42. Collegebrief inzake Naleefonderzoek en Antenneonderzoek

VI BIJLAGEN

42

41

I SAMENVATTING

100% 80% 60%

68%

40% 34%

20%

23%

2%

LAATSTE 4 WEKEN

ELKE DAG

0% LAATSTE 12 MAANDEN

OOIT

Frequentie en hoeveelheid

De huidige blowers gebruikten gemiddeld 8 dagen cannabis in de laatste 4 weken. Dit gemiddelde wordt wat omhoog getrokken door een aantal meer frequente blowers. De doorsnee frequentie (mediaan) ligt op 4 dagen. Bijna de helft blowt alleen op vrije dagen (45%) en neemt dan gemiddeld 3 joints; iets meer dan de

II DE ANTENNE MONITOR

Figuur IV.13: Cannabis

helft doet dat (ook) doordeweeks (55%) en neemt dan gemiddeld 2 joints. 100%

14%

39%

III PANEL RISICOJONGEREN

80%

7%

MIN. 5 JOINTS

2-4 JOINTS 45%

60%

MAX. 1 JOINT

40% 55% 20%

40%

0% DOORDEWEEKSE DAG (N = 31)

VRIJE DAG (N = 56)

R i s k a n t g e b r u i k 44

In tegenstelling tot alcohol, bestaan er voor cannabis nog steeds geen (inter)nationale standaardmaten voor frequentie of hoeveelheid van zwaar of overmatig blowen.45 In Antenne wordt daarom sinds 1995 riskant

IV SURVEY UITGAANDERS

Figuur IV.14: Hoeveelheid (huidige blowers op betreffende dagen)

blowen gedefinieerd als: dagelijks blowen (ongeacht hoeveelheid) of een paar keer per week meer dan één joint blowen. Van de huidige blowers voldoet 26% aan deze definitie. Daarnaast zou 14% willen stoppen of minderen. Vergelijking met de algemene bevolking V MARKT

Zoals gezegd ontbreekt een standaardmaat voor riskant cannabisgebruik, waardoor geen vergelijking met andere cijfers mogelijk is. Het percentage huidige blowers in deze survey ligt wel boven dat onder 18- t/m 34jarigen in de regio (10%).46

Zie VI A Bijlage survey uitgaanders (pag. 86) voor meer informatie over definities en berekening van indicaties van riskant gebruik.

45

Er zijn weliswaar meerdere diagnostische instrumenten en screeners voor problematisch cannabisgebruik, maar daarin worden geen grenswaarden voor frequentie of hoeveelheid gehanteerd.

46

Tabellenboek Gezondheidsmonitor 2024, GGD Gooi en Vechtstreek. 42

VI BIJLAGEN

44

I SAMENVATTING

2.4

Xtc-pillen, cocaïne en amfetamine

Xtc-pillen, cocaïne (dat wil zeggen de snuifbare variant, geen crack of basecoke) en amfetamine (speed) zijn klassieke stimulantia. Bijna de helft van de onderzochte uitgaanders heeft ervaring met xtc-pillen (46%), ruim een derde (ook) met cocaïne (36%) en ruim een vijfde met amfetamine (22%). Gebruikspercentages voor de laatste 12 maanden

4 weken scoort cocaïne (16%) echter hoger dan xtc-pillen (11%). 100% OOIT

80% 60% 40% 20%

LAATSTE 12 MAANDEN

46% 36%

28%

LAATSTE 4 WEKEN

26%

16%

11%

22% 9%

3%

COCAÏNE

III PANEL RISICOJONGEREN

0% XTC-PILLEN

II DE ANTENNE MONITOR

laten dezelfde volgorde zien: ecstasy (28%), cocaïne (26%) en amfetamine (9%). Bij huidig gebruik in de laatste

AMFETAMINE

Figuur IV.15: Xtc-pillen, cocaïne en amfetamine

In doorsnee namen recente gebruikers de laatste 12 maanden op 2 dagen xtc-pillen, op 4 dagen cocaïne en op 2 dagen amfetamine. De gemiddelde gebruiksfrequenties (respectievelijk 9, 12 en 6 dagen per jaar) worden wat omhoog getrokken door groepjes die vaker gebruiken.

Ongeveer één op die tien recente xtc-gebruikers (9%) slikt vaker dan 8 dagen per jaar; gemiddeld gesproken vaker dan het geadviseerde maximum van eens in de zes tot acht weken. Bij amfetamine gebruikt ongeveer één op de vijf recente gebruikers (20%) vaker dan 8 dagen per jaar. Cocaïne kent van de drie middelen de meeste frequente gebruikers: één op de drie (32%) recente gebruikers snuift vaker dan 8 dagen per jaar.

IV SURVEY UITGAANDERS

R i s k a n t g e b r u i k 47

Omgerekend naar de totale groep is 3% van de uitgaanders een frequente xtc-gebruiker, 2% een frequente amfetaminegebruiker en 8% een frequente cocaïnegebruiker. In een open vraag geeft 3% van de xtcgebruikers aan te willen minderen of stoppen met xtc. Voor cocaïne en amfetamine is dat 8%.

Mdma-poeder, 3- M M C /4- M M C en 4- F A

V MARKT

2.5

Naast mdma in tabletvorm (de hiervoor beschreven xtc-pillen) is mdma ook in poedervorm verkrijgbaar. Gebruikspercentages van mdma-poeder zijn vergelijkbaar met die van xtc-pillen: ooit 38%, laatste 12 maanden 28% en laatste 4 weken 11%. Hieruit zou je kunnen afleiden dat mdma-poeder en xtc-pillen grotendeels door dezelfde uitgaanders worden gebruikt. Er is inderdaad een grote overlap, maar er zijn ook uitgaanders die een voorkeur hebben voor mdma in pilvorm en geen poeder gebruiken, en vice versa. De

47

VI BIJLAGEN

laatste 12 maanden gebruikte 7% van de uitgaanders uitsluitend xtc-pillen, eveneens 7% uitsluitend mdma-

Zie VI A Bijlage survey uitgaanders (pag. 86) voor meer informatie over definities en berekening van indicaties van riskant gebruik. 43

I SAMENVATTING

poeder en 21% zowel pillen als poeder. Totale percentages mdma-gebruikers (pillen en/of poeder) zijn 50% ooit, 35% de laatste 12 maanden en 17% de laatste 4 weken. 100% OOIT

80%

LAATSTE 12 MAANDEN

60% 40%

38%

LAATSTE 4 WEKEN

28%

28%

20% 9%

5%

2%

II DE ANTENNE MONITOR

11%

20%

1%

0% MDMA-POEDER

3-MMC/4-MMC

4-FA

Figuur IV.16: Mdma-poeder, 3-MMC/4-MMC en 4-FA

3-MMC, 4-MMC en 4-FA zijn designerdrugs (oftewel research chemicals of nieuwe psychoactieve stoffen) die de effecten van de klassieke stimulantia uit de vorige paragraaf imiteren. Van dergelijke stoffen komen regelmatig nieuwe varianten op de markt, telkens met een iets andere chemische samenstelling om de

uitzonderingen die wel populair worden, totdat toenemende incidenten leiden tot een verbod. Dit gebeurde de afgelopen decennia met 4-MMC (verboden in 2012), dat werd opgevolgd door 4-FA (verboden in 2017), dat weer werd opgevolgd door 3-MMC (verboden in 2021). Omdat 3-MMC en 4-MMC vrijwel identieke stoffen zijn,

III PANEL RISICOJONGEREN

Opiumwet te omzeilen.48 De meeste varianten slaan niet aan bij het grote publiek, maar er zijn

die ook onder vergelijkbare namen (‘poes’ en ‘miauw’) worden verkocht, zijn ze in één vraag samengenomen. Ondanks het verbod lijkt 3-MMC/4-MMC nog niet verdwenen: 20% van de uitgaanders gebruikte het de laatste

Willen stoppen/minderen met 3-MMC

In de lijst met drugs waarmee uitgaanders zouden willen stoppen of minderen viel, naast de hierboven reeds genoemde stimulantia, ook 3-MMC op. Dit werd door 10% van de recente 3-MMC-gebruikers gerapporteerd. Andere middelen werden niet genoemd. 2.5.1

IV SURVEY UITGAANDERS

12 maanden en 9% de laatste 4 weken.49 Daarentegen werd 4-FA recent nauwelijks meer gebruikt.

5-APB/6-APB

Designerdrugs 5-APB en 6-APB (benzo fury) vallen (nog) niet onder restrictie van de Opiumwet. Het zijn voorbeelden van designerdrugs die nooit echt populair zijn geworden, hoewel ze al sinds 2010 worden V MARKT

gesignaleerd. Van de onderzochte uitgaanders heeft 3% ooit 5-APB/6-APB gebruikt en slechts een handvol uitgaanders (2%) gebruikte recent nog 5-APB/6-APB.

48

Om die reden is een wetsvoorstel ingediend om in plaats van alleen individuele stoffen ook generieke stofgroepen in de Opiumwet op te nemen. Dit wetsvoorstel is aangenomen door de Tweede Kamer (januari 2024) en de Eerste Kamer (januari 2025) en zal per 1 juli 2025 in werking treden (Eerste Kamer der Staten-Generaal, Tegengaan productie van en de handel in nieuwe psychoactieve stoffen en VI BIJLAGEN

enkele andere wijzigingen, eerstekamer.nl). 49

Gebruikers waren althans in de veronderstelling dat het 3-MMC of 4-MMC betrof. Uit resultaten van de testservice blijkt dat wat verkocht wordt als 3-MMC/4-MMC vaak iets anders is (zie V Markt, pag. 71). 44

I SAMENVATTING

2.6

Ketamine, lachgas en ghb

Ketamine, lachgas en ghb hebben een verdovend effect en kennen ook medische toepassingen in de anesthesie (pijnstilling en narcose). Ketamine valt niet onder de Opiumwet, maar onder de Geneesmiddelenwet, wat verkoop zonder vergunning evengoed strafbaar maakt. Verkoop van lachgas voor recreatief gebruik is sinds 2023 verboden. Ghb valt sinds 2002 onder de Opiumwet.

(11%). Wat recent gebruik betreft scoort ketamine (13%) echter hoger dan lachgas (9%) en ghb (3%). Huidig gebruik is 5% voor ketamine, 4% voor lachgas en komt bij ghb (1%) nauwelijks voor. 100% OOIT

80%

LAATSTE 12 MAANDEN

60% 40%

LAATSTE 4 WEKEN

35% 24% 13%

5%

9%

4%

11%

3%

III PANEL RISICOJONGEREN

20%

1%

0% KETAMINE

LACHGAS

GHB

Figuur IV.17: Ketamine, lachgas en ghb 2.6.1

II DE ANTENNE MONITOR

Ooit-gebruik van deze drie middelen ligt het hoogst voor lachgas (35%), gevolgd door ketamine (24%) en ghb

Lean

Lean bestaat uit legale bij drogisterijen verkrijgbare codeïne-houdende hoestdrank gemixt met frisdrank en heeft net als de hiervoor besproken middelen een verdovend effect. 50 Onder uitgaanders heeft 3% ooit lean gebruikt, maar recent en huidig gebruik komt vrijwel niet voor. IV SURVEY UITGAANDERS

2.7

Paddo’s/truffels, paddodruppels en 2 C - B

De middelen in deze paragraaf worden wel tot de psychedelica, hallucinogenen of tripmiddelen gerekend. Naast de psychedelische paddenstoeltjes en truffels, worden sinds een paar jaar ook zogenaamde paddodruppels op de markt gesignaleerd, waar waarschijnlijk psilocybine (de werkzame stof in paddo’s/truffels) of een daarop lijkende designerdrug (bijv. 4-HO-MET) in zit. 2C-B is een designerdrug met een trippende werking bij hogere dosering.51 2C-B is sinds 1997 verboden en paddo’s sinds 2008. Omdat truffels taxonomisch niet tot de paddenstoelen behoren, mogen die wel worden verkocht. Maar uitsluitend vers,

V MARKT

want bewerkte producten met psilocybine, zoals gedroogde truffels en paddodruppels met psilocybine, zijn wel verboden.

50

In de VS wordt lean gemaakt met hoestdrank die zowel codeïne (opiaat) als promethazine (antihistamine) bevat. Dergelijke hoestdrank is in Nederland alleen op recept verkrijgbaar. Codeïne valt overigens wel onder de Opiumwet, maar met een uitzonderingsclausule voor producten met beperkte concentraties. 2C-B is chemisch verwant aan mescaline, de werkzame stof in de psychedelische Peyote en San Pedro cactussen. Vanaf een dosis van 10 à 12 milligram treden tripeffecten op (Alcohol- en drugsinfo: 2C-B, Jellinek.nl). De gemiddelde dosering van 2C-B-pillen bij de testservice is 10 mg (zie V Markt, pag. 71). 45

VI BIJLAGEN

51

relatief nieuwe paddodruppels (13%), maar recent gebruik (9% en 7%) en huidig gebruik (beide 3%) ontlopen elkaar niet veel. Het milde tripmiddel 2C-B heeft ondanks het lang geldende verbod een vaste plek naast

I SAMENVATTING

De onderzochte uitgaanders hebben iets meer ervaring met de ‘ouderwetse’ paddo’s (19%) dan met de

paddo’s, met vergelijkbare gebruikspercentages: ooit 20%, laatste 12 maanden 10% en laatste 4 weken 2%. 100% OOIT LAATSTE 12 MAANDEN

60% 40%

II DE ANTENNE MONITOR

80%

LAATSTE 4 WEKEN

19% 9%

20%

13% 3%

20%

7%

3%

10%

2%

0% PADDO'S/TRUFFELS

PADDODRUPPELS

2C-B

Figuur IV.18: Paddo’s/truffels, paddodruppels en 2C-B 2.7.1

Lsd en DMT

en DMT komt in verschillende planten voor (o.a. die waarvan ayahuasca wordt gemaakt). Beide middelen werden al in 1966 opgenomen in de Opiumwet, maar worden door de uitgaanders veel minder gebruikt dan de hiervoor beschreven psychedelica. 6% van de uitgaanders gebruikte ooit lsd en 4% gebruikte ooit DMT. Meer recent gebruik betreft hooguit een handvol individuen.

2.8

Crack, heroïne, methamfetamine en overige drugs

Recent gebruik komt slechts bij enkele individuen voor. In een open vraag naar gebruik van andere drugs in de laatste 12 maanden, werden deze overige drugs door telkens één of twee individuen gerapporteerd: 2-CMC, 4-FMP, 8-XF2, ‘boze rook’, ‘buisje’, flakka en MDA.

IV SURVEY UITGAANDERS

Crack (2% ooit-gebruik) heroïne (eveneens 2%) en methamfetamine (1%) zijn niet populair onder uitgaanders.

2.9

III PANEL RISICOJONGEREN

Lsd en DMT zijn (semi-)natuurlijke tripmiddelen. Lsd wordt gesynthetiseerd uit een schimmel (moederkoren)

Overzicht druggebruik

In Figuur IV.19 zijn cijfers over recent gebruik (laatste 12 maanden) van alle onderzochte drugs, inclusief cannabis, op een rijtje gezet. Cannabis staat op de eerste plaats, maar wordt op de voet gevolgd door xtc-

12 maanden) is feitelijk net zo populair als blowen (hoewel mdma minder frequent wordt gebruikt). Cocaïne

V MARKT

pillen en mdma-poeder. Sterker nog, gebruik van mdma in de vorm van pillen of poeder (in totaal 35% laatste

staat op plek vier en wordt gevolgd door relatieve nieuwkomer 3-MMC/4-MMC. Ketamine en 2C-B kennen meer gebruikers dan de klassieke speed. Paddo’s/truffels en lachgas completeren de top 10. De nieuwe paddodruppels sluiten daar vlak achter aan. Ghb en andere middelen werden de laatste 12 maanden elk door minder dan tien uitgaanders gebruikt (3% of minder).

VI BIJLAGEN

46

I SAMENVATTING

100% 80% 60% 40%

34%

28% 28% 26%

20%

20%

13% 10%

9%

9%

9%

7%

3%

2%

2%

2%

0% II DE ANTENNE MONITOR

Figuur IV.19: Overzicht druggebruik laatste 12 maanden52 In totaal gebruikte 54% van de uitgaanders de laatste 12 maanden één of meer drugs (45% als we cannabis niet meetellen); ongeveer de helft gebruikte dus géén drugs.

III PANEL RISICOJONGEREN

Vergelijking met de algemene bevolking

Recent gebruik van drugs anders dan cannabis ligt onder de onderzochte uitgaanders driemaal zo hoog als onder 18-34-jaringen in de regio (15%).53

2.10

Middelengebruik tijdens een caféavond

Voorgaande cijfers over middelengebruik gingen over gebruik door uitgaanders in het algemeen en niet per se over gebruik tijdens een uitgaansavond. Zoals eerder vermeld, gaan de onderzochte uitgaanders naar verschillende gelegenheden en evenementen in het uitgaanscircuit waar middelengebruik plaats kan vinden.

IV SURVEY UITGAANDERS

En bovendien worden middelen ook buiten het nachtleven (bijv. thuis) gebruikt. Omdat de uitgaanders aan het begin van de uitgaansavond werden benaderd, kon middelengebruik op diezelfde stapavond nog niet worden gemeten. In plaats daarvan vroegen we de uitgaanders wat zij tijdens het stappen op de vorige caféavond hadden gebruikt.54 Let op: gebruik tijdens een caféavond hoeft niet daadwerkelijk in een café te hebben plaatsgevonden. Bezoekers kunnen bijvoorbeeld ook even naar buiten zijn gegaan. De meeste uitgaanders dronken tijdens de vorige stapavond alcohol (91%). De helft rookte sigaretten (50%), maar vapen (13%) en blowen (9%) werd veel minder vaak gedaan. Qua overig druggebruik werd cocaïne het vaakst genoemd: 9% van de uitgaanders gebruikte dit tijdens de laatste caféavond. Gebruik van xtc-pillen of

erop dat cocaïne meer een cafémiddel is dan andere drugs. Cocaïne en xtc/mdma werden namelijk de laatste

V MARKT

mdma-poeder (2%), 3-MMC/4-MMC (4%) en andere drugs (hooguit 1%) kwam veel minder vaak voor. Dit wijst

4 weken door ongeveer evenveel uitgaanders gebruikt (16-17%), maar in gebruik tijdens een caféavond scoort cocaïne veel hoger.

Crack, heroïne, methamfetamine, DMT en lean (hooguit 1%) zijn weggelaten uit de figuur.

53

Tabellenboek Gezondheidsmonitor 2024, GGD Gooi en Vechtstreek.

54

We vroegen naar een caféavond om gebruik tijdens een ‘doorsnee’ stapavond te meten. Middelengebruik tijdens andere

VI BIJLAGEN

52

uitgaansgelegenheden (bijvoorbeeld festivalbezoek of een terrasje op zondagmiddag) kan er anders uit zien. 47

91%

TABAK

*XTC/MDMA

23%

9% 17%

2%

9%

AMFETAMINE

1%3%

3-MMC/4-MMC

4%

LAATSTE 4 WEKEN

16%

TIJDENS UITGAAN

II DE ANTENNE MONITOR

COCAÏNE

KETAMINE

25%

13%

CANNABIS

95%

56%

50%

VAPES

I SAMENVATTING

ALCOHOL

9%

0% 5% 0%

20%

40%

60%

80%

100%

* xtc-pillen en/of mdma-poeder

Figuur IV.20: Middelengebruik tijdens vorige stapavond in een café Drank en/of drugs tijdens een caféavond

Er kunnen drie groepen worden onderscheiden op basis van hun gebruik van drank en/of drugs tijdens de vorige caféavond: III PANEL RISICOJONGEREN

▪ 8% bleef nuchter (dronk geen alcohol en gebruikte geen drugs)55 ▪ 74% dronk alleen alcohol55 ▪ 18% gebruikte (ook) cannabis of andere drugs56

2.11

Medicijnen

Medicijnen kunnen net als drugs een psychoactieve werking hebben en ook zonder doktersvoorschrift

kalmeringsmiddelen (bijv. valium, seresta, etizolam), zware pijnstillers (bijv. oxycodon, fentanyl) en antidepressiva (bijv. prozac, seroxat, xanax). In totaal gebruikte 16% van de onderzochte uitgaanders de laatste 12 maanden medicijnen zonder recept. Meestal betrof het adhd-medicatie (8%) en minder vaak slaapof kalmeringsmiddelen (5%), zware pijnstillers (4%) of antidepressiva (3%). ADHD-MEDICATIE

IV SURVEY UITGAANDERS

‘recreatief’ worden gebruikt. Dit geldt voor o.a. adhd-medicatie (bijv. ritalin, concerta), slaap- en

8%

SLAAP- OF KALMERINGSMIDDELEN

5%

ZWARE PIJNSTILLERS

4%

ANTIDEPRESSIVA

3% V MARKT

TOTAAL

16% 0%

20%

40%

60%

80%

100%

Figuur IV.21: Medicijnen zonder recept (laatste 12 maanden)

Nicotine (sigaretten, vapes of snus) buiten beschouwing gelaten.

56

5% gebruikte alleen cannabis, 4% zowel cannabis als andere drugs, en 9% alleen andere drugs.

VI BIJLAGEN

55

48

Gokken

Bij gokken maken we onderscheid tussen online gokken en het traditionele ‘offline’ gokken op fysieke locaties

I SAMENVATTING

2.12

(bijv. gokhal, casino, bingoavond) of via fysieke verkooppunten (bijv. loten kopen in een winkel). Het onderscheid wordt echter steeds vager; zeker sinds goksites van Nederlandse aanbieders (o.a. TOTO, Holland Casino en Betcity) vanaf 1 oktober 2021 zijn gelegaliseerd. Voor een fruitautomaat, pokerspel of loterij hoef je II DE ANTENNE MONITOR

de deur niet meer uit. Online gokken (19%) is iets populairder dan offline gokken (18%). Meestal is er een voorkeur voor een bepaalde vorm: 14% gokt alleen online, 13% alleen offline en 5% doet beide. In totaal gokte bijna een derde van de uitgaanders de laatste 12 maanden (31%).

ONLINE

19%

OFFLINE

18% III PANEL RISICOJONGEREN

TOTAAL

31%

0%

20%

40%

60%

80%

100%

Figuur IV.22: Gokken (laatste 12 maanden)

De uitgaven variëren nogal; sommigen spendeerden hooguit een paar tientjes in een jaar tijd, maar er zijn ook uitschieters van duizenden of zelfs tienduizenden euro’s. In doorsnee werd de laatste maanden €95 IV SURVEY UITGAANDERS

uitgegeven. 12% van de recente gokkers geeft aan te willen stoppen of minderen, waarbij opvalt dat dit niet samenhangt met de hoeveelheid geld die wordt uitgegeven.

3

Verschillen tussen subgroepen

In de komende paragrafen maken we vergelijkingen in middelengebruik tussen subgroepen op basis van gender, leeftijd, opleidingsniveau, studie of werk, en woonplaats.57 We kijken daarbij naar overeenkomsten en verschillen in huidig (laatste 4 weken) gebruik van alcohol, tabak en cannabis. Omdat drugs over het

gebruik van de meest-gebruikte drugs (anders dan cannabis): xtc-pillen, cocaïne, 3-MMC/4-MMC, ketamine, 2C-

V MARKT

algemeen minder frequent worden gebruikt, vergelijken we prevalentie van recent (laatste 12 maanden)

B, amfetamine, paddo’s/truffels en lachgas. Mdma-poeder wordt niet meegenomen in de vergelijkingen

wegens de grote overlap met xtc-pillen.58 Ook eventuele verschillen in vapen, druggebruik tijdens de vorige

57

Het aantal lhbti+ uitgaanders (27) en niet-Nederlandse uitgaanders (29) is te klein voor zinvolle vergelijkingen naar identiteit en afkomst. Achtergrondkenmerken kunnen samenhangen. Jonge uitgaanders zijn bijvoorbeeld vaker scholier of student, en oudere

voor opleidingsniveau en studie of werk. Geslacht en woonplaats hangen niet samen met andere kenmerken. 58

Beide middelen laten ook grotendeels dezelfde patronen zien als het gaat om verschillen tussen subgroepen. 49

VI BIJLAGEN

uitgaanders vaker hbo/wo-opgeleid. De samenhang is echter gedeeltelijk, waardoor leeftijdsverschillen niet automatisch ook gelden

afgeronde percentages en gemiddelden gepresenteerd. Voor meer vergelijkingen en gedetailleerde cijfers zie VI A Bijlage survey uitgaanders (pag. 86).

3.1

I SAMENVATTING

caféavond en recent gebruik van medicijnen en recent gokken worden aangestipt. In tekst en figuren worden

Gender

Bij de vergelijkingen naar gender laten we de kleine groep die zichzelf niet identificeert als man of vrouw (2%)

dronken de laatste 4 weken wel vaker dan vrouwen (gem. 12 vs. 9 dagen) en op vrije dagen ook meer (gem. 9 vs. 7 glazen). Mannen zijn ook vaker huidige blowers, maar qua roken (en vapen) is er geen verschil tussen mannelijke en vrouwelijke uitgaanders. MAN (N = 123)

100% 80%

II DE ANTENNE MONITOR

buiten beschouwing. Mannelijke en vrouwelijke uitgaanders zijn even vaak huidige drinkers, maar mannen

98%

VROUW (N = 155)

94%

III PANEL RISICOJONGEREN

60% 61%

40%

51%

20%

28%

17%

0% ALCOHOL

CANNABIS*

TABAK

* significant verschil

Figuur IV.23: Huidig (laatste 4 weken) gebruik van alcohol, tabak en cannabis naar gender

Mannelijke uitgaanders lijken over het algemeen wat vaker druggebruikers dan vrouwen, maar slechts bij

en paddo’s/truffels (en overigens ook op paddodruppels). Ook tijdens de vorige caféavond gebruikten mannen vaker drugs dan vrouwen (22% vs. 12%). In medicijngebruik zonder recept verschillen mannen en vrouwen niet. Mannen zijn echter ruim twee keer zo vaak recente gokkers dan vrouwen (48% vs. 19%). 100%

MAN (N = 123)

80%

VROUW (N = 155)

IV SURVEY UITGAANDERS

twee van de acht onderzochte drugs is het verschil significant. Mannen scoren hoger op de psychedelica 2C-B

60% 40%

31%

25%

29%

23%

19%

19%

20%

16%

10%

XTC-PILLEN

COCAÏNE

3-MMC/4-MMC

V MARKT

0% KETAMINE

100% 80% 60% 40% 20%

15%

7%

10%

7%

13%

6%

10%

7%

0%

2C-B*

AMFETAMINE

PADDO'S/TRUFFELS*

LACHGAS

* significant verschil VI BIJLAGEN

Figuur IV.24: Recent (laatste 12 maanden) druggebruik naar gender

50

Leeftijd

In elke leeftijdsgroep van uitgaanders is de meerderheid huidige drinker. Als op doordeweekse dagen wordt

I SAMENVATTING

3.2

gedronken, dan is er ook geen verschil in genuttigde hoeveelheden. Maar op vrije dagen drinken de dertigplussers gemiddeld minder alcohol dan de jongere leeftijdsgroepen (6 vs. 8-9 glazen). Bij tabak en cannabis is het ook de oudste groep uitgaanders die de laagste cijfers laat zien. Opvallend genoeg vinden we

100% 80%

16-19 (N = 52) 94%

95%

94%

20-24 (N = 86)

25-29 (N = 49)

II DE ANTENNE MONITOR

de meeste rokers (en vapers) en blowers onder de jongste uitgaansgroep en neemt dat af met leeftijd. 30+ (N = 74)

96%

60%

67%

64%

40%

59% 42%

20%

31%

27%

14%

8%

0% TABAK*

ALCOHOL

CANNABIS*

Minderjarigen

De jongste leeftijdsgroep van 16-19 jaar omvat vijftien minderjarige uitgaanders aan wie geen alcohol, tabak of vapes en cannabis mogen worden verkocht. Al deze jongeren dronken de laatste 4 weken alcohol (ook tijdens de vorige caféavond). De meesten rookten de laatste 4 weken sigaretten (60%) en ongeveer de helft vapete

III PANEL RISICOJONGEREN

* significant verschil

Figuur IV.25: Huidig (laatste 4 weken) gebruik van alcohol, tabak en cannabis naar leeftijd

(47%) en/of blowde (53%).

Cijfers voor recent druggebruik zijn het hoogst onder twintigers voor xtc-pillen, cocaïne, 3-MMC/4-MMC, 2C-B en

3-MMC/4-MMC het meest populair zijn onder begin-twintigers. Bij medicijnen zonder recept en gokken zijn het ook de 20-24-jarigen die het hoogst scoren (25% en 42%). Recent lachgasgebruik komt daarentegen vaker voor bij de jongste groep uitgaanders. In druggebruik tijdens de laatste caféavond werden geen verschillen

IV SURVEY UITGAANDERS

paddo’s/truffels (en paddodruppels). Cocaïne wordt vaker door eind-twintigers gebruikt, terwijl xtc-pillen en

naar leeftijd gevonden. 100%

16-19 (N = 52)

20-24 (N = 86)

25-29 (N = 49)

30+ (N = 74)

80% 60%

39% 21%

29%

25% 21%

37% 22%

10%

20%

28% 14%

19%

8%

4%

17% 14%

V MARKT

40%

8%

0% XTC-PILLEN*

COCAÏNE*

3-MMC/4-MMC*

KETAMINE

100% 80% 60% 40%

20%

17% 14% 2%

6%

6%

12%

6%

8%

16%

14% 15% 3%

10% 6%

PADDO'S/TRUFFELS*

LACHGAS*

4%

1%

0% AMFETAMINE

VI BIJLAGEN

2C-B*

* significant verschil

Figuur IV.26: Recent (laatste 12 maanden) druggebruik naar leeftijd 51

Opleidingsniveau

Uitgaanders met een vo/mbo-opleiding zijn even vaak huidige drinkers als uitgaanders met een opleiding op

I SAMENVATTING

3.3

hbo- of universitair niveau, maar vo/mbo-opgeleiden drinken wel vaker (gem. 12 vs. 9 dagen de laatste 4 weken) en op vrije dagen ook meer (gem. 9 vs. 7 glazen). Daarnaast zijn uitgaanders met een middelbare school of mbo-opleiding beduidend vaker huidige rokers (en vapers) en blowers, en roken ze meer sigaretten

VO/MBO (N = 130)

100% 80%

II DE ANTENNE MONITOR

op vrije dagen (gem. 14 vs. 11 sigaretten).

95%

HBO/WO (N = 142)

95% 74%

60% 40%

40%

20%

33% 14%

0% TABAK*

ALCOHOL

CANNABIS*

Uitgaanders met een vo/mbo-opleiding laten alleen hogere gebruikscijfers zien voor amfetamine en lachgas; niet voor de andere zes drugs. Gebruik van medicijnen zonder recept komt ook vaker voor onder vo/mbo-

III PANEL RISICOJONGEREN

* significant verschil

Figuur IV.27: Huidig (laatste 4 weken) gebruik van alcohol, tabak en cannabis naar opleidingsniveau

opgeleide uitgaanders (23% vs. 12%). Druggebruik tijdens een caféavond en recent gokken hangen niet samen met opleidingsniveau. VO/MBO (N = 130)

80%

HBO/WO (N = 142)

IV SURVEY UITGAANDERS

100% 60% 40%

31%

27%

30%

23%

20%

20%

20%

16%

11%

0% XTC-PILLEN

COCAÏNE

3-MMC/4-MMC

KETAMINE

100% 80% 60% 40% 20%

11%

10%

13%

5%

8%

10%

14%

5% V MARKT

0%

2C-B

AMFETAMINE*

PADDO'S/TRUFFELS

LACHGAS*

* significant verschil

Figuur IV.28: Recent (laatste 12 maanden) druggebruik naar opleidingsniveau

VI BIJLAGEN

52

I SAMENVATTING

3.4

School/studie of werk

We maken hier een vergelijking tussen scholieren/studenten en werkende uitgaanders, en laten de kleine niet-werkzame groep (5%) buiten beschouwing.59 Uitgaanders die naar school gaan of studeren gebruikten vaker cannabis in de laatste 4 weken. In drinken en roken (en vapen) verschillen beide groepen uitgaanders niet.

80%

II DE ANTENNE MONITOR

SCHOLIER/STUDENT (N = 85)

100%

WERKEND (N = 143)

96%

94%

60% 60%

40%

54% 32%

20%

18%

0% ALCOHOL

CANNABIS*

TABAK

* significant verschil

Figuur IV.29: Huidig (laatste 4 weken) gebruik van alcohol, tabak en cannabis naar bezigheid

recent cocaïne gebruikten. Ook in niet-voorgeschreven medicijngebruik, gokken en gebruik tijdens een uitgaansavond verschillen schoolgaande of studerende uitgaanders niet van werkende uitgaanders. 100%

SCHOLIER/STUDENT (N = 85)

80%

WERKEND (N = 143)

III PANEL RISICOJONGEREN

School/studie of werk vertoont weinig samenhang met druggebruik, behalve dat werkende uitgaanders vaker

60% 29%

28%

20%

IV SURVEY UITGAANDERS

40%

31% 19%

18%

19%

10%

12%

0% XTC-PILLEN

COCAÏNE*

3-MMC/4-MMC

KETAMINE

100% 80% 60% 40% 20%

12%

8%

7%

9%

8%

9%

12%

6%

0% 2C-B

AMFETAMINE

PADDO'S/TRUFFELS

LACHGAS

* significant verschil

3.5

V MARKT

Figuur IV.30: Recent (laatste 12 maanden) druggebruik naar bezigheid

Woonplaats

Voor de vergelijking naar woonplaats gebruiken we een driedeling: Hilversum, elders in de regio (Gooise Meren, Laren, Huizen of andere gemeente), en buiten de regio.

Scholier/student = gaat naar school of studeert, eventueel met bijbaan; werkend = volgt momenteel geen opleiding en heeft betaald werk; niet werkzaam = volgt momenteel geen opleiding en heeft geen betaald werk (werkloos of niet behorend tot de beroepsbevolking). 53

VI BIJLAGEN

59

I SAMENVATTING

Er is geen enkel verschil in drinken, roken (of vapen) en blowen tussen uitgaanders uit Hilversum of andere gemeenten in Gooi en Vechtstreek en degenen die van buiten de regio komen. 100% 80%

HILVERSUM (N = 96) 98%

96%

ELDERS REGIO (N = 124)

91%

BUITEN REGIO (N = 64)

60% 57%

53%

40%

59%

22%

II DE ANTENNE MONITOR

20%

25%

22%

0% ALCOHOL

TABAK

CANNABIS

* significant verschil

Figuur IV.31: Huidig (laatste 4 weken) gebruik van alcohol, tabak en cannabis naar woonplaats

Het aandeel recente gebruikers van xtc en cocaïne is het grootst onder Hilversumse uitgaanders en het kleinst onder uitgaanders uit andere gemeenten in de regio; uitgaanders van buiten Gooi en Vechtstreek III PANEL RISICOJONGEREN

zitten daar tussenin. Een soortgelijk beeld (maar dan niet significant) zien we bij 3-MMC/4-MMC, ketamine, paddo’s/ truffels en lachgas. Tijdens de vorige caféavond gebruikten uitgaanders uit Hilversum ook vaker drugs dan de andere uitgaanders (23% vs. 15-16%). Recent gebruik van medicijnen en gokken verschilt niet naar woonplaats. 100%

HILVERSUM (N = 96)

80%

ELDERS REGIO (N = 124)

60%

BUITEN REGIO (N = 64)

39% 21%

26%

35% 20%

25%

24%

20%

16%

21%

17%

8%

IV SURVEY UITGAANDERS

40%

16%

0% XTC-PILLEN*

COCAÏNE*

3-MMC/4-MMC

KETAMINE

100% 80% 60%

40% 20%

15%

9%

7%

9%

8%

11%

11%

7%

8%

12%

7%

10%

0% 2C-B

AMFETAMINE

PADDO'S/TRUFFELS

LACHGAS

* significant verschil

Figuur IV.32: Recent (laatste 12 maanden) druggebruik naar woonplaats V MARKT

4

Trends

In Antenne wordt inmiddels gedurende zeven jaar middelengebruik door uitgaanders in Gooi en Vechtstreek onderzocht. In 2017 lag de focus op dansgelegenheden (clubs, feestcafés en poppodia), maar 2018, 2022 en 2024 is een breder uitgaanspubliek onderzocht van cafébezoekers en andere uitgaanders.

VI BIJLAGEN

In de vergelijking van het onderzochte uitgaanspubliek in de verschillende jaargangen, valt vooral op dat in 2024 meer oudere uitgaanders zijn onderzocht dan in eerdere edities (Figuur IV.33). Ook valt op dat in 2022

54

I SAMENVATTING

een groot aandeel 16-19-jarige uitgaanders deelnam aan de survey. Het percentage minderjarigen was in 2022 (11%) twee keer zo groot als in 2024 (6%). 2017

36%

43%

17%

3%

16-19 JAAR 20-24 JAAR

2018

25%

2022

40% 42%

20%

0%

30% 33%

20%

40%

17% 16%

19%

60%

25-29 JAAR 30+ JAAR

12%

II DE ANTENNE MONITOR

2024

18%

28%

80%

100%

Figuur IV.33: Leeftijd van onderzochte uitgaanders 2017-2024

Was 2022 een uitzonderlijk jaar, waarin na twee jaar uitgaansbeperkingen wegens de coronapandemie vooral de jongste garde weer volop uitging? Is het uitgaanspubliek in 2024 ouder dan in 2022 omdat uitgaan door de 12% prijsstijging in restaurants, cafés en dansgelegenheden voor een deel van de jongeren onbetaalbaar is

verschillende jaargangen, omdat middelengebruik vaak samenhangt met leeftijd. Daarom is ervoor gekozen om voor trends in middelengebruik te kijken naar de belangrijkste uitgaansgroep van jongvolwassenen van 18 t/m 29 jaar.

III PANEL RISICOJONGEREN

geworden?60 Hoe dan ook bemoeilijkt het verschil in onderzocht uitgaanspubliek de vergelijking tussen de

Ook binnen deze smallere leeftijdsrange zijn er weliswaar verschillen (Figuur IV.34), maar het algemene profiel is vergelijkbaar: een mix van jongvolwassen mannen en vrouwen, studenten en werkenden met

Ook qua uitgaansgedrag is het profiel vergelijkbaar, in de zin dat de meeste jongvolwassen uitgaanders zowel cafés als clubs of vriendenfeesten bezoeken en een deel ook uitgaat naar dancefestivals of concerten. De jongvolwassen uitgaanders van 2024 gingen de laatste 4 weken wel vaker uit (minimaal 4 keer, 74% vs. 4757%). Dat heeft waarschijnlijk met de timing van de survey te maken, die in 2024 in mei-juli plaatsvond, terwijl

IV SURVEY UITGAANDERS

uiteenlopende opleidingsniveaus, van voornamelijk Nederlandse afkomst en woonachtig in de regio.

dat in eerdere edities in het najaar gebeurde.

V MARKT VI BIJLAGEN

60

Consumentenprijzen, CBS Statline. 55

I SAMENVATTING

MAN

100% 75%

50%

55%

56%

53%

37%*

25% 0% GEM. LEEFTIJD

30 20

22

66%

70%

23*

21

II DE ANTENNE MONITOR

22

10

HBO/WO

0 100% 75% 50%

51%* 31%

25% SCHOLIER OF STUDENT

0% 100% 75%

73%

70%

60%

50%

III PANEL RISICOJONGEREN

42%*

25% NEDERLANDS

0% 100% 75%

81%

83%

82%

84%

90%

88%

50% 25% GOOI EN VECHTSTREEK

0% 100% 75%

78%

68%

IV SURVEY UITGAANDERS

50% 25% 0% '17

'18

'19

'20

'21

'22

'23

'24

* significant verschil tussen 2022 en 2024

Figuur IV.34: Achtergrondkenmerken van jongvolwassen uitgaanders (18-29 jaar) 2017-2024

In de volgende paragrafen gaan we in op trends in middelengebruik onder jongvolwassen uitgaanders, waarbij we focussen op huidig gebruik (laatste 4 weken) van alcohol, tabak en cannabis, en recent gebruik (laatste 12 maanden) van andere drugs, en gokken. Uiteraard wordt ook gekeken naar gebruik van drank

de periode 2017-2024 gepresenteerd. Indien van toepassing, worden in figuren significante verschillen tussen

V MARKT

en/of drugs tijdens het uitgaan. Voor zover beschikbaar worden afgeronde percentages en gemiddelden over

2024 en de voorgaande survey onder uitgaanders uit 2022 aangegeven. Voor meer vergelijkingen en gedetailleerde cijfers zie de tabellen in VI A Bijlage survey uitgaanders (pag. 86).61

VI BIJLAGEN

61

De tabellen bevatten eveneens resultaten van verschiltoetsen tussen 2024 en 2018. 56

Alcohol

Bijna alle jongvolwassen uitgaanders in Gooi en Vechtstreek zijn huidige drinkers (laatste 4 weken). Dat beeld

I SAMENVATTING

4.1

is de afgelopen zeven jaar grotendeels onveranderd gebleven. 100%

98%

99%

'17

'18

95%

94%

75% II DE ANTENNE MONITOR

50% 25%

0% '19

'20

'21

'22

LAATSTE 12 MAANDEN

OOIT

'23

'24

LAATSTE 4 WEKEN

* significant verschil tussen 2022 en 2024

Figuur IV.35: Trends alcohol jongvolwassen uitgaanders (18-29 jaar) 2017-2024 III PANEL RISICOJONGEREN

Binnen de groep huidige drinkers bleef de drinkfrequentie gelijk ten opzichte van de vorige survey onder uitgaanders in 2022: gemiddeld 10 dagen in de laatste 4 weken. Ook de genuttigde hoeveelheden (gem. 7 glazen per drinkdag) zijn vergelijkbaar met twee jaar geleden. FREQUENTIE (DAGEN PER 4 WEKEN)

100% 80%

11.4

10.5

10.3

9% 20%

19%

16%

17%

17-28 DAGEN

28%

24%

32%

9-16 DAGEN

41%

47%

34%

1-3 DAGEN

22%

12%

13%

18%

GEMIDDELD

2017

2018

2022

2024

7.5

6.8

29%

21%

41%

51%

60% 40% 20%

4-8 DAGEN

50%

0%

IV SURVEY UITGAANDERS

8.2

HOEVEELHEID (GLAZEN PER DRINKDAG)

100%

6.3

5.7

17%

15%

80% 60%

48%

34%

48%

2-4 GLAZEN MAX. 1 GLAS

29%

27%

V MARKT

20%

5-9 GLAZEN

37%

40%

MIN. 10 GLAZEN

GEMIDDELD

0% 2017

2018

2022

2024 * significant verschil tussen 2022 en 2024

Figuur IV.36: Trends frequentie/hoeveelheid alcohol (huidige jongvolwassen drinkers) 2017-202462 4.1.1

Alcoholvrij

Het drinken van bier of wijn zonder alcohol of andere 0.0% drankjes werd alleen in 2018 gevraagd. Destijds dronk 60% van de jongvolwassen uitgaanders de laatste 12 maanden alcoholvrije drank; in 2024 is dat met

62

VI BIJLAGEN

46% veel minder.

Frequentie en hoeveelheid zijn in de loop der jaren op verschillende manieren gemeten. Zie VI A Bijlage survey uitgaanders (pag. 86). 57

I SAMENVATTING

4.2

Tabak en vapen

Kleine schommelingen daargelaten, is het aandeel huidige rokers (laatste 4 weken) onder jongvolwassen uitgaanders de afgelopen jaren nauwelijks veranderd. Er is ook geen significant verschil tussen 2022 en 2024. 100% 75%

II DE ANTENNE MONITOR

72%

68%

64%

63%

50% 25%

0% '17

'18

'19

'20

'21

'22

LAATSTE 12 MAANDEN

OOIT

'23

'24

LAATSTE 4 WEKEN

* significant verschil tussen 2022 en 2024

Figuur IV.37: Trends tabak jongvolwassen uitgaanders (18-29 jaar) 2017-2024 III PANEL RISICOJONGEREN

Onder de huidige rokers nam het aandeel frequente rokers (17-28 dagen in de laatste 4 weken) in 2022 toe, maar twee jaar later is de gemiddelde gebruiksfrequentie weer terug op het oude niveau. Het percentage dagelijkse rokers nam ook toe van 31% in 2018 naar 46% in 2022 en keert in 2024 weer terug naar 27%. Het gemiddeld aantal sigaretten per rookdag is in 2024 echter vergelijkbaar met twee jaar daarvoor. FREQUENTIE (DAGEN PER 4 WEKEN)

100%

60% 40% 20%

17.4

21.5

17.5* 17-28 DAGEN

58%

55%

8% 6% 28%

10% 8%

2017

2018

69%

56%

IV SURVEY UITGAANDERS

80%

17.7

9-16 DAGEN 4-8 DAGEN

27%

0%

14% 14% 17%

1-3 DAGEN

10% 16% 5% 2022

2024

11.3

10.2

48%

50%

24%

32%

MAX. 1 SIGARET

13% 6% 2024

GEMIDDELD

GEMIDDELD

HOEVEELHEID (SIGARETTEN PER ROOKDAG)

100% 80%

7.7

8.3

34%

40%

60%

20% 0%

34% 24% 8% 2017

21% 27%

5-9 SIGARETTEM 2-4 SIGARETTEN

13%

19% 9%

2018

2022

V MARKT

40%

MIN. 10 SIGARETTEN

* significant verschil tussen 2022 en 2024

Figuur IV.38: Trends frequentie/hoeveelheid tabak (huidige jongvolwassen rokers) 2017-202463

VI BIJLAGEN

63

Frequentie en hoeveelheid zijn in de loop der jaren op verschillende manieren gemeten. Zie VI A Bijlage survey uitgaanders (pag. 86). 58

Vapen

Terwijl het aandeel tabaksrokers gelijk bleef, is ten opzichte van 2018 het aandeel huidige vapers onder jongvolwassen uitgaanders verdrievoudigd.64 Dat vapes vaak naast en niet (volledig) in plaats van traditionele

I SAMENVATTING

4.2.1

sigaretten worden gebruikt, blijkt uit het feit dat het totale percentage rokers (tabak en/of vapes) tussen 2018 en 2024 gelijk bleef. Aangezien er niet minder (vaak) sigaretten worden gerookt, lijkt vapen er bovenop te zijn gekomen en wordt er meer nicotine gebruikt. II DE ANTENNE MONITOR

100% 75% 50% 31%

25% 9%

10%

'17

'18

0% '19

'20

'21

'22

'23

LAATSTE 12 MAANDEN

'24 III PANEL RISICOJONGEREN

OOIT

LAATSTE 4 WEKEN

* significant verschil tussen 2022 en 2024

Figuur IV.39: Trends vapen jongvolwassen uitgaanders (18-29 jaar) 2017-2024

4.3

Cannabis

Het percentage huidige blowers onder jongvolwassen uitgaanders lag in 2022 hoger dan in voorgaande surveys. In 2024 is het percentage weer gedaald. 100%

IV SURVEY UITGAANDERS

75%

50% 25%

44% 30%

33%

'17

'18

26%*

0% '19

'20 OOIT

'21

'22

'23

LAATSTE 12 MAANDEN

'24

LAATSTE 4 WEKEN

* significant verschil tussen 2022 en 2024

Figuur IV.40: Trends cannabis jongvolwassen uitgaanders (18-29 jaar) 2017-2024

jongvolwassen uitgaanders van 2022 opvallend hoger dan die van 2017-2018. Het aandeel dagelijkse blowers

V MARKT

Ook wat betreft gebruiksfrequentie en -hoeveelheid van cannabis scoorden de huidige blowers onder de

nam toe van 3% in 2018 naar 12% in 2022. Het gemiddeld aantal gebruiksdagen per 4 weken ligt in 2024 weer lager en ook het percentage dagelijkse blowers daalde weer naar 2%. Het gemiddeld aantal joints per blowdag daalde echter niet significant.

VI BIJLAGEN

64

In 2022 is alleen recent vapen (laatste 12 maanden) gemeten. Daarin is geen verschil met 2024. 59

I SAMENVATTING

FREQUENTIE (DAGEN PER 4 WEKEN)

6.3

5.2

12.8

7.8*

11% 11% 16%

7% 7% 17%

31%

14% 9%

17-28 DAGEN

60%

19%

40%

4-8 DAGEN

40%

22%

100% 80%

63%

70%

20%

9-16 DAGEN

1-3 DAGEN

28%

37%

2022

2024 2.4

GEMIDDELD

2017

2018

II DE ANTENNE MONITOR

0% HOEVEELHEID (JOINTS PER BLOWDAG)

1.3

1.3

3.2

26%

33%

28%

100% 80%

6% 51%

60% 40%

31% 74%

5-9 JOINTS 2-4 JOINTS

65%

20%

MIN. 10 JOINTS

MAX. 1 JOINT

38%

40%

GEMIDDELD

0% 2018

2022

2024

III PANEL RISICOJONGEREN

2017

* significant verschil tussen 2022 en 2024

Figuur IV.41: Trends frequentie/hoeveelheid cannabis (huidige jongvolwassen blowers) 2017-202465

4.4

Xtc-pillen, cocaïne en amfetamine

Het aandeel recente xtc-gebruikers (laatste 12 maanden) onder de jongvolwassen uitgaanders bleef de laatste zeven jaar nagenoeg gelijk. Gebruik van cocaïne in de laatste 12 maanden nam toe tussen 2018 en 2022. In 2024 zet de stijging niet door

Recent amfetaminegebruik liet een lichte stijging zien in 2022, gevolgd door een ruime halvering van het aandeel jongvolwassen uitgaanders dat amfetamine gebruikte in 2024. De gemiddelde gebruiksfrequentie (het aantal gebruiksdagen per jaar) van xtc-pillen, cocaïne en amfetamine

IV SURVEY UITGAANDERS

en is sprake van een stabilisering.

door recente gebruikers bleef gelijk.

V MARKT VI BIJLAGEN

65

Frequentie en hoeveelheid zijn in de loop der jaren op verschillende manieren gemeten. Zie VI A Bijlage survey uitgaanders (pag. 86). 60

I SAMENVATTING

XTC-PILLEN

100% 80% 60% 40%

36%

36%

23%

23%

37%

32%

20% 0% 100%

II DE ANTENNE MONITOR

COCAÏNE

80% 60% 40%

20%

33%

28%

0% AMFETAMINE

100% 80% III PANEL RISICOJONGEREN

60% 40% 20%

23%

26% 16%

10%*

0% '17

'18

'19 OOIT

'20

'21

'22

LAATSTE 12 MAANDEN

'23

'24

LAATSTE 4 WEKEN

* significant verschil tussen 2022 en 2024

Figuur IV.42: Trends xtc-pillen, cocaïne en amfetamine jongvolwassen uitgaanders (18-29 jaar) 2017-2024

Mdma-poeder, 3- M M C /4- M M C , 4- FA en 5- A P B /6- A P B

In tegenstelling tot het gebruik van xtc-pillen, bleef het recent gebruik van mdma-poeder niet stabiel maar nam in de afgelopen jaren geleidelijk toe. Tussen 2022 en 2024 is er weliswaar geen significant verschil, maar het percentage ligt in 2024 wel duidelijk hoger dan zeven jaar geleden. De stijging in recent gebruik van

IV SURVEY UITGAANDERS

4.5

mdma-poeder is vooral te verklaren doordat meer xtc-gebruikers daarnaast ook poeder zijn gaan gebruiken, maar er kwamen ook wat meer uitgaanders die uitsluitend mdma-poeder gebruiken. In 2017-2018 was 3-MMC nog niet zo lang op de markt en grotendeels onbekend bij het uitgaanspubliek in Gooi en Vechtstreek. Ondanks het verbod in 2021, was recent gebruik van 3-MMC/4-MMC onder jongvolwassen

gebruik.66

V MARKT

uitgaanders in 2022 nog zeker niet verdwenen. Twee jaar later zien we wel een stabilisering van 3-MMC/4-MMC-

Het verbod op 4-FA in 2017 had wel direct effect op gebruik. Anno 2024 komt recent 4-FA-gebruik nauwelijks meer voor onder jongvolwassen uitgaanders.

Althans, wat zij denken dat 3-MMC of 4-MMC IS. Uit analyses van de testservices blijkt namelijk dat dat vaak niet het geval is (zie V Markt, pag. 71). 61

VI BIJLAGEN

66

I SAMENVATTING

Gebruikspercentages van 5-APB/6-APB onder jongvolwassen uitgaanders (niet in grafiek) zijn de afgelopen zeven jaar beperkt en stabiel. MDMA-POEDER

60% 40% 20%

19%

34%

28%

23%

0% II DE ANTENNE MONITOR

3-MMC/4-MMC

60% 40% 26%

20%

0% 4-FA

2%

24%

1%

60% 40% 20%

14%

9%

6%

0%

'18

'19 OOIT

'20

'21

'22

LAATSTE 12 MAANDEN

'23

III PANEL RISICOJONGEREN

'17

2%

'24

LAATSTE 4 WEKEN

* significant verschil tussen 2022 en 2024

Figuur IV.43: Trends mdma-poeder, 3-MMC/4-MMC en 4-FA jongvolwassen uitgaanders (18-29 jaar) 2017-2024

4.6

Ketamine, lachgas en ghb

Het percentage jongvolwassen uitgaanders dat de laatste 12 maanden ketamine gebruikte nam toe tussen 2018 en 2022. In 2024 ligt dat percentage weer iets (maar niet significant) lager. IV SURVEY UITGAANDERS

Recent gebruik van lachgas door jongvolwassen uitgaanders was in 2022 (vooruitlopend op het verbod in 2023) al flink gedaald en blijft in 2024 op hetzelfde lage niveau. De editie van 2022 liet een piek zien in het aandeel jongvolwassen uitgaanders dat de laatste 12 maanden ghb gebruikte. Deze piek bleek tijdelijk, want in 2024 is recent ghb-gebruik terug op het oude peil. KETAMINE

60% 40% 20%

13%

20%

14%

9%

0% V MARKT

LACHGAS

60% 40%

39%

41%

20%

15%

11%

0% GHB

60% 40% 20% 5%

3%

'17

'18

10%

'19 OOIT

'20

'21 '22 LAATSTE 12 MAANDEN

2%*

'23

VI BIJLAGEN

0%

'24

LAATSTE 4 WEKEN

* significant verschil tussen 2022 en 2024

Figuur IV.44: Trends ketamine, lachgas en ghb jongvolwassen uitgaanders (18-29 jaar) 2017-2024 62

Paddo’s/truffels, 2 C - B , L S D en D M T

De toename in 2022 van recent gebruik van paddo’s (of truffels) door jongvolwassen uitgaanders stabiliseert

I SAMENVATTING

4.7

in 2024. Dat is dus nog exclusief het gebruik van paddodruppels. Paddodruppels zijn een nieuw fenomeen dat voor 2024 niet werd gemeten. De trend in recent gebruik van 2C-B loopt parallel aan die van paddo’s: toename in 2022 gevolgd door II DE ANTENNE MONITOR

stabilisering in 2024. De grafiek van lsd lijkt een piek in 2022 te vertonen, maar gebruikscijfers zijn beperkt: het gaat telkens om minder dan tien jongvolwassen uitgaanders. Recent gebruik van DMT (niet in grafiek) is de afgelopen zeven jaar niet of nauwelijks gesignaleerd. PADDO'S

60% 40% 10%

0% 2C-B

16%

13%

15%

13%

8%

III PANEL RISICOJONGEREN

20%

60% 40% 20%

13% 6%

0%

LSD

60% IV SURVEY UITGAANDERS

40% 20% 0%

3%

3%

'17

'18

9%

'19 OOIT

'20

'21

'22

LAATSTE 12 MAANDEN

3%

'23

'24

LAATSTE 4 WEKEN

* significant verschil tussen 2018 en 2024

Figuur IV.45: Trends paddo’s/truffels, 2C-B en lsd jongvolwassen uitgaanders (18-29 jaar) 2017-2024

4.8

Crack, heroïne en methamfetamine

Als er al recente gebruikers van crack, heroïne of methamfetamine werden aangetroffen onder jongvolwassen uitgaanders in Gooi en Vechtstreek, dan betrof het hooguit drie individuen. Gebruikscijfers

4.9

V MARKT

van deze middelen varieerden van 0% tot 2%.

Middelengebruik tijdens een caféavond

In de survey van 2024 is de wijze waarop middelengebruik tijdens het uitgaan werd gemeten gewijzigd. In eerdere edities werd uitgaanders gevraagd de vragenlijst de volgende dag in te vullen, zodat zij konden rapporteren over hun middelengebruik van die avond. Zij kregen daarvoor een flyer met QR-code naar een online vragenlijst. In 2024 werd de vragenlijst ter plekke ingevuld. Omdat dat aan het begin van de avond VI BIJLAGEN

was, kon middelengebruik op diezelfde uitgaansavond nog niet worden gemeten, en is in plaats daarvan gevraagd naar middelengebruik tijdens het stappen op de vorige caféavond. We herhalen hier dat gebruik 63

tijdens het uitgaan uit 2022 laten we hier buiten beschouwing, omdat deze op een beperkt aantal uitgaanders zijn gebaseerd.67 Er wordt dus gekeken naar verschillen tussen 2018 en 2024.

I SAMENVATTING

tijdens een caféavond niet daadwerkelijk in een café hoeft te zijn gebeurd. Cijfers over middelengebruik

Alcohol en tabak

In elke meting dronk een ruime meerderheid van de jongvolwassen uitgaanders alcohol tijdens het stappen. II DE ANTENNE MONITOR

Dat bleef in de zeven jaar onveranderd. Het roken van tabak tijdens een caféavond is wel veranderd en nam toe ten opzichte van 2018. Mogelijk speelt hierbij een rol dat de survey van 2024 in mei-juli werd gedaan toen veel uitgaanders buiten op de terrassen zaten, terwijl die van 2018 in oktober plaatsvond. ALCOHOL

100% 75%

88%

94%

91%

50% III PANEL RISICOJONGEREN

25% 0% TABAK

100% 75% 50%

59%* 45%

46%

'17

'18

25% 0% '19

'20

'21

'22

'23

'24

* significant verschil tussen 2018 en 2024

IV SURVEY UITGAANDERS

Figuur IV.46: Trends drinken en roken tijdens (vorige) caféavond jongvolwassen uitgaanders (18-29 jaar) 2017-2024 Drugs

Hoewel gebruikscijfers van drugs door jongvolwassenen tijdens het uitgaan een stuk lager liggen, is er in 2024 een duidelijke stijging zichtbaar van cannabis- en cocaïnegebruik tijdens een caféavond. De toename van blowen hangt, net als bij roken hiervoor, misschien samen met het mooiere weer tijdens de survey van 2024. Dit verklaart echter niet de stijging in cocaïnegebruik.

V MARKT

In 2022 is tijdens een tweede veldwerkronde de online vragenlijst ter plekke afgenomen en zijn vragen over middelengebruik tijdens het uitgaan achterwege gelaten omdat de uitgaansavond nog gaande was. Het aantal onderzochte jongvolwassen uitgaanders uit de eerste veldwerkrond (n = 23) is te beperkt voor zinnige vergelijkingen. 64

VI BIJLAGEN

67

20% 11%*

10% 3%

3%

0% XTC/MDMA

I SAMENVATTING

CANNABIS

20% 10%

COCAÏNE

3%

2%

0%

20% 11%*

10% 3%

3%

0% AMFETAMINE

II DE ANTENNE MONITOR

0%

20%

III PANEL RISICOJONGEREN

10% 3%

0%

1%

0%

'17

'18

'19

'20

'21

'22

'23

'24

* significant verschil tussen 2018 en 2024

Figuur IV.47: Trends drugs tijdens (vorige) caféavond jongvolwassen uitgaanders (18-29 jaar) 20172024 Drank en/of drugs tijdens het uitgaan

Gecombineerde informatie over het gebruik van alcohol en drugs tijdens het uitgaan laat zien dat

Echter, ten opzichte van 2018 gebruikten in 2024 meer uitgaanders (ook) drugs. Zoals hiervoor duidelijk werd, betreft dit vooral een toename in blowen en cocaïnegebruik tijdens de (vorige) caféavond.

100%

12%

6%

IV SURVEY UITGAANDERS

onveranderd bleef dat de meeste jongvolwassen uitgaanders alleen alcohol drinken tijdens een caféavond.

21%

80%

(OOK) DRUGS

60%

ALLEEN DRANK

77%

89%

40%

72%

NIETS

20% 12%

6%

8%

2017

2018

2024*

V MARKT

0%

* significant verschil tussen 2018 en 2024

Figuur IV.48: Trends drank en/of drugs tijdens (vorige) caféavond jongvolwassen uitgaanders (18-29 jaar) 2017-202468

VI BIJLAGEN

68

Drugs = cannabis, xtc/mdma, cocaïne, amfetamine of andere drugs. Nicotine buiten beschouwing gelaten. 65