Bijlage 1 Hilversumse Beleidsnota Inclusie en Antidiscriminatie

Uit het participatietraject blijkt ook dat er meer behoefte is aan de representatie van diversiteit in de samenleving en de aanwezigheid van rolmodellen op allerlei gebieden. Juist door het stimuleren van contact tussen verschillende sociale groepen versterken we begrip, vertrouwen en saamhorigheid. Ontmoeting helpt om afstand en vervreemding te voorkomen en draagt bij aan het verminderen van eenzaamheid en polarisatie.31 32 Ambitie In 2030 is Hilversum een stad waarin inwoners uit verschillende wijken, achtergronden en generaties elkaar vaker ontmoeten en zich meer verbonden voelen. We blijven zoeken naar manieren om dit te stimuleren zodat sociale cohesie toeneemt en eenzaamheid, discriminatie en polarisatie - waar mogelijk - afnemen. Door het stimuleren van contact tussen verschillende sociale groepen versterken we begrip, vertrouwen en saamhorigheid. Verbinding is een belangrijke bouwsteen voor een veerkrachtige samenleving. Wat gebeurt er al in Hilversum Op het gebied van verbinding en ontmoeting heeft de gemeente de afgelopen jaren al veel stappen gezet. Zo is in de Sociale Visie Wij zijn Hilversum het doel geformuleerd dat Hilversummers een sociaal netwerk hebben en een gemeenschap vormen. Hierop wordt op ingezet via bijvoorbeeld de Uitvoeringsagenda Vrijwillige Inzet, de Uitvoeringsagenda Ouder Worden en de Uitvoeringsagenda Eenzaamheid.

Via subsidieregelingen zorgen we voor voldoende buurthuizen en dagactiviteiten, zodat iedere Hilversummer die behoefte heeft aan sociaal contact of betekenisvolle activiteiten, een plek kan vinden. Belangrijke rollen zijn hierbij weggelegd voor informele netwerken zoals bijvoorbeeld bewonersinitiatieven, sociaal verbinders, opbouwwerkers, buurtvaders, en buurtburgemeesters. Ook zetten we in op toegankelijke sportvoorzieningen, bijvoorbeeld door buurtsportcoaches, naschoolse sport- en beweegactiviteiten en het Jeugdfonds Sport & Cultuur. Middels de activeringsregeling 31 32

M. Nussbaum, (1998). Cultivating Humanity, chapter: the narrative imagination. Harvard University Press. Movisie (2022). Handreiking antidiscriminatiebeleid voor gemeenten.

25

zorgen we ervoor dat mensen met een lager inkomen kunnen deelnemen aan maatschappelijke, sportieve en culturele activiteiten. Daarnaast is het de bedoeling dat de nieuwe digitale sociale kaart inzichtelijk maakt welke laagdrempelige activiteiten er bestaan, om zo ontmoeting en verbinding te stimuleren. Via het Beleidsplan LHBTI ‘jezelf zijn in Hilversum’ hebben we ingezet op ontmoeting en verbinding, bijvoorbeeld door de Gooise Pride Month die jaarlijks wordt georganiseerd door Gooi & Vecht Inclusief en die wordt gesubsidieerd door de gemeente. Het is de bedoeling dat dit wordt voortgezet in de nog te ontwikkelen uitvoeringsagenda, hierbij wordt voortgebouwd op de uitkomsten van een evaluatie. De jaarlijkse viering Internationale Vrouwendag is ook een moment in het kader van het ontmoeten van inwoners en het verbinden van bubbels. Tenslotte zijn er in de stad talloze organisaties die zich inzetten voor de verbinding van- en ontmoeting tussen Hilversumse inwoners. Talloze organisaties dragen hieraan bij door fysieke plekken te creëren waar inwoners elkaar kunnen ontmoeten, samen activiteiten te ondernemen en in te gesprek gaan. Van huiskamers en culturele initiatieven tot dialogen tussen verschillende groepen en een luisterlijn voor wie behoefte heeft aan contact.

Waar liggen nog kansen? Er liggen nog grote kansen op het gebied van sociale samenhang, met name wat betreft het verbinden van verschillende groepen inwoners. Denk daarbij aan dialoog, wijkgerichte activiteiten, cultuur en sport. Ook zetten we de komende jaren verder in op community builders33 die met inwoners lokaal aan de slag gaan om verbinding te creëren en te werken aan een inclusieve wijk. Community builders brengen de aanwezige talenten en middelen van bewoners in kaart en ondersteunen de bewoners om deze tot hun recht te laten komen. Ze dragen bij aan het ontwikkelen van gemeenschappen waarbij bewoners dezelfde doelen of interesses delen, waardoor de sociale cohesie kan toenemen. Community builders hebben ook een belangrijke rol in het onderhouden van deze gemeenschappen.34 De gemeente kan een aanjagende rol nemen voor initiatieven in de stad die verbinding bevorderen. Initiatieven gericht op het ‘doorbreken’ van sociale bubbels en het in contact brengen van inwoners die elkaar in het dagelijks leven niet zo snel spreken, worden gestimuleerd en gefaciliteerd. In het woonbeleid is gekozen voor een divers woningaanbod binnen iedere wijk. In de Woonvisie staat als uitgangspunt dat elke Hilversummer in elke wijk moet kunnen wonen. Om dit te realiseren geldt bij nieuwbouwprojecten een norm van 33% sociale huur.

Daarnaast streven we naar een uitbreiding van het middensegment met 50% extra woningen. Hilversum heeft meerdere eenzijdige wijken waar of voornamelijk villa’s of vooral sociale huurwoningen te vinden zijn. Dit blijft een punt van aandacht. Ook vanuit de nieuwe gebiedsagenda’s kan specifiek worden ingezet op diversiteit en inclusiviteit. Verder is er sinds dit jaar een maatschappelijke dialoog gestart in Hilversum. Deze dialoogsessies zijn gestart als naar aanleiding van maatschappelijke spanningen en tegenstellingen rondom de oorlog in Gaza. De dialoogsessies kunnen breder worden ingezet, en kunnen bijvoorbeeld uitgebouwd worden op thema’s binnen het inclusiebeleid (denk aan thema’s als arbeidsmigratie, snel Hogeschool Utrecht (2023). Bewoners nemen regie in de wijk Hilversum Zuidwest. Geraadpleegd op 20-01-2026, via: Bewoners nemen regie in de wijk Hilversum Zuidwest - aanvraag projectjaar 2024 - spreads (2).pdf 34 Hogeschool Utrecht (2023). Bewoners nemen regie in de wijk Hilversum Zuidwest. Geraadpleegd op 20-01-2026, via: Bewoners nemen regie in de wijk Hilversum Zuidwest - aanvraag projectjaar 2024 - spreads (2).pdf 33

26

veranderende wijken, maatschappelijke onrust in bepaalde wijken, moslimdiscriminatie of veiligheid rondom de LHBTIQ+-gemeenschap). Deze sessies kunnen in co-creatie worden vormgegeven door de gemeente, inwoners en organisaties in de stad. Door als samenleving in gesprek te blijven over deze (soms ongemakkelijke) onderwerpen kan meer begrip, verbinding en dialoog ontstaan. Ook liggen er nog kansen voor organisaties, clubs en verenigingen bij het bereiken, betrekken en behouden van een brede diversiteit aan deelnemers. Uit het participatietraject blijkt dat zij hiermee worstelen. De gemeente kan hier een rol vervullen door activiteiten rondom deze onderwerpen te stimuleren, te waarderen en voorlichting te geven. Daarnaast is het van belang dat de verschillende partijen elkaar beter kunnen vinden en samenwerken aan een sluitend en op elkaar afgestemd aanbod van activiteiten en dienstverlening voor alle inwoners van Hilversum. Ten slotte is het sportief, sociaal en cultureel leven in Hilversum niet voor iedereen toegankelijk wegens beperkte financiële middelen. Er zijn specifieke regelingen voor minima in de samenleving die nog niet bij iedereen bekend zijn en gebruikt worden. Daarnaast is het belangrijk te onderzoeken wat Hilversum kan doen voor inwoners die net buiten de boot vallen (mensen met inkomens die boven inkomensgrens zitten en alsnog niet kunnen deelnemen).

Speerpunten: We gaan in de periode 2027-2030 aan de slag met: • Het, in samenwerking met de partners, regelmatig inzetten van campagnes om ontmoeting •

en inclusie zichtbaar en aantrekkelijk te maken. Werken aan meer erkenning en waardering voor diversiteit en aan een grotere diversiteit aan

•

rolmodellen in Hilversum. In beeldmateriaal en communicatie-uitingen krijgen deze rolmodellen een plek. Bijdragen aan grote zichtbaarheid voor verbindende activiteiten die worden georganiseerd

•

door inwoners en organisaties. Bijvoorbeeld met communicatie vanuit de gemeente en inzet van communicatiemiddelen zoals bijvoorbeeld lichtzuilen in alle gebieden van de stad. Het doorbreken en verbinden van bubbels door middel van samenwerking tussen

•

bijvoorbeeld maatschappelijke, culturele, sportieve organisaties en groepen in de samenleving waar de gemeente Hilversum tijdens deze periode een subsidieregeling voor beschikbaar voor gaat stellen. Structureel werken aan meer ontmoeting tussen een grote diversiteit aan jongeren op school,

•

sport- en cultuurplekken. Het faciliteren van intergenerationele en -culturele ontmoetingsplekken in Hilversum, met

•

oog voor inclusie, verbinding en ontmoeting De gemeente stimuleert actief laagdrempelige activiteiten, zoals een buurtpicknick,

•

huiskamer- of tuinconcert, die verschillende groepen samenbrengen (sport, cultuur, buurtinitiatieven). Community builders in wijken waar de sociale cohesie onder druk staat. Hierbij wordt

•

aangesloten op al bestaande rollen, denk aan die van opbouwwerkers en wijkregisseurs. Het doorontwikkelen van maatschappelijke dialoog in co-creatie met de stad, met een focus op het bevorderen van verbinding, en het tegengaan van polarisatie.

27

6. Tellen, vertellen, leren en co-creëren Om effectief beleid te voeren, moeten we weten wat werkt en waar verbetering nodig is. Daarom monitoren en evalueren we continu: niet alleen om inzicht te krijgen in de voortgang en effecten van deze nota, maar ook om verantwoording af te leggen over de inzet van middelen. Dit doen we door te tellen (cijfers en feiten verzamelen), vertellen (ervaringen en verhalen delen), leren (reflecteren en verbeteren) en co-creëren (samen met partners en inwoners ontwikkelen). Zo zorgen we dat de aanpak op inclusie en antidiscriminatie geen eenmalige actie is, maar een doorlopend proces van groei/verbetering en samenwerking.

Tellen, vertellen, leren en co-creëren Tellen Kwantitatieve data Indicatoren, monitors, meldingen (klant)onderzoeken,

Vertellen Kwalitatieve data Verslagen , verhalen en rapporten etc.

enquêtes. Leren Kennis delen, expertcommissie,

Co-creatie Participatie, ontwikkelen

nieuwe inzichten/informatie

uitvoeringsagenda ,

(bijv. inclusiviteitsmonitor en

klankbordgroep.

discriminatietoets).

Tellen, vertellen, leren en co-creëren vormt een basis voor het zicht houden op dit beleid en de ontwikkeling daarvan. Hieronder beschrijven we deze vier vormen. We benadrukken dat de meeste onderdelen onder meerdere vormen kunnen vallen. Tellen Op basis van kwantitatieve data verzamelen we informatie over wat er speelt en mogelijk verandert in de Hilversumse samenleving. De data bestaan uit een combinatie van cijfers die de gemeente Hilversum zelf ophaalt en regionale en landelijke cijfers. Monitoren op basis van indicatoren Hilversummonitor De huidige Hilversummonitor heeft een aantal punten waarop wordt gekeken naar inclusie en antidiscriminatie. Deze cijfers leggen we iedere twee jaar naast elkaar om te kijken of er veranderingen zijn (zie bijlage 5). Deze monitor zal, naar alle waarschijnlijkheid, de komende jaren veranderen qua opzet. Het nadeel van deze monitor is dat de respondentengroep weinig divers is, waardoor de resultaten niet per definitie representatief genoeg zijn voor Hilversum. Naast de reguliere Hilversummonitor kijken we ook naar de Hilversummonitor die speciaal voor jongeren in het leven is geroepen.

28

Doelen Inspanningen Netwerk (DIN) Vanuit het sociaal domein bestaat het DIN, een monitoringsinstrument om de doelen en ambities uit de Visie Sociaal Domein concreet en meetbaar te maken. Hierin staat een aantal indicatoren dat voor dit beleid relevant is en waarop we gaan monitoren (zij bijlage 5). Regionale en landelijke monitors Om regionale en landelijke trends in de gaten te houden die ook van toepassing kunnen zijn op Hilversum, kijken we ook naar onderstaande monitors: • Monitor discriminatie Midden-Nederland (discriminatie.nl) • GGD Gezondheidsmonitor • Strafbare discriminatie in beeld (Landelijk Expertise Centrum Discriminatie van het Openbaar • • • •

Ministerie) Monitor discriminatie bij woningverhuur Veiligheidsmonitor CBS (wordt elk oneven jaar gepubliceerd) LHBTIQ+ monitor Basisvaardigheden in zicht

Vertellen Op een aantal momenten in de tijd vertellen we wat er gebeurt met dit beleid. Denk hierbij aan de tweejaarlijkse verslagen of bijeenkomsten. Daarnaast staan verhalen en ervaringen van mensen centraal binnen een aantal onderdelen onder het kopje ‘leren’ zoals de expertcommissie, de klankbordgroep, maar ook het aanvullende onderzoek dat we doen. Door te vertellen wat mensen meemaken leren we wat er goed gaat en wat beter kan. Tweejaarlijks verslag beleid Elke twee jaar komt er een verslag over de uitvoering en voortgang van het beleid. Hierin wordt stilgestaan bij wat is gerealiseerd de afgelopen twee jaar, wordt bekeken of de uitvoeringsagenda nog passend is en welke doelen daarvan zijn behaald. Tweejaarlijkse bijeenkomsten Voor deze bijeenkomsten nodigen we inwoners, de klankbordgroep, de expertgroep, partners uit de stad, ambtenaren, het college en raadsleden uit. Deze bijeenkomsten vertellen veel over wat er gebeurt, of juist niet gebeurt, op bepaalde thema’s en hoe inwoners dit ervaren. De bijeenkomst vindt plaats in het najaar en gaat over thema’s uit de beleidsnota, bijvoorbeeld over de aanpak discriminatie, toegankelijkheid of ontmoeting en verbinding. Leren Er is kennis in huis, maar die is nog niet samengepakt tot een geheel. Leren door samen te doen staat hierbij centraal. Hieronder omschrijven we een aantal uitingen van het leren.

We leren uiteraard van alle onderdelen, bijvoorbeeld van de cijfers en de klankbordgroep. Hier gaat het om het verdiepen en uitbreiden van kennis. Expertgroep Met de startnotitie inclusie is gekozen voor de instelling van een expertgroep, een evenwichtig samengestelde groep van 3 tot 5 experts die advies geeft aan de gemeente over het beleid. De leden hebben relevante (wetenschappelijke) kennis van discriminatie, diversiteit en inclusie. Hun opdracht is om gevraagd én ongevraagd advies te geven. 8enk hierbij aan het meelezen op de 29

uitvoeringsagenda, subsidievoorwaarden, de discriminatietoets en de evaluatie van dit beleid. De expertgroep denkt ook mee bij het duiden van onderzoeksresultaten en adviseert op het verder uitbreiden en het monitoren van dit werk. Zo halen we kennis van buiten naar binnen. De groep komt drie keer per jaar samen met de wethouder inclusie en de gemeentesecretaris, en de experts ontvangen hiervoor een vergoeding. Hun advies wordt één keer per jaar via een verslag gedeeld met de interne organisatie, het college, de gemeenteraad en de klankbordgroep. Hierbij wordt gebruik gemaakt van de gebruikelijke route, vergelijkbaar met die van de Adviesraad Sociaal Domein. De expertgroep gaat, bij voorkeur, een hele bestuurscyclus mee. Discriminatietoets Vanuit de Staatscommissie tegen Discriminatie en Racisme is de Discriminatietoets Publieke Dienstverlening ontwikkeld. Deze toets is bedoeld voor bijvoorbeeld gemeentes die “inzicht willen krijgen in hoe hun eigen werkprocessen, regels en praktijken kunnen leiden tot ongelijke behandeling van mensen.” Onder begeleiding van consulenten van deze staatscommissie kan Hilversum kosteloos deelnemen aan dit traject. Leden van de expertcommissie zijn betrokken bij deze toets, zij kunnen ondersteunen in de interpretatie van de uitkomsten.

Binnen de toets wordt kritisch gekeken naar de manier waarop werkprocessen en regels binnen de gemeentelijke dienstverlening zijn ingericht, waardoor risico’s op discriminatie beter herkend en voorkomen kunnen worden. Uit de nota van bevindingen van de Hilversumse Rekenkamer over de toegankelijkheid van de gemeentelijke dienstverlening, blijkt dat er behoefte is aan extra onderzoek naar het verbeteren van toegankelijkheid en dienstverlening. Klankbordgroep De klankbordgroep start begin 2026 en is een evenwichtig samengestelde groep inwoners van de gemeente Hilversum die diverse gemeenschappen en groepen met diversiteitskenmerken representeren. Deelnemers representeren diverse groepen en gemeenschappen uit de gemeente Hilversum. De groep is samengesteld op basis van een reactie op een oproep en samengesteld op basis van een diversiteit aan kenmerken van deelnemers. De klankbordgroep gaat, samen met de gemeente, verder vormgeven hoe toekomstige leden toetreden. Diversiteit staat voorop. De groep verschilt van de Adviesraad Sociaal Domein op deze gronden: a. ze geven alleen advies over dit beleid; b. eventueel over specifieke aspecten op het vlak van inclusie en antidiscriminatie in ander beleid; c. zijn daarmee overstijgend aan het sociaal domein.

Voor de verbondenheid met de adviesraad is het een suggestie om een lid van de adviesraad sociaal toe te voegen, of iemand van de klankbordgroep te laten toetreden tot de adviesraad. Opdracht klankbordgroep: De klankbordgroep denkt vanuit betrokkenheid, ervaring en lokale kennis mee met de gemeente Hilversum over het inclusie- en antidiscriminatiebeleid. De groep geeft input op thema’s zoals vraaggericht aanbod, bereik en inclusie en de verbinding in de wijk. De leden brengen perspectieven uit de gemeenschappen in beeld en helpen om beleid en uitvoering beter te laten aansluiten bij wat bewoners nodig hebben. De klankbordgroep draagt eraan bij dat het inclusiebeleid beter aansluit bij de diversiteit aan groepen in Hilversum. De groep draagt eraan bij de gemeente scherp te houden op wat er speelt in de wijken en gemeenschappen van Hilversum. 30

De waarde van de klankbordgroepleden is groot en zij worden gewaardeerd voor hun deelname met een passende vrijwilligersvergoeding. De groep bestaat (op dit moment acht) uit maximaal tien deelnemers en mensen kunnen met een maximum van een bestuursperiode deelnemen. Per jaar worden ten meeste 5 bijeenkomsten vergoed. De groep geeft gevraagd en ongevraagd advies. Hiermee geven we invulling aan het principe “niets over ons zonder ons”.35 Er wordt altijd van tevoren aangegeven waar de groep wel/geen invloed op heeft en achteraf is er een terugkoppeling over wat er gebeurt met hun input. De wethouder Inclusie is aangehaakt bij de klankbordgroep. Voor zowel de expertgroep als de klankbordgroep is de gemeente verantwoordelijk voor de organisatie en bemensing ervan. Uit eerdere ervaringen met de diversiteitsraad en klankbordgroep diversiteit blijkt dat deze netwerken niet uit zichzelf gaan functioneren. De gemeenteraad heeft nadrukkelijk gevraagd hier meer inzet op te plegen vanuit de gemeente. Op dit moment krijgt de klankbordgroep in samenwerking met de leden vorm, zij beslissen mee over de manier waarop de groep functioneert. In de uitvoeringsagenda werken we dit concreet uit. Wat hier bijvoorbeeld in komt te staan: er wordt elke keer een verslag van de bijeenkomst gemaakt. Ieder jaar komt er één verslag dat wordt gestuurd aan het college en de gemeenteraad.

Tussendoor kan input na elke bijeenkomst (indien relevant) gedeeld worden met wethouder en interne werkgroep. Extra onderzoek • Representatief onderzoek naar discriminatie en racisme in de stad vanuit de •

antidiscriminatievoorziening. Tweejaarlijks, in 2027 en 2029. Voorstel: Participatief onderzoek naar de ervaring van discriminatie, racisme en polarisatie op scholen.

Co-creëren Co-creëren gaat hier over het samen ontwikkelen en uitvoeren van dit beleid. Zowel binnen de gemeentelijke organisatie, als met inwoners en het maatschappelijk middenveld van Hilversum. We betrekken inwoners en het maatschappelijk leven van Hilversum bij het opstellen van beleid (participatietraject) en de uitvoeringsagenda (co-creërende sessies). Daarnaast zetten we bijvoorbeeld in op co-creatie bij specifieke speerpunten zoals in programmalijn 1, bij de maatschappelijke dialoog of via de community builders om samen met inwoners van wijken, wijkregisseurs en beleidsmakers de opdracht voor deze community builders te formuleren. Wat ze gaan doen en wie het uitvoert wordt zo een proces van co-creatie.

35 Ook sluiten we hiermee aan op het participatiebeleid dat binnen de gemeente in ontwikkeling is.

31

7. Financiële paragraaf Voor de uitvoering van het inclusie en antidiscriminatiebeleid zijn financiële middelen nodig. Het uitgangspunt is dat dit beleid een plek krijgt binnen alle relevante gemeentelijke opgaven en beleidsterreinen. Bepaalde acties kunnen gedekt worden vanuit de lopende programma’s waarbij we meer focus aanbrengen op inclusie en antidiscriminatie. Dat geldt echter niet voor alle acties. Bestaande middelen Deze beleidsnota zal deels gedekt worden uit bestaande middelen. Voor de uitvoering van het beleidsplan LHBTI en de Lokale Inclusie Agenda zijn middelen opgenomen in de begroting (‘budget inclusie’ in tabel 1). Dit is inclusief de jaarlijkse viering 8 maart (30.000 euro) en de subsidie voor Gooi Inclusief (40.000). De uitkering gemeentelijke antidiscriminatie voorziening is geoormerkt geld voor de antidiscriminatievoorziening. Tabel 1: Huidige begroting Diversiteit en Inclusie (inclusief geoormerkte middelen) 2027

2028

2029

2030

Inclusie

€108.00

€108.000

€108.000

€108.000

Gemeentelijke Antidiscriminatie

€102.000

€102.000

€102.000

€102.000

€210.000

€210.000

€210.000

€210.000

Voorziening TOTAAL

De personele formatie op het thema diversiteit en inclusie bestaat uit 12 uur per week. Deze middelen zijn niet voldoende om beleidsnota inclusie en antidiscriminatie uit te kunnen voeren. Daarom zal er bij de voorjaarsnota een aanmelding worden gedaan voor een aanvullend budget van 100.000 euro ten behoeve van de uitbreiding van de formatie tot minimaal 1 fte (beleidsregisseur), en een herschikking van middelen binnen het programma Samenkracht en burgerparticipatie. Bij de uitvoeringagenda zal dit budget verder worden verdeeld over de drie programmalijnen. De beleidsregisseur zal onder andere belast worden met het opstellen en de coördinatie van de uitvoeringsagenda, het aanjagen van nieuwe initiatieven, de organisatie van 8 maart, de eventueel te ontwikkelen subsidieregeling, de ondersteuning van de klankbord- en expertgroep, netwerkontwikkeling, en monitoring en evaluatie van het inclusie en antidiscriminatiebeleid.

32

Bijlage 1 Omschrijvingen Antidiscriminatievoorziening Een onafhankelijke voorziening waar burgers terecht kunnen met klachten over discriminatie. De antidiscriminatievoorziening heeft tot taak om personen die een klacht hebben over discriminatie onafhankelijk advies en ondersteuning te verlenen bij de afwikkeling van die klacht. Digitale toegankelijkheid Digitale toegankelijkheid gaat erover dat digitale informatie en diensten even bruikbaar zijn voor mensen met een functiebeperking als voor mensen zonder functiebeperking. Iedereen moet informatie die op websites of in apps te vinden is, kunnen lezen of beluisteren. Iedereen moet gebruik kunnen maken van diensten die via het internet aangeboden worden. Discriminatie Discriminatie is het ongelijk behandelen, achterstellen of uitsluiten van mensen op basis van persoonlijke kenmerken zonder dat deze behandeling te rechtvaardigen is (College voor de Rechten van de Mens). Diversiteit Gaat over verschillen die er (kunnen) zijn tussen mensen. Het gaat hierbij om zichtbare kenmerken, zoals sekse, leeftijd, huidskleur, en onzichtbare kenmerken, zoals seksuele voorkeur, cultuur, economische status.

Verschillen tussen mensen zijn volgens Movisie waar te nemen in twaalf categorieën: sociaal-culturele achtergrond, uiterlijke kenmerken, seksuele oriëntatie, sociale status, financiële situatie, educatie, leeftijd, gezondheid, gender & sekse, taal & geletterdheid, (arbeids)participatie, religie & levensbeschouwing. Fysieke toegankelijkheid Bij fysieke toegankelijkheid gaat het om gebruik kunnen maken van buitenruimten, openbare gebouwen, kantoren, woningen, vervoer, en nog veel meer fysieke locaties. In een fysiek toegankelijke samenleving kunnen mensen met een beperking zichzelf vrij en zelfstandig verplaatsen, zowel binnen als buiten. Iedereen kan dan meedoen aan de samenleving, zonder te stuiten op letterlijke en figuurlijke drempels. Gelijkheid Iedereen wordt hetzelfde behandeld, ongeacht verschillen of omstandigheden. Het gaat om het geven van dezelfde kansen en middelen aan iedereen. Gelijkwaardigheid Mensen krijgen verschillende vormen van hulp, afhankelijk van hun situatie en behoeften, zodat iedereen dezelfde kans heeft om succesvol te zijn. In het geval van gelijkwaardigheid wordt rekening gehouden met ongelijkheid die sommige mensen kunnen ervaren in de samenleving. Inclusie Inclusie gaat over insluiting van iedereen in de samenleving, ongeacht diversiteit aan kenmerken.

Iedereen heeft en ervaart binnen de regels van de wet de vrijheid om diens leven naar eigen wens en kunnen in te richten. Dit gebeurt in een samenleving waar: a) iedereen onderdeel van is, b) iedereen kan meebeslissen en c) iedereen zich erkend en geaccepteerd voelt als individu. (Movisie). Institutioneel racisme Institutioneel racisme betekent dat processen, beleid en de (geschreven en ongeschreven) regels van instituten leiden tot structurele ongelijkheid tussen mensen met verschillende achtergronden, 33

huidskleur of religie. Het kan hierbij gaan om twee soorten regels of processen, namelijk: 1) regels of processen die expliciet onderscheid maken en de bedoeling hebben om ongelijkheid te creëren en 2) regels of processen die niet expliciet onderscheid maken tussen groepen, maar er in de praktijk wel voor zorgen dat de ene groep benadeeld wordt en de andere groep bevoordeeld. Kenmerkend is dat institutioneel racisme structureel en collectief is. Intersectionaliteit (niet gebruikt in deze nota maar wel een term die vaak gebruikt wordt in relatie tot inclusie) Intersectionaliteit betekent dat een mens verschillende identiteitskenmerken heeft, bijvoorbeeld, religie, sociaaleconomische positie, leeftijd, herkomst en seksuele gerichtheid. De combinatie, ofwel intersectie, van deze verschillende kenmerken maakt een mens tot wie die is en hoe er naar deze persoon gekeken wordt. De kenmerken beïnvloeden elkaar en kunnen zowel voorrechten met zich meebrengen als discriminatie. Ze bepalen iemands plek in de samenleving en beïnvloeden hoe mensen toegang krijgen tot voorzieningen, hoe ze behandeld worden en welke kansen zij krijgen. LHBTIQ+ Lhbtiq+ is de afkorting van lesbisch, homoseksueel, bi+, transgender, intersekse en queer. De plus geeft aan dat de term inclusief is voor mensen die zichzelf anders identificeren dan waar deze letters voor staan, zoals aseksueel of panseksueel.

Microaggressie (niet gebruikt in deze nota maar wel een term die vaak gebruikt wordt in relatie tot inclusie) Micro-agressies zijn alledaagse, subtiele opmerkingen of gedragingen die een soort vooroordeel jegens (vaak) historisch gemarginaliseerde groepen communiceren. De opmerkingen of gedragingen zijn meestal niet slecht bedoeld, maar de impact kan heel groot zijn. Door de opmerking wordt het ‘anderszijn’ van iemand benadrukt. Bij micro-agressies gaat het niet zozeer om de intentie van de gever, maar om de impact ervan op de ontvanger. Sekse, gender en genderidentiteit Sekse gaat over de lichamelijke kenmerken van een persoon die het onderscheid maken tussen mannelijkheid en vrouwelijkheid. Denk daarbij aan de geslachtsorganen, hormonen, chromosomen, enzovoort. Bij gender gaat het niet om biologische verschillen, maar om de maatschappelijke interpretatie van mannelijke en vrouwelijke rollen. Genderrollen zijn historisch gegroeid, cultureel bepaald en afhankelijk van een specifieke sociaaleconomische, politieke en culturele context. Genderidentiteit gaat over het gevoel dat een persoon heeft over diens gender. Sociale toegankelijkheid Sociale toegankelijkheid draait om het creëren van een omgeving waarin mensen met uiteenlopende achtergronden, mogelijkheden en beperkingen volwaardig kunnen deelnemen aan activiteiten, interacties en gemeenschappen.

Het gaat om het wegnemen van sociale barrières, stigma en discriminatie die deelname aan de samenleving in de weg kunnen staan. Sociale toegankelijkheid gaat om bejegening. Het is in tegenstelling tot fysieke toegankelijkheid – dat ‘objectief waarneembaar’ is - vooral iets dat men voelt. Racisme is een systeem waarin mensen worden anders behandeld vanwege hun ras of afkomst. Het gaat om ideeën, gewoontes en soms ook regels die ervan uitgaan dat de ene groep beter is dan de andere. Sociale normen Sociale normen zijn ongeschreven regels en gedeelde verwachtingen binnen een groep of

34

samenleving die bepalen wat als gewenst gedrag wordt beschouwd. Sociale normen beïnvloeden hoe we ons in sociale situaties gedragen. Stereotypen Een stereotype is een vaststaand denkbeeld over een groep mensen. Het gaat om algemene ideeën of verwachtingen over hoe mensen uit een bepaalde groep zijn. Stereotypen maken het makkelijker en sneller om een oordeel te vormen, maar ze kloppen vaak niet helemaal. Ze zijn vaak overdreven, meestal negatief, en moeilijk te veranderen. Stereotypen kunnen onbewust en expliciet zijn. Vooroordelen Een vooroordeel is een negatieve houding tegenover een persoon of groep, nog voordat je ervaring hebt met die persoon of groep. Vooroordelen gaan vaak samen met negatieve gevoelens. Ze bevatten ook gedachten en ideeën, zoals aannames en overtuigingen over groepen of stereotypen. Vooroordelen worden vaak geuit door middel van discriminerend gedrag, en kunnen onbewust en impliciet zijn. Bovenstaande omschrijvingen van belangrijke begrippen komen van verschillende bronnen, zoals: Movisie, APA Dictionary of Psychology, Rijksoverheid, Week van de Toegankelijkheid, en het College voor de Rechten van de Mens.

35

Bijlage 2 Stappenplan ontwikkeling inclusie- en antidiscriminatiebeleid gemeente Hilversum In de startnotitie ‘Hilversum een stad voor iedereen’ beschreven we hoe we tot dit beleid zouden komen. We gebruikten onderstaande stappen om het beleid vorm te geven. Meer hierover is te lezen in de startnotitie.36

36 Document Hilversum - Startnotitie Inclusie en Antidiscriminatie - iBabs Publieksportaal

36

Bijlage 3 Het participatietraject Om invulling te geven aan de beleidsnota inclusie en antidiscriminatie is een participatietraject opgezet. In deze bijlage leest u in het kort hoe we dit hebben aangepakt en wat de uitkomsten zijn. We spraken gedurende het participatietraject met 28 organisaties uit verschillende sectoren van het maatschappelijk middenveld en met 55 inwoners. De gesprekken met organisaties zijn gevoerd aan de hand van een semigestructureerde vragenlijst. Iedere deelnemer kreeg grotendeels dezelfde vragen, met ruimte voor eigen ervaringen en aanvullingen. Voor inwoners organiseerden we bijeenkomsten op zes locaties, waar we met hen in gesprek gingen over de sociale cohesie in Hilversum en de mate waarin zij zich (sociaal) veilig voelen in Hilversum en over discriminatie. Deelnemers maatschappelijk middenveld De Vorstin

Soroptimisten

Dynamic Arts

Platform gehandicapten en chronisch zieken

Beeld en Geluid

Vluchtelingenwerk

Stichting Hilversum One

Senver

Discriminatie.nl

Tomin Groep

Entre Femmes

Stichting MEE

Gooi en Vecht Inclusief

Hilversummers.nl

Maatjesproject

Young Hilversummers

Versa Welzijn jongerenwerk

Leger des Heils

Bibliotheek

Politie

Sportverenigingen: Tennisvereniging, Jeu de

De Grote Kerk

Boules, GAC Atletiek, Cornelis Tromp Roeivereniging, ASC Hilversum Hurricanes Centrum Al Amal Locaties gesprekken met inwoners Wijkcentrum de Koepel

Taalcafé in de Bibliotheek

Oefenplein in de Bibliotheek

Prideborrel

Leger des Heils

Young Hilversummers

In het participatietraject kwam naar voren dat Hilversum een diverse stad is, met inwoners met uiteenlopende achtergronden en leefwerelden. De gesprekken en bijeenkomsten gaven een eerste beeld van hoe Hilversummers met elkaar samenleven en hoe dit wordt ervaren door de inwoners in al hun diversiteit. Hierbij kwamen zowel positieve ervaringen naar voren als het besef dat diversiteit niet automatisch leidt tot verbinding en gelijkwaardigheid. Een aantal voorbeelden van positieve ervaringen zijn: • De meeste inwoners gaven aan dat ze fijn wonen in Hilversum en zich hier veilig voelen. • De stad kent verschillende maatschappelijke organisaties die zich inzetten voor inclusie, elk vanuit hun eigen invalshoek. Zo zijn er initiatieven gericht op specifieke doelgroepen, zoals mensen met een beperking, jongeren, LHBTIQ+ inwoners, statushouders en ouderen.

37

•

Verder zijn er maatschappelijke organisaties die inclusie breed benaderen, bijvoorbeeld via

•

culturele programmering, talentontwikkeling of het faciliteren van ontmoeting. Ook spraken we inwoners die zich vrijwillig inzetten om verbinding te creëren binnen snel veranderende wijken (qua bevolkingssamenstelling).

Tegelijkertijd zijn er ook zorgen over- en ervaringen met uitsluiting, discriminatie en ongelijke kansen. Deze zorgen werden bijvoorbeeld geuit door LHBTIQ+ inwoners die het pridecafé bezoeken, jongeren die onderdeel zijn van Young Hilversummers, maatschappelijke organisaties, en dezelfde nieuwkomers van het taalcafé van de Bibliotheek. Er worden verschillende vormen van discriminatie genoemd, op basis van onder andere herkomst, huidskleur, geloof, seksuele oriëntatie, beperking en leeftijd. Jongeren signaleren discriminatie in het uitgaansleven en ervaren etnische profilering. LHBTIQ⁺-inwoners noemen situaties van intimidatie en afnemende acceptatie. Inwoners met een beperking stuiten op zowel fysieke als sociale barrières, bijvoorbeeld in de openbare ruimte of bij deelname aan sport en cultuur. Op basis van dit participatietraject kunnen we niet vaststellen op welke schaal discriminatie en racisme voorkomt in Hilversum. Verder blijkt uit de verhalen van de participanten dat inwoners in Hilversum vaak leven in gescheiden netwerken en wijken, met beperkt contact tussen groepen met verschillende culturele achtergronden, leeftijden en sociaaleconomische posities. Mensen komen elkaar niet vanzelfsprekend tegen in scholen, wijken, sportclubs en publieke ruimtes. Tot slot is er onder de organisaties grote bereidheid om bij te dragen aan een inclusiever Hilversum.

Om dit in de praktijk te kunnen brengen is er behoefte aan meer bewustwording over wat inclusie écht betekent en hoe vooroordelen – soms onbedoeld – kunnen doorwerken in gedrag en besluitvorming.

38

Bijlage 4 Wettelijke verplichtingen inclusie en antidiscriminatie Wettelijke verplichtingen ten aanzien van ‘inclusie’ VN Verdrag Handicap In juli 2016 heeft Nederland het VN-Verdrag rechten voor mensen met een handicap geratificeerd. Dit verdrag verplicht gemeenten om inclusie en toegankelijkheid structureel te bevorderen. Concreet betekent dit: •

•

Met de ratificatie van dit VN-Verdrag is aan de Jeugdwet, Wmo en Participatiewet de verplichting toegevoegd om in het periodiek plan op te nemen hoe de gemeenteraad uitvoering geeft aan het verdrag. De voorkeur is dat de periodieke plannen worden samengevoegd tot één integraal plan voor het hele sociaal domein. Het aanvullende ‘Besluit toegankelijkheid’ stelt dat alle sectoren, ook gemeenten, een actieplan moeten opstellen voor de geleidelijke verbetering van algemene toegankelijkheid – dus ook buiten het sociaal domein. Dit moet via de verplichte lokale inclusieagenda.

Het doel van het VN-Verdrag is een samenleving waarin iedereen kan meedoen. Gemeenten moeten achterstanden voor mensen met een beperking wegnemen en zorgen voor toegang tot zorg, informatie, gebouwen, mobiliteit en maatschappelijke diensten. Een belangrijk uitgangspunt is: bij nieuw beleid geldt ‘design for all’: vanaf het begin rekening houden met toegankelijkheid voor iedereen, niet alleen voor de gemiddelde gebruiker. Zo voorkom je uitsluiting. Wettelijke verplichtingen ten aanzien van ‘antidiscriminatie’ Artikel 1 van de Grondwet “Allen die zich in Nederland bevinden, worden in gelijke gevallen gelijk behandeld. Discriminatie wegens godsdienst, levensovertuiging, politieke gezindheid, ‘ras’, geslacht, handicap, seksuele gerichtheid of op welke grond dan ook, is niet toegestaan.” Artikel 1 omvat: a) Het recht om niet gediscrimineerd te worden b) Een verplichting om actief discriminatie te voorkomen c) c. De bescherming van het verschil tussen mensen. Gemeenten moeten beleid voeren dat het principe van artikel 1 waarborgt. Algemene wet gelijke behandeling (AWGB) Deze wet verbiedt discriminatie op diverse gronden, waaronder ras, geslacht, seksuele gerichtheid en handicap. Gemeenten moeten hierop toezien en gelijke behandeling bevorderen, bijvoorbeeld door middel van personeelsbeleid en dienstverlening.

Artikel 7a van de AWGB vormt de basis voor adviezen van het College voor de Rechten van de Mens over het waarborgen van rechten van woonwagenbewoners. Het woonwagenbeleid is gedecentraliseerd: gemeenten moeten binnen mensenrechtelijke verplichtingen hun beleid vormgeven. Dit kader steunt op bindende uitspraken van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens en oordelen van het College. Ook heeft de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State bepaald dat gemeenten de woonbehoefte van woonwagenbewoners moeten onderbouwen bij wijzigingen van bestemmingsplannen. 39

Wet gemeentelijke antidiscriminatievoorzieningen (WGA) Iedere gemeente is verplicht om een antidiscriminatievoorziening aan te bieden waar inwoners discriminatie kunnen melden. Deze meldpunten moeten onafhankelijk opereren en klachten behandelen. In de Wga wordt benoemd dat een antidiscriminatievoorziening tot taak heeft onafhankelijke bijstand te verlenen aan personen bij de afwikkeling van hun klachten betreffende onderscheid als bedoeld in: • Wet gelijke behandeling van mannen en vrouwen (WGB). • Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte (WGBH/CZ). • Wet gelijke behandeling op grond van leeftijd (WGBL). • verboden die zijn vastgelegd in het Burgerlijk Wetboek (artikelen 646 tot en met 649 van boek 7) en het Wetboek van strafrecht (artikel 90quater, artikelen 137 c t/m g en artikel 429quater). Wetboek van strafrecht Discriminatie is opgenomen in het Wetboek van strafrecht. De volgende vormen van discriminatie zijn strafbaar: • het in het openbaar beledigen • het aanzetten tot haat, discriminatie of geweld • het bij de uitoefening van ambt, beroep of bedrijf discrimineren van personen wegens ras, godsdienst, levensovertuiging, geslacht, seksuele gerichtheid of handicap. Als inwoners de indruk hebben dat een persoon of organisatie zich schuldig maakt- of heeft gemaakt aan discriminatie, kunnen zij hiervan aangifte doen bij de politie.

Het Openbaar Ministerie bekijkt vervolgens of ze de persoon of organisatie vervolgen. Ambtenarenwet De verboden op discriminatie zijn vastgelegd (discriminatie bedoeld als in artikel90quater, in artikelen 137 c t/m g en 429quater Wetboek van Strafrecht) in de artikelen 125g en 125h van de Ambtenarenwet.

40

Bijlage 5 Indicatoren onderzoek gemeente Hilversum Indicator Document: Indicatoren Hilversum Monitor 2024 Percentage inwoners dat tevreden is over de

Past bij programmalijn

culturele voorzieningen

iedereen - Verbinding en ontmoeting

Percentage inwoners dat tevreden is over de

- Een toegankelijk Hilversum voor

sportvoorzieningen en/sportmogelijkheden

iedereen - Verbinding en ontmoeting

Percentage inwoners dat tevreden is over het

- Een toegankelijk Hilversum voor

evenementen aanbod

iedereen - Verbinding en ontmoeting

Percentage inwoners dat vindt dat er voldoende

- Een toegankelijk Hilversum voor

mogelijkheden zijn voor sport en recreatie

iedereen - Verbinding en ontmoeting

Percentage inwoners dat geen problemen ervaart bij

- Aanpak discriminatie en racisme

- Een toegankelijk Hilversum voor

het in het openbaar uiten van iemands seksuele geaardheid Percentage inwoners dat (helemaal) mee eens is dat

- Alle programmalijnen

gemeente inwoners en organisaties betrekt bij de totstandkoming en uitvoering van beleid Percentage inwoners dat het afgelopen jaar

- Aanpak discriminatie en racisme

gediscrimineerd is Percentage inwoners dat zegt bereid te zijn zich te

- Verbinding en ontmoeting

willen inzetten voor de leefbaarheid van de buurt Percentage inwoners dat zich verbonden voelt met

- Verbinding en ontmoeting

de buurt Percentage volwassenen dat zich soms tot vaak

- Verbinding en ontmoeting

eenzaam voelt Algehele tevredenheid dienstverlening Sociaal Plein

- Aanpak discriminatie en racisme - Een toegankelijk Hilversum voor iedereen

Percentage inwoners dat zich ’s avonds veilig voelt

- Alle programmalijnen

op straat in het centrum tijdens het uitgaan Percentage inwoners dat zich veilig voelt in eigen

- Alle programmalijnen

buurt Waardering van bezoekers over de dienstverlening van het Sociaal Plein

- Aanpak discriminatie en racisme - Een toegankelijk Hilversum voor iedereen

Waardering van inwoners over de dienstverlening van de gemeente

- Aanpak discriminatie en racisme - Een toegankelijk Hilversum voor iedereen 41

Waardering van inwoners over de digitale

- Een toegankelijk Hilversum voor

dienstverlening van de gemeente

iedereen

Percentage inwoners dat vertrouwen heeft in de

- Aanpak discriminatie en racisme - Een toegankelijk Hilversum voor

manier waarop de gemeente wordt bestuurd

iedereen Document: Hilversum monitor jongeren Vraag: mis je leuke dingen om te doen in Hilversum

- Verbinding en ontmoeting

Vraag: voel jij je veilig (in jouw buurt, in het centrum,

- Aanpak discriminatie en racisme

tijdens het uitgaan, op school/studie, tijdens het sporten, bij donkere plekken (zoals fietstunnels of steegjes)). Vraag: voel jij je wel eens eenzaam

- verbinding en ontmoeting

Vraag: Ben jij de afgelopen 12 maanden

- Aanpak discriminatie en racisme

gediscrimineerd? Zo ja, waar had dat mee te maken? (geslacht, seksuele geaardheid, een stoornis, beperking of handicap, herkomst of huidskleur, religie, antisemitisme, politieke voorkeur, iets anders.. Document: Wij zijn Hilversum – onze sociale visie 2023-2033 Aantal meldingen van discriminatie bij onze - Aanpak discriminatie en racisme antidiscriminatievoorziening Aantal unieke inwoners dat wordt geholpen met

- Een toegankelijk Hilversum voor

laaggeletterdheid/taalondersteuning in de sociale basis

iedereen

Percentage inwoners dat zich niet gediscrimineerd

- Aanpak discriminatie en racisme

voelt Mate van gelijke kansen in het basisonderwijs ten

- Aanpak discriminatie en racisme

opzichte van vergelijkbare gemeenten Percentage inwoners dat zich verbonden voelt met

- Verbinding en ontmoeting

hun buurt Percentage inwoners dat zich sterk eenzaam voelt

- Verbinding en ontmoeting

Percentage inwoners voelt zich veilig in eigen buurt Woonmonitor gemeente Hilversum Realisatie van huisvesting voor statushouders,

- Alle programmalijnen - Aanpak discriminatie en racisme

spoedzoekers, internationale arbeidskrachten en woonwagenbewoners Het aantal opgeleverde woningen in

- Een toegankelijk Hilversum voor

seniorencomplexen

iedereen

42

Bijlage 6 Toetsing Vanuit de benadering ‘inclusie in en voor al het beleid’ hebben we een integrale toets uitgevoerd. Daarbij hebben we de raakvlakken van inclusie- en antidiscriminatiebeleid met andere beleidsvelden in kaart gebracht, evenals kansen en knelpunten. Per kans, dan wel knelpunt staat in een tabel aangeven of deze geborgd is in het gemeentelijk beleid. Uit de tabel komen een aantal aandachtspunten naar voren die kansen bieden voor verdere ontwikkeling. Deze zijn opgenomen in de beleidsnotitie en staan beschreven in een document voor ambtelijk gebruik. De toetsing is gebaseerd op het cirkelmodel uit de Omgevingsvisie, waarin de inhoudelijke opgaven en sub-opgaven staan opgenomen. Figuur 1: Cirkelmodel uit Omgevingsvisie Omgevingsvisie

43

Tabel 1: toetsing Opgave Meedoen

44

MEEDOEN

Raakvlakken

Sociale samenhang

•

Inclusie en afwezigheid van discriminatie/racisme leidt tot meer sociale cohesie.

•

Inclusiebeleid kan een bijdrage leveren aan sociale samenhang tussen verschillende groepen.

Economische en gezondheidsverschillen

•

Discriminatie en exclusie hebben een negatieve impact op de Sociaal Economische Status.

•

Mensen zonder werk of laag inkomen lopen het risico niet volledig mee te kunnen doen in de samenleging.

•

Discriminatie kan leiden tot verminderde toegang tot gezondheidsvoorzieningen / gezonde opties.

•

Inclusie leidt tot minder eenzaamheid en verhoogd welzijn (mentale gezondheid).

•

Waar? Anti-discriminatie voorziening; Beleidsplan LHBTI; Beleidsagenda WMOSamenleving 20242030. Visie Sociaal Domein; Inkomensvoorzieninge n Hilversum; Hilversumse Minimabeleid; Hilversumse Gezondheidsagenda; Beleidsagenda WMOSamenleving 20242030; Beleidsagenda Armoede en Schulden.

Vormen van ongelijkheid (zoals racisme, seksisme en klasse) raken en versterken elkaar.

Voorzieningen

•

Toegang tot voorzieningen hangt af van:

o

Betaalbaarheid – voorzieningen moeten financieel haalbaar zijn.

o

Beschikbaarheid – voorzieningen moeten nabij en bereikbaar zijn.

o

Begrijpelijkheid – procedures moeten duidelijk en te volgen zijn.

o

Passendheid – aanbod moet aansluiten bij de behoeften van inwoners.

o

Toegankelijkheid – voorzieningen moeten toegankelijk zijn voor iedereen.

•

Wmo en algemene voorzieningen dragen eraan bij dat inwoners met een

Beleidsagenda WMOSamenleving 20242030; Beleidsagenda Jeugd 2024-2030; Hilversumse Sport en beweegnota; Hilversumse Cultuurnota.

hulpvraag volwaardig mee kunnen doen. •

Door jeugdhulpvoorzieningen krijgen kinderen de kans zich goed te ontwikkelen en gezond en veilig op te groeien.

Gemeentelijke dienstverlening

•

Horeca, sport en cultuurvoorzieningen zijn niet altijd toegankelijk voor iedereen

•

Om toegankelijk te zijn voor alle inwoners, moet de gemeentelijke dienstverlening begrijpelijk zijn (taalniveau en aanbod in meerdere talen), voldoen aan digitale toegankelijkheidsprincipes en dienstverleningspunten

Interne Visie Sociaal Domein Werkend Maken; Visie Sociaal Domein;

moeten fysiek toegankelijk zijn. •

Discriminatie, (onbewuste) vooroordelen en/of stigmatisering dienstverlening kan ertoe leiden dat mensen niet goed geholpen worden.

45

Wonen en demografie

•

Discriminatie kan ertoe leiden dat sommige inwoners moeilijk een woning kunnen vinden. Dit wordt versterkt door beperkte ruimte op de woningmarkt.

•

Omgevingsvisie 2040; Woonvisie 2021-2030; Woonzorgvisie.

Gebrek aan verschillende woningtypen (woningdifferentiatie) kan leiden tot wijken waar alleen homogene groepen wonen.

•

Innovatieve woonconcepten kunnen ervoor zorgen dat bepaalde groepen meer aansluiting vinden en mee kunnen doen (zoals Liv Inn voor senioren).

•

Diversiteit aan woningen (waaronder sociale huur, starterswoningen en studentenwoningen) is een voorwaarde om een stad te zijn voor iedereen.

Tabel 2: Toetsing Opgave Actief ACTIEF

Raakvlakken

Economie en werk

•

Door discriminatie/ongelijkheid blijft arbeidspotentieel mogelijk onbenut (denk aan vrouwen, ouderen of mensen met een niet-Nederlandse achtergrond die moeilijker een

Waar? Economische Visie (in ontwikkeling)

baan vinden en/of hogerop kunnen komen). •

Mogelijk gebrek aan diversiteit binnen bedrijven kan leiden tot verminderde prestaties.

•

Door gebrek aan redelijke aanpassingen (‘reasonable accomodation’) kunnen personen met een beperking hun werk onvoldoende doen/onvoldoende deelnemen aan de arbeidsmarkt.

•

Bedrijven kunnen een rol spelen in het bevorderen van inclusie en anti-discriminatie

Tabel 3: toetsing Ruimtelijke Kwaliteit RUIMTELIJKE KWALITEIT Cultuur-historie

Raakvlakken •

Dudoks tuinstadontwerp bevordert verbinding door het bieden van ontmoetingsplekken.

Waar? Omgevingsvisie Hilversum 2040

46

Gebouwde omgeving

•

Gebouwen en voorzieningen zijn niet altijd toegankelijk.

•

Voorzieningen die inzetten op meedoen en ontmoeten zijn voor iedereen nabij.

•

Inclusiviteit wordt standaard meegenomen als afweging bij het plannen van de

Omgevingsvisie Hilversum 2040

omgeving en uitwerken van projecten in het fysieke domein.

Openbare ruimte

•

Er is voldoende ruimte voor ontmoeting op straat, in parken en in speeltuinen.

•

Niet iedereen voelt zich thuis in de openbare ruimte en/of in openbare gebouwen

•

Behoeften van inwoners worden meegenomen bij ontwerp van de buitenruimte.

•

Het nieuwe handboek openbare ruimte zet in op een inclusieve openbare ruimte en

Visie Openbare Ruimte

inclusieve participatietrajecten. Mobiliteit en bereikbaarheid

•

Stoepen zijn lastig te navigeren voor mensen met rolstoel/rollator en voor blinde en slechtziende mensen, doordat niet aan toegankelijkheidseisen wordt voldaan.

•

Mobiliteit is essentieel voor participatie en toegang tot voorzieningen.

•

Parkeren is belangrijk voor inwoners die slecht ter been zijn en voor

Visie Openbare Ruimte; Uitvoeringsprogramma mobilitei2024

(mantel)zorgverleners.

47

Tabel 4: toetsing Duurzaam DUURZAAM

Raakvlakken

Klimaatadaptie, biodiversiteit, natuur en landschap

•

Energietransitie en circulariteit

•

Hittestress vormt een groeiend risico, vooral voor kwetsbare groepen, waardoor zij mogelijk minder mee kunnen doen aan het openbare leven in Hilversum. Het is van belang dat alle inwoners mee kunnen komen met de energietransitie, ook inwoners die minder kunnen investeren in

Waar? Omgevingsvisie Hilversum 2040; Visie Openbare Ruimte; programma Groen Hilversum 2040

Plan van Aanpak Energiearmoede 2024-2025; Ambtelijke Energierechtvaar-digheids Checklist

energiebesparende maatregelen. •

Het is van belang dat inwoners en partijen kunnen meedenken en beslissen over energiebeleid en -projecten.

Tabel 5: toetsing Interne Organisatie Gemeente Hilversum – Interne Organisatie Bewustwording / training Ambtelijk Apparaat

Raakvlakken

•

Bewustwording onder werknemers over wat de kernwaarde inclusie

Waar?

Concernagenda.

inhoudt, en wat dit voor hun werk betekent (naar inwoner toe en naar collega’s) is van belang.

Inclusieve wervings- en selectieprocedures

•

Voor een inclusieve organisatie zijn een diverse staf en inclusieve werving- en selectieprocedures van belang (bijv. d.m.v. anonieme

Geen beleid; wel is er budget voor de banenafspraak.

sollicitaties, inclusieve vacatureteksten, etc) •

Doelstellingen voor het aannemen van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt leidt tot inclusiviteit.

Inclusieve werkgever / Inclusieve cultuur

•

Bieden van redelijke aanpassingen voor werknemers met een beperking dragen bij aan een inclusieve werkplek (denk aan aangepaste werkplekken, flexibele werktijden of ondersteunende

Geen beleid; wel zijn er gedragsregels en is er een personeelshandboek, die ingaan op gelijke behandeling.

technologie) •

Transparante en toegankelijke maatregelen en procedures zijn belangrijk voor het tegengaan van discriminatie. Denk aan: gedragscodes, antidiscriminatiebeleid, klachtenregeling, vertrouwenspersonen, klokkenluidersregeling.

48

•

Het aanbieden van voorzieningen voor medewerkers met uiteenlopende behoeften draagt bij aan een inclusieve organisatie. (denk aan: rolstoeltoegankelijkheid, divers kantine-aanbod.

49