19. Raadsinformatiebrief 2024-14 inzake Jaarplan energietransitie 2024

Daarnaast is het evalueren onderdeel geworden van ons DNA. Door het werken met verschillende datasets kunnen we onze strategie en planning voor onze verschillende uitvoeringsactiviteiten effectief op elkaar afstemmen. Door het visualiseren op wijk en gemeente breed niveau te combineren met koude data-analyse kunnen we voor bijvoorbeeld een subsidieregeling het beste scenario uitwerk. Hierdoor konden we bijvoorbeeld vrij snel na de start van de wijkaanpak voor een andere methode van benaderen kiezen die vooralsnog meer effect weet te sorteren. Een ander voorbeeld is het HIP waarin we zien dat we meer aandacht moeten vestigen op woningen met lagere WOZ-waarden. Hiervoor worden nu communicatieacties opgesteld, onder andere met warmtescans voor woningen met lagere WOZ-waarden en een advertentiecampagne op Funda.

12

De inspanningen in Cluster 1, woningen / uitvoering Transitievisie Warmte, geven met de verschillende activiteiten vorm aan deze uitvoeringslijnen. In Cluster 2 van dit hoofdstuk beschrijven we de inspanningen om ook de andere gebouwen te verduurzamen.

13

Cluster 1 Woningen uitvoering Transitievisie Warmte in 2024 Om uitvoering te geven aan de Transitievisie Warmte werken we concreet aan de verduurzaming van de Hilversumse woningvoorraad, volgens de uitvoeringslijnen van de Transitievisie Warmte. De wijkaanpak is hierbij het motorblok en met name het Energiediensten bedrijf brengt vraag en aanbod bij elkaar. Samen met de ketenpartners bieden we deskundig en transparant advies en begeleiding. Hierbij hebben we oog voor de verschillende doelgroepen, vragen uit de buurt en specifieke problematiek. Binnen de samenwerking met partners in de stad nemen we de regie in op de vraag die voorligt. Dit hoofdstuk beschrijft tot welke resultaten dit moet leiden.

Wat willen we bereiken? Voor de gebouwde omgeving hebben we 3 doelen, van concreet naar minder concreet: 1. 2600 woningen te betrekken bij de verduurzaming Zoals aangegeven in de inleiding, moeten jaarlijks 2600 woningen de eerste verduurzamingsstap zetten om uiteindelijk aardgasvrij en CO2 neutraal te zijn in 2050. Met de activiteiten die nu in planning staan voor 2024, zou dit doel ruimschoots behaald moeten worden. 2. Het verbeteren van de informatievoorziening over verduurzaming en het wegnemen van drempels om te kunnen verduurzamen Samen met de maatschappelijke partners binnen de energietransitie werken we aan het uitdragen van één verhaal met behoud van eigen identiteit. Daarnaast blijft het verbeteren van de informatievoorziening en versimpelen van aanvraagtrajecten voor omgevingsvergunningen, subsidies een aandachtspunt. 3. Overige projecten TVW In de Proeftuin Aardgasvrije Wijken in de Meent komen tot een bronnet met minimaal 20 woningen van de woningcorporaties. Uitwerken voorkeursscenario voor gebruikmaking van de restwarmte van de RWZI in Oost.

Wat gaan we daarvoor doen? We werken net als bij de RES, met concrete projecten aan het realiseren van deze doelstellingen. Centraal binnen deze projecten staat het gebruik van data om de doelgroep per project zoveel mogelijk te bereiken; het werken van onderop en aansluiten bij wat er al is en per stap binnen het project evalueren, leren en bijstellen om tot een beter resultaat te komen. In dit hoofdstuk volgt een nadere toelichting per project en wat we willen bereiken. De onderstaande tabel is het overzicht van de activiteiten, waarbij de CO2 uitstootreductie per activiteit is aangegeven. Hierbij is uitgegaan van gemiddelde besparingen per genomen verduurzamingsmaatregel aan de woning, bij een normale tussenwoning. In de praktijk zal het verduurzamen van een gevel van een vrijstaand huis meer opleveren dan van een kleine tussenwoning. Voor de adviesmaatregelen zijn we uitgegaan van een opvolging van één of twee isolatiemaatregelen in 30% van de gevallen. Daarnaast is het mogelijk dat de onderstaande tabel voor vermeden CO2 uitstoot dubbeltelling bevat; als huiseigenaren zowel advies aanvragen en een subsidie ontvangen.

14

Wat gaan we doen?

1. 8.300 woningen HIP & duurzaam wonen lening Wijkaanpak Project Energiearmoede

Verenigingen van Eigenaren

Doel

CO2 besparing in Kton

Budget 2024

1650 woningen

0,81

1.350.000

2500 woningen 1150 woningen (genoemd budget is voor de uitvoering van de subsidieregeling) 50 nieuwe VvE’s (van ±10 woningen) 500 woningen intake organiseren door EDB

0,20 0,7

100.000 900.000

0,09

Opgenomen in de subsidie van het EDB 112.000 2.462.000

Warmtescans Totaal

2500 woningen 8.300 woningen benaderen met advies, hulp of concrete maatregel 2. Verbeteren informatievoorziening en processen Regie op de keten Verder uitbouwen van de samenwerking en de rolafbakening met de energiecoöperaties, het energieloket en het Energie Diensten Bedrijf. Een gemeentelijke ketenregisseur gaat hier invulling aan geven. Aanbesteden Energieloket Een nieuwe meerjarige overeenkomst met een aanbieder. Aanpak voor monumenten Informatievoorziening en het beleid wordt vernieuwd. Totaal 3. Overige inzet De Hilversumse Meent 20 woningen op een bronnet (aardgasvrij) RWZI Hilversum Oost Getekende intentieovereenkomst met partners van dit project. Projectontwerp van een warmteproject voor 2000 woningen. Opstellen bodemenergieplan Energiedienstenbedrijf Subsidie Totaal

1,8

25.000 25.000 0,09 -

30.000 586.000 626.000

Continueren Hilversums Isolatieprogramma (HIP) en financieringsinstrumenten voor woningverduurzaming In 2023 is het Hilversums Isolatieprogramma HIP gelanceerd, een maatregelenpakket om woningeigenaren zowel financieel als met advies bij te staan in het verduurzamen van de woning. Van beide instrumenten wordt gebruik gemaakt; we zeten dit dan ook voort in 2024. Daarnaast zetten we de succesvolle duurzaam wonen lening en verzilverlening voort.

15

In 2024 worden de volgende resultaten bereikt: • 900 HIP subsidies (uitvoeren maatregelen aan woningen) • 100 duurzaam wonen leningen (uitvoeren maatregelen aan woningen) • 50 aardgasvrij subsidies (aardgasvrij maken) • 2600 woningen bereikt met een brief, warmtescan, laagdrempelig advies en; o Waarvan 600 woningen een volledig klimaatplan krijgen, voornamelijk via de makelaars en de wijkaanpak We gaan een soortenmanagementplan (SMP) opstellen om daarmee een gebiedsontheffing voor isolatie te krijgen van de provincie. Hiermee nemen we een belangrijke barrière voor woningisolatie weg. Onderdeel van het soortenmanagementplan is een natuurvriendelijke werkwijze van isoleren om zo de bescherming van vleermuizen, huismussen en gierzwaluwen te garanderen.

Wijkaanpak Eind 2022 is de wijkaanpak van start gegaan. Met gerichte campagnes werden woningeigenaren benaderd met het ontzorgingsaanbod om te verduurzamen. Na evaluatie van de eerste twee wijken bleek dit niet het verwachte effect te sorteren. De wijkaanpak is vervolgens kwalitatief verbeterd door aanvullend op maat benadering van bewoners, sleutelfiguren, ambassadeurs en delen van wijken, in samenwerking met (keten & maatschappelijke) partners te organiseren. Dit heeft geleid tot meerdere buurtbijeenkomsten en vervolgaanvragen voor hulp bij verduurzamen. Bij de wijkbijeenkomsten inventariseren we eerst de vragen uit de buurt en verzorgen in samenwerking met het Energiedienstenbedrijf en de Energiecoöperaties een buurtbijeenkomst op maat waarbij we ook zoeken naar woningeigenaren die al verduurzaamd hebben zodat zij met hun ervaringen kunnen delen. Deze lijn wordt in 2024 voortgezet. In 2024 wordt bovendien verder onderzocht hoe de wijkaanpak en het project energiearmoede gezamenlijk kunnen optrekken in wijken met grote diversiteit. Ook worden er zogenaamde startpakketten ’verduurzamen samen met je buren’ ontwikkeld. Hierdoor kunnen bewoners samen zelf aan de slag.

In 2023 zijn we in de volgende buurten en straten begonnen: • Electrobuurt • Geuzenbuurt • Johannes Geradtsweg • Kleine Driftbuurt • Schilderskwartier • Schrijverskwartier • Zeeheldenkwartier In 2024 gaan we verder in deze buurten. Daarnaast starten we volgens planning nog in 7 andere buurten. Binnen de deze aanpak reserveren we voor 2024 ruimte voor 2500 warmtescans. Met een warmtescan krijgt de woningeigenaar snel inzicht krijgt in wat hij of zij nog kan doen aan de woning. Ook is het een eerste aanleiding voor laagdrempelig contact met enthousiaste bewoners uit de buurt. Uit gesprekken met inwoners blijken deze warmtescans zeer gewaardeerd te worden. We bieden de scans specifiek aan woningen uit een specifieke doelgroep uit het HIP, namelijk met een WOZ-waarde tot €510.000.

Energiearmoede In 2023 zijn bij ruim 1200 huishoudens met behulp van de energieklusser kleine maatregelen getroffen en zijn 50 huishoudens met een koopwoning begeleid bij het aanvragen van subsidie voor 1 grote isolatiemaatregel. In het eerste kwartaal 2024 komt er een voorstel om de subsidieregeling voor woningeigenaren met energiearmoede uit te breiden. Zowel de hoogte van het aan te vragen 16

bedrag als de maatregelen welke subsidiabel zijn worden verruimd. We continueren inzet van de energieklusser aan huis voor huurders en subsidie en bouwbegeleiding voor mensen in de doelgroep met een koopwoning. Om de doelgroep beter te bereiken willen we meer focus aanbrengen op subdoelgroepen zoals mensen met een migratieachtergrond, ouderen en alleenstaande ouders. Ook in het sociaal domein verwijzen we door. We borgen de inzet van de energieklussers in de algemene werkwijze. Op basis van de ervaringen in 2023 kunnen we het project in 2024 nog beter richten. In 2024 zetten we de aanpak met de energieklusser voort: • We gaan 1000 nieuwe huishoudens helpen met de energieklusser die kleine maatregelen aanbrengt; • We betrekken mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt bij de aanpak door het starten van een leerwerktraject Circulaire tochtgordijnen; • We passen de strategie planmatig aan op basis van een gerichte communicatieaanpak en data; • We sluiten aan bij de doelstellingen van het Armoedebeleid; • We werken samen met de woningcorporaties en andere externe en interne partners; • We gebruiken de zomer voor projectevaluatie, geven koel-tips en hebben aandacht voor klimaatadaptatie.

Ook de inzet van Energie-armoede subsidie voor verduurzaming van koopwoningen van mensen met een inkomen tot 130% van het sociaal minimum wordt voortgezet: • We begeleiden 150 huishoudens van aanmelding tot subsidieaanvraag; • We kennen minimaal 100 subsidieaanvragen toe; • We vereenvoudigen het subsidieproces; • We onderzoeken de mogelijkheden om de te realiseren maatregelen te versnellen.

Vve aanpak In samenwerking met het Energiedienstenbedrijf verstevigen we de VVE aanpak. Dankzij het HIP bieden we ook aanvullende financiële ondersteuning. We verzorgen samen met het Energiedienstenbedrijf bijeenkomsten en zorgen voor informatie over de financiering van verduurzaming voor VvE's. De VvE’s worden door het Energiedienstenbedrijf langjarig begeleid door de stappen: voorlichting, aanmelding en intake, QuickScan, begeleiding bestuur en ALV, maatwerkadvisering, ontwikkeling bouwteam en/of offertebegeleiding en uitvoering. De besluitvormingsprocessen in een VvE zijn vaak ingewikkeld en langdurig. De ervaring leert dat het cruciaal is om externe procesbegeleiding te bieden, omdat de meeste VvE's zonder deze begeleiding niet tot besluitvorming over verduurzaming komen. In 2024 zullen bij 50 VvE’s intakes opgestart worden, waarna gekeken wordt welke stappen voor die VvE passend zijn.

Ketenregie binnen de energietransitie Om de woningeigenaar zo goed mogelijk te ondersteunen en ontzorgen bij het verduurzamen van de woning, leunen we sterk op het Energiedienstenbedrijf en de Energiecoöperatie. Om de samenwerking en rolverdeling binnen de klantreis zo goed mogelijk vorm te geven en de benodigde capaciteit en continuïteit te borgen, worden meerjarige afspraken gemaakt met twee partijen. Hiervoor is eind 2023 beleid vastgesteld dat in 2024 geeffectueerd wordt. Het doel is om de energietransitie zoveel mogelijk gezamenlijk uit te voeren, maar met behoud van eigen identiteit. 17

Aanbesteden energieloket Alle gemeenten zijn wettelijk verplicht om een online energieloket te bieden aan inwoners, waar zij terecht kunnen met al hun vragen over het verduurzamen van hun woning. In 2024 loopt het contract met de partij die ons huidige energieloket verzorgt af. In 2023 hebben we onderzocht hoe we het energieloket het beste kunnen organiseren, passend bij de opgave waar we nu voor staan. In 2024 gaan we het energieloket zo organiseren dat het dicht bij de bewoners staat en aansluit bij de ketensamenwerking en de gewenste versnelling van de energietransitie. De samenwerking tussen gemeente en ketenpartner wordt voor bewoners zichtbaar in het energieloket: een portal voor Hilversummers die hun huis willen verduurzamen met onafhankelijke informatie, advies passend hun situatie en woning krijgen en een totaaloverzicht van alle lokale en regionale diensten, aanbod en activiteiten. Bewoners worden doorverwezen naar de dienst of het aanbod van gemeente of ketenpartner die past bij hun situatie. Het energieloket komt centraal te staan in de communicatiestrategie en campagnes. De website van het loket is de centrale plek waarnaar wordt doorverwezen en de site wordt vormgegeven met dezelfde look en feel van de campagnes. Zo ontstaat een logische keten van ketensamenwerking, energieloket en communicatie.

Monumenten We verbeteren de informatievoorziening waardoor het voor een monumenteneigenaar direct duidelijk wordt waar hij of zij aan toe is. In het eerste kwartaal van 2024 wordt het beleid voor het verduurzamen van monumenten vernieuwd. Hiermee moet, zoals beschreven in het coalitieakkoord, het verduurzamen van monumenten zonder afbreuk te doen aan het karakter van het monument, makkelijker worden gemaakt. Dit doen we door het voor monumenteneigenaren duidelijker te maken wat mogelijk is, aan te sluiten bij het landelijke afwegingskader van de RCE en het vereenvoudigen en versnellen van vergunningsprocedures.

Overig In De Hilversumse Meent en Hilversum Oost wordt ervaring opgedaan met het gebiedsgericht werken aan woningverduurzaming en alternatieven voor aardgas. Daarnaast wordt in de grote ontwikkelingen in het Stationsgebied en het Arenapark op de warmteoplossingen geadviseerd in de beleidsvoorbereiding. Proeftuin aardgasvrije wijk De Hilversumse Meent De PAW Hilversumse Meent loopt van 2021 tot en met 2028. Het doel is om 623 woningen in dit gebied van het aardgas af te gaan. Naast isoleren betekent dit een andere manier van verwarmen. In de aanvraag zijn wij uitgegaan van een warmtepomp met een of meerdere gedeelde bodemlussen. Voor de corporatiewoningen is in 2023 gestart met twee uitvoeringsprojecten met kleinschalige bronnetten om ongeveer 20 woningen van een alternatief voor aardgas te voorzien. Daarbij worden leerervaringen opgedaan voor opschaling van deze oplossing, ook voor de particuliere woningen in de Meent Ervaring met communicatie en participatie is dat wijk brede bijeenkomsten steeds minder goed worden bezocht. Daarom wordt de focus naar meer intensieve en persoonlijke communicatie op straat- en blokniveau gelegd. Hilversum Oost (RWZI) In Hilversum Oost is er een kans om warmte uit de rioolzuivering bij Anna’s Hoeve te benutten voor duurzame verwarming en koeling van 2.000 woningen in de wijk. Begin 2024 wordt de verkenning en haalbaarheidsstudie afgerond.

Het voorkeursscenario, een zeer lage temperatuur-warmtenet voor ongeveer 2.000 woningen in dit deel van Hilversum, wordt in 2024 verder uitgewerkt. In dit 18

project komen alle te ontwikkelen zaken samen, van techniek tot participatie en van keuzes over de gemeentelijke rol tot de business case voor de eindgebruiker

Arenapark De gebiedsontwikkeling Arenapark kent hoge duurzaamheidsambities, zowel voor circulaire gebiedsontwikkeling als voor de energievoorziening. Voor de energievoorziening voor de nieuwbouw zien we vanuit de gemeente bij voorkeur een collectieve warmte- en koude voorziening gebaseerd op WKO en omgevingswarmte uit de lucht. Een warmte- en koudenet maakt optimale benutting van duurzame warmte en koude mogelijk, en optimale benutting van de beperkte bodemenergie-capaciteit. We zijn met de ontwikkelaars en de huidige eigenaren in gesprek over de mogelijkheden, en over de uitfasering van het bestaande hoge-temperatuur-warmtenet op basis van biomassa. Stationsgebied In de gebiedsontwikkeling Stationsgebied worden gefaseerd 7 kavels ontwikkeld met appartementen boven commercieel vastgoed. We onderzoeken of het mogelijk is om één collectieve warmte- en koude voorziening voor alle 7 kavels aan te besteden. Deze aanpak zorgt ervoor dat er capaciteit voor bodemenergie beschikbaar blijft voor de overige bestaande bouw in het gebied. Opstellen bodemenergieplan We gaan een bodemenergieplan opstellen waardoor de gemeente regie op gebiedsniveau behoudt over de realisatie van bodem gekoppelde warmtepompsystemen. We zien bijvoorbeeld in de praktijk dat ontwerpers niet altijd rekening houden met toekomstige aan te leggen systemen. Dit kan leiden tot ondoelmatig gebruik van de bodem.

Cluster 2 andere gebouwen. Dit betreft de inspanningen van de gemeente gericht op de verduurzaming van bedrijven en bedrijfsgebouwen en de inzet op verduurzaming van het eigen gemeentelijk vastgoed. Waar mogelijk worden kansen om met de warmtetransitie ook te werken aan het oplossen van problemen rond netcongestie, gepakt.

Wat willen we bereiken? Alle inspanningen zijn erop gericht om zoveel mogelijk energie te besparen en zo veel mogelijk energie lokaal op te wekken. Met een focus op zonnepanelen. Daarnaast worden stappen gezet die ertoe leiden dat de gaskraan uiteindelijk kan worden dichtgedraaid. Wat gaan we doen? Voor alle bedrijven in Hilversum is er kosteloos advies beschikbaar van de Green deal coaches. De Green deal coaches stimuleren zowel opwek als besparing van energie. Ze hebben een aanjagende rol in het realiseren van grote zonnedaken op bedrijfspanden. • •

Voor de bedrijvenparken op Zuidwest doen de Green deal coaches dat in samenwerking met de ondernemersvereniging en de gemeentelijke milieu-inspecteurs vanuit Stimulerend Toezicht. Dit is onderdeel van de Green deal Zuidwest. Op andere werklocaties zoals het Centrum, de Gijsbrecht, Arenapark-Laapersveld en de Havenstraat werken de Green deal coaches ook samen met de ondernemersverenigingen die daar actief zijn. Dat geeft vertrouwen bij ondernemers en daarmee de grootste kans op succes. 19

•

Op het Media Park zet de Green deal coach media zich naast het verduurzamen van de gebouwen in op het realiseren van zonnepanelen op grote daken. In 2024 vindt afstemming plaats over de invulling van de pijler duurzaamheid binnen de nieuwe campusorganisatie.

Verduurzaming bedrijven en werklocaties Eind 2023 voldoet 95% van de kantoorgebouwen groter dan 100 M2 aan de wettelijke labelverplichting. Ook de overige 5% hebben we in beeld. Hiervan zijn de eigenaren bezig met verduurzamen en in een enkel geval loopt er handhaving om dit af te dwingen. De verwachting is dat alle gebouwen in de loop van 2024 aan de label C verplichting voldoen. RVO (Rijksdienst voor Ondernemend Nederland) houdt deze cijfers bij. De cijfers die het RVO laat zien op haar site zijn op basis van gebruik per adres en ongecorrigeerd met de wettelijke uitzonderingen en feitelijke situaties. Hierdoor wordt het beeld gewekt dat Hilversum het niet goed doet op het gebied van kantoren label C. Als we echter de uitzonderingen wel toepassen (label C niet voor monumenten, label C niet voor kantoren onder 100m2, label C niet voor gebouwen die een feitelijk ander gebruik hebben dan kantoor) en corrigeren naar feitelijke situaties waarbij niet op adresniveau maar op gebouw niveau wordt gekeken (soms meerdere adressen bij één gebouw, waarbij label is geregistreerd op één van de adressen maar voor alle adressen/hele gebouw geldt) scoort Hilversum erg goed. De inzet stimulerend toezicht gericht op energiebesparing bij bedrijven wordt voortgezet. Als gevolg van de Omgevingswet zijn we wettelijk verplicht om de basistaken onder te brengen bij de Omgevingsdienst.

Dit bereiden we in 2024 zorgvuldig voor om te zorgen voor een soepele overgang. En daarbij maken we afspraken over hoe de omgevingsdienst participeert in onze aanpak Stimulerend toezicht. We blijven bedrijven en ondernemers in heel Hilversum kosteloos ondersteunen bij het verduurzamen door de inzet van Green deal coaches, het organiseren van bijeenkomsten en het geven van voorlichting. Alles met als doel zoveel mogelijk energiebesparing (CO2-reductie) en lokale opwek. Evenals het bevorderen van onderlinge samenwerking en inspiratie. •

In het project verduurzamen centrum wordt een aanpak voor energiebesparing en duurzame opwek gecombineerd, waarbij ook gekeken wordt naar kansen voor de warmtetransitie.

•

Voor de Gijsbrecht van Amstelstraat en de Havenstraat wordt door de Green deal coach samen met de ondernemersvereniging elke ondernemer en pandeigenaar apart benaderd met de aanbieding van een energieadvies op maat.

•

Op Arenapark-Laapersveld heeft de ondernemersvereniging OVAEL samen met de vereniging van Vastgoedeigenaren een Green Businessclub opgericht. Hiermee versterken zij de organisatiegraad van ondernemers en gaan concreet aan de slag met duurzame projecten.

Green Deal met Ondernemersvereniging Zuid West De Green Deal met Ondernemersvereniging Zuid West zorgt voor zichtbare verduurzamingsactiviteiten op de bedrijvenparken. Met een goede aansluiting op de gebiedsagenda die wordt ontwikkeld. Voor andere werklocaties verkennen we de mogelijkheden om ook hier een Green Deal te sluiten. Waarmee we verduurzaming verder stimuleren en aanjagen.

20

In het kader van de Green Deal Zuid West wordt een pilot gestart om te komen tot een aardgasvrije werklocatie. De inzet in 2024 is gericht op de planvorming samen met de ondernemers en andere stakeholders. Met het grootste zonnedak van Hilversum en de oprichting van een energy hub worden kansen voor energiedelen en congestiemanagement gepakt. In 2024 wordt verder uitwerking gegeven aan de doelen en activiteiten uit de Green Deal Zuid West en worden deze ervaringen ook elders in Hilversum benut. Specifiek wordt gekeken naar de mogelijkheden om energie te delen met een energy hub en wordt het stimulerend toezicht verder doorontwikkeld.

Aardgasvrije werklocaties Onderdeel van de Green Deal met Ondernemersvereniging Zuid West is het starten van een pilot aardgasvrije werklocaties. In 2024 wordt met de ondernemersvereniging een plan opgesteld voor aardgasvrije werklocaties in Hilversum Zuidwest. Met deze ervaring kunnen in volgende jaren ook voor de andere werklocaties in Hilversum aardgasvrij-plannen gemaakt worden.

Gemeentelijk vastgoed In 2024 zal team vastgoed een routekaart verduurzaming van de kernportefeuille van het gemeentelijk vastgoed opgesteld worden waarin in verschillende scenario's een strategie tot 2030 wordt ontwikkeld. Deze routekaart geeft inzicht in de investeringen die met de scenario's samenhangen en maakt de koppeling met subsidiemogelijkheden. Het realiseren van zonnepanelen op daken die geschikt zijn is onderdeel van de routekaart. Hierbij ondersteunen we vanuit het team energietransitie.

21

Hoofdstuk 3: energie-infrastructuur Het elektriciteitsnet in Nederland kan de snelle toename van de vraag naar en decentrale opwek van elektriciteit niet bijbenen. Deze toename is het gevolg van het elektrificeren van de vraag naar warmte, mobiliteit en koken. Ook de toenemende vraag naar koeling en de grote toename aan zonnepanelen zijn belangrijke factoren. De vraag naar elektriciteit overschrijdt op piekmomenten de capaciteit van het elektriciteitsnet. We zien dit als kans om werk te maken van een toekomstbestendig, integraal en duurzaam energiesysteem. Daarin zijn vraag en aanbod lokaal beter in balans, onder meer door opslag en onderlinge uitwisseling van energie, zowel voor de vraag naar elektriciteit als warmte en koude. Samen met energiecoöperaties, bedrijven en netbeheerders onderzoeken we daarom slimme, lokale energiesystemen waarbij we integraal kijken naar kansen en benodigde oplossingen voor infrastructuur ten behoeve van elektriciteit, warmte en koude, zowel individueel of collectief. Het aanpassen van de energie-infrastructuur om te kunnen voldoen aan de opgave van de energietransitie vraagt om ruimte; zowel boven als ondergronds. Naast extra middenspanningsruimtes voor het toenemende elektra verbruik zal ook publieke ruimte gereserveerd moeten worden voor eventuele warmte- en koude leidingen en ondergrondse opslagmogelijkheden van energie.

Deze ruimteclaim vormt een uitdaging in combinatie met andere ambities uit de Omgevingsvisie, bijvoorbeeld op leefbaarheid, groen en mobiliteit.

Wat willen we bereiken? In november 2023 is binnen het programma een adviseur energie-infrastructuur gestart. Het doel is om een stap naar voren te zetten; we nemen de regie in het uitvoeren van onderzoeken over knelpunten en oplossingen zorgen voor gedegen afstemming zowel binnen als buiten de gemeentelijke organisatie, met zowel professionele partners als inwoners.

Onderzoeken gevolgen van netcongestie bij Tennet en Liander Op 10 november 2023 heeft Tennet een vooraankondiging afgegeven dat het momenteel niet meer mogelijk is om grootverbruik aansluitingen te realiseren. Dat betekent dat grote bedrijven en snel laadstations geen aansluiting kunnen krijgen op het elektriciteitsnet. We onderzoeken wat deze netcongestie betekent voor de energietransitie bij het opwekken van energie, bij gebiedsontwikkelingen (o.a. MOB-terrein, Arenapark en Bruisend Hart) en andere beleidsvelden zoals mobiliteit en economie.

Ondersteunen Energy Hub Ondernemersvereniging Zuid West Als onderdeel van de Green Deal Zuid West onderzoeken de bedrijven de mogelijkheid om lokaal duurzame energie op te wekken, op te slaan en onderling te delen. Dit biedt kansen voor Peakshaving; met elkaar ervoor zorgen dat er niet zoveel stroom gebruikt wordt dat het net overbelast raakt. We ondersteunen de ondernemers waar we kunnen, bijvoorbeeld door bij te dragen aan onderzoek of het wegnemen van drempels om een dergelijk slim en lokaal energiesysteem toe te passen.

Procesafspraken met Liander en Tennet In 2023 zijn we gestart met het vormgeven van een structurele overlegstructuur met Liander. Waar het net verzwaard moet worden, staan Liander en Tennet voor de opgave om dit per buurt slim, efficiënt en snel te doen. Verzwaring van het net betekent een verdubbeling van de middenspanningsruimtes in de openbare ruimte. Samen met Liander en Tennet werken we aan een proces om tot de locatiekeuze en inpassing van deze uitbreidingen te komen, zowel boven als ondergronds. Hierbij betrekken we ook de eigen opgaven uit de openbare ruimte én stemmen de meerjarenplanning voor verzwaring ook af met de onderhoudsplanningen van het riool. 22

Hoofdstuk 4: Communicatie Hilversum motiveert, ondersteunt en activeert bewoners om de eigen woning of bedrijf te verduurzamen. Dat doen we door de nut, noodzaak en urgentie te laten zien, maar vooral door de mogelijkheden hoe ze zelf aan de slag kunnen te duiden. Ook voeren we het gesprek met bewoners over hun ideeën en behoeften. We kijken waar initiatieven in de stad zijn en sluiten daarbij aan, zodat er een beweging ontstaat van onderaf.

Terugblik 2023 In 2023 zijn er succesvolle campagnes gevoerd, onder meer over het Hilversums Isolatie Programma en energiearmoede. Duurzame daden van bewoners, ondernemers en van onszelf hebben we zichtbaar gemaakt met verhalen in de krant, op sociale media en via onze eigen nieuwsbrief Hilversum Aardgasvrij. Op hilversum.nl/energieloket (duurzaambouwloket.nl/hilversum) hebben we het aanbod van alle ketenpartners overzichtelijk bij elkaar gezet. Vanuit de wijkaanpak hebben we in 7 buurten het gesprek gevoerd met bewoners over hun behoeften. Daarvanuit hebben we niet alleen bewoners geïnformeerd over de mogelijkheden en kansen om hun woning te verduurzamen, maar hebben we ook bewonersinitiatieven ondersteund bij hun initiatieven, zoals het organiseren van een informatieavond of een duurzame huizenroute. Het aanbod van gemeente en ketenpartners is hier ook onder de aandacht gebracht.

Strategie en uitvoering 2024 In 2024 gaan we meer samenhang brengen in de communicatie-inspanningen. De communicatieinspanningen zijn versnipperd en er ontbreekt logische samenhang tussen de communicatieactiviteiten van de gemeente en de ketenpartners. Nu we ook de ketensamenwerking beter georganiseerd hebben, gaan we de communicatie strategisch afstemmen. We werken momenteel aan een creatief concept (beeld en verhaal) waarmee het voor bewoners duidelijk wordt wat de Hilversumse opgave is, hun rol daarin en de ondersteuning die ze kunnen krijgen van gemeente en ketenpartners. Dit concept fungeert als overkoepelend paraplu voor de communicatiestrategie en communicatie uitingen van gemeente en ketenpartners. Zo ontstaat een herkenbaar Hilversumse look en feel, die je ook terugziet op de nieuwe website van het energieloket, die we in 2024 gaan lanceren. Het nieuwe energieloket, een samenwerking tussen gemeente en ketenpartners, fungeert als portal voor bewoners die hun huis willen verduurzamen. Hier vinden ze al het lokale en regionale aanbod en diensten bij elkaar. In 2024 komen drie gemeente brede campagnes. Hilversumse verhalen staan daarin centraal. Daarnaast komen er nog deelcampagnes van gemeente en partners op thema’s of specifiek aanbod.

Vanuit de wijkaanpak blijven we in 2024 bewoners informeren over de mogelijkheden hun huis te verduurzamen en ondersteunen we bewonersinitiatieven in de communicatie. We werken daarin ook in de communicatie en activiteiten samen met ketenpartners, maatschappelijke instellingen en bewoners(verenigingen). Energiearmoede zal in de communicatie komend jaar een belangrijk thema zijn. Veel aandacht gaat in 2024 uit naar het betrekken van bewoners bij projecten, zoals Meent Aardgasvrij en de pilot warmte rioolwaterzuivering Anna’s Hoeve zodat we kunnen aansluiten bij de behoeften en wensen. Dit betekent naast communicatie vooral participatie. Wat gaan we doen? Ontwikkeling en uitrol creatief concept Hilversumse energie transitie en 3 gemeente brede campagnes Communicatie en participatie in wijkaanpak, PAW en energiearmoede Totaal 23

Budget 2024 50.000 250.000 300.000

Hoofdstuk 5: Financiën en dekking

RES Greendeal coach bedrijven en mediapark Green Deal Zuid West Zon op schooldak Zon op maatschappelijk vastgoed Zonneweide Vliegveld en vormgeven greendeal met Vliegveld Subsidie Hilverzon Totaal

Budget 2024 150.000 100.000 35.000 50.000 25.000 200.000 560.000

TVW HIP & duurzaam wonen lening Wijkaanpak Project Energiearmoede Warmtescans Aanbesteden Energieloket Opstellen bodemenergieplan Energiedienstenbedrijf Totaal

Budget 2024 1.350.000 100.000 900.000 112.000 25.000 30.000 586.000 626.000

Communicatie Ontwikkeling en uitrol creatief concept Hilversumse energie transitie en 3 gemeente brede campagnes Communicatie en participatie in wijkaanpak, PAW en energiearmoede Totaal

Budget 2024 50.000 250.000 300.000

De dekking voor uitvoering van het jaarplan 2024 bestaat uit € 1.294.000 aan eigen middelen, al opgenomen in de gemeentelijke begroting. Daarnaast wordt een voorstel voor overheveling van de in 2023 overgebleven incidentele middelen uit de meicirculaire 2022 (ongeveer €400.000) gedaan. De hier onderstaande dekking is extern geld wat via specifieke uitkeringen al toegekend is. Deze middelen worden via de PenC-cyclus opgenomen in de begroting. • € 369.000 aan uitvoeringsmiddelen uit de specifieke uitkering voor het landelijk Klimaatakkoord •

het Nationaal Isolatie Plan (NIP) €1.000.000 afkomstig uit een specifieke uitkering

•

€900.000 voor de subsidieregeling voor energiearmoede uit de specifieke uitkering energiearmoede.

24