Bijlage 1 Jaarstukken 2025 (incl controleverklaring)
Tekst van het document
Financiering; Het bedrag aan aflossingen op langlopende leningen is gelijk aan het bedrag zoals begroot voor 2025, € 8,5 miljoen. 4. Het saldo van de uitgaven aan investeringen valt € 16 miljoen hoger uit dan geraamd. Het hoger uitvallen van de investeringen wordt onder andere veroorzaakt door a) een hogere realisatie van de het investeringsprogramma (de realisatiekracht is verbeterd) b) de aankoop van de Emmastraat 2 voor een bedrag van € 2,1 miljoen c) het ophogen van het revolverende fonds t.b.v. duurzaamheid met € 1 miljoen. Dit fonds wordt beheerd door Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten (SVn). d) het ophogen van het revolverende Restauratiefonds fonds met € 0,8 miljoen. 5. In de begroting 2025 is uitgegaan van een financieringstekort van € 17 miljoen. Het financieringstekort wordt gedekt met het aantrekken van kortlopende en/of langlopende leningen. Het werkelijk financieringstekort in 2025 is uitgekomen op een bedrag van € 19,9 miljoen en is daarmee € 2,9 miljoen hoger dan geraamd. Voor het inschatten van hoeveel geld we nodig hebben voor investeringen doen we een aanname. Voor 2025 hadden we gedacht dat dit € 30 miljoen zou zijn. In werkelijkheid was het bedrag € 46 miljoen.
Dit verschil komt voornamelijk doordat de realisatiekracht van het investeringsprogramma is verbeterd en deels doordat de raad in 2025 beslissingen heeft genomen die we eerst niet hadden meegerekend. Een voorbeeld daarvan is de aankoop van de Emmastraat.
JAARSTUKKEN 2025 GEMEENTE HILVERSUM | 149 Bedragen x € 1.000 Omschrijving | Beginstand | Eindstand | Mutatie | Toelichting 1-1-2025 | 31-12-2025 | in 2025 Rekening Courant BNG Bank | 19,7 | 8,4 | -11,3 | 1 Langlopende leningen | 183,7 | 190,2 | 6,5 | 2 Kasgeldleningen | 0,0 | 25,0 | 25,0 | 3 Schatkistbankieren | -0,1 | -0,4 | -0,3 | 4 Totalen | 203,3 | 223,2 | 19,9 Totaal schulden per eind 2025 | - is vordering/ + is tekort 1. | De schuld in rekening courant bij de BNG Bank is eind 2025 € 11,3 miljoen lager dan begin 2025; 2. | Gedurende het jaar 2025 is er een bedrag van € 8,5 miljoen afgelost op langlopende leningen en is er één nieuwe langlopende lening van € 15 miljoen aangetrokken; 3. | Om te voorkomen dat onze kredietfaciliteit bij de BNG Bank zou worden overschreden is er in december 2025 een kasgeldlening van € 25 miljoen aangetrokken; 4. | Begin 2025 stond er een klein bedrag van € 0,1 miljoen gestald op de rekening bij het Ministerie van Financiën. Eind 2025 staat er nog een bedrag van € 0,4 miljoen gestald bij het Ministerie van Financiën. 3.4.4 Renterisico's, kasgeldlimiet en renterisiconorm Bij het beheren van de risico's met geldzaken van de gemeente maken we een verschil tussen geld dat we voor een korte tijd lenen (minder dan een jaar) en geld dat we voor een langere tijd lenen (langer dan een jaar).
Renterisico's op korte financiering (kasgeldlimiet) De kasgeldlimiet is een grens voor hoeveel kortlopende schulden een gemeente mag hebben. Deze grens is 8,5% van het totale bedrag dat de gemeente in haar begroting heeft staan. Dit is om te voorkomen dat de gemeente te veel geld leent voor een korte tijd. Voor 2025 is de kasgeldlimiet 8,5% van € 387,6 miljoen. Dat is € 32,9 miljoen. In 2025 laat de korte schuldpositie het volgende ontwikkeling zien, gebaseerd op de inkomsten en uitgaven van de exploitatie, de gemaakte investeringen, de uitvoering van de grondexploitaties en de kasstromen van leningen (zoals rente, aflossingen van oude leningen en het afsluiten van een nieuwe lening). Figuur 4.1 Verloop kortlopende middelen 2025 (bedragen maal € 1 waarbij een - bedrag een schuld is en een + een vordering) 149 JAARSTUKKEN 2025 GEMEENTE HILVERSUM | 150 Het totaal aan kortlopende middelen (groen) bestaat uit de optelling van: 1. | de schuld/vordering in Rekening Courant bij de BNG Bank (blauw); 2. | de lopende kasgeldleningen (oranje) De eerste kasgeldlening van € 15 miljoen liep van februari tot mei. De tweede kasgeldlening van € 25 miljoen is in december 2025 afgesloten. Beide kasgeldleningen zijn aangetrokken ter voorkoming van een overschrijding van onze kredietlimiet bij de BNG Bank. 3. | middelen aangehouden bij 's-rijks schatkist (zwart).
De rode lijn op - € 20 miljoen laat zien wat onze maximale limiet is bij de BNG Bank. De onderste blauwe lijn op - € 32,9 miljoen geeft de wettelijke grens aan voor kortlopende leningen, de kasgeldlimiet. Gedurende het jaar verandert de hoogte van de kortlopende schulden steeds. Dit komt vooral doordat de inkomsten en uitgaven niet altijd tegelijk plaatsvinden. De meeste inkomsten uit woonlasten komen binnen tussen maart en juni. In juli wordt de jaarlijkse declaratie bij het BTW-compensatiefonds ontvangen. In maart ontving Hilversum van het Rijk een voorschot van 14 miljoen euro om de kosten voor de opvang van Oekraïners te kunnen betalen. De uitgaven zijn ongeveer gelijk verdeeld over het jaar, maar in januari en december zijn de uitgaven hoger dan in andere maanden. In 2025 was er soms meer geld op onze rekening bij de BNG Bank dan we nodig hadden. Als het geld op onze rekening meer is dan € 2,0 miljoen, wordt het extra geld automatisch overgemaakt naar de Schatkist. Dit gebeurt volgens de regels van Schatkistbankieren. Als er te weinig geld is bij de BNG Bank, halen we geld, dat nog bij de schatkist van het ministerie van Financiën staat, terug naar de BNG Bank. Zo zorgen we dat het tekort bij de BNG Bank zo klein mogelijk blijft. Op 31 december 2025 is de kortlopende schuld in totaal € 33 miljoen.
Dit bedrag bestaat uit drie delen: € 8,4 miljoen schuld bij de BNG Bank, een kasgeldlening van € 25 miljoen en een tegoed van € 0,4 miljoen bij schatkistbankieren. We kijken naar de gemiddelde schuld per kwartaal om te controleren of we binnen de wettelijke kasgeldlimiet blijven. De gemiddelde kwartaalschuld berekenen we zo: we nemen de schuld aan het einde van de laatste dag van elke maand in het kwartaal en delen dat door drie. In de tabel hieronder is te zien dat de gemiddelde kwartaalschuld lager is dan de kasgeldlimiet. Dit betekent dat Hilversum in 2025 de kasgeldlimiet niet heeft overschreden. Vergelijking kortlopende schulden met de kasgeldlimiet Bedragen x € 1.000 Financieringsgemiddelde < 1 jaar vs. Kasgeldlimiet | 1e kwartaal | 2e kwartaal | 3e kwartaal | 4e kwartaal | Gem. Schuld < 1 jaar. Begrotingstotaal 1 januari 2025 | 387.619 | 387.619 | 387.619 | 387.619 Kasgeldlimiet 2025 (=8,5% begrotingstotaal) | a | 32.948 | 32.948 | 32.948 | 32.948 Gemiddelde kwartaalschuld < 1 jaar | b | 14.169 | 6.467 | -2.248 | 14.643 | 8.258 Overschrijding limiet (is +) Onderschrijding (is -) | c = b-a | -18.779 | -26.481 | -35.196 | -18.305 Financieringsgemiddelde 2025 | - is vordering/ + is tegoed In 2025 was er sprake van een gemiddelde kwartaalschuld van € 8,258 miljoen. In 2024 was er nog sprake van een gemiddeld kwartaaltegoed van € 16,275 miljoen.
Dit kwam omdat er in 2024 sprake was van een lange periode met grote overliquiditeit. Deze werd veroorzaakt door ontvangen voorschotten van het Rijk voor de bekostiging van de opvang van Oekraïners. In 2025 is de periode van overliquiditeit veel korter en met lagere bedragen geweest. Daardoor is er nu per saldo weer sprake van een gemiddelde kwartaalschuld van € 8,258 miljoen. 150 JAARSTUKKEN 2025 GEMEENTE HILVERSUM | 151 151 Langlopende financiering Langlopende leningen worden afgesloten als uit de verwachte inkomsten en uitgaven blijkt dat het maximale bedrag voor kortlopende schulden (de kasgeldlimiet) voor langere tijd zal worden overschreden. Renterisico betekent dat het kan gebeuren dat we nieuwe langlopende leningen moeten afsluiten tegen een hogere rente dan we hadden verwacht. Daardoor kunnen de lasten voor rente stijgen. Dit risico geldt voor langlopende leningen die we moeten herfinancieren. We proberen het risico te verkleinen door de aflossingen over een langere periode te spreiden. Er zijn regels die bepalen hoe groot het renterisico mag zijn, zowel voor langlopende als kortlopende leningen. We controleren het renterisico voor langlopende leningen met een norm, die gebaseerd is op 20% van het totaal van onze begroting. (de renterisiconorm) In 2025 is het renterisico heel laag, namelijk 2%.
Dat betekent dat het risico op hogere rentelasten van herfinanciering klein is. Bedragen x € 1.000 Renterisiconorm en renterisico's van de langlopende schuld 2025 t/m 2028 op basis van de werkelijke leningportefeuille per 31 december 2025 2025 1 Begrotingstotaal 1 januari 2025 387.619 2 Vastgesteld percentage (Wet Fido) 20% 3 Renterisiconorm (= 1 x 2) 77.524 4 Risico vaste schuld herfinanciering 8.503 5 Ruimte onder risiconorm (= 3 - 4) 69.021 6 Risico als percentage (= 4/1) 2% Renterisiconorm 2025 Het bedrag op regel 4 is het bedrag dat in 2025 is afgelost met betrekking tot de lening portefeuille zoals die bestaat per 1 januari 2025. 3.4.5 Profiel huidige leningenportefeuille Op 31 december 2025 hebben we 25 leningen met een totaalbedrag van € 190,2 miljoen. De rente die we betalen, ligt tussen de -0,24% en 4,19%. Hieronder ziet u twee figuren die laten zien hoe deze leningen verdeeld zijn, op basis van de looptijd en de rentepercentages. Figuur 5.1 Samenstelling leningportefeuille eind 2025 (bedragen maal € 1.000) Uit de grafieken hierboven zien we dat de meeste leningen die we hebben, een looptijd van 25 jaar hadden toen ze werden afgesloten. Ook hebben de meeste leningen een rente tussen -1% en 1%. Het aantal leningen met een rente hoger dan 4% wordt steeds kleiner. Dit komt omdat oude leningen met een hogere rente aflopen.
Deze worden vervangen door nieuwe leningen met een lagere rente dan 4%.
JAARSTUKKEN 2025 GEMEENTE HILVERSUM | 152 152 Het gemiddelde rentetarief van alle leningen op 31 december 2025 is 1,85%. Dit is berekend door de rentelasten in 2025 te delen door het gemiddelde bedrag van de leningen in 2025. Het gemiddelde rentetarief van 2025 is hoger dan het gemiddelde rentetarief van de langlopende leningen van 1,72% in 2024. De in 2025 afgesloten langlopende lening heeft een rentetarief van 2,76%. Dit is hoger is dan het gemiddelde rentetarief van 2024 waardoor het gemiddelde rentetarief van al onze langlopende leningen stijgt ten opzichte van 2024. 3.4.6 Rentelasten De rentelasten hangen af van de omvang van de schulden en van de rentetarieven. De rentetarieven voor korte schulden zijn erg gevoelig voor de rentebesluiten van de ECB (Europese Centrale Bank) Rekening courant Het rentetarief voor de rekening Courant bij de BNG is de 1-maands Euribor plus 0,15%. Figuur 6.1 Tarief rekening Courant BNG Bank 2025 Gedurende 2025 is de 1-maands Euribor gedaald van ongeveer 2,8% naar ongeveer 2,0%. We moeten rente betalen over het negatieve bedrag dat we bij de BNG Bank open hebben staan. In 2025 bedragen de rentelasten voor het gebruik van de kredietlimiet bij de BNG Bank afgerond € 124.000. De BNG Bank heeft in de jaren 2022 tot en met 2024 verkeerde rentetarieven gebruikt voor de berekening van de rentekosten.
De BNG Bank heeft Hilversum in 2025 gecompenseerd door een bedrag van € 64.000 terug te storten zodat de uiteindelijke rentelasten voor 2025 uitkomen op afgerond € 60.000. In 2025 is er naast het gebruik van een krediet van maximaal € 20 miljoen bij BNG Bank ook twee keer een kortlopende lening afgesloten. Kasgeldlening Geldgever Stortingsdatum Rentetarief Bedrag lening Rentelasten 2025 3 maanden Gemeente Zoetermeer 13 februari 2025 2,52% 15.000.000 93.821 6 maanden Gemeente Zoetermeer 9 december 2025 2,00% 25.000.000 30.555 Totaal rentelasten 124.376 Beide kasgeldleningen zijn afgesloten om te voorkomen dat de kredietlimiet van de BNG Bank van € 20 miljoen wordt overschreden. Hierdoor hoefde er geen extra rente van 2% betaald te worden. In mei 2025 is de lening van 15 miljoen euro terugbetaald. De lening van € 25 miljoen wordt op 9 juni 2026 terugbetaald.
JAARSTUKKEN 2025 GEMEENTE HILVERSUM | 153 Schatkistbankieren In 2025 was er soms meer geld beschikbaar dan nodig. Dit extra geld is volgens de wet Schatkistbankieren overgemaakt naar de schatkist van de overheid. Het geld dat bij de schatkist stond, leverde rente op. In 2025 lag deze rentevergoeding tussen de 2,9% en 1,9%. Het schatkistbankieren leverde een bedrag van afgerond € 103.000 aan rentebaten op in 2025. Langlopende leningen In 2025 is de volgende langlopende lening aangetrokken: Langlopende lening | Geldgever | Stortingsdatum | Rentetarief | Bedrag lening | Rentelasten 2025 30 jaar Fixe | Provincie Noord-Brabant | 9 januari 2025 | 2,76% | 15.000.000 | 435.279 In januari 2025 werd één langlopende lening afgesloten. Dit gebeurde om te voorkomen dat de kredietlimiet van de BNG Bank van € 20 miljoen wordt overschreden. Ook wilden we extra rentelasten van 2% voorkomen. Daarnaast werd verwacht dat de wettelijke kasgeldlimiet voor langere tijd zou worden overschreden. Deze twee redenen samen waren de reden om de langlopende lening aan te trekken. In de begroting was rekening gehouden met het afsluiten van langlopende leningen voor € 17 miljoen tegen een rente van 3,0%. De in 2025 afgesloten langlopende lening is € 15 miljoen tegen een rente van 2,76%. De langlopende schuld komt dan ook uit op een bedrag van € 190,2 miljoen.
Dat is € 2 miljoen lager dan verwacht in de begroting 2025. Hieronder staat een tabel met een overzicht van de rentelasten van deze langlopende leningen. Het totaalbedrag is € 3,454 miljoen. (€ 3,018 + € 0,436) Bedragen x € 1.000 Rentelasten (lasten financieringsfunctie) | Begroting | Gewijzigde | Realisatie | Verschil | Toelichting 2025 | begroting | 2025 2025 Rente gespecificeerd naar: - Rente van bestaande langlopende leningen per 1-1 van | 2.984 | 3.017 | 3.018 | 1 | 1 het jaar 2025 - Rente van nieuw aan te trekken langlopende leningen | 510 | 400 | 436 | 36 | 2 in 2025 - Rente van kortlopende financieringsmiddelen | 380 | 380 | 184 | -196 | 3 Totaal | 3.874 | 3.797 | 3.638 | -159 Rentelaten 2025 | - is voordeel / + is nadeel De begroting voor 2025 is aangepast bij de eindejaarsrapportage. 1. | De rentelasten voor de bestaande leningen zijn aangepast conform eindejaarsrapportage. 2. | Het nadeel van € 35.000 komt door een betaalde provisie. 3. | Het totaal van de rentelasten voor kortlopende financiering is € 184.000. Dit bestaat uit € 124.000 voor kasgeldleningen en € 60.000 voor het gebruik van de kredietlimiet bij de BNG Bank. Het voordeel van € 196.000 ontstaat omdat de rentetarieven lager waren dan verwacht. We hebben ook minder gebruikgemaakt van de kredietlimiet bij de BNG Bank, omdat we twee kasgeldleningen hebben gebruikt.
Daarnaast werden we in 2025 door de BNG Bank gecompenseerd voor een bedrag van € 64.000. Dit kwam doordat er in de jaren 2022 tot en met 2024 verkeerde rentetarieven waren toegepast door de BNG Bank. Rentetoerekening Het saldo van de rentelasten en rentebaten wordt doorberekend aan de programma’s met een vast percentage. Dit doorberekenen heeft geen invloed op het eindresultaat van de jaarrekening. 153 JAARSTUKKEN 2025 GEMEENTE HILVERSUM | 154 Rentetoerekening Het saldo van de rentelasten en rentebaten wordt doorberekend aan de programma’s met een vast percentage. Dit doorberekenen heeft geen invloed op het eindresultaat van de jaarrekening.
Bedragen x € 1.000 Rentetoerekening | A | B | C | D = C-B Begroting | Gewijzigde | Realisatie | Verschillen 2025 | Begroting | 2025 2025 a Externe rentelasten over korte en lange financiering | 3.874 | 3.797 | 3.638 | -159 b Externe rentebaten | -402 | -355 | -387 | -32 c = a + b | Totaal door te rekenen externe rente | 3.472 | 3.442 | 3.251 | -191 d1 | Rente die toegerekend moet worden aan grondexploitaties | -86 | 27 | 27 | 0 d2 | Rente projectfinanciering die aan betreffend taakveld moet | 0 | 0 | 0 | 0 worden toegerekend e = c + d1 | Saldo, door te rekenen externe rente | 3.386 | 3.469 | 3.278 | -191 + d2 f1 Rente eigen vermogen | 0 | 0 | 0 | 0 f2 Rente over voorzieningen (gewaardeerd op contante | 0 | 0 | 0 | 0 waarde) g = e + f1 | De aan taakvelden (programma's inclusief overhead) toe te | 3.386 | 3.469 | 3.278 | -191 + f2 rekenen rente h De werkelijk aan taakvelden toegerekende rente | -3.890 | -4.173 | -4.181 | -8 (renteomslag) i = g + h Renteresultaat op het taakveld treasury | -504 | -704 | -903 | -199 Rentetoerekening 2025 | - is voordeel / + is nadeel Volgens de richtlijn van het BBV is er geen rente gerekend over het eigen vermogen en de voorzieningen. Omslagrente Omslagrente begroting 2025 De rentelasten worden verdeeld op basis van het totaal aan bezittingen die horen bij de verschillende programma’s.
In de begroting van 2025 is het rentepercentage naar boven afgerond op 1,2%. Hierdoor zijn er meer rentelasten doorberekend aan de programma’s dan het bedrag dat was begroot voor rente die we betalen of ontvangen van buitenaf. Dit zorgt voor een positief renteresultaat van € 504.000 in de begroting van 2025, zoals te zien is bij regel 'i' in tabel 6.2. Omslagrente jaarrekening 2025 Het werkelijke bedrag aan rente dat aan taakvelden moet worden toegerekend, is € 4,181 miljoen. Dit is anders dan het geplande bedrag van € 3,890 miljoen, zoals staat in regel 'h' van tabel 6.2. Dit verschil komt omdat de waarde van de bezittingen die horen bij de verschillende programma’s, op 1 januari 2025 hoger was dan verwacht bij de opstelling van de begroting 2025. 154 JAARSTUKKEN 2025 GEMEENTE HILVERSUM | 155 3.4.7 Rentebaten De gemeente Hilversum heeft ook middelen uitgezet. In 2025 gaat het om overtollige liquide middelen die, conform de regeling Schatkistbankieren, zijn uitgezet bij 's Rijks schatkist en middelen die via SVn (Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederland) ter beschikking zijn gesteld ten behoeve van; starters op de woningmarkt, particuliere woningverbetering, en duurzaamheid. Ook zijn er middelen via het Restauratiefonds ten behoeve van de financiering van het restaureren van monumenten uitgezet.
De uitgezette middelen leveren rentebaten op, zoals te zien is in de onderstaande tabel. Bedragen x € 1.000 Rentebaten (baten financieringsfunctie) | Begroting | Gewijzigde | Realisatie | Verschil | Toelichting 2025 | Begroting | 2025 2025 Rentebaten Schatkistbankieren | -200 | -50 | -103 | -53 | 1 Rentebaten via SVn Leningen | -60 | -155 | -135 | 20 | 2 Rentebaten via Restauratiefonds | -22 | -30 | -29 | 1 | 2 Rentebaten Borgstelling | -56 | -56 | -56 | 0 | 3 Rentebaten uitgestelde betaling GEM Crailo | -64 | -64 | -64 | 0 | 4 Totaal | -402 | -355 | -387 | -32 Rentebaten 2025 | - is voordeel / + is nadeel 1. | De overliquiditeit in 2025 die, in het kader van de wet schatkistbankieren, is uitgezet bij 's Rijks schatkist leverde rentebaten op. De overliquiditeit duurde langer dan was voorzien bij de eindejaarsrapportage waardoor er in de jaarrekening 2025 extra rentebaten zijn ten opzichte van de bij de eindejaarsrapportage gewijzigde begroting 2025. 2. | SVn en het Nationaal Restauratiefonds beheren een leningenportefeuille voor Hilversum. SVn en het Restauratiefonds hebben hiervoor middelen verkregen en zetten deze middelen vervolgens via leningen uit bij inwoners van Hilversum die hiervoor een rentevergoeding betalen. 3. | Er is een afspraak gemaakt met Stichting Tergooi. Volgens deze afspraak krijgen wij 0,6% vergoeding over het bedrag dat nog openstaat van de borgstelling.
Deze afspraak geldt sinds 1 januari 2020. 4. | Bij de verkoop van grond aan GEM Crailo is afgesproken dat de betaling later mag gebeuren, namelijk pas op 31 december 2029. Vanaf 2025 moet GEM Crailo wel elk jaar 0,4% rente betalen over het bedrag dat nog openstaat. De gemeente Hilversum betaalt zelf ook 0,4% rente over de uitgestelde betaling aan de provincie Noord-Holland. Zie ook § 3.4.9. 3.4.8 Schatkistbankieren Vanaf december 2013 moeten decentrale overheden hun extra geld boven een bepaald bedrag bij het Rijk aanhouden. Dit heet schatkistbankieren (SKB). Doel schatkistbankieren; Door het verplichte schatkistbankieren hoeft de Nederlandse staat minder geld te lenen op de financiële markten en daalt de staatsschuld en de EMU-schuld. Een neveneffect is dat de risico’s die decentrale overheden lopen met hun tegoeden worden geminimaliseerd. Per kwartaal mag het gemiddelde van de tegoeden die dagelijks buiten de schatkist gehouden worden niet boven het drempelbedrag uitkomen. Wanneer een decentrale overheid slechts enkele dagen geld over heeft, kan de decentrale overheid ervoor kiezen de middelen niet in de schatkist aan te houden wanneer het daarmee het drempelbedrag niet overschrijdt. Voor Hilversum is het drempelbedrag 2,0% van de begroting van 2025. Dat is € 7,75 miljoen van totaal € 387,6 miljoen.
155 JAARSTUKKEN 2025 GEMEENTE HILVERSUM | 156 Bedragen x € 1.000 (1) Berekening drempelbedrag | 2025 (1a) | Begrotingstotaal verslagjaar | 387.619 (2b) | Het deel van het begrotingstotaal dat kleiner of gelijk is aan € 500 miljoen | 387.619 (1c) | Het deel van het begrotingstotaal dat de € 500 miljoen te boven gaat | 0 (1) = (2b)*0,02 + (1c)*0,002 | Drempelbedrag | 7.752 met een minimum van €1.000.000 Berekening drempelbedrag 2025 Bedragen x € 1.000 (2) Berekening benutting drempelbedrag schatkistbankieren (2025) (1) | Drempelbedrag | 7.752 | 7.752 | 7.752 | 7.752 Kwartaal 1 | Kwartaal 2 | Kwartaal 3 | Kwartaal 4 (2) | Kwartaalcijfer op dagbasis buiten 's | 45 | 221 | 532 | 303 Rijks schatkist aangehouden middelen (3a) = (1) > | Ruimte onder het drempelbedrag | 7.707 | 7.531 | 7.220 | 7.449 (2) (3b) = (2) > | Overschrijding van het drempelbedrag | - | - | - | - (1) Benutting drempelbedrag schatkistpapieren 2025 Omdat er geen sprake is van een overschrijding van het drempelbedrag voldoet Hilversum aan de regels van Schatkistbankieren voor lokale overheden.
3.4.9 Verloop langlopende schuld Bedragen x € 1.000 Ontwikkeling langlopende schulden | Begroting | Realisatie | Verschil | Toelichting 2025 | 2025 Schuld per 1 januari van het jaar | 183.691 | 183.691 | - | 1 Aflossingen gedurende het jaar | 8.503 | 8.503 | - | 2 Nieuwe leningen gedurende het jaar | 17.000 | 15.000 | -2.000 | 3 Totaal per 31 december | 192.188 | 190.188 | -2.000 Verloop langlopende schuld 2025 1. | De werkelijke langlopende schuld op 1 januari 2025 is € 183,7 miljoen en is conform de raming zoals opgenomen in de begroting 2025. 2. | De aflossing van € 8,5 miljoen in het afgelopen jaar is volgens de begroting uitgevoerd. 3. | In de begroting voor 2025 stond dat er € 17 miljoen aan leningen met een lange looptijd zou worden afgesloten. In werkelijkheid is in 2025 één lening van € 15 miljoen afgesloten. Dat is € 2 miljoen minder dan gepland. 156 JAARSTUKKEN 2025 GEMEENTE HILVERSUM | 157 In de volgende tabel een totaalbeeld van onze langlopende schulden per 31 december 2025 verdeeld naar geldgevers.
Bedragen x € 1.000 Langlopende leningen | Stand per | Aflossingen | Nieuwe | Stand per 31- | Rentelasten 1-1-2025 | 2025 | leningen 2025 | 12-2025 | 2025 Bank Nederlandse Gemeenten | 106.050 | 5.423 | 100.627 | 1.846 Nederlandse Waterschapsbank | 14.640 | 1.160 | 13.480 | 358 Aegon | 16.800 | 1.040 | 15.760 | 327 Nationale Nederlanden | 6.000 | 400 | 5.600 | 176 Provincie Noord-Holland | 16.081 | - | 16.081 | 64 Provincie Noord-Brabant | 24.120 | 480 | 15.000 | 38.640 | 683 Totaal | 183.691 | 8.503 | 15.000 | 190.188 | 3.454 Geldgevers langlopende schuld 2025 Gedurende het jaar is er voor een bedrag van € 8,5 miljoen afgelost op langlopende leningen. In het jaar 2025 is er één langlopende lening aangetrokken bij de Provincie Noord-Brabant. Bedragen x € 1.000 Berekening gemiddeld rentetarief langlopende schulden 2025 1. Schuld per 1 januari | 183.691 2. Schuld per 31 december | 190.187 3. Gemiddelde schuld (1+2)/2 | 186.939 4. Rentelasten | 3.454 5. Gemiddeld rentetarief | 1,85% Gemiddeld rentetarief langlopende schuld 2025 Het gemiddelde rentetarief komt over 2025, uit op 1,85%. Het gemiddelde rentetarief van 2025 is hoger dan het gemiddelde rentetarief van de langlopende leningen van 1,72% in 2024. De in 2025 afgesloten langlopende lening heeft een rentetarief van 2,76%.
Dit is hoger is dan het gemiddelde rentetarief van 2024 waardoor het gemiddelde rentetarief van al onze langlopende leningen stijgt ten opzichte van 2024. 157 JAARSTUKKEN 2025 GEMEENTE HILVERSUM | 158 158 Hieronder ziet u een overzicht van onze langlopende schulden van 2019 tot en met 2025. Figuur 9.1 Langlopende schulden (bedragen maal € 1 miljoen) In de begroting voor 2025 werd verwacht dat de langlopende schuld aan het eind van 2025 € 192,2 miljoen zou zijn. Dit is gebaseerd op € 17,0 miljoen aan nieuwe leningen die in 2025 zouden worden afgesloten en € 8,5 miljoen aan aflossingen die in 2025 zouden worden betaald. Aan het eind van 2025 is de werkelijke langlopende schuld ongeveer € 190,2 miljoen. Dit is € 2 miljoen minder dan verwacht in de begroting voor 2025. Crailo De grond van het gebied Crailo is verkocht aan GEM Crailo B.V. Met GEM Crailo B.V. is afgesproken dat het geld voor de grond uiterlijk in december 2029 wordt betaald. Dit geld is nu nog niet ontvangen en staat als een langlopende lening in onze administratie. In december 2029 krijgen we van GEM Crailo B.V. een bedrag van € 16,1 miljoen. Daarna geeft de gemeente dit bedrag door aan de provincie Noord- Holland om een schuld van € 16,1 miljoen af te lossen. Voor meer informatie over de financiële situatie van de gemeente Hilversum kunt u kijken bij de paragraaf over weerstandsvermogen en risicobeheersing.
Daar zijn kengetallen opgenomen die een beeld geven van de financiële positie van de gemeente Hilversum.
JAARSTUKKEN 2025 GEMEENTE HILVERSUM | 159 Totale schuldpositie De totale schuldpositie, bestaande uit kortlopende en langlopende financiering, laat door de jaren heen het volgende beeld zien: Figuur 9.2 Totale schuldpositie (bedragen maal € 1 miljoen) In 2023 was de totale schuld ongeveer €163 miljoen. In 2024 is deze schuld gestegen naar €203 miljoen. Aan het eind van 2025 is de schuld verder gestegen, naar €223 miljoen. 3.4.10 Dividend De gemeente Hilversum is aandeelhouder van de BNG Bank N.V. en Vitens N.V. Als aandeelhouder ontvangt de gemeente jaarlijks dividend. Bedragen x € 1.000 Dividend | Begroting | Bijgestelde | Realisatie 2025 | begroting 2025 | 2025 BNG Bank | -250 | -304 | -304 Vitens | - | - Totaal | -250 | -304 | -304 Ontvangen dividend 2025 | - is voordeel Het werkelijke dividend in 2025 is het bedrag dat BNG Bank aan zijn aandeelhouders heeft betaald over het jaar 2024. Dit bedrag is € 74.000 hoger dan in de begroting voor 2025 stond. Vitens betaalt voorlopig geen dividend, omdat het niet voldoet aan de eigen eisen voor een gezonde financiële positie.
159 JAARSTUKKEN 2025 GEMEENTE HILVERSUM | 160 3.4.11 Verstrekte leningen en aandelenkapitaal Verstrekte leningen Per 31 december heeft onze gemeente de volgende leningen verstrekt: Bedragen x € 1.000 Verstrekte leningen | 1-jan-25 | Aflossingen | Rente over | Ophoging | Beheerskosten | Nieuw | 31-dec-25 | Toelichting op | leningen | fonds | verstrekte bestaande | leningen leningen GEM Crailo | 16.145 | 64 | 16.209 | 1 Uitzettingen via SVN RC positie | 6.147 | 683 | 135 | 1.000 | -36 | -5.762 | 2.167 | 2 Uitzettingen via SVN Leningen | 4.516 | -683 | 5.762 | 9.595 | 3 Uitzettingen via Restauratiefonds RC | 257 | 36 | 29 | 800 | -5 | -283 | 834 | 4 Positie Uitzettingen via Restauratiefonds | 795 | -36 | 283 | 1.042 | 5 leningen Stichting Steunfonds Pinetum | 136 | 136 | 6 Blijdenstein Totaal | 27.996 | - | 228 | 1.800 | -41 | - | 29.983 Verstrekte leningen eindstand 2025 160 JAARSTUKKEN 2025 GEMEENTE HILVERSUM | 161 Toelichting Tabel; 1. | De uitgestelde betaling aan GEM Crailo is verhoogd met 0,4% rente over de resterende te ontvangen verkoopsom; 2. | Het banksaldo (RC positie) van SVn is in de loop van 2025 gedaald van € 6,147 miljoen naar € 2,167 miljoen. Dit komt door ontvangen aflossingen, ontvangen rente, de ophoging van het fonds met € 1 miljoen conform raadsbesluiten, de betaling van de beheerskosten en het verstrekken van nieuwe leningen aan klanten van SVn.
Het bedrag van € 2,167 miljoen is beschikbaar om nieuwe leningen te verstrekken; 3. | Het uitstaande saldo aan leningen is toegenomen van € 4,516 miljoen naar € 9,595 miljoen. Er is € 0,683 miljoen afgelost en er is voor € 5,762 miljoen aan nieuwe leningen verstrekt. De ontvangsten van de aflossingen en de uitbetaling van nieuwe leningen verlopen via het banksaldo van SVn; 4. | Het banksaldo (RC positie) van het Restauratiefonds is in de loop van 2024 toegenomen van € 0,257 miljoen naar € 0,834 miljoen. Dit komt door ontvangen aflossingen, ontvangen rente, de ophoging van het fonds met € 0,8 miljoen conform raadsbesluiten, de betaling van de beheerskosten en het verstrekken van nieuwe leningen aan klanten van het Restauratiefonds; 5. | Het uitstaande saldo aan leningen is toegenomen van € 0,795 miljoen naar € 1,042 miljoen. Er is € 36.000 afgelost en er is voor € 283.000 aan nieuwe leningen verstrekt. De ontvangsten van de aflossingen en de uitbetaling van nieuwe leningen verlopen via het banksaldo van het Restauratiefonds; 6. | Het bedrag van de lening aan Steunfonds Pinetum blijft hetzelfde. In de begroting voor 2026 staat dat deze lening wordt afgeschreven en dat dit bedrag wordt onttrokken uit de algemene reserve. Inhoudelijke toelichting: GEM Crailo De gemeente Hilversum heeft GEM Crailo meer tijd gegeven om te betalen voor de aankoop van de grond bij Crailo.
Het geld moet uiterlijk op 31 december 2029 bij de gemeente Hilversum binnen zijn. Vanaf 2024 moet GEM Crailo elk jaar 0,4% rente over de aankoopsom betalen. Ook deze rente moet uiterlijk op 31 december 2029 betaald zijn. SVn De gemeente Hilversum geeft via het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederland (SVn) leningen aan inwoners en organisaties in Hilversum. Deze leningen helpen bij het duurzamer maken van huizen en gebouwen. Het doel van dit fonds is om mensen en organisaties te helpen hun woningen en gebouwen beter voor het milieu te maken. De leningen hebben een lage rente, zodat het goedkoper is om te lenen. Omdat er veel leningen zijn aangevraagd, is het geld in het fonds bijna op. Dit betekent dat het lastig wordt om het beleid voor energie besparen en het duurzamer maken van woningen voort te zetten, als inwoners niet zelf geld hebben om dit te betalen. Op 2 september 2025 heeft het college besloten om extra geld beschikbaar te stellen. Dit bedrag is € 2,426 miljoen. Hiervan is in 2025 al € 1 miljoen aan SVn gegeven. SVn gebruikt dit geld om het besluit van het college uit te voeren. Het resterende bedrag van € 1,426 miljoen wordt aan SVn ter beschikking gesteld als SVn zelf geen geld meer in kas heeft om leningen te verstrekken.
Restauratiefonds Het Restauratiefonds helpt inwoners en instellingen in Hilversum met het herstellen van gemeentelijke monumenten die in bezit zijn van inwoners en instellingen in Hilversum. Dit doen ze door leningen te geven te verstrekken met een lage rente. Op 5 maart 2025 heeft de raad besloten € 0,8 miljoen beschikbaar te stellen aan het Restauratiefonds. Dit bedrag is conform het besluit aan het Restauratiefonds ter beschikking gesteld. Revolverende fondsen SVn en het Restauratiefonds vragen beheerskosten aan de gemeente Hilversum. Daarnaast ontvangen zij rente en aflossingen. Deze ontvangen bedragen lenen zij opnieuw uit. Zo kunnen de fondsen groeien. Dit noemen we revolverende fondsen. Revolverende fondsen zijn geldpotten die steeds weer worden aangevuld met terugbetaalde leningen. Daardoor kunnen ze meerdere keren worden gebruikt. Stichting Steunfonds Pinetum Blijdenstein De raad heeft op 9 februari 2000 besloten om de Stichting Steunfonds Pinetum Blijdenstein een lening te geven zonder rente. Er zijn geen vaste afspraken over het moment wanneer de lening terugbetaald moet worden. In de begroting voor 2026 staat dat deze lening wordt afgeschreven en dat het bedrag wordt onttrokken uit de algemene reserve.
161 JAARSTUKKEN 2025 GEMEENTE HILVERSUM | 162 Deelneming via aandelenkapitaal Per 31 december heeft onze gemeente de volgende deelnamen in aandelenkapitaal: Bedragen x € 1.000 Verstrekt aandelenkapitaal | Bedrag per 1 | Bij | Af | Bedrag per 31 januari 2025 | december 2025 BNG Bank | 274 | - | - | 274 Vitens. N.V. | 90 | - | - | 90 Rom Utrecht | 2.000 | - | - | 2.000 GEM Crailo | 1 | - | - | 1 Totaal | 2.365 | - | - | 2.365 Verstrekt aandelenkapitaal eind 2025 Er zijn geen veranderingen geweest ten opzichte van 2024. BNG Bank De gemeente Hilversum bezit 120.939 aandelen. Dit is 0,2% van alle aandelen. Daardoor mag de gemeente meepraten en stemmen tijdens de Algemene Vergadering van Aandeelhouders (AVA). Vitens, waterbedrijf De gemeente Hilversum heeft 89.569 aandelen. Dit is 1,55% van alle aandelen. Ook hier mag de gemeente meepraten en stemmen tijdens de Algemene Vergadering van Aandeelhouders (AVA). ROM Utrecht Op 25 februari 2020 besloot het college om mee te doen aan de Ontwikkelingsmaatschappij Regio Utrecht (ROM). Het doel van ROM is om grote projecten en nieuwe bedrijven mogelijk te maken. Zo wil ROM de economie in de regio verbeteren. Ook hier mag de gemeente meepraten en stemmen tijdens de Algemene Vergadering van Aandeelhouders (AVA). GEM Crailo GEM Crailo BV is gestart op 1 mei 2018.
De aandeelhouders zijn de gemeenten Hilversum (45%), Gooise Meren (45%) en Laren (10%). GEM Crailo werkt aan het ontwikkelen, bouwen en beheren van het gebied Crailo. Hier komen nieuwe woningen en bedrijven. De vennootschap doet ook andere activiteiten die hiermee te maken hebben of daarbij helpen. Ook hier mag de gemeente meepraten en stemmen tijdens de Algemene Vergadering van Aandeelhouders (AVA). 3.4.12 Verleende garanties Om externe partijen te ondersteunen bij het realiseren van hun doelstellingen kan de gemeente garant staan voor leningen. Deze garantstelling kan gebeuren op basis van de ‘publieke taak’ van de gemeente. Of in een concreet geval sprake is van een publieke taak, bepaalt de gemeenteraad. Daarom moet iedere lening of garantstelling die het college overweegt, eerst aan de raad kenbaar gemaakt worden en neemt het college pas een besluit nadat zij notie heeft genomen van de wensen en bedenkingen van de raad. In 2025 zijn er geen garanties verstrekt. Soorten Garantstellingen | Restant bedrag | In de loop van het | Totaal bedrag van | Restant bedrag van de geldlening | dienstjaar | de gewone en | van de aan het begin | gewaarborgde | buitengewone | geldlening aan van het | geldleningen | aflossing | het eind van het dienstjaar | dienstjaar 1. Totaal garantie op woninghypotheken | 55.106 | 55.106 | 0 2.
Totaal borgstellingen rechtstreeks | 29.982.232 | 1.330.746 | 28.651.486 3. Totaal borgstellingen via Achtervang WSW | 566.044.333 | 29.970.000 | 14.658.333 | 581.356.000 Totaal | 596.081.671 | 29.970.000 | 16.044.185 | 610.007.486 Garantstellingen eindstand 2025 162 JAARSTUKKEN 2025 GEMEENTE HILVERSUM | 163 163 1. De door de gemeente verstrekte garanties op woninghypotheken zijn allen afgewikkeld. Hypotheekgaranties worden alleen nog afgegeven als Nationale hypotheekgarantie. 2. Het betreft borgstellingen voor: Bink kinderopvang, de Bibliotheek, het Filmtheater, de Gooise Zweefvliegclub, HC & FC Victoria, en de Stichting Tergooi. De betreffende instanties lossen conform planning af op de door Hilversum geborgde leningen. 3. 3. Het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW) borgt geldleningen die de deelnemers (woningcorporaties) van WSW aangaan. Dat betekent dat het WSW de betalingsverplichtingen (rente en aflossing) van de geldlening overnemen, mocht de deelnemer daar zelf niet meer aan kunnen voldoen. Door borg te staan voor geldleningen kunnen deelnemers goedkoper leningen aantrekken. Wij helpen deelnemers zo bij hun kernactiviteit: het bouwen en onderhouden van sociale huurwoningen. Om te voorkomen dat WSW een aanspraak krijgt op zijn borgstelling, kent het stelsel verschillende buffers en vangnetten.
WSW heeft afspraken gemaakt met de Staat en gemeenten (de ‘achtervangers’) dat WSW, indien nodig, renteloze geldleningen kunnen verkrijgen van de gemeenten om problemen op te kunnen vangen. Het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW) zorgt ervoor dat geldleningen van woningcorporaties veilig zijn. Dit betekent dat als een woningcorporatie de lening niet kan terugbetalen, WSW dat voor hen doet. Omdat WSW deze zekerheid geeft, kunnen woningcorporaties makkelijker en goedkoper geld lenen. Zo helpt het WSW sociale huurwoningen te bouwen en te onderhouden. Voor een volledig overzicht van de verleende garanties wordt verwezen naar de Staat van gewaarborgde geldleningen in hoofdstuk 5. JAARSTUKKEN 2025 GEMEENTE HILVERSUM | 164 164 3.5 Bedrijfsvoering 3.5.1 Inleiding Een gezonde bedrijfsvoering is essentieel voor goede dienstverlening en het behalen van de doelstellingen van de gemeente Hilversum. Het primaire doel van de bedrijfsvoering is het optimaal ondersteunen van de organisatie bij het uitvoeren van haar taken. De gemeente werkt aan complexe uitdagingen in de context van maatschappelijke ontwikkelingen. Hiervoor is een stabiele en flexibele organisatie nodig met goed functionerende basisprocessen, samenwerking met ketenpartners, en het vermogen om in te spelen op maatschappelijke veranderingen.
2025 is een bijzonder jaar geweest voor de organisatie waarin de nodige flexibiliteit is gevraagd. Er is intensief gewerkt om, vooruitlopend op de bestuurlijke samenvoeging per 1 januari 2027, de ambtelijke samenvoeging met de gemeente Wijdemeren per 1 januari 2026 te kunnen realiseren. De organisatie heeft hiervoor in 2025 twee sporen gevolgd, een wettelijke spoor en een spoor voor de ambtelijke samenvoeging. In het spoor van de ambtelijke samenvoeging is onder meer de voorbereidende organisatiewijziging met een beperkte uitbreiding in teams gerealiseerd en is de komst van circa 200 collega's vanuit Wijdemeren per 1 januari 2026 naar Hilversum voorbereid. Voor deze ambtelijke samenvoeging zijn veel inspanningen verricht door de verschillende Bedrijfsvoering teams. Voorbereidend is onder meer een zorgvuldig plaatsingsproces doorlopen, is een introductie programma opgesteld, hebben de benodigde aanpassingen in de huisvesting en verhuizingen plaatsgevonden, zijn systemen en applicaties aangepast aan de nieuwe structuur en de komst van de nieuwe collega’s, en zijn de organisatieregeling en mandaat- en delegatiebesluiten aangepast. Verder is eind 2025 de startnotitie harmonisatie financiën vastgesteld door beide gemeenteraden van Hilversum en Wijdemeren.
In deze notitie is beschreven hoe de impactanalyse en de harmonisaties er in 2026 procesmatig uit gaan zien, zodat dit in 2026 verder uitgewerkt kan worden. Naast de extra inzet voor de ambtelijke samenvoeging is in 2025 ook aandacht besteed aan het vergroten van datagedreven sturing, verbetering van informatiehuishouding en informatiebeveiliging, aantrekkelijk werkgeverschap, een gezond werkklimaat, en versterking van interne beheersing. De inspanningen voor deze onderwerpen zijn soms beperkt tot de basis om daarmee ruimte te maken voor de extra inspanning voor de ambtelijke samenvoeging. In de deel paragrafen hieronder worden de verschillende onderwerpen kort toegelicht. 3.5.2 Werven en behouden van personeel De gemeente Hilversum wordt als een goede werkgever ervaren, waar een prettige werksfeer heerst en waarde wordt gehecht aan collegialiteit. Medewerkers krijgen kansen om zich te ontwikkelen door opleidingen en andere ontwikkeltrajecten, maar ook door kansen om stappen in hun loopbaan te maken. Zowel horizontaal als verticaal is er voldoende doorstroom. Daarnaast halen medewerkers voldoening uit de inhoud van hun werk en hechten zij waarde aan goede dienstverlening aan de inwoners en bedrijven van Hilversum.
In 2025 heeft de gemeente Hilversum voorbereidingen getroffen voor de ambtelijke samenvoeging met de gemeente Wijdemeren en de komst van de medewerkers van de gemeente Wijdemeren per 2026. Naast een zorgvuldig plaatsingsproces van de medewerkers van Wijdemeren zijn er veel vacatures, mede als gevolg van uitbreiding van het aantal teams en aantal leidinggevenden, succesvol ingevuld. Het takenpakket van de organisatie blijft nog steeds groeien, waardoor er vacatures op verschillende vakgebieden zijn. Aantrekken en binden We kijken met tevredenheid terug op de instroom op de vele posities die het afgelopen jaar gerealiseerd is, en we zijn ons er terdege van bewust dat er voluit aandacht moet worden gegeven aan onze positie op de arbeidsmarkt. We ontwikkelen door op het goed laten landen van onze nieuwe collega’s, investeren in de samenwerking binnen en buiten de teams en nemen de organisatie en de medewerkers mee in de ontwikkelingen die op ons af komen. Werkplezier en werkomgeving Het werkplezier wordt in hoge mate bepaald door de inhoud en betrokkenheid bij het werk voor Hilversum, de samenwerking met collega’s en de kansen op ontwikkeling. Het verzuim is in 2025 ondanks de pilot met de re-integratie en verzuimcoach gestegen. Ook landelijk is een stijging in het verzuimcijfer te zien.
In 2026 wordt nader onderzocht naar de oorzaken van het gestegen verzuim, opdat we nog beter, samen met de nieuwe arbodienst, de juiste middelen kunnen inzetten om het verzuim te beheersen. Tevens wordt de testfase met de re-integratie en verzuimcoach met een jaar verlengd. We blijven investeren in de vitaliteit van onze medewerkers, op de zachte kant door het organiseren van activiteiten op dit gebied maar ook op de harde kant door regelmatig RI&E’s (Risico-Inventarisatie en Evaluatie). De rol van leidinggevenden is uiteraard ook van groot belang voor het werkplezier en de werkomgeving van medewerkers. Per 2026 is het organogram van de gemeente Hilversum aangepast en zijn er meer en kleinere teams en meer leidinggevenden waardoor er meer ruimte is voor sturing, aandacht voor medewerkers en vraagstukken. JAARSTUKKEN 2025 GEMEENTE HILVERSUM | 165 165 3.5.3 Vergroten data gedreven werken In 2025 is het programma ‘Transitie naar een datagedreven organisatie’ afgerond en overgedragen aan de lijnorganisatie. Vanaf 2026 is hiervoor het team Data operationeel binnen de afdeling IIO. De twee voormalige DGS-programmaclusters — het GEO-cluster, gericht op geografische dataproducten, en het Bedrijfsinformatiecluster, gericht op interne bedrijfsvoering — blijven gezamenlijk verantwoordelijk voor het realiseren van dataproducten en het verder ontwikkelen van datavolwassenheid.
De aansturing hiervan is ondergebracht bij het team Data binnen de lijnorganisatie. Om ook de strategische focus op datagedreven sturing te waarborgen naar de toekomst, is deze rol belegd bij een opgaveregisseur die de verbinding met de organisatie bewaakt en adviseert aan de Concernmanager IIO en de CIO. Behaalde resultaten in 2025 • Het programma DGS is succesvol ingebed in de lijnorganisatie. • De strategische invulling is vormgegeven via opgavegericht werken, met een opgaveregisseur en een werkagenda. • Het data Lakehouse is operationeel en vormt de basis voor verdere ontwikkeling van data- en informatieproducten. • De eerste databronnen zijn beschikbaar gesteld aan de organisatie en burgers via het nieuwe dataportaal, waarbij dit structureel is verankerd in de werkprocessen. • De samenwerking met het Stadspanel Data is verlengd en versterkt. • Datavaardigheden zijn geïntegreerd in het opleidingsplan ‘Toekomstgerichte Gemeente’, met breed beschikbare expertusers en leermodules die actief het contact binnen de organisatie zoeken. Deze resultaten vormen een stevig fundament om in 2026 te blijven innoveren met data en te werken aan betrouwbare, meetbare resultaten. 3.5.4 Verbeteren informatiehuishouding Als gemeente beseffen we dat technologie snel verandert in de wereld van vandaag.
Ons doel is om ervoor te zorgen dat informatie modern, flexibel, stabiel en voor iedereen toegankelijk blijft. Verbeteren informatietechnologie en vaardigheden IT-automatisering en digitalisering zijn cruciaal in de bedrijfsvoering, vooral in een tijdperk waarin hybride werken de norm is. In Hilversum zijn al belangrijke stappen gezet op het gebied van informatietechnologie en de hybride werkplek, zoals de implementatie van telefoons en laptops, het gebruik van Teams voor samenwerking, en het veilig bewerken en delen van informatie via SharePoint. In 2025 zijn belangrijke stappen gezet om de digitale vaardigheden van de organisatie op het gebied van digitaal doen, datagedreven sturen en slimmer met AI te vergroten via het Programma Toekomstgerichte Gemeente. In dit programma wordt bewustwording en betrokkenheid gecreëerd via een communicatieplan, met o.a. inspiratiesessies, postercampagnes en andere content op Hilvert. Op de afdelingen zelf zijn ambassadeurs actief om collega's op weg te helpen. Daarnaast wordt er via Hilversum Academie een steeds actueel set aan opleidingen aangeboden waarmee medewerkers zelf aan de slag kunnen. De voorbereiding van de voorgenomen samenvoeging met de gemeente Wijdemeren, per 1 januari 2027, heeft plaatsgevonden binnen het kader van het raadsmandaat.
In 2025 zijn verkenningen uitgevoerd op het gebied van IT- architectuur, personele bezetting, privacy- en informatieveiligheid, en harmonisatiemethoden. De IT inrichting van systemen is aangepast en klaargezet voor de nieuwe organisatie die is ontstaan om de ambtelijke fusie per 1 januari 2026 mogelijk te maken. Dit is voor een heel groot deel van de ondersteunende teams van Interne Dienstverlening en Interne Advisering een enorme klus geweest. De organisatie heeft hierdoor in 2026 een goede start kunnen maken. 3.5.5 Vergroten focus op privacy en informatiebeveiliging Focus op gegevensbescherming en informatiebeveiliging Het waarborgen van de beschikbaarheid, integriteit en vertrouwelijkheid van informatiesystemen, samen met de betrouwbaarheid van informatie inclusief gegevensbescherming (privacy) en controleerbaarheid, staat steeds centraal. Informatiebeheer, informatiebeveiliging en gegevensbescherming zijn kernaspecten van dit streven. Door de opkomst van hybride werken en Software as a Service (SaaS) groeit het belang van bewustzijn rondom informatiebeveiliging. Vanuit het Privacy en Informatieveiligheid Team wordt de organisatie ondersteund om stappen te ondernemen om de bescherming en beveiliging van gegevens en informatie van inwoners te vergroten.
Centraal in het dagelijks handelen staat het Strategisch Gegevensbeschermings- en Informatiebeveiligingsbeleid 2025-2029 dat op 5 maart 2025 is vastgesteld door de raad. Hilversum verwerkt veel persoonsgegevens en moet voldoen aan de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) om de veiligheid van deze gegevens te waarborgen. De naleving van het normenkader van de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) wordt nagestreefd en er wordt over gerapporteerd. JAARSTUKKEN 2025 GEMEENTE HILVERSUM | 166 166 Informatiebeveiliging Over informatiebeveiliging wordt de raad jaarlijks geïnformeerd over de stand van zaken via de ENSIA systematiek. We voeren jaarlijks een Eenduidige Normatiek Single Information Audit (ENSIA) uit met betrekking tot de informatievoorziening waarbij we de informatiebeveiliging en de datakwaliteit binnen de stelsels onderbouwen richting zowel de stelselhouders als de raad. We hebben voor het jaar 2025 aan alle beveiligingseisen voldaan om de aansluitingen van DigiD en Suwinet-inkijk te behouden en leveren positieve resultaten voor wat betreft de datakwaliteit in de BRP, reisdocumenten, BAG, BGT en BRO stelsel.
Bewustwording Er is een speciaal traject beschikbaar gesteld om het iBewustzijn rondom privacy en informatiebeveiliging te vergroten, met name door gebruik te maken van diverse e-learnings en verstrekken informatie over de eisen die we aan veilig gedrag stellen tijdens de introductie van nieuwe medewerkers. We spelen in op actuele vraagstukken zoals het veilig gebruik van Suwinet-inkijk en communiceren dan met medewerkers. Ook de komende jaren blijft de focus liggen op verder vergroten van het iBewustzijn binnen de organisatie. Gegevensbescherming De Functionaris Gegevensbescherming rapporteert jaarlijks over de toepassing en naleving van de AVG binnen de gemeente. Met in gang van dit jaar zal de FG daarbij de gemeentelijke verantwoordingscyclus volgen. Werken aan gegevensbescherming heeft als doel om de dienstverlening aan inwoners en bedrijven te optimaliseren door te voldoen aan de eisen die de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) aan ons stelt. Dit doen we onder meer door DPIA's uit te voeren voor de hoog risico processen en daarvoor maatregelen te nemen zodat er maximaal aandacht voor gegevensbescherming.
In 2026 zal de gemeente verder werken aan haar interne werkagenda voor de AVG, met mitigerende maatregelen zoals DPIA's bij risicovolle processen, het vergroten van het iBewustzijn middels verplichte e- learning en privacy gerichte adviezen van de Privacy officers. 3.5.6 Optimaliseren van het belastingproces Ieder jaar ontvangen alle huishoudens en bedrijven in Hilversum een aanslagbiljet voor de gemeentelijke belastingen. Een groot deel van de gemeentelijke inkomsten komt uit belastingen. Het belastingproces is dan ook een belangrijk proces voor Hilversum. Het proces bestaat onder andere uit een wettelijke taak ten aanzien van de Basis Adresgegevens Gegevens (BAG) en de Basisregistratie Grootschalige Topografie (BGT). Deze basisgegevens van alle gebouwen, percelen etc. vormen de basis voor de aanslagoplegging gemeentelijke belastingen en dienen ten alle tijden goed en volledig te zijn. Vervolgens worden de aanslagen opgelegd, moeten de openstaande saldi worden geïnd en is Hilversum verantwoordelijk voor een tijdige, correcte en volledige afhandelingen van eventuele vragen, bezwaren en beroepen. De toeristenbelasting is per 1 januari 2026 ingevoerd. Eind 2025 is daarvoor een voorstel aan de raad gedaan voor de tariefstelling. Voorafgaand aan de inwerkingtreding is een onderzoek uitgevoerd naar het aantal ondernemingen dat toeristische activiteiten aanbiedt.
Ondernemers zijn bezocht en geïnformeerd over de toeristenbelasting. Per belastingjaar 2026 dragen de ondernemers per overnachting een bedrag af, aan het einde van elk jaar wordt dit door de gemeente in rekening gebracht. Daarnaast hebben wij extra capaciteit ingezet om de ENSIA verantwoording te verbeteren (ENSIA: Eenduidige Normatiek Single Information Audit). Het resultaat is dat we voor beide basisregistraties ver boven de wettelijke norm presteren. Wij leggen als bronhouderorganisatie verantwoording af over het beheer van de basisregistraties adressen en gebouwen (BAG) en grootschalige topografie (BGT) (de basisregistratie BRO is afgelopen jaar overgeheveld naar een andere afdeling). Dat doen we intern richting de gemeenteraad en aan het Rijk via het ministerie van BZK door ons uitgevoerde zelfevaluaties (ENSIA). Deze zelfevaluaties betreffen de 3.5.7 Inkoop en subsidies Inkoop In het verlengde van de ambities uit het coalitieakkoord 2022- 2026 streeft de gemeente Hilversum naar het bereiken van zoveel mogelijk ‘maatschappelijke waarde’ bij inkopen en aanbesteden. Met de regiogemeenten heeft de gemeente Hilversum zich geconfirmeerd aan de Roadmap Circulair Inkopen en Opdrachtgeverschap van de Metropoolregio Amsterdam (MRA), een methodiek die Hilversum helpt haar ambities op het gebied van circulaire inkoop te realiseren.
Circulair inkopen is een vorm van duurzaam inkopen, waarbij er wordt gekeken naar de hele keten en verspilling van grondstoffen wordt tegengegaan. De regiogemeenten streven naar een zo snel mogelijke doorgroei naar 100% circulair opdracht geven en inkopen. Hierbij wordt aangesloten bij circulaire principes en circulaire leidraden die landelijk of in MRA- verband zijn ontwikkeld. Bij social rendement op investeringen (SROI) worden er sociale voorwaarden opgenomen bij aanbestedingstrajecten. De prioriteit bij de invulling van SROI ligt bij duurzame arbeidsinschakeling van inwoners van de regio Gooi en Vechtstreek met een grote afstand tot de arbeidsmarkt. De regio heeft in 2025 voor ruim € 1.080.000 aan social return gerealiseerd. De JAARSTUKKEN 2025 GEMEENTE HILVERSUM | 167 167 gemeente Hilversum heeft hier met 25 contracten € 287.060 aan bijgedragen en draagt hiermee, net als in 2024, voor ruim 25% bij aan de totaal ingevulde SROI waarde van de regio. De komende jaren wordt naar verwachting nogmaals zo’n € 700.000 aan social return ingevuld via nu al afgesloten overeenkomsten. Naast bovenstaande is in 2025 veel aandacht besteed aan de voorbereiding voor het harmoniseren van de inkoopcontracten van Hilversum en Wijdemeren, als voorbereiding op de ambtelijke en later ook de bestuurlijke fusie.
Ook is inkoop betrokken geweest bij een aantal grote projecten uit het coalitieakkoord, zoals het Stationsgebied en het Sportpark. Subsidieverstrekking Subsidieverstrekking is een belangrijk instrument om gemeentelijke doelen te bereiken. Aan de hand van de aanbevelingen uit het rapport ‘Rekenkameronderzoek naar subsidieverstrekking’ is de rechtmatigheid van subsidieverstrekking verbeterd door middel van de ontwikkeling van nieuwe subsidieregelingen en het vaststellen van subsidieplafonds. Met de Beleidsregel subsidieverstrekking Hilversum is er ook meer duidelijkheid over de (werk)wijze van subsidieverlening binnen de gemeente. De informatievoorziening richting de raad is verbeterd en er wordt gewerkt met een openbaar subsidieregister om de transparantie te vergroten. Het subsidieregister geeft meer inzicht in doel, activiteiten en financiën rondom individuele subsidies. Dit geeft tegelijkertijd openheid naar inwoners van de gemeente en andere geïnteresseerden. Nu de aanbevelingen uit het rekenkameronderzoek grotendeels zijn uitgewerkt ligt de nadruk op het doorontwikkelen van het subsidieproces en het harmoniseren van de subsidieregelgeving in het kader van de fusie met gemeente Wijdemeren. 3.5.8 Doorontwikkelen Interne beheersing De externe accountant heeft de interne beheersing getoetst tijdens de interimcontrole.
Hierbij zijn de interne controlewerkzaamheden betrokken die door team van Concern Control & Concern Audit (CCA) zijn uitgevoerd. Er was in 2025 een duidelijke verbetering van de betrokkenheid van de eerste lijn (proces-eigenaar) en de tweede lijn (control) bij de voorbereiding van het interim dossier. Met name bij het proces belastingen en heffingen is de interne beheersing verbeterd door toepassing van het three lines model. Ook bij andere processen zijn stappen gemaakt in de interne beheersing, zoals bij exploitatie gemeentelijk vastgoed, bouwleges, subsidieverlening en financieel beheer. 3.5.9 Toelichting rechtmatigheid Rechtmatigheid is een juridische term, die aangeeft dat een (voorgenomen) handelswijze in overeenstemming is met de geldende regels en besluiten. Het begrip rechtmatigheid in het kader van de rechtmatigheidsverantwoording is echter een minder omvattend begrip. Bij rechtmatigheid in het kader van de rechtmatigheidsverantwoording bestaat er een duidelijke relatie met het financiële beheer. Er moet worden verantwoord dat de baten, lasten en balansmutaties die in de jaarrekening zijn opgenomen rechtmatig tot stand zijn gekomen. Het gaat om de financiële beheershandelingen. De rechtmatigheidsverantwoording is conform de wet- en regelgeving van het BBV opgenomen bij de jaarrekening.
In de paragraaf Bedrijfsvoering moet op basis van de Kadernota rechtmatigheid van de commissie BBV en op basis van afspraken met de raad aanvullende informatie worden opgenomen over de financiële rechtmatigheid. Voor de jaarrekening 2025 gelden voor de rechtmatigheidsverantwoording grondslagen die zijn gebaseerd op de door de raad vastgestelde Financiële verordening 2024, Controleprotocol 2023-2026, het Normen- en toetsingskader 2025 en de Kadernota Rechtmatigheid 2025 van de commissie BBV. Deze grondslagen zijn inhoudelijk geactualiseerd in 2025 ten opzichte van 2024. In de rechtmatigheidsverantwoording bij de jaarrekening rapporteert College van B&W over afwijkingen met een verantwoordingsgrens van 1% van de totale lasten van de gemeente, inclusief de dotaties aan de reserves. De rechtmatigheid kent drie criteria: A. begrotingscriterium; B. voorwaardencriterium; C. het misbruik en oneigenlijk gebruik-criterium A Begrotingscriterium Bij de rechtmatigheidsverantwoording vormt het begrotingscriterium één van de toetsingscriteria. In de Kadernota rechtmatigheid 2025 van de commissie BBV wordt dit als volgt toegelicht. Als het college meer geld besteed dan de gemeenteraad heeft goedgekeurd met de begroting of afzonderlijke raadsbesluiten (begrotingswijzigingen) dan is sprake van een overschrijding. Dat is een begrotingsonrechtmatigheid.
De gemeenteraad kan wel vooraf regels vaststellen die aangeven wanneer een overschrijding in vooraf bepaalde situaties wel of niet acceptabel is. Overschrijdingen die niet binnen de afspraken passen, worden toegelicht in de JAARSTUKKEN 2025 GEMEENTE HILVERSUM | 168 rechtmatigheidsverantwoording. Hierover kan dan een debat in de raad plaatsvinden, waarbij de raad beslist of de onrechtmatigheden alsnog worden goedgekeurd. Wanneer de gemeente minder geld besteed dan goedgekeurd met de begroting of afzonderlijke raadsbesluiten, doordat bijvoorbeeld doelen en activiteiten niet worden gerealiseerd of uitgevoerd of als sprake is van meer of minder inkomsten voor de gemeente dan begroot en dit wordt door het college niet tijdig aan de gemeenteraad gemeld of de begroting wordt hierop niet aangepast, dan zijn dit ook begrotingsonrechtmatigheden. Het gaat hierbij om het niet tijdig melden aan de gemeenteraad. Deze begrotingsonrechtmatigheden worden eveneens toegelicht in de rechtmatigheidsverantwoording. Hierover kan dan een debat in de raad plaatsvinden, waarbij de raad beslist of de onrechtmatigheden alsnog worden goedgekeurd. In het Normenkader 2025 is vastgelegd dat onder ‘tijdig melden’ wordt verstaan bij de Voorjaarsrapportage, de Eindejaarsrapportage of bij de jaarstukken. De afwijkingen die tijdig zijn gemeld worden niet opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording.
Ad 1a – Overschrijding lasten programma's De raad van Hilversum autoriseert jaarlijks met het vaststellen van de programmabegroting de lasten en baten op programmaniveau. Uitgangspunt voor begrotingsoverschrijdingen van de lasten is dat iedere afwijking van de begroting als onrechtmatig wordt beschouwd. Realisatie | Afwijking Actuele Begroting 2025 | 2025 | 2025 Begrotingscriterium | Lasten | Baten | Mutatie | Lasten | Baten | Mutatie | Lasten | Baten | Mutatie Exploitatie | Reserves | Reserves | Reserves Programma 1. Programma | 102.347.185 | -52.919.210 | 2.858.474 | 99.218.505 | -55.177.071 | 131.046 | -3.128.680 | -2.257.861 | -2.727.428 Wonen en Leven 2. Programma Zorg | 144.137.543 | -30.514.176 | 1.511.000 | 141.014.716 | -29.877.491 | 1.511.000 | -3.122.827 | 636.685 | - 3. Programma | 79.204.358 | -41.542.895 | -375.000 | 78.715.718 | -41.334.253 | -220.000 | -488.640 | 208.642 | 155.000 Werken 4. Programma | 71.200.703 | -3.223.792 | 3.527.000 | 72.446.791 | -3.521.076 | 4.175.619 | 1.246.088 | -297.284 | 648.619 Bestuur 5.
Programma | 10.842.219 | -280.378.152 | -11.990.000 | 25.967.362 | -282.121.795 | -11.990.000 | 15.125.143 | -1.743.643 | - Financiën en grondexploitaties Totaal afwijkingen Exploitatie | 407.732.008 | -408.578.225 | -4.468.526 | 417.363.092 | -412.031.686 | -6.392.335 | 9.631.084 | -3.453.461 | -1.923.809 Gemeente Hilversum Door de raad is in het Normenkader 2025 bepaald welke begrotingsonrechtmatigheden passen binnen de vastgestelde afspraken en daarmee vooraf als acceptabel geduid worden. Hiervan is sprake in de volgende situaties: 1. | Begrotingsafwijkingen welke passen binnen het beleid Acceptabel zijn: • | Begrotingsafwijkingen als gevolg van bestaand beleid die in de Voorjaarsrapportage en/of Eindejaarsrapportage zijn toegelicht of waarover de raad na deze bestuursrapportages via een Raadsinformatiebrief, wensen en bedenkingen of mondeling in een commissievergadering is geïnformeerd. • | Begrotingsafwijkingen zijnde kostenoverschrijdingen die gecompenseerd worden door direct gerelateerde inkomsten; • | Begrotingsafwijkingen zijnde kostenoverschrijdingen op een open-einde regeling; 168 JAARSTUKKEN 2025 GEMEENTE HILVERSUM | 169 169 • Begrotingsafwijkingen die ontstaan zijn door een gewijzigde regelgeving ten opzichte van de begroting.