Bijlage 1 - Analyse Circusterrein Diependaalselaan

Dit doet de gemeente door ruimere keuzemogelijkheden en meer beweging binnen de voorraad te stimuleren. Daarom richt de gemeente zich binnen bovengenoemde bouwopgaven op twee specifieke segmenten: • Binnen de opgave voor sociale huur ligt de nadruk op het realiseren van substantieel meer aanbod in het laagste segment. • Er is een groot tekort aan huurwoningen in het lage middensegment. Om twee redenen is dit een belangrijke categorie voor Hilversum. Enerzijds is het een van de voorwaarden om doorstroming in de sociale huur op gang te brengen. Anderzijds betreft het woningen die interessant zijn voor jonge starters en gezinnen met een economische binding met Hilversum.

Circusterrein Diependaalselaan - Analyse

37

Mobiliteisbeleid Mobiliteitsvisie 2040 De mobiliteitsvisie 2040 (vastgesteld 21 april 2021) zet erop in dat Hilversum ook in de toekomst bereikbaar en leefbaar blijft. Duurzaamheid, groen en vernieuwing zijn de sleutelwoorden. Hierdoor kan Hilversum in 2040 een prettige stad blijven om in te wonen, te leven, te werken en om te bezoeken. De omgeving is nog steeds aangenaam en groen. Het ‘dorpse’ karakter van Hilversum blijft behouden. In de mobiliteitsvisie houden we rekening met nieuwe ontwikkelingen waar we op moeten inspelen of waar we gebruik van kunnen maken. Voorbeelden hiervan zijn verwachte demografische ontwikkelingen en technologische oplossingen waar we in de toekomst voordeel van kunnen hebben. De mobiliteitsvisie stelt hiervoor een aantal maatregelen voor: Slimme verkeerslichten zorgen voor betere doorstroming Met deze slimme verkeerslichten en sensoren zorgen we voor een betere doorstroming. Zo hebben fietsers veel vaker en sneller groen verkeerslicht. Auto’s ‘praten’ in de nabije toekomst zowel met elkaar als met systemen langs de weg, zoals lantaarnpalen. Hierdoor kunnen ze vooruitkijken en op elkaar reageren, wat voor minder filevorming zorgt. En minder CO2-uitstoot. Buitenring Het is de bedoeling dat er in de toekomst minder vrachtverkeer over de buitenring en de Diependaalselaan rijdt.

Door slim te werken met navigatiesystemen en planningsystemen, kunnen vrachtwagens gebruikmaken van andere routes. Passend vervoer voor iedereen In 2040 heeft Hilversum passend vervoer dat voor iedereen toegankelijk en betaalbaar is. Door met slimme technologieën te gaan werken, kunnen inwoners bijvoorbeeld een stadstaxi of busje bestellen dat voor hun deur stopt en hen brengt naar de plek waar ze moeten zijn. Of ze pakken een elektrische fiets, step of scooter en verplaatsen zich zo door de stad op een fijne en makkelijke manier. Autoluwe centrum In het centrum komen straks minder auto’s. Fietsers en voetgangers krijgen hierdoor meer ruimte. Aan de rand van de stad komen een paar goed voorziene parkeerplaatsen (multimodale hubs) waar deel-e-bikes, steps en scooters voorradig zijn. Voor winkeliers en ondernemers blijft de binnenstad wel toegankelijk. Het goederenvervoer wordt overgeheveld aan de rand van de stad en gaat met kleine deelbusjes de stad in. Voor de bevoorrading van de winkels worden straks slimme planningssystemen gebruikt. En dat betekent weer dat er minder vrachtverkeer nodig is. Zero-emissie zones zorgen voor minder CO2-uitstoot. Parkeerbeleid In de nabije toekomst komen er steeds meer wijken en bedrijfsterreinen waar mensen een betaalbare woning of een pand kunnen kopen of huren, inclusief het gebruik van een auto en parkeerplaats.

Zij delen deze auto’s en parkeerplaatsen met andere wijkbewoners of mensen die op hetzelfde bedrijventerrein werken. Dat heeft gevolgen voor het parkeerbeleid. De gemeente wil het gebruik van deelvervoer aanmoedigen. Zo kunnen bijvoorbeeld omwonenden ook gebruik maken van het deelvervoer in de wijken en op de bedrijfsterreinen. Deze flexibele manier van omgaan met vervoer zorgt er uiteindelijk voor dat 38

Gemeente Hilversum - Afdeling Beleid en Ontwikkeling

minder mensen een eigen auto hebben. En omdat bovengenoemde parkeerplaatsen op eigen terrein liggen, verlicht dit de druk op de openbare ruimte. Die kunnen we daardoor goed voor andere doeleinden gebruiken. Thuiswerken Het aantal verkeersbewegingen daalt wanneer mensen meer vanuit huis werken. De gemeente wil thuiswerken aanmoedigen. Dat doen we door het goede voorbeeld te geven en werkgevers te vragen om meer mensen thuis te laten werken. Onderzoek naar Noordoost-tunnel Om de doorstroming van het verkeer in Hilversum te verbeteren, wil de gemeente onderzoeken of het mogelijk is om de Noordoost-tunnel aan te leggen. Hierdoor komt er minder verkeersdruk op de Johannes Geradtsweg en is het Media Park beter bereikbaar. Door de tunnel blijft de natuur op de heide behouden.

Parkeerbeleid en normen Bij ontwikkelingen binnen de gemeente Hilversum zal aan het geldende parkeerbeleid en de parkeernormen voldaan moeten worden. Voor de parkeernormering valt het plangebied van het Circusterrein binnen de categorie ‘Rest’.

Circusterrein Diependaalselaan - Analyse

39

Maatschappelijke doeleinden Wat allereerst op valt is dat er geen integraal en actueel beleid bestaat over maatschappelijke voorzieningen. Om dit deels te ondervangen is bij dit onderwerp nog nadrukkelijke ingegaan op de aanwezige trends. Maatschappelijke voorzieningen hebben een wijkfunctie (kinderopvang, huisarts, basisschool), een stadsfunctie (sportvelden, theater) of een regiofunctie (ziekenhuis, speciaal onderwijs). De vraag naar maatschappelijke voorzieningen wordt bepaald door de wensen van bewoners en daarmee ook door groei of krimp van het aantal inwoners. Als er meer woningen worden gebouwd en dit leidt tot meer inwoners, leidt dit automatisch tot meer behoefte aan maatschappelijke voorzieningen.

Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP) 2020-2035 De gemeente heeft de zorgplicht voor (de bekostiging van) nieuwe schoolgebouwen en uitbreiding van bestaande schoolgebouwen. Het doel van het I0HP is om voldoende onderwijsruimte voor alle Hilversumse leerlingen te creëren, in duurzame en frisse gebouwen. Zo kunnen onze leerlingen in een gezonde omgeving leren en opgroeien. Met goede onderwijsvoorzieningen in onze gemeente dragen wij bovendien bij aan een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor mensen en bedrijven. Kortetermijnoplossingen zijn nodige voor de volgende knelpunten: • Capaciteitstekort in het primair, voortgezet en internationaal onderwijs alsmede de gymzalen. • Het maken van een prognose voor de scholen voor speciaal onderwijs is een complex proces. Externe lastig te voorspellen factoren kunnen grote invloed hebben op het aantal leerlingen. • De gebouwcapaciteit voor primair onderwijs is onvoldoende afgestemd op de behoefte in de wijken, waardoor sprake is van onevenredige spreiding. Op de lange termijn dient de capaciteit toekomstbestendig te zijn. Dit houdt in dat voldoende capaciteit aanwezig is, de kwaliteit van de capaciteit op orde is en de spreiding van de capaciteit aansluit bij de onderwijsbehoefte.

Nota sport en bewegen 2016-2020 De sportmissie in de nota luidt als volgt: “In Hilversum zijn er veel mogelijkheden tot sporten en bewegen. Iedere Hilversummer beweegt en sport naar eigen vermogen. De eigen buurt of wijk biedt daartoe gelegenheid, naast de diverse sportaccommodaties. De gemeente Hilversum, sportverenigingen, maatschappelijke organisaties en individuele burgers werken samen om dit te bereiken.” Vanuit deze missie wordt ingezet op sportverenigingen, sportacoomodaties en sportbevordering. Maar vanuit het besef van een trend dat er steeds meer in kleiner, zelfgeorginaseerd verband gesport wordt ook vooral of het stimuleren en faciliteren van dagelijks bewegen, recreëren en sporten in de openbare ruimte van de stedelijke omgeving en in het buitengebeid.

Visie eerstelijnszorg Hilversum 2011 - 2020 De zorgvraag voor nagenoeg alle disciplines in de zorg zal tussen nu en 2020 toenemen als gevolg van groei en vergrijzing van de bevolking. Behalve door groei en vergrijzing wordt de zorgvraag ook beïnvloed door het toenemen van het aantal eenpersoonshuishoudens. Dit heeft effect op de vraag naar thuiszorg. 40

Gemeente Hilversum - Afdeling Beleid en Ontwikkeling

Ook de extramuralisering heeft effect op de zorgvraag in de eerste lijn alsmede het verkorten van de ligduur in ziekenhuizen. In Hilversum zijn verhoudingsgewijs veel solopraktijken die bovendien worden bezet door 55-plussers. Omdat solopraktijken niet zullen kunnen voldoen aan de eisen en ontwikkelingen die aan de huisartsenzorg worden gesteld, ligt het voor de hand dat in de komende jaren er voor de eerstelijnszorg steeds meer transformatie zal plaatsvinden van solopraktijken naar huisartsengroepen in gezondheidscentra. De schaal waarop nieuwe accommodaties moeten worden gerealiseerd maakt het zeer wenselijk dat er meegelift kan worden op grotere ontwikkelingen die doorgaans eerder door woningcorporaties of door de gemeente worden gestuurd. Hilversum faciliteert de komst van gezondheidscentra in de ruimtelijke ordening waar mogelijk door gerichte aanpassingen van de betreffende bestemmingsplannen De zorgvraag voor nagenoeg alle disciplines in de zorg zal tussen nu en 2020 toenemen als gevolg van groei en vergrijzing van de bevolking. Op het circusterrein is een gezondheidscentrum gevestigd voor de wijk Kerkelanden. Er werken meerdere (para)-medische disciplines te weten huisartsen, apotheek, tandarts, mondhygiëniste Fysiotherapie, chiropractie, psychologische begeleiding, logopedist, diëtist, gewichtsbeheersing en schoonheidsspecialist.

Trends Het is steeds meer duidelijk dat de inrichting van de fysieke leefomgeving een bijdrage levert aan welzijn, zorg en gezondheid. Direct in de vorm van de kwaliteit van bodem, lucht, geluid, licht en water. Maar ook indirect in de vorm van het creëren van ruimte voor ontmoeting/beweging, toegankelijkheid van voorzieningen en gebieden en groen in de leefomgeving. Aandachtspunten: • Vergrijzing - De levensverwachting en het aantal mensen met een chronische aandoening stijgt. • Langer thuis wonen - De gemiddelde levensduur neemt toe, dat betekend ook dat mensen er naar streven om langer en fijner thuis te wonen. Dit vraagt om voldoende levensloop geschikte woningen, woonconcepten en woonomgevingen al dan niet in combinatie met zorgaanbod en dagbesteding. • Geschikte woningen voor kwetsbare doelgroepen: In iedere wijk moeten er zijn voldoende betaalbare woningen zijn. Dit is zowel van belang voor a) voor jongeren, b) mensen met een lager inkomen of geen inkomen, c) de extramuralisering van (GGZ) zorg. Veelal wordt er voor deze doelgroepen gebruik gemaakt van geclusterde woningen waarbij begeleiding aanwezig is. Hierbij kunnen mensen zelfstandig wonen en is er een gezamenlijke ruimte is waar deze mensen elkaar kunnen ontmoeten. • Ontmoeten in de wijk - De (loop)afstanden tot voorzieningen is hierbij ook van belang.

Ouderen zijn vaak niet fysiek in staat om lange afstanden af te leggen en mensen met schulden hebben vaak niet de financiële middelen om te reizen naar een arts, apotheek of naar vrijetijdsactiviteiten. Activiteiten om elkaar te ontmoeten, om hobby’s uit te oefenen en voor activering worden veelal georganiseerd vanuit wijkcentra. De aanwezigheid van voldoende ontmoetingscentra in de wijk is noodzakelijk om ontmoetingen te stimuleren. Andere ontmoetingsplekken zijn bijvoorbeeld ook groen, speeltuinen, openbaar zitmeubilair. • Groen - Naast dat groen zorgt voor ontmoeting is het bekend dat groen een positief effect heeft op stress. Zo hebben mensen behoefte aan groene, rustige plekken om te kunnen ontspannen. Het effect van groen is het grootste wanneer groen in de directe woonomgeving van mensen aanwezig is. Circusterrein Diependaalselaan - Analyse

41

42

Gemeente Hilversum - Afdeling Beleid en Ontwikkeling

Initiatieven, wensen en ideeën uit de stad Voor deze analyse hebben ook gesprekken plaatsgevonden met de buurt coördinator en ondernemersvereniging OHZW om signalen en wensen van gebruikers (bewoners en bedrijfsleven) van direct aanpalende gebieden op te halen. In de loop der jaren zijn verschillende initiatieven voor ontwikkeling van het terrein de revue gepasseerd. Dit waren initiatieven vanuit de markt alsmede wensen, verzoeken en vertaling van een gemeentelijke taakstelling. Deze signalen, wensen, ambities en initiatieven zijn o.a.: • Ondernemersvereniging OHZW (brief december 2019): oproep om rekening te houden met ruimte voor werkgelegheid in relatie tot het naastgelegen bedrijventerrein Kerkelanden en verzoek om tijdelijke parkeerplaats vrachtverkeer. • Woningcorporatie Het Gooi en Omstreken heeft in het verleden een studie gedaan naar ontwikkeling van een vierde woontoren (100 sociale huurwoningen).

• Allsafe’ en ‘MrBox : vestiging opslagmogelijkheid • IPS Hilversum: nieuwbouw internationale basisschool • Politie: Regionale meldkamer politie • COA: Verzoek huisvesting statushouders • Kennemerland: Idee bouwplan voor wonen met zorg • Nedvast: initiatief voor bouwplan met wonen en perifere detailhandel • Toppie: Vestiging kinderopvang • Hilverzorg: verplaatsing zonnehoeve en onlangs het verzoek voor tijdelijke locatie voor 80 wooneenheden voor psychogeriatrische cliënten (mensen met dementie). • Amaris: regionaal ambulant behandel/revalidatiecentrum • Huisarts Stoltenborg: uitbreiding bestaande gezondheidscentrum • Zoeklocatie voor een duurzame goederen hub (stadslogistiek servicecentrum) • Lang parkeren voor bewoners wijk kerkelanden • COA: Tijdelijke huisvesting asielzoekers • Diverse ontwikkelaars hebben de gemeente verkennend benaderd met ontwikkelingswensen op vlak van werk en wonen Een aantal initiatieven hebben inmiddels elders in Hilversum of daarbuiten een plek gevonden. Andere initiatieven hangen nog steeds zoekend boven de markt. Maar beide tonen aan dat er vanuit verschillende sectoren gekeken wordt naar ontwikkeling op het terrein. Naast eventuele nieuwe functies kent het terrein een aantal (tijdelijk) huidige gebruikers waarmee invulling wordt gegeven aan een behoefte.

Bij een herontwikkeling zal hiervoor elders een plek moeten worden gevonden of ze moeten worden ingepast in de ontwikkeling: • Maurik: gronddepot • Keerpunt: huisvesting dak en thuislozen met een ernstige triple/dubbeldiagnostiek. • Scouting Zuiderkruis • Urban farming • Ontmoetingsplek voor jongeren • Gasstation • Riool overstort Circusterrein Diependaalselaan - Analyse

43

• Gemeentewerf • Opslaggelegenheid SBS/ Groen Omdat het Circusterrein de laatste binnenstedelijke ontwikkellocaties van omvang is wordt al snel bij een locatieonderzoek voor een specifieke vraag deze locatie naar voren geschoven. Naast de woonen werkfunctie is duidelijk dat het terrein ook voor diverse maatschappelijke functies in beeld is en is geweest. Het betreft veelal maatschappelijke functies waarvoor het niet eenvoudig is ruimte te vinden elders in Hilversum en waar wij als gemeente een verantwoordelijkheid dragen in de vorm van wettelijke taakstelling. Doordat er nog geen goed totaalbeeld is van de behoefte aan ruimte voor maatschappelijk vastgoed is er bij de beleidsanalyse nog geen vertaling naar opgave kunnen maken. De initiatieven uit de markt laten wel een duidelijk signaal zien die vragen om een zorgvuldige afweging voor invulling en eventuele toevoeging dan wel transformatie van locaties met een maatschappelijke bestemming. Op korte termijn lijkt het aantrekkelijk locaties met een maatschappelijke bestemming naar andere functies te transformeren, hetgeen in de afgelopen jaren vaak is gebeurd, maar voor de langere termijn kan dit betekenen dat dure locaties/panden aangekocht moeten worden ten einde een goed functionerend maatschappelijk voorzieningenniveau te behouden op lokale en regionale schaal.

44

Gemeente Hilversum - Afdeling Beleid en Ontwikkeling

Circusterrein Diependaalselaan - Analyse

45

Conclusies Samenvatting analyse: SWOT Als samenvatting is onderstaand een overzicht opgenomen van de in deze analyse geconstateerde sterktes, zwaktes, kansen en bedreigingen in het gebied.

sterktes • ligging in stedelijk gebied • op fietsafstand tot centrum en station Hilversum • bereikbaarheid auto en OV • nabijheid voorzieningen winkelcentrum Kerkelanden en Gijsbrecht van Amstel • gemeentelijke grondpositie • locatie van formaat • ligging grenzend aan het bestaande bedrijventerrein wat voor bijzondere enigszins rauwe identiteit (minder aangeharkt) en (handen uit de mouwen) mentaliteit zorgt. • groen en water in de directe omgeving

46

Gemeente Hilversum - Afdeling Beleid en Ontwikkeling

zwaktes • verontreiniging bodem • aanwezigheid gasleiding • ruimtelijke kwaliteit naastgelegen bedrijventerrein; hekken, introverte oriëntatie, versteende karakter • beperkte verbindingen met de omgeving • onlogische ontsluitingsstructuur • Inrichting gericht op mobiliteit • Parkeerproblemen bedrijventerrein • negatief imago als afvoerputje voor functies die elders in de stad geen ruimte konden vinden. • Slechte waterkwaliteit van het oppervlaktewater door de overstort van rioolwater op de Kerkelandenvijver. • Sociale (on)veiligheid van routes (voor langzaam verkeer) van en naar voorzieningen in het gebied; in de wijk Kerkelanden, maar ook de sport en zorgvoorzieningen op het bedrijventerrein.

kansen • veel ruimte voor ontwikkeling • mogelijkheid tot duurzame gebiedsontwikkeling • mogelijkheid tot toevoegen woonprogramma, werkgelegenheid en maatschappelijke functies • nieuw type woonmilieu creëren. • nabijheid groene buitengebied • samenhangend gebied maken • duidelijke relatie leggen met de (woon)wijk Kerkelanden • Vliegwiel voor revitalisatie bedrijventerrein • Kans om een meerwaarde te creëren voor de omgeving. • meer fijnmazige structuur voor langzaam verkeer door het gebied • ruimte voor verblijven en ontmoeten • veranderen karakter Kerkelandenlaan • verbeteren van biodiversiteit (om overlastgevende soorten, zoals eikenprocessierupsen, te beperken) • Verdere vergroening van de openbare ruimte • mogelijkheid tot het maken van een interessante combinatie van wonen en werken. • Bij de inrichting van de openbare ruimte rekening houden met medergebruik voor sproten bewegen spelen en recreatie. • mogelijkheid slimme koppeling te maken tussen de wateropgave en ruimtelijke inrichting.

bedreigingen • Vervuiling, mogelijke sanering, gasleiding en overstortfunctie van het gebied, belemmeren de mogelijkheden tot herontwikkeling. • Huidige boekwaarde op het terrein • vervangende locatie huidige gebruikers • intensiteit / capaciteit omringende wegen • creëren nieuw ruimtelijk eilandje binnen de stad • gefragmenteerde ontwikkeling zonder samenhang • “1000 dingendoekje”; het Circusterrein als oplossing voor alles. • Te hoge programmatische druk in relatie tot ruimtelijke kwaliteit • afhankelijkheid van externe partijen (waterschap en nutsbedrijven) • onduidelijkheid behoefte maatschappelijke voorzieningen • ontbreken wegverbinding met bedrijventerrein • onderbenutting ruimtelijk potentieel • het opsoupperen van beschikbare ruimte voor maatschappelijke voorzieningen hier met als gevolg dat er in de toekomst dure locaties voor moeten worden aangekocht

Circusterrein Diependaalselaan - Analyse

47

4

1

5

2

3

4 6

Kwaliteiten Zichtlijnen Herkenningspunten

Kansen

1

Getallen refereren naar begeleidende tekst Ruimtelijk koppelstuk Centrale parkzone

Historische structuren:

Mogelijke verbindingen

wegen en paden landschappelijk structuren

Oriëntatie op de omgeving

structuur vloeivelden Revitalisatie Bedrijventerrein Ruimtelijke kwaliteiten en kansenkaart 48

Gemeente Hilversum - Afdeling Beleid en Ontwikkeling

Ruimtelijke kwaliteiten en kansenkaart Voortkomend uit de SWOT zijn de ruimtelijke kansen die de herontwikkeling van het Circusterrein biedt, voor het terrein zelf en voor de omgeving visueel inzichtelijk gemaakt in een ruimtelijke kwaliteiten en kansenkaart. Kijkend naar de huidige situatie, zoals reeds werd geconstateerd bij de analyse, kennen zowel de wijk Kerkelanden als het bedrijventerrein Kerkelanden een introvert karakter. Hierdoor komt dit deel van de stad over als een verzameling losse “ruimtelijke eilanden” die erg gescheiden ten opzichte van elkaar liggen. Door de lange gesloten bebouwingswanden aan de noordkant van de Diependaalselaan wordt de scheiding ten opzichte van de rest van de stad nog verder versterkt. Vanwege de sterke oriëntatie op hun interne ontsluitingsstructuur, manifesteren deze delen van de stad zich veelal met hun achterkant naar de omgeving wat zorgt voor anonieme (en soms zelfs sociaal onveilige) openbare ruimtes. Het groengebied rond de Kerkelandenlaan is daar een manifest voorbeeld van. De ontwikkeling van het Circusterrein biedt de kans om niet alleen het Circusterrein zelf meer betekenis te geven voor Hilversum, maar het kan ook als een koppelstuk (1) werken dat de omringende delen van de stad meer in verband brengt met elkaar.

Het groengebied langs de Kerkelandenlaan kan hiermee een heel ander karakter krijgen; van decentraal gelegen groene rand kan het veranderen in een centrale groene parkzone (2). Deze ontwikkelingen zorgen ervoor dat je direct bij de rotonde Diependaalselaan Kerkelandenlaan het gevoel hebt de wijk binnen te komen en niet pas bij de Kloosterlaan, Kapittelweg of na de splitsing met de Oscar Romerolaan. Daarnaast doet zich nadrukkelijk de kans voor om de nabijheid van het groene buitengebied te benutten en de parkzone te verbinden met het buitengebied (3) en wellicht ook die bossige sfeer meer de wijk in te trekken. Het verbeteren van verbindingen doet zich overigens om meerdere plekken (meer en minder eenvoudig) voor waarbij ook historische structuren en routes hersteld (4) kunnen worden. De centrale parkzone kan uitlopers krijgen richtingen de interne groenstructuur van Kerkelanden, maar ook richting het bedrijventerrein. Hieraan kunnen langzaamverkeersroutes gekoppeld worden waardoor het bedrijventerrein meer onderdeel uit gaat maken van het stedelijke weefsel van dit deel van de stad. Wil de parkzone een prettige ruimte worden is het van belang dat de omgeving zich ook op deze ruimte oriënteert. De ontwikkeling van het Circusterrein zal daaraan een belangrijke bijdrage leveren.

Overigens zal het Circusterrein zich eveneens met de voorkant richting de Diependaalselaan presenteren waardoor deze als groene stadslaan (5) het visietekaartje kan zijn van het gebied. Ook de revitalisering van het Bedrijventerrein en herontwikkelingen in de wijk Kerkalanden kunnen bijdragen aan de kwaliteit en levendigheid van de parkzone door (nieuwe) bebouwing met de voorkant naar de parkzone te oriënteren. Los van een oriëntatie op de parkzone biedt de revitalisering van het bedrijventerrein ook de kans om het gebied een duidelijke voorkant aan Loosdrechtseweg te geven. De Loosdrechtseweg kan hiermee een fraaie representatieve entreeroute (6) naar Hilversum worden. Door het Circusterrein en de kansen die de ontwikkeling ervan biedt in een bredere context te bekijken kan deze ontwikkeling een bijdrage leveren aan de stad die de grenzen van het plangebied ver overstijgt.

Circusterrein Diependaalselaan - Analyse

49

50

Gemeente Hilversum - Afdeling Beleid en Ontwikkeling

Scenario’s Op basis van de analyse van de ruimtelijke aspecten, de beleidsuitgangspunten en de wensen en gedachten die in Hilversum leven over het Circusterrein is een ambitieweb opgesteld. Middels een dergelijk ambitieweb kunnen verschillende ontwikkelscenario’s in beeld gebracht worden alsmede de samenhang dan wel de consequentie van het meer of minder nadruk leggen op een van de ambities. In het ambitieweb zijn de volgende aspecten opgenomen: • Programma; uitgesplitst naar werkgelegenheid, woningbouw en sociaal-maatschappelijke voorzieningen. • Verweving van functies; dit betreft de mogelijkheid van het mengen van functies (en de voordelen daarvan) op het Circusterrein. • Zorgvuldige benutting ruimte; dit betreft de mate waarin, in een bepaald scenario, de beperkt beschikbare ruimte op het circusterrein efficiënt wordt gebruikt. • Synergie / kruisbestuiving; dit gaat over de mogelijke effecten die een scenario heeft voor andere delen van de stad. Zorgt het voor het oplossen van problemen elders of zet het een bredere ontwikkeling in gang? Bijvoorbeeld: draagt het bij aan het revitaliseren van bedrijventerrein Kerkelanden of biedt het de mogelijkheid om stukken stad beter met elkaar te verbinden? • Ruimtelijke kwaliteit; de hoge kwaliteit van de gebouwde omgeving en de samenhang daarin zijn kenmerkende kwaliteiten van Hilversum.

Draagt een scenario daaraan bij? Maar ook: levert het een prettige openbare ruimte op? • Mobiliteit: zorgt een scenario voor extra drukte op de weg of biedt het kansen voor nieuw (duurzame) mobiliteitsoplossingen? • Duurzaamheid: in welke mate draagt een scenario bij aan de energietransitie? • Klimaatadaptatie en biodiversiteit: in welke mate draagt een scenario bij aan het kunnen anticiperen op extreem weer en draagt het bij aan een betere leefomgeving voor mens én dier. • Opbrengst: dit heeft betrekking op de mogelijke financiële opbrengst van een de ontwikkeling, door verkoop van de grond, hiervoor is een globale kosten en opbrengsteninschatting gemaakt. • Snelheid: dit heeft betrekking op de tijdsduur waarbinnen een mogelijke ontwikkeling tot stand kan komen. De hierna volgende ontwikkelscenario’s zijn nog geen kant en klare oplossingen of invullingen voor het terrein maar helpen bij het bepalen van de richting van de ontwikkeling. In de fase van de visievorming zal hier verder invulling aan worden gegeven.

Circusterrein Diependaalselaan - Analyse

51

Ontwikkelscenario A: “Snel” Programma

werkgelegenheid

3

Snelheid

Snelhe

Programma wonen

2

Opbrengst (financieel)

Opbrengst (financieel)

Programma

maatschappelijk

1 Klimaatadapta�e en biodiversiteit

Verweving van func�es

Duurzaamheid (energietransi�e)

Zorgvuldige benu�ng ruimte

(duurzame) mobiliteit

Klimaatadapta�e en biodiversiteit

Duurzaamheid (energietransi�e)

Synergie / kruisbestuiving

(duurzame) mob

Ruimtelijke kwaliteit

Beschrijving van het scenario Dit scenario zet volledig in op de snelheid van het ontwikkelen van het gebied. Om deze snelheid te Scenario A bestemmingsplan. bereiken wordt aansluiting gezocht bij het huidige Dit resulteert in de ontwikkeling van het totale circusterrein tot bedrijventerrein (overeenkomstig de “Snel (en veel)” aansluiten bij bestemmingsplan; geldende bestemming) met beperkt ruimte voor het maatschappelijke voorzieningen. Voor woningbouw is bedrijventerrein geen plek in dit scenario aangezien het bestemmingsplan dit niet mogelijk maakt. Resultaat is hiermee - groenisniet een ontwikkeling die sterk vergelijkbaar metsparen het huidige bedrijventerrein Kerkelanden en daar dus - beperkt plangebied feitelijk een uitbreiding van is. Door het sterk monofunctionele karakter zeer beperkte verweving van - “bedrijventerreinkwaliteit” functies. Gezien de zeer beperkte- mate opaantrekkend bedrijventerrein Kerkelanden invulling wordt gegeven (auto)waarin verkeer aan de hoogte die het bestemmingsplan maakt, is het de vraag in hoeverre dat hier wel te - ampermogelijk kruisbestuiving verwachten is. Er zal wellicht extra inspanningvoor geleverd moeten om de beschikbare ruimte zorgvuldig te - (betekenis de stad als geheel) onderbenutting van ruimtelijk benutten.

potienteel bt kerkelanden) Daarnaast maakt dit model het wel mogelijk (zie om middels nieuwbouw voor bedrijven (die nu op bedrijventerrein Kerkelanden gevestigd zijn) op het circusterrein, ruimte te maken op bedrijventerrein Kerkelanden om daar tot revitalisatie en verduurzaming te komen. De ruimtelijke kwaliteit zal overeenkomen met “bedrijventerreinkwaliteit”. De traditionele mobiliteitsvraag voor bedrijventerreinen (auto’s en vrachtauto’s) zal waarschijnlijk toe nemen. Al zijn er ook kansen om als onderdeel van het parkmanagement van het bedrijventerrein naar alternatieve oplossingen te zoeken. Nieuwbouw en vernieuwing van bedrijven kan zeker (gezien het directe financiële effect op de bedrijfsvoering) leiden tot verduurzaming. Doordat het terrein hoofdzakelijk bebouwd en verhard zal worden is de bijdrage aan klimaatadaptatie en biodiversiteit minimaal. Een globale berekening van de kosten en opbrengsten leert echter dat een gebiedsontwikkeling volgens dit scenraio, door de bestaande boekwaarde en te maken kosten, uitkomt op een negatief saldo, er zal dus geld bij moeten.

52

Gemeente Hilversum - Afdeling Beleid en Ontwikkeling

Scenari “Optim

‘Scenario A’ Fase 0

(huidige situa�e)

Ik wil wel: vernieuwen, verduurzamen, (...) Maar ik kan niet!

Bedrijventerrein (bijv. Kerkelanden)

Circusterrein

Wat een mooie, nieuwe, ruime en duurzame bedrijfsruimte.

Fase 1 Fase 2 Fase 3 Fase 4

Ik ben op zoek naar een woning waar ik met mijn beperking zelfstandig kan wonen.

Wow, kijk hiernaast! Wat een inspirerende, grote, nieuwe bedrijfsruimtes!

Zomaar ergens in Hilversum

Oh wat fijn, om hier begeleid te kunnen wonen. En de huisarts is ook nog vlakbij.

Ik zou graag in de buurt kunnen sporten.

Op deze manier spelen we altijd wedstrijden op een hoog niveau.

P

Wordt vervolgd ...

Stripverhaal ontwikkeling bij scenario A Circusterrein Diependaalselaan - Analyse

53

Ontwikkelscenario B: “Maximale financiële opbrengst” Programma

werkgelegenheid

3

Snelheid

gramma

en

wonen

2

Opbrengst (financieel)

Programma

maatschappelijk

Programma

Programma

maatschappelijk

1

Verweving van func�es

Zorgvuldige benu�ng ruimte

Verweving van func�es

Duurzaamheid (energietransi�e)

Zorgvuldige benu�ng ruimte

(duurzame) mobiliteit

/ kruisbestuiving

mte”

Klimaatadapta�e en biodiversiteit

Synergie / kruisbestuiving Ruimtelijke kwaliteit

Beschrijving van het scenario Dit scenario gaat uit van het binnen halen van zoveel mogelijk geld. Al moet wel de kanttekening gemaakt Scenario C kosten gemaakt moeten worden. De functie die op dit worden dat ook voor dit scenario aanzienlijke moment financieel het meeste“Maximale op brengt is wonen. Dit zorgtopbrengst” voor een ontwikkeling van het Circusterrein financiële tot (groene) woonwijk. Maatschappelijke functies worden gezien de kostenaspecten slechts zeer minimaal gefaciliteerd en werkgelegenheid slechts in de vorm van aan huis verbonden beroepen dan wel de mogelijkheid tot thuiswerken. Deze laatste categorieën zullen zorgen voor enige functiemenging al zal dit zeer beperkt zijn. Van programmatische kruisbestuiving met elders in de stad zal amper sprake zijn anders dan het faciliteren van een verhuisbeweging als onderdeel van de wooncarrière. Gezien de nadruk op de financiële opbrengst is het ruimte bieden voor het in gang zetten van een vernieuwing van corporatiebezit elders in de stad niet te verwachten. Wel kan een woonprogramma ervoor zorgen dat bepaalde delen van de stad ruimtelijk beter met elkaar verbonden kunnen worden. Om te komen tot een prettige woonomgeving zal er zeker ingezet worden op ruimtelijke kwaliteit zowel van de bebouwing als van de openbare ruimte.

Als het hier hoofdzakelijk gaat om een nieuwe groep bewoners in combinatie met een nieuw type woonmilieu biedt dit kansen voor innovatieve mobiliteitsconcepten. Vanuit de woonwens en wooncomfort zal er aandacht zijn voor duurzaamheid; gasloos, energieneutraal. Als onderdeel van de woonkwaliteit wordt er waarde gehecht aan het bestaande groen wat deels behouden zal blijven. Dit, en maatregelen bij de bouw van de woningen zoals natuurinclusief bouwen, biedt kansen voor klimaatadaptatie en biodiversiteit. Qua snelheid legt dit scenario het af tegen scenario A omdat om te komen tot woningbouw het hele bestemmingsplan aangepast zal moeten worden met alle procedures en visievorming die daarmee samen hangen. Om de woonfunctie op het hele terrein mogelijk te maken zal er een oplossing geboden moeten worden voor de hindercontouren op het zuidoostelijke deel van het terrein met gevolgen voor doorlooptijd en wellicht geld. Deze bestemmingsplanwijziging maakt het wel mogelijk om bepaalde dingen (aanvullend) te eisen, zoals duurzaamheid, doelgroepen etc., wat is scenario A niet mogelijk is. 54

Gemeente Hilversum - Afdeling Beleid en Ontwikkeling

Fase 0

(huidige situa�e)

‘Scenario B’ Ik wil wel: vernieuwen, verduurzamen, (...) Maar ik kan niet!

Ik wordt gek van mijn ouders, ik wil een eigen (starters) woning

Bedrijventerrein (bijv. Kerkelanden)

Circusterrein

Zomaar ergens in Hilversum

Chill, eindelijke een eigen plekje!

Wat een mooi nieuw huis in een groene omgeving.

Zo, voordat we in dit huis ging wonen hebben we het eerst verduurzaamd.

Fase 4

Fase 3

Fase 2

Fase 1

Wat een fijn appartement met een mooi uitzicht.

Wij zouden op onze leeftijd graag alles gelijkvloer hebben.

Stripverhaal ontwikkeling bij scenario B Circusterrein Diependaalselaan - Analyse

55

Ontwikkelscenario C: “Optimaal gebruik van de ruimte” Programma

werkgelegenheid

3

Snelheid

gramma

en

wonen

2

Opbrengst (financieel)

Programma

maatschappelijk

Snelhe

Programma

Opbrengst (financieel)

Programma

maatschappelijk

1 Verweving van func�es

Zorgvuldige benu�ng ruimte

el)

Verweving van func�es

Duurzaamheid (energietransi�e)

Zorgvuldige benu�ng ruimte

(duurzame) mobiliteit

/ kruisbestuiving

lan;

Klimaatadapta�e en biodiversiteit

Klimaatadapta�e en biodiversiteit

Duurzaamheid (energietransi�e)

Synergie / kruisbestuiving

(duurzame) mo

Ruimtelijke kwaliteit

Beschrijving van het scenario Dit scenario gaat uit van het besef dat ruimte in Hilversum uiterst schaars is en zet daarom in op het goed benutten ervan zowel op hetScenario circusterreinBzelf als, middels een vliegwieleffect, elders in de stad. Voor wat betreft het Circusterrein resulteert dat in een gemengdvan gebied wonen, werken en maatschappelijke “Optimaal gebruik demet ruimte” voorzieningen. In veel gevallen zal de werkfunctie in de vorm van bedrijvigheid op de begane grond plaats vinden met daarboven (op de verdiepingen die op bedrijventerreinen vaak onbenut blijven) woningbouw. Deze woningbouw biedt kansen voor nieuwe woonvormen zoals bijvoorbeeld (gezins) woningen gelegen aan een collectieve daktuin. De verschillende functies bieden kans om deze optimaal ruimtelijk, functioneel en in de tijd te verweven, wat kan leiden tot een voor Hilversum uniek woon- en werkmilieu. Dit scenario zet in op kruisbestuiving / een vliegwieleffect om niet alleen op Circusterrein tot ontwikkeling te komen maar ook elders in de stad ontwikkeling op gang te kunnen brengen om daar tot een betere benutting van de ruimte te komen zoals bijvoorbeeld de revitalisatie van het bedrijventerrein Kerkelanden. Om te komen een goede menging van functies moet dit ook ruimtelijk goed geïntegreerd worden.

In de bebouwing, maar de openbare ruimte moet ook aantrekkelijk zijn voor alle verschillende gebruikers. De menging van functies zorgt er bovendien voor dat er altijd leven is in het gebied wat bijdraagt aan de sociale veiligheid. Het mengen van wonen en werken kan stimuleren om in de nabijheid van het werk te wonen en omgekeerd, met gunstige effecten op de mobiliteit. Daarnaast kennen de verschillende gebruikers verschillende piekmomenten in de mobiliteitsbewegingen en parkeervraag. Dit biedt mogelijkheden om te komen tot mobiliteitsconcepten waar alle gebruikers van kunnen profiteren. Een mix van functies kan ingezet worden voor een energieplan waarbij energie- en warmte uitwisseling plaats kunnen vinden tussen de verschillende functies (bedrijven leveren warmte aan de woningen). Goed benutten van de ruimte gaat ook uit van behouden wat waardevol is. Het bestaande groen en water draagt bij aan een prettige woon- en werkomgeving. Het behoud hiervan en maatregelen aan de ontwikkeling van het gebied zoals natuurinclusief bouwen, bieden kansen voor klimaatadaptatie en biodiversiteit. 56

Gemeente Hilversum - Afdeling Beleid en Ontwikkeling

Scena “Maxim

Qua opbrengst is met dit scenario een positieve uitkomt te behalen. De woningbouw kent een behoorlijk opbrengstpotentie, maar het scenario kent ook (maatschappelijk) functies die de opbrengsten drukken. De uiteindelijke functiemix zal bepalen hoe groot de opbrengst van de ontwikkeling wordt. Afgezien van de visievorming en aanpassing van het bestemmingsplan, kan ook mogelijke complexiteit van deze ontwikkeling (en net als bij scenario B het verkleinen of wegnemen van hindercontouren op een deel van het terrein) effect hebben op het tijdpad en snelheid van de ontwikkeling van dit scenario. Echter, middels een goede fasering van de ontwikkeling in deelgebieden kan dit deels ondervangen worden.

Fase 0

(huidige situa�e)

‘Kettingreactie’ Ik wil wel: vernieuwen, verduurzamen, (...) Maar ik kan niet!

Joepie, een tweede kindje! Maar dan wordt het hier wel heel erg krap.

Bedrijventerrein (bijv. Kerkelanden)

Wat een mooie nieuwe bedrijfsruimte in een hele mooie omgeving.

Fase 1 Fase 2 Fase 3 Fase 4

Circusterrein

Wow, kijk hiernaast! Wat een inspirerende, grote, nieuwe bedrijfsruimtes!

Zomaar ergens in Hilversum

Oh wat fijn, een lekker ruim huisje voor het hele gezin.

Hmm, waar moet ik straks naar de middelbare school?

Chill! Een school zo lekker in de buurt.

Wordt vervolgd ...

Stripverhaal ontwikkeling bij scenario C Circusterrein Diependaalselaan - Analyse

57

Ontwikkelscenario D: “Invulling geven aan de omgevingsvisie” [Aangezien er op dit moment nog geen duidelijkheid is over de omgevingsvisie, is er voor dit scenario geen ambitieweb opgesteld.] Beschrijving van het scenario Dit scenario gaat uit van het invulling geven aan deze locatie vanuit het grotere plaatje voor Hilversum, dat voort komt uit de omgevingsvisie. Ondanks dat dit scenario in volgordelijkheid wacht op de omgevingsvisie betekent dit geenszins ‘niets doen’, in tegendeel. In de tussentijd kunnen zaken uitgezocht worden (naar voren gehaald) die anders binnen de uitwerking van de scenario’s toch gedaan moeten worden. Door deze onderzoeken nu al te doen, kan hiermee snelheidswinst geboekt worden bij de uitwerking van een scenario. Deze onderzoeken hebben betrekking op: • Duidelijkheid over de toekomstige behoefte voor maatschappelijke voorzieningen, binnen de gemeente Hilversum als geheel. • Bomeninventarisatie en ecologische quickscan. • Nut en noodzaak gasleiding en gasstation in relatie tot gasloos op termijn. Dan wel de mogelijkheid van het verleggen / verplaatsen van de leidingen en het gasstation.

• Hoe om te gaan met de functie van de bergbezinkbassins binnen het plangebied? • Uitplaatsen (of niet) van functies / gebruikers in het gebied: scouting, grond depot, gemeentewerf, keerpunt, etc.? • Bodemsanering? • Verkeerskundige aansluiting van het plangebied op het bedrijventerrein Kerkelanden? • ... In deze periode, die mogelijk samen gaat met het uitplaatsen van huidige functies op het terrein, kan het terrein wellicht ruimte bieden voor tijdelijke concepten. Bij deze tijdelijke concepten zou ook ruimte kunnen zijn voor pilots met vernieuwende of expirimentele concepten. Voor deze tijdelijke functies moet de tijdelijkheid, gebruiktstermijn en eindtijd duidelijk contractueel vastgelegd worden. Dit om te voorkomen dat deze functies zelf weer een obstakel vormen voor de ontwikkeling van het gebied.

58

Gemeente Hilversum - Afdeling Beleid en Ontwikkeling

Fase 0

(huidige situa�e)

‘Scenario D’

Circusterrein

Zomaar ergens in Hilversum

Super fijn dat wij hier even tijdelijk kunnen zitten! Maar ga vooral door met het maken van plannen voor een definitieve oplossing.

Wordt vervolgd ...

Fase 4

Fase 3

Fase 2

Fase 1

Bedrijventerrein (bijv. Kerkelanden)

Stripverhaal ontwikkeling bij scenario D Circusterrein Diependaalselaan - Analyse

59

60

Gemeente Hilversum - Afdeling Beleid en Ontwikkeling

buisl. gev. inhoud buisl. gev. inhoudKL1027 KL1027 datatransport datatransport KL1010 KL1010 datatransport datatransport KL1011 KL1011 datatransport datatransport KL1016 KL1016 datatransport datatransport KL1040 KL1040 datatransport datatransport KL1049 KL1049 datatransport datatransport KL1051 KL1051 datatransport datatransport KL1089 KL1089 datatransport datatransport KL1097 KL1097 datatransport datatransport KL1125 KL1125 datatransport datatransport KL1177 KL1177 gas hoge druk gas hoge druk KL1040 KL1040 gas lage druk gas lage druk KL1040 KL1040 laagspanning laagspanning KL1040 KL1040middenspanning middenspanningKL1040 KL1040 overig overig KL1088 KL1088 riool over/onderdruk riool over/onderdruk GM0402 GM0402 riool over/onderdruk riool over/onderdruk KL1088 KL1088 riool vrijverval riool vrijverval GM0402 GM0402 water water KL1048 KL1048 wees wees GM0402 GM0402

Bijlage

KLIC-nummer: 21O017835 - 1 pagina: 2 van 23 Verzamelkaart geselecteerde thema's

Kabels en leidingen (Klic melding) KLIC-nummer: 21O017835 - 1 pagina: 2 van 23 Verzamelkaart geselecteerde thema's

0

50

0

50

100 meter.

100 meter.

schaal: 1:1500

schaal: 1:1500

Resultaat Klicmelding

linksonder: X: 138.497,4 Y: 469.494,4 Circusterrein Diependaalselaan - Analyse 61

rechtsboven: X: 138.894,9 Y: 469.995,4

linksonder: X: 138.497,4 Y: 469.494,4 rechtsboven: X: 138.894,9 Y: 469.995,4