Bijlage 1. (Concept) Programma van Eisen Stedenbouwkundig plan voor het centrumgebied van de Hilversumse Meent

Centrum Hilversumse Meent

CONCEPT Programma van Eisen - Januari 2026

Inhoudsopgave 3

1.1 Aanleiding 1.2 Opgave 1.3 Leeswijzer

3 3 3

2 Woonagenda de Meent

5

3 Participatie

7

CO NC EP T

1 Inleiding

Foto voorzijde en pagina 12: Wiebe de Jager - Dronewatch 2

Gemeente Hilversum - Afdeling Leefomgeving

4 Bestaande situatie

9

4.1 Ligging in Hilversum 4.2 Beschrijving van het plangebied

9 9

5 Cultuurhistorische analyse

10

6 Samenvatting analyse

13

7 Stedenbouwkundige visie

14

8 Voorlopig stedenbouwkundig plan

17

8.1 Openbare ruimte 8.2 Gebouwen 8.3 Programma 8.4 Mobiliteit 8.5 Duurzaamheid

18 20 22 24 27

Bijlagen

28

1 Ruimtelijke analyse 2 Beleidsanalyse 3 Voorzieningenonderzoek STIPO 4 Uitkomsten bewonersenquête 5 Mogelijke indelingen verdiepingen bebouwing

28 34 35 36 38

1 Inleiding

1.3 Leeswijzer

1.1 Aanleiding

CO NC EP T

Op 5 maart 2025 is de Woonagenda Hilversumse Meent 2025-2030 door de gemeenteraad vastgesteld. Het doel van deze Woonagenda is om ervoor te zorgen dat de Hilversumse Meent ook in de toekomst een prettige, leefbare woonomgeving is met betaalbare en kwalitatief goede woningen. Eén van de belangrijkste opgaven uit de Woonagenda is om levensloopbestendige woningen voor ouderen en betaalbare woningen voor jongeren toe te voegen in de wijk.

De Hilversumse Meent is grotendeels in de periode 1974-1978 voor met name gezinnen gebouwd. Er staan daarom voornamelijk ééngezinswoningen (94%). Eén op de drie Hilversumse Meentenaren is inmiddels 65 jaar en ouder (10% hoger dan in de rest van Hilversum). Ouderen wonen steeds langer thuis, ondanks dat de woning vaak niet meer passend is. Bovendien wonen jongeren steeds langer thuis, omdat er voor hen in de wijk geen betaalbare starterswoningen zijn. Omdat de Hilversumse Meentbewoner zeer gehecht is aan de wijk en daar graag wil blijven wonen, is een verrijking van het huidige woningaanbod wenselijk. Het centrum van de Hilversumse Meent is in de participatie van de woonagenda genoemd als gebied om woningen toe te voegen. Hieruit zijn vier concrete locaties aangewezen: het wijkcentrum/ sportzaal, het winkelcentrum, Meentzicht en Zeggemeent. Het toevoegen van woningen in het centrum heeft als duidelijk voordeel dat de aanwezige voorzieningen op loopafstand liggen. Dit sluit aan op de behoeften van zowel senioren als jongeren.

Bovendien is er de ambitie om de openbare ruimte en het voorzieningenniveau beter op de veranderende (woon)behoeften aan te laten sluiten door onder andere multifunctionele ontmoetingsruimten te realiseren en het groen te verbeteren Om de woningen toe te kunnen voegen en de openbare ruimte opnieuw in te richten is een aanpassing van het Omgevingsplan nodig, waarvoor eerst een stedenbouwkundig plan moet worden opgesteld. In het Programma van Eisen (PvE) wordt de woonagenda vertaald naar een stedenbouwkundige visie voor het centrum met een eerste aanzet van de eisen voor de ontwikkellocaties en openbare ruimte. De eisen zijn richtinggevend voor het nader opstellen van het stedenbouwkundig plan van het centrum.

1.2 Opgave

Dit Programma van Eisen (PvE) vormt de basis voor het stedenbouwkundig plan van het centrumgebied van de Hilversumse Meent. Het document is opgebouwd in de volgende volgorde: • Hoofdstuk 2 – Woonagenda Hilversumse Meent: geeft de beleidsmatige context en de waarden van de wijk die richtinggevend zijn voor de ontwikkeling. • Hoofdstuk 3 – Participatie: licht het proces van betrokkenheid van bewoners en stakeholders toe. • Hoofdstuk 4 en 5 – Analyse van de bestaande situatie en cultuurhistorie: schetst de huidige ruimtelijke, functionele en historische kenmerken van het gebied. • Hoofdstuk 6 – Samenvattende analyse: bundelt de belangrijkste conclusies uit onderzoeken en participatie. • Hoofdstuk 7 en 8 – Stedenbouwkundige visie en voorlopig plan: geeft richting aan de ruimtelijke opzet, inclusief uitgangspunten voor bebouwing, openbare ruimte, mobiliteit en duurzaamheid. • Bijlagen: bevatten verdiepende analyses, onderzoeksresultaten en spelregelkaarten die als referentie dienen voor ontwerp en uitvoering.

Bij het opstellen van het PvE worden de opgaven vanuit de Woonagenda verder uitgewerkt: • Mogelijk maken dat in het centrum van de Hilversumse Meent woningen voor ouderen en jongeren kunnen worden toegevoegd, zodat doorstroming binnen de wijk kan plaatsvinden en meer mensen passend kunnen wonen. • Zorgen dat de voorzieningen aansluiten op de veranderende behoeften als gevolg van de ontwikkelingen in de wijk. • Zorgen dat het centrumgebied als één geheel wordt ontwikkeld passend bij de opzet van de wijk, zodanig dat deze bijdraagt aan onze ambities voor duurzaamheid, mobiliteit en leefbaarheid, zoals gesteld in de Woonagenda. • Totstandkoming op basis van zorgvuldige communicatie en participatie met alle betrokkenen.

Stedenbouwkundig plan Centrum Hilversumse Meent

3

Hoe de woonagenda tot stand is gekomen

Woonagenda Hilversumse Meent 2025-2030: een thuis voor iedereen Goede benutting bestaande woningen

Langer zelfstandig wonen met een zorgvraag

CO NC EP T

Toevoegen van woningen voor ouderen & jongeren

WIJKANALYSE (INCL. ENQUETE) DE MEENT VERGRIJST

MEER WONINGEN

BIJNA ALLEEN MAAR EENSGEZINSWONINGEN

BINNEN DE WIJK VERHUIZEN IS MOEILIJK

Verbeteren openbare ruimte & leefbaarheid

MINDER MENSEN

inwoning

pre-mantelzorgwoningen

aanpassingen woningen

Multifunctioneel wooncomplex met zorg

ontmoetingsplek voor iedereen

PARTICIPATIE BIJEENKOMSTEN

splitsen

KEUZE VOOR HAALBARE OPLOSSINGEN

optoppen

bouwen op bestaande bouw

hulp bij verhuiswens

dichtbij / naast senioren staan

Kansrijke oplossingen uit de wijk

mobiliteit

betere groenbeleving

Onze waarden voor de wijk

CONCEPT WOONAGENDA + OPHALEN REACTIES

Sociaal karakter

Wooncarrière

DEFINITIEVE WOONAGENDA

SAMEN AAN DE SLAG RICHTING UITVOERING

Samenhang

Samen met de wijk

Tuinstad Beeldende samenvatting Woonagenda De Meent 4

Gemeente Hilversum - Afdeling Leefomgeving

2 Woonagenda de Meent

CO NC EP T

De woningmarkt in Hilversum staat onder druk en deze druk neemt de komende jaren verder toe. De woningbehoefte groeit en het is niet voor iedereen gemakkelijk om in onze gemeente een passende woning te vinden. De woonagenda 2025-2030, voortbordurend op de woonvisie 2021-2030, is de start om een prettige, leefbare woonomgeving met betaalbare en kwalitatief goede woningen in de Hilversumse Meent te maken. Bij het opstellen van de Woonagenda Hilversumse Meent 2025-2030 is een wijkanalyse uitgevoerd en meerdere keren geparticipeerd. Waarden van de wijk Op basis van gesprekken met de bewoners tijdens de participatie over de Woonagenda zijn een aantal waarden van de Hilversumse Meent geformuleerd die de basis vormen voor de ontwikkeling van de Hilversumse Meent • Het sociale karakter van de wijk als vertrekpunt. Deze waarde gaat over bebouwing op menselijke maat en schaal, mogelijkheid tot ontmoeten, mixen van woonsegmenten om segregatie tegen te gaan en dat de ruimtelijke inrichting het sociale karakter stimuleert. • Wooncarrière moet mogelijk zijn binnen de wijk. Dit betekent vooral investeren in de woontypes die er nu niet of nauwelijks zijn, dus geen nieuwe eengezinswoningen bouwen. Bovendien is het belangrijk dat de nieuwbouw vooral bijdraagt aan doorstroming binnen de wijk door waar mogelijk voorrang te geven aan Meentbewoners.

• Het tuinstadkarakter van de wijk is van grote waarde. De groenstructuren zijn belangrijk. Nieuwbouw vindt plaats op de al gebouwde omgeving, zodat het niet ten koste gaat van groen. Bovendien mag als uitzondering alleen in het centrum/ het hart van de bloemkoolwijk de bouwhoogte toenemen. Tenslotte moet de bebouwing zich aanpassen aan het karakter van de wijk: dus variatie in bebouwingspatroon en openheid. • Samenhangend geheel. Alle maatregelen staan niet los van elkaar als deelprojecten; ze moeten juist een samenhangend geheel vormen dat past bij het karakter van de wijk. Zo is de wijk ook ontworpen. Alles moet in relatie tot elkaar staan: of het nu gaat om een serie van honderd woningen, de bestrating van een ontmoetingspleintje, of de beplanting en verlichting van een buurtpark. • Draagvlak binnen de wijk. Medezeggenschap is vanaf begin af aan belangrijk geweest bij de opbouw van de Hilversumse Meent. Waar mogelijk worden de bewoners uitgenodigd om mee te denken over de opzet en uitvoering van de plannen.

Ruimtelijke visie De uitgangspunten zijn vertaald in de woonagenda naar een ruimtelijke visie. In de ruimtelijke visie zijn een aantal ontwikkellocaties in het centrumgebied weergeven. De ontwikkellocatie worden voorgesteld op al bebouwde plekken en gaan niet ten koste van het groen. Het centrumgebied wordt in de woonagenda aangewezen als locatie waar woningen toegevoegd kunnen worden, omdat hier de voorzieningen van de wijk al op loopafstand liggen, er ruimte is voor inbreiding en het huidige vastgoed van de gemeente aan het eind van zijn levensduur is. Het uitgangspunt is om een multifunctioneel woonzorg-complex te vestigen op de plek van het wijkcentrum, waarin alle huidige functies in terugkeren. Daarnaast bestaat de wens om op de Meentzicht woningen te realiseren door middel van het optoppen van het gebouw. Als voorwaarden voor de ontwikkeling nemen we in de ruimtelijke visie op dat nieuwbouw moet aansluiten op huidige structuren van de wijk, het wijkcentrum in de nieuwe situatie een centrale plek krijgt en er niet hoger gebouwd zal worden dan 25 meter. Tot slot wordt parkeren als een belangrijke opgave en aandachtspunt benoemd als inpassing in de ruimte.

Afbeelding ruimtelijke visie zoals opgenomen in de Woondagenda Stedenbouwkundig plan Centrum Hilversumse Meent

5

CO NC EP T Foto: inloopbijeenkomst 25 november 2025 6

Gemeente Hilversum - Afdeling Leefomgeving

3 Participatie Een belangrijk onderdeel van de aanpak is ervoor te zorgen dat de wijkbewoners en de betrokken partijen gedurende iedere fase invloed hebben. Dit sluit aan op de waarde ‘Samen met de wijk’ en zorgt ervoor dat de voorgestelde plannen enerzijds zoveel mogelijk aansluiten op de behoeften van de wijk en anderzijds dat de bewoners zicht betrokken en verantwoordelijk voelen om de voorstellen succesvol uit te werken.

4. Ontwerpfase Maart-juni 2026

Projectfase*

1. Planfase April-juli 2025

2. Onderzoeksfase Juni-december 2025

• Vertegenwoordiging uit de wijk denkt mee over uitzetten ontwerpend onderzoek. • 2e Wijkbijeenkomst: presentatie ontwerpen en mogelijkheid om mee te denken op de verschillende ontwerpen. • Mogelijkheid voor online participatie. • Met verkregen input uit participatie wordt beeldkwaliteitsplan opgesteld.

Concept stedenbouwkundig plan Externe feedbackronde Reactiedocument op feedback Indien nodig aanpassen stedenbouwkundig plan

• Vertegenwoordiging uit de wijk denkt mee op concept stedenbouwkundig plan. • Externe feedbackronde: - Gesprekken stakeholders - 3e Wijkbijeenkomst - Online participatie Opbrengst externe • feedbackronde en hoe de feedback in het stedenbouwkundig plan te verwerken wordt beschreven in een Reactiedocument. • Reactiedocument bespreken met vertegenwoordiging uit de wijk en wordt onderdeel van besluitvorming.

CO NC EP T

Het project om te komen tot een stedenbouwkundig plan verloopt in vijf fasen van april 2025 tot en met oktober 2026. Dit is in de onderstaande tabel weergegeven. Participatie is een rode draad in het hele traject. Naast drie grote wijkbijeenkomsten worden gedurende iedere fase de werkgroep wonen van de Stichting Hilversumse Meent en de klankbordgroep, maar ook stakeholders betrokken en geraadpleegd. Belangrijke stakeholders zijn de corporaties G&O en De Alliantie, de winkeliers, het netwerk Zorg en Welzijn, Stichting Meentwerf, de school en het kinderdagverblijf.

• Ontwerpend onderzoek voor het voorgestelde multifunctionele woonzorgcomplex • Ontwerpen openbare ruimte • Samen met winkeliers ontwerp voor optoppen winkelcentrum en samen met G&O ontwerp voor optoppen Meentzicht • Mogelijkheid voor beoordelen ontwerpen • Opstellen beeldkwaliteitsplan

3. Programmafase December-maart 2026

Wat gaan we doen? (in volgorde)

Betrokkenheid inwoners

• optuigen projectorganisatie • opstellen startnotitie • participatieplan

• Afstemmen participatie met vertegenwoordiging uit de wijk

• Onderzoeken aanvullend op de wijkanalyse • Bewonersonderzoek: vragenlijst aan inwoners • Keuzes in beeld: verschillende oplossingsrichtingen voor de ruimtelijke puzzel • Presentatie onderzoeken & meedenken op gekozen oplossingsrichtingen.

• Vragenlijst opstellen ook in samenwerking met vertegenwoordiging uit de wijk. • Deelname aan bewonersonderzoek. • Voor keuzes in beeld houden we gesprekken met stakeholders. • 1e Wijkbijeenkomst: presentatie onderzoeken & meedenken op gekozen oplossingsrichtingen. • Mogelijkheid voor online participatie.

• Voorlopige schets stedenbouwkundig plan • Programma van eisen

5. Besluitvormingsfase Juni-oktober 2026

• Alle reacties op de gekozen oplossingsrichtingen worden verwerkt in een Reactiedocument met daarbij hoe wij de reacties verwerken. • Het Reactiedocument wordt onderdeel van besluitvorming.

• • • •

* De aangegeven tijdsperiode is onder voorbehoud.

Nadat het stedenbouwkundig plan is vastgesteld kan het Omgevingsplan daarop worden aangepast en pas daarna kunnen bouwvergunningen worden ingediend.

Stedenbouwkundig plan Centrum Hilversumse Meent

7

meent

6

em

Foto 1

nt

er

ee

rd

nt

CO NC EP T

o No

e me

Ze

gg

Kroos-

Noordermeent

8

Mi

ere

e nm

en

t

Vuurvlinderm

eent

2 1

Wate rju

4

5

3

me

ffer

Zu i

d

erm

een

t

t

n Wa

en

de

lm

een

t

Foto 2

7

Zu i d e

Foto 3 8

Gemeente Hilversum - Afdeling Leefomgeving

rmee

nt

Plangebied stedenbouwkundig plan

4 Bestaande situatie 4.1 Ligging in Hilversum

Meentwerf Voor de Meentwerf loopt een initiatief voor mogelijk uitbreiding. Aangezien de Meentwerf ook tot het voorzieningen van de Meent hoort, die voor de rest allemaal in het centrum zijn gelegen. Is er voor gekozen om de Meentwerf in het plangebied te trekken zodat er voor de voorzieningen een integrale afweging gemaakt kan worden.

CO NC EP T

De Hilversumse Meent ligt gelegen ten noordwesten van Hilversum. Ten opzichte van andere wijken in Hilversum ligt de Meent op enige afstand van Hilversum af. De wijk vindt aan de oostzijde aansluiting met het natuurreservaat en bebouwd gebied van de gemeente Bussum. Aan de westzijde grenst de wijk middels een groene zoom aan de graslanden met op enige afstand het Naardermeer, een beschermd natuurgebied. De ligging van de wijk door geen aansluiting met andere wijken en enige afstand van Hilversum geeft de Meent ruimtelijk het gevoel van een dorp.

Noorder- en Zuidermeent De wegen de Noordermeent en Zuidermeent maken onderdeel uit van het plangebied omdat hier het voornemen is om hier de snelheid te verlagen van 50 naar 30km/u en (op termijn) her in te richten. Aangezien deze wegen ook grenzen aan het centrumgebied is gekozen om deze herinrichting onderdeel te maken van het stedenbouwkundig plan.

4.2 Beschrijving van het plangebied

Foto 4

Het plangebied betreft in beginsel het centrumgebied van de Hilversumse Meent. Daarnaast kent deze stedenbouwkundige visie raakvlakken met een aantal lopende trajecten. Gezien deze raakvlakken en de mogelijke wederzijdse invloed zijn ook die gebieden bij het plangebied betrokken.

Het centrum Het plangebied bestaat in de kern uit het centrum van de Hilversumse Meent. Dit is het gebied waar zich de voorzieningen van De Meent bevinden, zoals de basisschool, de sportzaal, peuterspeelzaal, het wijkcentrum de Kruisdam en het winkelcentrum Meenterf. Dit gebied wordt begrensd door de Zuidermeent en Waterjuffermeent in het zuiden, de Zuidermeent in het oosten, de Noordermeent in het Noorden en de Vuurvlindermeent in het westen.

Foto 5

Foto 6

Groengordel De groengordel ligt grotendeels buiten het plangebied maar heeft er wel raakvlakken mee. Voor de groengordel loopt een traject om deze meer voor sporten, bewegen en verblijven in te zetten onder andere in de vorm van een beweegroute. De aansluiting vanuit het centrum op deze ontwikkeling is van belang en mogelijk kan er sprake zijn van uitwisseling van functies tussen het centrumgebied en de groengordel.

Aan dit gebied zij de 3 rijtjes met seniorenwoningen aan de Zeggemeent toegevoegd aangezien dit een van de ontwikkellocaties uit de woonagenda is.

Foto 7

Foto 8 Stedenbouwkundig plan Centrum Hilversumse Meent

9

5 Cultuurhistorische analyse

CO NC EP T

De Hilversumse Meent is een van de beste voorbeelden van een bloemkoolwijk waar woonerven-aanleg het dominante steden¬bouwkundig inrichtingsmotief is. In nationaal opzicht is deze bloemkoolwijk kenmerkend voor deze specifieke stedenbouwkundige visie en ontwerpwijze in de jaren zeventig. Ook weerspiegelt de wijk vernieuwende sociaalmaatschappelijke ontwikkelingen. Het was en is een echte woonervenbuurt. De realisatie heeft een lange aanloop gehad. De planvorming startte in de periode 1956-1960, toen de gemeente haar blik op het gebied richtte vanwege de woningnood. De plannen zijn dan ook een aantal keer veranderd. De definitieve opzet van de wijk ontstond rond 1970, toen de woonervenbuur¬ten in zwang kwamen. Elk buurtje heeft eigen kenmerken maar zij vormen samen een harmo¬nische wijk. Kwaliteiten Samenhang en groen In de woonerven bestaat een grote samenhang tussen wonen en leven, de eigen woning en de leefomgeving met veel groen en zonder doorgaand verkeer. De samenhang levert een hoge verblijfskwaliteit op met veel waardering daarvoor. Het motief is de grondgebonden woning met tuin, gebouwd in de sociale huur als (premie) koop sector. Verschillende woningtypen kregen een plek. De bebouwing beweegt zich binnen twee bouwlagen met kap en is complexmatig opgezet.

Het architectonische beeld wordt gedomineerd door eengezinswoningen in baksteen in aardkleuren, houtafwerking en dakpannen. Uniek is de aanleg van de groengordel om ervoor te zorgen dat de wijk zich onzichtbaar verschool in het groen, terwijl de bewoners daarmee een park kregen om te recreëren. Elke buurt (woonerf) is net zo kenmerkend als de som der delen. De inrichting van de openbare ruimte qua bestrating en groen is de lijm, bijna alle ontworpen oorspronkelijke bestrating is nog aanwezig. De fluïde overgang van (voor)tuin naar openbare ruimte zorgt voor ontmoetingsmogelijkheden. Democratisering ontwerpproces Er heerste woningnood, maar ook nam de welvaart toe en werden de bewoners mondiger. In de praktijk van de ruimtelijke ordening werden flexibele plannen en een integraal ontwerpproces geïntroduceerd. In de Hilversumse Meent zien we de enorme waarde en impact van inspraak van verschillende partijen, waaronder de toekomstige bewoners. Er werd geluisterd naar wensen en eisen en de ontwerpers werden uitgedaagd om een wijk te maken met afwisseling, spannende vormen en in een maat die dicht bij de beleving en gebruikservaring van de bewoners stond. Rechttoerechtaan was uit den boze. Het eerste complex van Centraal Wonen, experimenteel wonen voor woongroepen is hier gerealiseerd.

Kaart cultuurhistorische analyse 10

Gemeente Hilversum - Afdeling Leefomgeving

Gezondheid en veiligheid Een tegenbeweging ten aanzien van de prioriteit van het gemotoriseerde verkeer in de wijken en aandacht voor gezondheid en veiligheid zorgden voor een aparte plek voor het doorgaande- en langzaam verkeer. Wandelen, verblijven en spelen kan in groene, veilige zones.

Transformatieruimte De centrale zone is het gebied met functies voor alle meentbewoners. Het is de zone waar de dynamiek groter is en ingespeeld wordt op de voorzieningen die de bewoners nodig hebben. Met de kwaliteiten als uitgangspunt, vormt de centrale zone een logische plek om aanpassingen en transformaties door te voeren. Daarbij kunnen afgezwakte kenmerken, zoals afwisseling, variëteit en groene (wandel)verbindingen worden versterkt.

CO NC EP T

Centrale zone met voorzieningen Eigen aan een bloemkoolwijk is de clustering van wijkvoorzieningen voor de hele wijk op een compact, centraal gelegen gebied. Ruim aanvoelende groene toegangen voor wandelaars vanuit de buurten verbinden de woonmeenten met de centrale zone. Scholen en speelpleinen lagen geclusterd naast een gezondheidscentrum en een sporthal, een bibliotheek en een kinderdagverblijf. Het win¬kelcentrum clusterde kleine voorzieningen en winkels met aan een zijde parkeermogelijkheid. De ontzuiling van de maatschappij werd hier duidelijk: er werd geen kerk gebouwd. Wel een wijkcentrum waar bewoners van alle leeftijdsgroepen elkaar konden ontmoe-ten en het verenigingsleven zich kon ontplooien. Na een tijdelijke huisvesting, werd het definitieve wijkcentrum De Kruisdam in 1991 geopend. In de woonbuurten werden geen voorzieningen gebouwd. Daar zijn wel speelvoorzieningen voor kinderen, ontmoetingspleintjes en parkzones.

De centrale zone onderging in de loop der tijd functionele en ruimtelijke aanpassingen. De hier atypische woon¬functie werd geïntroduceerd. Dit ruimtelijk open gebied werd verdicht en de bouwblokken werden hoger en kregen rechte gevellijnen, in plaats van een afwisselende opzet. De logica van de oorspronkelijke lommerrijke en weidse toe¬gangen voor wandelaars vanuit de woonbuurten werd afgezwakt.

Luchtfoto 1976; de Hilversumse Meent in aanbouw

Luchtfoto centrum Hilversumse Meent 1996

Historische foto centrum Hilversumse Meent

Historische foto centrum Hilversumse Meent

Luchtfoto centrum Hilversumse Meent 2007 Stedenbouwkundig plan Centrum Hilversumse Meent

11

CO NC EP T Dronebeeld centrumgebied Hilversumse Meent vanuit het noordoosten 12

Gemeente Hilversum - Afdeling Leefomgeving

6 Samenvatting analyse

5

5. Loop- en fietsroutes zijn niet (handig) verbonden en de bus rijdt te weinig. Dit vergroot de afhankelijkheid van de auto.

1

1. Meentbewoners wonen heel fijn, maar verhuizen binnen de wijk is moeilijk. Er missen vooral woningen voor ouderen en jongeren.

2

8

CO NC EP T

Dit hoofdstuk biedt een puntsgewijze samenvatting van de uitkomsten van de cultuurhistorische analyse, ruimtelijke analyse en de beleidsanalyse van het gebied en ook de onderzoeken die voor het stedenbouwkundig plan zijn uitgevoerd. Deze analyses en samenvattingen van de onderzoeken zijn terug te vinden in de bijlagen 1 t/m 4.

2. Er is een sterke sociale samenhang met actieve bewoners, maar de wijk leunt steeds meer op oudere bewoners.

3

3. Er is behoefte aan gebouwen met meer openheid en levendigheid aan de straatzijde, zodat de centrum uitnodigt tot ontmoeten.

4

4. De openbare ruimte is versnipperd en niet overal logisch georganiseerd.

6

6. Op sommige plekken zijn de groene verbindingen verbroken.

8. De gebouwen van de gemeente zijn verouderd.

9

9. Er is behoefte aan meer activiteiten/ recreatiemogelijkheden voor jeugd en gezinnen.

7

7. Voor niet dagelijkse (zorg) voorzieningen zijn bewoners veelal afhankelijk van Bussum en het centrum van Hilversum. Stedenbouwkundig plan Centrum Hilversumse Meent

13

7 Stedenbouwkundige visie

2. Meer mogelijkheden voor activeren en programmeren van de groengordel De groengordel is een park met gazons, water, kronkelende paden en bomen. Het is de plek om een rondje te wandelen of te bewegen. In de groengordel zijn beperkt aantal plekken aanwezig om te verblijven of bewegen en biedt daarmee een aanvulling op de openbare ruimte van het centrumgebied. De herinrichting van de groengordel biedt de kans om de huidige beweegroute door de groengordel te versterken en plekken te maken om te verblijven en bewegen. Hiermee wordt de groengordel, zeker na de verbeterde verbinding met het centrum, een plek voor iedereen om doorheen of naar toe te gaan.

CO NC EP T

Dit hoofdstuk beschrijft, op basis van de uitkomsten van de analyses en onderzoeken, een visie op het centrum van de Hilversumse Meent. Het beschrijft hoe deze ontwikkeling niet alleen een toevoeging van programma zou moeten zijn maar een duurzame ontwikkeling die ook bijdraagt aan de ruimtelijke en sociale opgaven in dit gebied. Dit is verbeeld in een visiekaart die de ruimtelijke kwaliteiten en kansen van het gebied schetst. Deze visie dient als tussenstap om in het volgende hoofdstuk te komen tot een stedenbouwkundig plan met uitgangspunten voor de ontwikkeling zelf. De visie voor het centrumgebied zet in op een ontwikkeling die passend is bij de (historische) opzet van de wijk. En zo te komen tot een ‘eigentijds centrum voor deze bloemkoolwijk’. De stedenbouwkundige visie bouwt daarbij voort op de ‘waarden van de wijk’ die al in de woonagenda bij de bewoners zijn opgehaald:

1. Groene verbindingen en overgangen met de omgeving herstellen Oorspronkelijk liepen de groene verbindingen, die zo kenmerkend zijn voor het tuinstadkarakter van de Hilversumse Meent, en die de verschillende buurtjes met de groene zoom en elkaar verbinden door tot aan het centrum van de Meent. Door de ontwikkeling van het centrum in het begin van deze eeuw, en inrichting van de groene ruimte zijn een aantal van de groene verbindingen vanuit het centrum met de omgeving (deels) verloren gegaan. De herinrichting van het centrum biedt de kans om de verbinding met de groengordel terug te brengen. Daarnaast biedt het ook de kans om aan de westkant van het centrum de overgang met de Kroosmeent te verbeteren door hier een groene overgangszone aan de rand van het centrum te maken.

• Sociaal karakter door levendige plinten en ruimte voor ontmoeten • Wooncarrière door toevoegen ontbrekende woningen

• Groene tuinstadkarakter door te bouwen op plekken waar nu al bebouwing is

1

• Samenhang door te kijken naar het hele centrumgebied

1

• Samen met de wijk door participatie

5

Hierbij is de laatste waarde ‘samen met de wijk’ een overkoepelend, meer procesmatig thema.

Deze ‘waarden van de wijk’ worden niet alleen belangrijk gevonden door de huidige bewoners, maar zijn ook waarden dit terug te vinden zijn in de oorspronkelijke opzet van het centrum van de Meent. In de loop der tijd zijn er door ontwikkelingen in het centrum de een aantal van deze waarden minder duidelijk geworden en deels teniet gedaan. De stedenbouwkundige visie zet daarom ook in op het helen van deze littekens. Daarnaast is het van belang op de hedendaagse (programmatische) opgaven die spelen in de wijk als nieuwe laag toe te voegen aan het centrum.

4

5 4

5

6

5

3

1

3

Kaart stedenbouwkundige visie 14

Gemeente Hilversum - Afdeling Leefomgeving

De groengordel heeft daarmee een belangrijke relatie met het centrumgebied, maar ligt grotendeels buiten het plangebied van het stedenbouwkundig plan. De herinrichting ervan maakt dan ook geen onderdeel uit van het stedenbouwkundig plan maar volgt een eigen traject.

behoefte aan verblijfs- en ontmoetingsplekken. De Meentwerf kan daar een rol in spelen door de bebouwing te openen naar de groengordel. Als aanvullende functie vanuit de Meentwerf in de groengordel kan gedacht worden aan een ondergeschikte horecafunctie met terras. Het openen richting de groengordel draagt daarmee bij aan het activeren van de groengordel en de sociale veiligheid.

CO NC EP T

3. Routes herstellen en herinrichting wegen De historische opzet van het centrum had een sterk wandelnetwerk dat het centrum verbond met de verschillende meenten. Het wandelnetwerk is door de latere ontwikkelingen in het centrum onderbroken en voor de voetganger onduidelijk geworden. Bij het herinrichten van het centrum is het de kans om de wandelroutes te herstellen en aan te helen. Door de routes te herstellen en door te trekken naar het hart van het centrumgebied wordt de voetganger centraal gezet, wat bijdraagt aan een actieve en gezonde leefomgeving.

5. Toevoegen van nieuwe bebouwing voor woningen en voorzieningen Een gezonde en toekomstbestendige wijk heeft een variatie aan woningaanbod voor elke doelgroep. De Hilversumse Meent bestaat voor een groot gedeelte uit rijwoningen met een beperkt aanbod van jongerenen ouderenwoningen. In de woonagenda 2025-2030 zijn er verschillende ontwikkellocaties voorgesteld om het ontbrekende woonaanbod voor jongeren en ouderen aan te vullen en een aantal voorzieningen in de wijk te vernieuwen. De uitbreiding van het woningaanbod biedt aan verschillende doelgroepen de mogelijkheid om langer in de meent te blijven wonen, wat bijdraagt aan het sociale karakter van de wijk waar de gemeenschapszin hoog is.

De Noorder- en Zuidermeent zijn ingericht als een 50km/u weg. Het 30km/u maken van de Noorder- en Zuidermeent draagt bij aan de verkeersveiligheid. Bij het herinrichten van de Noorder- en Zuidermeent biedt het de kans om het wegprofiel te versmallen en de fietser centraal te stellen en de oversteekbaarheid te vergroten. Het versmallen van het weg geeft de mogelijkheid voor meer groen langs de weg en het herstellen van wandelroutes. De historische opzet met groenstructuur langs de Noorderen Zuidermeent kan door de versmalling van het profiel hersteld worden in het centrum. Daarnaast biedt de herinrichting de gelegenheid om te komen tot een eenduidig straatprofiel wat de herkenbaarheid van het centrum vergroot.

4. Ruimte voor ontmoeting en samenhang in de openbare ruimte Ruimte voor ontmoeten is van groot belang voor het sociale en dorpse karakter van de Hilversumse Meent. Van oudsher is juist het centrum is een plek waar mensen uit verschillende delen van de Meent elkaar kunnen tegen komen. Met de herinrichting van de openbare ruimte wordt de openbare ruimte groen ingericht met ruimte om te ontmoeten voor iedereen met aandacht voor spelende kinderen van de school. De verschillende woonbuurten in de Meenten hebben elk een eenduidig vormgegeven openbare ruimte in verharding, inrichtingselementen en vorm. Het centrum heeft door de ontwikkelingen een rommelige en gefragmenteerde openbare ruimte met diverse bestrating, kleuren inrichtingselementen en vormen. De herinrichting van het centrum biedt de kans om de samenhang en eenduidigheid in de openbare ruimte vanuit de historie weer terug te brengen. Een samenhangend geheel in materialen, kleur en vorm, geven het centrum rust en samenhang.

De ontwikkelingen bieden de kans om de eenduidige orthogonale opzet van de bebouwing door te zetten en invulling te geven aan de programmatische opgave. Daarnaast heeft de nieuwe bebouwing als taak op de omliggende openbare ruimtes, met levendige plinten, te activeren.

6. Centrale voorziening voor parkeren Door de toevoeging van extra woningen in de nieuwe bebouwing neemt ook de behoefte aan parkeergelegenheid toe. Mede op basis van de feedback op de woonagenda is ervoor gekozen om een centrale parkeeroplossing te maken voor de nieuwe ontwikkelingen in de vorm van een parkeergebouw. Het huidig parkeerterrein voor het winkelcentrum biedt de mogelijkheid voor een meerlaags parkeergebouw met een directe aansluiting op de Noordermeent. Hierdoor worden verkeersbewegingen in en om het centrum beperkt en is de loopafstand naar het winkelcentrum of ontwikkelingen kort. Het parkeergebouw biedt de kans om de parkeerplekken voor het winkelend publiek en bewoners van de nieuwe woningen efficiënt te combineren in één gebouw. De plint van het parkeergebouw wordt interactief met ruimte voor voorziening(en) waardoor het bijdraagt aan de levendigheid en sociale veiligheid van het gebied. 7. Meentwerf: relatie met de groengordel De meeste voorzieningen in de Meent liggen direct in het centrum. De Meentwerf daar de uitzondering op en ligt iets buiten het centrum maar is als culturele broedplaats een belangrijke voorziening voor de wijk. In de huidige situatie is de locatie wat verstopt in de wijk en ondanks de ligging aan de groengordel heeft de Meentwerf hier nu geen relatie mee.

Voor de Meentwerf biedt de ontwikkeling van het centrum en de vernieuwing van de voorzieningen aldaar het een kans om een door uitbreiding van atelierruimtes een (extra) bijdrage te leveren aan het voorzieningenniveau van de Meent. Tegelijkertijd is er vanuit de herinrichting van de groengordel

Stedenbouwkundig plan Centrum Hilversumse Meent

15

Lis

se

nm

ee

nt

Kroosmeent

CO NC EP T

Rietmeent

No

ord

Ze g

erm

een t

Vuurvlindermeent

ee

t en

me

n ere Mi

Wate rju

fferm e

ent

nt

e me

r

ide

Zu

de

n Wa

e lm

t en

16

10

20

nt

legenda Multifunctioneel woon-zorgcomplex Optopping winkelcentrum, Meentzicht en Zeggemeent Daktuin Meentwerf Groen Bomen Wandelpaden Fietspaden Wegen Parkeerplekken in de openbare ruimte Parkeergebouw

N 0

ge m

30

40

Gemeente Hilversum - Afdeling Leefomgeving

Schets voorlopig stedenbouwkundig plan

8 Voorlopig stedenbouwkundig plan

CO NC EP T

Dit hoofdstuk beschrijft de nader uitgewerkte opzet van de ontwikkeling van het centrum van de Meent in de vorm van een voorlopig stedenbouwkundig plan en de lagen waaruit het is opgebouwd. Voor dit voorlopig stedenbouwkundig plan is een voorbeeldverkaveling opgesteld om de stedenbouwkundige visie te toetsen en een doorwerking te maken naar randvoorwaarden voor de ontwikkeling (PvE). Dit voorlopig stedenbouwkundig plan heeft als doel het afmaken van de herontwikkeling van het centrum van de Hilversumse Meent. Hierbij wordt aangesloten op de herontwikkeling die pakweg tussen 2000 en 2010 heeft plaatsgevonden, maar ook oude structuren worden hersteld. Dit gaat gepaard met nieuwe bebouwing maar vooral ook nieuwe openbare ruimtes.

Aan het plein komt een nieuw multifunctioneel woonzorgcomplex, het winkelcentrum wordt aan de noordkant afgerond hier bovenop worden, net als op de bestaande meentzicht flat extra woningen worden toegevoegd. Daarnaast wordt een parkeergebouw geïntroduceerd op het bestaande parkeerterrein. Aan de Zeggemeent wordt voor de langere termijn sloop en nieuwbouw voorzien wat zorgt voor extra woningen op die plek. De indeling van de bebouwing en de inrichting van de openbare ruimte is hierbij nog indicatief en zal richting het definitieve stedenbouwkundig plan en de fases daarna nog verder uitgewerkt worden.

Zicht over het Wieltjesplein in de richting van het woonzorgcomplex en Meentzicht

Zicht tussen winkelcentrum (links) en parkeergebouw (rechts)

Zicht tussen woonzorgcomplex (links) en Meentzicht (rechts) Stedenbouwkundig plan Centrum Hilversumse Meent

17

8.1 Openbare ruimte De structuur van de openbare ruimte bepaald voor een belangrijk deel de kwaliteit en de herkenbaarheid van het nieuwe centrumgebied van de Meent. Het geeft betekenis aan de verschillende publieke ruimtes waar ruimte is voor verblijf en ontmoeting en zorgt voor de verbinding met de omgeving.

CO NC EP T

Door de ontwikkeling in het gebied ontstaan een aantal nieuwe vormen van openbare ruimte in het centrumgebied van de Hilversumse Meent. De nieuwe openbare ruimten worden met elkaar en de groengordel verbonden door een fijnmazig netwerk van voetpaden. Hierdoor is er een ruimte keuzemogelijkheid voor voetgangers. De ruimten en verbindingen worden passend ingericht bij de maat en schaal van het centrum. De verschillende routes en ruimten moeten goed toegankelijk, overzichtelijk en sociaal veilig zijn voor iedereen. Groene vinger Vanuit de groenegordel steken groene vingers de wijk in. Het doel is om de groene vinger richting het centrumgebied weer te herstellen. Om dit te bereiken wordt de verharding in het gebied, nu aanwezig in de vorm van een sterk verharde speelplek en de rondrijdlus van de Kroosmeent en een parkeerterrein aan de Vuurvlindermeent, sterk terug gebracht en het oppervlak aan groen flink vergroot. De huidige inrichting van de groene vingers met slingerende paden wordt hierbij voortgezet richting het centrum. Naast dat dit een belangrijke wandelverbinding naar de groengordel wordt blijft er ook ruimte voor spelen, bewegen en ontmoeten. Het aanpakken van de versteende speelplek biedt ruimte om een groene speelplek te maken met verschillende zitmogelijkheden en aandacht voor tienermeiden.

Het groengebied zou daarbij tijdens schooluren ook gebruikt kunnen worden als ‘groen schoolplein’. In combinatie met deze vergroening wordt de omgeving van de school zo ingericht dat ouders worden gestimuleerd om kinderen lopend of met de fiets naar school te brengen. Groene straatjes In de overgang naar de Kroosmeent en Meentzicht krijgt de openbare ruimte de uitstraling van groene straatjes. Naast de voorkant van Kinderdagverblijf de Bijenkolonie en een toegang van Meentzicht, krijgt de nieuwe bebouwing hier ook voorkanten en toegangen. Hierdoor worden het sociaal veilige plekken en prettige routes in het wandelnetwerk van het centrum van de Meent.

Structuur openbare ruimte 18

Gemeente Hilversum - Afdeling Leefomgeving

ruimte te bieden en speelaanleidingen te plaatsen. Het plein is bovendien een verbinding tussen omliggende buurten en het centrum en is daarom ook een belangrijk onderdeel van diverse routes door de wijk.

Omdat de Meentloper zowel een verblijfsfunctie als een verkeersfunctie heeft, is het mengen van verschillende gebruikers en functies een belangrijk aandachtspunt

Om het gebruik van het Wieltjesplein te optimaliseren is het belangrijk dat er afwisseling wordt gecreëerd tussen zonnige en beschaduwde plekken. De afvoer en het infiltreren van regenwater is een belangrijk aandachtspunt. De juiste materiaalkeuze en jaarrond interessante beplanting zijn essentieel voor het de sfeer, functionaliteit en veiligheid van het plein. Op het plein is ruimte om hier op een speelse manier mee om te gaan.

Eisen/aandachtspunten: • Herstellen van de relatie/verbinding tussen het centrum en de groengordel door het vergroenen van versteende plekken in de groene vinger. • Gebruik door van de groene vinger door de school en BSO stimuleren. • Creëren van prettige en sociale veilige routes naar het centrum via de groene straatjes. • Maken van een aangename woonomgeving in de groene straatjes. • Verbeteren van de verkeersveiligheid en oversteekbaarheid van de Zuider- en Noordermeent bij een snelheidsverlaging van 50 naar 30 km/u en een bijpassende inrichting van de weg. • Maken van een herkenbaar en eenduidig straatprofiel met ruimte voor vergroening, een continu trottoir en langsparkeren. • Het Wieltjesplein wordt een aangename verblijfs- en ontmoetingsplek voor alle bewoners van de Hilversumse Meent en bezoekers van het winkelcentrum. • Het Wieltjesplein is de plek waar evenementen kunnen worden georganiseerd. • Het Dorpsplein heeft een gemoedelijke sfeer en biedt ruimte voor activiteiten voor bewoners. • Het Dorpsplein is dé schaduwrijke ontmoetingsplek in het centrum met veel zitgelegenheid. • De winkelstraat vormt de entree van het centrum waar veel verschillende gebruikers tegelijk op een goede manier gebruik van kunnen maken. • De winkelstraat vormt een herkenbare ‘loper’ door het centrum.

CO NC EP T

Noorder- en Zuidermeent Door de snelheidsverlaging van 50 naar 30km/u, nemen de verkeersveiligheid en oversteekbaarheid toe. Daarnaast kan de rijbaan versmald en het profiel heringericht worden. Hierdoor ontstaat buiten het centrum meer ruimte voor vergroening. Rond het centrum komt een herkenbaar en eenduidig straatprofiel met ruimte voor vergroening, een continu trottoir en langsparkeren. Door aaneensluiting van het trottoir in het profiel, wordt de continuïteit van het wandelroute langs de Noorder- en Zuidermeent verbeterd. De driehoekige groenruimtes aan de kant van het centrum dragen bij aan het groene karakter en biedt ruimte voor rust- en ontmoetingsplekken. De strook met langsparkeerplaatsen kan ook ingezet worden als margestrook voor bijvoorbeeld het plaatsen van ondergrondse afvalcontainers.

Het Wieltjesplein Het Wieltjesplein in de Hilversumse Meent is een centraal punt voor diverse buurtactiviteiten, kleine evenementen en is het een locatie voor bewoners om samen te komen. Op het plein wordt gespeeld, gesport en is er ruimte voor verblijven en ontmoeten. Het plein is een belangrijke ontmoetingsplek voor alle bewoners van de wijk en bezoekers van het centrum. Hiermee draagt het bij aan het sociale karakter van de wijk.

Aan het plein staat De Gooise Daltonschool, er wordt gewoond en er is ruimte voor een horeca terras. De hoofdtoegang van het wijkcentrum ligt aan het Wieltjesplein. In het wijkcentrum worden gemeenschapsactiviteiten georganiseerd. Er wordt gezorgd dat de mogelijkheid blijft, om deze activiteiten te kunnen blijven organiseren. Bij de inrichting van het plein moet rekening worden gehouden met veel verschillende manieren van gebruik door veel verschillende gebruikers, zoals het spelen van schoolkinderen en ook het tijdelijke gebruik bij kleine evenementen. Het plein moet diverse aantrekkelijke plekken bieden om te verblijven en te ontmoeten. Dit komt terug in verschillende zitmogelijkheden, zoals zitranden, bankjes en open plekken. Spelen wordt gestimuleerd door vrije

Referentiebeeld groene vinger

Dorpsplein Tussen Meentzicht, het winkelcentrum, het woonzorggebouw en het parkeergebouw ligt het Dorpsplein. De entrees van onder anderen het winkelcentrum en het multifunctionele woon-zorgcomplex liggen aan het plein. Het Dorpsplein heeft een meer besloten karakter dan het Wieltjesplein. Het vormt een schaduwrijke rustplek voor bewoners en winkelend publiek. De ruimte kenmerkt zich als een Frans pleintje met halfverharding, behoudt van de bestaande jeu de boulesbaan, een bomendakje en zitelementen. Het is dé ruimte voor ontmoeten met veel zitgelegenheid. Het plein vormt met de groene straatjes de verbinding tussen het winkelcentrum omliggende buurten.

De Meentloper De Meentloper is een belangrijke route voor voetgangers en fietsers van en naar de voorzieningen in het centrum en vormt de entree tot het centrum. Het krijgt de uitstraling van een herkenbare loper door het gebied, mogelijk met bomen en een zitje. het is vooral functioneel van aard. Er wordt rekening gehouden met eventueel gebruik door expeditieverkeer voor de winkels aan de buitenzijde van het winkelcentrum en de voorzieningen in het multifunctionele woonzorgcomplex, tijdens venstertijden. De nieuwe gevel aan de noordkant van het winkelcentrum krijgt toegangen aan deze ruimte.

Referentiebeeld Wieltjesplein

Referentiebeeld Dorpsplein

Referentiebeeld Meentloper

Referentiebeeld groen straatje

Stedenbouwkundig plan Centrum Hilversumse Meent

19

8.2 Gebouwen

CO NC EP T

Bij de herontwikkeling van het centrum vanaf begin deze eeuw is de structuur van het centrum veranderd naar een orthogonale structuur waarbij de bebouwing de openbare ruimte begeleidt. De nieuwe bebouwing sluit aan op de bestaande orthogonale opzet van de rest van het centrumgebied. Dit zorgt voor eenduidige bebouwingsvlakken met heldere rooilijnen waardoor geen verloren (donkere) hoekjes in de openbare ruimte ontstaan. De bebouwing kadert de openbare ruimte in en activeert deze met levendige functies op de begane grond. Rooilijnen De rooilijnen van de bouwvlakken komt voort uit de orthogonale opzet van het centrumgebied. De oostelijke rooilijn van het woon-zorgcomplex sluit aan op de rooilijn van de bebouwing aan de westzijde van het Wieltjesplein. Dit is tevens de oostelijk rooilijn van de bestaande sportzaal. Hierdoor blijft een ruimte tot Bijenkolonie behouden van bijna 12m. De rooilijnen aan zuidkant en oostkant van het woon-zorgcomplex komen overeen met de huidige rooilijnen van het wijkcentrum. Hierdoor blijft aan de oostkant een ruimte van 10m tot het winkelcentrum behouden. De eenduidige rooilijnen geven de bebouwing aan het Wieltjesplein en Dorpsplein een duidelijke pleinwand. Aan de noordkant van het woon-zorgcomplex dient een minimale maat van 15meter (liefst 18m) aangehouden te worden ten opzichte van Meentzicht.

B’

C’

A

A’

B

De rooilijn van het winkelcentrum komt voort uit de bestaande bebouwing in de noordwesthoek dit bouwveld en dient een minimale maat van 7m te houden tot het parkeergebouw.

C

Het parkeergebouw neemt, net als de woningen aan de oostkant van het winkelcentrum, de richting over van de Zuidermeent en begeleidt deze straat. De maat van het bouwvlak wordt mede bepaald door de functionaliteit van de parkeervoorziening. De nabijheid tot meentzicht dient beperkt te blijven tot een puntversmalling met een breedte van minimaal 4m. De rooilijnen van het bouwvlak aan de Zeggemeent kennen wel duidelijke verspringingen. Deze komen voort uit de structuur van de naastgelegen woonbuurt en de groenstrook aan de westzijde.

Spelregelkaart bebouwing 20

Gemeente Hilversum - Afdeling Leefomgeving

Bouwhoogte De nieuwe ontwikkelingen creëren naast versterking van de structuur ook samenhang in bouwhoogte. De samenhang in bouwhoogte is van belang om duidelijke pleinwanden rondom het Wieltjesplein en Dorpsplein te maken. De bebouwing rondom het dorpsplein heeft in basis een bouwhoogte van maximaal 4 bouwlagen passend bij de huidige bouwhoogte Meentzicht. Het woon-zorgcomplex bestaat uit twee bouwdelen met een maximale bouwhoogte van 7 bouwlagen. Het onderste bouwdeel is een basis van

3 bouwlagen hoog. De 3 bouwlagen met hoge plint sluit aan op zowel de bouwhoogte van de pleinwand van het Wieltjesplein als de pleinwand van het Dorpsplein. Het bovenste bouwdeel wordt ondergeschikt gemaakt van de onderbouw door deze rondom minimaal 2 meter vanaf rooilijn naar binnen te plaatsen.

De eerste bouwlaag, ook wel plint genoemd, is hierin de belangrijkste laag voor de interactie en levendigheid. De plinten aan het Dorpsplein, Meentloper, Zuidermeent en Wieltjesplein worden interactief door gevarieerde invulling van functies, entrees en transparante gevels. Hiermee dragen de plinten bij aan het activeren van de openbare ruimte en de aanblik van het centrumgebied. Het parkeergebouw heeft aan elke zijde interactieve gevel door een functies of verkeersruimte met entrees. Hiermee draagt het parkeergebouw bij aan de activering van de publieke ruimte en levendigheid op de Noorder- en Zuidermeent De levendigheid is iets minder van belang voor de noord- en westzijde van het woon-zorgcomplex. Het tussenstraatjes zijn iets minder publieke ruimtes dan de pleinruimtes en worden rustig en groen met transparante gevels, private buitenruimtes en (woning)entrees.

• Gevels aan de openbare ruimte worden interactief door entrees, buitenruimtes en transparante gevels. De plint aan het Wieltjesplein en Dorpsplein zijn levendig te zijn met functies in de plint, entrees en transparante gevels. • Het gebouw staat aan zuid-, oost- en westkant binnen de aangegeven rooilijn (zie spelregelkaart blz. 20). Aan de noordzijde kent de rooilijn een speling van 3 meter. Optoppen Meentzicht: • Meentzicht is maximaal 5 bouwlagen hoog; ongeveer 16 meter. • De optopping heeft aan het Dorpsplein een setback van minimaal 2 meter. Optoppen winkelcentrum: • Het winkelcentrum is maximaal 4 bouwlagen; ongeveer 13 meter. • Het gebouw dient in basis op de aangegeven rooilijn te staan (zie spelregelkaart blz. 20). • De plint aan de Meentloper zijn levendig met functies in de plint, entrees en transparante gevels. Parkeergebouw: • Het parkeergebouw is maximaal 4 bouwlagen hoog; ongeveer 13 meter. • Aan elke zijde van het gebouwd dient de plint zoveel mogelijk levendig te zijn met functies in de plint, entrees en transparante gevels. Zeggemeent • De Zeggemeent is maximaal 3 bouwlagen hoog; ongeveer 10 meter. Aan de Noordermeent is het maximaal 4 bouwlagen hoog; van ongeveer 13 meter. • De gevel rondom de ontwikkeling dient interactief te zijn door voordeuren en private buitenruimtes gericht op de openbare ruimte.

Meentwerf: • De Meentwerf sluit in bouwhoogte aan op de huidige bebouwing van 1 bouwlaag met een kap. • De Meentwerf krijgt een voorkant aan de kant van de groengordel en is interactief en levendig door entrees, horecafunctie met terras en transparante gevels.

CO NC EP T

De bouwhoogte van de ontwikkeling van de Zeggemeent is in basis 3 bouwlagen hoog; passend bij de bouwhoogte van Zeggemeent. De bouwhoogte loopt op richting het centrum met aan de Noordermeent maximaal 4 bouwlagen. De bouwlagen sluit aan op de huidige bouwhoogte van Meentzicht.

buiten. De gevel draagt bij aan de publieke ruimte, wat wordt versterkt door de overgang met de functie door bijvoorbeeld een terrasje of bankje.

Levendige gevels Zwaaien naar binnen of voorbijgangers, vanuit het raam richting de straat kijken of op het terras van het wijkcentrumgaan zitten dragen allemaal bij aan het sociaalkarakter, levendigheid en sociale veiligheid. De mate van interactie tussen binnen en buiten wordt door de gevel en functie gevormd. Gevels worden interactief door menging aan woningen en functies, (voor) deuren, transparante delen en eigenaarschap in de buitenruimte door bijvoorbeeld een bankje of terras. Er zijn vier onderscheidende vormen van interactiviteit door gevels, namelijk;

• Geen interactieve gevel; Een gesloten of dichte gevel (zonder transparante delen) draagt niet bij aan de interactie tussen binnen-buiten en activeert hiermee de aangrenzende buitenruimte niet. • Beperkte interactieve gevel; De gevel heeft door enkele transparante delen en/of eenzijdige functie (actief binnen dagdeel) beperkte interactie tussen binnen en buiten. • Interactieve gevel; De gevel biedt interactie tussen binnen en buiten door transparante delen, (voor)deuren en variatie aan woningen en functies. • Levendige gevel; De gevel biedt door de transparante delen, actieve plintfunctie en woningen en voordeuren interactie tussen binnen en

Voor het bijdragen aan de levendigheid van de Zeggemeent, Noordermeent en groene vinger langs de Zeggemeent krijgt de bebouwing een alzijdige oriëntatie. De gevels worden interactief door woningentrees, transparante gevels en private buitenruimtes gericht op de openbare ruimte. Meentwerf De Meentwerf krijgt een uitbreiding met een maximale bouwhoogte van één bouwlaag passend bij het huidige gebouw. Het gebouw draagt door een levendige plint bij aan het activeren van de groengordel. De plint wordt levendig door een transparante gevel, entree en ondergeschikte horeca.

Eisen Woonzorgcomplex: • Het woon-zorgcomplex is maximaal 7 bouwlagen hoog; circa 23 meter. • Het gebouw heeft rondom vanaf de 4de bouwlaag (10-12m) een setback van minimaal 2 meter.

Doorsnede A-A’; noord-zuid over woonzorgcomplex en Meentzicht

Doorsnede B-B’: oost-west over woonzorgcomplex en winkelcentrum

Doorsnede C-C’

Stedenbouwkundig plan Centrum Hilversumse Meent

21

8.3 Programma Het centrum van de Hilversumse Meent kent al een mix van wonen, maatschappelijke voorzieningen en commerciële functies. In het stedenbouwkundig plan komen de huidige voorzieningen weer terug en worden eventueel uitgebreid en aangevuld. Daarnaast neemt het aantal woningen in het gebied met circa 150 tot 200 toe.

CO NC EP T

Uit een kwantitatieve analyse voor de Hilversumse Meent in 2040 kwamen de volgende programmatische opgaven naar voren: • Meer ruimte voor sport in de openbare ruimte • Meer ruimte voor fysiotherapie • Meer ruimte voor buitenschoolse opvang • Meer ruimte voor kinderdagopvang Uit interviews met stakeholders en bewoners kwamen de volgende behoeften naar voren: • Vanuit de zorgaanbieders de behoefte om bij elkaar te zitten in een gezondheidscentrum • Een loket voor sociale dienstverlening van de gemeente Hilversum • Meer ruimte voor het jongerencentrum • Binnen de wijk bestaat behoefte aan co-werkplekken en/of koffietentje In bijlage 5 zijn tekeningen opgenomen met daarin een schetsmatige verdeling van de verschillende functies over de verdiepingen van de verschillende gebouwen. Multifunctioneel woonzorgcomplex Het multifunctioneel woon-zorgcomplex wordt het kloppend hart van de maatschappelijke voorzieningen in de Hilversumse Meent. Hier voorzien we ruimte voor het wijkcentrum, de sportzaal, het jongerencentrum en een nieuw gezondheidscentrum. In het gezondheidscentrum kunnen de huisartsen, fysiotherapeut, apotheek en andere welzijnsorganisaties onder één dak gevestigd worden.

Themakaart programma 22

Gemeente Hilversum - Afdeling Leefomgeving

Voor de maatschappelijke voorzieningen geldt dat minimaal de huidige functionaliteit terug keert in de nieuwe situatie. Dit kan wel betekenen dat door optimalisatie en dubbelgebruik van ruimtes het vloeroppervlak voor een specifieke voorziening minder kan worden dan in de huidige situatie. Dergelijk dubbelgebruik moet gestimuleerd worden.Hierbij kan bijvoorbeeld aan het volgende gedacht worden. Meer gedeelde ruimtes door het wijkcentrum en het jongerencentrum, de horeca in het wijkcentrum krijgt meer uitstraling naar het plein en functioneert als informele werkplek maar kan ook functioneren als kantine voor de sportzaal. De sportzaal kan gebruikt worden als grote theaterzaal voor het wijkcentrum. De fysio kan voor oefeningen gebruik maken van de sportzaal. De verschillende zorgverleners kunnen samen van dezelfde wachtruimte gebruik maken.

behoefte aan meer ruimte fysiotherapie. Daarnaast is er behoeft aan een uitbreiding van de zorgactiviteiten in de Hilversumse Meent. • Vanuit de zorgpartijen is er behoefte aan een thuiszorgloket. Woningen • Aantal woningen: circa 100. Dit aantal is nodig om tot een werkbare verhouding tussen woningen en zorgaanbod ervan te komen. • Minimaal 33% van de woningen is sociale huur van een woningcorporatie • Minimaal 50% van de woningen valt in het middensegment. Hiervan is minimaal 50% midden huur en maximaal 50% koop tot de NHG-grens. • Woningen moeten zogenaamde ‘nultredenwoningen’ zijn. • Wens is om de meerderheid uit 3-kamer woningen te laten bestaan.

Tijdelijke voorzieningen Tijdens de ontwikkeling van het centrumgebied zal er sprake zijn van (langere) periodes dat voorzieningen niet op hun huidige plek kunnen functioneren omdat de bestaande bebouwing gesloopt is om ruimte te maken voor nieuwbouw. Het belang van de (maatschappelijke) voorzieningen voor de Meent is van zo groot dat deze ook in de tussentijd in meer of mindere mate beschikbaar moeten. Voor dergelijke voorzieningen moet tijdelijke vervangende ruimte worden gezocht.

CO NC EP T

In het complex komen ook circa 100 woning waarvan het merendeel bedoeld is voor mensen van 55 jaar en ouder. Een zorgindicatie is niet nodig voor het krijgen van een woning in het woonzorgcomplex. Om bij te dragen aan de gemeenschapszin tussen de inwoners zijn de woningen gebouwd rond een collectieve buitenruimte en wordt er gedacht aan een collectieve binnenruimte voor groepsactiviteiten of collectieve voorzieningen zoals bijvoorbeeld een gedeelde logeerkamer. Programmatische uitgangspunten multifunctioneel woonzorgcomplex Wijkcentrum en Jongerencentrum • Oppervlak huidige situatie (BVO): 710m² en 200m² • Ruimtevraag toekomst (BVO) 900m² tot 1100m² • Ten opzichte van de huidige situatie is er een ruimtelijke optimalisatie mogelijk en kan er meer worden ingezet op dubbelgebruik. Daarnaast is er mogelijk meer ruimtebehoefte voor extra ruimte voor horeca en het aanbieden van gemeentelijke diensten. • Het wijkcentrum behoeft een prominente en zichtbare plek in het gebouw met uitstraling naar buiten. Een variatie aan ruimtes en flexibiliteit in de ruimtes is gewenst zodat deze voor verschillende activiteiten. worden ingezet. De wens is om het wijkcentrum ook als centrale entree tot het gehele complex te laten gelden en daarmee dubbelgebruik in ruimtes en activiteiten te kunnen stimuleren. • Jongerencentrum heeft behoefte aan een grotere aaneengesloten ruimte voor hun activiteiten.

Sportzaal • Oppervlak huidige situatie (BVO): 1400m² • Ruimtevraag toekomst (BVO): 1200-1400m² • Ten opzichte van de huidige indeling is ruimtelijke optimalisatie mogelijk. • De soortzaal moet voldoen aan de normen van NOC*NSF en aan de eisen KVLO voor het onderwijs. De sportzaal heeft een minimale binnenmaat van 22x28m en bestaan uit twee afscheidbare zaaldelen met een scheidingswand en een hoogte van minimaal 7m • Vanuit het gebruik voor volleybal is de wens om de uitloopruimte en vrije hoogte iets te verruimen. Gezondheidscentrum Dit betreft een clustering van de bestaande zorgvoorzieningen • Oppervlakte huidige situatie: (huisartsen) 200m² + (apotheek) 150m² + (fysio) 250m² = 600m² • Ruimtevraag toekomst (BVO): 600-900m² Met name qua huisvesting (oude gymzaal) lijkt er optimalisatie mogelijk voor de fysiotherapie praktijk. Tegelijkertijd is er voor de toekomst

Commerciële voorzieningen Extra ruimte voor commerciële voorzieningen zijn voorzien op de begane grond van uitbreiding van het winkelcentrum en een deel van de begane grond van het parkeergebouw. Dit bestaat mogelijk uit een uitbreiding voor de bestaande horeca of winkels dan wel uit nieuwe voorzieningen zoals bijvoorbeeld een fietsenmaker.

Meentwerf De Meentwerf heeft als culturele en creatieve broedplaats een hele eigen functie in de Meent die we willen behouden en versterken. • Toevoegen van atelierruimtes ten behoeve van het uitbreiden van het culturele en maatschappelijke programma; • Mogelijkheid voor het exploiteren van dag-horeca ondersteunend aan de maatschappelijke functie van het perceel. • Mogelijkheid tot het maken van een terras aan de zijde van de groengordel Wonen Los van wonen in het multifunctionele woon-zorgcomplex biedt het stedenbouwkundig plan ruimte voor het toevoegen van woningen op Meentzicht, op het winkelcentrum en de Zeggemeent. • Voor al deze woningen samen geldt: • Minimaal 33% van de woningen is sociale huur van een woningcorporatie • Minimaal 50% van de woningen valt in het middensegment. Hiervan is minimaal 50% middenhuur en maximaal 50% koop tot de NHG-grens. • Op het winkelcentrum zijn circa 30 sociale huurappartementen voor jongeren voorzien • Op meentzicht zijn ongeveer 10 appartementen, sociaal of middelduur voor senioren voorzien • Op de Zeggemeent kan een mix aan woningtypes (appartementen en grondgebonden woningen) komen in verschillende segmenten.

Dit geldt met name voor de voorzieningen in en gebruikers van het de Kruisdam en de sportzaal. Voor de overige voorzieningen is het wellicht mogelijk om via een fasering een schuifbeweging op gang te brengen. Aandachtspunten Het wat en hoe en waar van de tijdelijke voorzieningen dient nog nadrukkelijk verder onderzocht en met de betrokken stakeholders uitgezocht te worden. Een aantal eerste ideeën zijn. • Wijkcentrum en jongerencentrum: uitzoeken of in het schoolgebouw hiervoor ruimte beschikbaar is of een tijdelijke voorziening bijvoorbeeld op het Wieltjesplein. Daarnaast kan gekeken worden of voor een deel van de activiteiten uitgeweken kan worden naar de (uitgebreide) Meentwerf. • Sportzaal: uitzoeken of er in de omgeving (gemeentes Gooise Meren en Wijdemeren) ruimte beschikbaar is in bestaande gymzalen, sportzalen en sporthallen. • Aangezien de basisschool ook gebruik maakt van de sprotzaal is het hierbij ook van belang dat deze niet te ver uit de buurt is of dat er vervoer georganiseerd kan worden. • Fysio: uitzoeken of er ruimte beschikbaar is op de verdieping boven de sportschool in het winkelcentrum, uitzoeken of er ruimte in het schoolgebouw beschikbaar is, of dat een mogelijke uitbreiding van de Meentwerf hier tijdelijk voor ingezet kan worden.

• Op het wijkcentrum en de sportzaal liggen nu zonnepanelen van een energiecollectief, zij huren nu dakruimte bij de gemeente. Deze overeenkomst loopt over 10 jaar af. Daarnaast lijken er nog alternatieve daken in het centrumgebied zoals de school, Meentzicht of het winkelcentrum te zijn voor mogelijke herplaatsing van de panelen.

Stedenbouwkundig plan Centrum Hilversumse Meent

23

8.4 Mobiliteit Het centrum van de Meent wordt voornamelijk het domein van de voetganger en de fietser en wordt ingezet op het STOMP (stappen, trappen, OV, mobility as a service (deelmobiliteit) en tot slot het privé auto) principe. Veilige, prettige en aantrekkelijke loop- en fietsroutes dragen bij aan een gezonde en actieve leefomgeving.

CO NC EP T

Voetgangers Voor voetgangers worden de routes voor voetgangers uit de omgeving hersteld of prettiger en (sociaal) veiliger gemaakt en er worden nieuwe looproutes geïntroduceerd. Eisen: • Om wandelen te stimuleren dient het netwerk van paden aaneensluitend en herkenbaar te zijn. Aandachtspunten: • Het verkeersveilig maken van de voetgangersoversteken op de Noorderen Zuidermeent. • De verkeersveiligheid van voetgangersgebieden waar fietsers te gast zijn. • De Meentloper moet genoeg veilige verkeersruimte te bieden voor een vrachtwagen, fietsers en voetgangers in verband met laden en lossen tijdens venstertijden. Fietsers Bij de herinrichting van de Noorder- en Zuidermeent naar 30km/u wordt de weg versmald en de fietsstroken op de rijbaan verbreed. De fietser krijgt hiermee meer ruimte en biedt het een veiligere en aantrekkelijkere plek om te fietsen. Gemotoriseerde voertuigen is met deze inrichting van de weg minder prominent aanwezig. In het centrum maken de fietsers gebruik van de straten en wandelpaden. De wandelpaden zijn in eerste instantie bestemd voor voetgangers. Fietsers zijn door het beperkte aantal te gast op de wandelpaden. Eisen: • In het centrum moeten voldoende openbare fiets parkeerplekken te zijn.