Bijlage 1_Programmabegroting 2026 - Versie raad incl erratum (Toegevoegd 11 november 2025)
Tekst van het document
Reguliere activiteiten • • • •
Ondersteunen van Hilversum Marketing bij het versterken van de positionering van Hilversum voor ondernemers; Inzetten van strategisch accountmanagement voor de profilering van onze stad als aantrekkelijke vestigingslocatie; Ondersteunen van evenementen passend bij de Mediastad, onder de noemer The Media Ahead; Samenwerken met belanghebbenden om organisaties te interesseren voor Hilversum als locatie voor congressen en evenementen.
PROGRAMMABEGROTING 2026 GEMEENTE HILVERSUM | 50
Werkende stad Opgave van de stad
We willen dat zoveel mogelijk Hilversummers kunnen meedoen op de arbeidsmarkt. Niet iedereen vindt zelfstandig een passende baan. Daarom ondersteunen we inwoners met scholing, begeleiding en bemiddeling naar werk. Wij werken actief samen met werkgevers- en werknemersorganisaties, onderwijsinstellingen, de regiogemeenten en het UWV aan een Regionaal Werkcentrum Gooi en Vechtstreek. Op deze centrale, fysieke en digitale plek zullen werkgevers en werkzoekenden elkaar vinden. In 2026 kunnen inwoners hier online en fysiek terecht in, waarin wij als Hilversum de centrale rol vervullen. In 2026 zal ook de aanzet genomen worden voor de “participatiewet in balans”. Vanuit deze wetswijziging zal er een transitiejaar ingesteld worden waarin wij ons moeten voorbereiden op de wetswijzigingen. Inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt bieden we extra begeleiding. Daarnaast zorgt sociaal ontwikkelbedrijf Tomin voor passende werkplekken, zowel bij externe werkgevers als binnen onze eigen gemeentelijke organisatie.
Indicatoren Naam indicator 024 Netto arbeidsparticipatie, percentage van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de beroepsbevolking
Referentiewaarde 2022 2023 2024 73,3 74,3 74,6
Streefwaarde 2025 2026 75,5 75,5
Bron
Wettelijk
CBS Wettelijk
026 Werkloze jongeren, percentage 16 t/m 22 jarigen
2,0
1,0
-
1,0
1,0
CBS Wettelijk
028 Lopende reintegratievoorzieningen, aantal per 10.000 inwoners van 15-64 jaar
201,7
209,2
208,0
220
225
CBS Wettelijk
Aantal personen met een bijstandsuitkering dat uitstroomt naar werk en/of opleiding
309
300
278
325
300 Gemeente Niet Hilversum wettelijk
Begeleide participatie We verbeteren de kansen op werk door inwoners met een wettelijke indicatie doelgroepenregister te begeleiden naar werk naar eigen vermogen. Ook begeleiden we werkgevers hierbij. We bieden een vangnet zodat iedereen kan meedoen in de samenleving. We begeleiden inwoners met een arbeidsbeperking zoveel mogelijk naar een passende, betaalde of onbetaalde werkplek. Speerpunten • • • •
Operationeel maken en verder inrichten van het regionaal werkcentrum (RWC) voor werkzoekenden, werkenden en werkgevers; Werken aan een nieuwe visie op arbeidsontwikkeling en de rol van een sociaal ontwikkelbedrijf; Opstellen en uitvoeren van de beleidsagenda van het Regionaal Beraad; Verbeteren van de informatieverspreiding over onze dienstverlening door communicatie af te stemmen op de behoeften van inwoners. Hierbij maken we gebruik van visuele en auditieve middelen, zoals afbeeldingen, pictogrammen, geluidsfragmenten en video's.
Reguliere activiteiten •
Uitvoeren van ‘nieuw beschut werk’ volgens de Participatiewet, onder meer door het sociaal werkbedrijf Tomin;
PROGRAMMABEGROTING 2026 GEMEENTE HILVERSUM | 51
• •
Uitvoeren van de Wet sociale werkvoorziening door sociaal werkbedrijf Tomin; Versterken van de samenwerking met stedelijke partners, zoals opbouwwerkers, Vluchtelingenwerk en consulenten van Stichting MEE, om ondersteuning dichtbij en laagdrempelig voor inwoners te organiseren. Door deze samenwerking kunnen inwoners vanuit verschillende invalshoeken kennismaken met de mogelijkheden van ons aanbod.
Arbeidsparticipatie We leggen de nadruk op de begeleiding van onze inwoners naar werk, zodat iedereen kan meedoen in de samenleving. Wanneer werk niet direct binnen de mogelijkheden ligt, bieden we mensen mogelijkheden voor bijscholing of het op een andere wijze opdoen van werkervaring. Dit kan bijvoorbeeld via vrijwilligerswerk of een andere vorm van participatie die bij hen past. Speerpunten • • • •
Realiseren van tien basisbanen; Intensiveren van de nazorg aan uitstromers om her-instroom in de bijstand te voorkomen; Inburgering en re-integratie nieuwkomers, onder andere via de aanpak Vroege Start en duale trajecten waarin werk en inburgering worden gecombineerd; Doorontwikkelen van het regionaal arbeidsmarktbeleid door het verder uitwerken van het Regionaal Werkcentrum en het instellen van het Regionaal Beraad.
Reguliere activiteiten • • • • • •
Invulling geven aan de Visie Sociaal Domein ‘Wij zijn Hilversum’ door uitvoering van de onderliggende of gerelateerde beleids- en uitvoeringsagenda’s, waaronder de beleidsagenda Armoede en Schulden 2024-2030, de regionale aanpak jeugdwerkloosheid en het Actieplan OmBUIGen; Stimuleren van inwoners om mee te doen in de Hilversumse samenleving via fulltime of deeltijd werk of door het stimuleren van (deeltijd) ondernemerschap of vrijwilligerswerk, indien betaald werk niet haalbaar blijkt; Adviseren van werkzoekenden, werknemers en werkgevers over opleidingstrajecten en financiering daarvan via het Regionaal Werkcentrum; Na oprichting deelnemen aan het Regionaal Beraad ten behoeve van de nieuwe arbeidsmarktinfrastructuur; Begeleiden van mensen met een blijvende arbeidsbeperking naar een arbeidsplaats, op basis van de banenafspraak, zowel bij werkgevers als binnen de gemeentelijke organisatie; Uitvoeren van de Wet Inburgering 2021 en de Participatiewet.
PROGRAMMABEGROTING 2026 GEMEENTE HILVERSUM | 52
Sociale stad Opgave van de stad
Hilversum stimuleert inwoners om actief deel te nemen aan de samenleving. Daarnaast bieden we aan wie dat nodig heeft een vangnet. We zorgen voor toegankelijke sociale voorzieningen en hanteren een ruimhartig minimabeleid voor huishoudens met een inkomen tot 130% van het wettelijk sociaal minimum. Armoede en schulden hebben een grote impact. Ze tasten de levenskwaliteit aan en vergroten de kans op isolement. Met de verdere implementatie van de Beleidsagenda armoede en schulden werken we aan een betere toekomst voor deze inwoners. Daarbij zetten we in op maatwerk, continuering van de energieklussers en de doorontwikkeling van het automatisch uitkeren naar andere minimaregelingen. Daarnaast zal er in 2026 een nieuwe E-Dienstverlening ingericht zijn om het makkelijker te maken om digitale aanvragen minima en levensonderhoud in te dienen.
Indicatoren Naam indicator 027 Personen met een bijstandsuitkering, aantal per 10.000 inwoners Aantal inwoners dat de stap zet naar schuldhulpverlening (inclusief budgetcoaching en toeslagenaffaire)
Referentiewaarde 2022 2023 2024 364,3 345,4 338,1
376
498
619
Streefwaarde 2025 2026 400,0 320,0
500
Bron
Wettelijk
CBS Wettelijk
700 Gemeente Niet Hilversum wettelijk
Inkomensregelingen en schuldhulpverlening We zorgen ervoor dat iedereen kan meedoen in de samenleving. Daarom bieden we een vangnet voor inwoners met financiële zorgen. We geven inkomen en extra steun als dat nodig is en zijn alert op gelijke kansen voor de Hilversumse kinderen. We pakken de financiële problemen vroeg aan, om grotere problemen te voorkomen. Onze hulp is duidelijk, dichtbij en makkelijk te bereiken. Daarbij werken we samen met professionals en vrijwilligers in de wijk. Financiële problemen gaan vaak samen met andere zorgen. We vinden het daarom van belang dat we alles in samenhang aanpakken. We helpen inwoners naar financieel gezond gedrag en zijn goed verbonden met het Sociaal Plein. Zo zorgen we niet alleen voor passende hulp, maar ook voor rust en overzicht. Speerpunten • • • • •
Doorontwikkelen van de automatische uitbetaling van minimaregelingen; Vergroten van het bereik door intensivering van preventie, vroegsignalering en het vergroten van het gebruik van gemeentelijke regelingen; Onderzoeken van mogelijkheden voor uitbreiding budgetbeheer voor een schuldenregeling (mogelijk eigen beheer); Implementeren van nazorg voor inwoners die in de afrondende fase zitten van een schuldhulptraject; Versterken van samenwerking van partners in de samenleving op het gebied van armoede en schulden.
Reguliere activiteiten • • • •
Invulling geven aan de Visie Sociaal Domein ‘Wij zijn Hilversum’ door uitvoering van de onderliggende of gerelateerde beleids- en uitvoeringsagenda’s, waaronder de beleidsagenda Armoede en Schulden 2024-2030; Ondersteuning van gedupeerde ouders toeslagenaffaire, hun kinderen en ex-partners; Doorontwikkeling van e-diensten waarbij de focus ligt op eenvoud, toegankelijkheid en bekendheid; Beperken van de instroom in schuldhulpverlening door o.a. voorlichting op scholen en vroegsignalering;
PROGRAMMABEGROTING 2026 GEMEENTE HILVERSUM | 53
• • • • • • •
Verstrekken van uitkeringen in het kader van de Participatiewet en voorkomen niet-gebruik van aanverwante regelingen; Uitvoeren van landelijke regelingen waaronder de studietoeslag, inkomenstoeslag en bijzondere bijstand; Aanbieden van schuldhulpverlening (budgetcoaching, schulphulptrajecten en nazorg) aan zowel particulieren als zelfstandigen; Uitvoeren van de compensatieregeling alleenverdieners problematiek; Invoeren van automatische uitbetaling van de regelingen; Inzet van budgetcoaches met focus op coachen van inwoners op gedrag en het doorbreken van aangeleerde gewoontepatronen; Uitbreiden van de financiële educatie voor jongeren om hen beter voor te bereiden op een stabiele financiële toekomst.
PROGRAMMABEGROTING 2026 GEMEENTE HILVERSUM | 54
Middelen begrotingsprogramma Overzicht taakvelden Bedragen x € 1.000
03
Werken
3.1
Economische ontwikkeling
4.160
3.920
3.900
3.906
3.821
3.2
Fysieke bedrijfsinfrastructuur
45
44
43
43
42
3.3
Bedrijfsloket en bedrijfsregelingen
256
263
263
263
263
3.4
Economische promotie
852
957
957
957
957
03.01 Ondernemende stad
5.314
5.184
5.163
5.169
5.083
6.4
Begeleide participatie
7.586
7.944
7.936
7.978
8.017
6.5
Arbeidsparticipatie
6.342
7.711
7.727
7.894
6.356
03.02 Werkende stad
13.928
15.655
15.663
15.872
14.373
6.3
54.327
51.799
51.527
51.518
51.540
03.03 Sociale stad
54.327
51.799
51.527
51.518
51.540
Totaal Lasten
73.569
72.637
72.352
72.559
70.996
Inkomensregelingen
Begroting 2025 Begroting Begroting Begroting Begroting stand 2026 2027 2028 2029 voorjaarsnota
3.1
Economische ontwikkeling
-10
-10
-10
-10
-10
3.3
Bedrijfsloket en bedrijfsregelingen
-902
-909
-916
-916
-916
3.4
Economische promotie
-80
-505
-505
-505
-505
-992
-1.424
-1.431
-1.431
-1.431
03.01 Ondernemende stad 6.4
Begeleide participatie
-2
-2
-2
-2
-2
6.5
Arbeidsparticipatie
-39
-39
-39
-39
-39
-40
-40
-40
-40
-40
-37.916
-35.612
-35.612
-35.612
-35.612
03.03 Sociale stad
-37.916
-35.612
-35.612
-35.612
-35.612
Totaal Baten
-38.948
-37.077
-37.084
-37.084
-37.084
Saldo van baten en lasten
34.621
35.561
35.268
35.475
33.912
-375
-150
0
0
0
34.246
35.411
35.268
35.475
33.912
03.02 Werkende stad 6.3
Inkomensregelingen
Mutaties reserves Saldo van baten en lasten
PROGRAMMABEGROTING 2026 GEMEENTE HILVERSUM | 55
Programma 4 - Bestuur
(Kaderstellende) nota's
• • • • • • • • • • • • • •
Betrokken partijen
Dierenwelzijnsbeleid Hilversum (2016) Sluiting drugspanden Hilversum, artikel 13B Opiumwet, Damoclesbeleid (2021) Beleidsregel toepassing Wet Bibob gemeente Hilversum 2022 (2022) Regionale Samenwerkingsagenda RSA 2023 - 2026 (2022) Sekswerkbeleid gemeente Hilversum (2023) Actieplan Open Overheid (OGP) 2023-2027 (2023) Sekswerkbeleid gemeente Hilversum (2023) Integraal veiligheidsplan 2023-2026 (2023) Programmabegroting 2026 Veiligheidsregio Gooi en Vechtstreek (2024) Regionaal Beleidsplan Flevoland & Gooi en Vechtstreek 2025-2028 (2024) Economische Verkenningen Metropoolregio Amsterdam (EVMRA) (2024) Noord-Hollandse Norm Weerbare Overheid (2024) Districtelijk Uitvoeringsplan Aanpak Ondermijning (2025) Landelijk Programma Digitale Overheid (Digitale Overheid) (2025)
Voor het realiseren van de bestuurlijke opgave werken wij samen met inwoners, ondernemers, bedrijven, instellingen en maatschappelijke organisaties. De belangrijkste betrokken partijen binnen het programma Bestuur zijn: • Economic Board Utrecht (EBU) • Metropoolregio Amsterdam (MRA) • Politie en Openbaar Ministerie • Regio Gooi en Vechtstreek (verbonden partij) en omliggende gemeenten • Veiligheidsregio Gooi en Vechtstreek (verbonden partij) • Zorg en Veiligheidshuis • Regionaal Informatie- en expertisecentrum (RIEC) Midden-Nederland
PROGRAMMABEGROTING 2026 GEMEENTE HILVERSUM | 56
Veilige stad Opgave van de stad
We werken aan een leefbare en veilige stad met betrokken inwoners, ondernemers en andere betrokkenen. De veiligheid in Hilversum waarborgen is een voorwaarde voor het hebben en behouden van een levendige stad. De veiligheidsopgave wordt steeds complexer en vraagt een integrale aanpak met betrekking tot openbare orde, criminaliteit, overlast, ondermijning en onveilige situaties. Hiervoor zetten we in op preventie, signalering, interventie en handhaving. We sturen aan op voldoende inzet vanuit de eigen organisatie en op een goede samenwerking met de veiligheidspartners en Sociaal Domein (zorg). De gemeenteraad heeft hiervoor middels het Integrale Veiligheidsplan 2023 - 2026 de prioriteiten ondermijning, digitale veiligheid, drugshandel op straat en maatschappelijke onrust vastgesteld. Daarnaast is de aanpak van zorgcriminaliteit de komende jaren een belangrijk aandachtspunt. Indicatoren Naam indicator
Referentiewaarde Streefwaarde 2022 2023 2024 2025 2026
Bron
Wettelijk
006
Verwijzingen Halt, aantal per 1.000 inwoners van 12-17 jaar
4,8
5,2
6,3
5,8
6,3 Stichting Halt
Wettelijk
008
Winkeldiefstallen, aantal per 1.000 inwoners
2,2
2,6
3,0
≤2,0
≤2,0 CBS
Wettelijk
009
Geweldsmisdrijven, aantal per 1.000 inwoners
4,9
4,6
5,0
≤5,0
≤5,0 CBS
Wettelijk
010
Diefstallen uit woning, aantal per 1.000 inwoners
1,6
1,4
1,0
≤2,0
≤1,7 CBS
Wettelijk
011
Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte), aantal per 1.000 inwoners
6,6
6,5
6,4
≤7,0
≤7,0 CBS
Wettelijk
Percentage inwoners dat zich ‘s avonds veilig voelt op straat in het centrum tijdens het uitgaan
79,0
78,0
77,0
≥80,0
≥80,0
Hilversum Monitor
Niet wettelijk
Percentage inwoners dat zich veilig voelt in eigen buurt
88,0
87,0
87,0
≥90,0
≥90,0
Hilversum Monitor
Niet wettelijk
Openbare orde en veiligheid We werken aan een leefbare en veilige stad. We zijn zichtbaar, herkenbaar en aanspreekbaar. Wij zetten in op een verbeterd veiligheidsgevoel door middel van preventie en het aanpakken van problemen. Waar nodig treden we handhavend op. We werken integraal, in de zin dat ons beleid zich richt op het sociale-, fysieke- en het veiligheidsdomein. De gemeente werkt hiervoor intensief samen met politie, Openbaar Ministerie, brandweer, hulp- en welzijnsorganisaties, woningcorporaties en vele andere partners. We handelen samenlevingsgericht en participeren in wijkteams, zorgnetwerken en buurtoverleggen. Speerpunten • • • •
Evalueren van het Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 en de Regionale Veiligheidsstrategie. Het opstellen van het Integraal Veiligheidsplan 2027- 2031. Het ontwikkelen en uitvoeren van een integrale aanpak tegen ondermijning in de zorg (zorgcriminaliteit) in samenwerking met het Sociaal Domein. Het uitbreiden van de toepassing Wet Bibob naar onder andere zorgcontracten, de Omgevingswet en vastgoed.
PROGRAMMABEGROTING 2026 GEMEENTE HILVERSUM | 57
•
Samen met stakeholders, en met behulp van de regio Gooi en Vechtstreek en het Rijk, een lokaal beeld maatschappelijke onrust ontwikkelen.
Reguliere activiteiten • • • • • • • • • • • •
Uitvoeren geven aan de activiteiten uit het Integrale Veiligheidsplan 2023-2026 en de Regionale Veiligheidsstrategie, met de focus op de prioriteiten ondermijning, maatschappelijke onrust, digitale veiligheid en drugshandel op straat. Uitvoeren van aan het programma Zorg- en Veiligheid met als doel om deze twee thema’s aan elkaar te verbinden en preventie, repressie en nazorg op de juiste manier in te zetten. Uitvoeren en actualiseren van het Handhavingsuitvoeringsplan (HUP). Intensiveren van en uitvoering geven aan de persoonsgerichte aanpak voor personen met onbegrepen gedrag in samenwerking met partners binnen het zorg- en veiligheidsdomein. Aanpakken van zware woonoverlast op grond van de Wet aanpak woonoverlast door middel van het toepassen van bestuursdwang via de Algemene Plaatselijke Verordening en Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg. Intensiveren van en uitvoering geven aan de (1) intentieverklaring jonge aanwas ondermijnende criminaliteit met het voortgezet onderwijs en het MBO-college Hilversum en (2) de intentieverklaring veilig in en rond school met het MBOcollege Hilversum. Doorontwikkelen van de integrale groepsaanpak in combinatie met de hybride leefwereld en fluïde netwerken. Intensiveren van campagnes en voorlichtingen die zich richten op jeugdcriminaliteit- en overlast, jonge aanwas, pesten, digitale weerbaarheid en straatintimidatie.
Het implementeren van de aanbevelingen uit het handelingskader van het NCTV om de aanpak van radicalisering te verankeren. Uitvoeren van het Convenant Veilig Uitgaan 2024 met als doel een gezellig, veilig en aantrekkelijk uitgaansklimaat. Uitvoeren van het Sekswerkbeleid Gemeente Hilversum en de uitkomsten en aanbevelingen uit de evaluatie (2025). Doorontwikkelen van de aanpak tegen mensenhandel waarbij de focus ligt op bewustwording, signalering en opvolging.
Crisisbeheersing en de veiligheidsregio We zetten in op het vergroten van bewustzijn en de zelfredzaamheid van inwoners en bedrijven. De Veiligheidsregio levert snelle en goede hulpverlening en brandweerzorg bij incidenten, rampen en crises conform de wettelijke taken. De gemeente draagt daaraan bij met een professionele organisatie voor gemeentelijke crisisbeheersing. Speerpunten • • • •
Doorontwikkeling van de interregionale crisisorganisatie in samenwerking met Veiligheidsregio Flevoland. Bijdragen aan de ontwikkeling van de crisisorganisatie Business Continuity Management. Het opstellen en uitvoeren van een plan van aanpak met als doel om de weerbaarheid van de samenleving te vergroten in het geval van crisis. De focus ligt hierbij op heldere communicatie, zelfredzaamheid en de bewustwording voor ondernemers en inwoners. Het opstellen van een brede strategie voor de aanpak van natuurbranden in samenwerking met de Veiligheidsregio en regionale partners.
Reguliere activiteiten • • • • • • • •
Uitvoering geven aan de intergemeentelijke samenwerking op het vlak van crisisbeheersing. Sturen op de prestaties van de verbonden partij Veiligheidsregio Gooi en Vechtstreek. Organiseren van opleidingen, trainingen en oefeningen in het kader van de gemeentelijke crisisorganisatie. Vergroten van de bewustwording van de veiligheidsrisico’s onder minder zelfredzame inwoners in samenwerking met de Veiligheidsregio en andere gemeenten. Bijdragen aan de regionale opgave Bevolkingszorg bij rampen en crises. Bijdragen aan het programmateam opvang vluchtelingen voor de opvang en begeleiding van ontheemden en asielzoekers. Het faciliteren van demonstraties binnen de grenzen van de wet (WOM). Samenwerken met de stakeholders van het Mediapark en externe hulpdiensten rondom de risicoanalyse, het beveiligingsconcept en de crisisorganisatie.
PROGRAMMABEGROTING 2026 GEMEENTE HILVERSUM | 58
Dierenwelzijn Dieren behoren tot de samenleving en verrijken het leven van veel mensen. Om het dierenwelzijn te vergroten zetten we in op onder meer het vervoer, de opvang en verzorging van gedomesticeerde zwerfdieren, het helpen van dieren in nood en het zorgen voor een gezonde leefomgeving voor dieren. Voor het verbeteren van het dierenwelzijn is het versterken van het netwerk met dierenwelzijnsorganisaties zoals de dierenambulance en opvangcentra onmisbaar Speerpunten • • • • •
Aangaan dienstverleningsovereenkomst met dierenzorgcentra in Hilversum en de regio. Doorontwikkelen van de regionale samenwerking en het netwerk omtrent dierenwelzijn. Opstellen van de nota dierenwelzijn Hilversum 2026. Implementeren en borgen beleid- en uitvoeringsagenda dierenwelzijn in Hilversum. Vernieuwen exploitatieovereenkomsten met Hertenkamp/kinderboerderij Hoge Naarderweg, en met kinderboerderij Hilversumse Meent.
Reguliere activiteiten • • •
Onderhouden van contacten met dierenwelzijnsorganisaties. Verhogen van het dierenwelzijn door middel van het bevorderen van de omgevingskwaliteit voor dieren. Borgen en monitoren afspraken maken met dierenwelzijnsorganisaties.
PROGRAMMABEGROTING 2026 GEMEENTE HILVERSUM | 59
Dienstverlening aan de stad Opgave van de stad
De dienstverlening is het visitekaartje van de gemeente. In onze informatievoorziening, processen taalgebruik en producten stellen wij de inwoners centraal. We richten ons op: waarmaken van onze beloften, innovatie, het verder digitaliseren en doorontwikkelen van de (persoonlijke) dienstverlening en het verbeteren van de efficiëntie. Om dit te realiseren ligt de focus op een drietal aspecten. Ten eerste het gemak voor de gebruiker: wij houden rekening met de digitaliserende samenleving, de gemeentelijke producten zijn vindbaar en toegankelijk en wij zijn voor iedereen bereikbaar. Ten tweede richten wij ons op betrokkenheid: onze medewerkers zijn klantgericht, gaan op zoek naar de vraag achter de vraag en durven af te wijken van de gebaande paden wanneer nodig. Ten derde werken we open en transparant. Indicatoren Naam indicator
Referentiewaarde Streefwaarde 2022 2023 2024 2025 2026
Bron
Wettelijk
Percentage van bezoekers dat tevreden (6-10) is over de dienstverlening van het Sociaal Plein
>92,5
>92,5
Hilversum Monitor
Niet wettelijk
Percentage van inwoners dat tevreden (6-10) is over de dienstverlening van de gemeente
> 92,5
> 92,5
Hilversum Monitor
Niet wettelijk
Percentage van inwoners dat tevreden (6-10) is over de digitale dienstverlening van de gemeente
> 92,5
> 92,5
Niet wettelijk
Waardering van bezoekers over de dienstverlening van het Sociaal Plein
6,9
7,0
7,1
7,5
7,5
Hilversum Monitor
Niet wettelijk
Waardering van inwoners over de dienstverlening van de gemeente
6,9
7,0
6,9
7,5
7,5
Hilversum Monitor
Niet wettelijk
Waardering van inwoners over de digitale dienstverlening van de gemeente
7,0
7,3
6,9
7,5
7,5
Hilversum Monitor
Niet wettelijk
Gemeentelijke dienstverlening Naast het uitvoeren van de wettelijke taken op het gebied van Burgerzaken, blijven we optimaliseren ten aanzien van onze verschillende contactkanalen: fysiek, digitaal en telefonisch. Hierbij volgen wij de landelijke ontwikkelingen en trends nauwlettend. We hebben daarbij aandacht voor de wensen en verwachtingen van inwoners en ondernemers en de toegankelijkheid van onze dienstverlening. Per 1 januari 2027 wordt de Europese Digitale Identiteit (EDI) Wallet verplicht voor de gemeenten vanuit Europese wetgeving. De EDI Wallet is primair een mobiele applicatie waarmee burgers en bedrijven hun eigen digitale documenten veilig kunnen beheren en persoonlijke gegevens en documenten digitaal kunnen opslaan en delen met de gemeente zoals identiteitsbewijzen, verklaring omtrent gedrag (VOG) of vergunningen. In 2026 moet Hilversum de implementatie van (EDI) Wallet oppakken vanuit techniek, proces en digitale toegankelijkheid.
PROGRAMMABEGROTING 2026 GEMEENTE HILVERSUM | 60
Speerpunten • • • •
Verbeteren van de kwaliteit van dienstverlening door het doorontwikkelen van houding, gedrag en competenties met als doel het realiseren van een positievere interactie en een betere service-ervaring. Verder aansluiten op MijnOverheid voor zowel inwoners als ondernemers om de dienstverlening te verbeteren. Organiseren van de Gemeentelijke Herindelingsverkiezingen in Q4. Voorbereiden op de implementatie van EDI-wallet (Europese Digitale Identiteit)
Reguliere activiteiten • • • •
Bijhouden en waarborgen van de kwaliteit van de Basisregistratie Personen. Verstrekken van burgerzaken-producten, zoals reisdocumenten, uittreksels en verklaringen omtrent gedrag. Doorontwikkelen van de kwaliteit van de dienstverlening door verdere opvolgen van de resultaten van het klanttevredenheidsonderzoek (KTO). Verhogen van de kwaliteit door servicenormen te formuleren die de verwachtingen van burgers duidelijk omschrijven, met een focus op procesoptimalisatie en het verbeteren van doorlooptijden.
PROGRAMMABEGROTING 2026 GEMEENTE HILVERSUM | 61
Effectief en efficiënt bestuurde stad Opgave van de stad
De gemeente Hilversum streeft ernaar een transparante, volwaardige en betrouwbare partner te zijn voor inwoners, organisaties en andere overheden. Samen met onze partners willen we de uitdagingen in de stad aanpakken. Hilversum heeft veel verschillende samenwerkingsverbanden die essentieel zijn voor het aanpakken van integrale vraagstukken, het uitwisselen van kennis en het uitvoeren van taken. Hierbij is het belangrijk dat de rollen, opdrachten, taken en democratische verantwoording duidelijk omschreven zijn. We willen onze partners betrekken bij zowel het beleid als de uitvoering en transparant zijn over onze plannen en resultaten. Het nakomen van afspraken is voor ons essentieel om een betrouwbare partner te zijn. Indicatoren Naam indicator 001 Formatie, aantal fte per 1.000 inwoners
Referentiewaarde 2022 2023 2024 8,0 8,0 8,5
Streefwaarde 2025 2026 8,4 8,7
7,5
8,3
Bron
Wettelijk
Eigen Wettelijk begroting/jaarrekening
002 Bezetting, aantal fte per 1000 inwoners
7,0
8,0
8,2
Eigen Wettelijk begroting/jaarrekening
003 Apparaatskosten, kosten per inwoner
809
882
952 max 948,0
004 Externe inhuur, kosten als percentage van totale loonsom + totale kosten inhuur externen
25,0
23,0
24,5
N.v.t.
N.v.t.
Eigen Wettelijk begroting/jaarrekening
005 Overhead, percentage van totale lasten
11,0
11,0
11,3
12
11,1
Eigen Wettelijk begroting/jaarrekening
Percentage inwoners dat vertrouwen heeft in de manier waarop de gemeente wordt bestuurd
27,0
28,0
23,0
35
35
max Eigen Wettelijk 1.069,0 begroting/jaarrekening
Hilversum Monitor
Aanvullende toelichting Vergelijking op basis van de Personeelsmonitor gemeenten 2024 van het A&O-fonds, tussen de gemeente Hilversum met andere gemeenten tussen de 50.000 - 100.000 inwoners, laat zien dat Hilversum voor een aantal van de bovenstaande indicatoren lager uitkomt. Dit geldt zowel voor het aantal fte op formatie als op bezetting per 1.000 inwoners. In deze monitor zien we voor de gemeente Hilversum ook een hogere instroom en een lagere uitstroom van personeel dan gemiddeld bij qua omvang vergelijkbare gemeenten. De externe inhuur laat in Hilversum een wat hoger percentage zien dan het gemiddelde, wat in de aanloop naar de fusie per 1 januari 2026 verklaarbaar is. Eind 2025 wordt gestart met een benchmark voor de nieuwe organisatie gemeente Hilversum (zie de toelichting in de paragraaf Bedrijfsvoering). Op basis van de uitkomsten daarvan zullen we de indicatoren beter kunnen duiden.
PROGRAMMABEGROTING 2026 GEMEENTE HILVERSUM | 62
Bestuur Als gemeente Hilversum werken we samen met andere organisaties in de stad om maatschappelijke vraagstukken aan te pakken. We passen ons flexibel aan de veranderende omstandigheden aan. We communiceren laagdrempelig met de inwoners van Hilversum en we zorgen ervoor dat iedereen mee kan denken over de plannen van de gemeente. We houden bestaande samenwerkingsverbanden regelmatig tegen het licht en zorgen voor democratische verantwoording. We handelen volgens de integriteitscodes voor volksvertegenwoordigers en burgemeester en wethouders. We spannen ons in voor een open bestuurscultuur, waar iedereen mee kan praten over de plannen van de gemeente. Speerpunten • • • •
Invulling geven aan de open bestuurscultuur die van nature investeert in draagvlak, ruimte biedt voor dialoog en bouwt aan vertrouwen. Vervolg geven aan het in kaart brengen wat de mogelijke impact is (op bestuurlijk, financieel en organisatorisch vlak) van de samenvoeging van de gemeente Wijdemeren en de gemeente Hilversum. Vervolg geven aan de verdere implementatie van de Wet Open Overheid (zie paragraaf Wet Open Overheid). Afronden en besluitvorming door de raad van het nieuwe participatiebeleid en de participatieverordening (eerste kwartaal 2026).
Reguliere activiteiten • • •
Het toepassen van nieuwe mogelijkheden van de bestuurlijke communicatie buiten de eigen communicatiekanalen, zoals de gemeentelijke pagina's in de Gooi en Eembode (Raadhuis aan Huis) en social media. Vergroten van het organisatiebrede bewustzijn en stimuleren te werken op basis van de kernwaarden: vertrouwen, eenvoud, betrokkenheid, samenwerking, inclusiviteit en duurzaamheid. Inzetten op de verdere ontwikkeling van de kernopgaven: duurzaamheid, participatie, actief Hilversum, bestaanszekerheid, kansengelijkheid, sterke buurten, dienstverlening, digitalisering, datagedreven werken en opgavegericht werken.
Ondersteunende afdelingen (overhead) De ondersteunende afdelingen van de gemeente Hilversum spelen een belangrijke rol in het effectief uitvoeren van de gemeentelijke taken. Van financiën tot ICT en personeelszaken, deze afdelingen vormen de ruggengraat van onze organisatie. Dankzij hun inspanningen kunnen wij onze dienstverlening continu verbeteren en onze doelen als gemeente bereiken. Om onze ambities te blijven realiseren, richten we ons voortdurend op het behouden en aantrekken van specialisten in diverse vakgebieden. Dit betekent dat we investeren in opleiding en ontwikkeling, een aantrekkelijke werkomgeving bieden en inspelen op de veranderende behoeften van onze medewerkers. Alleen met een sterk en deskundig team kunnen we inspelen op de complexe vraagstukken en dynamiek van onze samenleving, en zo blijven bijdragen aan een beter Hilversum voor al onze inwoners. Speerpunten • •
Verbeteren van interne werkprocessen en externe dienstverlening aan inwoners en organisaties door onder andere het toepassen van digitalisering. Opvolging geven aan de strategische huisvestingsvisie.
Reguliere activiteiten • • •
Voortgang blijven geven aan de strategische personeelsplanning. Met blijvende aandacht voor boeien en binden en creatieve en effectieve vormen van werving nieuwe medewerkers. Uitvoering geven aan de digitaliseringsopgaven in de organisatie. Levering van ondersteuning aan bestuur en organisatie.
PROGRAMMABEGROTING 2026 GEMEENTE HILVERSUM | 63
Overzicht van overhead Bedragen x € 1.000
Omschrijving
Begroting 2026 Saldo
Begroting 2027 Saldo
Begroting 2028 Saldo
Begroting 2029 Saldo
1. Personeel
49.973
31.405
31.334
31.353
2. Huisvesting & facilitair
5.696
5.441
5.352
5.262
3. ICT
3.959
3.827
3.736
3.731
4. Overig
-13.969
2.246
1.891
1.891
Totaal
45.659
42.919
42.313
42.237
Toelichting De bedragen in het overzicht hierboven zijn het saldo van overheadkosten en -opbrengsten, gesplitst naar onderwerp. In het overzicht van taakvelden per programma (financiële begroting) is een uitsplitsing naar opbrengsten en kosten te vinden. Onder de overhead vallen onder meer de kosten van leidinggevenden, planning & control, personeel & organisatie etc. Hoe de kosten van overhead worden meegenomen in tarieven als afvalstoffenheffing en rioolheffing, wordt toegelicht in de paragraaf 3.1 Lokale heffingen. Onder 1. Personeel staat in 2026 Incidenteel de extra uitgaven van 20 miljoen in verband met de overgang van het personeel gemeente Wijdemeren naar de gemeente Hilversum. Tegen de extra uitgaven staat ook een inkomsten van 20 miljoen vanuit de gemeente Wijdemeren. De extra inkomsten staan in het saldo van 4 Overig gepresenteerd in 2026.
PROGRAMMABEGROTING 2026 GEMEENTE HILVERSUM | 64
Middelen begrotingsprogramma Overzicht taakvelden Bedragen x € 1.000
04
Bestuur
1.1
Crisisbeheersing en brandweer
10.229
10.459
10.456
10.452
10.285
1.2
Openbare orde en veiligheid
6.151
6.390
6.409
6.395
6.396
04.01 Veilige stad
16.380
16.849
16.865
16.847
16.681
0.2
3.793
4.273
4.443
4.300
4.300
04.02 Dienstverlening aan de stad
3.793
4.273
4.443
4.300
4.300
0.1
Bestuur
4.763
4.861
4.825
4.824
4.824
0.4
Overhead
42.349
66.139
43.399
42.793
42.716
04.03 Effectief en efficiënt bestuurde stad
47.112
71.000
48.224
47.617
47.541
Totaal Lasten
67.284
92.122
69.531
68.765
68.522
Burgerzaken
Begroting 2025 Begroting Begroting Begroting Begroting stand 2026 2027 2028 2029 voorjaarsnota
1.1
Crisisbeheersing en brandweer
-14
-14
-14
-14
-14
1.2
Openbare orde en veiligheid
-216
-167
-167
-167
-167
-230
-181
-181
-181
-181
-2.388
-2.476
-2.502
-2.521
-2.521
-2.388
-2.476
-2.502
-2.521
-2.521
04.01 Veilige stad 0.2
Burgerzaken
04.02 Dienstverlening aan de stad 0.1
Bestuur
-2
-2
-2
-2
-2
0.4
Overhead
-479
-20.479
-479
-479
-479
-481
-20.481
-481
-481
-481
Totaal Baten
-3.099
-23.138
-3.164
-3.183
-3.183
Saldo van baten en lasten
64.185
68.985
66.368
65.582
65.339
38
-3.451
1.769
1.080
1.080
64.223
65.534
68.137
66.662
66.419
04.03 Effectief en efficiënt bestuurde stad
Mutaties reserves Saldo van baten en lasten
PROGRAMMABEGROTING 2026 GEMEENTE HILVERSUM | 65
Programma 5 - Financiën en grondexploitaties
(Kaderstellende) nota's
• • • • • • • • • • •
Betrokken partijen
Financiële verordening gemeente Hilversum (2024) Uitvoeringsnota grondprijzen (2021) Legesverordening 2026 (2025) Verordening onroerendezaakbelasting 2026 (2025) Verordening precariobelasting 2026 (2025) Nota actualisatie grond- en vastgoedbeleid Actualisatie meerjaren onderhoudsplannen 2024-2033 voor het gemeentelijke vastgoed en de sportaccommodaties (2024) Routekaart verduurzaming gemeentelijk vastgoed (2025) Aanpak herstel constructieve vloeren en verduurzaming raadhuis (2025) Meerjarenpprognose Gebiedsontwikkelingen (2024) Nota kostenverhaal (2024)
Voor het realiseren van de bestuurlijke opgave werken wij samen met inwoners, ondernemers, bedrijven, instellingen en maatschappelijke organisaties. De belangrijkste betrokken partijen binnen het programma Financiën en grondexploitaties zijn: • Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) (verbonden partij) • GEM Crailo • Vitens (verbonden partij)
PROGRAMMABEGROTING 2026 GEMEENTE HILVERSUM | 66
Financieel gezonde stad Opgave van de stad
De komende jaren blijven we werken aan investeringen in de stad die Hilversum en haar inwoners ten goede komen. Gezonde gemeentefinanciën blijven het uitgangspunt. Gezonde gemeentefinanciën zijn noodzakelijk om ook in de toekomst in de stad te kunnen blijven investeren en de begroting structureel in evenwicht te houden. Indicatoren Referentiewaarde Streefwaarde 2022 2023 2024 2025 2026 037 Demografische druk uitgedrukt 71,0 70,5 69,7 Geen Geen in een percentage (Verhouding streefwaarde streefwaarde tussen de productieve leeftijdsgroep (20-64) en de niet-productieve leeftijdsgroepen (-20 en 65+))
Naam indicator
Bron
Wettelijk
CBS Wettelijk
038 Gemeentelijke woonlasten éénpersoonshuishoudens, in euro's
770
793
816
874
Geen COELO Wettelijk streefwaarde
039 Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishoudens, in euro's
920
945
974
1.044
Geen COELO Wettelijk streefwaarde
Financiële huishouding Wij hebben als uitgangspunt dat inkomsten en uitgaven in evenwicht zijn en dat er een gezonde verhouding is tussen inkomsten, uitgaven, vermogen en schulden. Structurele uitgaven worden in de regel niet gedekt met incidentele inkomsten. Om te kunnen blijven investeren in de stad is een financiële strategie van groot belang. Als gemeente streven we naar voldoende financiële reserves zodat we deze kunnen aanspreken voor grote investeringen in de stad en om tekorten in moeilijke tijden op te vangen. Op deze manier kunnen we onze financiële gezondheid handhaven en uitvoering geven aan ons beleid. Speerpunten • •
Uitvoeren van 213A onderzoeken. Nadere uitwerking van de position paper Financiële strategie (norm schuldquote).
Reguliere activiteiten • • • • • • • •
Inzetten op het verkrijgen van subsidies vanuit Europa, het Rijk, provincie en overige partijen. Monitoren van de financiële verordening 2024 en het financieel beleid. Monitoren van de investeringen in relatie tot de financiële verordening en een beheersbare schuldquote en solvabiliteit. Uitvoeren van de houdbaarheidstest gemeentefinanciën. Deelnemen aan samenwerkingsverbanden die de financiële kwetsbaarheden helpen beheersen. Daarbij is er blijvende aandacht voor en deelname aan de lobby richting het Rijk. Behouden van een reëel en structureel evenwicht van inkomsten en uitgaven. Inzetten op het behoud van een wendbare en weerbare begroting. Verder ontwikkelen van de financiële strategie in relatie tot het Meerjarenperspectief gebiedsontwikkelingen.
PROGRAMMABEGROTING 2026 GEMEENTE HILVERSUM | 67
Innen lokale belastingen en heffingen Voor meer details, inzake de lokale belastingen en heffingen zie paragraaf: 3.1 Lokale heffingen.
Speerpunten • • •
In 2025 is onderzocht welke ondernemers toeristische activiteiten aanbieden. Ondernemers zijn persoonlijk geïnformeerd. Per 1 januari 2026 is de toeristenbelasting van toepassing. Aanslagen worden na afloop van het belastingjaar opgelegd. Voorbereidingen treffen voor de harmonisatie van de gemeentelijke belastingen bij de fusie met Wijdemeren per 1 januari 2027. Gemeenteraad wordt geïnformeerd over de te maken beleidskeuzes op het gebied van tariefstellingen en mogelijkheden al dan niet in te voeren nieuwe belastingen. Verantwoording afleggen over het beheer van BAG, BGT en BRO richting gemeenteraad en ministerie van BZK via ENSIA-zelfevaluaties. Onze focus ligt op het behalen van de wettelijke norm voor ENSIA-verantwoording over 2025 voor alle basisregistraties
Reguliere activiteiten • • • •
Gefaseerd aanpassen van de gemeentelijke belastingen en heffingen naar een kostendekkend niveau. Uitvoeren van het gastheerschap voor de Gemeente Wijdemeren. Invorderen van de gemeentelijke belastingen en heffingen. Monitoren van de voorziening dubieuze belastingdebiteuren.
PROGRAMMABEGROTING 2026 GEMEENTE HILVERSUM | 68
Grondexploitatie en vastgoed Opgave van de stad
Ons grond- en vastgoedbezit is een instrument om onze maatschappelijke doelen te realiseren. Wij beheren en verduurzamen het vastgoed in eigendom, overeenkomstig door de raad vastgesteld beleid, namelijk de 'Actualisatie meerjaren onderhoudsplannen 2024-2033 voor het gemeentelijke vastgoed en de sportaccommodaties' (11 december 2024), 'Routekaart verduurzaming gemeentelijk vastgoed' (14 mei 2025) en de nog vast te stellen nota actualisatie grond- en vastgoedbeleid 2025-2028. Wij toetsen onze vastgoedportefeuille aan deze vastgestelde nota's. De meerjarenprognose gebiedsontwikkeling (MPG) geeft inzicht in het cumulatieve effect van alle grote gebiedsontwikkelingen op de gemeentelijke begroting. De MPG is hiermee een instrument dat de discussie over de sturing van de individuele gebiedsontwikkelingen faciliteert. Voor een nadere toelichting op de financiële kengetallen verwijzen wij u naar paragraaf 2.2.6 Financiële kengetallen. Beheer gebouwen en gronden Eigendom van vastgoed is geen kerntaak van de gemeente. Vastgoed kan echter een belangrijke bijdrage leveren aan het verwezenlijken van de gemeentelijke ambities. Speerpunten • • •
Sturen op uitvoering van het gepland onderhoud zodat er minder wordt doorgeschoven. Aanvragen 2e tranche van DUMAVA-subsidie (subsidieregeling duurzaam maatschappelijk vastgoed) voor de verduurzaming van het gemeentelijk vastgoed. Het voorbereiden van het herstel van de constructieve vloeren en verduurzamen raadhuis. In 2026 starten de voorbereidingen om in 2028 met de uitvoering van deze werkzaamheden te starten
Reguliere activiteiten • • • •
Beheren en onderhouden van het gemeentelijk vastgoed. Verkopen van vastgoed en gronden die niet binnen de strategische portefeuille passen. Aankopen en beheren van panden in gebieden waarop een voorkeursrecht is gevestigd op basis van de Wet voorkeursrecht gemeenten. Aankopen en huren van vastgoed ondersteunend aan het gemeentelijk beleid.
Strategische gronden actief inzetten om de stad te versterken We zetten strategische gronden actief in om de stad te versterken.
Speerpunten • • • •
Arenapark - Na vaststelling van het stedenbouwkundig plan Sportpark wordt gewerkt aan de verdere uitwerking de plannen. Analoog wordt de financiële strategie (inclusief grondexploitatie) voor de gebiedsontwikkeling verder voorbereid. Bruisend Hart - Nader uitwerken van het plan op basis van het aangepaste omgevingsplan en beeldkwaliteitsplan. Voortzetten van verwerven van panden aan de Larenseweg, Kleine Drift en Zuiderweg. Circusterrein - uitvoering geven aan het bouwplan voor ongeveer 400 flexwoningen. Oplevering eerste woningen in 2026. Stationsgebied - Voortzetten van het verwerven van panden en gronden aan de Koninginneweg. Voorbereiding op de uitgifte van het eerste gronden Stationsplein na het gunnen van de opgave.
Reguliere activiteiten •
Actualiseren en verder ontwikkelen van het Meerjarenperspectief gebiedsontwikkelingen als kader voor lopende en toekomstige projecten.
PROGRAMMABEGROTING 2026 GEMEENTE HILVERSUM | 69
•
Verder inzetten op de financiële beheersbaarheid van projecten via portfolio- en projectmanagement. Op deze wijze wordt de financiële en juridische kwetsbaarheid verminderd en kennis en kunde geborgd.
Overzicht van algemene dekkingsmiddelen Bedragen x € 1.000
Omschrijving
Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2024 2026 2027 2028 2029 (actueel) Saldo Saldo Saldo Saldo Saldo
Dividend
250
250
250
250
250
Financieringsfunctie
-58
-1.135
-1.840
-3.608
-4.608
Gemeentefonds
233.100
240.276
247.893
247.805
254.042
Lokale heffingen
26.492
28.117
28.370
29.752
30.982
Algemene dekkingsmiddelen
259.785
267.508
274.672
274.199
280.666
Toelichting bij: Overzicht van algemene dekkingsmiddelen Gemeentefonds De ramingen van de uitkeringen uit het Gemeentefonds zijn gebaseerd op de meicirculaire 2025. Het gaat om de algemene uitkering, de uitkeringen voor het sociaal domein, en een aantal aparte uitkeringen. Financieringsfunctie Niet alle investeringen worden volgens planning uitgevoerd. Dat betekent dat de rente- en afschrijvingslasten meestal ook lager uitvallen. Daarom is conform de Voorjaarsnota 2025 meerjarig uitgegaan van een investeringsbedrag van € 30 miljoen per jaar. Lokale heffingen De opbrengsten uit Lokale heffingen bestaan uit de onroerende zaakbelasting en de precariobelasting. Dit zijn algemene belastingen die naar vrije keuze van de gemeente kunnen worden ingezet. In paragraaf 3.1 Lokale heffingen wordt uitgebreid stilgestaan bij deze inkomstenposten. Dividend Het geraamde dividend is afkomstig van een tweetal verbonden partijen: De Bank Nederlandse Gemeenten en het waterleidingbedrijf Vitens. Hilversum is aandeelhouder in beide vennootschappen.
PROGRAMMABEGROTING 2026 GEMEENTE HILVERSUM | 70
Middelen begrotingsprogramma Overzicht taakvelden Bedragen x € 1.000
05
Financiën en grondexploitaties
0.5
Treasury
0.61
OZB woningen
0.62
Begroting 2025 Begroting Begroting Begroting Begroting stand 2026 2027 2028 2029 voorjaarsnota 413
867
864
1.867
2.241
1.136
1.220
1.226
1.237
1.250
OZB niet-woningen
639
676
678
676
676
0.64
Belastingen overig
1.299
1.367
1.370
1.368
1.368
0.8
Overige baten en lasten
380
1.801
6.111
12.225
18.328
0.9
Vennootschapsbelasting (VpB)
106
85
-283
108
-140
05.01 Financieel gezonde stad
3.972
6.017
9.966
17.482
23.724
0.3
Beheer overige gebouwen en gronden
4.436
1.793
1.795
1.793
1.786
8.2
Grond exploitatie (niet bedrijventerrein)
3.927
1.158
1.261
8.092
1.183
05.02 Grondexploitatie en vastgoed
8.363
2.950
3.056
9.886
2.969
Totaal Lasten
12.336
8.967
13.022
27.368
26.693
-605
-552
-550
-548
-546
0.5
Treasury
0.61
OZB woningen
-13.412
-13.760
-13.648
-14.654
-15.500
0.62
OZB niet-woningen
-12.785
-14.062
-14.428
-14.803
-15.187
0.64
Belastingen overig
-542
-542
-542
-542
-542
0.7
Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds
0.8
Overige baten en lasten
05.01 Financieel gezonde stad
-233.100 -240.276 0
0
-260.445 -269.192
-247.893 -247.805 -254.042 0
-700
-700
-277.060 -279.052 -286.518
0.3
Beheer overige gebouwen en gronden
-7.472
-1.546
-1.546
-2.446
-1.546
8.2
Grond exploitatie (niet bedrijventerrein)
-3.622
-206
-306
-7.089
-180
05.02 Grondexploitatie en vastgoed
-11.094
-1.751
-1.851
-9.535
-1.726
Totaal Baten
-271.538 -270.944
Saldo van baten en lasten
-259.203
Mutaties reserves Saldo van baten en lasten
0
-278.911 -288.587 -288.243
-261.977 -265.889 -136
-259.203 -262.113
0
-261.219 -261.550 0
0
-265.889 -261.219 -261.550
PROGRAMMABEGROTING 2026 GEMEENTE HILVERSUM | 71
3. De paragrafen
PROGRAMMABEGROTING 2026 GEMEENTE HILVERSUM | 72
3.1 Lokale heffingen Deze paragraaf geeft een overzicht van de belastingen en rechten die de gemeente oplegt aan inwoners, ondernemers en organisaties. Gemeentelijke heffingen bestaan uit ongebonden heffingen en heffingen die gebonden zijn aan bepaalde leveringen en diensten van de gemeente. Ongebonden heffingen behoren tot de algemene dekkingsmiddelen van de gemeente. Hier staat geen aanwijsbare tegenprestatie tegenover. Voorbeelden hiervan zijn onroerendezaakbelasting en precariobelasting. Bij de gebonden heffingen mogen de geraamde opbrengsten niet hoger zijn dan de geraamde lasten van de leveringen en diensten. Hier staat wel een aanwijsbare tegenprestatie tegenover. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de leges die betaald worden voor paspoorten en rijbewijzen, de afvalstoffenheffing en rioolheffing. Hilversum moet een specifieke tegenprestatie leveren. Deze paragraaf geeft informatie over het beleid en de ontwikkeling van de tarieven van zowel de gebonden als ongebonden belastingen.
3.1.1 Lokale heffingen Bepalen overhead uurtarief Overheadkosten omvatten alle bedrijfskosten die direct verbonden zijn aan activiteiten, taken en/of producten. Overhead betreft alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. Voorbeelden zijn de personeels- en overige kosten voor zaken als management, financiën, HRM, inkoop, communicatie, juridische zaken, informatievoorziening en automatisering (ICT), facilitaire zaken en huisvesting. De BBV (Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten) schrijft voor dat de overheadkosten aan de taakvelden moeten worden toegerekend. De overheadkosten vormen daarmee een belangrijk onderdeel van de lokale heffingen. De toerekening van de overheadkosten aan de taakvelden geschiedt op basis van een verdeelsleutel. In Hilversum wordt de overhead uitgedrukt in een overhead uurtarief per Fte, waarbij uitgegaan wordt van 1.364 productieve uren per jaar. Het overhead uurtarief wordt jaarlijks vastgesteld. Het overhead uurtarief bedraagt in 2026 € 55,91 per uur. In de paragraaf Bedrijfsvoering staat de verklaring met het verschil van de fte's over 2026. Tabel 1: berekening overheadtarief Berekening overheadtarief Overheadkosten Productieve uren per fte Aantal directe fte* Overheadtarief
2026 € 42.625.888 1.364 569 € 55,91
*Medewerkers in het primaire proces. De woonlasten De onroerendezaakbelasting, de afvalstoffenheffing en de rioolheffing bepalen de gemeentelijke woonlasten voor een huishouden. De tarieven voor de woonlasten worden jaarlijks vastgesteld door de gemeenteraad. Bij het bepalen van de tarieven 2026 zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd, te weten:
1.
2.
3.
De totale woonlasten stijgen in 2026 met maximaal 7,7%. Dit uitgangspunt sluit aan bij de afspraken die zijn gemaakt in de voorjaarsnota 2025. Bij het vaststellen van de voorjaarsnota is besloten dat de totale woonlasten in 2026 met maximaal 7,7% mogen stijgen. Dit is als volgt opgebouwd. In de eerste twee jaren van de bestuursperiode (2022-2026) is op begrotingsbasis minder inflatie toegerekend. De werkelijke inflatie (CPI) lag hoger. In de praktijk is 5,1% inflatie niet aan inwoners toegerekend. De 5,1% inflatie die niet is toegerekend wordt voor 2026 ingezet bij de berekening van de woonlasten begroting 2026. Boven op dit percentage komt de inflatie van 2,6% voor 2026. De totale woonlasten mogen daarmee voor de begroting met maximaal 7,7% stijgen. We streven naar volledige kostendekkendheid: De kostendekking mag maximaal 100% zijn. In Hilversum wordt gestreefd naar een dekkingspercentage van 99%. Deze marge van 1% wordt aangehouden om het risico, bij een eventuele juridische procedure over de kostendekking van de verordening, te minimaliseren. Meerjarige areaalontwikkeling: In het coalitieakkoord “Hilversum Koesteren” is vastgelegd dat Hilversum ruwweg 3.000 nieuwe woningen tot aan 2030 wil realiseren.
Bij de tariefberekening van de rioolheffing, afvalstoffenheffing en de onroerendezaakbelasting 2026-2029 wordt daarom uitgegaan van een areaalontwikkeling van 350 woningen per jaar.
PROGRAMMABEGROTING 2026 GEMEENTE HILVERSUM | 73
•
•
Om te voldoen aan de vastgestelde voorjaarsnota stijgen de woonlasten van woningeigenaren met gemiddeld 7,4%. De lasten voor huurders van woningen stijgen met 18,6%. De kostendekking van afval stijgt van 85% naar 93%. De kostendekking van riool stijgt van 89% naar 99%. Huurders betalen alleen afvalstoffenheffing. Met het toewerken naar een volledige kostendekking binnen afval stijgen de lasten van huurders voor 2026 in verhouding harder dan de lasten van woningeigenaren. Voor eigenaren en gebruikers van niet-woningen stijgen de lasten gemiddeld met 7,7%. Conform de voorjaarsnota 2025 en bovenstaande uitgangspunten stijgen de baten uit de woonlasten met € 2,35 miljoen extra.
In onderstaande tabel staat de ontwikkeling van de verschillende tarieven. Ook is aangegeven wat het totaal aan woonlasten is per soort huishouden. Tabel 2: Lokale woonlastendruk Lokale woonlastendruk
2025
2026
2027
2028
2029
390,24 225,99
399,68 223,91
395,69 218,95
423,38 218,95
446,25 224,17
427,68 1.043,91
507,24 1.130,83
551,9 1.166,53
551,9 1.194,23
551,9 1.222.32
Procentuele wijziging voor woningeigenaren: * Eenpersoonshuishouden
7,5%
6,3%
1,9%
2,9%
2,9%
* Tweepersoonshuishouden * Meerpersoonshuishouden
7,5% 7,5%
7,4% 8,3%
2,6% 3,2%
2,6% 2,4%
2,6% 2,4%
Gemiddelde stijging woningeigenaren
7,5%
7,4%
2,6%
2,6%
2,6%
Procentuele wijziging voor huurders van woningen * Eenpersoonshuishouden
7,4%
18,6%
8,8%
0,0%
0,0%
* Tweepersoonshuishouden * Meerpersoonshuishouden
7,4% 7,4%
18,6% 18,6%
8,8% 8,8%
0,0% 0,0%
0,0% 0,0%
Onroerendezaakbelasting eigenaren Rioolheffing Afvalstoffenheffing (meerpersoonshuishouden) Totaal
Het te betalen bedrag aan onroerendezaakbelasting eigenaren is berekend op basis van de verwachte gemiddelde WOZwaarde voor 2026 van alleen koopwoningen. In voorgaande jaren werd de gemiddelde WOZ-waarde van zowel koop- als huurwoningen gepresenteerd. Het CBS en de COELO atlas presenteren de cijfers ook op basis van de WOZ-waarde van alleen koopwoningen. De in paragraaf 3.1.3. gepresenteerde vergelijking van woonlasten van andere gemeenten sluiten daarmee beter aan op bovenstaande tabel. Onroerende zaakbelastingen (OZB) Om in totaal € 2,35 miljoen extra opbrengsten te realiseren binnen de woonlasten, stijgt het te betalen bedrag aan OZB voor een woningeigenaar met een gemiddelde woningwaarde met 2,4%. Gemiddeld stijgen de woonlasten voor woningeigenaren daarmee met 7,4%. Voor 2026 wordt rekening gehouden met een stijging van de WOZ-waarde van woningen van 9%. De tarieven voor gebruikers en eigenaren van niet-woningen stijgen met 7,7%. Voor de periode 2027-2029 houden we een inflatiepercentage van 2,6% aan. Voor niet-woningen is de verwachte waardeontwikkeling voor 2026 0,8% Tabel 3: Ontwikkeling onroerende zaakbelasting Ontwikkeling onroerende zaakbelasting 2025 Woningen Gemiddelde woningwaarde Onroerendezaakbelasting eigenaren
608.940 390,24
2026
Verschil (€)
Verschil (%)
663.745 399,68
54.805 9,44
9,0% 2,4%
Niet - woningen gebruikers Gemiddelde waarde
834.260
840.934
6.674
0,8%
Onroerendezaakbelasting gebruiker
1.690,46
1.820,96
130,5
7.7%
834.260 2.530,82
840.934 2.726,20
6.674 195,38
0,8% 7,7%
Niet -woningen eigenaren Gemiddelde waarde Onroerendezaakbelasting eigenaren
PROGRAMMABEGROTING 2026 GEMEENTE HILVERSUM | 74
Ten tijde van het opstellen van deze begroting zijn de WOZ-waarden voor het nieuwe jaar nog niet bekend. Bij het berekenen van de tarieven wordt daarom een inschatting gemaakt van de verwachte waardeontwikkeling ten opzichte van de reeds bekende WOZ-waarden. Als in het nieuwe jaar de aanslagen worden opgelegd, gebeurt dat op basis van de op dat moment bekende WOZ-waarden. Deze kunnen afwijken van de waarde waarvan in deze begroting is uitgegaan. Rioolheffing De rioolheffing is een gebonden belasting die wordt geheven om beheer en onderhoud van de riolering te bekostigen. Ook maatregelen die worden genomen in verband met het verwerken van hemelwater en het reguleren van het grondwater vallen hieronder. De begrote rioolheffing mag maximaal 100% kostendekkend zijn. In Hilversum wordt gestreefd naar een dekkingspercentage van 99%. Aan het eind van ieder jaar worden de daadwerkelijke baten en lasten in kaart gebracht. Het kan zijn dat de gerealiseerde baten hoger liggen dan de lasten. Eventuele overschotten vloeien altijd terug naar de burger. Dit doen wij door de overschotten toe te voegen aan de egalisatievoorziening. Deze voorziening kan in de daaropvolgende jaren worden ingezet om eventuele tariefsverhogingen voor de rioolheffing te beperken voor alle Hilversummers. Tabel 4: Kostendekkendheid rioolheffing Kostendekkendheid rioolheffing
2025
2026
Bedragen x 1.000 2027 2028
2029
Kosten exploitatie Dubieuze debiteuren
1.913 100
1.674 110
1.574 110
1.574 110
1.574 110
Kapitaallasten Investering ideaalcomplex
981 3.436
988 4.262
960 4.262
1.074 4.412
1.016 4.662
Voorziening i.v.m. fasering investeringen
1.050
Directe personeels- en organisatiekosten
1.178
696
700
697
697
Netto kosten taakveld
8.658
7.730
7.606
7.867
8.059
Heffing en inning
240
213
214
213
213
Straatreiniging en zwerfafval Waterwegen
516 403
550 385
550 382
550 375
550 366
Overhead Btw
1.316 733
977 720
981 685
978 672
978 659
Totale kosten Dekkingspercentage
11.866 89%
10.575 99%
10.418 99%
10.655 99%
10.825 99%
Toe te rekenen kosten
10.584
10.469
10.314
10.390
10.717
Totale opbrengst
10.584
10.469
10.314
10.390
10.717
10.493 91
10.469 0
10.314 0
10.390 0
10.717 0
€ 225,99
€ 223,91
€ 218,95
€ 218,95
€ 224,17
10,1%
-0,9%
-2,2%
0,0%
2,4%
Toe te rekenen kosten via andere taakvelden
Opbrengst mutatie egalisatievoorziening Opbrengst heffingen Overige opbrengsten Tarief Procentuele verandering (t-1)
-
De totale kosten voor 2026 voor riolering vallen lager uit door met name de wijzigingen bij de kosten exploitatie, directe personeels- en organisatiekosten en overhead. Dit heeft een positief effect op het door te berekenen tarief aan inwoners. Als gevolg van de lagere kosten stijgt de kostendekking van 89% naar 99% in 2026. Ten opzichte van 2025 dalen de toe te rekenen kosten licht (- € 115.000) met als gevolg dat het tarief in 2026 daalt met -0,9%, dit heeft een dalend effect van €2,08 op het tarief.
PROGRAMMABEGROTING 2026 GEMEENTE HILVERSUM | 75
De belangrijkste mutaties ten opzichte van 2025 zijn: • Kosten exploitatie: De budgetten voor energie zijn in 2024 en 2025 incidenteel verhoogd. Op basis van de realisatiecijfers over 2024 is de begroting van de energielasten voor 2026 weer naar beneden bijgesteld. De energiemarkt blijft in beweging, en ontwikkelingen op het gebied van prijsstijgingen en -dalingen blijven onzeker. • Investering ideaalcomplex: Jaarlijks wordt een uitvoeringsprogramma opgesteld waarin de vervangingsinvesteringen zijn opgenomen. Omdat we de investeringen in de riolering minder zijn dan begroot, hoeven we tussen 2026 en 2029 tijdelijk minder geld opzij te zetten voor onderhoud van de riolen. In totaal gaat het om € 1.050.000 minder in die periode. Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar de paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen. • Directe personeels- en organisatiekosten: De kosten zijn voornamelijk gestegen door de nieuwe CAO. Echter, voor de begroting 2025 is de kostentoerekening personeel niet conform de laatste actualisatie toegepast. Hierdoor is de kostendekkendheid niet boven de 100% gekomen. Dit heeft geen effect gehad op de tarieven in 2025. Voor 2026 is de kostentoerekening conform laatste actualisatie (voor toelichting zie de Paragraaf Bedrijfsvoering). Hierdoor vallen de directe personeels- en organisatiekosten lager uit ten opzichte van 2025.
• Overhead: de overhead wordt jaarlijks opnieuw berekend. In 2026 vallen de kosten voor de overhead voor riolering lager uit. Dit heeft een positief effect op de kosten en bijbehorende tarieven. Afvalstoffenheffing Het verwijderen van ons afval is uitbesteed aan de Regio Gooi en Vechtstreek (GAD). De begroting van de GAD is daarom grotendeels bepalend voor de tarieven afvalstoffenheffing. Hilversum houdt toezicht op de begroting van de GAD met als doel een efficiënte en effectieve wijze van afvalinzameling, om daarmee de tarieven afvalstoffenheffing voor de burger zo stabiel en laag mogelijk te houden. Afvalstoffenheffing is een bestemmingsheffing. De gemeente mag de kosten voor afvalinzameling doorbelasten aan haar inwoners. Deze doorbelasting vindt plaats op basis van het aantal huishoudens. De afvalstoffenheffing mag maximaal 100% kostendekkend zijn. In Hilversum wordt gestreefd naar een dekkingspercentage van 99%. Aan het eind van ieder jaar worden de daadwerkelijke baten en lasten in kaart gebracht. Het kan zijn dat de baten hoger liggen dan de lasten. Eventuele overschotten vloeien altijd terug naar de burger. Dit doen wij door de overschotten toe te voegen aan de egalisatievoorziening. Deze voorziening kan in de daaropvolgende jaren worden ingezet om eventuele tariefswijzigingen te beperken en de woonlasten zoveel mogelijk te beperken voor alle Hilversummers.
Tabel 5: Kostendekkendheid Afvalstoffenheffing Berekening heffingspercentage Afval Bijdrage GAD (Regio Gooi & Vechtstreek)
2025
2026
2027
Bedragen x 1.000 2028
2029
11.478
12.495
12.644
12.731
12.747
Kosten exploitatie
2
0
0
0
1
Dubieuze debiteuren
150
110
110
160
161
Kapitaallasten
12
11
11
11
11
Directe personeels- en organisatiekosten
78
78
78
78
78
11.719
12.694
12.843
12.980
12.998
Kwijtscheldingen
859
859
859
859
859
Heffing en inning
226
234
234
234
234
2.133
2.212
2.212
2.212
2.212
Netto kosten taakveld Toe te rekenen kosten via andere taakvelden
Straatreiniging en zwerfafval Overhead
167
115
115
115
120
Btw
2.877
3.106
3.138
3.156
3.159
Totale kosten
17.981
19.220
19.401
19.556
19.582
Dekkingspercentage
85%
93%
99%
99%
99%
Toe te rekenen kosten
15.275
17.917
19.137
19.291
19.447
Totale opbrengst
15.275
17.917
19.137
19.291
19.447
Opbrengst mutatie egalisatievoorziening
317
450
0
0
0
Overige opbrengsten
313
258
258
258
259
Opbrengst heffingen
14.645
17.209
18.879
19.033
19.188
0
0
0
0
0
Stand van voorziening 31 december
PROGRAMMABEGROTING 2026 GEMEENTE HILVERSUM | 76
Afvaltarieven
2025
2026
2027
2028
2029
Tarief eenpersoonshuishouden
€ 257,74
€ 305,64
€ 332,58
€ 332,58
€ 332,58
Tarief tweepersoonshuishouden
€ 342,96
€ 406,80
€ 442,59
€ 442,59
€ 442,59
Tarief meerpersoonshuishouden
€ 427,68
€ 507,24
€ 551,90
€ 551,90
€ 551,90
7,4%
18,6%
8,8%
0,0%
0,0%
Procentuele verandering (t-1)
De belangrijkste mutaties ten opzichte van 2025 zijn: • Bijdrage GAD (Regio G&V): Op basis van de begroting van het GAD stijgt de bijdrage aan het GAD met € 1 miljoen. De stijging van de lasten komt voort uit de keuze voor nascheiding, dit leidt tot hogere kosten voor het verzamelen van afval. Daarnaast speelt de stijgende loonkosten een rol bij de GAD in de hogere bijdrage GAD. • Opbrengst mutatie egalisatiereserve: De egalisatiereserve afval is op dit moment €450.000. Dit bedrag wordt in 2026 ingezet om het afvalstoffentarief te dempen. • De Kostendekking: Voor afval stijgt van 85% in 2025 naar 93% in 2026. Om de kostendekking afval te verhogen naar 93% en de opbrengsten met € 2 miljoen te laten stijgen, moet het tarief met 18,6% stijgen. Voor een meerpersoonshuishouden is dit een stijging van € 79,56 • Belasting: Over de toegevoegde waarde (btw): Over de kosten wordt ook een btw-percentage geheven (21%). De btwlasten vallen hoger uit doordat de overige kosten stijgen. Overige ongebonden lokale heffingen Precariobelasting Precariobelasting wordt geheven voor het plaatsen van voorwerpen op of boven gemeentegrond. De belasting wordt geheven voor de volgende categorieën: • Bouwmaterialen en dergelijke; • Containers; • Terrassen; bij de verordening precariobelasting is de klasse indeling weergegeven op de kaart. • Incidentele en vaste standplaatsen.
De tarieven voor de terrassen worden voor 2026 niet verhoogd. Tabel 6: Tarieven terrassen per m2 Tarieven terrassen per m2
2025
2026
Klasse 1 Centrumgebied
€ 53,00
€ 53,00
Klasse 2 Gijsbrecht van Amstelstraat
€ 38,00
€ 38,00
Klasse 3 Overige terrassen
€ 23,00
€ 23,00
Toeristenbelasting In de begroting 2025 is besloten om met ingang van het belastingjaar 2026 toeristenbelasting in te voeren. Toeristenbelasting is een extra bedrag dat gasten betalen als ze overnachten in een hotel, B&B of andere accommodatie. Na afloop van het belastingjaar ontvangen de ondernemers van de gemeente een aangifteformulier waarop het aantal overnachtingen doorgegeven kan worden. Op basis van deze aantallen volgt een aanslag toeristenbelasting. In 2025 hebben alle ondernemers uitleg gekregen over de toeristenbelasting en de registratieplicht voor het bijhouden van het aantal overnachtingen. In de tarieven toeristenbelasting wordt onderscheid gemaakt in een tarief voor campings en overige overnachtingen zoals hotels en B&B. Voor 2026 zijn de volgende tarieven van toepassing: Tabel 7: Toeristenbelasting Tarieven toeristenbelasting