Bijlage 1_Programmabegroting 2026 - Versie raad incl erratum (Toegevoegd 11 november 2025)

Programmabegroting 2026

Inhoudsopgave Inhoudsopgave ........................................................................................................................................................................... 2 1. Bestuurlijke beschouwingen .................................................................................................................................................. 3 2. Het programmaplan ............................................................................................................................................................... 9 Programma 1 - Wonen en leven .............................................................................................................................................. 10 Programma 2 - Zorg ................................................................................................................................................................. 32 Programma 3 - Werken ........................................................................................................................................................... 45 Programma 4 - Bestuur ...........................................................................................................................................................

55 Programma 5 - Financiën en grondexploitaties ....................................................................................................................... 65 3. De paragrafen ....................................................................................................................................................................... 71 3.1 Lokale heffingen ............................................................................................................................................................ 72 3.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ................................................................................................................... 84 3.3 Onderhoud kapitaalgoederen ....................................................................................................................................... 92 3.4 Financiering ................................................................................................................................................................. 105 3.5 Bedrijfsvoering.............................................................................................................................................................

117 3.6 Verbonden partijen ..................................................................................................................................................... 125 3.7 Grondbeleid ................................................................................................................................................................. 147 3.8 Wet open overheid ...................................................................................................................................................... 150 4. Het overzicht van baten en lasten ...................................................................................................................................... 151 4.1.Meerjarig overzicht van baten en lasten ..................................................................................................................... 152 4.2 Toelichting op de wijzigingen ...................................................................................................................................... 153 Overzicht van incidentele baten en lasten ........................................................................................................................ 160 5. De uiteenzetting van de financiële positie .........................................................................................................................

164 EMU saldo ......................................................................................................................................................................... 166 Investeringen ..................................................................................................................................................................... 167 Reserves ............................................................................................................................................................................ 174 Voorzieningen ................................................................................................................................................................... 178 Subsidies ............................................................................................................................................................................ 183 6. Bijlagen ............................................................................................................................................................................... 187 Overzicht van taakvelden per programma ........................................................................................................................

188 Toelichting weerstandsvermogen en risicobeheersing ..................................................................................................... 192 Nog vrij te geven kredieten ............................................................................................................................................... 199

PROGRAMMABEGROTING 2026 GEMEENTE HILVERSUM | 3

1. Bestuurlijke beschouwingen

PROGRAMMABEGROTING 2026 GEMEENTE HILVERSUM | 4

1.1 Algemene beschouwingen De programmabegroting 2026 is de laatste begroting voor de herindeling met Wijdemeren, de laatste begroting voor Hilversum in de huidige omvang. Het dorp van ruim 94.000 inwoners of de stad met ambities. Met Wijdemeren groeien we naar een honderdduizend+ gemeente van ruim 119.000 inwoners. Deze programmabegroting staat in het teken van de voorbereiding op de fusie. Hoe zorgen we ervoor dat de overgang naar de nieuwe gemeente zo soepel mogelijk verloopt. Voor de inwoners, het bestuur en de regio. Vanaf 1 januari 2026 is de ambtelijke organisatie al samen. Dit laatste jaar voor de fusie is een jaar gaat het vooral over het bestendigen van beleid, zonder grote inhoudelijke verschuivingen. Hilversum staat er financieel goed voor, onze basis is op orde. De lokale lasten blijven in deze coalitieperiode van vier jaar binnen de inflatiecorrectie, ondanks de verhoging die we ook dit jaar toepassen. De kostendekkendheid van riool en afval wordt substantieel verbeterd. Ook de komende jaren zijn we in staat om te blijven investeren in de gebiedsontwikkelingen en het voorzieningenniveau. Om klaar te zijn voor de toekomst.

Een van de grote besluiten die we met deze begroting voorleggen is de investering in een modern, duurzaam en doelmatig sportcomplex op het Sportpark Belangrijk voor het (sport)onderwijs, de sportverenigingen, inwoners maar ook de drager voor de stedelijke ontwikkeling van het Sportpark zelf. Het sportpark is een van de laatste plekken waar we nog een behoorlijke hoeveelheid (betaalbare) woningen kunnen toevoegen. We mogen er trots op zijn dat wij in deze tijd van onzekerheden een dergelijke investering kunnen dragen. Een relevante onzekerheid voor onze meerjarenbegroting is de toekomst van de specifieke uitkeringen (SPUK-gelden). De laatste jaren zijn er verschillende scenario’s langsgekomen voor de toekomst van deze gelden. Van helemaal beëindigen tot overhevelen naar gemeenten met een forse korting. Deze SPUK-regelingen lopen op diverse terreinen, van het sportakkoord, woningisolatie tot gezondheid. Een aantal van deze regelingen lopen in 2026 al af. De effecten van een eventuele afbouw van de SPUK-gelden raken ook onze inwoners en maatschappelijke organisaties. We zien dat met name de organisaties waar het merendeel van de kosten worden gevormd door loonkosten, geconfronteerd worden met een stijging van de kosten die boven de inflatie ligt. Op termijn kan dat leiden tot verschraling.

Bij de harmonisatie van het subsidiebeleid in de nieuwe gemeente Hilversum wordt hiervoor een oplossing gezocht. De gemeente heeft behoefte aan duidelijk rijksbeleid voor het vinden van oplossingen over bijvoorbeeld de omvang van het gemeentefonds, de woningnood, de klimaatcrisis, stikstof of de jeugdzorg. Ook de laatste jaren zijn we als gemeente opnieuw geconfronteerd met nieuwe taken, maar zonder geld om die taken ook goed uit te kunnen voeren. Het inmiddels beruchte ravijnjaar is voor 2026 weliswaar een beetje gedempt, echter het is vooral een kwestie van uitstel naar 2028. De VNG blijft in gesprek met het Rijk om ook vanaf 2028 een duurzame, structurele en betaalbare oplossing te vinden om jeugdzorg te kunnen bieden. Internationale conflicten brengen nieuwe onzekerheden met zich mee. De duur van de opvang van oorlogsvluchtelingen uit de Oekraïne is onzeker. Mondiale spanningen kunnen leiden tot een nieuwe energiecrisis waar we ons dan toe moeten verhouden. Het noodzaakt ons om fors in te zetten op de verduurzaming van ons vastgoed. Veiligheid is een belangrijk thema voor de Hilversummers. We werken continu aan het verbeteren van de veiligheid, en hebben daarbij oog voor de feitelijke ontwikkelingen als de belevingskant van veiligheid. De meest recente cijfers geven reden tot zorg, we zien onder andere een toename van jongerenoverlast die om een adequate reactie vraagt.

Hilversum ervaart ook de gevolgen van de spanningen op het wereldtoneel op een andere manier. De oorlog in de Oekraïne of de oorlog in Gaza zijn voelbaar in onze lokale samenleving. Wij moeten ons hiertoe verhouden. Dat doen wij door in te blijven zetten op ontmoeting en het gesprek met elkaar voeren. Juist in tijden van onzekerheid en spanning zijn wij geneigd om ons terug te trekken in onze eigen bubbel en in die bubbel ontmoeten wij vooral de mensen die een beetje op onszelf lijken. Dat is mensen eigen en vanzelfsprekend. Maar voor een harmonieus samenleven is het van belang dat de bubbels elkaar treffen, en met elkaar in gesprek blijven, samen de openbare ruimte en voorzieningen gebruiken. Daarom blijven wij inzetten op zorgzame gemeenschappen en de bestrijding van eenzaamheid. Hilversum als thuis voor iedereen. Inclusiviteit en diversiteit horen daar onlosmakelijk bij. De veelzijdigheid van Hilversum is groot, Hilversum is dé mediastad, dé stad van de jonge monumenten, dé stad in het groen. Dit zorgt voor kansen en uitdagingen. De media als een van de dragers voor de economische ontwikkeling blijft onze inzet en aandacht vragen. De veelheid aan monumenten willen we behouden en verduurzamen. De natuur om ons heen is onze kracht en tegelijkertijd brengt dit met zich mee dat de woninguitbreiding binnenstedelijk moet worden gevonden.

Ook in 2026 zullen we moeten zoeken naar manieren om de woningbouw te versnellen. De woningnood neemt nog steeds toe en de afgelopen jaren hebben we niet voldoende opgeleverd. Daarom zijn we ook extra blij met de oplevering van 379 flexwoningen op het Circusterrein in het najaar van 2026. We gaan verder in 2026. Verder op de ingeslagen weg, verder met de voorbereidingen op de herindeling, verder met de aanpak van de verkeersveiligheid, , het ruimhartige minimabeleid, met de ontwikkeling van het gebiedsgericht werken, de

PROGRAMMABEGROTING 2026 GEMEENTE HILVERSUM | 5

uitvoering van de jeugdzorg, de huiskamers in de wijk, goede onderwijshuisvesting, de planvorming voor Sportpark en de spoorwegovergang, de bedrijventerreinen, de cultuuragenda, onze sportontmoetingen, het vrijwilligersbeleid, de woonagenda De Meent, het participatiebeleid, onderhoud aan wegen, rioleringen, het schoonhouden van de stad, de huisvesting van onze ambtelijke organisatie, de aanpak van mensenhandel, ondermijning enz enz. En op al die terreinen komt de fusie een stapje dichterbij. Door steeds meer samen te doen. Samen verder.

1.2 Financiële beschouwingen De financiële positie van Nederlandse gemeenten staat al geruime tijd onder druk. Het zogenoemde ravijnjaar waarin de algemene uitkering uit het gemeentefonds fors zou dalen is weliswaar verschoven naar 2028, maar de onzekerheid blijft groot. De voorjaarsnota van het Rijk biedt verlichting voor 2026 en 2027. Het is nog niet duidelijk of de effecten van de Hervormingsagenda Jeugd in 2028 voldoende zullen zijn om de toegenomen kosten van de jeugdzorg te kunnen compenseren. Dit blijft onderwerp van gesprek tussen VNG en Rijk. Ook is onduidelijk of de nieuwe financieringssystematiek van het gemeentefonds voldoende compenseert voor inflatie. Tot slot is er nog steeds een discussie van gemeenten met Rijk over de balans tussen geld en taken: krijgen gemeenten wel voldoende middelen om de steeds omvangrijkere en complexere verantwoordelijkheden op het gebied van zorg, wonen en duurzaamheid uit te voeren? Ondanks deze onzekerheden zijn wij content met deze begroting en blijven wij sturen op een solide en toekomstbestendige meerjarenbegroting. Onze financiële huishouding is gezond, met een evenwichtige groei van zowel inkomsten als uitgaven. In vergelijking met veel andere gemeenten staat Hilversum er financieel goed voor. Daarom hebben we er afgelopen jaren bewust voor gekozen om geen ingrijpende of overhaaste bezuinigingen door te voeren.

Zo kunnen we belangrijke projecten en ontwikkelingen voortzetten. Blijven investeren is immers noodzakelijk om onze stad aantrekkelijk te houden, nieuwe woningen te realiseren en te zorgen voor de voorzieningen die passen bij een groeiend aantal inwoners. Wel achten wij het van belang om voorbij de 4-jaarsgrens van de meerjarenbegroting te kijken. Om financiële risico's ook in de toekomst beheersbaar te houden heeft het college een financiële strategie aangekondigd om te sturen op een maximale schuldquote van 130% over 10 jaar. Het risico is dat wij gezien alle investeringsambities boven deze grens uitkomen waardoor de lasten voor rente en aflossingen op termijn onbetaalbaar worden. Door te sturen op de ontwikkeling van de schuldquote zorgen we ervoor dat de financiële positie van de gemeente en het weerstandsvermogen, net zoals nu, ook in de toekomst solide blijft. De begroting voor 2026 heeft een incidenteel nadelig saldo van € 1,3 miljoen. De jaren daarna laten een positief begrotingssaldo zien. In het ‘verschoven’ ravijnjaar 2028 is wel sprake van een daling ten opzichte van 2027, maar desondanks is er sprake van een positief begrotingssaldo. Onze financiën voor de jaren 2026 tot en met 2029 zien er als volgt uit: Bedragen x € 1.000 Omschrijving

2026

2027

2028

2029

Vertrekpunt Voorjaarsnota 2024 (stand)

500

-3.988

0

-1.198

Effecten meicirculaire 2025 (mutatie)

-1.400

-1.312

-1.200

-1.702

Ontwikkelingen Begroting 2026 (mutatie)

2.167

729

96

-1.722

Begrotingssaldo (stand)

1.267

-4.570

-1.104

-4.623

Nadeel

Voordeel

Voordeel

Voordeel

Let op: - = positief + = negatief Financieel beeld In de voorliggende begroting wordt u gevraagd de opgenomen budgetaanpassingen te beoordelen en over te nemen. De voorgestelde budgetaanpassingen worden in paragraaf ‘4.2 Toelichting op de wijzigingen’ nader toegelicht. Vergelijkende cijfers voorgaande begrotingsjaar Zoals gebruikelijk worden in het meerjarig overzicht van baten en lasten (4.1) en bij de financiële toelichting per programma de vergelijkende cijfers opgenomen van het voorgaande begrotingsjaar. Het BBV schrijft voor dat dit de gewijzigde begroting betreft. De budgetten 2026 worden derhalve vergeleken met de vastgestelde budgetten zoals opgenomen in de Voorjaarsnota 2025.

PROGRAMMABEGROTING 2026 GEMEENTE HILVERSUM | 6

1.3 Hilversum en Wijdemeren 'Samen Sterker' De herindeling komt steeds dichterbij. Op 1 januari 2026 gaan de ambtelijke organisaties samen, waarna op 1 januari 2027 de bestuurlijke herindeling plaatsvindt. Met dit hoofdstuk worden de herindelingsactiviteiten die in 2026 worden uitgevoerd beschreven. Voor de leesbaarheid van deze programmabegroting wordt de herindeling verder zo min mogelijk beschreven in de rest van de begroting. Dit hoofdstuk staat, met uitzondering van minimale verschillen passend bij één van de twee gemeenten, gelijkluidend in de programmabegroting van Hilversum en Wijdemeren. 2026: een jaar van uitdagende context Het wettelijk proces van de herindeling ligt momenteel in Den Haag. Eind juni heeft Gedeputeerde Staten (GS) van NoordHolland haar positieve zienswijze op ons herindelingsadvies aan de minister van Binnenlandse Zalen (BZK) gestuurd. De verwachting is dat de ministerraad eind september besluit om de herindelingswet naar de Raad van State te sturen voor advies. Daarna komt de wet nog een keer terug in de ministerraad. De verwachting is dat de ministerraad vervolgens in het vierde kwartaal van 2025 de herindelingswet naar de (nieuwe) Tweede Kamer zal sturen. In het voorjaar van 2026 zal de Tweede Kamer over de herindelingswet stemmen, gevolgd door de Eerste Kamer.

Na positieve besluitvorming door de beide Kamers, zal de minister herindelingsverkiezingen in november van 2026 uitschrijven. Los van het wettelijke traject is de bestuurlijk en ambtelijke voorbereiding op de herindeling in Hilversum en Wijdemeren in volle gang. 2026 wordt daarbij het jaar waarin: 1.

De samengevoegde organisatie vanaf 1 januari 2026 twee gemeentebesturen ondersteunt, aan de hand van de Samenwerkingsovereenkomst die beide colleges in 2025 hebben gesloten. Bij deze ondersteuning hoort ook het uitvoeren van de gezamenlijke beleidsagenda van de colleges (H4 van de programmering harmonisaties), waarin staat beschreven op welke onderwerpen de colleges samen optrekken of elkaar actief informeren over voortgang. 2. De samengevoegde organisatie en de besturen voorbereidingen treffen voor de bestuurlijke herindeling op 1 januari 2027. Met daaronder de activiteiten: a. Uitvoering geven aan het harmoniseren van beleid en voorschriften aan de hand van de programmering die colleges op 10 juni 2025 voor de komende jaren hebben vastgesteld. 2026 staat hierbij over de volle breedte van de gemeentelijke thema’s in het teken van: harmoniseren wat moet vóór de herindelingsdatum van 1 januari 2027 en voorbereiden van hetgeen onder het mandaat van de nieuwe gemeente valt na 1 januari 2027. Deze laatste categorie bevat onder meer alle thema’s waar politiek gezien veel te kiezen valt. Ter bevordering van de leesbaarheid van deze begroting wordt het harmoniseren hier centraal als activiteit genoemd en niet onder ieder specifiek begrotingsthema. b. Voorbereiden van de begroting van de nieuwe gemeente op 4 januari 2027. c.

Participatie-activiteiten voortzetten in de vorm van dorpscv’s voor de Wijdemeerse dorpen. d. Herindelingsverkiezingen organiseren. 3. De samengevoegde organisatie de dienstverlening op het niveau houdt zodat inwoners geen nadelige gevolgen ondervinden van de organisatorische samenvoeging. 4. De samengevoegde organisatie uitvoering geeft aan de andere activiteiten die in de programmabegrotingen van beide gemeenten worden beschreven. Deze opsomming van werkzaamheden laat zien dat 2026 een ongewoon jaar is, met uitdagingen die van zowel van de gemeenteraden, colleges, als de samengevoegde organisatie veel gaat vragen. Uitgangspunten meerjarenraming 2025 en verder gemeente Hilversum Tot 1 januari 2027 behouden gemeente Hilversum en gemeente Wijdemeren hun eigen meerjarenramingen. Tot die tijd zullen er in de Hilversumse begroting geen lasten en baten worden opgenomen die betrekking hebben op Wijdemeren. De voorbereidingen voor de eerste begroting van de nieuwe gemeente in januari 2027 beginnen wel al in 2026. Een uitgebreider spoorboekje hiervoor wordt opgenomen in de startnotitie financieel beleid, die de raden in december 2025 vaststellen. Onderdeel hiervan zal in ieder geval een moment in het tweede kwartaal (Q) 2026 zijn om als raden gezamenlijke uitgangspunten voor de nieuwe begroting vast te stellen.

PROGRAMMABEGROTING 2026 GEMEENTE HILVERSUM | 7

Dit betekent het volgende voor de planning- en control producten: P&C product

Wanneer

Hilversum

Wijdemeren

Jaarrekening 2025

Q2 2026

X

X

Voorjaarsnota 2026/Kadernota 2026

Q2 2026

X

X

Gezamenlijke uitgangspunten programmabegroting 2027 incl harmoniseren belastingen

Q2 2026

X

X

‘Nieuw’ Hilversum

Bestuurlijke herindeling Wijdemeren en Hilversum per 1 januari 2027 Programmabegroting 2027

Q1 2027

X

Jaarrekening 2026

Q2 2027

Voorjaarsnota 2027

Q2 2027

X

Programmabegroting 2028

Q4 2027

X

X

X

X

Herindelingsbijdrage (Arhi-middelen) De gemeente Wijdemeren en Hilversum ontvangen vanuit het Rijk middelen om de kosten van de herindeling te dekken. Deze herindelingsbijdrage (Arhi-middelen) betreft een bijdrage van € 6,5 miljoen en wordt over 5 jaar stapsgewijs uitgekeerd, beginnend in het jaar voorafgaand aan de bestuurlijke herindeling (2026). Wijdemeren ontvangt alleen een bijdrage in 2026, omdat de herindeling per 2027 een feit is. Bedragen x € 1.000 Te ontvangen Arhi-middelen

2026

2027

2028

2029

2030

Hilversum

651

2.086

1.042

1.042

1.042

Wijdemeren

651

-

-

-

-

1.302

2.086

1.042

1.042

1.042

Totaal

Reserve herindeling Omdat de lasten niet in dezelfde periode als de baten vallen is bij de Voorjaarsnota 2025 in Hilversum de reserve Herindeling ingesteld. In Wijdemeren wordt bij het opstellen van de begroting 2026 de reserve herindeling ingesteld. De reserve dient ter overbrugging van de eerste jaren van de herindeling, 2025 en 2026. In de jaren 2026 tot en met 2030 zal de voeding ook gevormd worden door de herindelingsbijdragen. De herindelingsbijdragen staan los van de verwachte hogere algemene uitkering die na de samenvoeging wordt ontvangen. Kosten van de fusie (frictiekosten) Het overgrote deel van de kosten van de ambtelijke integratie en bestuurlijke fusie worden opgenomen in de begroting van gemeente Hilversum. In de Begroting 2026 zijn de lasten voor de samenvoeging budgettair neutraal verwerkt middels een onttrekking aan de reserve Herindeling. Kosten Huisvesting en ICT Vanaf 2026 worden ook kosten gemaakt voor uitbreiding van de huisvesting en ICT. De lasten zijn structureel in de begroting verwerkt. In 2026 staat hier een bijdrage vanuit Wijdemeren tegenover. Vanaf de samenvoeging is nu de verwachting dat er dekking vanuit de budgetten van Wijdemeren is. De hoogte van de beschikbare dekking is echter nog niet bekend en daarmee onzeker. Risico is dat de totale budgetten van de samengevoegde gemeente niet toereikend zullen zijn.

Eventuele verschillen tussen de werkelijke dekking en de dekking die nu is geraamd moeten dan op een later moment in de begroting worden verwerkt (bij Voorjaarsnota 2026, Begroting 2027 of nog later). Financieel toezicht Sinds december 2024 is, bij het vaststellen van het herindelingsontwerp, het financieel toezicht van de provincie NoordHolland van toepassing op Wijdemeren. Dit houdt onder andere in dat Wijdemeren Hilversum moet informeren over specifiek door GS genoemde besluiten. Hilversum dient aan te geven of zij kan instemmen met de besluiten van Wijdemeren. GS betrekken deze afstemming en instemming bij hun toetsing. In maart 2025 zijn het voorstel voor mandatering en een protocol aangenomen die de rollen en taken van Wijdemeren en Hilversum in het toezicht eenduidig en transparant weergeven en de rol van Hilversum effectief en efficiënt laat invullen. Aan de hand van dit vastgestelde

PROGRAMMABEGROTING 2026 GEMEENTE HILVERSUM | 8

protocol bestaat goed overleg tussen beide gemeenten als het gaat om Wijdemeerse voorstellen die financieel impact hebben op de nieuwe gemeente Hilversum. Daarnaast zal, als gevolg van het financieel toezicht, de gemeente Hilversum onder meer over de begroting 2026 van Wijdemeren aangeven of zij hiermee kan instemmen. Eerder is door Hilversum positief ingestemd met de jaarstukken 2024 en Voorjaarsnota 2025.

PROGRAMMABEGROTING 2026 GEMEENTE HILVERSUM | 9

2. Het programmaplan

PROGRAMMABEGROTING 2026 GEMEENTE HILVERSUM | 10

Programma 1 - Wonen en leven

(Kaderstellende) nota's

Algemeen • Omgevingsvisie Hilversum 2040 (2024) • Visie Sociaal Domein – Wij zijn Hilversum (2023) Bodem, water, riolering • Gemeentelijk Watermanagement Plan (GWP) 2021-2026 (2020) • Aanwijzingsbesluit Keur AGV 2017 (2017) • Waterschapsverordening (2025) • Verordening havengelden 2026 (2025) • Verordening rioolheffing 2026 (2025) • Leidingverordening (2023) • Handboek Kabels & Leidingen (2025) Milieu en duurzaamheid • Dierenwelzijnsbeleid Hilversum (2016) • Omgevingsverordening NH2022 (2022) • Regionale Energiestrategie (RES) Noord-Holland Zuid 1.0 (2021) • Transitievisie Warmte Hilversum (2021) • Actieplan Luchtkwaliteit 2023-2030 (2023) • Uitvoeringsplan GAD 2023-2026 (2023) • Verordening afvalstoffenheffing 2026 (2025) • Actieplan Geluid 2024-2029 (2024) • Routering Vervoer gevaarlijke stoffen over de weg (2018) • Inkoopbeleid regio Gooi en Vechtstreek (2022) Bereikbaarheid • Verordening Mobiliteitsfonds Hilversum 2019 (2019) • Herziening laadpalenbeleid (2020) • Mobiliteitsvisie 2040 (2021) • Parkeerverordening Hilversum 2023 • Parkeerbeleid Hilversum 2023 (2023) • Nadere regels parkeervergunning Verordening op de heffing en de invordering van parkeerbelastingen Aanwijzingsbesluit parkeren • Uitvoeringsprogramma Mobiliteit 2040 (2023)

PROGRAMMABEGROTING 2026 GEMEENTE HILVERSUM | 11

Groen en begraafplaatsen • Beleid natuurinclusief bouwen Hilversum 2021 (2021) • Programma Groen Hilversum 2040 (2022) • Uitvoeringsprogramma Programma Groen 2023-2026 (2022) • Velbeleid Hilversum 2024-2040 (2023) Wonen • Lokale Woonvisie Hilversum 2021-2030 (2021) • Regionaal Woonakkoord (2021) • Woondeal MRA (2023) • Regionale Huisvestingsverordening Gooi en Vechtstreek (2024) • Prestatieafspraken 2023 tot en met 2027 (2023) • Convenant Toekomstbestendig Bouwen (2024) • Nota Kostenverhaal (2024) • Woonzorgvisie (2026) Openbare ruimte • Handboek Beheer Hilversum Buiten (2009) • Handboek Inrichting Hilversum Buiten (2009) • Beeldkwaliteitsplan plus 1221 (2020) • Visie Openbare Ruimte (2024) • Handboek Installatieverantwoordelijkheid NEN3140 (2021) Sport • • •

Sport- en beweegnota Hilversum 2024-2030 (2024); Actualisatie meerjaren onderhoudsplannen 2024-2033 voor het gemeentelijke vastgoed en de sportaccommodaties; Raadsvoorstel Toekomstbestendig gebruik Sportpark Loosdrecht – herinrichting en multifunctioneel gebruik.

Cultuur • Cultuurbeleid Momentum (2023) Cultureel Erfgoed • Structuurvisie Archeologie De Ondergrondse Stad (2010) • Handboek Verduurzamen Monumenten (2024)

PROGRAMMABEGROTING 2026 GEMEENTE HILVERSUM | 12

Betrokken partijen

Voor het realiseren van de bestuurlijke opgave werken wij samen met inwoners, ondernemers, bedrijven, instellingen en maatschappelijke organisaties. De belangrijkste betrokken partijen binnen het programma Wonen en leven zijn: • (Commerciële) vastgoedpartijen • Buurtsportcoaches • Coöperatie ParkeerService • Culturele organisaties • Duurzaamheidscentrum Hilversum • Energiecoöperatie HilverZon • Energie Diensten Bedrijf • Erfgoedorganisaties • GEM Crailo • Goois Natuur Reservaat (GNR) (verbonden partij) • Grondstoffen- en Afvalstoffen Dienst Gooi en Vechtstreek (verbonden partij) • Stichting Hilversum100 • Huurdersorganisaties • Metropoolregio Amsterdam (MRA) • Natuurmonumenten • Omgevingsdienst Flevoland Gooi en Vechtstreek (OFGV) (verbonden partij) • Stichting Omgevingseducatie Gooi, Vechtstreek en Eemland • Openbaarvervoerpartijen • Pinetum Blijdenstein • ProRail • Provincie Noord-Holland • Provincie Utrecht • Regio Gooi en Vechtstreek (verbonden partij) en omliggende gemeenten • Rijkswaterstaat • Stichting Omgevingseducatie Gooi, Vechtstreek en Eemland • Stichting Team sportservice provincie Utrecht • Sportverenigingen • Stichting Centrum Hilversum • Uitvaartstichting Hilversum • Woningcorporaties • Alzheimer Nederland • Diverse medische en zorgpartijen zoals huisartsen, ggz-instellingen en ziekenhuis Tergooi • Gecontracteerde zorgaanbieders • Mantelzorgers en vrijwilligers

• Senver – Seniorenvereniging Hilversum • Verhuurders • Verpleeg- en Verzorgingshuizen en Thuiszorg (VVT) • Versa Welzijn • Zilveren Kruis Zorgkantoor

PROGRAMMABEGROTING 2026 GEMEENTE HILVERSUM | 13

Mooie stad Opgave van de stad

Hilversum is een fijne plek om te wonen, werken en verblijven. We willen dat dit zo blijft. In de Omgevingsvisie Hilversum2040 is hiervoor de koers uitgezet, met als richtjaar 2040. Er liggen nieuwe, grote opgaven in een beperkte ruimte te wachten op volgende, vindingrijke sprongen. Hoe houden we Hilversum toekomstbestendig tegen de achtergrond van de demografische ontwikkelingen in de regio, de noodzaak om te verduurzamen en het verlangen 'Hilversums’ te blijven? Hoe maken we van crises die op ons pad komen kansen voor nu en de toekomst? Alleen als we slim denken en beter doen, maken we meer mogelijk. Hilversum koestert bestaande kwaliteiten en gemeenschappen en voegt nieuwe combinaties toe: voor duurzame economische ontwikkeling, een inclusieve samenleving en een gezonde leefomgeving. Oplossingen met kwaliteit en op menselijke maat. Niet alleen in Hilversum, maar ook met omliggende gemeenten en in grotere regionale samenwerkingsverbanden voor zaken die we niet alleen kunnen regelen. Die belofte sluit aan bij de karakteristiek van Hilversum: groot denken en klein doen, samen met inwoners, ondernemers en organisaties. Hilversum kiest voor een weloverwogen ontwikkeling en behoud van de positie als centrumgemeente voor de regio.

We stellen gericht ruimte beschikbaar: voor werk, voor groen, voor de energietransitie en klimaatadaptatie, voor huisvesting van werknemers in kritische economische sectoren, levensloopbestendige woningen of woonvormen waarin ouderen langer zelfstandig thuis kunnen wonen en voor voorzieningen in sterke wijken (huisartsen, wijkzorg, ontmoetingsplekken, sport en cultuur, beweegvriendelijke openbare ruimte). Indicatoren Naam indicator 035 Gemiddelde WOZwaarde (maal duizend euro) 036 Nieuw gebouwde woningen, aantal per 1.000 bestaande woningen

Referentiewaarde 2022 2023 2024 397 451 471

Wettelijk CBS Wettelijk

7,0

7,0 Basisregistratie Wettelijk adressen en gebouwen (BAG)

Aantal nieuw opgeleverde woningen per jaar

205,0 157,0 223,0

350

350 Basisregistratie Niet adressen en wettelijk gebouwen (BAG)

Sociale huurwoningen Percentage opgeleverde per jaar

32,0

0,0

33,0

33,0

Regionale Niet Woon monitor wettelijk

Sociale huurwoningen Percentage t.o.v. totale woningvoorraad

26,91 26,63 26,68

27,00

27,00

Regionale Niet Woonmonitor wettelijk

7,0

7,0

Hilversum Niet Monitor wettelijk

7,2

2,1

Bron

5,0

Waardering van het onderhoud van de openbare ruimte

3,8

Streefwaarde 2025 2026 Geen Geen streefwaarde streefwaarde

0,0

7,2

7,2

PROGRAMMABEGROTING 2026 GEMEENTE HILVERSUM | 14

1.1.1 Ruimtelijke ordening In de Omgevingsvisie Hilversum 2040 is een ruimtelijke strategie beschreven. De verschillende functies in Hilversum liggen over het algemeen op de goede plek. Er is geen aanleiding voor grootschalige transformatie. Wel bevat de Omgevingsvisie ruimteclaims, die ergens in de stad een plek moeten krijgen. In de Omgevingsvisie is niet exact bepaald wat waar komt, maar het geeft wel een globale richting in de vorm van een ruimtelijke strategie op het niveau van de stad. Die strategie kan het best geduid worden als ‘verbonden buurten, sterke stad’. De basisgedachte is dat de compacte stad het landschap ontziet. De strategie legt meer nadruk op een interne dan een externe oriëntatie en verhoudt zich in de diverse woon- en werkgebieden goed tot Hilversumse ruimtelijke principes. Er is bijzondere aandacht voor ontwikkeling van ovknooppunten en de gebieden daaromheen. De stad is niet alleen compact, maar ook compleet: een evenwichtige woningmarkt, behoud en versterken van werk en voorzieningen voor Hilversum, versterken van sociale cohesie en focus op duurzame mobiliteit. We leveren maatwerk in alle gebieden: uitgaande van de kwaliteiten van het gebied doen we wat kan en nodig is, maar wel zo dat in het totaal van de gebieden de opgaven voor de stad een plek krijgen. Er zullen dynamischer en luwere gebieden zijn.

We bouwen op basis van de Omgevingsvisie en de daarin beschreven ruimtelijk strategie verder aan een toekomstbestendig Hilversum met gevarieerde woonmilieus, passend werk en een prettig leefklimaat voor alle Hilversummers. Hilversum heeft in de afgelopen jaren een aantal grote projecten voorbereid (zoals Bruisend Hart en de Woonagenda de Meenten) en uitgevoerd (zoals Anna's Hoeve en Volante). Bij deze planontwikkeling maken we gebruik van data gestuurd werken en verrijken we de plannen via inspraak en participatie. Tegelijkertijd zijn er in Hilversum veel kleinere (particuliere) initiatieven om de stad mooier en beter te maken. Het Meerjarenperspectief Gebiedsontwikkelingen (MPG) geeft jaarlijks een beeld welke ontwikkelingen er in de stad plaatsvinden en wat er nodig is om dit financieel verantwoord uit te voeren. Speerpunten • • • • • • •

In 2024 is de Omgevingsvisie Hilversum 2040 vastgesteld als richtinggevende toekomstvisie voor de ontwikkeling van Hilversum. De komende periode wordt samen met inwoners, ondernemers, maatschappelijke experts en andere experts gewerkt aan uitwerkingen van deze visie in integrale gebiedsagenda's met toetsbare criteria, Uitwerken van de drie thema’s zoals opgenomen in de Omgevingsvisie Hilversum 2040: duurzaam, actief en meedoen. Ontwikkelen van de omgevingsmonitor en het opzetten van een toetsingskader en daarmee de informatiepositie van het bestuur en de inwoners versterken door beschikbaarheid via “Open Hilversum”. Implementeren van het regionaal ondertekende convenant toekomstbestendige nieuwbouw (vanuit de MRA) en borgen in de omgevingsplannen voor ruimtelijke ontwikkelingen. Verdere stappen in de ontwikkeling van de grote (perspectief)gebieden zoals Circusterrein, Sportpark, Arenapark. Werken aan gebiedsagenda Media Park en gebiedsagenda Hilversum Zuidwest. Doorontwikkeling Omgevingstafel

Reguliere activiteiten • • • • • • •

Jaarlijks actualiseren van het Meerjarenperspectief Gebiedsontwikkelingen. Uitvoering geven aan de grotere gebiedsontwikkelingen, zoals Stationsgebied en ontwikkellocaties in 1221. Werken aan het omgevingsplan Hilversum. Verder tot uitvoer brengen van de gebiedsontwikkeling Crailo (‘samenwerkingsproject’) in samenwerking met de gemeenten Laren en Gooise Meren. Faciliteren van initiatieven van eigenaren, corporaties, of gebruikers die in Hilversum willen ontwikkelen: bijvoorbeeld, Olivier van Noortstraat, Zonnestraal en andere private initiatieven. Uitvoering geven aan de Nota Kostenverhaal om gemeentelijke kosten bij ruimtelijke ontwikkelingen in rekening te kunnen brengen bij de initiatiefnemer Voortzetten van de lobby bij regio, provincies, MRA (‘bereikbare steden) en Rijk waarin bestaande Hilversumse plannen (de perspectiefgebieden) worden ingebracht voor (co-) financiering, subsidie door één van deze netwerkpartners en/of het realiseren van gezamenlijke doelen.

PROGRAMMABEGROTING 2026 GEMEENTE HILVERSUM | 15

1.1.2 Wonen en bouwen Samen met marktpartijen en woningcorporaties werken we aan mooi en betaalbaar wonen. We bouwen voor doorstroming. In de Woonvisie is vastgesteld dat we 33% sociale huur, 50% middelduur en 17% duur willen bouwen. De huidige markt laat zien dat 50% middelduur moeilijk te realiseren is. Desondanks blijven we ons hiervoor inspannen. We kiezen een zakelijke opstelling richting de vele private initiatieven. We blijven de wooncrisis bestrijden. De woonvisie is de basis van de uitvoering van plannen en activiteiten. Speerpunten • • • • • • •

Realiseren van 3000 nieuwe woningen tot het jaar 2030. Van deze woningen zal 33% als sociale woningbouw worden gebouwd en 50% als middeldure woningen, waarvan de helft in het middenhuursegment valt. Faciliteren van woningbouwmogelijkheden binnen projecten door transformatie en flexwonen, passend bij de kansen in de wijken ten behoeve van doorstroming voor jongeren/specifieke doelgroepen (bijvoorbeeld het Circusterrein). Uitvoeren van de prestatieafspraken 2023 tot en met 2027 met woningcorporaties en huurders. Uitwerking van de woonzorgvisie in een uitvoeringsprogramma wonen en zorg. Uitvoering van de woonagenda voor de Hilversumse Meent. Uitvoering geven aan de regionale pilot doorstroming. Met daarbij inzet van tegemoetkoming in huurprijs, verhuisbijdrage en extra inzet wooncoaches. Om hiermee passend wonen voor ouderen te faciliteren. Starten met het opstellen van een volkshuisvestingsprogramma.

Reguliere activiteiten • • • • • • •

Een goede en actuele monitoring van de ontwikkelingen van de woningvoorraad. Versterken van de informatiepositie van het bestuur, samenwerkingspartners en inwoners door verdere ontwikkeling van de woningbouwmonitor op het open data platform 'Open Hilversum' en de woonmonitor. Taskforce betaalbare woningbouw. In samenwerking met woningcorporaties blijven zorgen voor voldoende sociale huurwoningen in het woningbouwprogramma. Inspelen op landelijke ontwikkelingen en wet- en regelgeving ten aanzien van wonen en het woonbeleid, waaronder de Wet regie Volkshuisvesting. Ruimte bieden aan nieuwe woon- en verblijfsvormen voor starters, internationale kenniswerkers, studenten, ouderen en beschermd wonen. Toezicht houden op bouwen en wonen. Behandelen van aanvragen omgevingsvergunningen

1.1.3 Begraafplaatsen en crematorium De verbonden partij Uitvaartstichting Hilversum exploiteert alle gemeentelijke begraafplaatsen en het crematorium in Hilversum. De gemeente stuurt op een hoog kwaliteitsniveau van het begraven en cremeren, het betaalbaar houden van de begraaf- en crematietarieven en het behoud van de monumentale uitstraling van de begraafplaatsen, waaronder de Joodse Begraafplaats. Sturingsmogelijkheden heeft de gemeente via de begroting, tarievenlijst en jaarrekening van de Uitvaartstichting en de benoeming van de voorzitter van de Raad van Toezicht. Speerpunten •

N.v.t.

Reguliere activiteiten •

Onderhouden van de gebouwen op de begraafplaatsen volgens de meerjarenonderhoudsplanning.

PROGRAMMABEGROTING 2026 GEMEENTE HILVERSUM | 16

Levendige stad Opgave van de stad

Een levendig en divers Hilversum maakt de stad aantrekkelijk. Een hoge kwaliteit van de culturele en sportieve voorzieningen, het cultureel erfgoed en de evenementen zorgen voor een aantrekkelijk leef- en vestigingsklimaat. We streven naar een ruim en divers cultureel aanbod zodat er voor ieder wat wils is en cultuurdeelname van de Hilversummers stijgt en de aantrekkelijkheid voor de regio toeneemt. Toekomstbestendige lokale media en een moderne bibliotheek sluiten aan bij het profiel Hilversum Mediastad.

Indicatoren Referentiewaarde 2022 2023 2024 020 Percentage niet-sporters in de 40,9 38,0 gemeente

Naam indicator

Streefwaarde 2025 2026 < 40 < 40

Bron

Wettelijk

RIVM Wettelijk

Bezoekersaantallen van de 403.828 488.284 502.14 grotere culturele instellingen 2 (o.a. Museum, Vorstin, Filmtheater, en Bibliotheek )

+10% (2026 t.o.v. 2022)

+10% Jaarverslagen Niet (2026 culturele wettelijk t.o.v. instellingen 2022)

Percentage inwoners dat bekend is met het culturele aanbod

77,0

76,0

82,5

> 80,0 (2026)

> 80,0 (2026)

Gemeente Niet Hilversum wettelijk

Percentage inwoners dat tevreden is over de culturele voorzieningen

51,0

52,0

51,0

> 60,0

> 60,0

Hilversum Niet Monitor wettelijk

Percentage inwoners dat tevreden is over de sportvoorzieningen en/sportmogelijkheden

59,0

62,0

58,0

> 65,0

59,0

Hilversum Niet Monitor wettelijk

Percentage inwoners dat vindt dat er voldoende mogelijkheden zijn voor sport en recreatie Percentage scholen dat meedoet aan cultuureducatie via Proloog

65,0

69,0

65,0

>70,0

66,0

Hilversum Niet Monitor wettelijk

43,0

> 75%(2026)

75% (2026)

Gemeente Niet Hilversum wettelijk

45,0

Sportbeleid en activering We stimuleren inwoners om gezond en vitaal te zijn en te blijven. Het is daarvoor belangrijk dat er voor alle inwoners voldoende toegang tot laagdrempelige sportvoorzieningen is. We zetten ons in voor alle Hilversummers door het faciliteren van vitale sportverenigingen, buurtsport en beweegprogramma’s, waar nodig richten we ons op specifieke doelgroepen. Sportevenementen brengen levendigheid en dragen bij aan een aantrekkelijk leef- en vestigingsklimaat. De openbare ruimte vervult een grote rol in het mogelijk maken van spelen, bewegen en ontmoeten. Een beweegvriendelijke openbare ruimte is dan ook een belangrijke ambitie die we willen realiseren.

PROGRAMMABEGROTING 2026 GEMEENTE HILVERSUM | 17

Speerpunten •

•

• • •

Uitvoering geven aan de Sport- en Beweegnota Hilversum 2024-2030 met de missie 'Hilversummers een leven lang actief en vitaal’ en het Sportakkoord II samen met betrokken partners. Bij de uitvoering wordt ingezet op de vijf ambities: Inclusie en diversiteit, Sociaal veilige sport, Vitale sportaanbieders, Vaardig in beweging, Ruimte voor sport en bewegen. Inzetten van buurtsportcoaches via de Brede Regeling Combinatiefuncties in Hilversum. Het doel is om, in samenwerking met diverse maatschappelijke organisaties, de inwoners actief en gezond te houden. De buurtsportcoaches organiseren en ondersteunen activiteiten om Hilversummers in beweging te brengen en te houden, en om hun vitaliteit te bevorderen. Uitvoering geven aan het Gezond Actief Leven Akkoord (GALA) door een integrale invulling van de Brede Regeling Combinatiefuncties (BRC) en Sportakkoord II. Uitvoering geven aan de in de visie openbare ruimte opgenomen beleidsdoelen voor spelen, bewegen en ontmoeten voor de inrichting en beheer van de openbare ruimte Verder brengen van de ontwikkeling van sport en bewegen op het Sportpark

Reguliere activiteiten • • • •

Actief ondersteunen van sportverenigingen bij het verbeteren van de organisatiekracht en het realiseren van een veilig sportklimaat. Vanuit de één loket gedachte in samenwerking met NOC*NSF, sportbonden en de Lokaal Adviseur Sport. Verder ontwikkelen van het sportnetwerk. Bijvoorbeeld door de organisatie van Sportontmoeting Hilversum en het Sportoverleg met besturen van grote sportverenigingen. Ondersteunen en laten organiseren van kleine, middelgrote en grote sportevenementen, zoals de Hilversum City Run en het NK Atletiek Meerkamp U18/U20 en senioren 2026. Digitaal sport- en beweegplatform

Sportaccommodaties Binnen- en buitensportaccommodaties dienen goed onderhouden en in voldoende mate aanwezig te zijn. In december 2024 heeft de raad het geactualiseerde meerjaren onderhoudsplannen 2024-2033 (MOP) vastgesteld voor het gemeentelijke vastgoed en de sportaccommodaties. Het onderhoud van de binnen- en buitensportaccommodaties uitgevoerd wordt jaarlijks overeenkomstig dit meerjaren onderhoudsplan uitgevoerd. Bij de binnen- en buitensportaccommodaties waarvoor de gemeente verantwoordelijk is, stemmen we het beheer en onderhoud af met de sportverenigingen. Voor niet-gemeentelijke sportaccommodaties kunnen sportverenigingen zich aansluiten bij de Stichting Sportinvesteringsfonds Hilversum. De gemeente staat voor de stichting garant. Verder heeft de raad op 2 april 2025 ingestemd met het voorstel 'Toekomstbestendig Sportpark Loosdrecht – herinrichting en multifunctioneel gebruik'. Het krediet voor de herinrichting van het Sportpark Loosdrecht is bestemd voor de sloop van het verenigingsgebouw van OSO, de verplaatsing van de beachvolleybalvelden en de herpositionering van de entree naar BZC. Op de vrijgekomen ruimte worden twee kunstgrasvelden aangelegd, met daartussen ruimte voor een cricketpitch.

Deze oplossing creëert binnen het bestaande sportcomplex een extra speelveld en biedt de Hilversumse Cricketclub (HCC) een permanent cricketveld, zonder dat de veldinrichting conflicteert met het voetbalgebruik. De werkzaamheden starten in 2025 en worden in 2026 voltooid. Op 17 september 2025 is het programma van eisen voor het sportcomplex op het Arenapark door de gemeenteraad vastgesteld. Daarbij is opgenomen om de stichtingskosten te betrekken bij de besluitvorming Programmabegroting 2026 en het nadelige exploitatiesaldo te betrekken bij de analyse structurele effecten op latere jaren. Voor het sportcomplex start eind 2025 de aanbesteding van de architect voor de ontwerpfase, om te komen tot een voorlopig ontwerp en definitief ontwerp. Vanaf 2027 start de aanbesteding van de aannemer. De planning is start bouw eind 2027 en oplevering eind 2030. Dit is onder voorbehoud van diverse planologische procedures, vergunningen en dergelijke Speerpunten • •

Ondersteunen van nieuwe initiatieven voor bewegen in de openbare ruimte. Stimuleren van samenwerking en het multifunctioneel gebruik van geplande sportfaciliteiten op Sportpark Loosdrecht. Op 2 april 2025 heeft de raad ingestemd met het voorstel ‘Toekomst Sportpark Loosdrecht – herinrichting en Multifunctioneel gebruik’. De herinrichting van het sportpark start in 2025 en wordt afgerond in 2026

PROGRAMMABEGROTING 2026 GEMEENTE HILVERSUM | 18

Reguliere activiteiten • • •

Optimaal benutten van de beschikbare sportfaciliteiten, met als doel een grotere betrokkenheid bij sportactiviteiten voor een breder publiek. Het onderhouden van de binnen- en buitensportaccommodaties overeenkomstig het in 2024 door de raad vastgestelde Actualisatie meerjaren onderhoudsplannen 2024-2033 voor het gemeentelijke vastgoed en de sportaccommodaties”; Het voeren van een regulier overleg met de exploitant van de Hilversumse binnensportaccommodaties.

Culturele activiteiten, instellingen en educatie Culturele activiteiten zijn gericht op het vergroten van de levendigheid en het versterken van de economische identiteit van Hilversum als stad van media, muziek en architectuur. In het in 2023 vastgestelde cultuurbeleid Momentum wordt ingezet op de pijlers muziek en podiumkunsten, Media en Film, Architectuur en beeldende kunst en Cultuureducatie en -participatie. De gemeente biedt cultuur aan alle Hilversummers en in alle wijken. Waarbij de activiteiten in het centrum gericht zijn op beleving en de activiteiten in de wijken gericht zijn op meedoen. Culturele instellingen op professioneel en amateurniveau zijn essentieel voor culturele activiteiten. We stimuleren en faciliteren culturele instellingen, initiatieven, verenigingen en activiteiten om kwaliteit van het aanbod te verhogen, nieuw aanbod te realiseren en in te spelen op de vraag van inwoners. Zo dragen we bij aan het creëren van een aantrekkelijk leef- en vestigingsklimaat. In het nieuwe Cultuurbeleid zijn ambities geformuleerd om kunst en cultuur nog beter zichtbaar te maken en nog meer Hilversummers te laten genieten van het diverse culturele aanbod. We willen met cultuur naast het stimuleren van participatie en sociale cohesie, ook de economische waarde van cultuur en de culturele infrastructuur versterken.

Door samenwerking te stimuleren verstevigt niet alleen de sector, maar ook het culturele product. Speerpunten • • • • • • • •

We stimuleren instellingen en initiatieven bij het verbreden van het aanbod, innovatie en ontwikkeling, onder andere in de wijken. We versterken cultuureducatie en mediawijsheid door samenwerking met scholen en culturele instellingen bijvoorbeeld Beeld en Geluid, mede met behulp van cultuureducatie coördinatiepunt Proloog. Herinrichten/versterken rol cultuurcoaches binnen het aanbod vrije tijd/cultuur vrije tijd waarbij aansluiting wordt gevonden bij de nieuwe periode van de brede SPUK-regeling (onderdeel van de BRC: brede regeling combinatiefunctionarissen). We stellen beleid voor beeldende kunst op waarin opgenomen zijn een percentageregeling en een collectieplan voor de historische collectie en de buitencollectie en nieuwe vormen van poëzie en gedichten in de openbare ruimte. Met als doel het verder toegankelijk maken en ontsluiten van collectie Hilversum. We geven uitvoering aan verschillende beeldende kunstprojecten en werken hierbij samen met ruimtelijke omgeving en stedenbouwkundige projecten. We onderzoeken welke mogelijkheden er zijn theater terug te brengen in Gooiland. We organiseren een cultuursymposium waar onder andere wordt teruggeblikt op de uitvoering van het cultuurbeleid Momentum en wordt gekeken naar de toekomst. Ter verbetering van de toegankelijkheid worden de subsidieregels en het interne subsidieproces aangepast.

Reguliere activiteiten • • •

We ondersteunen de culturele infrastructuur door het verlenen van meerjaren- en programmasubsidies aan professionele instellingen en amateurkunstverenigingen. We voeren regelmatig voortgangsgesprekken waarbij ontwikkelingen op gebied van financiën, organisatie, visie en beleid aan de orde komen. We faciliteren evenementen onder andere door het verstrekken van subsidies. We faciliteren o.a. de stadsdichter en de beiaardier.

Musea De gemeente heeft een initiërende en faciliterende rol in het verbinden van media en cultuur in de stad, passend bij de identiteit van Hilversum als Mediastad. Het omvormen van de Kerkbrink tot Mediaplein zorgt voor een levendiger plein in het centrum van de stad. Met het streekarchief en de regionale fusie wordt gebouwd aan een toekomstgerichte organisatie.

PROGRAMMABEGROTING 2026 GEMEENTE HILVERSUM | 19

Speerpunten N.v.t. Reguliere activiteiten •

Ondersteunen van Museum Hilversum ter bevordering van het mediacultuurprofiel door middel van fotografie en verbinding met andere instellingen, zoals Beeld & Geluid, de bibliotheek en de Zilveren Camera

Cultureel erfgoed Cultureel erfgoed is een leefomgevingskwaliteit en heeft een verbindende kracht vanuit ruimtelijk, sociaal en maatschappelijk perspectief: het levert een bijdrage aan een vitale, duurzame en actieve stad. Bijzonder aan Hilversum is de unieke identiteit als tuinstad met een daarbij passende dichtheid aan erfgoed. De monumentenstad in het groen, heeft ruim 1.100 monumenten en drie rijksbeschermde stadsgezichten. Cultureel erfgoed beslaat een breed veld, zoals archeologie en aardkunde, cultuurhistorie en verhalen, architectuur en stedenbouw, cultuurlandschap, groen, water en openbare ruimte. Cultureel Erfgoed richt zich op behoud en bescherming van het erfgoed voor huidige en toekomstige generaties, erfgoed benutten en het versterken van de zichtbaarheid en beleving van duurzaam en functionerend erfgoed, en erfgoed inzetten als basis voor ruimtelijke kwaliteit en leefbaarheid. Deze visie vraagt om een actualisering van ons beleidskader zodat we ons erfgoed nu en in de toekomst nog beter kunnen inzetten voor behoud, versterking en ontwikkeling van Hilversum. De gemeente heeft daarin een regierol. We trekken daarbij ook samen met de eigenaren van monumenten op. Toekomstbestendig betekent ook dat er ruimte is voor transformatie van monumenten met passend gebruik en behoud van de monumentale waarden en het karakter van de monumenten.

Het doel hierbij is dat cultureel erfgoed zichtbaar en beleefbaar blijft, een verbindende kracht heeft en actief onderdeel is van een veranderende leefomgeving. In 2024 is de Omgevingsvisie Hilversum 2024 vastgesteld, waarin wordt aangegeven dat integraal gewerkt wordt vanuit de cultuurhistorische basis Speerpunten • • • • • • •

Gebruiken van de cultuurhistorische basiswaarde van Hilversum in lijn met de Omgevingsvisie. Implementeren en borgen cultuurhistorie (Erfgoedverhalen van Hilversum) in proces, (wettelijke) instrumenten, plannen en uitwerkingsplannen die onze leefomgeving betreffen. Vaststellen uitvoeringsprogramma Erfgoedverhalen van Hilversum. Restaureren en toegankelijk, zichtbaar en beleefbaar maken van het cultureel erfgoed. Ondersteuning bieden bij de uitwerking van het masterplan Zonnestraal. Fase 2 van de Routekaart Religieus Erfgoed afronden. De mogelijkheden tot verduurzamen van monumenten, met behoud van het karakter van deze monumenten, onder de publieke aandacht brengen

Reguliere activiteiten • • • •

Behouden en versterken cultuurhistorische kwaliteiten van Hilversum. Cultuurhistorie als omgevingskwaliteit inzetten bij behoud, versterking en ontwikkeling van Hilversum. Toegankelijk, zichtbaar en beleefbaar maken van het cultureel erfgoed in Hilversum. Adviseren van eigenaren over restaureren, wijzigen en verduurzamen van monumenten en beschermde stadsgezichten. Adviseren op het gebied van VTH (Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving).

Lokale media en bibliotheek Lokale media en de bibliotheek zijn voor de Mediastad van groot belang. De gemeente ondersteunt daarom de bibliotheek en innovatie van de lokale media.

PROGRAMMABEGROTING 2026 GEMEENTE HILVERSUM | 20

Speerpunten • • • •

Realisatie van vernieuwing van de huisvesting en verbreding van de bibliotheekfunctie. Samenwerking aangaan met toekomstige partners op het gebied van (bijvoorbeeld) lokale media, mediaopleidingen, duurzaamheid, cultuureducatie, beeldende kunst en cultuurhistorie. Een nieuwe bibliotheekwet wordt naar verwachting per 1 januari 2026 geïntroduceerd. We stellen binnen de regelgeving van de rijksoverheid desgewenst nieuw op aangepast beleid op. We faciliteren het fonds lokale media.

Reguliere activiteiten • • • •

Ondersteunen van de bibliotheek ten behoeve van een aansprekend aanbod voor alle inwoners. Subsidiëren van de bibliotheek, die invulling geeft aan de vijf kernfuncties: Kennis en informatie ter beschikking stellen, ontwikkeling en educatie bieden, lezen bevorderen en het laten kennismaken met literatuur, ontmoeting en debat organiseren, kennis laten maken met kunst en cultuur. Ondersteunen van nieuwe initiatieven van lokale media & journalistiek. Bevorderen van taalontwikkeling en het tegengaan van laaggeletterdheid.

PROGRAMMABEGROTING 2026 GEMEENTE HILVERSUM | 21

Bereikbare stad Opgave van de stad

Hilversum is een populaire stad om te wonen, werken en recreëren, en trekt als regiogemeente veel bezoekers. Deze populariteit onderstreept het belang van een goede bereikbaarheid, vooral in het levendige centrum. De stad ontvangt dagelijks tal van bezoekers die komen werken, winkelen of van de stad genieten, terwijl bedrijven hun goederen door Hilversum vervoeren. Hoewel onze infrastructuur veel aankan, wordt het steeds duidelijker dat we de grenzen van de capaciteit bereiken. Met de verwachte groei van Hilversum kijken we vooruit en zetten we ons in om de bereikbaarheid te waarborgen, de mobiliteit te verduurzamen en de verkeersveiligheid voor iedereen, inclusief fietsers en voetgangers, te blijven garanderen. Indicatoren Naam indicator Aantal geregistreerde verkeersongevallen, per 1.000 inwoners

Referentiewaarde 2022 2023 2024 5,1 4,7 5,3

Streefwaarde Bron Wettelijk 2025 2026 < ≤ Water, Niet voorgaand voorgaand Verkeer en wettelijk jaar jaar Leefomgeving

Aantal openbare laadpalen die in samenwerking met MRA-E zijn geplaatst

nb

nb

202

242

290

MRA-E

Niet wettelijk

Aantal verkeersslachtoffers, per 1.000 inwoners

0,7

0,7

1,1

< ≤ Water, voorgaand voorgaand Verkeer en jaar jaar Leefomgeving

Niet wettelijk

Fiets - Percentage inwoners dat tevreden is over infrastructuur voor fiets

74,0

75,0

75,0

80

80

Hilversum Monitor

Niet wettelijk

Fiets - Percentage inwoners dat wekelijks of vaker gebruik maakt van (elektrische) fiets

61,0

65,0

64,0

69

69

Hilversum Monitor

Niet wettelijk

Fiets - Waardering van de bereikbaarheid van het centrum per fiets

8,4

8,3

8,3

8,5

8,5

Hilversum Monitor

Niet wettelijk

Percentage achterstallig onderhoud op wegen

20,0

22,0

22,0

19

17

Gemeente Hilversum

Niet wettelijk

Percentage inwoners dat tevreden is over verplaatsing met auto

27,0

30,0

27,0

40

40

Hilversum Monitor

Niet wettelijk

Waardering van de bereikbaarheid van het centrum per auto

5,5

5,4

5,2

6

6

Hilversum Monitor

Niet wettelijk

PROGRAMMABEGROTING 2026 GEMEENTE HILVERSUM | 22

Verkeer en vervoer We willen de komende jaren stappen zetten om de verkeersveiligheid en doorstroming van alle vormen van verkeer te verbeteren en de mobiliteit te verduurzamen. In het vastgestelde Uitvoeringsprogramma Mobiliteit 2040 van de Mobiliteitsvisie 2040 wordt hiervoor een groot aantal concrete acties en maatregelen benoemd. Deze zijn gericht op zowel voetgangers en fietsers als, gebruikers van deelvervoer, OV-reizigers en automobilisten. Onze inspanningen voor fietsers vanuit dit Uitvoeringsprogramma Mobiliteit 2040 bundelen we samen met onze inzet voor het vergroten van de verkeersveiligheid en de realisatie van doorfietsroutes en Priowegen. Asociaal gedrag in het verkeer wordt aangepakt, onder andere door een jaarlijkse campagne, en deelmobiliteit wordt bevorderd én gereguleerd door hiervoor beleid vast te stellen. Speerpunten •

•

Realiseren van het uitvoeringsprogramma, dat voor 2026 maatregelen omvat, zoals:  Start van de uitvoering van de autoluwe binnenstad en invoering van 30 km/u-zones op de centrumring op basis van in 2025 uitgevoerd onderzoek, waarmee bijgedragen wordt aan een verkeersveiliger en leefbaarder centrum.  Het uitbreiden en verbeteren van fietsparkeervoorzieningen op basis van in 2025 uitgevoerd onderzoek naar de kansen en mogelijkheden. De focus ligt daarbij in eerste instantie op het centrum waar, met realisatie van inpandige fietsparkeervoorzieningen Actualiseren Handboeken beheer en inrichting Hilversum Buiten.

Reguliere activiteiten • • • • • • • • • • •

Het verbeteren van de verkeersveiligheid en het stimuleren van lopen en fietsen door realisatie vanuit o.a. samenwerkingsconvenanten met scholen en sportparken Het uitvoeren van verkeerscampagnes, uitrol doorfietsroutes De uitvoer van de aanpak Priowegen Het verbeteren van fietsroutes. Het stimuleren van OV-gebruik doormiddel van het project ‘67+ gratis met de bus’. Het afronden van onderzoek naar de mogelijkheden van mobiliteitshubs en het bepalen van vervolgstappen. Het stimuleren van deelvervoer op basis van in 2025 ontwikkeld beleid en uitvoeringsplan. Het stimuleren van elektrisch vervoer door het uitbreiden van het aantal laadpalen en het faciliteren van kabelgoottegels. Het stimuleren van mobiliteitsmanagement bij bedrijven op basis van een in 2025 opgestelde aanpak, waarmee bijgedragen wordt aan minder drukte tijdens de spits en meer duurzamere mobiliteit. Ontwerpen en vaststellen van verplichte verkeersbesluiten voor bijvoorbeeld de snelheid op wegen, voorrang op kruispunten en de reservering van een gehandicaptenparkeerplaats.

Beheren en onderhouden van de verkeersinfrastructuur, waaronder:  Beheren van verkeersregelinstallaties (VRI’s) en vervangen van bestaande naar intelligente VRI’s (iVRI's) bij het einde van de levensduur of als een project eerder om vervanging vraagt;  Onderhouden van de openbare verlichting en deze gefaseerd vervangen door LED-verlichting;  Gefaseerd vervangen door geluid reducerend asfalt (Zie actieplan Geluid);  Beheren en zo nodig vervangen van objecten ten behoeve van verkeersmaatregelen (verkeersborden, bewegwijzering en straatmeubilair ten behoeve van verkeersregulering);  Beheren en zo nodig vervangen van wegen (verhardingen);  Beheren en zo nodig vervangen van de civieltechnische kunstwerken (bruggen en tunnels);  Inhalen van het achterstallig onderhoud van wegen en stoepen;  Uitvoeren van de gladheidsbestrijding;  Uitvoeren van de straatreiniging.

Parkeren Ons parkeerbeleid draagt bij aan de bereikbaarheid en leefbaarheid van het centrum, werklocaties en woonwijken. Hiervoor hebben we gereguleerd parkeren ingevoerd tot en met de buitenring. Hiermee sturen we op een efficiënt gebruik van de beschikbare parkeerplaatsen in onze parkeergarages en op straat. We handhaven gericht op het tegengaan van parkeeroverlast, onder andere vlak buiten het gereguleerd gebied. We gaan de uitbreiding van het betaald parkeergebied evalueren. Op basis van die evaluatie gaan we in ons beleid bijsturen waar dat nodig is.

PROGRAMMABEGROTING 2026 GEMEENTE HILVERSUM | 23

Speerpunten • • • •

We evalueren de invoering van het betaald parkeren. In 2026 leveren we een procesevaluatie op van de invoering. Het aanbesteden en vervangen van het Parkeerroute Informatiesysteem (PRIS) waarbij we het aantal verwijzingsborden op straat optimaliseren. We gaan onduidelijke parkeersituaties op straat verduidelijken doormiddel van bebording, belijning of infrastructurele maatregelen. Stimuleren van het data gedreven werken met behulp van het verder ontwikkelen van het informatie dashboard parkeren.

Reguliere activiteiten • • • • • •

We monitoren de werking van gereguleerd parkeren in het centrum, werklocaties en de woonwijken. We sturen bij op onbedoelde effecten waar dat nodig is. We gaan overlast tegen door efficiënte en digitale handhaving via de scanauto, aangevuld met handhavers op straat. Het beheren en onderhouden van de parkeervoorzieningen op straat en in de gemeentelijke parkeergarages. Uitvoeren van de jaarlijkse gemeentebrede parkeertelling. Begeleiden en monitoren van de werkzaamheden van de Coöperatie ParkeerService, waaronder handhaving, het verstrekken van parkeervergunningen, het dagelijkse beheer van de twee parkeergarages, en het beantwoorden van vragen van bewoners over de geleverde diensten. Parkeeradvies geven op omgevingsvergunningen en gebiedsontwikkelingen op basis van parkeernormen.