CConstaterende datHilversum
Koppel je AI →
Document · PDF

7. Raadsinformatiebrief 2024-2 inzake Decembercirculaire 2023 gemeentefonds

GEMEENTERAAD 6 maart 2024, gemeente HilversumBij agendapunt: Ter kennisneming29.099 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 4

Decembercirculaire gemeentefonds 2023

10

maatschappelijke begeleiding wordt verwezen naar de website zakelijk van DUO.5 7. Erfgoed Deal Het programma Erfgoed Deal is met drie jaar verlengd. Het Rijk investeert tot eind 2025 in totaal € 12,5 miljoen in de voortzetting van het programma. In de Erfgoed Deal slaan 15 partijen - zowel overheid als maatschappelijke organisaties - de handen ineen om samen te werken aan een waardevolle leefomgeving. Het gezamenlijke doel is om de relatie tussen erfgoed en de inrichting van de leefomgeving te versterken. In de periode tot eind 2025 blijft vanuit het programma de focus liggen op de actuele transitieopgaven omtrent landbouw & natuur, energie & economie, wonen & mobiliteit en water & bodem. De Erfgoed Deal streeft naar een zorgvuldig vormgegeven leefomgeving, waarin ons verleden tastbaar is en waar we ons – ook in de toekomst – verbonden mee voelen. Zie ook paragraaf 3.2.13 van de meicirculaire 2020. In deze circulaire wordt een 7e ronde met daarin een provinciaal project en zes gemeentelijke projecten aan het portfolio toegevoegd. Daarnaast vinden er verrekeningen plaats met twee projecten uit vorige rondes i.v.m. correcties op eerder gedane stortingen in het Btw-compensatiefonds. In bijlage 3.2-7 is de verdeling van de middelen opgenomen. Het gaat voor de gemeenten om een totaalbedrag van € 3,6 miljoen. 8.

Startbanen statushouders Het bevorderen van de arbeidsparticipatie van statushouders door middel van proeven door gemeenten waarbij statushouders direct een baan (Startbanen) krijgen aangeboden. Vijf gemeenten ontvangen een bijdrage voor het uitvoeren van proeven voor Startbanen voor statushouders. Het betreft de gemeenten Amsterdam, Eindhoven, Helmond, Meierijstad en Rotterdam. Zij ontvangen elk € 0,4 miljoen. In totaal is er dus € 2 miljoen beschikbaar. Recente cijfers laten zien dat de arbeidsparticipatie van statushouders achterblijft in Nederland. Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid spant zich in om de arbeidsparticipatie van deze groep te verbeteren. Gemeenten vervullen bij de verwezenlijking hiervan een belangrijke rol in de begeleiding naar werk van werkzoekende statushouders. Betrokken gemeenten ontwikkelen hun eigen proeven (aanpakken) om statushouders die zich gaan vestigen in een gemeente, een betaalde baan (Startbaan) aan te bieden. Gemeenten nemen het initiatief tot het delen van de vergaarde informatie over de proeven met belanghebbende stakeholders. 9. Bed, bad en brood Het pilotprogramma voor de Landelijke Vreemdelingen Voorziening (LVV) had oorspronkelijk een looptijd van 2019 tot en met 2021.

In afwachting van een mogelijke structurele regeling heeft het kabinet, in overleg met de VNG, besloten de pilot te verlengen tot en met 31 december 2023. De middelen die voor deze pilot beschikbaar zijn worden sinds 2022 via een specifieke uitkering verstrekt. Zie ook paragraaf 2.2.6 van de septembercirculaire 2022. De uitkering aan gemeenten met overige onderdak voorzieningen (de zgn. bed-bad-brood voorzieningen) worden via deze decembercirculaire 2023 middels een decentralisatie-uitkering uitgekeerd. Hiervoor is € 1,6 miljoen beschikbaar gesteld. Verdeling hiervan vindt plaats op basis van de bezetting van de voorziening

5

Maatschappelijke begeleiding, duo.nl

Decembercirculaire gemeentefonds 2023

11

per gemeente op 1 januari 2023 en is opgenomen in bijlage 3.2-9. 10. Nederlands-Soedanese repatrianten De uitkering is bedoeld voor gemeenten die betrokken zijn bij de zogenoemde nazorg van evacués uit Soedan. Het betreft de zorg voor Nederlanders die eind april 2023 zijn gerepatrieerd uit Soedan. Zij zijn vanwege het oorlogsgeweld daar door de Nederlandse regering met hun kerngezin geëvacueerd naar Nederland. De uitkering is gebaseerd op een normbedrag van € 30 per persoon per dag. Het gaat om een totaalbedrag van circa € 1,3 miljoen. In bijlage 3.2-10 is de verdeling per gemeente opgenomen. 11. Sectorale ontwikkelpaden De ministeries van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en Onderwijs, Cultuur en Wetenschap willen (zij-)instroom en doorstroom van werkenden en werkzoekenden, veelal met een afstand tot de arbeidsmarkt, in kraptesectoren bevorderen. Daarvoor worden in samenwerking met brancheorganisaties sectorale ontwikkelpaden tot stand gebracht. Ontwikkelpaden bestaan uit opeenvolgende functies met daaraan gekoppelde (delen van) opleidingen. Gestart is met ontwikkelpaden voor de kinderopvangsector en voor de functie energiefixer (met doorstroom in de sectoren bouw/techniek/energie).

De ministeries van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en Onderwijs, Cultuur en Wetenschap willen de sectorale ontwikkelpaden niet alleen tot stand brengen, maar ook bijdragen aan de implementatie in de arbeidsmarktregio’s. Daarvoor werken de ministeries samen met enkele centrumgemeenten van arbeidsmarktregio’s die de (verkenning van de) implementatie van de ontwikkelpaden als vooruitlopende regio’s willen oppakken. De uitvoering in deze arbeidsmarktregio’s wordt gevolgd met onderzoek waaraan centrumgemeenten hebben aangegeven te willen meedoen. Het doel van deze DU is centrumgemeenten van arbeidsmarktregio’s tegemoet te komen in de kosten die zij gaan maken voor de implementatie van de sectorale ontwikkelpaden. Dit betreft naar verwachting zowel coördinatiekosten als kosten voor dienstverlening. De decentralisatie-uitkering wordt verstrekt aan de centrumgemeenten van 10 arbeidsmarktregio’s. Het totale bedrag bedraagt circa € 1,2 miljoen (inclusief BTW). De verdeling vindt plaats op basis van afspraken die met arbeidsmarktregio’s zijn gemaakt. De verdeling van de middelen per gemeente is opgenomen in bijlage 3.2-11. 12. Einde lening inburgeringsplichtig (ELIP) In het bestuurlijk overleg van april 2020 zijn tussen de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en de VNG afspraken gemaakt over het ondersteunen van de zogenaamde ELIPs.

Dit zijn inburgeraars die hun lening voor de inburgering (vrijwel) volledig hebben uitgeput, maar nog steeds inburgeringsplichtig zijn. De afspraken zijn met ingang van 1 januari 2023 geformaliseerd in de regelgeving. In het besluit Inburgering is nu opgenomen dat gemeenten inburgeraars die onder de ELIP-definitie gerekend worden, hulp en begeleiding kunnen aanbieden. Met deze formalisering is een grondslag gecreëerd op basis waarvan informatie-uitwisseling tussen DUO en gemeenten over deze doelgroep mogelijk is. Hiermee is een knelpunt voor gemeenten om deze doelgroep te bereiken weggenomen. Zie ook paragraaf 3.2.16 van de meicirculaire 2022. Gemeenten kunnen inburgeraars die tot deze doelgroep behoren begeleiden bij het afronden van

Decembercirculaire gemeentefonds 2023

12

hun inburgeringstraject. Gemeenten gaan zelf over de wijze van invulling van de begeleiding en de selectie van inburgeraars die daarvoor in aanmerking komen. Niet voor iedereen is ondersteuning nodig. Gebleken is dat een meerderheid van de ELIPs uiteindelijk op eigen kracht aan de inburgeringsplicht kan voldoen. Via een decentralisatie-uitkering worden middelen aan gemeenten beschikbaar gesteld voor begeleiding en het, in een beperkt aantal gevallen, financieel ondersteunen van ELIPs bij het betalen van extra cursusuren of examengelden. Daarbij is het belangrijk om potentiële problemen bij het voldoen aan hun inburgeringsplicht al in een vroeg stadium te signaleren en de ELIPs te benaderen op het moment dat ze nog ruimte in de lening beschikbaar hebben. De potentiële ELIPgroep is daarom in praktijk afgebakend als: “inburgeringsplichtige asielmigranten onder de Wet inburgering 2013 die nog niet aan de inburgeringsplicht hebben voldaan maar wel: •

€ 9.500 hebben verbruikt van hun lening (ongeacht de termijn) of;

•

€ 7.500 hebben verbruikt van hun lening en waarvan de inburgeringstermijn binnen 12 maanden afloopt.”

Uit de verzamelbrief inburgering 20236 van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid is gebleken dat het aantal inburgeraars dat tot de ELIP-groep behoort, in de loop van dit jaar tegen de verwachting in is gestegen. Daarom heeft de minister besloten om voor de komende jaren extra middelen voor deze doelgroep beschikbaar te stellen. Hiervan komt € 1,1 miljoen in 2023 beschikbaar. Dit bedrag wordt in de decembercirculaire toegekend en is op onderstaande wijze over gemeenten verdeeld. In de meicirculaire 2023 is al afgerond € 1,6 miljoen toegekend. In totaal is er dus er voor dit jaar afgerond € 2,7 miljoen beschikbaar. Dit bedrag is opnieuw verdeeld over gemeenten naar rato van het aantal ELIPs volgens bovengenoemde definitie op basis van de DUO-cijfers per 1 september 2023, en vervolgens per gemeente verminderd met het bedrag dat al via de meicirculaire is toegekend. Bij (een beperkt aantal) gemeenten waar het bedrag op basis van deze verdeling lager zou uitvallen dan het bedrag dat in de meicirculaire is toegekend, wordt het aanvullende bedrag op 0 gesteld. Met andere woorden: in de decembercirculaire vindt geen correctie van bedragen uit de meicirculaire plaats, maar wordt alleen extra budget toegekend. De verdeling van de middelen is opgenomen in bijlage 3.2-12. 13.

Behoud sociale voorzieningen Groningen Conform de motie van het lid Nijboer c.s.7 stelt het kabinet financiële middelen beschikbaar op het gebied van leefbaarheid aan vier gemeentes in het aardbevingsgebied. De verdeling per gemeente is als volgt: Groningen: € 250.000; Oldambt: € 300.000; Pekela: € 160.000 en Westerkwartier: € 77.000. Dit met als doel om de brede welvaart te bevorderen, onder andere door het voorkomen van verdere verdwijning van sociale voorzieningen, in het kader van de Sociale Agenda zoals omschreven in Nij Begun, de kabinetsreactie op de parlementaire enquête aardgaswinning Groningen. Vooruitlopend op de bredere generatielange sociale agenda wordt er in 2023 een 6 7

Kamerstukken II 2022/23, 32824, nr. 391 Kamerstukken II 2022/23, 35561, nr. 30

Decembercirculaire gemeentefonds 2023

13

beperkt bedrag door middel van een decentralisatie uitkering beschikbaar gesteld. Hierdoor kunnen sociale voorzieningen in de uiteindelijke afweging van de Sociale Agenda behouden blijven. De middelen zijn verdeeld op basis van de hoeveelheid middelen die de gemeenten nodig achten om de brede welvaart te bevorderen door het behoud van de sociale voorzieningen. 14. LHBTI-beleid regenboogsteden Regenboogsteden zetten zich in voor de gezamenlijke doelstelling de veiligheid, weerbaarheid en sociale acceptatie van LHBTI (Lesbische vrouwen, Homoseksuele mannen, Biseksuelen, Transgenderpersonen en intersekse personen) verder te bevorderen. In totaal ontvangen 54 gemeenten een bijdragen voor de samenhangende aanpak van de Regenboogsteden voor lokaal LHBTI-beleid voor de periode 2023 tot en met 2026. Als onderdeel van het Programma Regenboogsteden is er naar aanleiding van de motie-Bergkamp een speciaal traject binnen Regenboogsteden dat zich richt op veiligheid in wijken voor LHBTI-personen. Zie ook parargaaf 3.2.5 van de decembercirculaire 2022. Het gaat om een totaalbedrag van € 529.000. Voor de verdeling ontvangen de G4-gemeenten allen € 50.000 en alle overige gemeenten € 20.000. Voor enkele gemeenten is er sprake van een btw-afdracht aan het Btw-compensatiefonds. Een overzicht met de totaalbedragen per gemeente voor 2023 is opgenomen in bijlage 3.2-14. 15.

Social Labs Drie gemeenten ontvangen middelen voor het oprichten van Social Labs in 2023 en 2024. Een social lab betreft een werkplaats waarin een consortium van wetenschappers, maatschappelijke organisaties en professionals samen met gemeenten als één ‘pedagogische coalitie’ in de praktijk aan het werk gaan om de veerkracht en weerbaarheid te versterken in gebieden waar de leefbaarheid en veiligheid onder druk staat. Jongeren zelf en de behoeften die zij hebben, staan in een social lab centraal. Met dit project wordt de veerkracht en weerbaarheid van jongeren in kwetsbare omgevingen versterken zodat zij minder vatbaar zijn om in de criminaliteit betrokken te raken. Het gaat om een totaalbedrag van ca. € 469.000 dat als volgt is verdeeld: Amsterdam: € 148.719; Tilburg: € 160.000; Zoetermeer: € 160.000. 16. Pilot EU burgers In paragraaf 3.2.10b van de meicirculaire 2023 is er voor 2023 reeds € 7 miljoen beschikbaar gesteld aan 6 pilotgemeenten ten behoeve van de uitvoering van het Plan van Aanpak kwetsbare dakloze EU-burgers. De evaluatie van de pilot wordt halverwege 2024 verwacht.

Om de periode december 2023 tot mei 2024 te overbruggen stelt het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid aanvullend € 430.000 beschikbaar, middels de decentralisatie-uitkering dakloze EU-burgers, aan de deelnemende pilotgemeenten om te voorkomen dat er een gat ontstaat in de uitvoering voorafgaand aan de beslissing over eventuele voortzetting van de pilot. Het Plan van Aanpak geeft extra handvatten aan de genoemde gemeenten en betrokken instanties om de specifieke situatie van dakloosheid bij de doelgroep van kwetsbare en/of weinig zelfredzame EUburgers beter te signaleren, te voorkomen en/of op te lossen. De verdeling vindt plaats op basis van de reguliere verdeelsleutel voor maatschappelijke opvang. Een overzicht met de totaalbedragen per gemeente is opgenomen in bijlage 3.2-16

Decembercirculaire gemeentefonds 2023

14

17. Veilige Steden De 20 gemeenten die participeren in het programma Veilige Steden van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap ontvangen voor de periode 2023-2026 een bijdrage. Het programma heeft als doel de sociale veiligheid van vrouwen in de publieke ruimte te vergroten. Het gaat om een totaalbedrag van € 315.000. De middelen worden volgens bestaande afspraken met de deelnemende gemeenten verdeeld. Zie ook paragraaf 3.2.14 van de septembercirculaire 2023. De G4 ontvangt jaarlijks € 50.000 en de overige gemeenten € 30.000. Een overzicht met de totaalbedragen per gemeente is opgenomen in bijlage 3.2-17. 18. Veerkracht en weerbaarheid Zeven gemeenten ontvangen een bijdrage voor activiteiten gericht op het versterken van de veerkracht en weerbaarheid van hun inwoners. Samenleven in toenemende diversiteit is een groot goed, maar kan ook leiden tot sociale versplintering. Fenomenen als ongewenste polarisatie of radicalisering kunnen de sociale samenhang onder druk zetten. Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid spant zich in voor het versterken van veerkracht en (digitale) weerbaarheid van individuen, omgevingen, gemeenschappen en de samenleving ter bevordering van de sociale stabiliteit. Lokaal bestuur speelt hierin een belangrijke rol. Betrokken gemeenten hebben verzocht om ondersteuning voor de voorgenomen interventies.

Het gaat om een totaalbedrag van €308.000. Een overzicht met de totaalbedragen per gemeente is opgenomen in bijlage 3.2-18. 19. Experiment gesloten coffeeshopketen De ministeries van Justitie en Veiligheid en Volksgezondheid, Welzijn en Sport werken aan de opgave uit het coalitieakkoord 2021 om het mogelijk te maken dat het experiment gesloten coffeeshopketen wordt uitgebreid met een elfde stad. Zie ook paragraaf 3.2.20 van de meicirculaire 2022. De ministeries zijn voornemens Amsterdam toe te voegen voor deelname met stadsdeel Oost. Door deelname aan het experiment krijgt deze gemeente extra taken en bevoegdheden met betrekking tot coffeeshops en coffeeshopbeleid. Hiervoor ontvangt de gemeente, net als de andere deelnemende gemeenten een bijdrage, bestaande uit een vaste component en een variabel deel afhankelijk van het aantal coffeeshops. Deze bijdrage houdt verband met de voorbereidingen die nodig zijn voor de start van het experiment (zoals opleiden handhavers, inrichten toezicht, aanpassen lokaal beleid) en uitvoering van extra werkzaamheden, zoals het uitvoeren van toezicht en handhaving. Het gaat om een bedrag van € 232.000. 20. Nedersaksische taal Het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties verstrekt via het gemeentefonds een eenmalige bijdrage van € 75.000 aan de gemeente Weststellingwerf voor de bevordering en bescherming van het Nedersaksisch.

Deze bijdrage is bedoeld ten goede te komen aan alle partners in het convenant Nedersaksisch. De uitkering van deze bijdrage verloopt via de gemeente Weststellingwerf, omdat deze gemeente op dit moment voorzitter is van de convenantpartners. 21. Weerbare gemeenschappen tegen ondermijnende criminaliteit De gemeenten Heerlen en Breda ontvangen een bijdrage voor het uitvoeren van activiteiten in het kader van het weerbaar maken van gesloten gemeenschappen tegen ondermijning en het leggen

Decembercirculaire gemeentefonds 2023

15

van de verbinding tussen gemeente en gesloten gemeenschappen. De georganiseerde criminaliteit ondermijnt onze rechtsstaat en zet de veiligheid van onze samenleving onder grote druk. Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid acht het van belang om ondermijnende criminaliteit preventief tegen te gaan vanuit sociale en economische hoek. Lokaal bestuur kan hier een belangrijk rol in vervullen. Betrokken gemeenten spannen zich hiervoor in en hebben verzocht om ondersteuning voor de voorgenomen interventies. Het gaat om een totaalbedrag van € 70.000. Beide gemeenten ontvangen € 35.000. 22. Opruimen dode vogels i.v.m. vogelgriep Het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit heeft aan vier gemeenten in Fryslân eenmalig € 65.000 toegezegd vanwege de voortrekkersrol die zij genomen hebben in het actief opruimen van dode wilde vogels met vogelgriep. De werkwijze en de app voor het melden van wilde vogels, die deze gemeenten ontwikkeld hebben, leveren een unieke en belangrijke bijdrage aan de landelijke structuur waar het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit verantwoordelijkheid voor neemt, en daarom een eenmalige bijdrage vanuit zijn begroting beschikbaar stelt.

De verdeling van de middelen is gebaseerd op de kosten die de gemeenten hebben gemaakt als gevolg van het opruimen van de dode vogels en is als volgt: NoardeastFryslân: € 25.000; Súdwest-Fryslân: € 30.000; Terschelling: € 6.000; Vlieland: € 4.000. 23. VN Decennium Een viertal gemeenten ontvangt een bijdrage voor het uitvoeren van activiteiten in het kader van het VN Decennium voor mensen van Afrikaanse afkomst (de Decade) van januari 2015 – december 2024. De Nederlandse invulling van de Decade wordt aangewend om de (preventieve) aanpak van (anti-zwart)racisme te versterken. Met de ontvangen bijdragen beogen de betreffende gemeenten het contact en de samenwerking met lokale Afro-Nederlandse gemeenschappen te versterken, alsook in te zetten op faciliteren van deze gemeenschappen en meer lokale bewustzijn te stimuleren over anti-zwartracisme en inclusie. Het gaat om een totaalbedrag van ca. € 60.000. De verdeling is als volgt: Hilversum: € 18.200; Leeuwarden: € 15.000; Nijmegen: € 15.000; Zaanstad: € 12.000. 24. Aanpak discriminatie naar herkomst De gemeenten Alkmaar, Amersfoort, Leiden en Utrecht ontvangen een bijdrage voor het uitvoeren van activiteiten in het kader van het voorkomen van discriminatie naar herkomst en het bevorderen van samenleven. Recente cijfers over (ervaren) discriminatie laten zien dat discriminatie naar herkomst veel voorkomt in Nederland.

Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid spant zich ervoor in om discriminatie naar herkomst te voorkomen en het samenleven te bevorderen. Lokaal bestuur kan hier een belangrijk rol in vervullen. Betrokken gemeenten spannen zich hiervoor in en hebben verzocht om ondersteuning voor de voorgenomen interventies. De gemeenten hebben beleids- en bestedingsvrijheid bij de uitvoering van de activiteiten. Het gaat om een totaalbedrag van € 55.000. De verdeling van de middelen is als volgt: Alkmaar: € 12.397; Amersfoort: € 15.000; Leiden: € 12.397; Utrecht: € 15.000.

Decembercirculaire gemeentefonds 2023

16

25. Vrijval restant compensatieregeling Voogdij 18+ (IU) Binnen de integratie-uitkering Voogdij 18+ resteert nog een budget van € 2,1 miljoen, als gevolg van aanvullend toegekende loon- en prijsontwikkeling. Dit resterend budget is in 2023 niet nodig voor de compensatieregeling en wordt zoals gebruikelijk overgeheveld naar de algemene uitkering (cluster jeugd). Zie ook paragraaf 2.2.3 van deze circulaire.

3.3.

Verdeling bestaande decentralisatie- en integratie-uitkeringen en overige mededelingen

Er hebben zich ten opzichte van de septembercirculaire 2023 geen veranderingen voorgedaan in bestaande decentralisatie- en integratie-uitkeringen. Verder zijn er geen overige mededelingen ten aanzien van de bestaande decentralisatie- en integratie-uitkeringen.

Decembercirculaire gemeentefonds 2023

17

Overige mededelingen 4.1

Inleiding

Dit hoofdstuk bevat diverse mededelingen over de gemeentefinanciën. Paragraaf 4.2 bevat mededelingen over het gemeentefonds die zowel betrekking hebben op de algemene uitkering als op de integratie- en decentralisatie-uitkeringen. Vervolgd wordt met mededelingen op het terrein van de gemeentefinanciën. 4.2

Bevoorschotting

Uitkeringsjaar 2022 Voor 2022 geldt dat de voorschotbetalingen in december 2023 niet zijn aangepast. Uitkeringsjaar 2023 De gegevens uit deze circulaire leiden tot aanpassing van de voorschotbetalingen op de uitkeringen over 2023. Het betreft de bijstelling als gevolg van de actualisatie van de maatstaf huishoudens met een laag inkomen met drempel, de bedragen per eenheid, de uitkeringsfactor en de integratieen decentralisatie-uitkeringen. De bijstellingen als gevolg van de actualisatie van de maatstaf huishoudens met een laag inkomen met drempel en van de integratie- en decentralisatieuitkeringen zijn verwerkt in de betaalmaand december 2023. De bijstelling van de bedragen per eenheid en van de uitkeringsfactor worden verwerkt in de betaalmaand januari 2024. Deze bedragen zullen met ingang van 9 januari betaalbaar worden gesteld. Uitkeringsjaar 2024 De gegevens uit deze circulaire werken met ingang van de betaalmaand januari 2024 door in de voorschotbetalingen op de uitkeringen over 2024. Deze bedragen zullen met ingang van 9 januari betaalbaar worden gesteld. Voor de volledigheid: aan de berekening van de voorschotten kunnen geen rechten worden ontleend voor de definitieve vaststelling van de uitkeringen. 4.3

Individuele referentiewaarden EMU-saldo medeoverheden 2024

In het Bestuurlijk Overleg Financiële verhoudingen van 21 november jl. is de EMU-saldonorm voor de medeoverheden voor de periode 2024-2026 op -0,5% van het bruto binnenlands product (bbp) vastgesteld. Dat betekent een verruiming van deze EMU-saldonorm voor medeoverheden ten opzichte van de voorliggende periode met -0,1 procentpunt van het bbp. Hierop wordt de regeling vaststelling gelijkwaardige inspanning decentrale overheden inzake het EMU-saldo aangepast. Momenteel ligt deze regeling middels een zogenaamde voorhangprocedure in de Tweede Kamer.8 Onder voorbehoud van de goedkeuring zal deze regeling in werking treden met ingang van 1 januari 2024 en loopt tot en met 31 december 2026. In deze regeling wordt het collectieve aandeel van de decentrale overheden in het EMU-saldo bepaald alsmede de uitsplitsing daarvan per bestuurslaag. Om provincies en gemeenten tijdig een 8

Kamerstukken II 2023/24, 36410-IX, nr. 35

Decembercirculaire gemeentefonds 2023

18

beeld te geven wat dit voor hen betekent, publiceert het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties in lijn met de Wet Hof individuele EMU-referentiewaarden. De referentiewaarden voor gemeenten zijn, onder voorbehoud van parlementaire goedkeuring van de regeling, in bijlage 4.3 opgenomen en tot stand gekomen door het totaalbedrag uit de tabel hieronder op basis van de begrotingstotalen over de gemeenten te verdelen. Tabel 4.3.1: macronorm per bestuurslaag 2024 Gemeenten Provincies Waterschappen Totaal Verdeling macronorm (in % bbp)

0,34

0,10

Verdeling macronorm (x € 1000)

2.683.341

795.064

0,06

0,50

496.915 3.975.320

Geraamde BBP 2024 (x € 1000)= 1.078.300.000.0009 Een individuele EMU-referentiewaarde is geen norm, maar een indicatie van het aandeel dat een provincie of gemeente in de gezamenlijke tekortnorm heeft. De Wet Hof bepaalt dat de individuele referentiewaarde voor het EMU-saldo van de individuele overheden naast het eigen aandeel ook het aandeel in openbare lichamen betreft. Het aandeel in openbare lichamen is het deel van het EMUsaldo van de gemeenschappelijke regelingen dat aan de betreffende deelnemende individuele decentrale overheid wordt toegerekend. Een deel van het EMU-saldo van de gemeenschappelijke regelingen maakt dus onderdeel uit van het EMU-saldo van de deelnemende medeoverheden. 4.4

Rechtmatigheidsverantwoording jaarrekening

Met ingang van de jaarrekening 2023 moeten provincies en gemeenten een rechtmatigheidsverantwoording opnemen in de jaarrekening. Dit is ook eerder gecommuniceerd in de IBI-nieuwsbrief. In bijlage 4.4 van deze circulaire is meer informatie opgenomen over de invoering van deze rechtmatigheidsverantwoording. 4.5

Nieuw proces belastingcapaciteit per 2024

Zoals in paragraaf 2.4 van de septembercirculaire 2022 aangekondigd, verandert per 1 januari 2024 het proces rondom de vaststelling van de belastingcapaciteit van gemeenten. In 2022 en 2023 gold een overgangsperiode. De definitie van de belastingcapaciteit wijzigt niet. Het proces wijzigt op de volgende punten: 1. De Landelijke Voorziening WOZ (LV WOZ), die nu al de basis is voor de vaststelling van de belastingcapaciteit, wordt uitsluitend leidend. De kwaliteit van de LV WOZ data is de afgelopen jaren aanzienlijk verbeterd, waardoor steeds minder gemeenten het CBS benaderen voor een correctie van de data. De inschatting van de Waarderingskamer is dat in 2024 alle gemeenten hun gegevens tijdig, volledig en correct invoeren in de LV WOZ. 2. Gemeenten kunnen vanaf 2024 geen rechtstreekse verzoeken tot correcties op de belastingcapaciteit indienen bij het CBS en/of het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Dat betekent dat gemeenten geen vaststellingsbrief ontvangen met daarin de vastgestelde voorlopige en definitieve belastingcapaciteit. Gemeenten kunnen

Deze berekening is gebaseerd op een voorlopige voorspelling van het bbp 2024 uit de Macro Economische Verkenning (MEV) en op de begrotingstotalen 2023 van gemeenten en provincies. 9

Decembercirculaire gemeentefonds 2023

19

alleen de onderliggende WOZ-waarden corrigeren door deze via de LV WOZ aan te passen. Bij de definitieve vaststelling (2,5 jaar later) ziet het CBS de gecorrigeerde waarden in haar uitdraai van de LV WOZ. 3. De uitvraag uit de LV WOZ gaat later plaatsvinden. Bij de voorlopige belastingcapaciteit wordt de LV WOZ pas in juni uitgevraagd in plaats van begin mei. Bij de definitieve belastingcapaciteit zal de uitvraag in oktober zijn in plaats van in mei. Hierdoor zal de berekening van de belastingcapaciteit op actuelere gegevens worden gebaseerd. 4. Er komt een verbeterde inschattingsmethode van ontbrekende waarden. Het CBS vult momenteel een ontbrekende waarde in met het meest recente gegeven uit het verleden. Het CBS gaat bij de verbeterde inschattingsmethode onder andere rekening houden met de waardeontwikkeling van de woningen. De aard van de (rechtsbescherming bij de heffing van de) onroerendezaakbelastingen (OZB) is zodanig dat er altijd kans is dat een paar objecten nog niet definitief zijn beschikt wanneer het CBS de definitieve belastingcapaciteit berekent (ongeveer 2,5 jaar na dato). De mogelijkheid om bezwaar te maken tegen de definitieve vaststelling van de belastingcapaciteit blijft behouden in het nieuwe proces. 4.6

Website gemeentefinanciën: www.findo.nl

De gegevens in de online database met informatie over de financiën van decentrale overheden (www.findo.nl) worden op regelmatige basis geactualiseerd. Wat betreft de informatie over de uitkeringen uit het gemeentefonds bevat de database de stand septembercirculaire 2023. De gegevens uit deze circulaire zullen zo spoedig mogelijk worden verwerkt, zodat u de meest actuele stand kunt raadplegen. De Iv3-data, zoals die door gemeenten en provincies zijn aangeleverd bij het CBS, zijn bijgewerkt tot en met de jaarrekeningen van 2022. De originele begrotingen en jaarstukken van gemeenten en provincies tot en met 2022 (jaarrekeningen) en 2023 (begrotingen) zijn aan de website toegevoegd. De begrotingen over 2024 worden binnenkort toegevoegd. Door deze informatie en openbare documenten op één plaats beschikbaar te stellen, wil het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties bijdragen aan de transparantie en openbaarheid van de financiën van decentrale overheden. Het Iv3-informatievoorschrift 2023 voor gemeenten is hier te downloaden.

Decembercirculaire gemeentefonds 2023

20

Bijlagen Bijlage 2.1.1 Bedragen per eenheid en uitkeringsfactoren 2023 en 2024 Tabel 1: Verdeeltabel 2023 (bedragen in euro's in basis) b.p.e. 2023 stand september 2023

maatstaven en uitkeringsfactor bedrijven bewoonde oorden 1930 historische woningen in bewoonde oorden 1930 bijstandsontvangers doelgroepenregister gemeentelijke doelgroep éénpersoonshuishoudens extra groei jongeren extra groei leerlingen voortgezet onderwijs grote woonkernen huishoudens met een laag inkomen met drempel inwoners inwoners 75+ met drempel inwoners waddengemeenten (<2500 inwoners) inwoners waddengemeenten (>7500 inwoners) inwoners waddengemeenten (2500 tot 7500 inwoners) jongeren kernen laag opleidingsniveau met drempel leerlingen (voortgezet) speciaal onderwijs leerlingen voortgezet onderwijs loonkostensubsidie migratieachtergrond landelijke centrumfunctie lokale centrumfunctie regionale centrumfunctie oeverlengte * bodemfactor gemeente * dichtheidsfactor oeverlengte*bodemfactor gemeente omgevingsadressendichtheid onderwijsachterstand oppervlak bebouwing buitengebied oppervlak bebouwing buitengebied ∗ bodemfactor buitengebied oppervlak bebouwing woonkern oppervlak bebouwing woonkern ∗ bodemfactor woonkern oppervlak binnenwater oppervlak buitenwater oppervlak historische kern < 40 ha oppervlak historische kern > 65 ha oppervlak historische kern 40 tot 65 ha oppervlak land * bodemfactor gemeente oppervlak land ozb niet-woningen eigenaren ozb niet-woningen gebruikers ozb woningen eigenaren vast bedrag vast bedrag Amsterdam verkiezingen Den Haag vast bedrag Rotterdam

woonruimten woonruimten ∗ bodemfactor woonkern Uitkeringsfactor

wijzigingen volgens deze circulaire

b.p.e. 2023 stand december 2023

134,78 42,27 79,48 5.168,82 1.045,55 166,54 766,20 628,55 75.166,66 3.792,92 375,94 1.329,41 269,09 47,34 209,89 566,90 114.583,97 264,38 528,66 384,90 5.168,82 386,50 45,41 10,86 155,44 13,42 31,40 86,41 150,84 7.925,10 2.935,95 6.818,51 10.743,51 126,10 39,89 33.745,44 33.745,44 33.745,44 25,72 39,00 0,000% -0,280% -0,213% -0,086% 980.357,93 74.175.269,15 1.508.703,68 27.064.336,61 11,81 52,99

1,20 0,07 0,14 0,02 -0,01 -

1,311

-0,007

-

134,78 42,27 79,48 5.168,82 1.045,55 166,54 766,20 628,55 75.166,66 3.794,12 376,01 1.329,41 269,09 47,34 209,89 567,04 114.583,97 264,38 528,66 384,90 5.168,82 386,50 45,41 10,86 155,46 13,42 31,40 86,40 150,84 7.925,10 2.935,95 6.818,51 10.743,51 126,10 39,89 33.745,44 33.745,44 33.745,44 25,72 39,00 -0,280% -0,213% -0,086% 980.357,93 74.175.269,15 1.508.703,68 27.064.336,61 11,81 52,99 1,304

Bijlage 2.1.1 Bedragen per eenheid en uitkeringsfactoren 2023 en 2024 (vervolg)

Decembercirculaire gemeentefonds 2023

21

Tabel 2: Verdeeltabel 2024 (bedragen in euro's in basis) b.p.e. 2023 stand september 2023

maatstaven en uitkeringsfactor bedrijven bewoonde oorden 1930 historische woningen in bewoonde oorden 1930 bijstandsontvangers doelgroepenregister gemeentelijke doelgroep éénpersoonshuishoudens extra groei jongeren extra groei leerlingen voortgezet onderwijs grote woonkernen huishoudens met een laag inkomen met drempel inwoners inwoners 75+ met drempel inwoners waddengemeenten (<2500 inwoners) inwoners waddengemeenten (>7500 inwoners) inwoners waddengemeenten (2500 tot 7500 inwoners) jongeren kernen laag opleidingsniveau met drempel leerlingen (voortgezet) speciaal onderwijs leerlingen voortgezet onderwijs loonkostensubsidie migratieachtergrond landelijke centrumfunctie lokale centrumfunctie regionale centrumfunctie oeverlengte * bodemfactor gemeente * dichtheidsfactor oeverlengte*bodemfactor gemeente omgevingsadressendichtheid onderwijsachterstand oppervlak bebouwing buitengebied oppervlak bebouwing buitengebied ∗ bodemfactor buitengebied oppervlak bebouwing woonkern oppervlak bebouwing woonkern ∗ bodemfactor woonkern oppervlak binnenwater oppervlak buitenwater oppervlak historische kern < 40 ha oppervlak historische kern > 65 ha oppervlak historische kern 40 tot 65 ha oppervlak land * bodemfactor gemeente oppervlak land ozb niet-woningen eigenaren ozb niet-woningen gebruikers ozb woningen eigenaren vast bedrag vast bedrag Amsterdam verkiezingen Den Haag vast bedrag Rotterdam

woonruimten woonruimten ∗ bodemfactor woonkern uitkeringsfactor

wijzigingen volgens deze circulaire

134,78 42,27 79,48 5.168,82 1.045,55 166,54 766,20 628,55 75.166,66 3.794,12 376,01 1.329,41 269,09 47,34 209,89 567,04 114.583,97 264,38 528,66 384,90 5.168,82 386,50 45,41 10,86 155,46 13,42 31,40 86,40 150,84 7.925,10 2.935,95 6.818,51 10.743,51 126,10 39,89 33.745,44 33.745,44 33.745,44 25,72 39,00 -0,2796% -0,2127% -0,0857% 980.357,93 74.175.269,15 1.508.703,68 27.064.336,61 11,81 52,99

-181.798,24 -

134,78 42,27 79,48 5.128,00 1.037,30 166,04 766,20 628,55 75.166,66 3.779,00 375,98 1.325,43 269,09 47,34 209,89 565,77 114.512,29 263,59 528,66 384,90 5.128,00 386,24 45,41 10,86 155,12 13,42 31,40 86,52 150,84 7.925,10 2.935,95 6.818,51 10.743,51 126,10 39,89 33.745,44 33.745,44 33.745,44 25,72 39,00 -0,2933% -0,2231% -0,0890% 980.357,93 74.175.269,15 1.326.905,44 27.064.336,61 11,81 52,99

1,304

0,095

1,399

Decembercirculaire gemeentefonds 2023

-40,82 -8,25 -0,50 -15,12 -0,03 -3,98 -1,27 -71,68 -0,79 -40,82 -0,26 -0,34 0,12 -

b.p.e. 2023 stand december 2023

-0,0137% -0,0104% -0,0033%

22

Bijlage 2.1.1 Bedragen per eenheid en uitkeringsfactoren 2023 en 2024 (vervolg) Tabel 3: Mutaties 2023 ten opzichte van stand september 2023 (bedragen in euro's in basis)

maatstaven

totaal

Sociale basisvoorzieningen

Participatie

Wmo

Jeugd

Bestuur en ondersteuning

Orde en veiligheid

Onderwijs

bedrijven bewoonde oorden 1930 historische woningen in bewoonde oorden 1930 bijstandsontvangers doelgroepenregister gemeentelijke doelgroep éénpersoonshuishoudens extra groei jongeren extra groei leerlingen voortgezet onderwijs grote woonkernen huishoudens met een laag inkomen met drempel inwoners inwoners 75+ met drempel inwoners waddengemeenten (<2500 inwoners) inwoners waddengemeenten (>7500 inwoners) inwoners waddengemeenten (2500 tot 7500 inwoners) jongeren kernen laag opleidingsniveau met drempel leerlingen (voortgezet) speciaal onderwijs leerlingen voortgezet onderwijs loonkostensubsidie migratieachtergrond landelijke centrumfunctie lokale centrumfunctie regionale centrumfunctie oeverlengte * bodemfactor gemeente * dichtheidsfactor oeverlengte*bodemfactor gemeente omgevingsadressendichtheid onderwijsachterstand oppervlak bebouwing buitengebied oppervlak bebouwing buitengebied ∗ bodemfactor buitengebied

1,20 0,07 -

-

-

-

1,20 -

0,07 -

-

-

Sport, cultuur en recreatie -

Infrastructuur, ruimte en milieu

Overig

Overige Eigen Middelen

OZB

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

0,14 0,02

-

-

-

0,14 0,02

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-0,01 -

-

-

-

-0,01 -

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

(voortzetting op de volgende bladzijde)

Decembercirculaire gemeentefonds 2023

23

algemene mutaties

ontwikkeling UB

Overige ontwikkeling

Bijlage 2.1.1 Bedragen per eenheid en uitkeringsfactoren 2023 en 2024 (vervolg)

Mutaties 2023 ten opzichte van stand september 2023 (bedragen in euro's in basis)

totaal

Sociale basisvoorzieningen

Participatie

Wmo

Jeugd

Bestuur en ondersteuning

Orde en veiligheid

Onderwijs

oppervlak bebouwing woonkern oppervlak bebouwing woonkern ∗ bodemfactor woonkern oppervlak binnenwater oppervlak buitenwater oppervlak historische kern < 40 ha oppervlak historische kern > 65 ha oppervlak historische kern 40 tot 65 ha oppervlak land * bodemfactor gemeente oppervlak land

-

-

-

-

-

-

-

-

Sport, cultuur en recreatie -

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

ozb niet-woningen eigenaren ozb niet-woningen gebruikers ozb woningen eigenaren

-

-

-

-

-

-

-

vast bedrag vast bedrag Amsterdam verkiezingen Den Haag vast bedrag Rotterdam woonruimten woonruimten ∗ bodemfactor woonkern

-

-

-

-

-

-

-

maatstaven

Decembercirculaire gemeentefonds 2023

Infrastructuur, ruimte en milieu

Overig

Overige Eigen Middelen

OZB

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

24

Bijlage 2.1.1 Bedragen per eenheid en uitkeringsfactoren 2023 en 2024 (vervolg) Tabel 4: Mutaties 2024 ten opzichte van uitkeringsjaar 2023 stand decembercirculaire 2023 (bedragen in euro's in basis)

maatstaven

Totaal

Sociale basisvoorzieningen

Participatie

Wmo

Jeugd

Bestuur en ondersteuning

Orde en veiligheid

Onderwijs

bedrijven bewoonde oorden 1930 historische woningen in bewoonde oorden 1930 bijstandsontvangers doelgroepenregister gemeentelijke doelgroep éénpersoonshuishoudens extra groei jongeren extra groei leerlingen voortgezet onderwijs grote woonkernen huishoudens met een laag inkomen met drempel inwoners inwoners 75+ met drempel inwoners waddengemeenten (<2500 inwoners) inwoners waddengemeenten (>7500 inwoners) inwoners waddengemeenten (2500 tot 7500 inwoners) jongeren kernen laag opleidingsniveau met drempel leerlingen (voortgezet) speciaal onderwijs leerlingen voortgezet onderwijs loonkostensubsidie migratieachtergrond landelijke centrumfunctie lokale centrumfunctie regionale centrumfunctie oeverlengte * bodemfactor gemeente * dichtheidsfactor oeverlengte*bodemfactor gemeente omgevingsadressendichtheid onderwijsachterstand oppervlak bebouwing buitengebied oppervlak bebouwing buitengebied ∗ bodemfactor buitengebied

-40,82 -8,25 -0,50 -15,12 -0,03 -3,98 -

-0,55 -

-40,82 -8,25 -2,82 -

-0,50 -1,56 -3,98 -

-10,75 -

0,52 -

-

-

Sport, cultuur en recreatie -

Infrastructuur, ruimte en milieu

Overig

Overige Eigen Middelen

OZB

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-1,27 -71,68 -0,79 -40,82 -0,26 -0,34

-0,84 -0,26 -

-40,82 -

-70,84 -0,79 -0,15

-1,27 -0,19

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

0,12 -

0,01 -

-

-

0,11 -

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

(voortzetting op de volgende bladzijde)

Decembercirculaire gemeentefonds 2023

25

Algemene mutaties

Ontwikkeling UB

Overige ontwikkeling

Bijlage 2.1.1 Bedragen per eenheid en uitkeringsfactoren 2023 en 2024 (vervolg) Mutaties 2024 ten opzichte van uitkeringsjaar 2023 stand decembercirculaire 2023 (bedragen in euro's in basis) Totaal

Sociale basisvoorzieningen

Participatie

Wmo

Jeugd

Bestuur en ondersteuning

Orde en veiligheid

Onderwijs

-

-

-

-

-

-

-

-

Sport, cultuur en recreatie -

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

ozb niet-woningen eigenaren

-0,0137%

-

-

-

-

-

-

ozb niet-woningen gebruikers

-0,0104%

-

-

-

-

-

ozb woningen eigenaren

-0,0033%

-

-

-

-

vast bedrag vast bedrag Amsterdam verkiezingen Den Haag vast bedrag Rotterdam woonruimten woonruimten ∗ bodemfactor woonkern

-181.798,24 -

-

-

-

-

maatstaven oppervlak bebouwing woonkern oppervlak bebouwing woonkern ∗ bodemfactor woonkern oppervlak binnenwater oppervlak buitenwater oppervlak historische kern < 40 ha oppervlak historische kern > 65 ha oppervlak historische kern 40 tot 65 ha oppervlak land * bodemfactor gemeente oppervlak land

Decembercirculaire gemeentefonds 2023

Infrastructuur, ruimte en milieu

Overig

Overige Eigen Middelen

OZB

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-181.798,24 -

-

-

-

-

-

-

26

0,0137% 0,0104% 0,0033% -

Algemene mutaties

Ontwikkeling UB

Overige ontwikkeling

Bijlage 2.1.2 Bedragen per eenheid 2023 en 2024, gegroepeerd naar cluster Tabel 1: Bedragen per eenheid stand decembercirculaire 2023 uitkeringsjaar 2023

bedrijven bewoonde oorden 1930 historische woningen in bewoonde oorden 1930 bijstandsontvangers doelgroepenregister gemeentelijke doelgroep éénpersoonshuishoudens extra groei jongeren extra groei leerlingen voortgezet onderwijs grote woonkernen huishoudens met een laag inkomen met drempel inwoners inwoners 75+ met drempel inwoners waddengemeenten (<2500 inwoners) inwoners waddengemeenten (>7500 inwoners) inwoners waddengemeenten (2500 tot 7500 inwoners) jongeren kernen laag opleidingsniveau met drempel leerlingen (voortgezet) speciaal onderwijs leerlingen voortgezet onderwijs loonkostensubsidie migratieachtergrond landelijke centrumfunctie lokale centrumfunctie regionale centrumfunctie oeverlengte * bodemfactor gemeente * dichtheidsfactor oeverlengte*bodemfactor gemeente omgevingsadressendichtheid onderwijsachterstand oppervlak bebouwing buitengebied oppervlak bebouwing buitengebied ∗ bodemfactor buitengebied

Totaal

Sociale basisvoorzieningen

Participatie

Wmo

Jeugd

Bestuur en ondersteuning

Orde en veiligheid

Onderwijs

134,78 42,27 79,48 5.168,82 1.045,55 166,54 766,20 628,55 75.166,66 3.794,12 376,01 1.329,41 269,09 47,34

130,86 -

5.168,82 1.045,55 355,17 -

166,54 524,59 1.329,41 -

2.608,55 -

205,35 -

84,44 75.166,66 128,93 11,53 -

766,20 628,55 176,88 -

Sport, cultuur en recreatie 79,48 146,16 -

209,89

-

-

-

-

-

-

-

567,04 114.583,97 264,38 528,66 384,90 5.168,82 386,50 45,41 10,86 155,46

5.579,71 151,91 29,08

5.168,82 -

23.670,91 264,38 49,99

306,69 45,79

-

150,18 5,39 -

260,35 528,66 384,90 84,41 -

13,42

-

-

-

-

-

-

31,40 86,40 150,84 7.925,10

17,54 -

-

-

-26,31 -

3,66 -

18,26 -

2.935,95

-

-

-

-

-

-

Infrastructuur, ruimte en milieu

Overig

Overige Eigen Middelen

OZB

50,34 42,27 -

269,09 47,34

-117,89 -

-

-

-

209,89

-

-

45,41 5,47 30,60

85.333,35 -

-

-

-

-

-

13,42

-

-

-

150,84 -

-

31,40 73,25 7.925,10

-

-

-

-

-

2.935,95

-

-

-

(voortzetting op de volgende bladzijde)

Decembercirculaire gemeentefonds 2023

27

Bijlage 2.1.2 Bedragen per eenheid 2023 en 2024, gegroepeerd naar cluster (vervolg) Bedragen per eenheid stand decembercirculaire 2023 uitkeringsjaar 2023

oppervlak bebouwing woonkern oppervlak bebouwing woonkern ∗ bodemfactor woonkern oppervlak binnenwater oppervlak buitenwater oppervlak historische kern < 40 ha oppervlak historische kern > 65 ha oppervlak historische kern 40 tot 65 ha oppervlak land * bodemfactor gemeente oppervlak land ozb niet-woningen eigenaren ozb niet-woningen gebruikers ozb woningen eigenaren vast bedrag vast bedrag Amsterdam verkiezingen Den Haag vast bedrag Rotterdam woonruimten woonruimten ∗ bodemfactor woonkern

6.818,51

-

-

-

-

-

-

-

Sport, cultuur en recreatie -

6.818,51

-

-

-

10.743,51

-

-

-

-

-

-

-

-

10.743,51

-

-

-

126,10 39,89 33.745,44 33.745,44 33.745,44 25,72 39,00

-

-

-

-

-

-

25,26

18.619,46 18.619,46 18.619,46 -

126,10 39,89 15.125,98 15.125,98 15.125,98 25,72 13,74

-

-

-

-0,2796% -0,2127% -0,0857%

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-0,2796% -0,2127% -0,0857%

980.357,93 74.175.269,15 1.508.703,68 27.064.336,61 11,81 52,99

-

-

-

-

529.200,02 1.508.703,68 82,83 -

56,12 -

-

-

401.336,28 -65,05 52,99

74.175.269,15 27.064.336,61 -

-

49.821,63 -62,09 -

Totaal

Sociale basisvoorzieningen

Participatie

Wmo

Jeugd

Bestuur en ondersteuning

Orde en veiligheid

Onderwijs

Decembercirculaire gemeentefonds 2023

28

Infrastructuur, ruimte en milieu

Overig

Overige Eigen Middelen

OZB

Bijlage 2.1.2 Bedragen per eenheid 2023 en 2024, gegroepeerd naar cluster (vervolg) Tabel 2: Bedragen per eenheid stand decembercirculaire 2023 uitkeringsjaar 2024

bedrijven bewoonde oorden 1930 historische woningen in bewoonde oorden 1930 bijstandsontvangers doelgroepenregister gemeentelijke doelgroep éénpersoonshuishoudens extra groei jongeren extra groei leerlingen voortgezet onderwijs grote woonkernen huishoudens met een laag inkomen met drempel inwoners inwoners 75+ met drempel inwoners waddengemeenten (<2500 inwoners) inwoners waddengemeenten (>7500 inwoners) inwoners waddengemeenten (2500 tot 7500 inwoners) jongeren kernen laag opleidingsniveau met drempel leerlingen (voortgezet) speciaal onderwijs leerlingen voortgezet onderwijs loonkostensubsidie migratieachtergrond landelijke centrumfunctie lokale centrumfunctie regionale centrumfunctie oeverlengte * bodemfactor gemeente * dichtheidsfactor oeverlengte*bodemfactor gemeente omgevingsadressendichtheid onderwijsachterstand oppervlak bebouwing buitengebied oppervlak bebouwing buitengebied ∗ bodemfactor buitengebied (voortzetting op de volgende bladzijde)

Totaal

Sociale basisvoorzieningen

Participatie

Wmo

Jeugd

Bestuur en ondersteuning

Orde en veiligheid

Onderwijs

134,78 42,27 79,48 5.128,00 1.037,30 166,04 766,20 628,55 75.166,66 3.779,00 375,98 1.325,43 269,09 47,34

130,31 -

5.128,00 1.037,30 352,35 -

166,04 523,03 1.325,43 -

2.597,80 -

205,87 -

84,44 75.166,66 128,93 11,53 -

766,20 628,55 176,88 -

Sport, cultuur en recreatie 79,48 146,16 -

209,89

-

-

-

-

-

-

-

565,77 114.512,29 263,59 528,66 384,90 5.128,00 386,24 45,41 10,86 155,12

5.578,87 151,65 29,08

5.128,00 -

23.600,07 263,59 49,84

305,42 45,60

-

150,18 5,39 -

260,35 528,66 384,90 84,41 -

13,42

-

-

-

-

-

-

31,40 86,52 150,84 7.925,10

17,55 -

-

-

-26,20 -

3,66 -

18,26 -

2.935,95

-

-

-

-

-

-

Decembercirculaire gemeentefonds 2023

Infrastructuur, ruimte en milieu

Overig

Overige Eigen Middelen

OZB

50,34 42,27 -

269,09 47,34

-117,89 -

-

-

-

209,89

-

-

45,41 5,47 30,60

85.333,35 -

-

-

-

-

-

13,42

-

-

-

150,84 -

-

31,40 73,25 7.925,10

-

-

-

-

-

2.935,95

-

-

-

29

Bijlage 2.1.2 Bedragen per eenheid 2023 en 2024, gegroepeerd naar cluster (vervolg) Bedragen per eenheid stand septembercirculaire 2023 uitkeringsjaar 2024

oppervlak bebouwing woonkern oppervlak bebouwing woonkern ∗ bodemfactor woonkern oppervlak binnenwater oppervlak buitenwater oppervlak historische kern < 40 ha oppervlak historische kern > 65 ha oppervlak historische kern 40 tot 65 ha oppervlak land * bodemfactor gemeente oppervlak land ozb niet-woningen eigenaren ozb niet-woningen gebruikers ozb woningen eigenaren vast bedrag vast bedrag Amsterdam verkiezingen Den Haag vast bedrag Rotterdam woonruimten woonruimten ∗ bodemfactor woonkern

6.818,51

-

-

-

-

-

-

-

Sport, cultuur en recreatie -

6.818,51

-

-

-

10.743,51

-

-

-

-

-

-

-

-

10.743,51

-

-

-

126,10 39,89 33.745,44 33.745,44 33.745,44 25,72 39,00

-

-

-

-

-

-

25,26

18.619,46 18.619,46 18.619,46 -

126,10 39,89 15.125,98 15.125,98 15.125,98 25,72 13,74

-

-

-

-0,2933% -0,2231% -0,0890%

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-0,2933% -0,2231% -0,0890%

980.357,93 74.175.269,15 1.326.905,44 27.064.336,61 11,81 52,99

-

-

-

-

529.200,02 1.326.905,44 82,83 -

56,12 -

-

-

401.336,28 -65,05 52,99

74.175.269,15 27.064.336,61 -

-

49.821,63 -62,09 -

Totaal

Sociale basisvoorzieningen

Participatie

Wmo

Jeugd

Bestuur en ondersteuning

Orde en veiligheid

Onderwijs

Decembercirculaire gemeentefonds 2023

30

Infrastructuur, ruimte en milieu

Overig

Overige Eigen Middelen

OZB

Bijlage 2.2.1 Opbouw algemene uitkering 2023-2028 Bijlage 2.2.1 Opbouw algemene uitkering 2023-2028 (in duizenden euro's) clusterindeling van het nieuwe verdeelmodel Algemene uitkering voorafgaand jaar algemene mutaties - accres - accres bijstelling tranches 2022 en verder - accres bijstelling tranches 2023 en verder - opschalingskorting (coalitieakkoord) - plafond BTW-compensatiefonds - Plafond BTW-compensatiefonds (afrekening 2022) - plafond BTW-compensatiefonds 2023 - Eenmalige rijksbijdrage - Financieringssystematiek - knelpunten verdeelproblematiek - bevolkingsdaling - kennisscentrum explosieven WOII - volkshuisvestingsfonds - woningbouwimpuls cluster Participatie - Participatie: Wajong overheveling vanuit IU - Participatie: Regulier werk overheveling vanuit IU - loon- en prijsbijstelling - IPS-trajecten - energietoeslag - aanvullende pakket re-integratie - gemeentelijk schuldenbeleid - bijzondere bijstand - Breed Offensief - Uitvoeringskosten bijzondere bijstand zelfstandigen - impuls re-integratie - Flankerend armoedebeleid - Dienstverlening gemeenten aanpak armoede en schulden - Re-integratie - Wet Visueel beperkten cluster Individuele voorzieningen Wmo - wmo 2015 m.u.v.

Beschermd Wonen - abonnementstarief Wmo - loon- en prijsbijstelling - uitvoeringskosten SVB PGB trekkingsrechten - geen aanspraak op begeleiding - overgangsrecht levenslang - mobiliteitshulpmiddelen - continuiteit van zorg: meerkosten wmo - nacalculatie mobiliteitshulpmiddelen Wlz - eigen bijdrage huishoudelijke hulp (coalitieakkoord) - Terugdraaien eigen bijdrage huishoudelijke hulp (coalitieakkoord) - Herinvoering eigen bijdrage Wmo - Integraal Zorgakkoord (Wmo abonnementstarief) - Hulpmiddelen thuis laten staan cluster Sociale basisvoorzieningen - toezicht voorschoolse educatie - landelijke vreemdelingenvoorzieningen - Asiel (inburgering) - versterking ondersteuning wijkteams - impuls integraal werken - Inburgering: overheveling vanuit IU - valpreventie bij ouderen (coalitieakkoord) - rijksvaccinatieprogramma meningokokken en informed consent - prenataal huisbezoek door de jeugdgezondheidszorg - Rijksvaccinatieprogramma cluster Individuele voorzieningen Jeugd - jeugdzorg - loon- en prijsbijstelling jeugdzorg - loon- en prijsbijstelling voogdij 18+ - Voogdij 18+: overheveling vanuit IU - Werkdrukverlaging jeugdbescherming - ketensystemen jeugd - uitvoeringskosten SVB PGB trekkingsrechten - jeugdhulp - verhoging leeftijdsgrenzen gezinshuizen - compensatieregeling Voogdij/18+ - continuïteit van zorg: meerkosten jeugd cluster Sport, cultuur en recreatie cluster Infrastructuur,

ruimte en milieu - Europese richtlijn energieprestatie gebouwen (EPBD III) - handhaving energielabel C kantoren - Wet Goed Verhuurderschap cluster Bestuur en ondersteuning - GDI voorzieningen 2022 - Bijdrage centrale financiering GDI - handelsregister - Wet nieuwe procedure vaststelling verkiezingsuitslag - permanente registratie en briefstembureau kiezers buitenland - extra bijdragen BRP - robuust rechtsbeschermingssysteem - Wet Open Overheid (structureel) - Wet Open Overheid (incidenteel) - raadsledenvergoeding kleine gemeenten - Toegankelijkheid verkiezingen - Aanpassing software burgerlijke stand - Opstartkosten kiescollege - Kiescollege verkiezingskosten - Kiescollege niet ingezetenen - systeemleren monitoring Algemene uitkering

2023

2024

2025

2026

2027

2028

34.126.138

35.546.854

38.393.830

40.348.642

38.363.467

40.130.076

2.412.629 -701 533.963

2.410.752 -111.257 861.587

2.115.747 -30.695 392.416

-2.301.476 916.022 115.600 -675.000

1.081.885 -3.366 687.275

1.646.519

-440.407 -2.929 359.367

2.929 -359.367 924.000

-924.000 924.000 -97

-100

-89 11.245

-91

-93

-95

908 -150.000 -100.000 56.175 53.384 6.464 -10.750 -1.904.000 -14.740 -30.000 -50.000 -9.138 -4.613 -43.438 50.000 40.000

150.000 100.000 1.152 2.987 2 10.750

-1.500 -10.900 1.500

1.518 4.172 -7.316

11.084 14.936

-40

-30

-50.000 -40.000 -900

-3.343 -3.000 -185 -21

1.047 4.857 361

-40

-20.000 -40

-261 -9.000 1.157 -1.000

-9.000 1.157

-9.000 1.157

1.158

1.157

-

200

1.000 -95.000 95.000 -225.000

200

300

1.909 4.400 20.000

-1.020 -10.000

110.000 200

100

-30.000 5.000

-3.000 76.571 -10.000 42 2.252

-3.000 -2.134 -5.000 42

-2.370

-1.077 -833

4.427 138.263 50.638 736.676 -10.000 -37 -291.100 1.900 -57.394 -8.200

-83.063 126.806

-423 -834

-265 -504.000 -50.941

-859.000 -75.865 -50.684

27.394

7.993

-1.567 -25.000 5.258

5.258 -24.979

9.776 -2.700 -95 -450 -948 237 5.000 35.546.854

-237 38.393.830

40.348.642

38.363.467

Decembercirculaire gemeentefonds 2023

mei 2022, § 2.2-13 mei 2022, § 2.2-13 mei 2023, § 2.2-4 september 2022, § 2.2-10 december 2022, § 2.2-1 september 2021, § 2.2-9 september 2021, § 2.2-10 december 2022, § 2.2-2 december 2022, § 2.23 december 2022, § 2.2-4 september 2021, § 2.2-9 september 2023, § 2.2-7 mei 2023, § 2.2-6 september 2023, § 2.2-5 september 2023, § 2.2-6 mei 2019, § 2.2-7 maart 2018, § 2.2-7 september 2019, § 2.2-8 september 2022, § 2.2-11 mei 2021, § 2.2-11 mei 2023, § 2.2-14 december 2020, § 2.2-4 december 2022, § 2.2-7 september 2021, § 2.2-7 mei 2022, § 2.2-14 mei 2023, § 2.2-13a mei 2023, § 2.2-13b mei 2023, § 2.2-12 september 2023, § 2.2-8 mei 2023, § 2.2-15 september 2022, § 2.2-6 september 2022, § 2.2-7 mei 2023, § 2.2-16 december 2021, § 2.2-3 mei 2022, § 2.2-18 mei 2022, § 2.2-19 september 2018, § 2.2-7 mei 2021, § 2.2-14 september 2023, § 2.2-9

september 2023, § 2.2-11 mei 2023, § 2.2-21 december 2022, § 2.2-12

-2.351

5.257

mei 2022, § 2.2-1 mei 2023, § 2.2-1 mei 2023, § 2.2-1 mei 2022, § 2.2-2 september 2022, § 2.2-2 mei 2023, § 2.2-2 september 2023, § 2.2-2 september 2022, § 2.2-4 september 2023, § 2.2-3 september 2023, § 2.2-4 september 2022, § 2.2-3 mei 2021, § 2.2-5 mei 2022, § 2.2-4 mei 2022, § 2.2-5

december 2023, § 2.2-3 september 2023, § 2.2-10 mei 2023, § 2.2-9 mei 2022, § 2.2-17 mei 2023, § 2.2-11 mei 2018, § 2.2-10 september 2022, § 2.2-11 mei 2022, § 2.2-9 mei 2019, § 2.2-16 december 2023, § 2.2-2 december 2022, § 2.2-7

10.000 338

504 12.404 -7.993 -7.583 806 3.300 3.107 2.000 5.258

-50.000

Vindplaats

40.130.076

-10.000 41.672.812

mei 2023, § 2.2-20 september 2022, § 2.2-9 mei 2018, § 2.2-15 mei 2023, § 2.2-17 mei 2023, § 2.2-18 december 2023, § 2.2-1 mei 2023, § 2.2-13 mei 2021, § 2.2-18 mei 2021, § 2.2-18 mei 2022, § 2.2-6 december 2022, § 2.2-8 december 2022, § 2.2-9 december 2022, § 2.2-10 december 2022, § 2.2-11 mei 2023, § 2.2-19 mei 2023, § 2.2-16

31

Bijlage 2.5 Aanvullende informatie uitkeringsfactor Het begrip uitkeringsfactor Op diverse plaatsen in deze circulaire wordt de term uitkeringsfactor genoemd, de voor alle gemeenten gelijke vermenigvuldigingsfactor. De berekening van de uitkeringsfactor is gebaseerd op twee grootheden. De eerste is globaal genomen de som van de algemene uitkering en de ozb-maatstaf, een bedrag van ongeveer € 40 miljard10. De tweede is de zogenaamde uitkeringsbasis, ongeveer € 29,5 miljard11. Dat bedrag wordt verkregen door van alle maatstaven de aantallen te vermenigvuldigen met het bijbehorende bedrag per eenheid (de uitkomst hiervan heet de - landelijke – uitkeringsbasis; er is ook een uitkeringsbasis voor elke gemeente: het product van de gemeentelijke aantallen en de bedragen per eenheid). Beide grootheden worden op elkaar gedeeld om uit te komen op de uitkeringsfactor, die nu ongeveer 1,300 à 1,490 bedraagt12. Afronding op drie decimalen is gebruikelijk. Bij definitieve vaststelling van de uitkeringsfactor wordt afgerond op vier decimalen. De uitkeringsfactor speelt bij de verdeling van bedragen steeds een rol en is daardoor aan veranderingen onderhevig. Die ontstaan – meer bijzondere oorzaken als veranderingen in het verdeelstelsel buiten beschouwing latend - door twee oorzaken: 1.

Mutaties in de algemene uitkering Sommige mutaties in de algemene uitkering worden over de gemeenten verdeeld naar rato van de gemeentelijke uitkeringsbasis. Dit gebeurt door de uitkeringsfactor te verhogen (bij een toevoeging) of te verlagen (bij een uitname). Deze verdeelwijze illustreert ook het praktische nut van de uitkeringsfactor. Het alternatief om hetzelfde effect voor de verdeling te bereiken zou zijn om alle bedragen per eenheid met een gelijk percentage te verhogen of te verlagen. 2. Veranderingen in het aantal eenheden van de maatstaven Door de groei van bijvoorbeeld het aantal inwoners neemt de uitkeringsbasis toe. Door een verlaging van de uitkeringsfactor wordt ervoor gezorgd dat niet meer algemene uitkering wordt uitgekeerd dan beschikbaar is. Opnieuw geldt dat zonder uitkeringsfactor alle bedragen per eenheid zouden moeten worden verlaagd om hetzelfde effect te bereiken. Verlaging van het bedrag per inwoner zou even eenvoudig zijn als verlaging van de uitkeringsfactor, maar die verdeelwijze doet geen recht aan de beoogde dynamiek van de verdeling. Berekening uitkeringsfactoren in constante prijzen Om gemeenten die hun begroting in constante prijzen willen opstellen te faciliteren, is in de gemeentefondsrubriek op internet zoals gebruikelijk een rekenmodel in constante prijzen

Voor uitkeringsjaar 2023 stand septembercirculaire 2023. Voor uitkeringsjaar 2023 stand septembercirculaire 2023. 12 Uitkeringsfactor 2023-2028 stand septembercirculaire 2023. 10 11

Decembercirculaire gemeentefonds 2023

32

gepubliceerd. In dit rekenmodel is een hulpmiddel opgenomen waarin gemeenten hun eigen prijsindexen kunnen invullen en/of loon- en prijsindicatoren die het CPB onderscheidt. Op basis van de CEP of de MEV worden in het rekenmodel en in hoofdstuk 4 van de circulaires, als service, de ramingsgegevens van een aantal indicatoren van het CPB gepresenteerd. Na het invullen van de indexatiecijfers berekent het model automatisch de uitkering in het gemeentefonds in constante prijzen.

Decembercirculaire gemeentefonds 2023

33

Bijlage 3.2-1 Decentralisatie-uitkering Energietoelage

Gemeente Aa en Hunze Aalsmeer Aalten Achtkarspelen Alblasserdam Albrandswaard Alkmaar Almelo Almere Alphen aan den Rijn Alphen-Chaam Altena Ameland Amersfoort Amstelveen Amsterdam Apeldoorn Arnhem Assen Asten Baarle-Nassau Baarn Barendrecht Barneveld Beek Beekdaelen Beesel Berg en Dal Bergeijk Bergen (L.) Bergen (NH.) Bergen op Zoom Berkelland Bernheze Best Beuningen Beverwijk Bladel Blaricum Bloemendaal Bodegraven-Reeuwijk Boekel Borger-Odoorn Borne Borsele

Decentralisatie-uitkering Energietoelage Te ontvangen compensatie a.g.v. Te ontvangen budget verdeelherstel-actie 2022 Energietoeslag 2023 via via DU DU Totaalbedrag 2023 208.890 1.058.606 1.267.496 881.855 881.855 915.331 915.331 287.924 1.654.027 1.941.951 104.324 898.638 1.002.963 183.231 804.246 987.478 5.439.575 5.439.575 66.921 5.651.461 5.718.383 8.393.589 8.393.589 3.264.481 3.264.481 87.994 323.984 411.978 255.102 1.893.319 2.148.421 25.092 121.878 146.970 5.497.384 5.497.384 3.408.847 3.408.847 70.995.674 70.995.674 6.499.063 6.499.063 13.031.271 13.031.271 3.263.999 3.263.999 540.560 540.560 89.885 337.126 427.012 959.112 959.112 1.260.875 1.260.875 1.498.781 1.498.781 18.097 711.513 729.610 108.200 1.506.188 1.614.387 631.742 631.742 568.864 2.189.284 2.758.148 483.075 483.075 48.329 540.527 588.856 145.193 1.267.700 1.412.893 3.512.279 3.512.279 1.715.370 1.715.370 864.945 864.945 882.102 882.102 26.032 982.620 1.008.653 1.918.341 1.918.341 552.434 552.434 101.511 406.481 507.992 183.224 717.594 900.818 85.589 1.065.367 1.150.956 260.760 260.760 285.316 1.272.422 1.557.737 798.559 798.559 705.182 705.182

Decembercirculaire gemeentefonds 2023

34

Gemeente Boxtel Breda Bronckhorst Brummen Brunssum Bunnik Bunschoten Buren Capelle aan den IJssel Castricum Coevorden Cranendonck Culemborg Dalfsen Dantumadiel De Bilt De Fryske Marren De Ronde Venen De Wolden Delft Den Helder Deurne Deventer Diemen Dijk en Waard Dinkelland Doesburg Doetinchem Dongen Dordrecht Drechterland Drimmelen Dronten Druten Duiven Echt-Susteren Edam-Volendam Ede Eemnes Eemsdelta Eersel Eijsden-Margraten Eindhoven Elburg Emmen

Decentralisatie-uitkering Energietoelage Te ontvangen compensatie a.g.v. Te ontvangen budget verdeelherstel-actie 2022 Energietoeslag 2023 via via DU DU Totaalbedrag 2023 1.202.634 1.202.634 8.528.615 8.528.615 134.814 1.359.337 1.494.151 148.593 907.560 1.056.153 1.815.303 1.815.303 28.067 347.935 376.002 470.368 470.368 146.045 863.054 1.009.099 437.867 4.262.504 4.700.371 841.868 841.868 181.869 1.882.783 2.064.653 667.904 667.904 1.187.174 1.187.174 811.990 811.990 183.496 1.080.736 1.264.232 90.307 1.703.873 1.794.180 2.107.889 2.107.889 140.522 1.440.554 1.581.076 98.101 891.089 989.191 5.858.960 5.858.960 3.260.601 3.260.601 1.159.329 1.159.329 5.437.387 5.437.387 1.365.245 1.365.245 2.165.459 2.165.459 682.174 682.174 217.794 879.589 1.097.383 3.198.986 3.198.986 860.492 860.492 6.845.790 6.845.790 17.091 623.996 641.087 722.389 722.389 1.481.815 1.481.815 11.141 760.447 771.588 1.003.980 1.003.980 1.224.999 1.224.999 834.876 834.876 3.247.879 3.247.879 52.983 301.466 354.449 538.943 3.380.258 3.919.201 521.241 521.241 697.302 697.302 11.663.518 11.663.518 734.321 734.321 6.837.429 6.837.429

Decembercirculaire gemeentefonds 2023

35

Gemeente Enkhuizen Enschede Epe Ermelo Etten-Leur Geertruidenberg Geldrop-Mierlo Gemert-Bakel Gennep Gilze en Rijen Goeree-Overflakkee Goes Goirle Gooise Meren Gorinchem Gouda Groningen Gulpen-Wittem Haaksbergen Haarlem Haarlemmermeer Halderberge Hardenberg Harderwijk Hardinxveld-Giessendam Harlingen Hattem Heemskerk Heemstede Heerde Heerenveen Heerlen Heeze-Leende Heiloo Hellendoorn Helmond Hendrik-Ido-Ambacht Hengelo Het Hogeland Heumen Heusden Hillegom Hilvarenbeek Hilversum Hoeksche Waard

Decentralisatie-uitkering Energietoelage Te ontvangen compensatie a.g.v. Te ontvangen budget verdeelherstel-actie 2022 Energietoeslag 2023 via via DU DU Totaalbedrag 2023 988.332 988.332 12.589.602 12.589.602 54.482 1.377.146 1.431.628 874.343 874.343 1.617.545 1.617.545 874.683 874.683 1.691.407 1.691.407 6.050 1.245.875 1.251.925 654.206 654.206 106.159 1.104.420 1.210.579 327.241 1.918.060 2.245.301 1.722.642 1.722.642 74.658 873.617 948.275 2.207.118 2.207.118 2.177.135 2.177.135 3.816.792 3.816.792 17.101.784 17.101.784 141.870 689.506 831.376 891.432 891.432 7.008.721 7.008.721 4.657.441 4.657.441 135.962 1.241.629 1.377.591 2.013.690 2.013.690 1.863.887 1.863.887 554.817 554.817 29.814 1.169.922 1.199.736 301.761 301.761 1.381.225 1.381.225 801.783 801.783 404.234 404.234 2.628.221 2.628.221 8.421.165 8.421.165 13.699 452.748 466.447 37.046 912.192 949.238 935.355 935.355 5.457.666 5.457.666 890.011 890.011 4.582.065 4.582.065 500.562 2.670.522 3.171.084 65.047 609.633 674.680 1.461.270 1.461.270 652.752 652.752 12.564 438.317 450.881 4.276.500 4.276.500 83.859 2.690.193 2.774.052

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Hilversum&id=189fb7c8-6b2e-4bc1-be76-98ee25dba039