20. Raadsinformatiebrief 2024-74 inzake Gebiedsfoto Laapersveld (visie Laapersveld, project Sportpark)
Tekst van het document
Raadsinformatiebrief Van
Burgemeester en Wethouder/Burgemeester
Zaak nr.
1604602
Aan
Gemeenteraad
RIB nr.
2024-74
Portefeuillehouder
F. Voorink
Datum
20 november 2024
Informatie bij
Marieke Koopmans
Tel. nr.
(035) 629 2614
Onderwerp Gebiedsfoto Laapersveld (visie Laapersveld, project Sportpark) (collegebesluit 19 november 2024)
Kernboodschap De Gebiedsfoto Laapersveld is gereed en ter informatie bijgevoegd.
Aanleiding De Raad heeft het college opdracht gegeven de inpassing van de spooronderdoorgang en station op het Laapersveld nader uit te werken in een integrale visie (zie raadsvergadering 19 juli 2023). Het college heeft de raad geïnformeerd over de aanpak van de visie Laapersveld (RIB 2024-3, februari 2024). De eerste stap van de aanpak bestond uit het opstellen van een integrale analyse, in de vorm van een gebiedsfoto. Deze is nu gereed.
Consequenties De informatie die van belang is voor het maken van een visie Laapersveld, is nu beschikbaar in de gebiedsfoto. De inbreng van stakeholders uit het gebied is hierin verwerkt. Betrokken zijn bewoners, bedrijven, pandeigenaren, scholen, spoorse partijen, en andere gebruikers op en rondom Laapersveld.
Vervolgtraject Het college vervolgt het proces om een visie te maken, zoals beschreven in RIB 2024-3. De raads- en commissieleden ontvangen via de griffie een uitnodiging voor een locatiebezoek in januari 2025. Streven is de visie Laapersveld in september 2025 aan de raad ter vaststelling voor te leggen. In dezelfde vergadering leggen we de raad ook een voorkeursvariant voor de spooronderdoorgang en verplaatsing station Sportpark (deelproject “Verkenning OV Knoop” ter vaststelling voor. Burgemeester en wethouders van Hilversum, de gemeentesecretaris,
de burgemeester,
mr. C.P. Torres Barrera
dr. ir. G.M. van den Top
Bijlage(n): Gebiedsfoto Laapersveld Deze raadsinformatiebrief is digitaal beschikbaar op internet onder “Vergaderstukken”, B en W-vergadering van 19 november 2024
1
GEBIEDSFOTO LAAPERSVELD OKTOBER 2024
1
Inhoudsopgave Inleiding
5
1. Introductie Laapersveld
6
2. Context Sportpark
8
Intermezzo | Het Laapersveld, terug in de tijd
10
3. Thema’s
12
4. Krachtenvelden
60
5. Bouwstenen voor de visie
68
Colofon
70
2
3
stdi jker st
raat w
eg
eg w s r pe
Laa
Station Hilversum Sportpark
Soe
Laapersvijver
Laaperspark
Laapersboog
Laapersveld
Utrechtseweg
ATC
AMGS
Sherpa
Xebia
GP
OfficesXL
Scildon Schoolgebouw Rioolgemaal
Diependaals
elaan
Goois Natuurreservaat 4
Gebiedskaart
Inleiding Het Laapersveld is een wijk gelegen in het zuidoosten van Hilversum. Het ligt aan de rand van de stad, tegen het Goois Natuurreservaat en ten westen van het spoor en station Hilversum Sportpark. De wijk kent enkele opgaven, met name op het gebied van bereikbaarheid en verkeersveiligheid. Daarnaast zijn er ook ontwikkelingen in de omgeving die effect hebben op het Laapersveld, zoals het voorgenomen Stedenbouwkundig Plan Sportpark voor het Arenapark, waarin ook een verbinding tussen Laapersveld en sportpark en een verplaatsing van het station Sportpark is voorgesteld. De gemeenteraad Hilversum heeft op 19 juli 2023 het “Stedenbouwkundig Plan Sportpark: sport in elke vezel - Hoe het Arenapark verandert in de sportiefste buurt van Hilversum” vastgesteld. Het stedenbouwkundig plan Sportpark zet in op de ontwikkeling van een levendig en gemengd gebied met veel ruimte voor sporten en bewegen. Dit maakt dat het Sportpark een nieuwe uitstraling krijgt en verschillende gebieden beter met elkaar verbonden worden. Het stedenbouwkundig plan doet een voorstel voor de toekomstige geoptimaliseerde locatie van het station, vanuit de gedachte dat het plein en het station de entree én het hart vormt van de gebiedsontwikkeling. De stationsverplaatsing moet zorgen voor de gewenste levendigheid en brede bereikbaarheid in het nieuwe Arenapark.
ProRail en NS zien momenteel geen “spoorse” aanleiding voor het verplaatsen van het station. Met de ontwikkeling van het Sportpark en de toevoeging van circa 200.000 m2 nieuw programma zal dit in de toekomst mogelijk veranderen. De voorgenomen ontwikkelingen van het Arenapark met een verplaatst station, een onderdoorgang en toegang tot de perrons zal invloed hebben op de manier waarop er nu gewoond, gewerkt en geleerd wordt op het Laapersveld. Voor een overtuigende inbedding van het station aan de Laapersveld zijde is een visie voor het Laapersveld nodig. Het college heeft daarom opdracht gegeven een integrale ontwikkelvisie voor Laapersveld op te stellen om in te spelen op deze voorgenomen ontwikkelingen in de omgeving. Kadertekst Een model dat overzicht geeft Voor het opstellen van de–integrale visie Laapersveld wordt eerst een gebiedsfoto gemaakt. De gebiedsfoto Onze Omgevingsvisie gaat over fysieke/ruimtelijke, sociale en economische Om overzicht maken te houden, gebruiken we een ‘model’, waarin heeft als doel hetaspecten. inzichtelijk en de analyse van de belangrijkste onderwerpen van de Omgevingsvisie herkenbaar staan. zowel feitelijkheden en De drieover integrale het opgavengebied uit trends en (kwantitatief ontwikkelingen uit dit hoofdstuk zien we duidelijk terug.
We werken ze uit in hoofdstuk 6 (doelen en kwalitatief), als om informatie zoals zorgen en wensen maatregelen). van de stakeholders en bewoners en om trends en De opgaven voor identiteit, waarden en kwaliteiten uit hoofdstuk 3 ontwikkelingen van relevante thema’s. De gebiedsfoto is zien we terug in het onderdeel ‘ruimtelijke kwaliteit’: hoe geven we opgaven vorm? De ruimtelijke kwaliteit wordt verder uitgewerkt in gebaseerd op hetdeanalyseren van beschikbare informatie hoofdstuk 5 (ruimtelijke hoofdkeuzes) en in hoofdstuk 7 (werken met de over de vier pijlers uit de Omgevingsvisie: duurzaam, Omgevingsvisie), waarin we beschrijven hoe we gebiedsgericht aan het werk ruimtelijke gaan: op welke onderwerpen is in specifieke gebieden meer inzet actief, meedoen en kwaliteit. De thema’s nodig? in de gebiedsfoto zijn afgeleid van de onderwerpen Deel B laten van we aan de van dit model zien aan welke onderwerpen en pijlers van hetInmodel dehandOmgevingsvisie (zie we in Hilversum al werken. hiernaast). Voor een goede analyse van de huidige en toekomstige situatie gaat de gebiedsfoto uit van de in het stedenbouwkundig plan geschetste plankaart
voor het Sportpark met een verplaatst station, onderdoorgang en toegang tot de perrons. Deze gebiedsfoto is tot stand gekomen de periode juni tot en met september 2024, in samenwerking met gemeente Hilversum, stakeholders, gebiedspartijen en bewoners. Op 17 juni 2024 vond de eerste participatieronde plaats waarin input vanuit de omgeving is opgehaald. De resultaten van de gebiedsfoto zijn ter verificatie tijdens een participatieronde op 9 september 2024 teruggelegd bij de stakeholders, gebiedspartijen en bewoners. De gebiedsfoto legt de basis voor de te maken integrale gebiedsvisie waarmee zal worden gestart in het najaar van 2024. Leeswijzer Voor u ligt de ‘Gebiedsfoto Laapersveld’. Het eerste hoofdstuk van de gebiedsfoto gaat in op de basisinformatie, zoals eigendom en het aantal woningen, en de gebiedsafbakening van het Laapersveld. Hoofdstuk 2 gaat in op de context van het Laapersveld. Eerst de historische context en ontstaansgeschiedenis, vervolgens de (toekomstige) context in relatie tot de ontwikkeling van het Sportpark. In het derde hoofdstuk staan de opgaven en kansen uit de beleidsthema’s centraal. De thema’s zijn geschikt aan de hand van de pijlers van de Omgevingsvisie. Elk thema wordt met een korte toelichtende tekst ingeleid.
Vervolgens staan in tekstballonnen de geluiden die tijdens het proces zijn benoemd door de omgeving (bewoners, stakeholders, gebiedspartijen). Elk thema is voorzien van een kaart waarop de huidige situatie, alle plannen, beleid en aandachtspunten zijn verbeeld. De kaarten zijn gebaseerd op beleid, kennis en informatie vanuit de gemeente. Elk thema wordt afgesloten met een korte conclusie. Vervolgens wordt in hoofdstuk 4 ingegaan op de krachtenvelden. De krachtenvelden laten zien waar ambities, opgaven, wensen en belangen samenkomen, schuren of botsen op het Laapersveld. Tenslotte wordt in hoofdstuk 5 kort ingegaan op de bouwstenen voor de gebiedsvisie Laapersveld. De bouwstenen zijn onderwerpen die in ieder geval moeten worden verkend in de scenariostudie ten behoeve van het gebiedsvisietraject.
Pijlers en onderwerpen Omgevingsvisie (bron: Omgevingsvisie Hilversum 2040, 2024)
5
1 Introductie Laapersveld Het Laapersveld is een gebied in Hilversum zuid-oost waar mensen wonen, leren, werken en ondernemen. Het gebied wordt gekenmerkt door een mix van functies: woningen, scholen, zorg en kantoren. Het gebied wordt aan de Noordzijde afgebakend door de Laapersweg en Soestdijkerstraatweg. Aan de westzijde grenst de Utrechtseweg en aan de zuidzijde de Diependaalselaan. Aan de oostzijde scheidt het treinspoor het Laapersveld van het Arenapark. Het gebied is 19 hectare groot. In de noordzijde van het gebied ligt het Laaperspark, wat als Rijksmonument kan worden bestempelt als een ‘parel’ in het gebied, evenals de directe verbinding naar het Goois Natuurreservaat via het viaduct over de Diependaalselaan. In de noordoosthoek van het gebied ligt het treinperron met de treinen richting Utrecht. Net buiten het projectgebied, aan de overzijde van de Soestdijkerstraatweg ligt het perron met de treinen richting Hoofddorp en Almere. Het grondeigendom op het Laapersveld is deels in eigendom van de gemeente. Het gaat voornamelijk om de infrastructuur, het rioolgemaal, het voormalig STERgebouw en het Laaperspark. De overige terreinen zijn vrijwel allemaal in privaat eigendom. Van de 8 hectare openbare ruimte is 45% van het oppervlak verhard (infrastructuur/pleinen), 12 % is water en de overige 43% is onverhard (groen).
Laapersveld in Hilversum
6
Gebiedsfoto’s Laapersveld
Kaart functies & bezit
14.000 m2 bvo kantoor ca. 850 werknemers
3 scholen ca. 2000 leerlingen
1 kinderdagcentrum
161 woningen
19 hectare 42% openbaar
8 hectare openbare ruimte 45% daarvan verhard 12% daarvan water
Legenda Woning Educatie Sport Zorg en gezondheidszorg
Bedrijven en voorzieningen
Eigendom gemeente
Rioolgemaal
Eigendom particulier
Station
Eigendom woningcorporatie Eigendom Goois Natuurreservaat
7
2 Context Sportpark Raadsbesluit Op 19 juli 2023 heeft de raad van de gemeente Hilversum het “Stedenbouwkundig Plan Sportpark: sport in elke vezel - Hoe het Arenapark verandert in de sportiefste buurt van Hilversum” vastgesteld, met daarin: de visie met principes, het programma (bestaande uit het OV-knooppunt en de nieuwbouw), de plankaart en spelregelkaart en de richtlijnen en wensen. Daarbij is besloten het college opdracht te geven de inpassing van de spooronderdoorgang en station op het Laapersveld nader uit te werken in een integrale visie. Uitgangspunten Sportpark De basis van het stedenbouwkundig plan zijn zes uitgangspunten. Binnen de uitgangspunten worden concrete maatregelen voorgesteld (bron: Stedenbouwkundig Plan Sportpark, 2023). 1. Sport en bewegen: Het Arenapark wordt het nieuwe sportieve hart van Hilversum. Er komen twee nieuwe sportgebouwen en ook in de openbare ruimte is er veel ruimte voor sport en om te bewegen. 2. Levendige en gemenge buurt: Er komen op Arenapark 850-900 nieuwe woningen. Ook worden er voorzieningen aan het gebied toegevoegd, zo is er altijd leven op straat en voelt het veilig. 3. Mobiliteit van de toekomst: Met de verbinding tussen Laapersveld en Sportpark worden beide gebieden beter bereikbaar. Daarbij wordt het station verplaatst naar het hart van het gebied.
Het nieuwe station ligt aan een nieuwe spooronderdoorgang, die het Arenapark en Laapersveld met elkaar verbindt. 4. Landschap voor mens en natuur: Groen in het Arenapark is overal. Dat komt door de groene straten, parkjes, dakterrassen, daken en gevels. 5. Economische motor: Het Arenapark is de laatste plek in de regio waar nog veel kantoren kunnen worden gebouwd. Er is ruimte voor 70.000 m2 nieuwe bedrijvigheid, vooral kantoren. Bedrijven die iets doen met ‘sport & gezondheid’ en ‘media & ICT’ passen hier goed. 6. Circulair en duurzaam: Nieuwe gebouwen in het Sportpark zijn toekomstbestendig. Ze zijn flexibel in te delen, aanpasbaar en repareerbaar, zijn gemaakt van materialen met een lage milieuimpact en worden heel energiezuinig. Ze krijgen warmte en koeling uit de grond via WKO.
8
Doelen met betrekking tot Laapersveld Het Stedenbouwkundig Plan Sportpark kent een aantal doelen die het Laapersveld direct of indirect raken. Zo dient het Sportpark haar verbinding met de omgeving te verbeteren en een sterke relatie te hebben met het Laapersveld zodat sport en onderwijs goed zijn verbonden. Ook zet het stedenbouwkundig plan in op het stimuleren van langzaam verkeer. Er wordt gezocht naar een veiligere en snellere ontsluiting als alternatief voor de spoorwegovergang bij de Soestdijkerstraatweg. Een opeenstapeling van deze, en andere, doelstellingen leidt tot het voorstel voor het verplaatsen van het station in zuidelijke richting, in combinatie met een brede onderdoorgang voor fietsers en voetgangers die ook toegang geeft tot de perrons. De onderdoorgang dient sociaal veilig te zijn. Aan de Laapersveldzijde vergt dit de nodige aandacht omdat er nu geen functies liggen die zorgen voor sociale controle. Verder dient er aan de Laapersveldzijde een ecologische verbinding te lopen langs het spoor naar de binnenstad (Stedenbouwkundig Plan Sportpark, 2023).
Impressies onderdoorgang (bron: Stedenbouwkundig Plan Sportpark, 2023)
Doelen Sportpark i.r.t. Laapersveld
9
Intermezzo Het Laapersveld, terug in de tijd Oude veldnaam Laapersveld werd in 1348 voor het eerst genoemd tijdens een strijd tussen de graaf van Holland en de bisschop van Utrecht, zij hielden de legers stand op een groen veld Lapaers. De veldnaam Laapersveld verschijnt op kaarten van Gooiland na de heideverdeling van 1843. Het gebied lag op de overgang van akkers naar heide. De gronden waren in bezit van particulieren. Aan de kant van de Soestdijkerstraatweg stond een uitspanning. Het Geneverpad verbond het Laapersveld met de omringende gebieden. Aan de Utrechtseweg begon in de tweede helft van de 19e eeuw de villabebouwing met onder andere Villa Hestia.
Groeikaart 1824
Uitspanning Laapersveld Particulier initiatief Rond 1910 begon de gemeente Hilversum na te denken over een verbinding tussen de Utrechtseweg en de Soestdijkerstraatweg en de eventuele inrichting van het gebied. De gemeentearchitect P. Andriessen wilde geen scherpe bocht bij de Utrechtseweg en een goede aansluiting op de Stadhouderslaan. Maar particuliere grondeigenaren wilden hun percelen niet verkopen.
In 1914-1915 kocht de gemeente toch enige gronden aan de noordzijde van het Laapersveld, met als doel het aanleggen van een verbindingsweg, het bouwen van arbeiderswoningen volgens de tuinstadgedachte en het aanleggen van de riolering in het Alexanderparkkwartier. In 1916 was Dudok een jaar directeur van Publieke Werken en belast met het uitbreidingsplan van de gemeente. In verband met de plannen van woningbouwvereniging ‘t Goede Woonhuys, waarover nog geen beslissing was genomen, en met de aanleg van de verbindingsweg en de rioleringsplannen aldaar, hield de gemeente de vrije beschikking over deze gronden. Laaperspark en verbindingsweg Uiteindelijk werd overgegaan tot het ontwikkelen van het Laaperspark. Het Laaperspark met vijver en pompgemaal, trappen en terrassen werd als werkverschaffingsproject aangelegd in 1919-1920 naar het ontwerp van Dudok. De vijver is mede bedoeld als retentievijver en maakt deel uit van het afwateringssysteem in Hilversum. Van de uitgegraven grond werd het park aangelegd. Toen het vijverpark met pompgebouw zijn voltooiing naderde in 1920, moest de verbindingsweg tussen de Utrechtseweg en de Soestdijkerstraatweg zo spoedig mogelijk worden aangelegd, zowel in het belang van het verkeer als van het overgebleven bouwterrein. In 1921 ontwierp Dudok de verkaveling (7 kavels) aan de noordzijde van de nieuwe Laapersweg.
Aanleg Laaperspark
In 1911 diende architect J.H. Slot namens eigenaar Stoop een wegenplan in om de verbinding mogelijk te maken zonder gedwongen verkoop. De gemeente sloeg het aanbod echter af vanwege de hoge prijs.
Kaart 1902
10
Aan te kopen gronden 1914
Stad en Lande Overige gronden op het Laapersveld waren nog in bezit van Stad en Lande van Gooiland, een vereniging die eigenaar was van de gemeenschappelijke gronden in Het Gooi. In de jaren 50 lukte het de gemeente niet om tot een overeenstemming te komen om de gronden aan te kopen. In de jaren 60 lukte dat wel. Inrichtingsplannen De gemeente had uitbreidingsplannen voor villabouw en een schoolgebouw en het doortrekken naar de Diependaalselaan, maar deze werden niet volledig uitgevoerd. In beginsel werden daar nog de gronden ten zuiden van de Diependaalselaan bij betrokken. Verschillende initiatiefnemers wilden percelen aankopen. Daarmee begon een periode waarin stukken grond werden verkocht en bebouwd, zonder een vastgelegd toekomstbeeld. Omroepen als de KRO en Veronica wilden uitbreiden op het Laapersveld. De STER bouwde uiteindelijk een eigen mediakantoor in de zuidwesthoek. De gemeente dacht aan het Laapersveld als tweede mediapark, plannen hiervoor werden niet gerealiseerd.
Uitbreidingsplan villa’s en school
Het Laapersveld nu De inrichting van Laapersveld is in het verleden gestoeld op toevalligheden. Dat is niet negatief: het past bij ‘het veld’ dat het Laapersveld was. In de loop der jaren werden woningen, scholen en kantoren gebouwd op het Laapersveld.
Bouw STER gebouw
Schoolgebouw huidig ATC
Historische kaarten en foto’s (bron: gemeente Hilversum)
11
3 Thema’s In dit hoofdstuk staan de opgaven en kansen uit de Kadertekst – Een model dat overzicht geeft beleidsthema’s centraal. De thema’s zijn geschikt aan Onze Omgevingsvisie gaat over fysieke/ruimtelijke, sociale en economische de hand van de pijlers van de Omgevingsvisie. Elk aspecten. Om overzicht te houden, gebruiken we een ‘model’, waarin de belangrijkste onderwerpen de Omgevingsvisie herkenbaar staan. thema wordt met een korte toelichtende tekst van ingeleid. De drie integrale opgaven uit trends en ontwikkelingen uit dit hoofdstuk Vervolgens staan in tekstballonnen de geluiden die zien we duidelijk terug. We werken ze uit in hoofdstuk 6 (doelen en tijdens het proces zijn benoemdmaatregelen). door de omgeving (bewoners, stakeholders, gebiedspartijen). Elkwaarden thema is uit hoofdstuk 3 De opgaven voor identiteit, en kwaliteiten we terug in het onderdeel ‘ruimtelijke kwaliteit’: hoe geven we voorzien van een kaart waarop zien de huidige situatie, alle de opgaven vorm? De ruimtelijke kwaliteit wordt verder uitgewerkt in plannen, beleid en aandachtspunten zijn verbeeld. hoofdstuk 5 (ruimtelijke hoofdkeuzes) enDe in hoofdstuk 7 (werken met de Omgevingsvisie), waarin we beschrijven hoe we gebiedsgericht aan het kaarten zijn gebaseerd op beleid, kennis en informatie werk gaan: op welke onderwerpen is in specifieke gebieden meer inzet vanuit de gemeente.
Elk thema nodig? wordt afgesloten met een korte conclusie. In Deel B laten we aan de hand van dit model zien aan welke onderwerpen we in Hilversum al werken.
Toelichtende tekst
24
Geluid uit omgeving
Kaart met beleid, plannen en aandachtspunten Legenda bij kaart
Korte conclusie 12
Pijlers Omgevingsvisie (bron: Omgevingsvisie Hilversum 2040, 2024)
13
PIJLER RUIMTELIKE KWALITEIT
PIJLER ACTIEF
PIJLER MEEDOEN
PIJLER DUURZAAM
Pijler Duurzaam
14
AL
Het gebied Laapersveld ligt ingeklemd tussen de spoorlijn, de provinciale weg N201 (Diependaalselaan) en de Utrechtseweg. Er is geen directe aansluiting voor autoverkeer vanaf de Diependaalselaan en de Utrechtseweg. Voor fietser en voetgangers is er wel een toegang vanuit de zuidkant. Het Laapersveld is met de auto alleen vanaf de Laapersweg aan de noordzijde bereikbaar. Deze ontsluiting wordt ook door veel fietsers gebruikt. Hierdoor ontstaan drukke momenten in het verkeer, met name tijdens de spitsuren komt er een groot aantal fietsers en auto’s het Laapersveld op. Op andere momenten is het, qua verkeer, vrij rustig in de wijk. De weg Laapersveld loopt centraal door het gebied en heeft aan de zuidzijde een keerlus.
“In Laapersveld spelen een structureel verkeeren parkeerproblemen.”
G
N E E EM
Het Laapersveld is zowel aan de noordals de zuidzijde op twee plekken per fiets bereikbaar. In het gebied zelf kunnen fietsers gebruik maken van het Laapersveld en een heel smal fietspad langs het spoor. Het station Hilversum Sportpark en spoorwegovergang ligt aan de noordoostzijde van het gebied. Met de ontwikkeling van het Sportpark is het plan om het station naar het zuiden te verplaatsen. Daaraan gekoppeld ligt een onderdoorgang voor langzaam verkeer. Er zijn bushaltes aan de Utrechtseweg en de Soestdijkerstraatweg.
Be w
Mobiliteit en bereikbaarheid
Mobiliteit en bereikbaarheid
s r e on
“Op de piekuren is het heel moeilijk om Laapersveld in of uit te komen, dat leidt tot irritaties en onveilige situaties.”
“De Laapersweg weer als tweerichtingsweg kan zorgen voor minder opstoppingen” “Pas op, dat is heel onveilig!”
“Wij hopen dat met toekomstige ontwikkelingen op Laapersveld de overbelasting van de wegen en de verkeersveiligheid kan worden verbeterd.”
O ND E R N ER EM
S
“Op onze terreinen hebben we onvoldoende parkeergelegenheid voor onze medewerkers en gasten, wij hebben behoefte aan meer (gratis) parkeergelegenheid in het gebied.”
“De doorstroming van Laapersveld naar de A27 zou moeten verbeteren.”
S c h ol
“Onze leerlingen zijn gebaat bij veilige, prikkelarme en aantrekkelijke wandelrondjes in het gebied.”
“Er is behoefte aan betere bereikbaarheid en meer parkeervoorzieningen voor medewerkers, bezoekers en de busjes die onze leerlingen/cliënten van en naar school brengen.”
&
rdagv e d n i k er
jf bli
en
“Wij hebben last van de slechte bereikbaarheid en de verkeersonveilige situatie op Laapersveld. Dat geldt zowel voor onze medewerkers als onze klanten.”
“Wij maken ons zorgen over de veiligheid van onze scholieren die te voet of op de fiets naar school komen.”
Onveilige verkeerssituaties tijdens de piekuren
Legenda Huidige situatie
Aandachtspunten Meer bewegingen fietsen en voetgangers door onderdoorgang (ambtelijk benoemd)
Eenrichtingsweg voor autoverkeer
Dit drukke fietspad heeft voetpaduitstraling en inrichting, is voor gebruik te smal. Fietspad zal voor ingebruikneming onderdoorgangmeer worden gebruikt door leerlingen van ATC voor de tijdelijke gymzalen (ambtelijk benoemd)
Laapersveld is niet voor doorgaand gemotoriseerd verkeer Fietspad vanuit GNR Drukke wegen, gevaarlijke situaties (Observatie, 2024)
Door park mag niet gefietst worden. Deze wordt regelmatig gebruikt door fietsers
Kruispunt met meerdere verkeersongevalllen (opendata Gemeente
(ambtelijk benoemd)
Hilversum)
Voertuigen rijden tegen het verkeer in op de Laapersweg. (ambtelijk benoemd)
Hoge parkeerdruk (opendata Gemeente Hilversum)
Autoverkeer op de Laapersweg heeft nagenoeg geen bestemming op het Laapersveld (Observatie, 2024)
Pieken verkeersdrukte: 8.15 - 8.30 uur en 9.00 - 9.15 uur 14.45 - 15.00 uur en 15.45 - 16.00 uur (Observatie, 2024)
Plannen/beleid Uitvoering
Opgaven Laapersveld gaat over naar betaald parkeren op 1 november (ambtelijk benoemd) Verbreden fiets- en voetpaden overweg, uitvoering voorzien in 2027 (Integrale Probleemanalyse Soestdijkerstraatweg, 2019)
Voorgenomen plannen Ring Hilversum: verminderen vrachtverkeer (Mobiliteitsvisie 2040, 2021)
16
Voorstel stationsverplaatsing en onderdoorgang langzaam verkeer. Verbetert aansluiting, verkeersveiligheid en bereikbaarheid Sportpark (Stedenbouwkundig plan Sportpark, 2023)
HUB
Zoekgebied mobiliteitshub (deelvervoer en Park&Bike) bij Sportpark (Uitvoeringsprogramma Mobiliteit 2040, 2023)
Zoekgebied Goederenhub Sportpark* (kleinschalige logistieke overslagplaats) (Uitvoeringsprogramma Mobiliteit 2040, 2023)
Wens doorfietsroute over Utrechtseweg (Uitvoeringsprogramma Mobiliteit 2040, 2023)
* Op dit punt komt het mobiliteitsbeleid en het stedenbouwkundig
plan niet overeen. Het beleid is anders ingevuld dan de aangegeven beschikbare ruimte op het Sportpark. Er is nu rekening gehouden met een kleine goederen hub (200m2) daar waar de wens in de mobiliteitsvisie groter is.
Gebiedsdekkende ambitie:
Gebiedsdekkende ambitie:
Gebiedsdekkende ambitie:
Het feit dat Laapersveld één ontsluitingsweg heeft zorgt voor veel verkeersoverlast en verkeersonveiligheid in en om het gebied. Op de rotonde en ontsluitingsweg delen scholieren, taxibusjes en personenauto’s de weg met elkaar, wat leidt tot gevaarlijke situaties en verkeersopstoppingen. De beoogde onderdoorgang die het Sportpark met het Laapersveld moet verbinden zorgt potentieel voor een extra stroom aan fietsers op deze al drukke ontsluitingsweg.
Pijler Duurzaam
18
Het Laapersveld heeft een groene uitstraling. Veel huizen grote tuinen, de straat Laapersveld is ingericht met groene bermen en het Laaperspark vormt het groene hart van de wijk. De zuidzijde van het gebied is wat meer verhard, met veel infrastructuur en parkeerterreinen bij de bedrijven. Het gebied ligt aan de rand van Hilversum en sluit aan de zuidzijde aan op het groene buitengebied, de Laapersheide. De brug die het Laapersveld en de Laapersheide verbind wordt ingericht als natuurbrug. Langs het spoor ligt een groene zone die mogelijkheden biedt om natuur/biodiversiteit de stad in te trekken. De nabijheid van grote natuurgebieden brengt een risico van natuurbranden. Dit is een aandachtspunt voor randen van de stad, zoals het Laapersveld.
ALGEM E
EN
“De verbinding van het Laapersveld met het Goois Natuurreservaat wordt door alle gebiedspartijen gewaardeerd.”
Be
Biodiversiteit, natuur en landschap
Biodiversiteit, natuur en landschap
w
s r e n o
“De rust en de natuur in de nabijheid maken het hier prettig wonen”
“De rustige groene zoom langs het spoor is een aangename en rustige route richting de natuur. Daar moeten we zuinig op zijn. Pas op dat we deze kwaliteit niet verliezen door de beoogde onderdoorgang en de nieuwe entree tot het station.”
“De groene zoom langs het spoor is de ecologische verbinding die het Laapersveld verbindt met het Goois Natuur Reservaat.”
O nde r
“Het natuurreservaat wordt veel gebruikt voor wandelingen met leerlingen en cliënten. De nabijheid van natuur is erg belangrijk voor ons.”
&
derdagve r b
“De goede toegankelijkheid van het natuurreservaat en de heide wordt door onze medewerkers en klanten gewaardeerd en goed gebruikt voor bijvoorbeeld een gezonde lunchwandeling.”
m
c h S olen , s r e
kin
ne
“Breng een zonering aan met drukke en rustige deelgebieden”
f lij
N Goois
t
eserva R r u u a t a
“Het plan om te investeren in de kwaliteit van de natuurbrug over de Diependaalselaan spreekt alle gebiedspartijen aan.”
Groene zoom langs het spoor
Legenda Huidige situatie
Aandachtspunten Groene zoom kan samengaan met onderdoorgang, mits goed ontworpen (niet te stenig, goede soorten, toplaag behouden bij grondverzet) (ambtelijk
Openbaar toegankelijk groen
Laapersvijver: koele plek (ambtelijk benoemd)
benoemd)
Nu geen zoekgebied voor koele plek in Laapersveld. GNR biedt koele plek binnen 300 m. Deze wel goed toegankelijk houden (ambtelijk benoemd)
Fietsroute vanuit GNR
Aangewezen doelsoorten volgens stadslandschap: huismus, gewone grootoorvleermuis, gewone dwergvleermuis, putter, eikenpage, wilde bijen, pimpelmees, citroenvlinder, egel (Stadslandschap Schilderskwartier, Leidraad
Wandelpad GNR naar Sportpark Monumentale boom
Natuurinclusief bouwen, 2021)
Plannen/beleid Uitvoering Natuurverbinding (over bestaand viaduct) GNR - Laapersveld, als stapsteen (Programma
Verbindende groene zoom: kans ecologische verbinding (ambtelijk benoemd)
Groen Hilversum 2040, 2022)
Natuurvriendelijke oevers rondom Laapersvijver (Stadslandschap Schilderskwartier,
Opgaven
Leidraad Natuurinclusief bouwen, 2021)
Natuurlijke stadsranden door inheemse planten (Programma Groen Hilversum 2040, 2022)
Voorgenomen plannen Hoofdbomenstructuur (Programma Groen
Schilderskwartier: gazons rondom scholen naar kruidenrijk grasland (Stadslandschap
Hilversum 2040, 2022)
Schilderskwartier, Leidraad Natuurinclusief bouwen, 2021)
Recreatie in de stadsranden, verminderen druk op GNR (Programma Groen Hilversum 2040, 2022)
Natuurwaarden van buiten naar binnen via stadsranden (Programma Groen Hilversum 2040, 2022)
20
40%
Streefpercentage groen in het Schilderskwartier is 30-50%. De percentages hebben als doel om de stadstemperatuur als geheel te temperen. Momenteel is het percentage over dit gebied 40%, dit valt dus binnen de streefwaarde (Programma Groen Hilversum 2040, 2022)
Gebiedsdekkende ambitie:
Gebiedsdekkende ambitie:
Gebiedsdekkende ambitie:
De groene zoom en de toegankelijkheid van het Goois Natuurreservaat wordt door alle gebiedspartijen uit Laapersveld benoemd als grote waarde. Hier liggen kansen om stad en natuur met elkaar te verbinden.
Water en bodem Laapersveld ligt aan de rand van een stuwwal en ligt daardoor wat lager dan zijn omgeving. Hierdoor staat er bij een hevige regenbui op sommige plekken veel water op straat. Ten tijde van hoge grondwaterstanden (zoals in 2023/2024) is er soms sprake van wateroverlast. Panden die zijn gebouwd in een periode waar de grondswaterstanden lager waren hebben regelmatig last van water in kelders. In de Laapersvijver kan overtollig hemelwater worden geborgen. Er zijn naast de waterpartijen ten zuiden van het gebied geen (doorgaande) waterstructuren aanwezig. Er komt een extra overstort mogelijkheid via retentiebekkens in het plan Huydecopers. Aan de zuidzijde van het Laapersveld ligt een rioolgemaal die van belang is voor het hele rioolsysteem van Hilversum. Parallel aan het spoor ligt een persleiding.
Pijler Duurzaam
Water en bodem
Waterkwaliteit en drinkwaterbeschikbaarheid zijn opgaven spelen in heel de gemeente.
22
N Goois
t
eserva R r u u a t a
“Het Laapersveld moet in de toekomst zijn eigen watervoorziening en berging organiseren. Overtollig water kan niet meer worden opgevangen in het Goois Natuurreservaat.”
ATC
Be
“Onze kelder staat steeds vaker onder water door de hoge grondwaterstand.”
w
s r e n o
“Het gemaal zorgt af en toe voor geuroverlast”
“We ondervinden zelf minimaal wateroverlast aan onze huizen op Laapersveld. Het is wel bekend dat bewoners op de Soestdijkerstraatweg wel veel last hebben van wateroverlast.”
Water op straat
Legenda Huidige situatie
Aandachtspunten
Hemelwaterafvoer (HWA)
Rioolgemaal heeft grote ondergrondse impact en moet goed bereikbaar zijn (ambtelijk benoemd)
Droogwaterafvoer (DWA)
Belangrijke persleiding, bij verlagen maaiveld moet deze verlegd worden: brengt kosten met zich mee (ambtelijk
Mechanische leiding
benoemd)
Infiltratie
Laapersveld ligt tussen twee stuwwallen, bestaat voornamelijk uit zandgrond (Geomorfologische Kaart)
Water
Risico op onderlopen: laaggelegen stationspassage (Spoorse partijen)
Stuwwal (Geomorfologische Kaart) Waterdiepte bij hevige bui 140 mm/ 2uur (Klimaateffectatlas, Deltares Richtlijn Overstromingsrisico’s, 2018)
Plannen/beleid Uitvoering
Rioolgemaal van groot belang voor rioolsysteem Hilversum (ambtelijk benoemd)
Retentiegebied Huydecopers als extra waterberging aangesloten op rioolgemaal Laapersveld (Project Plan Huydecopersweg)
Belangrijke persleiding (ambtelijk benoemd) Watersysteem naar Huydecopers (Project Plan Huydecopersweg)
Voorgenomen plannen Reserveringsstrook kabels en leidingen Sportpark (Stedenbouwkundig Plan Sportpark, 2023)
Opgaven Meer overtollig water bij extreme neerslag opvangen en vasthouden (Visie
24
Openbare Ruimte)
Gebiedsdekkende ambitie:
Gebiedsdekkende ambitie:
De Laapersvijver en het rioolgemaal vervullen een belangrijke rol in de waterhuishouding van heel Hilversum. Het Laapersveld ligt relatief laag en in de laagste delen van het gebied wordt op straat wateroverlast ervaren, dit speelt vooral bij de rotonde Utrechtseweg - Laapersweg.
Geluid, lucht en milieu
Pijler Duurzaam
Geluid, lucht en milieu
De reeks kaarten laat de luchtkwaliteit, de geluidproductie en de externe veiligheid in Laapersveld zien. De laatste kaart toont de milieucategorieën en zonering.
26
Een aandachtspunt voor eventuele ontwikkeling in dit gebied is de aanwezige ontwikkelruimte gelet op de stikstofdepositie.
Geluid dag (RIVM)
Bewon
ers
Naast gebruikskwaliteit hangt leefbaarheid ook samen met de milieukwaliteit en overlast van bijvoordbeeld geluid en geur. Omdat er ook mensen wonen op Laapersveld is het belangrijk hinder en milieusapecten in ogenschouw te nemen. Knelpunten tussen functie/gebruiker en de milieukwaliteit maken inzichtelijk wat de ruimte is voor het toekomstige gebruik van het gebied.
“Ik maak me zorgen over geluidsoverlast van langsrijdende treinen als het station verplaatst”
Lucht
Milieu
Fijnstof (RIVM)
Externe veiligheid (I&W) Aandachtsgebied gifwolk Aandachtsgebied explosie Aandachtsgebied brand
Stikstof dioxide (RIVM)
Milieucategoriën en hindercontouren Bestemming woongebied Bestemming kantoor Bestemming maatschappelijk
Roet (RIVM)
Op het Laapersveld zijn geen bedrijven gevestigd met een hoge milieucontour. De ontwikkelruimte op het Laapersveld hangt af van de stikstofdepositie.
Pijler Duurzaam
Energietransitie en klimaatadaptatie
Energietransitie en klimaatadaptatie
28
Vraagstukken omtrent energietransitie worden benaderd vanuit de toekomstige energiebehoefte en daarvoor benodigde energiedragers, inclusief opwek, opslag en transport. In Laapersveld is (zoals overal) behoefte aan warmte, koude, elektriciteit en energie voor mobiliteit. Er zijn verschillende typen energieverbruikers in Laapersveld. Laapersveld is geen typische woonwijk, in het zuidelijke en oostelijke deel staan scholen en kantoren met bijbehorende energiebehoeftes. De koelvraag in Laapersveld is naar verwachting hoger dan in een gemiddelde woonwijk. Bijzonder in Laapersveld is de Laapersvijver, die als bron voor duurzame warmte of koude kan dienen. Daarnaast is de nabijheid van het Sportpark van belang, omdat dit kansen geeft om energiesystemen te combineren en energie uit te wisselen. Ook de vele platte daken bieden mogelijkheden voor opwek van elektriciteit en warmte. Ongunstig voor de energietransitie is de hoge mate van verharding van het gebied, met name de oostzijde. Hierdoor kan hittestress optreden, wat leidt tot een nog hogere koelbehoefte. Door elektrificatie van vrijwel alle energie zal het elektricititeitsnet verzwaard moeten worden. Dit betekent in ieder geval het bijplaatsen van middenspanningsruimtes (MSR’s).
“De CV installaties zijn vaak niet geschikt voor een WKOsysteem. Ook zijn de oude gebouwen onvoldoende te isoleren.”
Bedrijve
“De bedrijven op Laapersveld doen hun best om de gebouwen te verduurzamen en energie te besparen. Zo liggen op verschillende daken al zonnepanelen.”
Stedelijk Hitte-eiland Effect (RIVM)
Warme zomerdag (klimaateffectatlas)
n
Zonnepanelen op platte daken
(bron: kaartviewer Gemeente Hilversum)
Legenda Huidige situatie Zon op dak aanwezig Zon op dak niet aanwezig - geschikt Zon op dak niet aanwezig - mogelijk geschikt Zon op dak niet aanwezig - niet geschikt
Aandachtspunten Verharding op Laapersveld zorgt voor meer hittestress en hierdoor een hogere koelbehoefte (ambtelijk benoemd) Kans combineren energiesysteem met Sportpark: energie uitwisselen (ambtelijk benoemd)
Laapersvijver kan als bron voor duurzame warmte of koude dienen (ambtelijk benoemd) Ruimtevraag in verband met (collectieve) warmte en koude oplossingen: Technische ruimtes, kabels en leidingen en WKO systemen. Sommige oudere gebouwen zijn nu niet voldoende te isoleren. (ambtelijk benoemd)
Plannen/beleid Plannen Ruimte voor collectief energiesysteem (Stedenbouwkundig Plan Sportpark, 2023)
Opgaven
benoemd)
Behoefte aan warmte, koude, electriciteit en energie voor mobiliteit (ambtelijk benoemd)
30
De Gooi en Vechtstreek zet in op zonneenergie. (Herijking RES 2024 Noord Holland Zuid) Echter is deze inzet niet houdbaar door hogere energiebehoefte, rekening houden met andere duurzame opwerk. (ambtelijk In heel Hilversum is geen capaciteit op het net (Herijking RES 2024 Noord Holland Zuid)
Gebiedsdekkende ambitie:
Gebiedsdekkende ambitie:
Gebiedsdekkende ambitie: Om in te spelen op de transities (energie & klimaat) zal ook in Laapersveld ruimte nodig zijn.
Wonen en demografie
Pijler Meedoen
Wonen en demografie
Laapersveld heeft een gemêleerd aanbod aan woningen. Van royale rijwoningen tot grote tweekappers, appartementen en vrijstaande woningen. Betaalbaar aanbod is niet aanwezig in deze wijk. Maar wel in de omgeving. De buurt is gezinsvriendelijk door de ruime woningen en de aanwezigheid van scholen. Uit gesprekken met omwonenden blijkt dat inwoners graag op deze plek oud willen worden. Zij zien, door de grootte van de woningen en de tuinen, mogelijkheden om aanpassingen te doen en te verbouwen indien nodig. De appartementen aan de Utrechtseweg bieden de bewoners mogelijkheid om in hun eigen buurt te blijven wonen.
32
Uit de Woonvisie 2021 tot 2030 worden opgaven per wijk benoemd. In de wijk Zuidoost, waar het Laapersveld onder valt, gaat dat over de volgende opgaven: > Toevoegen van middenhuur/betaalbare koop > Extra inzet voor levensloopgeschikt > Woonzorgaanbod toevoegen > Aandacht voor spreiding doelgroepen Hilversum breed ligt de ambitie om 6.000 woningen toe te voegen tot 2040. Waarvan er voor zo’n 5.000 plancapaciteit is en 1.000 woningen gevonden worden in bestaande stenen (Omgevingsvisie, 2024).
Wonen op Laapersveld
Be
w
EN
“Het woongenot wordt goed gewaardeerd op Laapersveld. Vooral ’s avonds en in het weekend is het heel rustig.”
ALGEM E
s r e on “Er zijn voldoende mogelijkheden om de woningen aan te passen zodat we oud kunnen worden op het Laapersveld.”
Bewone “Met kinderen is het hier fijn wonen. Maar zodra onze kinderen het huis uit zijn gaan we opzoek naar een kleinere woning, zodat onze woning weer vrijkomt voor een ander gezin.”
rs
Wonen op Laapersveld
Legenda Huidige situatie Grondgebonden woningen
Aandachtspunten Op Laapersveld zelf geen betaalbaar woonaanbod, wel in de buurt (ambtelijk benoemd)
Appartement: 1 tot 5 per pand Appartement: 5 tot 20 per pand Appartement: 20+ per pand
Vergrijzing in Schilderskwartier, 21% van de inwoners is 65 jaar of ouder (Hilversum.incijfers.nl, 2023)
Hilversum bouwt 6000 woningen tot 2040, onder andere bij Sportpark kan dit meer de hoogte in (30 meter: 10 lagen) (Omgevingsvisie Hilversum 2040, 2024)
Eigendom woningcorporatie Gezinsvriendelijk: scholen in de buurt (ambtelijk benoemd)
Plannen/beleid Voorgenomen plannen Plannen Sportpark: 900 woningen in gemengd gebied (Woningbouwmonitor)
Opgaven Ontbrekende schakels Hilversum zuidoost: middenhuur, betaalbare koopwoningen en levensloopbestendige woningen (Woonvisie 2021-2030, 2021)
Zelfstandig wonen voor zorgvragers in Hilversum zuidoost: woonzorgaanbod en spreiding doelgroepen (Woonvisie 2021-2030, 2021)
34
Gebiedsdekkende ambitie:
Gebiedsdekkende ambitie:
Hilversum-brede ambitie: Momenteel is en geen betaalbaar woningaanbod in Laapersveld. Vanuit de wijk is hier wel vraag naar. Daarnaast zijn de bewoners van Laapersveld over het algemeen erg tevreden over het woongenot.
Voorzieningen Op het Laapersveld wordt gewoond, gewerkt en geleerd. Voor een deel is het Laapersveld een kantoorlocatie. Daarnaast bevinden zich een aantal scholen, dit zijn scholen voor voortgezet onderwijs, speciaal onderwijs en praktijkonderwijs. Een uitgebreid voorzieningenaanbod is in het centrum van Hilversum en aan de Gijsbrecht van Amstelstraat te vinden. Op het Arenapark zijn ook nog een aantal voorzieningen aanwezig, zoals sportvoorzieningen. De gebieden zijn enkel via de spoorwegovergang aan de noordzijde met elkaar verbonden. Met de komst van Sportpark zullen er meer (maatschappelijke) voorzieningen nabij het Laapersveld komen te liggen. Door de onderdoorgang zijn deze ook gemakkelijk te bereiken en worden de twee gebieden beter met elkaar verbonden.
Pijler Meedoen
On d e r n e m
Voorzieningen 36
ALGE
M
EEN
“De beoogde horeca voorzieningen op het Sportpark zien wij als kans. Deze liggen dichtbij genoeg dat wij daar ook gebruik van kunnen maken.”
“De scholen zitten goed op Laapersveld, zij waarderen de locatie, rust en groene omgeving.”
e rs Bewoners
“De ontwikkeling van het Sportpark zorgt ervoor dat meer voorzieningen in de buurt bereikbaar worden.”
GP, AM G
S,
pa r e h S
“Voor de Annie M G Schmidt school, GP en Sherpa was de rustige en prikkelarme omgeving van Laapersveld een belangrijke vestigingsvoorwaarde. De leerlingen zijn gebaat bij deze kwaliteit.”
“Een rustige, sociaal veilige en prikkelarme omgeving is essentieel voor onze leerlingen en cliënten.”
“Op termijn zouden graag al onze locaties samenvoegen tot één locatie op Laapersveld.”
A
TC
“De grote hoeveelheid (elektrische) fietsen van onze leerlingen zorgt voor een vraagstuk. Er is niet genoeg ruimte om al die fietsen te stallen.”
“Op Laapersveld is geen behoefte aan extra voorzieningen, de stad is dichtbij genoeg en de ontwikkeling van het Sportpark zorgt ook nog voor meer voorzieningen in de buurt.”
“We hebben vraagtekens bij het vergroten van het aantal leerlingen op Laapersveld, bijvoorbeeld door de plannen voor meer leerlingen op het ATC. Dan wordt het hier nog drukker en dat zorgt ook voor meer onveilige verkeerssituaties.”
“Om alle leerlingen hier te faciliteren zal er op ons terrein bijgebouwd moeten worden. De plek waar nu onze gymzalen staan is daarvoor erg geschikt.” “We wachten daarvoor wel op bouw van de nieuwe sportaccommodatie op het Arenapark” “Een veilige onderdoorgang voor de leerlingen naar de sportaccommodatie op het Arenapark is dan zeer belangrijk voor ons”
Scholen op Laapersveld
Legenda Huidige situatie Educatie Sport
Aandachtspunten Mogelijkheid impuls voorzieningen door ontwikkeling Sportpark, 6000 m2 kleinschalige voorzieningen geprogrammeerd (conctrete invulling nog niet duidelijk) (ambtelijk benoemd)
Zorg en gezondheidszorg
Bijkomende spoorse voorzieningen zoals poortjes, toiletten, wachtruimtes, etc.
Winkel
Openbare ruimte nu over parkeer- en speelterrein van AMGS en GP getekend (Stedenbouwkundig Plan Sportpark, 2023)
Hotel Station Voorzieningen en winkels in de buurt bij centrum en Gijsbrecht
Plannen/beleid Uitvoering School-gebouw ATC (na renovatie) (Integraal huisvestingsplan 2024-2039, 2024)
Voorgenomen plannen
Plan Sportpark, 2023)
Educatiefunctie voorgenomen
(Stedenbouwkundig Plan Sportpark, 2023)
Locatie sporthallen ATC op Sportpark
Hotelfunctie voorgenomen (Stedenbouwkundig
Plannen nieuwbouw ATC: extra scholieren
Kleinschalige detailhandel voorgenomen
(Integraal huisvestingsplan 2024-2039, 2024)
38
Sportfunctie voorgenomen (Stedenbouwkundig
(Integraal huisvestingsplan 2024-2039, 2024)
Plan Sportpark, 2023)
(Stedenbouwkundig Plan Sportpark, 2023)
De ontwikkeling van Sportpark zorgt voor een toename van voorzieningen nabij het Laapersveld. Met een onderdoorgang zijn deze voorzieningen makkelijk te bereiken door bewoners van het Laapersveld. De diverse onderwijsinstellingen hebben tegengestelde belangen wat betreft de komst van de beoogde onderdoorgang.
Sociale samenhang Er wonen, werken en leven veel verschillende doelgroepen op het Laapersveld. Zij gebruiken de plek allemaal op een andere manier: van verblijven, tot ontmoeten, tot passeren. Op een aantal plekken is weinig sociale controle, o.a. doordat gebouwen weinig contact hebben met de openbare ruimte, waardoor niet iedereen zich altijd veilig voelt op straat. De zone langs het spoor wordt tijdens openingstijden met name gebruikt door gebruikers van de scholen en kantoren. In de avond en in het weekend kan het leeg en verlaten aanvoelen. Op plekken waar er weinig sociale controle is, zoals in het park en bij de keerlus, gebeuren ook vaak ‘louche praktijen’.
ALGEM E
n e o r w s& e B o
Pijler Meedoen
Sociale samenhang
EN
40
“Het park, de keerlus en de blauwe parkeerzone worden gebruikt voor louche praktijken. Wat door alle gebiedspartijen niet wordt gewaardeerd.”
m e e rs n r e nd
“Laapersveld wordt getypeerd als een rustige wijk met een paar drukke momenten op de dag.”
“Is het mogelijk om delen van het gebied af te sluiten of andere maatregelen te nemen die het gebied minder uitnodigend maken voor louche praktijken zoals drugdealers.
n e l o h c S
“Onze schoolpleinen moeten in verband met de veiligheid van onze leerlingen kunnen worden afgesloten voor ongewenste indringers.”
“We maken ons zorgen dat we bij een onderdoorgang en verplaatsing van het station niet op deze plek kunnen blijven. Onze leerlingen hebben een sociaal veilige en prikkelarme omgeving nodig. ”
“Het bestaande station functioneert prima en springt er ook niet uit als sociaal onveilig. Uiteraard is er altijd ruimte voor verbetering.”
“Sociale veiligheid in de avonden en weekenden is een belangrijk aandachtspunt bij een verplaatsing van het station. Dit is nu, vooral aan de Laapersveldse zijde, onvoldoende geborgd.”
NS
Keerlus
Legenda Huidige situatie Louche praktijken bij de keerlus
Plannen/beleid Uitvoering Cameratoezicht rond bedrijven voor vergroten veiligheid (ambtelijk benoemd)
Reuring op de Soestdijkerstraatweg
Voorgenomen plannen Overlast en ruzies rond kliniek Heihof en in Laapersveld park Rust van Laapersveld en de heide wordt gewaardeerd
Aandachtspunten Gooise Praktijkschool, Annie M.G. Schmidt en Sherpa De Boemerang hechten veel waarde aan de rustige, prikkelarme omgeving die ze in en om hun gebouwen hebben. (ambtelijk benoemd) De sociale veiligheid van perrons moet geborgd worden (Spoorse partijen) Geen ogen op straat in avonden en weekenden
42
Stationsverplaatsing: een levendig voorplein (Stedenbouwkundig Plan Sportpark, 2023)
Opgaven Kernwaarden voor Hilversum: vertrouwen, betrokkenheid, eenvoud (Wij zijn Hilversum, sociale visie, 2023)
Gebiedsdekkende ambitie:
Het Laapersveld is een rustige locatie aan de rand van de stad. Door het ontbreken van een doorgaande route en een scheiding van woon en werkprogramma is er ’s avonds op verschillende plekken geen sociale controle. Waardoor er in het gebied problemen zijn met de sociale veiligheid. Voor de spoorse partijen is naast de bereikbaarheid de sociale veiligheid aan de Laapersveldsezijde een belangrijke opgave in de overweging van het verplaatsen van het station.
Economie en werk Een deel van het Laapersveld is aangeduid als een formele kantorenlocatie in Hilversum. Er zit een aantal grotere bedrijven: Xebia, Scildon en OfficesXL. Het Laapersveld ligt nabij de snelweg en dichtbij het station Hilversum Sportpark en is daardoor een aantrekkelijke kantoorlocatie. Het leegstandspercentage van kantoren op Laapersveld is laag. De autobereikbaarheid van de kantoorlocatie tijdens de spits is voor de huidige bedrijven een relevante opgave.
Pijler Actief
Economie en werk
Hilversum wil inzetten op meer ruimte voor werk op bestaande werklocaties, in het centrum en in de wijken (Omgevingsvisie Hilversum 2040).
44
en
Bedrij
v
“Er ligt een kans om de kwaliteit en uitstraling van het toekomstige Sportpark ook door te trekken naar Laapersveld, we kunnen onderdeel worden van die ontwikkeling.”
“Op het Laapersveld zitten gespecialiseerde bedrijven met werknemers en klanten die zowel uit de regio als de rest van het land komen. Goede autobereikbaarheid is voor ons van groot belang. Er zijn nu onvoldoende parkeerplaatsen.”
“Voor de bedrijven is de relatief korte afstand tot de snelweg een belangrijke vestigingsvoorwaarde. Verbetering van de bereikbaarheid en het oplossen van de verkeersproblematiek, door bijvoorbeeld een directe verbinding op de Diependaalselaan, is zeer wenselijk.”
R e gi o G o o ive en
chtstre e k
“Het Arenapark is een van de belangrijkste kantorenlocatie in onze regio. Goede bereikbaarheid vanaf het station met duidelijke routing, sociale veiligheid en een aantrekkelijke uitstraling is daarom erg belangrijk.”
“Laapersveld was oorspronkelijk bedoeld als werklocatie, we zien echter dat onderwijs en wonen steeds meer ruimte op Laapersveld lijken te krijgen.”
Bedrijven op Laapersveld
Legenda Huidige situatie Kantoorfunctie Overige werkfunctie Formele kantoorlocatie Laapersveld Bouwjaar kantoorgebouw
Plannen/beleid Voorgenomen plannen Ontwikkeling Sportpark: gemengd gebied, verrijking voor bedrijven Laapersveld (Monitor Economie 2023 + ambtelijk benoemd)
Opgaven Vergroten aanbod werkplekken en compenseren bij transformatie op kantoorlocaties als Laapersveld (Omgevingsvisie Hilversum 2040, 2024)
Meer innovatie, sterkere relatie tussen bedrijven en onderwijs (Omgevingsvisie Hilversum 2040, 2024)
Laapersveld heeft met de huidige kantoorlocaties al een parkeeropgave (ambtelijk benoemd)
Aandachtspunten
46
Kantoorlocatie Laapersveld beter bereikbaar voor fiets en voetganger vanuit Sportpark en vanaf verplaatst station (ambtelijk benoemd)
Gebiedsdekkende ambitie:
Het Laapersveld is grotendeels aangeduid als formele kantoorlocatie. Het beleid van gemeente Hilversum zet in op het behouden en versterken van bestaande werklocaties.
Cultuurhistorie Het gebied wat we nu kennen als Laapersveld lag op de overgang van akkers naar heide. De gronden waren in bezit van particulieren. Aan de kant van de Soestdijkerstraatweg stond een uitspanning. Het Geneverpad verbond het Laapersveld met de omringende gebieden. Aan de Utrechtseweg begon in de tweede helft van de 19e eeuw de villabebouwing met onder andere Villa Hestia.
Pijler Ruimtelijke Kwaliteit
Cultuurhistorie
Wie nu vanaf de Laapersweg het Laapersveld op komt ziet het kleurige pompgemaal van het Laaperspark (rijksmonument). Het Laaperspark met vijver en pompgemaal, trappen en terrassen werd als werkverschaffingsproject aangelegd in 1919-1920 naar het ontwerp van Dudok. Het park is een mini-illusielandschap. Hier waan je je in een oneindigheid met verrassende overzichten over de vijver en paden. De as heeft een tuinarchitectonische invulling.
48
Tot aan de jaren 70 van de vorige eeuw was het Laapersveld, op het Laaperspark en de villabebouwing langs de Utrechtsteweg na, nog voornamelijk een heidegebied. Een korte periode werd het Laapersveld gezien aanvullende locatie voor het Mediapark. Destijds is het STER gebouw gebouwd, welke nu is aangemerkt als nieuw gemeentelijk monument. De gedachte voor mediafuncties werd in de jaren 80 losgelaten. Sindsdien is het gebied bestemd voor verschillende fucties, als kantoren, scholen en woningen.
Pompgemaal gebouw
Laaperspark
(bron: Google Maps)
Villa Hestia
Stergebouw
Legenda Huidige situatie Gemeentelijke monument Rijksmonument Park Laapersveld: rijksmonument, als mini illusielandschap (ambtelijk benoemd) Spoorbogen: monument Nieuw gemeentelijk monument
Historische spoorbogen
Historische route Diependaalselaan scheidt Laapersveld van de Laapersheide Lage verwachting archeologische waarde (Open data Hilversum)
Middelhoge verwachting archeologische waarde (Open data Hilversum) Hoge verwachting archeologische waarde, heide liep vroeger het gebied in (Open data Hilversum)
Aandachtspunten Versteende openbare ruimte rond de kantoren en STER-gebouw, niet passend bij de identiteit (ambtelijk benoemd)
50
De Laaperheide liep vroeger door tot in het Laapersveld. Naast de heide en een paar monumentale panden wordt het Laaperspark gezien als een grote cultuurhistorische waarde voor het gebied. Dit park is een rijksmonument.
Gebouwde omgeving Het Laapersveld ligt aan de zuidelijke rand van Hilversum, op de overgang naar de Laapersheide. Door de ligging tussen spoor, provinciale weg en Utrechtseweg vormt het gebied een afzonderlijke enclave, met woningen, kantoren en onderwijsvoorzieningen.
Pijler Ruimtelijke Kwaliteit
Gebouwde omgeving
De verkaveling is met name in het oostelijke deel van Laapersveld wat rommelig. Veel bebouwing is in zichzelf gekeerd, met parkeren rondom en heggen, hagen en hekken langs de randen.
52
Relaties met het omliggende stedelijke gebied liggen vooral aan de noordzijde. Met het Arenapark en de woongebieden ten westen van de Utrechtseweg zijn geen ruimtelijke en functionele relaties aanwezig. Uitzondering vormen de woningen aan de westelijke rand van het gebied. Deze zijn op de Utrechtseweg gericht.
Legenda Huidige situatie Bouwjaar 1880-1890
Bouwjaar 1960-1970
Bouwjaar 1890-1900
Bouwjaar 1970-1980
Bouwjaar 1900-1910
Bouwjaar 1980-1990
Bouwjaar 1910-1920
Bouwjaar 1990-2000
Bouwjaar 1920-1930
Bouwjaar 2000-2010
Bouwjaar 1930-1940
Bouwjaar 2010-2020
Bouwjaar 1940-1950
Bouwjaar 2020-2025
Bouwjaar 1950-1960
Maximale bouwlagen per pand
De gebouwen (woningen en scholen) rond de Laapersboog zijn recent gebouwd. In Laapersveld staan momenteel geen gebouwen van meer dan vier bouwlagen.
Ondergrond De aanwezigheid en capaciteit van de ondergrondse infrastructuur is een randvoorwaarde voor het functioneren en ontwikkelen van verschillende functies binnen een gebied. Op de kaart is te zien welke kabels en leidingen in de grond liggen. Belangrijke ondergrondse leidingen voor dit gebied liggen onder de weg Laapersveld en parallel aan het spoor. Bij ontwikkeling van de onderdoorgang dient aandacht te worden besteed aan de persleiding langs het spoor. Bij de komst van een onderdoorgang zal een technische oplossing moeten worden gezocht voor het kruisen van de persleiding.
Pijler Ruimtelijke Kwaliteit
Ondergrond
In Laapersveld zijn volgens de beschikbare gegevens geen opgaven voor bodemsanering. Het gebied rond de Laapersboog is in het verleden onderzocht of gesaneerd. Bij het huidige perron wordt een saneringsactiviteit aangegeven.
54
Bodemverontreiniging en sanering (I&W)
Legenda Huidige situatie Bestaande kabels en (riool)leidingen
Plannen/beleid Voorgenomen plannen Reserveringsstrook kabels en leidingen Sportpark (Stedenbouwkundig Plan Sportpark, 2023)
Aandachtspunten Onduidelijk of er voldoende ruimte vrij is voor spoortalud (ambtelijk benoemd) Vragen bij kruising van het spoor, is dit wel mogelijk? (ambtelijk benoemd) Beperkte ruimte in openbaar gebied voor leidingtracés (ambtelijk benoemd) Kruising dient ondergronds intact te blijven (ambtelijk benoemd)
Langs het spoor loopt een belangrijke persleiding richting het rioolgemaal waar rekening mee dient te worden gehouden bij graafwerkzaamheden. Deze persleiding is wel te verleggen.
Openbare ruimte
Pijler Ruimtelijke Kwaliteit
Openbare ruimte
Het Laapsersveld kent een mooi park aan de noordzijde. Verder zijn vooral de randen van het Laapersveld groen ingericht. In het hart van Laapersveld liggen veel (private) kavels en infrastructuur. De straatprofielen zijn soms wat rommelig en niet continue. Zo variëren stoepen en groenstroken langs wegen in breedte en inrichting waarbij stoepen of groen soms wordt onderbroken. Veel gebouwen staan los in het groen, hebben grote voortuinen of parkeerterreinen met hekken waardoor gebouwen weinig contact hebben met de openbare ruimte.
56
Ophoudende stoep
“Voor ons zijn aantrekkelijke, veilige en prikkelarme wandelroutes in de omgeving van belang.”
GP & S
h
a p er
Bedrijve
n
“De keerlus die nu in het zuiden van Laapersveld ligt wordt gebruikt voor louche praktijken. Dit zorgt voor overlast en heeft een negatieve invloed op de gebiedskwaliteit.”
oi Regio go
k
h c t e stre v n e -e
“De openbare ruimte zou kwalitatiever en representatiever mogen worden ingericht.”
“Het station Sportpark is een belangrijk OV knooppunt in onze regio. We stimuleren reizen met het OV, daarbij is ook de reis van en naar het station belangrijk. Goede routes naar het station en voldoende en veilige fietsenstallingen zijn daarom erg belangrijk.”
Laaperspark
Plannen/beleid Uitvoering Renovatie fietsparkeren NS Stations (ambtelijk benoemd)
Verbreden fiets- en voetpaden overweg, uitvoering voorzien in 2027 (Integrale
Legenda
probleemanalyse Soestdijkerstraatweg, 2019)
Huidige situatie
Voorgenomen plannen
Weg 50 km/uur
Groene ruimte (Stedenbouwkundig Plan Sportpark,
Weg 30 km/uur
Plein: grotendeels verhard (Stedenbouwkundig
2023)
Plan Sportpark, 2023)
Groen
Noord-zuid en oost-west as
(Stedenbouwkundig Plan Sportpark, 2023)
Fietspad
Deelproject Sportpad (Sportpad, 2024)
Wandelpad
Sport en spel aanleidingen in het landschap (Stedenbouwkundig Plan Sportpark, 2023)
Bank in OR
Fietsparkeren bij stationsverplaatsing: minimaal 500 west, 500 oost (OV-knoop
Kunstobject
station Sportpark - Invulling mobiliteitseisen) K&R
Kiss & ride parkeren (OV-knoop station Sportpark - Invulling mobiliteitseisen)
Speelvoorziening/schoolplein
Aandachtspunten
Ruimtelijke kwaliteit: meer samenhang in verharding (Visie openbare ruimte)
Hoogteverschil maakt fietsverbinding lastig (ambtelijk benoemd)
Ruimte in de openbare ruimte voor deelmobiliteit t.b.v. de mobilieitstransitie
Onderdoorgang als verbinding Laapersveld en Sportpark: inrichting, netwerk, etc.
Monumentale groene ruimte multifunctioneler inzetten voor verblijf, spelen, waterberging en biodiversiteit.
(ambtelijk benoemd)
58
Opgaven
(Visie openbare ruimte)
(Visie openbare ruimte)
Gebiedsdekkende ambitie:
Gebiedsdekkende ambitie:
Gebiedsdekkende ambitie:
De kwaliteit van de openbare ruimte in Laapersveld laat op verschillende plekken te wensen over. Ook zijn er in Laapersveld en de directe omgeving geen openbare speel- en sportvoorzieningen. De ontwikkeling van Sportpark kan hier een positieve bijdrage aan leveren.
4 Krachtenvelden Als we de thema’s overlappen en de discussie uit de omgeving bekijken, zien we 3 krachtenvelden ontstaan. In deze krachtenvelden schuren (tegenstrijdige) belangen, ambities en opgaven of botsen eisen en wensen.
1. Krachtenveld dynamiek onderdoorgang en verplaatsing station:
gaat over alle ambities, eisen en wensen over en om de onderdoorgang en stationsverplaatsing zoals getekend in het stedenbouwkundig plan Sportpark. Hier ‘botsen’ belangen waar in de toekomst keuzes moeten worden gemaakt.
2. Krachtenveld veilig van en naar school, werk en huis:
gaat over een bestaande opgave, de verkeerssituatie tijdens piekuren die mogelijk wordt versterkt door een aantrekkende werking van het verplaatste station. Nieuwe ambities ‘schuren’ met dit bestaande knelpunt.
3. Krachtenveld bereikbare kantoorlocatie:
gaat over het vestigingsklimaat van kantoren op het Laapersveld. De bereikbaarheid van de locatie is in gedrang. Dit ‘schuurt’ met het beleid om bestaande werklocaties in de stad te behouden en versterken.
Op de volgende pagina’s wordt per krachtenveld verder toegelicht welke (tegenstrijdige) belangen, ambities, opgaven, eisen en wensen op deze locaties aan de orde komen.
60
61
Krachtenveld: dynamiek onderdoorgang en verplaatsing station AMGS, GP en Sherpa
De dynamiek die de beoogde onderdoorgang naar het verplaatste station en het Sportpark met zich meebrengt is voor de Gooische Praktijkschool (GP), Annie MG Smidtschool (AMGS) en Sherpa - Kinderdagcentrum de Boemerang een grote bedreiging voor het functioneren. Het afgelegen karakter, de rust en de prikkelarme omgeving waarin de instellingen nu zijn gelegen wordt gezien als enorm pluspunt van deze locatie. De leerlingen en cliënten die hier speciaal onderwijs krijgen zijn juist gebaat bij een rustige omgeving. Met de komst van de onderdoorgang is er naast angst voor audio/visuele afleiding ook zorgen over sociale interacties die kunnen plaatsvinden tussen leerlingen en ‘voorbijgangers’. Ook ongewenste indringers op de (school)pleinen, doordat mensen een snelle route zoeken, zijn ongewenst. Er zijn veel voorbeelden van praktijkscholen die in een prikkelgevoelige omgeving liggen waar veel meer problemen zijn ontstaan met veiligheid van de leerlingen. Ook gezondheidsrisico’s (slijpsel remmende treinen) zijn voor de AMGS een punt van zorg. Voor de scholen en het kinderdagcentrum is een rustige prikkelarme locatie een randvoorwaarde. Daarnaast wordt de beoogde onderdoorgang nu getekent over de parkeer- en speelterreinen van de GP en AMGS. In de plannen van het Sportpark is geen compensatie meegenomen voor deze voorzieningen en het gebruik van de terreinen.
De ambitie van het Sportpark met een onderdoorgang en een verplaatsing van het station botst met deze vestigingsvoorwaarde van GP, AMGS en Sherpa.
ATC Het ATC wil op termijn zijn schoollocatie gaan uitbreiden zodat alle leerlingen van deze middelbare school op dezelfde locatie terecht kunnen. Hiervoor worden de oude gymzalen gesloopt en wordt een nieuw gebouw, op eigen terrein, bijgebouwd. Het ATC gaat dan gebruik maken van de nieuwe sportcomplex op het Arenapark. (De sloop/uitbreiding zal pas plaats vinden als de nieuwe gymzaal op het Arenapark is gebouwd). Een veilige route voor de leerlingen hiernaartoe is voor het ATC erg belangrijk. Een veilige kruising van het spoor is, vanwege de veiligheid van de leerlingen, voor het ATC zeer gewenst. Er is een sterke voorkeur voor een onderdoorgang t.o.v. een traverse omwille van de veiligheid (vallen van leerlingen en spullen). Deze belangen botsen met de eisen en wensen van de Gooische Praktijkschool en de Annie MG Smidtschool, die juist geen verbinding met het Sportpark willen op de beoogde locatie.