan 2026-2029 Alcohol en Middelen; • Faciliteren van de GGD en andere partijen om hun wettelijke basistaken en maatwerktaken op grond van de Wet publieke gezondheid uit te voeren; • Inzetten op aandacht voor een gezonde jeugd en een gezonde leefstijl voor iedereen, onder meer door het realiseren van leefstijlloketten en het inzetten op bewegen door ouderen; • Uitvoering geven aan het regioplan Gezond Gooi in het kader van het Integraal Zorgakkoord (IZA). PROGRAMMABEGROTING 2027 GEMEENTE HILVERSUM | 42 Kansrijke gemeente Opgave van de gemeente We willen dat alle jeugdigen in de gemeente Hilversum zich optimaal kunnen ontwikkelen in een omgeving die aansluit bij hun behoeften, talenten en mogelijkheden. De leefwereld van de jeugdigen en het gezin is leidend in ons handelen binnen de sociaalpedagogische basis. We streven ernaar dat zij veilig, gezond en kansrijk opgroeien en zich kunnen ontplooien tot zelfredzame volwassenen. Voor sommige kinderen en jeugdigen verloopt deze ontwikkeling niet vanzelfsprekend.

Daarom richten we ons extra op de jeugdigen die aanvullende ondersteuning nodig hebben. Samen met onze maatschappelijke partners, zoals kinderopvangorganisaties, onderwijsinstellingen en de samenwerkingsverbanden, werken we aan gelijke kansen voor ieder kind en bieden we kinderen en hun ouders de ondersteuning die nodig is om zich optimaal te kunnen ontwikkelen. Daarnaast investeren we in het verbeteren en vernieuwen van de onderwijshuisvesting, zodat kinderen kunnen leren en zich ontwikkelen in een veilige en toekomstbestendige omgeving. Indicatoren Naam indicator | Refw. | Refw. | Refw. | Streefw. | Streefw.

| Bron | Wettelijk 2023 | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 017 | Absoluut verzuim, aantal | 1,8 | 0,5 | - | 0,5 | DUO/Ingrado | Wettelijk per 1.000 leerlingen 018 | Relatief verzuim, aantal | 28,0 | 27,1 | - | 25,5 | DUO/Ingrado | Wettelijk per 1.000 leerlingen 019 | Vroegtijdig | 2,2 | 3,0 | - | 2,0 | DUO/Ingrado | Wettelijk schoolverlaters zonder startkwalificatie, percentage deelnemers aan het VO en MBO onderwijs 023 | Kinderen in | 5,0 | 5,0 | - | 5,0 | CBS Jeugdmonitor | Wettelijk uitkeringsgezin, percentage kinderen tot 18 jaar Percentage kinderen dat | 15,3 | - | - | 16,0 | RIVM | Niet voldoende beweegt | gezondheidsmonitor | wettelijk (minstens 1 uur per dag) | Jeugd (elke 4 jaar) Percentage leerlingen met | 11,5 | 11,0 | 11,0 | 12,0 | Dashboard | Niet verwachte | Onderwijsachterstanden | wettelijk onderwijsachterstand | CBS (basisschool) Percentage leerlingen met | 11,5 | 11,0 | 11,0 | 12,0 | Dashboard | Niet verwachte | Onderwijsachterstanden | wettelijk onderwijsachterstand | CBS (peuters) PROGRAMMABEGROTING 2027 GEMEENTE HILVERSUM | 43 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken Het onderwijsbeleid is erop gericht dat alle jeugdigen kansrijk kunnen opgroeien en zich optimaal kunnen ontwikkelen. Iedere jeugdige heeft recht op een leeromgeving die hen ondersteunt om het beste uit zichzelf te halen. Daarom werken kinderopvang en onderwijs samen aan een doorgaande ontwikkellijn.

Dit is fundamenteel voor de uitvoering van het onderwijsbeleid en het creëren van een goede basis voor de toekomst van de jeugdigen. Met de inwerkingtreding van de Wet Van school naar duurzaam werk per januari 2026 is deze gezamenlijke verantwoordelijkheid uitgebreid van 0 -23 naar 0-27 jaar. Om deze reden is ook de streefwaarde hierop aangepast. Speerpunten • Opstellen van de Regionale Educatieve Jeugdagenda (REJA); • Evalueren en naar aanleiding daarvan vervolg geven aan Onderwijs Jeugd Arrangementen; • Monitoren van de opbrengsten van brugfunctionarissen. Reguliere activiteiten • Invulling geven aan de Visie Sociaal Domein ‘Wij zijn Hilversum’ door uitvoering van de ‘Hilversumse Educatieve Agenda 2024-2027 - ‘Verder Leren!’’ (“HEA”) waarin het realiseren van twee ambities voor het onderwijs centraal staat:  Een goede start en doorgaande brede ontwikkeling, zoals: • Werken aan partnerschap met ouders; • Ondersteunen van de peuteropvang en het onderwijs bij het uitvoeren van activiteiten voor de voor- en/of vroegschoolse educatie (VVE).

 Een passende plek voor ieder kind met tijdig de juiste ondersteuning, zoals: • Uitvoeren van afspraken tussen onderwijs/ kinderopvang, gemeenten en de samenwerkingsverbanden; • Invulling geven aan het Integraal Beleidskader (Wijdemeren) door uitvoering te geven aan de onderwijsambities uit Maatschappelijke Agenda (Wijdemeren) met de volgende ambities:  Kinderen krijgen gelijke kansen om volwaardig mee te doen in de samenleving;  We bieden ondersteuning van kwetsbare gezinnen;  We stimuleren de (taal)ontwikkeling;  We faciliteren een doorlopende leerlijn met het ontwikkelen van Integrale Kind Centra (IKC’s). Onderwijshuisvesting Met het onderwijshuisvestingbeleid wordt door het Integraal Huisvestingsplan Onderwijshuisvesting (IHP) invulling gegeven aan de gemeentelijke zorgplicht voor voldoende en adequate onderwijshuisvesting en huisvesting van bewegingsonderwijs voor leerlingen in het primair, voorgezet, gespecialiseerd en internationaal onderwijs. Het groot onderhoud aan gymlokalen volgt het daarvoor opgestelde meerjarenonderhoudsplan. Het onderhoud waarvoor de gemeente verantwoordelijk is, stemmen we af met de schoolbesturen.

Speerpunten • Invulling geven aan de visie Sociaal Domein ‘Wij zijn Hilversum’ en het Integrale Beleidskader (Wijdemeren) door uitvoering van het Integraal Huisvestingsplan Onderwijshuisvesting 2024–2039 (IHP) en het Integraal Huisvestingsplan Onderwijshuisvesting (IHP) 2024-2039 van Wijdemeren. Dit omvat het realiseren van nieuwbouw- en renovatieprojecten en het creëren van randvoorwaarden zoals passende tijdelijke onderwijshuisvesting; • Actualiseren van de leerlingprognoses als basis voor het monitoren van de toekomstige huisvestingsbehoefte, in samenhang met de ontwikkelingen in de woningbouw; • Versterken van de maatschappelijke meerwaarde van scholen in de wijk door bij huisvestingsopgaven oog te hebben voor de verbindende functie van schoolgebouwen, bijvoorbeeld in relatie tot kinderopvang; • Toewerken naar een geharmoniseerd beleid voor onderwijshuisvesting binnen de fusiegemeente door gezamenlijke beleidsuitgangspunten, een uniforme werkwijze en een eenduidige verordening te ontwikkelen; PROGRAMMABEGROTING 2027 GEMEENTE HILVERSUM | 44 • Bij het uitwerken van het beleid voor Integrale Kindcentra (IKC) zorgen we voor duidelijkere financiële en juridische afspraken.

Zo blijven we de samenwerking binnen een IKC mogelijk maken en zorgen we ervoor dat de belangen van het onderwijs binnen de doorlopende leerlijn goed wordt beschermd; • Opstellen en bestuurlijk vaststellen van het Integraal Huisvestingsplan Onderwijshuisvesting 2027-2042, in nauwe afstemming met schoolbesturen en andere (toekomstige) gebruikers. Het nieuwe IHP bevat de geharmoniseerde beleidsuitgangspunten voor de fusiegemeente en biedt een toekomstbestendig kader voor voldoende en adequate onderwijshuisvesting op de lange termijn. Reguliere activiteiten • Versterken van de samenwerking met het onderwijs en kinderopvang door inzet van accounthouderschap, werkgroepen en reguliere overleggen; • Monitoren van de voortgang en bewaken van de financiële beheersbaarheid van de IHP's; • Organiseren en uitbetalen aan scholen van de klokurenvergoeding (voor exploitatie van de binnenkant van gymzalen); • Organiseren en uitbetalen aan scholen van vergoeding voor het onderhoud aan monumentale schoolgebouwen; • Uitvoeren van onderhoud aan de sportlokalen. Openbaar (basis)onderwijs We geven uitvoering aan de wettelijke taak door toezicht te houden op het openbaar (basis)onderwijs. In Hilversum betreft dit de scholen van het openbaar schoolbestuur STIP Hilversum en Talent Primair.

De gemeenteraad blijft binnen het Openbaar Onderwijs (inclusief het Gemeentelijk Gymnasium Hilversum) verantwoordelijk voor het extern toezicht en kan ingrijpen bij ernstige taakverwaarlozing of risico’s voor de continuïteit van het openbaar onderwijs. Speerpunten De activiteiten zijn gericht op reguliere werkzaamheden, daarom zijn er geen speerpunten benoemd. Reguliere activiteiten • Informeren van de gemeenteraad over de werkzaamheden en de financiële stand van zaken van STIP Hilversum en Talent Primair; • Beoordelen van de continuïteit van het openbaar onderwijs in Hilversum door middel van bestuurlijk overleg met STIP Hilversum en Talent Primair. PROGRAMMABEGROTING 2027 GEMEENTE HILVERSUM | 45 Ondersteunende gemeente Opgave van de gemeente In Hilversum moet iedereen kunnen meedoen. Dat is niet altijd vanzelfsprekend. We stimuleren zorgzame gemeenschappen waarin inwoners naar elkaar omzien. Waar dit niet toereikend is, bieden we passende ondersteuning. Dit kan zijn vanuit de sociale basis, de algemene voorzieningen en/of via geïndiceerde ondersteuning. Inwoners houden zoveel mogelijk zelf de regie. De ondersteuning organiseren we samen met onze partners in en buiten de gemeente. We voeren het gesprek met het Rijk over de financiële kaders, en volgen daarbij nauwgezet de ontwikkelingen binnen het IZA, AZWA en de Hervormingsagenda Jeugd. Indicatoren Naam indicator | Refw.

Refw. | Refw. | Streefw. Streefw. | Bron | Wettelijk 2023 | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 022 | Jongeren met een delict | 1,0 | 1,0 | - | 1,0 | CBS | Wettelijk voor de rechter, percentage 12 t/m 21- jarigen 029 | Jongeren met jeugdhulp, | 13,2 | 13,5 | 13,0 | 13,0 | CBS | Wettelijk percentage van de jongeren tot 18 jaar 030 | Jongeren met | 0,8 | 0,8 | 0,8 | 0,6 | CBS | Wettelijk jeugdbescherming, percentage van alle jongeren tot 18 jaar 031 | Jongeren met | 0,3 | 0,3 | 0,3 | 0,3 | CBS | Wettelijk jeugdreclassering, percentage van alle jongeren van 12 tot 23 jaar 032 | Cliënten met | 740 | 680 | 700 | 600 | GMSD | Wettelijk maatwerkarrangement WMO, aantal per 10.000 inwoners Algehele tevredenheid | 7,3 | 7,1 | 7,1 | 7,5 | Hilversum monitor | Niet dienstverlening Sociaal | wettelijk Plein (rapportcijfer) Percentage inwoners dat | 42,9 | 42,7 | 43,8 | 50,0 | Hilversum Monitor | Niet tevreden is over | wettelijk welzijnsvoorzieningen in de buurt Percentage inwoners dat | 84,1 | 85,6 | 90,6 | 85,0 | Sociaal Plein en | Niet via het Buurtteam | rapportage buurtteams | wettelijk begeleiding ontvangt t.o.v.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://hilversum.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/fd4ef79c-6651-4d35-9ebc-61d73edb317f?agendaItemId=8c594f79-ae82-4f74-994d-27abd82d3681