5. Raadsinformatiebrief 2025-03 inzake NH norm weerbare overheid

12

Versie 3.0 Definitief 30 oktober 2024

5.3 Wij zorgen ervoor dat onze toezichthouders en bijzondere opsporingsambtenaren (hierna: boa’s) getraind en opgeleid zijn in het herkennen van signalen van ondermijnende criminaliteit. 5.4. Wij hebben zicht op ons bestuurlijk instrumentarium voor ondermijnende criminaliteit en evalueren dat periodiek. We delen kennis, ervaringen en eventuele knelpunten in de aanpak en bespreken de speerpunten voor de komende periode. We komen hiervoor ten minste éénmaal per jaar bij elkaar. Wet Bibob 5.5. Wij hebben actueel Bibob-beleid en passen dit ook toe. De overheidsbeslissingen die onder de toepassing van de Wet-Bibob vallen zijn hierin opgenomen. De volgende beschikkingen zijn minimaal opgenomen in het Bibob-beleid: • Alcoholwetvergunning • Exploitatievergunningen • Speelautomatenhallenvergunning/kansspelenvergunning • Coffeeshopvergunning • Prostitutie/escort/seksinrichtingen De volgende overheidsbeslissingen worden al dan niet via een ‘kan’-bepaling in het Bibob-beleid opgenomen: • Omgevingswet (vergunningen/ontheffingen) • Subsidiebesluit • Vastgoedovereenkomst en grondtransacties • Overheidsopdrachten5 5.6. Wij beschikken over Bibob-medewerkers die voldoende zijn toegerust om uitvoering te geven aan de Wet Bibob en komen periodiek bijeen om kennis en ervaringen uit te wisselen. Binnen de organisatie zijn meerdere mensen opgeleid en passen de Wet Bibob toe.

Zo waarborgen we kwaliteit en zijn we minder kwetsbaar. Eén van deze medewerkers is aangesteld om de werkzaamheden van de verschillende afdelingen te coördineren en fungeert als aanspreekpunt voorde de interne organisatie, management en bestuur en externe partners. Het is belangrijk dat er geen belangenverstrengeling speelt. Daarom passen wij het vierogen-principe toe. Op basis van de bevindingen van het eigen onderzoek kunnen wij besluiten om advies vragen bij het RIEC of het Landelijk Bureau Bibob. Bij het toepassen van de Wet Bibob nemen we de privacywetgeving en de geheimhoudingsplicht op grond de Wet Bibob in acht. 5.7. Wij zorgen dat medewerkers uit de verschillende beleidsdomeinen die aanvragen voor beschikkingen en overeenkomsten in behandeling nemen bekend zijn met het Bibob-beleid en dit toepassen. Wij nemen deel aan periodieke bijeenkomsten (die worden georganiseerd door het RIEC).

5

Bijvoorbeeld sociale en andere specifieke diensten (SAS) zoals de inkoop van zorg en daarmee samenhangende zorgfraude, als bedoeld in de gewijzigde Wet Bibob van 1-10-2022. Deze is te vinden in de gereedschapskist.

13

Versie 3.0 Definitief 30 oktober 2024

Wet Damocles (Opiumwet) 5.8. Wij hebben actueel Damoclesbeleid (artikel 13b Opiumwet). Wij zorgen dat ons Damoclesbeleid actueel is en blijft en voeren het consequent uit. De lokale situatie rondom drugscriminaliteit heeft invloed op het vast te stellen Damoclesbeleid. 5.9. Wij beschikken over medewerkers die voldoende zijn toegerust om uitvoering te geven aan de Wet Damocles. Wij komen minimaal eens per jaar bijeen op regionaal niveau om kennis en ervaring uit te wisselen over de toepassing van de Wet Damocles. Financiële weerbaarheid 5.10. Wij zorgen voor bewustwording bij de afdeling financiën (in het bijzonder debiteurenbeheer) over de risico’s van openstaande vorderingen in relatie tot ondermijning. Door bewustwording te creëren zorgen we dat medewerkers risico’s herkennen (inzicht krijgen in hoe openstaande vorderingen kunnen worden misbruikt voor criminele activiteiten), waakzaam zijn (alert op verdachte activiteiten of patronen die wijzen op ondermijning), preventieve maatregelen nemen (bijvoorbeeld het invoeren van striktere controles of het melden van verdachte situaties) en kennis vergroten (over de verschillende vormen van ondermijning en hoe deze zich kunnen manifesteren binnen de financiële administratie). 5.11. Wij pakken openstaande bestuurlijke vorderingen (boetes, dwangsommen, leges, uitkeringen, etc.) in relatie tot ondermijning actief aan.

Bestuurlijke en integrale uitvoeringskracht 5.12. Wij borgen onze uitvoeringskracht door mono- en multidisciplinaire controles uit te voeren en handhaven op geconstateerde overtredingen Wij trainen en leiden relevante toezichthouders en buitengewoon opsporingsambtenaren (boa’s) op in het herkennen van ondermijnende criminaliteit en het toepassen van bevoegdheden. Wij voeren informatiegestuurde gemeentelijke controles uit (meerdere afdelingen). Vanuit het lokale overleg Ondermijning (of signalen buiten het overleg om) worden controles uitgezet met meerdere afdelingen (bijvoorbeeld boa’s, Bouw- en Woningtoezicht, toezichthouder Basisregistratie Personen, politie). Wij handhaven op geconstateerde overtredingen. Wij zorgen ervoor dat er juridische consequenties volgen op overtredingen van regels of wetten die bij toezicht en handhaving zijn geconstateerd. Wij voeren routinematige monodisciplinaire controles uit. We voeren vanuit één discipline routinematig controles uit die raken aan de aanpak van ondermijnende criminaliteit. Voorbeelden zijn boa’s die horecacontroles uitvoeren en hierbij signalen tegen kunnen komen van illegale prostitutie, hennepteelt, arbeidsuitbuiting of drugsafvaldumpingen.

14

Versie 3.0 Definitief 30 oktober 2024

Wij voeren multidisciplinaire controles uit. Wij werken integraal samen door de uitvoering van multidisciplinaire controles met partners waarbij iedere organisatie met diens eigen bevoegdheden deelneemt. We evalueren periodiek onze integrale uitvoeringskracht. We komen minimaal één keer per jaar met organisaties op regionaal niveau bijeen om de inzet van het bestuurlijk instrumentarium te evalueren, kennis en ervaringen te delen, eventuele knelpunten in de aanpak te bespreken en de speerpunten voor de komende periode te benoemen.

15

Versie 3.0 Definitief 30 oktober 2024

6. Communicatie 6.1. Wij hebben een interne en externe communicatiestrategie gericht op de weerbaarheid. Wij zetten communicatie in bij de aanpak van ondermijning. Zowel intern naar medewerkers/bestuur als extern naar haar inwoners en bedrijven. Enerzijds om hen bewust te maken over ondermijning en anderzijds hen te informeren over de (integrale) aanpak van ondermijning in de organisatie. Afstemming vindt plaats tussen de communicatieadviseur en afdeling Veiligheid. Wij hebben een communicatiestrategie en planning over de aanpak van ondermijning. Een communicatiestrategie op ondermijning helpt ons op de juiste momenten (proactief/preventief/ repressief) de juiste communicatie (vorm en boodschap) te voeren. Dit gaat onder andere over ‘promotiecampagnes’. Daarnaast denken we bij de aanvang van casuïstiek na over de communicatiestrategie. Die strategie stemmen wij integraal af. 6.2. Wij communiceren zelf en samen met partners in het vergroten van onze weerbaarheid. Wij communiceren in elk geval over: • Besluiten als deze een preventieve werking hebben op andere (malafide) aanvragers; • Uitkomsten bij integrale controles/interventies; • Veranderde wet- en regelgeving; • Thema’s en fenomenen.

16

Versie 3.0 Definitief 30 oktober 2024

Begrippenlijst Externen: Inhuur- en uitzendkrachten. Kwetsbare processen: Dit zijn functies of processen de betrekking hebben op taken, verantwoordelijkheden en werkzaamheden die van wege de aard en inhoud een risico kunnen vormen voor de integriteit van de organisatie en doelwit kunnen zijn van criminelen. Het kan daarbij gaan om gevoelige informatie (voorkennis), documenten (zoals identiteitsbewijzen), rechten (vergunning) of financiële middelen. De weerbaarheid van de organisatie op met name die processen moet voldoende zijn geborgd. Netwerkbewustzijn: Wanneer ambtenaren en politieke ambtsdragers zich bewust zijn van het netwerk waarin zij zich begeven. Zij zien zowel de kansen die die dit netwerk biedt als de risico’s die het vormt. Ook zijn zij zich bewust van de rol die iemands netwerken hebben op het functioneren als ambtelijk medewerker of politiek ambtsdrager. Voor politieke partijen kan een weerbaarheidscheck (van BZK) bijvoorbeeld bijdragen aan het netwerkbewustzijn. Ondermijning: Valt uiteen in het begrip ondermijnende criminaliteit en ondermijnende tendensen. Ondermijnende criminaliteit: Ondermijnende criminaliteit is georganiseerde misdaad die gebruik maakt van en infiltratie zoekt in legale structuren en instituties. Legale en publieke diensten die worden gebruikt voor criminele activiteiten zijn ondermijnend aan de samenleving.

Bijvoorbeeld: het huren van een pand om een drugslab in te huisvesten. Ondermijnende tendensen: Het geheel van moreel verwerpelijke activiteiten en gedragingen die de fundamenten van de rechtsstaat, democratische waarden, de integriteit en het uitvoeren van de publieke taak aantasten. Ook het beïnvloeden en bedreigen van ambtelijke medewerkers en politieke ambtsdragers kan ondermijnend zijn aan de rechtsstaat, als zij hierdoor bijvoorbeeld hun taken niet meer juist kunnen uitoefenen. Politieke ambtsdragers: Burgemeester, commissaris van de koning, wethouders, gedeputeerden, gemeenteraadsleden en leden provinciale staten. Dat medewerkers zijn: ambtenaren van gemeente en provincie en griffiers. Veilige publieke taak (VPT): Programma met als doel dat personen met een publieke taak hun werk zo veilig mogelijk uit kunnen voeren. Veiligheid is een breed begrip. Het kan zowel gaan over het beschermen tegen en aanpak bij agressie en geweld als over privacy van persoonlijke gegevens. Veilige werkomgeving: Daar waar de fysieke, mentale en emotionele gezondheid van werknemers wordt beschermd. Dit betekent dat er maatregelen zijn om ongevallen, letsel en gezondheidsrisico's te voorkomen (bijv. duidelijke veiligheidsprocedures en toegang tot passende uitrusting).

Een veilige werkomgeving omvat ook dat medewerkers beschermd zijn tegen discriminatie of geweld (zowel van binnen- als buitenaf). Wij: De provinciale en gemeentelijke organisaties in de provincie Noord-Holland. Dit betreft de verschillende afdelingen in de organisaties, het college, de gemeenteraad/provinciale staten en griffie.

17