47. Collegebrief inzake Monitor Hilversum 2024

G EME ENTE HILVERSUM POST BUS 9900 12 01 G M HILVE RS UM BEZOEK ADRES :

Aan de gemeenteraad cc commissieleden cc pers

RAADHUIS DUDOK PARK 1 T ELEFOONNUMME R: 14 035 WWW.HILVERS UM .N L

17 juli 2025 ZAAKNUMM ER 1835631 BEHA NDELD DOOR Hiddo Pronk TEL EFOON (035) 629 2760 DATUM

UW KENMERK

2 BETREFT Resultaten, duiding en acties Monitor Hilversum 2024

BIJLAGEN

Geachte raadsleden,

Met deze brief informeren wij u over de resultaten van de Monitor Hilversum 2024. De Monitor is een terugkerend instrument waarmee wij jaarlijks de mening en ervaringen van Hilversumse inwoners bevragen en in kaart brengen. Proces en methodiek In de periode januari 2025 tot en met februari 2025 hebben ruim 11.000 Hilversummers onze jaarlijkse enquête ontvangen via een willekeurige steekproef uit het bevolkingsregister. De steekproef is gebaseerd op leeftijdsopbouw en de spreiding van de Hilversumse bevolking over wijken. Van de geselecteerde inwoners heeft 23% de enquête digitaal of op papier ingevuld. De onderzoekers hebben vastgesteld dat de steekproef representatief is. Ten opzichte van de vorige edities hebben er twee wijzigingen plaatsgevonden in het proces. De vragenlijst is met een kwart ingekort om deze meer behapbaar te maken voor respondenten. Daarbij is dit jaar, naast de duiding en vervolgacties door de vakinhoudelijke deskundigen van de gemeente, ook de duiding en mogelijke acties van inwoners zelf uitgevraagd. Dit kwalitatieve vervolgonderzoek vond plaats via telefonische diepte-interviews bij 35 inwoners over de bevindingen die het meest uit het oog springen. In bijlage 1 worden de meest opvallende resultaten weergegeven, inclusief een extra toelichting van gemeente en inwoners. In bijlage 2 vindt u de volledige rapportage Monitor Hilversum 2024.

Bevindingen Wij zien in de uitkomsten van de Monitor een aantal bemoedigende signalen. Zo geven inwoners de gemeente Hilversum als geheel een gemiddeld rapportcijfer van 7,4; een nagenoeg gelijk cijfer als vorig jaar (7,5). Het woonplezier in de directe leefomgeving wordt met een 8,0 gewaardeerd en het onderhoud van de openbare ruimte krijgt een 7,2. Ook geeft 87% van de

inwoners aan zich veilig te voelen in de eigen woonbuurt en voelt 74% zich doorgaans veilig op straat. Dit zijn cijfers die over de jaren heen stabiel zijn gebleven. Tegelijkertijd zien we ook uitkomsten die op gespannen voet staan met deze positieve waarderingen, of in ieder geval nadere toelichting vragen. Zo is het aandeel inwoners dat stelt dat Hilversum de afgelopen jaren achteruit is gegaan meer dan verdubbeld: van 10% in 2016 naar 24% in 2024. Opvallend is dat deze kritische beleving breder voorkomt, ook in wijken die op andere punten juist hoog scoren. Zo ervaart slechts 27% van de inwoners uit de Hilversumse Meent vooruitgang in Hilversum, terwijl dezelfde groep het functioneren van de gemeente als geheel waardeert met een 7,7; één van de hoogste scores in de stad. Een vergelijkbaar voorbeeld is zichtbaar bij het Sociaal Plein: het aandeel inwoners dat hiervan gebruikmaakt is afgenomen, net als de waardering voor de dienstverlening (van 7,3 in 2023 naar 7,1 in 2024). Tegelijkertijd is de waardering voor de gemeentelijke dienstverlening (zowel algemeen als digitaal) gelijk gebleven. Het vertrouwen in het lokaal bestuur laat echter een dalende lijn zien. Slechts 23% van de inwoners heeft (heel) veel vertrouwen in het gemeentebestuur, ten opzichte van 28% vorig jaar. Tot slot, we zien dat ook binnen positieve scores zorgpunten schuilgaan.

Zo waarderen inwoners het wonen in hun buurt gemiddeld met een 8,0, maar geven zij in meerdere wijken uiting aan zorgen over verkeersveiligheid, waaronder het hardrijden door fatbikes en scooters. Daarbij wordt expliciet gewezen op een gebrek aan handhaving. Deze bevindingen laten zien dat cijfers context nodig hebben. De monitor biedt waardevolle inzichten, maar kent ook begrenzingen. Verschillende resultaten lijken elkaar tegen te spreken, of vragen om verdieping. Dat maakt het instrument niet minder relevant, maar het benadrukt het belang van zorgvuldige interpretatie. De opzet van de monitor verdient daarom aandacht. Hoewel het onderzoek op onderdelen representatief is gemaakt - via weging op geslacht, leeftijd en wijk - zien wij dat de bruikbaarheid van het instrument onder druk komt te staan als resultaten te sterk afhankelijk zijn van de gekozen vraagstelling of gevoelig blijken voor interpretatieverschillen. Dat roept de vraag op in hoeverre de monitor beleidsmatig scherp genoeg richting geeft, en nodigt uit tot reflectie op opzet, vorm en representativiteit. Daarnaast zien we dat sommige thema’s die in de stad sterk leven, niet of beperkt terugkomen in de monitor. Vervolg De uitkomsten van de monitor kunnen op verschillende manieren gelezen en geïnterpreteerd worden.

Wat daarbij overeind blijft, is het belang van inwoners die actief participeren, hun ervaringen en beoordelingen delen en suggesties aandragen. Wij bedanken alle Hilversummers die de tijd en moeite hebben genomen om aan de Monitor mee te doen. Zoals vorig jaar met u gedeeld in de brief over de uitkomsten van de Monitor 2023, willen wij als college kritisch kijken naar de vorm en inhoud van het instrument. We streven ernaar de volgende Monitor zo te ontwikkelen dat deze meer richtinggevend is voor beleid, beter representatief is voor de volle breedte van de Hilversumse samenleving, en dat de uitkomsten beter aansluiten bij hoe inwoners hun stad en wijk in het dagelijks leven ervaren. Op die manier kan de monitor ook in de toekomst een bruikbare en herkenbare bron van informatie blijven.

Na de zomer zal het college, ondersteund door ambtelijke advisering en in samenwerking met het onderzoeksbureau dat de Monitor uitvoert, zich beraden op mogelijke aanpassingen in de opzet en werkwijze van het instrument. Aansluitend gaan wij hierover graag in gesprek met uw raad. Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Hilversum, de gemeentesecretaris,

de burgemeester,

mr. C.P. Torres Barrera

dr. ir. G.M. van den Top

Bijlage 1: Opvallende bevindingen, duidingen en acties per thema Monitor Hilversum 2024 Deze bijlage bevat de opvallende bevindingen, duidingen en acties, die voortvloeien uit de Monitor Hilversum 2024 enquête. Bij het bepalen van deze bevindingen is o.a. gekeken naar de aanwezigheid van een trend, oftewel de ontwikkeling ten opzichte van het voorgaande jaar of voorgaande jaren. Als er een duidelijke positieve of negatieve trend in de tijd is waargenomen, dan is deze in de lijst opgenomen. In 2016 is Hilversum gestart met deze vorm van monitoring en om deze reden wordt dit jaar in veel gevallen als referentiejaar gebruikt. Bij sommige bevindingen is er geen sprake van een trend, maar wel van een plotselinge daling of stijging in 2024. Vervolgens is er per bevinding ook aangegeven wat de duiding (verklaring/context) is en wat de concrete vervolgacties zijn vanuit de gemeente. Er is in deze editie 2024 niet alleen duiding gegeven door de vakinhoudelijke experts van de gemeente, maar ook door de inwoners zelf. Bij sommige bevindingen is er (nog) geen duiding of een actie geformuleerd, omdat daarvoor op dit moment nog geen directe aanleiding is of omdat er meer tijd en onderzoek nodig is om een specifieke duiding en/of vervolgactie te formuleren.

Inhoudsopgave 1.

Wonen .............................................................................................................................................2

2.

Leefomgeving ..................................................................................................................................2

3.

Cultuur, evenementen en uitgaan .................................................................................................7

4.

Sport en recreatie ...........................................................................................................................8

5.

Duurzaamheid, natuur en milieu ...................................................................................................8

6.

Zorg en welzijn ..............................................................................................................................10

7.

Inflatie en energiecrisis.................................................................................................................10

8.

Mantelzorg en vrijwilligerswerk ...................................................................................................11

9.

Diversiteit, sociale acceptatie, sociale contacten ........................................................................11

10.

Verkiezingen .............................................................................................................................12

11.

Relatie inwoner - gemeente ....................................................................................................13

12.

Gemeentelijke dienstverlening ................................................................................................14

13.

Sociaal Plein ..............................................................................................................................15

14.

Communicatie ...........................................................................................................................16

15.

Veiligheid ..................................................................................................................................17

16.

Hilversum algemeen .................................................................................................................18

1

==================================================================================

1. Wonen 1.1 In 2024 zoeken meer mensen een woning buiten Hilversum dan in het jaar ervoor. 50% in 2024 tegenover 43% in 2023. 1.2 Het aandeel inwoners dat langer dan 5 jaar woningzoekend is, is in 2024 gestegen, 2024: 16% maar in 2023 nog 12%. 1.3 Ook zoeken thuiswonende kinderen nu vaker een woning buiten Hilversum. In 2024: 62% buiten Hilversum en dat lag in 2023 op 46% Duiding gemeente: De woningmarkt in Nederland staat onder druk. Steeds meer mensen kunnen geen (passende) woning vinden. Een zeker woningtekort is van alle tijden, maar het tekort aan woningen in Nederland groeit de laatste jaren fors. In 2021 hadden we in Nederland te maken met een woningtekort van 279.000 woningen. Dit tekort is verder opgelopen naar 317.000 woningen in 2024 (Rijksoverheid). Het woningtekort weerspiegelt het aantal huishoudens dat noodgedwongen geen eigen woning heeft (Bron: woonmonitor Hilversum 2024). Ook in Hilversum is de druk op de woningmarkt voelbaar. Door het lage aanbod van woningen (zowel in de huur als in de koopsector) en de hoge prijzen verruimen inwoners hun zoekgebied. Daarbij zoekt een groter percentage naar een woning in de omgeving (regio Gooi en Vechtstreek van 24,2% naar 28,1%) of buiten de regio (van 18,9% naar 22,1%). Deze verklaring geldt ook voor het aantal thuiswonende kinderen die vaker een woning buiten Hilversum zoeken en de langere zoektijd.

Duiding inwoners: Inwoners maken zich zorgen over de woningmarkt. Starters en jongeren vinden moeilijk woningen terwijl er veel wordt gebouwd. Dit komt omdat er vooral dure woningen worden gebouwd, vaak voor mensen van buiten Hilversum. Tegelijkertijd zijn er veel leegstaande panden. Strenge regels maken het lastig om panden anders te gebruiken. Hierdoor lijkt er veel ruimte niet gebruikt te worden. Sommigen maken zich zorgen over de druk op natuur door verdere woningbouw. Vervolgactie gemeente: Met de Woonvisie, prestatieafspraken en ondersteunende regelgeving werken we aan een evenwichtige woningmarkt, waarbij we via de woningbouwmonitor en woonmonitor de voortgang meten. Vervolgactie inwoners: Om het ervaren woningtekort tegen te gaan geven inwoners een aantal suggesties aan de gemeente. Zo zou de gemeente het makkelijker kunnen maken om grote huizen te splitsen, zodat ouderen kunnen blijven wonen en jongeren een plek krijgen. Of de gemeente kan leegstaande panden zoals oude studio’s of kantoren omzetten in woonruimtes. De gemeente zou de regels minder streng kunnen maken of startersfondsen kunnen oprichten. Ook bieden inwoners zelf oplossingen. Zij geven aan zelf mee te willen denken over vernieuwing in de buurt. Ook zouden zij een woningruil of het opsplitsen van de eigen woning overwegen. ==================================================================================

2. Leefomgeving 2.1. Buurtbewoners staan steeds meer voor elkaar klaar (helpen elkaar). In 2016 lag dat nog op 53% van de inwoners die aangaven andere buurtbewoners te helpen als dat nodig is, maar in 2024 ligt dit op 59% van de inwoners. (tussenstappen 2020: 55% , 2022: 56%) 2

Duiding gemeente: Dit kan komen door een versterkt gemeenschapsgevoel door bijvoorbeeld buurtinitiatieven op het gebied van sociale cohesie en ontmoeten, een grotere nadruk op sociale verantwoordelijkheid, de impact van de coronapandemie, verbeterde sociale netwerken en onze beleidsinzet. Duiding inwoners: Inwoners geven verschillende meningen. Sommigen vinden dat omkijken naar elkaar een taak is van inwoners zelf. Anderen vinden dat de gemeente daarbij kan helpen. Vervolgactie gemeente: Vanuit het wijken- en buurtenbeleid, als ook vanuit de visie Sociaal Domein, zetten we in op het stimuleren van sociale cohesie en ontmoeting. We ondersteunen initiatieven vanuit de samenleving met deze doelstelling. Vervolgactie inwoners: Kleine ontmoetingsplekken en betere informatie kunnen hierbij helpen. 2.2. Inwoners voelen zich ook steeds meer thuis in de buurt. In 2017 voelde slechts 56% zich thuis in de eigen buurt, maar dit is in 2024 plots gestegen naar 73%. (tussenstap 2021: 58%) Duiding gemeente: De stijging van het percentage mensen dat zich "thuis voelt" in de buurt kan verklaard worden door een combinatie van factoren, zoals verbeteringen in infrastructuur, een verhoogde gemeenschapszin, meer sociale cohesie, een veiliger gevoel, en wellicht een verhoogde waarde en aantrekkelijkheid van de wijk door woningmarktontwikkelingen en vernieuwingen.

Het kan ook te maken hebben met de herwaardering van de buurt door bewoners zelf, vooral na de coronaperiode, waarin mensen vaak meer aandacht kregen voor hun directe omgeving. Deze factoren samen zorgen voor een sterker gevoel van verbondenheid met de buurt en bijdragen aan de positieve perceptie van wonen in Hilversum. Vervolgactie gemeente: De gemeente blijft zich inzetten om bewoners zoveel als mogelijk te betrekken bij ontwikkelingen in de buurten en wijken. Dit kan gaan over (her)inrichting, en ook over activiteiten en sociale ontwikkelingen. Ook blijven we buurtinitiatieven ondersteunen. 2.3. De sociale cohesie schaalscore is sinds 2016 nog niet eerder zo hoog uitgevallen, namelijk een 6,88 in 2024. De schaalscores voor sociale cohesie zijn berekend op basis van een viertal stellingen: ‘de mensen gaan in deze buurt op een prettige manier met elkaar om’, ‘ik voel me thuis bij de mensen die in deze buurt wonen’, ‘ik woon in een gezellige buurt waar veel saamhorigheid is’ en ‘de mensen kennen elkaar in deze buurt nauwelijks’. De schaalscore kan variëren tussen de 0 en 10. Hoe hoger de score, des te positiever men is over de sociale cohesie in de eigen buurt. Duiding gemeente: Uit gesprekken met bewoners en partners komt naar voren dat sociale cohesie zeer belangrijk wordt gevonden.

Vervolgactie gemeente: We spelen daarop in door bij bijvoorbeeld bestedingen uit het wijkbudget te letten op de sociale component en draagvlak. Een initiatief waarbij zoveel mogelijk buurtbewoners worden betrokken of samenwerken heeft vanuit het Wijk en Buurtgericht werken een pré. Ondersteunen van buurtinitiatieven die gericht zijn op het vergroten van de sociale cohesie. Ook is de ‘actieagenda Ouder Worden 2025-2030’ ingevoerd met daarin aandacht voor voorzorgcirkels en lief- en leedstraatjes. Vervolgactie inwoners: Om de sociale betrokkenheid te verbeteren in de buurt geven deelnemers een aantal suggesties aan de gemeente. De gemeente zou de zichtbaarheid van bestaande buurtplatforms of WhatsApp-groepen kunnen verbeteren door deze op de gemeentelijke website te plaatsen. Ook kan de gemeente bewoners helpen bij het organiseren van buurtactiviteiten en de regels hiervoor verduidelijken. Daarnaast kan de gemeente fysieke ruimte bieden om deze 3

buurtactiviteiten te organiseren. Inwoners zouden zelf buurtactiviteiten willen organiseren als de regels duidelijk zijn en de gemeente hen hierin ondersteunt. 2.4. Het aandeel inwoners dat vindt dat er sociaal onveilige plekken zijn in de buurt is wel licht gestegen. In 2016 vond nog 27% van de inwoners in Hilversum dat er sociaal onveilige plekken in de buurt zijn, maar in 2024 ligt dat op 30%. (tussenstap 2020: 29%) Duiding gemeente: De stijging in de waargenomen sociale onveiligheid kan een combinatie zijn van perceptie, sociale spanningen, economische veranderingen, en veranderingen in media-aandacht en publieke normeringen rondom veiligheid. Zelfs kleine veranderingen kunnen een grote impact hebben op het gevoel van veiligheid in een buurt, zeker wanneer er al een basis van onzekerheid of angst bestaat. Vervolgactie gemeente: De gemeente blijft gericht samenwerken met partners om het veiligheidsgevoel verder te versterken. Inzet van toezicht en handhaving op sociaal onveilige plekken. 2.5. Het aandeel inwoners dat vindt dat er in de buurt (bijna) geen dingen kapot zijn is gedaald. In 2016 was dat nog 76%, maar in 2024: 64%. Mensen vonden in 2024 dus dat er meer dingen kapot waren in de Openbare Ruimte van de buurt.

(tussenstap 2019: 71%) Duiding gemeente: Mogelijk speelt hierbij een rol dat de mogelijkheid om zelf melding te maken van zaken in de openbare orde door ons onder de aandacht is gebracht. Sinds de invoering van de nieuwe applicatie Signalen die een stuk gebruiksvriendelijker is zijn de aantal meldingen behoorlijk toegenomen. Vervolgactie gemeente: Niet van toepassing, de actie is al ingezet: zie duiding gemeente 2.6. Ook vinden steeds minder inwoners dat de buurt netjes en schoon is. In 2016 vond nog 67% dat de buurt netjes en schoon is, maar dit is in 2024 gedaald naar 58% (tussenstap 2019: 63%) Duiding gemeente: Een mogelijke verklaring voor de toename van zwerfafval en vooral tijdens de coronajaren, is een gevolg van veranderend consumentengedrag waarbij tijdens de lockdowns veel inwoners en bezoekers overgingen op afhaalmaaltijden en het consumeren van eten en drinken in de openbare ruimte, bijvoorbeeld op bankjes of trappen. Verpakkingen van fastfood (zoals pizzadozen, koffiebekers, snackverpakkingen) worden regelmatig op straat achtergelaten. Daarnaast heeft het niet langer door de GAD gratis ophalen van grof huishoudelijk afval aan de extra vervuiling ook geen goed gedaan. Illegaal aangeboden huisraad, meubilair, kasten, bankstellen en witgoed wordt gedumpt, trekken vervuiling aan en duurt toch wat langer voordat het opgeruimd is. 2.7.

De schaalscore voor de fysieke leefomgeving ligt in 2024 (6,88) ook een stuk lager dan in 2016 (7,28). De schaalscores voor de fysieke kwaliteit zijn berekend op basis van drie stellingen ‘in mijn buurt zijn (bijna) geen dingen kapot’, ‘mijn buurt is netjes en schoon’ en ‘in mijn buurt is genoeg groen’. De schaalscore kan variëren tussen 0 en 10. Hoe hoger de score, des te meer de kwaliteit van de aanwezige fysieke voorzieningen gewaardeerd wordt. (tussenstappen 2018: 7,05 2021: 7,03) Duiding gemeente: Er is een tendens waar er meer aandacht is voor groen in de wijk. Daarentegen is het aanbod niet minder geworden en ook de gemiddelde kwaliteit niet. Deze is eerder toegenomen en of meer ecologische van aard geworden vanuit de ambities uit het programma

4

Groen. Tevens is het ook makkelijker geworden meldingen te doen over de inrichting die kapot zijn of een rommelig beeld geven. Dit hebben we ook meer onder de aandacht gebracht. Duiding inwoners: Inwoners geven aan dat een schone buurt heel belangrijk is om fijn te wonen in Hilversum. Zowel de gemeente als de inwoners hebben daar een taak in. Inwoners waarderen dat de gemeente regelmatig schoonmaakt, bijvoorbeeld met veegwagens en het legen van prullenbakken. Maar er zijn ook klachten over zwerfafval, hondenpoep en het gebrek aan onderhoud in achterpaden en brandgangen. Ook ervaren deelnemers verschillen tussen de wijken. Vervolgactie gemeente: We roepen inwoners op melding te maken van dingen die kapot zijn, en wijzen ze op de mogelijkheid om meer groen in de buurt te krijgen. De route naar meer groen wordt bovendien vereenvoudigd. Vervolgactie inwoners: Om de buurt schoon te houden geven inwoners een aantal suggesties aan de gemeente. De gemeente moet voldoende afvalbakken plaatsen, vuilnis voldoende ophalen, opruimacties in de buurt organiseren en scholen stimuleren om kinderen bewust te maken van zwerfvuil. Inwoners geven aan zelf meer zwerfvuil te willen opruimen, te willen helpen met opruimacties en het goede voorbeeld willen geven. 2.8.

Het percentage inwoners dat vindt dat er voldoende groen is in de buurt is gedaald in de loop der tijd van 85% in 2016 naar 72% in 2024. (tussenstap 2018: 79%, 2020: 74%) Duiding gemeente: Dit kan komen door veranderende verwachtingen van bewoners over wat als 'voldoende groen' wordt beschouwd. Dit kan leiden tot het gevoel dat er minder groen beschikbaar is, zelfs als de hoeveelheid groen op grotere schaal niet drastisch is afgenomen. Ook speelt mee dat de behoefte aan meer groen in de buurt is toegenomen, wat samenhangt met een bredere zorg over het klimaat. Duiding inwoners: Inwoners zijn positief over het openbaar groen. Inwoners zien een gedeelde verantwoordelijkheid tussen de gemeente en de inwoners voor het onderhoud. Daarnaast uiten inwoners zorgen over het onderhoud van het openbaar groen op sommige plekken, de ongelijkheid tussen de wijken en over onduidelijke regels over wat inwoners wel en niet zelf mogen doen. Vervolgactie gemeente: We blijven groeninitiatieven uit de buurten en wijken ondersteunen. Vervolgactie inwoners: Inwoners geven een aantal suggesties aan de gemeente over het onderhoud van het openbaar groen. Bijvoorbeeld het vergroenen van stenige speeltuinen en schoolpleinen of het planten van meer bomen tegen hitte. Daarnaast vragen inwoners om meer duidelijkheid over wat zij zelf mogen doen in de openbare ruimte.

Oplossingen die inwoners zelf bieden zijn geveltuintjes aanleggen en meedoen met acties zoals ‘tegelwippen’ en andere groeninitiatieven in de buurt. 2.9. Sinds 2016 t/m 2024 vindt een laag uitvallende 20% van de inwoners van Hilversum dat er voor jongeren voldoende voorzieningen zijn in de buurt. Duiding gemeente: Ondanks inzet op het verbeteren van voorzieningen voor jongeren in de buurt (bijv. het verbeteren van speelplekken) zien we in de cijfers geen direct resultaat terug van deze inspanningen. Duiding inwoners: Inwoners geven aan dat ontmoeting in de buurt cruciaal is voor jongeren, en voor volwassenen en ouderen. Er worden plekken gemist in de buurt om elkaar te ontmoeten. Inwoners willen meer kleinschalige ontmoetingsplekken, zoals buurtmaaltijden, sportactiviteiten en culturele avonden. 5

Vervolgactie gemeente: We werken aan een Richtinggevend kader maatschappelijke voorzieningen waarin we in beeld brengen welke voorzieningen we hebben, hoe zich dit verhoudt tot soortgelijke gemeenten en wat we nodig hebben richting de toekomst. Ook is er veel aandacht voor spelen, bewegen en ontmoeten vanuit de visie openbare ruimte ‘Beweging in de openbare ruimte’ waarvoor voor de komende acht jaar geld beschikbaar is gesteld om te investeren in integrale speel-, beweeg- en ontmoetingsplekken. We verwachten ook meer inzicht na de lancering van de Sociale Kaart in het vierde kwartaal dit jaar. Vervolgactie inwoners: Inwoners bieden een aantal suggesties aan de gemeente. Bijvoorbeeld het verbeteren van laagdrempelige ontmoetingsplekken zoals buurthuizen, ook voor jongeren en jongvolwassenen. Hiervoor kunnen leegstaande panden gebruikt worden. Ook kan de gemeente (speel)pleinen of sportveldjes maken waar deze missen. Inwoners zouden zelf buurtactiviteiten willen organiseren of mee willen denken over activiteiten in buurtcentra. 2.10. De door inwoners van Hilversum ervaren vervuiling (door zwerfafval of hondenpoep) is gestegen van 21% in 2016 naar 29% in 2024. (tussenstappen 2019: 26%, 2022: 28%) Duiding gemeente: Zwerfafval: Het is makkelijker geworden meldingen te doen hierover.. Dit hebben we ook meer onder de aandacht gebracht. Hondenpoep is in ieder geval niet afgenomen.

Hoewel er geen specifieke cijfers beschikbaar zijn over het hondenbezit in Hilversum sinds 2016, wijzen indirecte gegevens en trends op een toename in deze periode. Factoren zoals een groeiend aantal hondenuitlaatservices, verhoogde drukte in natuurgebieden en beleidsveranderingen zoals de afschaffing van de hondenbelasting ondersteunen dit. 2.11. Overlast door te hard rijden door auto’s is gestegen van 29% in 2016 naar 35% in 2024. (tussenstap 2022: 33%) Duiding gemeente: De stijging lijkt eerder een bevestiging van het feit dat er overlast wordt ervaren dan een plotselinge verslechtering. Bewoners ervaren verkeersveiligheid – en specifiek snelheidsovertredingen – vaak als prioriteit in hun directe leefomgeving. De monitor meet ‘ervaren overlast’, wat kan samenhangen met zowel feitelijke snelheidsovertredingen als met toegenomen gevoeligheid voor verkeersgedrag, bijvoorbeeld door drukker verkeer of veranderende woonomgeving. Duiding inwoners: Inwoners die de mogelijkheid hebben gehad hun antwoorden uit te leggen ervaren frustratie rondom hardrijden in woonstraten, vooral door fatbikes en scooters. Zij geven aan dat er een tekort aan handhaving is, waardoor bestaande 30 km-borden geen zin hebben.

Vervolgactie gemeente: Vanuit de organisatie wordt onder andere doormiddel van het Uitvoeringsprogramma Mobiliteit 2040 en de Aanpak Priowegen (verkeersveiligheid en doorstroming) al verschillende maatregelen ingezet die (ook) gericht zijn op het tegengaan van snelheidsovertredingen. Voorbeelden zijn: -

Inrichting en herinrichting van wegen volgens het principe ‘Duurzaam Veilig’; Snelheidsremmende maatregelen, zoals drempels of versmallingen; Bewonersinitiatieven zoals ‘Zet je snelheid op 30’ en de inzet van smileyborden; Monitoring via verkeersmetingen, bijvoorbeeld met telslangen of snelheidsdisplays. Daarnaast wordt de input uit de Hilversum Monitor meegenomen in de gebiedsgerichte aanpakken en bij de samenstelling van maatregelen.

6

Vervolgactie inwoners: Om dit probleem tegen te gaan geven zij een aantal suggesties aan de gemeente. De gemeente kan fysieke snelheidsremmende maatregelen treffen zoals drempels, trillingverf en verkeerszuilen. Daarnaast vragen ze naar meer handhaving en aandacht op specifieke probleemroutes. Oplossingen die inwoners zelf bieden zijn bijvoorbeeld meldingen maken van plekken waar hardrijden vaak voorkomt via een meldpunt of app. Ook kunnen inwoners meedenken over oplossingen in de eigen straat en mensen aanspreken op te hard rijden. 2.12. De brievenbus wordt In 2024 erg gemist in de buurt. In 2016 gaf nog 4% van de inwoners aan dat ze een brievenbus misten in de buurt, maar dat is gestegen naar 18% in 2024. (tussenstap 2020: 15%) Duiding gemeente: PostNL haalt stap voor stap brievenbussen weg omdat de hoeveelheid verstuurde post minder wordt. Inwoners die post verzenden merken dit. 2.13. Het aandeel inwoners dat vindt dat de eigen buurt is vooruit gegaan is gestegen van 8% in 2016 naar 23% in 2024. Tegelijkertijd is echter ook het aandeel mensen dat vindt dat de buurt achteruit is gegaan ook gestegen van 11% in 2016 naar 19% in 2024. Dit is zo ontstaan, omdat het deel van de mensen dat aangeeft dat het gelijk gebleven is is gedaald. De meningen hierover zijn dus erg verdeeld geraakt in de loop der tijd.

Duiding gemeente: Verschillende meningen over vooruitgang en achteruitgang kunnen te maken hebben met de complexiteit van de veranderingen die plaatsvinden in de buurt, waarbij verschillende groepen bewoners verschillende effecten ervaren afhankelijk van hun situatie en verwachtingen. Vervolgactie gemeente: Bij het opstellen van de wijkprofielen gaan we met de gemeenschap in gesprek over de achteruitgang/voortgang van hun buurt. We bespreken daarbij ook wat wij als gemeente én wat de bewoners zelf kunnen doen om de buurt te verbeteren. Het instrument biedt dus zowel inzicht als handvatten voor verbetering. ==================================================================================

3. Cultuur, evenementen en uitgaan 3.1. De belangrijkste reden die inwoners die in 2024 geen culturele instelling in Hilversum bezochten is dat het aanbod niet interessant genoeg is. In 2022 vond nog 15% van inwoners die geen culturele instellingen bezochten dat het aanbod niet interessant was, maar in 2024 ligt dit op 23%. Duiding gemeente: Er is geen duidelijke verklaring voor, wellicht dat in de programmering iets gewijzigd is waardoor het aanbod anders ervaren wordt. Het heeft na Corona lang geduurd voor de bezoekersaantallen weer terug op niveau waren dus daarmee de participatie weer op regulier niveau was. Dit kan van invloed zijn geweest op de beleving van het aanbod. Het ontbreken van een theater naar niveau van voor corona draagt mogelijk ook bij aan de toename van de ontevredenheid over het Hilversumse aanbod. Vervolgactie gemeente: Met het cultuurbeleid Momentum werken we aan het verstevigen van de culturele infrastructuur met een diverse culturele programmering, een hogere cultuurparticipatie onder Hilversummers en een sterkere culturele sector. 3.2. Men mist vooral theater in het aanbod. In 2022 miste nog 14% van de inwoners theater, maar dat ligt nu op 18% (2024) 7

Duiding gemeente: Dat klopt, er is wel behoefte aan een theater in Hilversum. Dat die wens onder inwoners leeft is bekend. Verder is het festival/evenementen aanbod in Hilversum beperkt terwijl de landelijke trend is dat mensen meer en meer behoefte hebben hieraan. Daarvoor kan men nu alleen buiten de gemeentegrenzen terecht. Duiding inwoners: Inwoners die de mogelijkheid hebben gehad hun antwoorden uit te leggen waarderen het bestaande culturele aanbod, maar missen ook nog dingen. Inwoners missen een volwaardig theateraanbod en vinden dat er te weinig aanbod is voor kinderen en jongeren. Vervolgactie gemeente: Er is geen actie geformuleerd Vervolgactie inwoners: Om het culturele aanbod te verbeteren geven inwoners een aantal suggesties aan de gemeente. Zoals het heropenen van Theater Gooiland of het maken van een nieuw podium voor toneel, cabaret en kindertentoonstellingen. Daarnaast kan de gemeente het aanbod voor kinderen en jongeren verbeteren, laagdrempelige festivals of muziekoptredens organiseren op het plein of in de wijk en het bestaande aanbod actiever promoten. Ook bieden inwoners zelf oplossingen. Zij willen zelf culturele buurtactiviteiten organiseren, zoals muziekavonden, kunst in de etalage, cultuurroutes of gezamenlijke filmavonden. ==================================================================================

4. Sport en recreatie 4.1 Inwoners van Hilversum bewegen steeds meer. In 2024 gaf maar liefst 78% aan meerdere keren per week te bewegen of te sporten, Dit lag in 2022 nog op 71%. Het percentage inwoners dat (bijna) nooit beweegt of sport is ook licht afgenomen van 9% in 2022 naar 7% in 2024. Duiding gemeente: In 2022 kwamen we net uit het coronatijdperk. Er was toen een klein herstel ingezet met betrekking tot sporten en bewegen. De inwoners vinden gezondheid en leefstijl steeds belangrijker en gaan daarom meer bewegen en sporten. Sporten in de buitenruimte wordt ook steeds vaker benut. Duiding inwoners: Inwoners geven aan dat sporten en bewegen belangrijk is. De meningen zijn verdeeld over de rol van de gemeente in het stimuleren hiervan. Sommigen geven aan dat sporten de eigen verantwoordelijkheid is van inwoners. Anderen geven aan dat de gemeente kinderen en inwoners met een laag inkomen moet ondersteunen. Ook ervaren inwoners verschillen tussen de wijken in de mogelijkheden om te sporten in de openbare ruimte. Vervolgactie gemeente: Vanuit de reguliere stimuleringsactiviteiten blijven we het bewegen en sporten stimuleren. Vervolgactie inwoners: Inwoners geven een aantal suggesties aan de gemeente om sporten en bewegen te ondersteunen.

Zoals beweegtoestellen plaatsen in de openbare ruimte, laagdrempelige evenementen zoals wijktoernooien of buurtwandelingen organiseren en meer veilige speelplekken voor jongeren in woonwijken maken. Inwoners willen zelf meedoen aan bestaande initiatieven, zelf initiatieven organiseren, gebruikmaken van voorzieningen en laagdrempelig bewegen stimuleren ==================================================================================

5. Duurzaamheid, natuur en milieu 5.1. Het percentage inwoners dat elektrisch kookt is gestegen van 23% in 2019 naar 44% in 2024. 8

Duiding gemeente: Sinds 2021 is 85% van alle verkochte kookplaten elektrisch. Deze harde stijging past binnen een landelijk beeld. Bij aanschaf van een nieuw kooktoestel kiezen mensen eerder voor elektrisch om gas te besparen, of omdat ze het veiliger of mooi vinden. 5.2. De bereidheid tot aardgasvrij maken van de woning neemt af. In 2022 gaf nog 55% aan daartoe bereid te zijn (met of zonder de aanwezigheid van de financiële middelen) maar dit is gedaald naar 37% bereidheid in 2024. Duiding gemeente: In 2022 was er een energiecrisis, waardoor de bereidheid initieel groter was. Nu lijkt de gasprijs nog redelijk stabiel, waardoor de bereidheid afneemt en mensen meer gaan twijfelen. Ook in de context van mogelijke recessies is het voor mensen een lastigere keuze om hier hun spaargeld bijvoorbeeld voor in te zetten. Wellicht realiseren mensen zich nu ook meer dat de stap naar aardgasvrij een grote en kostbare stap kan zijn. Duiding inwoners: Inwoners die de mogelijkheid hebben gehad hun antwoorden uit te leggen geven aan dat zij willen verduurzamen, maar het aanbod en de informatie onoverzichtelijk is. Inwoners vragen zich af wat de rol van de gemeente is, wat mogelijk is aan subsidies en welke informatie onafhankelijk en te vertrouwen is.

Vervolgactie gemeente: Qua beleid blijven we in ieder geval het besparen op aardgas door isoleren stimuleren met publiekscampagnes, een ontzorgingsprogramma en subsidies. Vervolgactie inwoners: Om meer duidelijkheid te krijgen over mogelijkheden van verduurzaming van de woning geven inwoners een aantal suggesties aan de gemeente. Zo vragen inwoners om neutrale en toegankelijke voorlichting, hulp bij het maken van keuzes en betere communicatie over de mogelijkheden. Daarnaast kan de gemeente inwoners stimuleren via subsidies gericht op inwoners die willen verduurzamen maar financiële steun nodig hebben. Inwoners zouden zich zelf willen aanmelden voor collectieve inkoopacties of buurtinitiatieven, zouden met hulp van de gemeente informatiebijeenkomsten willen organiseren en zouden de buren willen stimuleren om elkaar te helpen. 5.3. Tamelijk veel inwoners hebben seizoensgebonden of een enkele keer per jaar last van vuurkorven/BBQ/Buitenhaard/houtkachel/open haard. Gemiddeld zo’n 15%-35% van de inwoners. Duiding gemeente: Inwoners ervaren het meest overlast van seizoensgebonden stook (zomers de vuurkorven, bbq’s (34%) en ‘s winters de houtkachel of open haard 23%)). Verklaring hiervoor is dat wanneer het koud is mensen meer gaan stoken en bij kou blijft de rook langer hangen (rook stijgt niet op maar slaat neer door het koude weer).

In de zomer wordt meer overlast ervaren door bbq’s en vuurkorven, die worden bij mooi weer gebruikt en dan zijn mensen ook buiten. 5.4. Een opvallend positief resultaat is dat in 2024 bijna 10% van de inwoners voor kapotte elektrische apparaten een keer naar het repair café is gegaan om het te laten repareren (eerste keer uitgevraagd) Duiding gemeente: De meest gerepareerde kapotte spullen zijn fietsen; 70,2 % van de mensen laat deze soms tot altijd repareren. Dit wordt gevolgd door kleding (55,7%) schoenen (43,7%), elektrische apparaten (38,6 %) en meubels (21,7%). Wie voert deze reparaties uit? Dat is steeds een combinatie van ondernemers, Hilversummers zelf en hun vrienden/kennissen. Daarbij voeren ondernemers voeren de meeste reparaties uit voor schoenen (89,6%) en fietsen. Hilversummers voeren zelf de meeste reparaties uit van kapotte meubels (74,6%), gevolgd door elektrische apparaten en kleding. De repaircafé’s doen vooral dienst voor elektrische apparaten. 9

5.5. Een ander positief resultaat is dat ruim 50% van de inwoners in het jaar 2024 contact hebben gezocht met een kringloopwinkel voor dingen die ze niet meer wilden hebben i.p.v. het direct weg te gooien. Duiding gemeente: Een ander positief resultaat is dat van de mensen die hun spullen niet laten repareren en dus wegdoen, 50,5% dit naar de kringloop brengt. En dat als het niet naar de kringloop werd gebracht in ieder geval 74,3% het wel naar het afvalscheidingsstation brengt (of laat ophalen). Een klein deel gooit het maar bij het restafval. Dit laat zien dat Hilversummers de goede intentie tonen als het aankomt op circulair gedrag. ==================================================================================

6. Zorg en welzijn 6.1. De zorgvraag is sinds 2016 toegenomen. In 2016 gaf nog 16% van de inwoners behoefte te hebben aan zorg of hulp in het huishouden. Deze zorgvraag ligt anno 2024 op 24% (tussenstap 2023: 23%) Duiding gemeente: Vergrijzing zou een mogelijke verklaring kunnen zijn bij deze bevinding. Hierdoor zijn er meer ouderen die meer behoefte hebben aan zorg. De toegenomen behoefte aan zorg zien we niet direct terug in de relatieve Wmo cijfers Vervolgactie gemeente: Met de inzet van de buurtteams en andere vormen van ondersteuning binnen de sociale basis verwachten we de komende tijd meer inwoners te kunnen helpen.

==================================================================================

7. Inflatie en energiecrisis 7.1. Het percentage inwoners dat onbekend is met de minimaregelingen van de gemeente is gestegen van 28% in 2023 naar 34% in 2024. Duiding gemeente: We zien de trend dat het aantal huishoudens met een inkomen onder de 130% daalt. Dit kan ook verklaren waarom de algehele bekendheid niet is toegenomen. Het bereik van de voorzieningen onder minima ligt een stuk hoger (83% in 2023) dat betekent dat onder de doelgroep de minimaregelingen beter bekend zijn. Duiding inwoners: Inwoners weten vaak niet van het bestaan van gemeentelijke minimaregelingen of hoe zij dit kunnen aanvragen. Inwoners geven aan zelf geen ervaring te hebben met minimaregelingen, maar uiten wel steun voor betere communicatie. Vooral jongeren en inwoners die minder digitaal vaardig zijn worden gemist in de communicatie. Er is behoefte aan duidelijke toegankelijke informatie en persoonlijke hulp bij aanvragen. Vervolgactie gemeente: De nieuwe minimacommunicatielijn is onlangs uitgekomen. We verwachten hiermee de minima doelgroep nog beter te kunnen bereiken. Vervolgactie inwoners: Inwoners geven een aantal suggesties aan de gemeente om de voorlichting te verbeteren. Inwoners pleiten voor duidelijke communicatie via folders, kranten en sociale media. Ook missen zij nog hulp via wijkcoaches of spreekuren en informatie op fysieke plekken zoals bibliotheken en wijkcentra.

10

==================================================================================

8. Mantelzorg en vrijwilligerswerk 8.1. Het aandeel mantelzorgers dat vanuit de gemeente of andere instantie ondersteuning kreeg is gedaald van 10% in 2021 naar 6% in 2023. Duiding gemeente: Veruit de grootste groep is de groep die aangeeft geen behoefte te hebben aan ondersteuning. Deze groep is in 2024 3% groter dan in 2023. We zien inderdaad dat er een groep is dat aangeeft goed te worden ondersteund maar dat er ook een groep is dat behoefte heeft aan ondersteuning maar die nog geen passende ondersteuning hebben. Duiding inwoners: Inwoners die de mogelijkheid hebben gehad hun antwoorden uit te leggen geven aan dat mantelzorgers beter ondersteund moeten worden. Zij geven aan dat informatie over mogelijke ondersteuning lastig te vinden en onduidelijk is. Vervolgactie gemeente: Met de uitvoeringsagenda mantelzorg zetten we in op passende ondersteuning waarbij we verwachten dat het percentage mantelzorgers dat ondersteuning krijgt toeneemt. Vervolgactie inwoners: Om de ondersteuning voor mantelzorgers beter te organiseren geven inwoners een aantal suggesties aan de gemeente. Zo is er behoefte aan een vast aanspreekpunt voor vragen over mantelzorg, ook fysiek bereikbaar, meer informatie via huis-aan-huisbladen, flyers of digitale middelen en informatie in verschillende talen. Inwoners bieden zelf een aantal oplossing om mantelzorgers te ondersteunen.

Zij zouden ervaringen willen delen in de buurt of via WhatsApp-groepen, bijeenkomsten willen organiseren of bijwonen over mantelzorg en anderen willen stimuleren om hulp te vragen of te geven waar nodig. ==================================================================================

9. Diversiteit, sociale acceptatie, sociale contacten 9.1. Het aandeel inwoners dat zich in het afgelopen jaar gediscrimineerd voelde is gestegen van 7% in 2016 naar 13% in 2024. (tussenstap 2020: 11%) Vooral op grond van herkomst en huidskleur. Steeds minder mensen doen hierom aangifte. 75% doet hiervan geen aangifte (2024) In 2023 bedroeg dat nog 67% die aangifte deed vanwege discriminatie. Duiding gemeente: Er is sprake van een maatschappelijke trend van toenemende polarisatie, wat deze cijfers kan beïnvloeden. Duiding inwoners: Inwoners geven aan niet goed te weten waar zij discriminatie kunnen melden. Inwoners weten niet zeker of het de taak van de gemeente of van de politie is om de drempel om discriminatie te melden te verlagen. Vervolgactie gemeente: We verwachten verbetering te zien in deze cijfers met de oplevering en uitvoering van de agenda Inclusie en Antidiscriminatie. Vervolgactie inwoners: Inwoners geven een aantal suggesties aan de gemeente om deze drempel te verlagen. Zij stellen voor om het meldpunt duidelijk te vermelden op de gemeentelijke website, flyers in meerdere talen te maken, campagnes rondom speciale dagen te organiseren en meer direct te communiceren. Inwoners willen zelf actief verwijzen naar het meldpunt bij vermoedens van discriminatie, discriminatie bespreken in eigen kringen en deelnemen aan bewustwordingsactiviteiten. 11

9.2. Het percentage eenzame mensen (in min of meerdere mate) is in 2024 tov 2023 plots gestegen van 23% naar 29%. Duiding gemeente: Cijfers kunnen jaarlijks schommelen. Over de langere termijn zien we bij het percentage eenzame mensen een dalende trend. Deze dalende trend zien we ook bij het percentage zeer ernstige eenzaamheid. Vervolgactie gemeente: Met de uitvoeringsagenda eenzaamheid zetten we in op het verlagen en voorkomen van (ernstige) eenzaamheid. Hiermee verwachten we dat de dalende trend zich verder voortzet. 9.3. Vooral het contact van mensen met buren of mensen in de buurt is afgenomen. In 2016 gaf nog 32% van de inwoners aan nooit of 1 keer per week contact met buurtgenoten, maar in 2024 ligt dit op 41%. (tussenstappen 2019: 35%, 2022: 38%) Duiding gemeente: Hierbij speelt de landelijke maatschappelijke trend van individualisering. Vervolgactie gemeente: Met de wijkplannen en diverse beleidsplannen binnen het sociaal domein zetten we in op het verhogen van de sociale cohesie en het vormen van zorgzame gemeenschappen. ==================================================================================

10. Verkiezingen 10.1. Bijna 45% van de Hilversummers is in 2024 weinig tot heel weinig geïnteresseerd in de lokale politiek. Slechts 15% is (zeer) geïnteresseerd. Er is geen vergelijk met voorgaande jaren. Duiding gemeente: In 2024 is deze vraag voor het eerst aan inwoners voorgelegd. Deze vraag geeft ons daarmee een eerste indruk van de mate waarin inwoners aangeven dat zij interesse hebben in lokale politiek. Bij de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2022 was de opkomst van kiesgerechtigden 50,8 procent. Dit sluit aan bij de uitkomst van deze vraag en past ook bij het landelijk beeld. Tegelijkertijd weten we uit ervaring dat inwoners wel degelijk interesse hebben in de lokale politiek, wanneer besluiten hen raken. Bijvoorbeeld omdat dit over hun wijk of buurt gaat. De perceptie van lokale politiek overstijgt verschillende bestuurslagen en is afhankelijk van diverse interne en externe invloeden. Om de werkelijke politieke interesse te weten, is daarom meer informatie nodig. Duiding inwoners: Inwoners geven aan dat er weinig zicht is op lokale politici buiten verkiezingstijd. Er is een duidelijke wens om meer persoonlijk contact te hebben met lokale politici, raadsleden en wethouders. Inwoners geven aan dat zij niet weten wie dit zijn of wat zij doen.

Vervolgactie gemeente: Naar aanleiding van de tegenvallende opkomst bij de Gemeenteraadsverkiezingen 2022 heeft de gemeenteraad de werkgroep: ‘Opkomstbevordering’ aangesteld. Zij hebben in 2024 het adviesrapport ‘Verbetering op komst?!’ opgeleverd met aanbevelingen voor zowel raad als college. Met de voorjaarsnota 2024 heeft de gemeenteraad middels Motie M24-091 besloten om, op basis van het adviesrapport ‘Verbetering op komst?!’, diverse acties in gang te zetten. Deze acties worden vanaf 2025 geëffectueerd, o.a. de organisatie van de week van de lokale politiek in de week van 15 september 2025. Met het vaststellen van de motie M24-091 is tevens besloten om na de volgende gemeenteraadsverkiezingen te evalueren of de aanbevelingen hebben bijgedragen aan de opkomst en op basis daarvan te besluiten over het vervolg van de ingang te zetten acties. 12

Voor het schooljaar 2025-2026 is het burgerschapseducatie programma uitgebreid met aanbod voor het Voortgezet Onderwijs en het MBO. Tevens wordt het aanbod voor lagere scholen verruimt met extra uitvoeringen. Verder heeft de raad op 11 december 2024 de startnotitie participatie vastgesteld. Participatie draagt bij aan het bevorderen van betrokkenheid van onze inwoners aan besluitvorming in onze gemeente. De planning is om het participatiebeleid en de participatieverordening in februari 2026 voor te leggen aan de gemeenteraad. Verder kan het, afhankelijk van de wijze waarop de geplande evaluatie na de gemeenteraadsverkiezingen wordt ingericht, wenselijk zijn om naar de toekomst toe meer gerichte informatie op te halen bij dit thema in de Hilversum Monitor om zo meer gerichte vervolgacties te kunnen duiden. Vervolgactie inwoners: Inwoners geven een aantal suggesties aan de gemeente om zichtbaarheid en interesse in de lokale politiek te verbeteren. Ze geven aan dat politici zichtbaar moeten zijn in de wijken, ook buiten verkiezingstijden. Dit kan bijvoorbeeld door wijkbezoeken te organiseren of vaste ontmoetingsmomenten te organiseren op markten en in buurthuizen. Ook vinden inwoners het belangrijk dat er terugkoppeling volgt van de gesprekken die worden gevoerd. Daarnaast kunnen politici spreken op scholen om interesse te kweken onder jongeren.

Ook bieden inwoners zelf oplossingen. Inwoners willen zelf deelnemen aan buurtgesprekken, vragen stellen aan raadsleden en de eigen kinderen enthousiast maken over lokale politiek. ==================================================================================

11. Relatie inwoner - gemeente 11.1. Het vertrouwen in de manier waarop de gemeente wordt bestuurd is afgenomen sinds 2016. In 2016 had nog 32% veel/heel veel vertrouwen, maar dit is gedaald naar 23% in 2024. Met andere woorden er is sprake van een daling van het vertrouwen in de lokale politiek. (tussenstappen 2018: 29%, 2022: 27%) 11.2. Sinds 2016 t/m 2024 vinden steeds minder mensen dat de gemeente… - Doet wat ze zegt. In 2016 gaf nog 21% dat aan, maar dit is in 2024 gedaald naar 15%. (tussenstappen 2019: 19%, 2022: 16%) - Luistert naar de meningen van haar inwoners. In 2016 gaf nog 26% van de inwoners dit aan, maar dit is gedaald naar 19% in 2024. (tussenstappen 2020: 25%, 2022: 22% - De inwoners laat meedenken bij plannen, activiteiten en voorzieningen. In 2016 gaf nog 34% aan hiermee eens te zijn maar dit is gedaald naar 28% in 2024. (tussenstap 2019: 30%) - Tijdig de buurtbewoners informeert bij plannen in de buurt. In 2016 gaf 53% aan dat dit gebeurd, maar dit is in 2024 gedaald naar 43%. (tussenstappen 2019: 46%, 2022: 41% - Dat de gemeente samen met de buurt aan plannen en activiteiten werkt. In 2022 lag dat op 25%, maar dit is in 2024 licht gedaald naar 23%. - Dat de gemeente de buurt de ruimte geeft om ideeën en plannen uit te voeren. Dit lag in 2022 op 20%, maar dit is in 2024 licht gedaald naar 18%.

Duiding gemeente: Het vertrouwen van inwoners in de gemeente wordt minder. Meer dan 40 procent van de mensen in Nederland vindt dat de overheid niet goed luistert naar inwoners. En bijna 60 procent vindt dat politici niet goed opkomen voor mensen zoals zij. Hierdoor is het vertrouwen in de politiek laag. Veel mensen vinden dat politici beter moeten luisteren. Dat geldt ook voor lokale politici, zoals de gemeenteraad. Inwoners willen volgens het onderzoek dat politici goed contact hebben met de mensen. Ze vinden dat politici moeten weten wat kiezers belangrijk vinden (71 procent). Ook moeten politici volgens de meeste mensen beslissingen nemen die goed zijn voor 13

iedereen, en daarbij hun gezond verstand gebruiken (74 procent). Verder vindt drie van de vier mensen dat politici goede informatie en ideeën moeten delen in het publieke debat. Inwoners voelen zich vaker gehoord als politici bij het nemen van besluiten goed naar het publieke debat hebben geluisterd en verschillende meningen hebben meegenomen. Wel is het belangrijk dat politici laten zien dat ze geluisterd hebben en uitleggen hoe ze de informatie hebben gebruikt bij hun besluit. (Bron: SCP 2024) Duiding inwoners: Inwoners zijn verdeeld in hun mening over het vertrouwen in de politiek. Sommige inwoners geven aan vertrouwen te hebben, zeker wanneer de gemeente goed communiceert of inspraak organiseert. Anderen ervaren afgenomen vertrouwen, vooral door gebrek aan zichtbaarheid, het gevoel dat inspraak geen effect heeft en onvrede over beleid. Inwoners geven aan graag mee te willen denken, maar alleen als er iets met de input wordt gedaan. Wanneer er geen duidelijke terugkoppeling is van inspraakavonden of enquêtes kan dit tot wantrouwen leiden. Ook is er begrip voor het feit dat niet elke mening mee kan worden genomen. Vervolgactie gemeente: De wereld verandert en de huidige regels voor inspraak passen niet meer goed. De behoefte om duidelijke participatieafspraken te maken is groot.

Daarom gaat de gemeente Hilversum samen met de inwoners en ondernemers/organisaties een participatieplan maken. Samen, want het Hilversumse participatiebeleid moet voor iedereen werken: voor de inwoners en organisaties die eigen initiatieven willen realiseren, voor de overheid die een zorgvuldig proces met de inwoners en organisaties wil voeren, en ook voor situaties waarin de overheid niet direct betrokken is. Het nieuwe participatiebeleid draagt zo en steentje bij aan het verbeteren van het vertrouwen tussen inwoners en bestuur. Vervolgactie inwoners: Inwoners geven een aantal suggesties aan de gemeente om dit vertrouwen te verbeteren. Zo kan de gemeente duidelijk terugkoppelen wat er met inspraak wordt gedaan, regelmatig en wijkgericht communiceren via begrijpelijke kanalen en zichtbaarheid in de wijken verbeteren. Inwoners willen zelf meedoen aan inspraakmomenten, zich organiseren of aansluiten bij bewonersgroepen en politici uitnodigen of aanspreken bij vragen of zorgen. Inwoners geven de gemeente een aantal suggesties om inspraak te verbeteren. Zij vragen naar duidelijkheid vooraf over wat er met de inspraak wordt gedaan. Is het besluit al genomen of nog open voor discussie? Ook vragen inwoners naar terugkoppeling van wat er met de inspraak is gedaan en waarom sommige voorstellen niet zijn overgenomen.

Daarnaast willen ze op tijd betrokken worden en een duidelijke informatievoorziening. Inwoners zouden zelf willen aangeven waar zij inspraak over willen en actief gebruik willen maken van participatiemomenten. Ook zouden inwoners kritisch willen navragen hoe participatie georganiseerd is en wat de invloed is. ==================================================================================

12. Gemeentelijke dienstverlening 12.1. Sinds 2022 laat de waardering van de gemeentelijke dienstverlening een licht positieve stijging zien op vrijwel alle aspecten zoals: - Ik vond het gemakkelijk mijn vraag te stellen of mijn aanvraag te regelen. In 2022 was 12% van de inwoners het hiermee oneens, maar in 2024 ligt dit op 9% die het hiermee oneens is. - De informatie die ik kreeg of zelf vond klopte en was volledig. In 2022 was 13% het hiermee oneens, in 2024: 11%. - De duur van de afhandeling was redelijk. In 2022 was 14% het hiermee oneens, maar in 2024: 12%. 14

-

-

-

Tussentijds goed op de hoogte gehouden worden van de afhandeling van de vraag/aanvraag. In 2022 was nog 15% het hiermee oneens, maar is licht gedaald naar 13% in 2024. Ik heb een passend antwoord gekregen op mijn vraag. In 2022 was 12% het hiermee oneens, in 2024: 11%. Het was gemakkelijk om iemand van de gemeente aan de lijn te krijgen (tel 14035) In 2022 gaf nog 12% van de inwoners het hiermee oneens te zijn, maar dit lag in 2024 op 8%. De gemeente hielp mij op een prettige manier. In 2022 was 9% het oneens met deze stelling, maar in 2024 nog 7%.

Duiding gemeente: We besteden meer aandacht aan onze dienstverlening en de toegankelijkheid ervan, de website hilversum.nl en de kwaliteit van brieven zijn verbeterd. Zaken als op de hoogte houden van inwoners en de wijze waarop we de inwoners te woord staan zijn verbeterd. Duiding inwoners: Inwoners geven aan dat de basis van de gemeentelijke dienstverlening prima is. Inwoners zijn tevreden over burgerzaken, maar digitale systemen en meldprocedures vinden zij vaak onduidelijk of onnodig ingewikkeld. Vervolgactie gemeente: Het verbeteren van onze gemeentelijke dienstverlening heeft doorlopend aandacht en de diversie activiteiten zijn gebundeld in de concernopgave dienstverlening. Prioriteit ligt in 2025 en 2026 op realisatie van bestaande initiatieven om dienstverlening te verbeteren en op de fusie met Wijdemeren waar ook veel activiteiten zijn om de dienstverlening naar de inwoners te continueren en te harmoniseren. Vervolgactie inwoners: Inwoners geven een aantal suggesties aan de gemeente om de dienstverlening te verbeteren. Er is behoefte voor betere telefonische bereikbaarheid en sneller inhoudelijk antwoord geven op digitale vragen. Ook willen inwoners graag snellere terugkoppeling op meldingen, een beter werkende website en mogelijkheid tot eenvoudig contact.

Zelf stellen inwoners voor om meldingen actief te doen, hulp te vragen of aan te bieden bij digitale vaardigheden en veel voorkomende problemen te bundelen met buren. ==================================================================================

13. Sociaal Plein 13.1. Het gebruik van de diensten van het Sociaal Plein is in 2024 (15%) afgenomen t.o.v. 2018 (27%). Duiding gemeente: Met de inzet vanuit de sociale basis wordt er ook ondersteuning geboden buiten het sociaal plein om. Dit zie je ook terug in de cijfers. Daarnaast zou een andere verklaring kunnen zijn dat de zelfredzaamheid van inwoners is toegenomen. 13.2. Vooral het gebruik van het Sociaal Plein voor diensten van werk en inkomen is afgenomen van 33% in 2022 naar 23% in 2024. Duiding gemeente: We zien dat het aantal inwoners met een bijstandsuitkering is gedaald. Mogelijk komt dit doordat er meer mogelijkheden zijn op de arbeidsmarkt en daarnaast is er o.a. vanuit het actieplan ombuigen ingezet op re-integratie. 13.3. Op vrijwel alle aspecten van dienstverlening laat het Sociaal Plein een teruggang zien vanaf 2018 t/m 2024 zoals: 15

-

-

Dat medewerkers veel afweten van de regelingen. Dat lag in 2018 nog op 60% van de klanten van het Sociaal Plein, maar in 2024 gedaald naar: 54%. (tussenstap 2020: 57%) Dat medewerkers van het Sociaal Plein klantvriendelijk zijn. In 2018: was 74% het hiermee eens, maar dit in 2024 gedaald naar: 66%. (tussenstap 2020: 69%) Dat medewerkers van Sociaal Plein met mij meedachten over een oplossing van mijn probleem. In 2018 was nog 60% van de klanten van het Sociaal Plein het hiermee eens, maar dit is in 2024 gedaald naar 50%. (tussenstap 2021: 56%) Dat het Sociaal Plein telefonisch goed bereikbaar is. Dit vond in 2018 nog 54% van de klanten in 2024, maar dit is licht gedaald naar: 51%. Wel is er een verbetering zichtbaar van de telefonische bereikbaarheid sinds 2022.

Duiding gemeente: De afgelopen jaren zien we dat het een uitdaging is om kundig personeel te vinden en te behouden. Een hoog personeelsverloop kan nadelige effecten hebben op de dienstverlening. Vervolgactie gemeente: We investeren de komende periode fors in onze dienstverlening om deze cijfers te verbeteren. Deze ambities zijn terug te lezen in het raadsvoorstel Overheveling budget dienstverlening Sociaal Domein.

==================================================================================

14. Communicatie 14.1. Communicatie van de gemeente wordt op sommige aspecten minder gewaardeerd in 2024 dan in 2016 zoals… - De gemeente geeft duidelijke informatie. In 2016 vond 57% van de inwoners dat dit zo was, maar dit is in 2024 gedaald naar: 51%. (tussenstappen 2019: 53%) - De gemeentelijke informatie via de lokale kranten (raadhuis aan huis) is goed. In 2016 zegt nog 71% van de inwoners de gemeentelijke informatie goed te vinden in de lokale krant, maar in 2024 is dit gedaald naar 52%. Bij deze genoemde percentages zijn de inwoners die n.v.t. / weet niet hebben geantwoord eruit gefilterd. Dit percentage is namelijk duidelijk toegenomen in de loop van de tijd. Duiding inwoners: Inwoners die de mogelijkheid hadden hun antwoorden uit te leggen vinden dat de gemeente al redelijk goed communiceert, vooral via het huis-aan-huisblad en brieven over werkzaamheden in de buurt. Tegelijkertijd zijn er inwoners die informatie missen of de communicatie niet toegankelijk vinden. Bijvoorbeeld doordat digitale middelen niet voor iedereen werken. Vervolgactie inwoners: Inwoners geven een aantal suggesties aan de gemeente om de communicatie te verbeteren. Zo hebben zij behoefte aan een vaste plek op de website waar lopende projecten worden bijgehouden, begrijpelijke updates, een digitale nieuwsbrief en een vertaald aanbod voor inwoners die de Nederlandse taal minder beheersen.

Zelf willen inwoners zich inschrijven voor nieuwsbrieven, tips geven over verbeteringen in communicatie en betrokkenheid tonen bij informatieavonden. ==================================================================================

16

15. Veiligheid 15.1. Het veiligheidsgevoel ‘s avonds op straat in het centrum is sinds 2016 verbeterd. In 2016 vond nog 48% van de bezoekers het daar veilig. In 2024 vindt 62% het daar veilig. Steeds meer inwoners gaan ook ’s avonds naar het centrum. (tussenstappen 2019: 54%, 2022: 60%) Duiding gemeente: Deze toename is mede het resultaat van een stevige inzet op veiligheid in het uitgaansgebied. Hilversum werkt hierbij nauw samen met politie, boa’s, horeca en beveiliging. Tijdens uitgaansavonden is er zichtbaar toezicht aanwezig, waaronder live cameratoezicht, gecertificeerde portiers, en toezicht vanuit de gemeente. Vervolgactie gemeente: Via het vernieuwde Convenant Veilig Uitgaan wordt het onderwerp straatintimidatie structureel besproken en aangepakt. Ook is per 1 juni 2025 een korte verblijfsontzegging van 24 uur mogelijk bij grensoverschrijdend gedrag, zoals seksuele intimidatie. Daarnaast start Hilversum deze zomer met de landelijke campagne Ben je OK?, die inzet op sociale veiligheid en bewustwording bij omstanders. De gemeente blijft gericht samenwerken met partners om het veiligheidsgevoel verder te versterken en ongewenst gedrag vroegtijdig te signaleren en aan te pakken. 15.2. Het Veiligheidsgevoel in andere wijken van Hilversum is licht gedaald. In 2016 voelde nog 5% zich onveilig in andere wijken (dan de eigen) en dat is gestegen naar 8% in 2024.