10. Raadsinformatiebrief 2025-56 inzake Uitvoeringsagenda Hilversum een thuis voor alle leeftijden 2025- 2030
Tekst van het document
Uitvoeringsagenda Ouder Worden 2025-2030
24. Wij zijn Hilversum samen met jou We gaan aansluiten bij 'Wij zijn Hilversum samen met jou' waarin de 'dragers' uit de gemeenschappen een belangrijke rol spelen. Voor de oudere leeftijdsgroepen zijn mooie voorbeelden in het land van hoe zij hun kennis en kunde kunnen blijven inzetten, zelfs als hun gezondheid echt al minder goed is.
23
I<
André (79) 'Het brengt me de nodige afleiding' 'Ik woon vanaf 1990 in Hilversum, inmiddels op de Bosdrift vlakbij de Diependaalselaan. Het is een mooie wijk, dat kon slechter hoor. Laats heb ik puzzels gebracht naar het wijkcentrum, verder kom ik daar nooit. Wel ga ik naar andere wijkcentra waar ze aan activiteiten doen. In Kerkelanden waar een vriend van mij woont, kregen ze briefjes in de bus over dagbesteding. Hij attendeerde mij erop en vroeg of ik zin had om mee te gaan. Ik ben gaan kijken bij de voetbalvereniging Olympia of dat wat voor me was. Ik doe er nu allerlei activiteiten op de woensdagmiddag, al hou ik die middag er niet speciaal voor vrij. Koersbal, tafeltennis, sjoelen, jeu de boules of darten. Met mooi weer gaat iedereen naar buiten en dan zijn de spellen buiten bezet voor je het weet. Ik kan ook meedoen met loopvoetbal, maar dat vind ik moeilijk want je hebt de neiging om hard te gaan lopen en dat lukt niet meer. En als het warm is, doe ik dat ook niet. De middagen lopen altijd uit omdat het zo gezellig is. Ik ga er op de fiets heen en als het slecht weer is pak ik de auto. Ik ga ook wel eens naar wijkcentrum Lopes Dias om te bridgen. Een van de deelnemers is al 105 jaar! Het brengt me de nodige afleiding. Het is de combinatie van dat je leuk aan het bridgen bent, maar ook de sociale contacten die je daar wekelijks hebt.
Uitvoeringsagenda Ouder Worden 2025-2030
Omdat ik een hartoperatie heb gehad, krijg ik een dag in de week hulp in de huishouding. Dat vind ik wel prettig. Verder heb ik nog niks nodig van de gemeente. Behalve mijn rijbewijs die onlangs verlengd is. Ook krijg ik wel eens een uitnodiging van de gemeente voor de veteranendag. Als militair ben ik in Nieuws-Guinea geweest namelijk.
Om prettig ouder te worden wil ik graag gezond blijven. Ik wil mezelf heel graag blijven redden. Als ik dat niet meer kan, wil ik eigenlijk niet meer verder.'
Bij Versa Welzijn doe ik vrijwilligerswerk. Ik help er met computers en telefoons. Electronica is mijn hobby. Vroeger heb ik mensen rondgereden voor Amaris, maar daar ben ik mee gestopt. Als je ouder wordt moet je het allemaal zelf doen, met wat handreikingen van buitenaf. Dat lukt de een beter dan de ander. Ik zorg dat ik mijn hersenen actief houd. Ik zie steeds meer mensen waarbij stoornissen of mankementen optreden. Een vriend van mij uit Noord vroeg een scootmobiel aan bij de gemeente en kan nu gelukkig weer helemaal zelf met zijn hondjes naar de hei, hij gaat wel drie keer op een dag. Het is mooi dat dat kan.
24
I<
G. COMMUNICATIE EN INFORMATIE
Is er bijvoorbeeld naast digitaal contact nog voldoende mogelijkheid tot persoonlijk contact bij vragen? Investeren in de digitale vaardigheden van ouderen is essentieel. Het stelt hen in staat gebruik te maken van moderne technologieën voor sociale verbinding, toegang tot gezondheidszorg en andere digitale diensten. Dit bevordert hun zelfstandigheid en betrokkenheid bij de digitale samenleving.
WAT GEBEURT ER AL IN HILVERSUM? In Hilversum bieden Senver en Seniorenweb ondersteuning bij activiteiten waar digitale vaardigheden voor nodig zijn, zoals het invullen van formulieren en het maken van filmpjes met hun telefoon. Ook is er het Informatiepunt Digitale Overheid (IDO) in de bibliotheek waar inwoners terecht kunnen voor ondersteuning bij digitale overheidsdiensten. Dit is vooral belangrijk voor oude ouderen (85+ jaar), die vaak minder digitaal vaardig zijn en voor wie persoonlijk contact in communicatie cruciaal blijft. De gemeente werkt eraan om ervoor te zorgen dat digitale dienstverlening ouderen niet uitsluit, door aandacht te hebben voor hun behoefte aan persoonlijk contact.
Ook laaggeletterdheid kan een barrière vormen. Laaggeletterdheid hangt samen met een slechtere gezondheid (Pharos, expertisecentrum voor gezondheidsverschillen). Daarom is het eveneens belangrijk om te investeren in het verbeteren van taalvaardigheid.
Er is begin 2024 een regionaal Actieplan Basisvaardigheden opgeleverd, waarbij in samenwerking met de bibliotheek en Stichting Lezen en Schrijven o.a wordt gewerkt aan het verbeteren van de taalvaardigheid en andere basisvaardigheden.
Er zijn grote verschillen tussen ouderen op dit terrein. Veel ouderen kunnen zich ook digitaal prima redden. Maar voor een deel van de ouderen geldt dit niet. Ouderen met een migratieachtergrond zijn bijvoorbeeld vaak extra kwetsbaar op dit gebied, doordat zij minder toegang hebben tot digitale middelen en ondersteuning. Indien nodig bieden we kwetsbare groepen extra ondersteuning bij digitale handelingen.
WAT GAAN WE DOEN? 25. Communicatie bij ingrijpende levensgebeurtenissen (algemeen) Bij levensgebeurtenissen (life-events) waarvan de gemeente op de hoogte is of zou kunnen zijn, zoals overlijden partner of verlies rijbewijs, zoeken we actief via intermediairs contact met de betrokkene met als kernboodschap: 'we willen ons zeker niet met u bemoeien, maar weet wel dat we u zien en dat er voorzieningen zijn waar u steun kunt krijgen'. En dan uiteraard deze voorzieningen noemen. Natuurlijk gaan we daarbij te werk binnen de kaders Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG).
AMBITIE Ouderen worden voldoende geïnformeerd en deze informatie sluit aan bij hun behoeften en mogelijkheden.
NB: dit zijn vaak maatschappelijke initiatieven, niet perse gemeentelijke activiteiten. We kijken samen met de intermediairs welke communicatiemiddelen hier passend voor zijn, bijvoorbeeld een gepersonaliseerde flyer voor de uitvaartbranche. Uitvoeringsagenda Ouder Worden 2025-2030
25
I<
26. Digitale vaardigheden vergroten In samenwerking met 'Beeld en Geluid' bekijken op welke manier we dit aantrekkelijk kunnen aanbieden. 27. Gebruiksvriendelijke en toegankelijke technologie Bijdragen aan het gebruiksvriendelijk en toegankelijk maken van digitale diensten voor ouderen en hen ondersteunen bij het gebruik van technologie. Verbinden aan de bestaande initiatieven waarbij vrijwilligers ouderen helpen bij het gebruik van diensten. 28. Laagdrempelige informatiepunten Onderzoeken of er laagdrempelige informatiepunten zijn of moeten komen in de wijken waar (ook) ouderen terecht kunnen met hun vragen. Indien mogelijk sluiten we aan bij de Weg & Wijzer spreekuren. 29. Voorkomen gezondheidsproblemen door laaggeletterdheid Onderzoeken op welke wijze zorgprofessionals als apotheken bij kunnen dragen aan het voorkomen van gezondheidsproblemen door laaggeletterdheid, bijvoorbeeld omdat mensen de bijsluiter niet goed kunnen lezen.
Uitvoeringsagenda Ouder Worden 2025-2030
26
I<
H. WELZIJN EN ZORG AMBITIE Gezond oud worden en gezond oud zijn. Dit betekent dat we voor de aankomende en de jonge ouderen inzetten op preventie: Het bevorderen van een gezonde en actieve levensstijl om de vitaliteit en gezondheid van ouderen te waarborgen. Dit moet al in vroegere levensfasen beginnen, met specifieke aandacht voor overgangsfasen waarin gezondheidsrisico's toenemen. Als mensen eenmaal ouder zijn, blijven we inzetten op preventie. Dan is het enerzijds van belang om dat wat mensen zelf (nog) kunnen te behouden, stimuleren en waar mogelijk hernieuwd aanleren en anderzijds hen te voorzien van de juiste middelen, informatie, en ondersteuning om hun eigen gezondheid te beheren.
Sportieve initiatieven zoals het 'Derde Helft'-programma en 'Allstars Voetbal' richten zich op het actief en sociaal betrokken houden van ouderen door middel van sport en recreatie.
Al deze vormen van preventie dragen bij aan een langer vitaal leven. Voor de oudere leeftijdsgroepen gaat het hier om zo lang mogelijk thuis kunnen wonen. Soms uit vrije keuze, vaak ook omdat het niet anders kan. We zien steeds vaker intensieve zorg thuis, in een keten van zorgverleners. Ook palliatieve zorg wordt steeds belangrijker. Thuis of in bijvoorbeeld een hospice. In al deze fasen van zorg is de verbinding met welzijn en welbevinden cruciaal, net als de regie over het eigen leven.
De Beleidsagenda Gezondheid stimuleert 'Gezondheid in en voor al het beleid'. Hierin worden de verbindingen gelegd tussen wat mensen zelf kunnen doen, maar vooral ook hoe de leefomgeving bij kan dragen aan gezondheid.
WAT GEBEURT ER AL IN HILVERSUM? In Hilversum worden verschillende programma's en voorzieningen aangeboden, zoals de leefstijlloketten en de activiteiten van buurtsportcoaches, die ouderen ondersteunen in valpreventie en het stimuleren van beweging. Het 'Doortrappen'-programma moedigt ouderen aan om veilig te blijven fietsen, dit draagt bij aan zowel de fysieke gezondheid als aan het behoud van sociale contacten.
Uitvoeringsagenda Ouder Worden 2025-2030
Het project 'Vroegsignalering en Preventie' in de wijk brengt samenwerking tussen het sociaal domein en de wijkzorg, met als doel de ondersteuning in de wijk te verbeteren en de kwaliteit van leven van ouderen te verhogen. De valpreventie-activiteiten zijn populair en trekken veel deelnemers. Ook de leefstijlloketten worden goed bezocht.
WAT GAAN WE DOEN? 30. Aanbod onder de aandacht (link met sociale kaart) Voor het doorverwijzen is het belangrijk dat professionals op de hoogte zijn van al het aanbod (formeel en informeel). Hiervoor is het van belang om goed aan te sluiten op de ontwikkeling van de sociale kaart. We gaan voor de inwoners op verschillende manieren de bekendheid van initiatieven onder de aandacht brengen, o.a. via wijkkranten en gemeentelijke informatiekanalen. We willen een netwerk opzetten met alle betrokken partijen die met ouderen werken om de verbinding tussen bestaande initiatieven en activiteiten te faciliteren.
27
I<
31. Zorgvrijwilligers Een zorgvrijwilliger is iemand die niet tot de 'mantel' van de zorgvrager hoort, en ook niet tot het formele zorgnetwerk. Een zorgvrijwilliger biedt waar nodig een steuntje in de rug. Dit heeft veel overeenkomsten met het 'Maatjesproject' van de VVT, waarbij er een aanvulling is met specifieke kennis van een bepaald ziektebeeld. We willen dit verder verkennen. 32. Terugdringen tekort zorgprofessionals Ook vanuit deze uitvoeringsagenda bijdragen aan het terugdringen van het tekort aan zorgprofessionals: Zo willen we kijken op welke manier we de inzichten uit het 'zorgstart' project kunnen gebruiken om het tekort aan zorgprofessionals te helpen oplossen. Kunnen we bijvoorbeeld als gemeente sturen op de opdrachten die we onze partners geven hierin? Bijvoorbeeld door aan te geven dat we naar competenties kijken? En door te sturen op social return?
34. Continueren van sport- en beweegprogramma's en valpreventie Hierbij willen we inzetten op het bereiken van de groepen die nu nog gemist worden en op het duurzaam blijven bewegen. 35 'Krachtig ouder worden' bijeenkomst. In de IZA-coalitie Waardig Ouder Worden is aandacht voor de intensieve zorg thuis en de keten daaromheen. Wij willen dit in Hilversum lokaal ook extra aandacht geven door dit te faciliteren, waarbij we met vele partners en inwoners onder begeleiding met elkaar in gesprek gaan over de keuzes die gemaakt kunnen (en moeten) worden. De landelijke seniorencoalitie kan hierbij ondersteunen met een kleine bijdrage, een toolkit en gespreksleiders.
33. Verbinden/versterken ondersteuningsaanbod om cognitief fit te blijven Bij de leefstijlloketten is hier al aandacht voor. Mensen worden verwezen naar het leefstijlloket vanuit een fysieke vraag. Omdat het leefstijlloket werkt vanuit de positieve gezondheid wordt naar al die verschillende dimensies gekeken. Voor de wat oudere doelgroepen zijn cognitieve fitnessactiviteiten, een wetenschappelijk onderbouwde methode om het brein gezond te houden. Mensen bewegen en tijdens die bewegingsactiviteit worden ook activiteiten ingezet die de cognitieve fitheid stimuleren, zoals geheugentraining. Ook zijn er beweeggroepen voor mensen met beginnende dementie. De buurtsportcoaches hebben goed zicht op het aanbod in hun wijken. We willen samen met hen kijken op welke wijze dit in de gemeente kan worden versterkt en verbonden. Ook willen we inzetten op maatschappelijke activiteiten, zoals het voorlezen door ouderen op scholen of kinderdagverblijven, om cognitief fit te blijven.
Uitvoeringsagenda Ouder Worden 2025-2030
28
I<
Nel (76) 'Voor zover het kan blijven we bewegen!' 'Ik ben in Hilversum geboren en woon sinds ons trouwen in de Prinsenstraat. Ik woon samen met mijn man twee onder een kap. We houden ons wel bezig met de mogelijke voorzieningen die de gemeente biedt als je ouder wordt, maar we maken hier nog geen gebruik van. Pas als ik ermee te maken heb, ga ik me erin verdiepen. We zijn lid van Vivium en onze buurvrouw, die voor Versa Welzijn werkt, vertelt ons regelmatig over de mogelijkheden voor ouderen in de buurt. Ik zit in het verenigingsleven als vrijwilliger bij een jeugdmuziekvereniging waar ik lid van ben sinds mijn dertiende. Ik zat in het bestuur, was veertien jaar jeugdvoorzitter en nu probeer ik in de stichting geld te genereren voor de jeugd. Voor andere ouderen doe ik de strijk of lap ik de ramen. Voor Versa Welzijn breng ik samen met mijn buurvrouw Roelien de krantjes rond in de wijk. Dan krijg ik een appje dat ze klaar liggen. Als de nood aan de man is doen we zelfs twee wijken. Voor zover het kan blijven we bewegen!
Enige tijd geleden zocht ik contact met de gemeente om te vragen naar de mogelijkheden van de beplanting van boomcirkels en de parkeerbakken die leeg waren. Er kwam iemand langs met een boek vol mogelijkheden. Ik heb de straatcommissie bij elkaar geroepen en we zijn met elkaar om de tafel gaan zitten. Je kunt het wel allemaal willen, maar je hebt wel helpende handjes nodig van je buurtgenoten om het groen in stand te houden. We hebben planten gekregen en hebben ze met z'n allen geplant.
Als ik dan een groep jongelui zie, voel ik me niet veilig. Als ik daar alleen fiets, kun je zomaar van je fiets afgetrokken worden. En dat is al jaren het geval. Voorheen had ik nichtjes wonen in Blaricum die bij ons kwamen logeren als er een festival was op de Groest. Ze moesten dan om één uur 's nachts binnen zijn. Dan belden ze me om twaalf uur al op, of ik ze wilde komen halen omdat er een dreigende sfeer hing. Ik vind dat wel zorgelijk.'
Als je de juiste weg weet, is de gemeente goed bereikbaar. Als ik niet weet waar ik moet zijn bel ik de wijkregisseur. Als er een boom dood is aan het begin van de straat bijvoorbeeld. Dan krijg ik netjes een mail dat het in behandeling is en binnen bepaalde tijd wordt het opgelost. Als dat zo gaat, is het prima. Er is wel iets waar ik me zorgen over maak in de buurt. Omdat ik in een vereniging zit, hebben we wel eens een bestuursvergadering 's avonds. Dan wil ik niet later dan tien uur weg want ik vind het naar om na die tijd over straat te gaan.
Ik ben wat betreft contacten gezegend want ik ken allemaal mensen uit de straat. Als we elkaar tegenkomen is het altijd even bijpraten. Laatst kwam ik bij het boodschappen doen in het centrum nog een oud clubgenoot tegen.
Uitvoeringsagenda Ouder Worden 2025-2030
29
I<
5. Uitvoering, monitoring en financiën De uitvoeringsagenda is vormgegeven op basis van de acht domeinen van de 'Age Friendly City'. In elk van deze domeinen zijn acties bedacht om ouderen te ondersteunen in een sociaal actieve, gezonde en betrokken leefomgeving. UITVOERING Deze uitvoeringsagenda in nauwe samenwerking met diverse in- en externe partners tot stand gekomen. Samen met dit netwerk zullen we de uitvoering van deze agenda vormen. Waar mogelijk wordt ook ingespeeld op bestaande programma's en welzijns- en preventie-initiatieven. De rol van de gemeente is, afhankelijk van de activiteiten, coördinerend, faciliterend en/of aanjagend. Vanwege de inhoudelijke raakvlakken pakken we de uitvoering in samenhang op met de Uitvoeringsagenda's Vrijwillige Inzet, Eenzaamheid en Mantelzorg. MONITORING EN FINANCIËN Er is van 2025 tot en met 2030 jaarlijks 125.000 euro beschikbaar. Veel activiteiten vinden op andere domeinen plaats en worden vanuit andere bronnen gefinancierd. Ook maken we waar mogelijk de verbinding met lopende activiteiten en initiatieven (bv door SPUK-IZA budget in te zetten om de buurtmobi's uit te breiden). Monitoring doen we door middel van het Doelen Inspanningen Netwerk Sociaal Domein. Ook willen we tussentijds monitoren, waarbij zowel de stem van de inwoners, de ervaringen in het netwerk en de effecten van de inspanningen worden meegenomen.
Uitvoeringsagenda Ouder Worden 2025-2030
Dit doen we door middel van prestatie indicatoren en maatschappelijk effectindicatoren: •M aatschappelijk effect indicatoren: De Ouderenmonitor 2024 van de GGD is een belangrijke bron. De resultaten zijn in juni 2025 op regionaal en gemeentelijk niveau gedeeld, in september 2025 zijn de resultaten ook waar mogelijk op wijk- en buurtniveau beschikbaar. Deze resultaten geven inzicht in de fysieke en mentale gezondheid, de mate waarin mensen regie over het eigen leven ervaren en de mate waarin mensen zingeving ervaren. Ze gaan ons helpen bij het toespitsen van de activiteiten en bij het inzichtelijk maken welke groepen we nog missen of waar we extra aandacht voor moeten hebben. Samen met de GGD pakken we dit vanaf september verder op. In de impactmonitoring meten we dan vooral of we die groepen mensen ook daadwerkelijk bereiken. We kunnen namelijk niet meten of de gezondheid en het welzijn van ouderen toenemen omdat onze populatie steeds ouder wordt en de kwaliteit van leven per definitie afneemt naarmate mensen ouder worden. We kunnen wel op basis van de monitor wel goed zien waar we de accenten moeten leggen. •P restatie indicatoren: Hierbij willen we jaarlijks kijken hoeveel lief- en leedstraten, hoeveel voorzorgcirkels, hoeveel bezoekers themacafés, etc. er zijn. Op die manier volgen we op activiteitenniveau de voortgang van deze uitvoeringsagenda.
30
I<
Bijlage 1: Relevante kaders De volgende kaders zijn van belang voor deze uitvoeringsagenda: 1. WETTELIJKE KADERS De Wet publieke gezondheid (Wpg) en de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) vormen samen de belangrijkste wettelijke kaders. Beide wetten bieden kaders en taken die gericht zijn op het bevorderen van de gezondheid en het welzijn van ouderen. Ze doen dit vanuit verschillende perspectieven en met diverse verantwoordelijkheden voor gemeenten. PREVENTIEVE GEZONDHEIDSZORG VOOR OUDEREN IN DE WET PUBLIEKE GEZONDHEID (WPG) Sinds juli 2010 is de Wpg uitgebreid met artikel 5a, dat gemeenten een belangrijke rol geeft in de publieke gezondheidszorg voor ouderen. Dit artikel legt de nadruk op preventieve gezondheidszorg met specifieke taken voor gemeenten, zoals: a. h et systematisch volgen en signaleren van de gezondheid van ouderen en gezondheidsbevorderende en bedreigende factoren; b. het ramen van de behoeften aan zorg; c. de vroegtijdige opsporing en preventie van zowel specifieke stoornissen als co-morbiditeit; d. h et geven van voorlichting, advies, instructie en begeleiding; e. het formuleren van maatregelen om gezondheidsbedreiging te voorkomen.
Uitvoeringsagenda Ouder Worden 2025-2030
WET MAATSCHAPPELIJKE ONDERSTEUNING (WMO) Niet alle ouderen kunnen zonder hulp zelfstandig wonen, en hier komt de Wmo in beeld. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor het ondersteunen van ouderen die niet op eigen kracht zelfredzaam zijn. Dit omvat: a. Begeleiding en dagbesteding. b. O ndersteuning om mantelzorgers tijdelijk te ontlasten. c. Een plaats in een beschermde woonomgeving voor mensen met een psychische stoornis. d. O pvang in geval van huiselijk geweld en voor mensen die dakloos zijn. e. Een aanpak tegen eenzaamheid. Daarnaast zijn andere wetten relevant voor ondersteuning aan ouderen. De belangrijkste daarvan zijn de Wet langdurige zorg (Wlz) en de Zorgverzekeringswet (Zvw). De gemeente voert deze wetten niet uit, maar heeft er indirect wel mee te maken omdat deze wetten raken aan onze ondersteuning. Zo werken we samen met aanbieders die zowel dagbesteding bieden op basis van de Wmo als op basis van de Wlz. Als inwoners (met dementie bijvoorbeeld) verslechteren, komt het voor dat ze binnen dezelfde aanbieder 'over' gaan van de Wmo naar de Wlz. Ook tussen de Wmo en Zvw zijn raakvlakken. Thuiszorg is bijvoorbeeld geregeld via de zorgverzekeraar en hulp bij het huishouden via de Wmo. In de praktijk komt het veelvuldig voor dat oudere inwoners tegelijkertijd of volgordelijk ondersteuning krijgen vanuit de Wmo, Wlz en Zvw.
31
I<
2 HILVERSUMSE BELEIDSKADERS Er zijn diverse beleidskaders die relevant zijn voor deze uitvoeringsagenda. Ze worden hierna puntsgewijs weergegeven: OMGEVINGSVISIE HILVERSUM 2040 In deze visie zijn drie thematische opgaven opgenomen: 'Duurzaam', 'Actief' en 'Meedoen'. De opgaven worden programmatisch uitgewerkt. Deze uitvoeringsagenda draagt bij aan de uitwerking van het thema 'Meedoen'. Over deze opgave staat in de Omgevingsvisie: 'In Hilversum kan iedereen meedoen en prettig leven. Bestaanszekerheid, kansen voor iedereen, passende woningen en gezonde, sterke buurten met goede voorzieningen zorgen ervoor dat mensen weerbaarder zijn, doordat ze meer grip hebben op hun eigen leven en omgeving.' Met deze definitie is Meedoen een paraplu-opgave waarin al onze inspanningen gericht op volwaardige deelname van inwoners aan de samenleving samenkomen. Het gaat daarbij om zowel inspanningen in het sociaal domein, zoals het versterken van bestaanszekerheid, als om inspanningen in het fysiek domein, bijvoorbeeld zo inrichten van de openbare ruimte dat deze een positief effect heeft op gezondheid. De doelstellingen voor deze opgave zijn: a. R ealiseren van voldoende en betaalbare woningen en goede voorzieningen. b. V erkleinen van economische - en gezondheidsverschillen. c. Versterken van sociale samenhang in de buurten (sterke buurten). d.
W aarborgen van veiligheid in de buurten (sterke buurten). Naast de Omgevingsvisie zijn ook het Uitvoeringsprogramma Mobiliteit 2040, Programma Groen en de Visie Openbare ruimte van groot belang.
Uitvoeringsagenda Ouder Worden 2025-2030
VISIE SOCIAAL DOMEIN Inwoners kunnen zo lang mogelijk thuis blijven wonen en deelnemen aan het dagelijks leven. Deze uitvoeringsagenda draagt bij aan de uitwerking hiervan en de doelen die in de Visie Sociaal Domein staan beschreven. Voor de speerpunten eenzaamheid, vrijwilligerswerk, en mantelzorg zijn inmiddels uitvoering agenda's gemaakt. Door deze drie uitvoeringsagenda's te koppelen aan de Uitvoeringsagenda Ouder Worden, ontstaat een integrale aanpak die de zelfstandigheid, mentale gezondheid en sociale verbindingen van ouderen versterkt. BELEIDSAGENDA WMO-SAMENLEVING 2024-2030 Hilversum streeft naar veerkrachtige gemeenschappen en het toegankelijk houden van ondersteuning voor inwoners die deze nodig hebben. Vanuit de kernwaarden vertrouwen, betrokkenheid en eenvoud wordt aan deze ambitie gewerkt. Hierin staan twee belangrijke bewegingen centraal: De eerste is de beweging van ziekte en zorg naar gezondheid en gedrag (van ZZ naar GG). Hierin staan gezondheid, welzijn en zingeving centraal. Ouder worden is in dit kader een normaal onderdeel van het leven waarbij we niet alleen kijken naar de medische aspecten ervan, maar ook naar de sociale en emotionele. De tweede belangrijke beweging is het versterken van gemeenschappen.
Hilversum werkt nauw samen met inwoners, maatschappelijke organisaties, zorgpartners en informele netwerken met maatschappelijke partners om de sociale basis te versterken, oftewel alle vormen van ondersteuning in een wijk, zowel informeel als formeel (Bron: subsidieregeling Versterken van Sociale Basis: sterke wijken en buurten). Door inwoners actief te betrekken en hun sociale netwerken te versterken, dragen we bij aan een gemeenschapsgevoel, aan het vergroten van de verbondenheid in de buurten (Bron: Weet de buurt hoeveel mensen er eenzaam zijn?' Trouw, 30 november 2024). Zodat iedereen, ongeacht leeftijd, zich thuis voelt. 32
I<
BELEIDSAGENDA GEZONDHEID: POSITIEVE GEZONDHEID, GEZONDHEIDSVERSCHILLEN, GEZONDHEID IN EN VOOR AL HET BELEID Hilversum is een stad waarin al onze inwoners fysiek en mentaal gezond kunnen zijn. Zo gezond als binnen ieders mogelijkheden ligt. In Hilversum omarmen we het concept van positieve gezondheid, waarbij de nadruk ligt op het omgaan met uitdagingen, het hebben van een eigen regie en deelname aan het leven, ongeacht gezondheidsbeperkingen (Bron: Institute for Positive Health, Positieve Gezondheid). De startnotitie voor deze beleidsagenda is op 16 oktober jl. vastgesteld, de definitieve beleidsagenda wordt in Q3 van '25 verwacht. Er wordt rekening gehouden met sociaaleconomische gezondheidsverschillen, met als doel een hogere levenskwaliteit voor alle ouderen in Hilversum. Zo stemmen we onze inzet af op wat nodig is in een wijk of buurt. Hiervoor is een domeinoverstijgende aanpak nodig. Deze uitvoeringsagenda is in samenhang met de ontwikkeling van het nieuwe gezondheidsbeleid opgesteld. WOONVISIE (2021-2030) EN WOONZORGVISIE (IN ONTWIKKELING) In de Woonvisie is aandacht voor het bouwen en ontwikkelen van passende woonvormen voor iedereen, met aandacht voor groepen die nu lastig aan bod komen. Ouderen vormen hierin een belangrijke groep: zij hebben een behoefte en kunnen nu niet makkelijk doorstromen.
Voor deze groep wordt de wooncoach ingezet, ook voor particuliere woningbezitters. Ook wordt aandacht gevraagd voor het bouwen van levensloopbestendige woningen in de buurt van voorzieningen en ruimte voor wooninitiatieven voor ouderen (hofjesconcept).
UITVOERINGSAGENDA'S VRIJWILLIGE INZET, MANTELZORG EN EENZAAMHEID Het ligt voor de hand dat deze uitvoeringsagenda veel raakvlakken heeft met de al vastgestelde Uitvoeringsagenda's Vrijwillige inzet, Mantelzorg en Eenzaamheid. Ze worden dan ook in samenhang opgepakt. ANDERE LOKALE KADERS: ECONOMISCHE VISIE 2040 (IN ONTWIKKELING, GEPLAND JANUARI 2026) Vanuit de Uitvoeringsagenda Hilversum, een thuis voor alle leeftijden 2025 - 2030 en de Beleidsagenda Gezondheid wordt hieraan meegedacht. Denk aan werkgelegenheid in relatie tot tekort aan zorgpersoneel. De Sport- en Beweegnota en de Cultuurnota zijn ook van groot belang voor deze uitvoeringsagenda. Deze beleidskaders gaan immers over een scala aan activiteiten die met en voor de (aankomende) ouderen worden georganiseerd. En tot slot is in mei de Startnotitie Inclusie en Antidiscriminatie vastgesteld door de raad. Ook dit te ontwikkelen beleidskader biedt veel aanknopingspunten.
De Woonzorgvisie is in ontwikkeling en geeft meer verdieping op de verbinding tussen wonen, welzijn en zorg. Ouderen vormen een belangrijke aandachtsgroep.
Uitvoeringsagenda Ouder Worden 2025-2030
33
I<
3 (INTER)NATIONALE EN REGIONALE KADERS VERBINDING MET INTEGRAAL ZORGAKKOORD (IZA EN GEZOND EN ACTIEF LEVEN AKKOORD (GALA)) Het IZA Regiobeeld beschrijft de vergrijzing van de bevolking in onze regio, wat leidt tot een toenemende zorgvraag en een hoge mate van eenzaamheid onder ouderen. Krapte in het zorgaanbod, op de zorgarbeidsmarkt en in het mantelzorgpotentieel leidt tot extra druk op het zorgsysteem en de gemeenschap. Het Regioplan Gezond Gooi geeft een raamwerk voor de aanpak van deze uitdagingen door afspraken vast te leggen tussen zorgaanbieders, verzekeraars, GGD en gemeenten in Gooi- en Vechtstreek. Uitwerkingen hiervan zijn o.a. de IZA coalitie 'Waardig Ouder Worden', waarin we streven naar proactieve zorgplanning en het versterken van sociale netwerken van ouderen. Ook passende woonoplossingen die de zelfstandigheid en welzijn van ouderen bevorderen en de ketenaanpak 'Valpreventie', die bijdraagt aan het zo lang mogelijk veilig en gezond blijven van ouderen zijn belangrijke elementen. NB Onder voorbehoud: de VNG heeft zich op 29 november 2024 teruggetrokken en werkt nu aan de voorwaarden waarop gemeenten weer onderdeel kunnen zijn van een Integraal Zorgakkoord.
Uitvoeringsagenda Ouder Worden 2025-2030
REGIONALE HEROVERWEGINGEN WMO Als gemeente zijn we in regionaal verband betrokken bij de heroverweging van de Wmo-voorzieningen. Ontwikkelingen zoals vergrijzing, personeelstekorten en het langer thuis wonen maken een herziening noodzakelijk. Ons doel is om de ondersteuning van kwetsbare inwoners toekomstbestendig te organiseren. We willen dit doen op een manier die bijdraagt aan de gezondheid en het welzijn van (oudere) inwoners, in lijn met het gedachtegoed van positieve gezondheid. Een belangrijke pijler in deze heroverwegingen is de verschuiving van geïndiceerde zorg naar algemene voorzieningen die voor alle inwoners laagdrempelig toegankelijk zijn. Hierbij kijken we ook naar wat inwoners zelf kunnen (leren) of met hulp van hun sociale netwerk kunnen oppakken. Voor huishoudelijke ondersteuning onderzoeken we bijvoorbeeld hoe de inrichting van de woning of het gebruik van technische hulpmiddelen kan bijdragen aan zelfstandigheid. Door deze aanpak willen we niet alleen de druk op de Wmo verminderen
34
I<
Bijlage 2: Actieagenda Ouder Worden DE AMBITIE VOOR 2030 Onze wens is om in 2030 een leeftijdsvriendelijke gemeente te zijn waarin ouderen zich verbonden voelen met hun gemeenschap, het gevoel hebben dat ze van waarde zijn, kunnen bijdragen aan de samenleving, kunnen wonen in een woning in een leefomgeving die bijdraagt aan gezond en gelukkig ouder worden en ondersteuning krijgen om hun zelfredzaamheid te behouden. We verwezenlijken deze wens door op de acht domeinen van de 'Age Friendly Community' (leeftijdsvriendelijke gemeente) onze ambitie en bijbehorende activiteiten te formuleren. OVERSTIJGENDE AMBITIE Het laten ontstaan van een netwerk van betrokken organisaties waarin partnerschap centraal staat en eigenaarschap per thema is verdeeld. Actiepunt
Omschrijving
Doelgroep
Planning
Trekker
Rol vanuit uitvoeringsagenda Budget per jaar
Themabijeenkomsten 'Ouder Kennisdelen, samenwerking worden' voor en door het bevorderen en verstevigen netwerk
De samenwerkingspartners en relevante gasten
September 2025 1e bijeenkomst daarna twee maal per jaar
Het gezamenlijke netwerk
Faciliteren/aanjagen
€ 2.500
Themacafés door de partners voor de inwoners
De oudere inwoners
Start oktober 2025, daarna vier maal per jaar
Het netwerk
Faciliteren/aanjagen
€ 2.500
Bijeenkomsten rond een thema (gezondheid, veiligheid, zingeving etc)
Uitvoeringsagenda Ouder Worden 2025-2030
35
I<
DOMEIN 1: OPENBARE RUIMTE EN GEBOUWEN AMBITIE De fysieke inrichting van de stad moet ouderen in staat stellen zich veilig en gemakkelijk te verplaatsen en gebruik te maken van voorzieningen. Actiepunt
Omschrijving
1.Aansluiten op de wijkproposities voor de gebiedsagenda's
Alle Hilversummers 'Age Friendly Cities' en ouder worden hierin expliciet meegenomen in deze wijkproposities en de gesprekken daarover in de wijken met partners en inwoners. Hierbij kijken we bijvoorbeeld naar of de buurt en de winkels/voorzieningen erin voldoende toegankelijk zijn voor rollators of rolstoelen. Zijn stoepen en paden goed begaanbaar, zijn er voldoende bankjes? Etcera
2. Aansluiten op programma Groen
Hier wordt o.a. gewerkt aan koele, groene routes
Alle Hilversummers
3. Aansluiten op Maatschappelijke voorzieningen
Aandacht voor ontmoetingsplekken
Alle Hilversummers
Uitvoeringsagenda Ouder Worden 2025-2030
Doelgroep
Planning
Trekker
Rol vanuit uitvoeringsagenda Budget per jaar
Start 2025 met Zuid West
Openbare ruimte
'Pleitbezorger', 'specialist' en 'verbinder' meedenken, input leveren, opplussen met budget
Oktober 2025
Fysiek domein Extra aangevuld met € 10.000 vanuit de Uitvoeringsagenda Ouder Worden.
Openbare ruimte
'Pleitbezorger', 'specialist' en 'verbinder' meedenken, input leveren
Geen kosten
Sociaal Domein
'Pleitbezorger', 'specialist' en 'verbinder' meedenken, input leveren
Geen kosten
36
I<
DOMEIN 2: VERVOER AMBITIE Er zijn voldoende mogelijkheden voor veilig en betaalbaar vervoer voor ouderen. Actiepunt
Omschrijving
Doelgroep
Planning
Trekker
Rol vanuit uitvoeringsagenda Budget per jaar
4. Uitbreiding buurtmobi
Uitbreiden naar verschillende plaatsen in Hilversum
Betreffende wijkbewoners
2025 aanschaf
Buurtmobi Kerkelanden ism Lopes Dias, BloemRijk, ZoSamen en St Joseph
Faciliteren/ondersteunen.
€ 25.000 in 2025 vanuit de uitvoeringsagenda voor de opstart.
4a. Effectonderzoek buurtmobi
Hogeschool Utrecht gaat i.s.m. gemeente onderzoek naar effect van buurtmobi op sociale cohesie
Wijken waar buurtmobi rijdt
Q2 en Q3 2025
Hogeschool Utrecht
Meedenke/ input leveren
Geen kosten
5. Communicatie bij lifeevent verlies rijbewijs
Actief informeren met gepersonaliseerde flyer van mensen die steeds een medische keuring moeten ondergaan over vervoersalternatieven via wijkcentra, wijkkranten en beurzen ouder worden; eventueel inzetten 'menukaart' voor alternatief vervoer
Oudere Hilversummers die hun rijbewijs kwijtraken na medische keuring
2026
Gemeente Hilversum
Trekker
Betreffende doelgroepen
Doorlopend
Gemeente Hilversum
Verbinder/monitor
6. Aansluiten op beleid Wmo, Met alles wat bijdraagt parkeren en mobiliteit aan vervoer leggen we verbinding. Bijv. 67+ gratis met de bus en parkeerbeleid
Uitvoeringsagenda Ouder Worden 2025-2030
Zie totaalbudget bij punt 25
Betreffende domeinen
37
I<
DOMEIN 3: WONEN AMBITIE Voldoende geschikte woningen voor zelfstandig wonende ouderen, liefst in eigen wijk. Actiepunt
Omschrijving
Doelgroep
Planning
Trekker
Rol vanuit uitvoeringsagenda Budget per jaar
7. Aansluiten op Woonzorgvisie
Deze visie geeft meer verdieping op verbinding tussen wonen, welzijn en zorg
Aansluiten op aandachtsgroep ouderen
Q3 2025 Woonzorgvisie klaar
Woonzorgvisie
Meedenken, ambassadeur, kennis delen
Geen kosten
8. Aandacht voor brandveiligheid
In het voorliggend veld
Thuiswonende (kwetsbare) ouderen
Doorlopend
Uitvoeringsagenda Ouder Worden
Ambassadeur, aandacht vragen, verbinding maken met 80+ huisbezoeken
Geen kosten
9. Voorzorgcirkels
10/15 ouderen of adressen in een buurt vormen samen een voorzorgcirkel
Ouderen in een bepaalde buurt
Start Q3 2025
Inwoners
Enthousiasmeren, stimuleren en faciliteren met ontmoetingsruimte en communicatiemateriaal
€ 20.000
Uitvoeringsagenda Ouder Worden 2025-2030
38
I<
DOMEIN 4: SOCIALE PARTICIPATIE AMBITIE In de gemeente zijn voldoende activiteiten waar senioren bij kunnen aansluiten om met anderen in contact te komen/zingeving uit kunnen halen. Actiepunt
Omschrijving
Doelgroep
Planning
Trekker
Rol vanuit uitvoeringsagenda Budget per jaar
10. Beter zichtbaar maken van alles wat er gebeurt
I.s.m. wijkregisseurs informeel aanbod en informele netwerken, maar ook kunst en cultuur beter onder aandacht brengen; aansluiten bij sociale kaart
Alle ouderen
Doorlopend, per wijk; start in 2025
De 'eigenaars' van de activiteiten en netwerken
Verbinden/bij elkaar brengen
11. Communicatie bij lifeevent 'verhuizing'
Onderzoeken of elke oudere Ouderen die naar die in Hilversum komt wonen Hilversum verhuizen persoonlijk geattendeerd kan worden
2026
Uitvoeringsagenda Ouder Worden i.s.m. communicatie
Trekken/verbinden
Zie totaalbudget bij actiepunt 25
12. Communicatie bij lifeevent 'verlies partner'
Bieden van passende ondersteuning bijvoorbeeld bij regelen financiën of rouwverwerking
Ouderen die hun partner verliezen
2027
Uitvoeringsagenda i.s.m. communicatie
Trekken/verbinden
Zie totaalbudget bij actiepunt 25
13. 8 0+ huisbezoeken beter benutten
Verkennen hoe deze beter benut kunnen worden
80-plussers die thuis wonen
2026-2027
Uitvoeringsagenda i.s.m. Versa Welzijn
Ambassadeur/verbinden
14. Stimuleren bewonersinitiatieven gericht op ouderen
Aanvullend op wijkbudgetten Wijken geld beschikbaar stellen
2025 e.v.
Inwoners
Faciliteren
€ 10.000
15. Bring a friend methodiek
Meebrengen van anderen naar activiteiten
Ouderen die deelnemen 2025 e.v. aan activiteiten
Inwoners/organisaties die activiteiten organiseren
Faciliteren
€ 2.500
16. Zingevings-activiteiten
Verbinden en stimuleren van zingevingsactiviteiten in welzijn, zingevings-centra, kunst en cultuur
Ouderen
2025 e.v.
Cultuur, zingevingscentra welzijn
Verbinden/faciliteren
€ 2.500
17. Lief- en leedstraten
Mensen in een straat kijken naar elkaar om met een lief en leedpotje
Straten met veel ouderen
2025 e.v.
Inwoners
Enthousiasmeren/faciliteren
Uitvoeringsagenda Ouder Worden 2025-2030
€ 5.000
n.t.b.
€ 15.000 (inclusief opstart)
39
I<
DOMEIN 5: RESPECT EN SOCIALE INCLUSIE AMBITIE Er is genoeg aanbod voor ouderen in de verschillende levensfasen bij de publiek/private instellingen Er is aandacht voor ouderenmishandeling. In de media wordt zonder stigma over ouderen en 'ouder worden' gesproken. Actiepunt
Omschrijving
18. V erbeteren signaleren ouderenmishandeling en financieel misbruik
19. Verbinden en versterken van alles wat rond digitale veiligheid gebeurt
Planning
Trekker
Rol vanuit uitvoeringsagenda Budget per jaar
Professionals en Voorlichtingen en evt. trainingen voor de doelgroep de ouderen zelf en professionals, aansluiten bij langer-thuis-wonen-markt en netwerk-gesprekken
Vanaf 2026
Uitvoeringsagenda i.s.m. Veilig Thuis
Faciliteren bijeenkomsten, verbinden
Vanuit verschillende hoeken aandacht en actie. Dit verbinden en onder de aandacht brengen
Professionals en de ouderen zelf
Vanaf 2026
Uitvoeringsagenda i.s.m. o.a. bibliotheek, Senver, en Centrum Criminaliteitspreventie en Veiligheid
Ambassadeur
20. Houding en gedrag bewustzijn creëren
Blijvend aandacht voor niet stigmatiseren en ook problematiseren van ouder worden vermijden
Gemeente, ondernemers, etcera
Vanaf 2026
Gemeente Hilversum
Ambassadeur
21. Ambassadeur inclusief, cultuurspecifiek en -sensitief werken
Aandacht vragen van alle beleidsdomeinen hiervoor
Gemeente Hilversum
Vanaf 2026
Vanuit uitvoeringsagenda zijn we ambassadeur
Ambassadeur
Uitvoeringsagenda Ouder Worden 2025-2030
Doelgroep
Meenemen in themabijeenkomsten
40
I<
DOMEIN 6: ACTIEF BURGERSCHAP AMBITIE Ouderen spelen een essentiële rol, als drijvende kracht achter veel vrijwilligerswerk en als onmisbare mantelzorgers. Hun inzet draagt bij aan de gemeenschap en onderstreept hun blijvende maatschappelijke waarde. Zij voelen zich gewaardeerd en dat draagt ook weer bij aan zingeving. 'Ik ben omdat jij mij ziet'. Actiepunt
Omschrijving
22. W erven (aankomende) ouderen als vrijwilliger
23. Communicatie bij life-event pensioen
Doelgroep
Planning
Trekker
Rol vanuit uitvoeringsagenda Budget per jaar
Aankomende ouderen, We sluiten aan bij de Uitvoeringsagenda Vrijwillige jonge ouderen Inzet en willen vraag en aanbod beter matchen
Vanaf 2025
Uitvoeringsagenda Ouder Worden/ Uitvoeringsagenda Vrijwillige Inzet
Trekker
Uitzoeken of we mensen Mensen die bijna met persoonlijk kunnen pensioen gaan of net benaderen i.s.m. werkgevers zijn
2027
Uitvoeringsagenda en communicatie
Trekker
2026
Uitvoeringsagenda i.s.m. wijkregisseurs
Ambassadeur/verbinder
Zie actiepunt 25 voor totaal budget
NB: niet 'elke 67-jarige' want dit fluctueert 24. A ansluiten bij 'Wij zijn Hilversum'
De 'dragers' uit de gemeenschappen ook bij ouderen meer positie geven
Uitvoeringsagenda Ouder Worden 2025-2030
De 'dragers'
41
I<
DOMEIN 7: COMMUNICATIE EN INFORMATIE AMBITIE Ouderen worden voldoende geïnformeerd en deze informatie sluit aan bij hun behoeften en mogelijkheden. Actiepunt
Omschrijving
Doelgroep
Planning
Trekker
Rol vanuit uitvoeringsagenda Budget per jaar
25. Actief benaderen mensen bij life-events
Flyers en informatie op maat
Verweduwden, verlies rijbewijs, pensioengerechtigden, etcetera
Zie domeinen hiervoor
Uitvoeringsagenda en communicatie
Ambassadeur/verbinder
26. Digitale vaardigheden vergroten
Samen met Beeld en Geluid bekijken op welke manier we dit aantrekkelijk kunnen aanbieden
Aankomende ouderen en ouderen
2026 starten
Uitvoeringsagenda
27. Bijdragen aan het gebruiksvriendelijk en toegankelijk maken van digitale diensten
Verbinden aan bestaande initiatieven waarbij vrijwilligers ouderen helpen bij het gebruik van diensten
Ouderen die hier hulp of 2026 starten ondersteuning bij nodig hebben en vrijwilligers die dit doen
Uitvoeringsagenda
Verbinden en faciliteren
28. Laagdrempelige informatiepunten
Onderzoeken of deze er zijn of moeten komen door de verbinding te maken met bestaande voorzieningen in wijkcentra bijvoorbeeld
Ouderen
2026 starten
Uitvoeringsagenda
Verbinden
29. Gezondheids-problemen door laaggeletterdheid voorkomen
Onderzoeken of gezondheids-professionals in bijvoorbeeld apotheken hieraan kunnen bijdragen
2026
Uitvoeringsagenda
Ambassadeur/verkennen
Uitvoeringsagenda Ouder Worden 2025-2030
€ 20.000 totaal voor actie 5, 11, 12 en 23
€ 5.000
Budgetneutraal, geen nieuwe dingen opzetten maar slim verbinden
42
I<
DOMEIN 8: WELZIJN EN ZORG AMBITIE Gezond ouder worden en gezond oud zijn. Actiepunt
Omschrijving
Doelgroep
Planning
Trekker
Rol vanuit uitvoeringsagenda Budget per jaar
30. Aanbod onder de aandacht (link met sociale kaart)
Belangrijk om goed te Professionals en kunnen doorverwijzen en om de ouderen zelf te weten wat er allemaal is
Link met sociale kaart, deze planning meenemen
31. Zorgvrijwilligers inzetten
Definiëren van het begrip, verkennen wat nodig is
Vrijwilligers, ouderen die zorg nodig hebben
Start 2026
Uitvoeringsagenda i.c.m. Uitvoeringsagenda Vrijwillige Inzet
Verbinder
32. Bijdragen aan het terugdringen van tekort aan zorgprofessionals
O.a. met inzichten zorgstart, en evtueel in aanbestedingen/ opdrachtverlening
Zorgorganisaties
Start 2026
Alle zorgaanbieders
Verbinder (o.a. met IZA)
33. Verbinden en versterken ondersteunings-aanbod cognitieve fitheid
Iedereen Onderzoeken hoe ook cognitieve fitheid mee wordt genomen bij de verschillende gezondheidsactiviteiten die we voor ouderen doen (blue zone)
2026
Uitvoeringsagenda i.s.m. leefstijlloketten, buursportcoaches, zorgorganisaties, eerstelijn, etcera
Ambassadeur, verbinder, kwartiermaker
34. Continueren sport- en beweegactiviteiten en valpreventie
Hierbij inzetten op welke groepen nog gemist worden en op duurzaam bewegen
Aankomende ouderen en ouderen
Doorlopend
Aanbieders zelf
Aanjager
35. Krachtig ouder worden bijeenkomst
Lokale gesprekken over ouder worden (wonen, zorg, waardig levenseinde etcera)
Voor juli 2025 (op 2 juli Ouderen en organisaties aanpalende is er een regiogesprek) beleidsdomeinen (Wozo bijvoorbeeld)
Uitvoeringsagenda en netwerk
Faciliteren, aanjagen
Ambassadeur, verbinder, faciliteren
Benodigde budgetten alle (8) domeinen tellen samen op tot:
Uitvoeringsagenda Ouder Worden 2025-2030
€ 2.500
€ 2.500
Als eerste themabijeenkomst (budget is daar meegenomen)
€ 125.000
43
I<
COLOFON © Gemeente Hilversum 2025 Vormgeving: Studio Pietje Precies bv, Hilversum Meer informatie: Gemeente Hilversum Dudokpark 1 1217 JE Hilversum hilversum.nl
Uitvoeringsagenda Ouder Worden 2025-2030
Actieagenda Ouder Worden De ambitie voor 2030: Onze wens is om in 2030 een leeftijdsvriendelijke gemeente te zijn waarin ouderen zich verbonden voelen met hun gemeenschap, het gevoel hebben dat ze van waarde zijn, kunnen bijdragen aan de samenleving, kunnen wonen in een woning in een leefomgeving die bijdraagt aan gezond en gelukkig ouder worden en ondersteuning krijgen om hun zelfredzaamheid te behouden. We verwezenlijken deze wens door op de acht domeinen van de ‘Age Friendly Community’ (leeftijdsvriendelijke gemeente) onze ambitie en bijbehorende activiteiten te formuleren. Overstijgende ambitie: Het laten ontstaan van een netwerk van betrokken organisaties waarin partnerschap centraal staat en eigenaarschap per thema is verdeeld. Actiepunt
Omschrijving
Doelgroep
Planning
Trekker
Rol vanuit uitvoeringsagenda
Budget (bedragen in euro’s per jaar)
Themabijeenkomsten voor en door het netwerk
Kennisdelen, samenwerking bevorderen en verstevigen
De samenwerkingspartners en relevante gasten
September 2025 1e bijeenkomst daarna twee maal per jaar
Het gezamenlijke netwerk
Faciliteren, aanjagen
2.500
Themacafés door de partners voor de inwoners
Bijeenkomsten rond een thema (gezondheid, veiligheid, zingeving etc)
De oudere inwoners
Start oktober 2025, daarna vier maal per jaar
Het netwerk
Faciliteren, aanjagen
2.500
Domein 1: Openbare ruimte en gebouwen Ambitie 2030: De fysieke inrichting van de stad moet ouderen in staat stellen zich veilig en gemakkelijk te verplaatsen en gebruik te maken van voorzieningen.
Actiepunt
Omschrijving
Doelgroep
Planning
Trekker
Rol vanuit uitvoeringsagenda
Budget
1.Aansluiten op de wijkproposities voor de gebiedsagenda’s
‘Age Friendly Cities’ en ouder worden hierin expliciet meegenomen in deze wijkproposities en de gesprekken daarover in de wijken met partners en inwoners. Hierbij kijken we bijvoorbeeld naar of de buurt en de winkels/voorzienin gen erin voldoende toegankelijk zijn voor rollators of rolstoelen. Zijn stoepen en paden goed begaanbaar,
Alle Hilversummers
Start 2025 met Zuid West
Openbare ruimte
‘Pleitbezorger’, ‘specialist’ en ‘verbinder’ meedenken, input leveren, opplussen met budget
Fysiek domein Aangevuld met extra vanuit de Uitvoeringsagenda Ouder Worden: 10.000
zijn er voldoende bankjes? Etc. 2. Aansluiten op programma Groen
Hier wordt o.a. gewerkt aan koele, groene routes.
Alle Hilversummers
3. Aansluiten op Maatschappelijke voorzieningen
Aandacht voor ontmoetingsplekken
Alle Hilversummers
oktober 2025
Openbare ruimte
‘Pleitbezorger’, ‘specialist’ en ‘verbinder’ meedenken, input leveren
Sociaal Domein
‘Pleitbezorger’, ‘specialist’ en ‘verbinder’ meedenken, input leveren
Domein 2: Vervoer: Ambitie 2030: Er zijn voldoende mogelijkheden voor veilig en betaalbaar vervoer voor ouderen.
Actiepunt
Omschrijving
Doelgroep
Planning
Trekker
Rol vanuit uitvoeringsagen da
Budget
4. Uitbreiding buurtmobi
Uitbreiden naar verschillende plaatsen in Hilversum
Betreffende wijkbewoners
2025 aanschaf
Buurtmobi Kerkelanden ism Lopes Dias, BloemRijk, ZoSamen en St Joseph
Faciliteren, ondersteunen.
In 2025: 25.000 vanuit de uitvoeringsagenda voor de opstart.
4a. Effectonderzoek buurtmobi
Hogeschool Utrecht gaat i.s.m. gemeente onderzoek naar effect van buurtmobi op
Wijken waar buurtmobi rijdt
Q2 en Q3 2025
Hogeschool Utrecht
Meedenken, input leveren
sociale cohesie 5. Communicatie bij life-event verlies rijbewijs
Actief informeren met gepersonaliseerde flyer van mensen die steeds een medische keuring moeten ondergaan over vervoersalternatie ven via wijkcentra, wijkkranten en beurzen ouder worden. Evt inzetten ‘menukaart’ voor alternatief vervoer
Oudere Hilversummers die hun rijbewijs kwijtraken na medische keuring
2026
Gemeente Hilversum
Trekker
Zie totaalbudget bij punt 25
6. Aansluiten op beleid Wmo, parkeren en mobiliteit
Met alles wat bijdraagt aan vervoer leggen we verbinding. Bijv. 67+ gratis met de bus en parkeerbeleid
Betreffende doelgroepen
Doorlopend
Gemeente Hilversum
Verbinder, monitor
Betreffende domeinen
Domein 3: Wonen: Voldoende geschikte woningen voor zelfstandig wonende ouderen, liefst in eigen wijk.
Actiepunt
Omschrijving
Doelgroep
Planning
Trekker
Rol vanuit uitvoeringsagen da
Budget
7. Aansluiten op Woonzorgvisie
Deze visie geeft meer verdieping op verbinding tussen wonen, welzijn en zorg
Aansluiten op aandachtsgroep ouderen
Q3 2025 Woonzorgvisie klaar
Woonzorgvisie
Meedenken, ambassadeur, kennis delen
Geen kosten
8. Aandacht voor brandveiligheid
In het voorliggend veld
Thuiswonende (kwetsbare) ouderen
Doorlopend
Uitvoeringsagenda ouderen
Ambassadeur, aandacht vragen, verbinding maken met 80+ huisbezoeken
Geen kosten
9. Voorzorgcirkels
10/15 ouderen of adressen in een buurt vormen samen een voorzorgcirkel
Ouderen in een bepaalde buurt
start Q3 2025
inwoners
Enthousiasmeren, stimuleren en faciliteren met ontmoetingsruimte en communicatiemateriaal
20.000
Domein 4: Sociale participatie: In de gemeente zijn voldoende activiteiten waar senioren bij kunnen aansluiten om met anderen in contact te komen en/of zingeving uit kunnen halen.
Actiepunt
Omschrijving
Doelgroep
Planning
Trekker
Rol vanuit uitvoeringsagen da
Budget vanuit uitvoeringsagen da
10. Beter zichtbaar maken van alles wat er gebeurt
I.s.m. wijkregisseurs informeel aanbod en informele netwerken, maar ook kunst en cultuur beter onder aandacht brengen. Aansluiten bij sociale kaart.
Alle ouderen
Doorlopend, per wijk. Start in 2025
De ‘eigenaars’ van de activiteiten en netwerken
Verbinden, bij elkaar brengen
5000
11. Communicatie bij life-event ‘verhuizing’
Onderzoeken of elke oudere die in Hilversum komt wonen persoonlijk geattendeerd kan worden.
Ouderen die naar Hilversum verhuizen
2026
Uitvoeringsagend a ouderen ism communicatie
trekken en verbinden
Zie totaalbudget bij actiepunt 25
12. Communicatie bij life-event 'verlies partner’
Bieden van passende ondersteuning bijv. bij regelen financiën of rouwverwerking.
Ouderen die hun partner verliezen
2027
Uitvoeringsagend a ism communicatie
trekken en verbinden
Zie totaalbudget bij actiepunt 25
13. 80+ huisbezoeken beter benutten
verkennen hoe deze beter benut kunnen worden
80-plussers die thuis wonen
2026-2027
Uitvoeringsagenda ism Versa
ambassadeur, verbinden
n.t.b.
14. Stimuleren bewonersinitiatieven gericht op ouderen
Aanvullend op wijkbudgetten geld beschikbaar stellen
Wijken
2025 e.v.
Inwoners
Faciliteren
10.000
15. Bring a friend methodiek
Meebrengen van anderen naar activiteiten
Ouderen die deelnemen aan activiteiten
2025 e.v.
Inwoners/ organisaties die activiteiten organiseren
Faciliteren
2500
16. Zingevingsactiviteiten
Verbinden en stimuleren van zingevingsactiviteiten in welzijn, zingevingscentra, kunst en cultuur
Ouderen
2025 e.v.
Cultuur, zingevingscentra welzijn
Verbinden en faciliteren
2500
17. Lief- en leedstraten
Mensen in een straat kijken naar elkaar om met een lief en leedpotje
Straten met veel ouderen
2025 e.v.
Inwoners
Enthousiasmeren, faciliteren
15.000 (incl. opstart)
Domein 5: Respect en sociale inclusie: Er is genoeg aanbod voor ouderen in de verschillende levensfasen bij de publiek/private instellingen Er is aandacht voor ouderenmishandeling. In de media wordt zonder stigma over ouderen en ‘ouder worden’ gesproken. Actiepunt
Omschrijving
Doelgroep
Planning
Trekker
Rol vanuit uitvoeringsagenda
Budget vanuit uitvoeringsagenda
18. Verbeteren signaleren ouderenmishandeling en financieel misbruik
Voorlichtingen en evt. trainingen voor de doelgroep en professionals, aansluiten bij langer-thuis-
Professionals en de ouderen zelf
Vanaf 2026
Uitvoeringsagenda i.s.m. Veilig Thuis
Faciliteren bijeenkomsten, verbinden
Meenemen in themabijeenkomsten
wonen-markt en netwerkgesprekken 19. Verbinden en versterken van alles wat rond digitale veiligheid gebeurt.
Vanuit verschillende hoeken aandacht en actie. Dit verbinden en onder de aandacht brengen.
Professionals en de ouderen zelf
Vanaf 2026
Uitvoeringsagenda i.s.m. o.a. bibliotheek, Senver, en Centrum Criminaliteitspreventie en Veiligheid
Ambassadeur
20. Houding en gedrag bewustzijn creëren
Blijvend aandacht voor niet stigmatiseren en ook problematiseren van ouder worden vermijden
Gemeente, ondernemers etc.
Vanaf 2026
Gemeente Hilversum
Ambassadeur
21. Ambassadeur inclusief, cultuurspecifiek en -sensitief werken
Aandacht vragen van alle beleidsdomeinen hiervoor.
Gemeente Hilversum
Vanaf 2026
Vanuit uitvoeringsagenda zijn we ambassadeur
Ambassadeur
Domein 6: Actief burgerschap: Ouderen spelen een essentiële rol, als drijvende kracht achter veel vrijwilligerswerk en als onmisbare mantelzorgers. Hun inzet draagt bij aan de gemeenschap en onderstreept hun blijvende maatschappelijke waarde. Zij voelen zich gewaardeerd en dat draagt ook weer bij aan zingeving. ‘Ik ben omdat jij mij ziet’.
Actiepunt
Omschrijving
Doelgroep
Planning
Trekker
Rol vanuit uitvoeringsagen da
22. Werven (aankomende) ouderen als vrijwilliger
We sluiten aan bij de uitvoeringsagenda vrijwilligerswerk en willen vraag en aanbod beter matchen.
Aankomende ouderen, jonge ouderen
Vanaf 2025
Uitvoeringsagenda ouderen/ uitvoeringsagenda vrijwilligers
Trekker
23. Communicatie bij life-event pensioen
Uitzoeken of we mensen persoonlijk kunnen benaderen ism werkgevers
Mensen die bijna met pensioen gaan of net zijn. NB: dus niet ‘elke 67-jarige’ want dit fluctueert.
2027
Uitvoeringsagenda en communicatie
Trekker
24. Aansluiten bij ‘Wij zijn Hilversum’
De ‘dragers’ uit de gemeenschappen ook bij ouderen meer positie geven
De ‘dragers’.
2026
Uitvoeringsagend a ism wijkregisseurs
Ambassadeur en verbinder
Budget vanuit uitvoeringsagen da
Zie actiepunt 25 voor totaal budget
Domein 7: Communicatie en informatie: Ouderen worden voldoende geïnformeerd en deze informatie sluit aan bij hun behoeften en mogelijkheden.
Actiepunt
Omschrijving
Doelgroep
Planning
Trekker
Rol vanuit uitvoeringsagenda
Budget vanuit uitvoeringsagenda
25. Actief benaderen mensen bij lifeevents
Flyers en informatie op maat
Verweduwden, verlies rijbewijs, pensioengerechtig den etc
Zie domeinen hierboven
Uitvoeringsagenda en communicatie
Ambassadeur/ verbinder
20.000 totaal (dus de acties bij 5, 11, 12, 23)
26.Digitale vaardigheden vergroten
Samen met Beeld en Geluid bekijken op welke manier we dit aantrekkelijk kunnen aanbieden.
Aankomende ouderen en ouderen.
2026 starten
Uitvoeringsagenda
27. Bijdragen aan het gebruiksvriendelijk en toegankelijk maken van digitale diensten
Verbinden aan bestaande initiatieven waarbij vrijwilligers ouderen helpen bij het gebruik van diensten
Ouderen die hier hulp of ondersteuning bij nodig hebben en vrijwilligers die dit doen.
2026 starten
Uitvoeringsagenda
Verbinden en faciliteren
28. Laagdrempelige informatiepunten
Onderzoeken of deze er zijn of moeten komen door de verbinding te maken met bestaande voorzieningen in wijkcentra bijv.
Ouderen
2026 starten
Uitvoeringsagenda
Verbinden
5000
Budgetneutraal, geen nieuwe dingen opzetten maar slim verbinden
29. Gezondheidsproblemen door laaggeletterdheid voorkomen
Onderzoeken of gezondheidsprofessionals in bijv. apotheken hieraan bij kunnen dragen
2026
Uitvoeringsagenda
Ambassadeur, verkennen
Trekker
Rol vanuit uitvoeringsagenda
Budget vanuit uitvoeringsagenda
Ambassadeur, verbinder, faciliteren
2500
Domein 8: Welzijn en zorg : Gezond ouder worden en gezond oud zijn. Actiepunt
Omschrijving
Doelgroep
Planning
30. Aanbod onder de aandacht (link met sociale kaart)
Belangrijk om goed te kunnen doorverwijzen en om te weten wat er allemaal is.
Professionals de ouderen zelf
Link met sociale kaart, deze planning meenemen
31. Zorgvrijwilligers inzetten
Definiëren van het begrip, verkennen wat nodig is.
Vrijwilligers, ouderen die zorg nodig hebben
Start 2026
Uitvoeringsagenda i.c.m. uitvoeringsagenda vrijwilligers
Verbinder
32. Bijdragen aan het terugdringen van tekort aan zorgprofessionals
O.a. met inzichten zorgstart, en evt. in aanbestedingen/ opdrachtverlening
Zorgorganisaties
Start 2026
Alle zorgaanbieders
Verbinder (o.a. met IZA)
33. Verbinden en versterken ondersteuningsaanbod cognitieve fitheid
Onderzoeken hoe ook cognitieve fitheid mee wordt genomen bij de verschillende gezondheidsactiviteiten die we
Iedereen
2026
Uitvoeringsagenda i.s.m. leefstijlloketten, buursportcoaches, eerstelijn, zorgorganisaties, etc.
Ambassadeur, verbinder, kwartiermaker
2500
voor ouderen doen (blue zone) 34. Continueren sport- en beweegactiviteiten en valpreventie
Hierbij inzetten op welke groepen nog gemist worden en op duurzaam bewegen
Aankomende ouderen en ouderen
Doorlopend
Aanbieders zelf
Aanjager
35. Krachtig ouder worden bijeenkomst
Lokale gesprekken gesprek over ouder worden (wonen, zorg, waardig levenseinde etc.)
Ouderen en organisaties aanpalende beleidsdomeinen (Wozo bijv.)
Voor juli 2025 (op 2 juli is er een regiogesprek)
Uitvoeringsagenda en netwerk
Faciliteren, aanjagen
Bedragen tellen samen op tot:
Als eerste themabijeenkomst (budget is daar meegenomen)
125.000
Aan het College van Burgemeester en Wethouders Ter attentie van de heer G. van Voorden Postbus 9900 1201 GM Hilversum Hilversum, 13 mei 2025 Betreft: Concept “Uitvoeringsagenda ouder worden in Hilversum 2024-2030”. Geachte heer van Voorden, geacht College van Burgemeester en Wethouders,
De Adviesraad Sociaal Domein Hilversum zendt u hierbij het gevraagde advies aangaande: Concept “Uitvoeringsagenda ouder worden in Hilversum 2024-2030”. Het betreft een op 24 april 2025 gevraagd advies. Het is de Adviesraad Sociaal Domein gelukt na een traject van beginspraak gevolg te geven aan uw verzoek dit advies tijdig aan u te doen toekomen. Omdat het stuk nog vertrouwelijk is verzoeken wij u dit advies bij de stukken voor de gemeenteraad te voegen. Mocht het advies vragen oproepen, dan is de Adviesraad graag bereid om deze te beantwoorden. Met vriendelijke groet, namens de Adviesraad Sociaal Domein Hilversum,
Mw. A.W.A.M.P. Wijnands-van Daal, Voorzitter
I.
Algemeen
Datum
: 13 mei 2025
Wethouder
: de heer G. van Voorden en mevrouw J. Kalk
Ambtenaar
: mw. S. Rijneveld, mw. K. Nieuwenhuis, dhr. R. de Man
Naam van het dossier
: Concept “Uitvoeringsagenda ouder worden in Hilversum 2024-2030”.
Bijlage(n)
:
Deadline advies
: 3 juni 2025
II.
Status
Ter kennisname
:
Ongevraagd advies
:
Gevraagd advies
:X
III.
Besluitvorming door
Ambtelijk/management
:
College
:
Gemeenteraad
:X
IV.
Toelichting
Het advies betreft: Concept “Uitvoeringsagenda ouder worden in Hilversum 2024-2030”. V. Inleiding De Adviesraad Sociaal Domein Hilversum heeft in zijn vergadering van 8 mei 2025 gesproken over het Concept “Uitvoeringsagenda ouder worden in Hilversum 2024-2030”. en verder telefonisch en per mail hierover overleg gehad. Hieronder treft u zijn op- en aanmerkingen, aanvullingen en adviezen aan. Wij verzoeken u dit advies bij de stukken voor de gemeenteraad te voegen. VI.
Algemene en inhoudelijke opmerkingen
1. Algemene opmerkingen In het kader van beginspraak is er overleg geweest met de ambtenaren over de uitvoeringsagenda. Inmiddels heeft de ArSD ook vertrouwelijk het, nog niet volledige, concept Woonzorgvisie ontvangen. We constateren dat de uitvoeringsagenda en Woonzorgvisie vele dubbelingen bevat en adviseren daarom om één Uitvoeringsagenda of één Woonzorgvisie te maken waarmee we een inclusief doel bereiken voor alle Hilversummers door deze agenda en/of visie ook te betrekken op mensen met een beperking.
Verder vragen we aandacht voor de termijn 2024-2030, per 1 januari 2026 zullen de sociale pleinen van Hilversum en Wijdemeren al samengevoegd worden. We missen in deze vooruitziende agenda koppelingen met de gemeente Wijdemeren. Niet bij alle, maar bij enkele opmerkingen maken we expliciet de koppeling/dubbeling van de beide nota’s. De ArSD ziet veel van zijn inbreng terug in de uitvoeringsagenda maar blijft kritisch over de lengte van de beschreven agenda. In de definitieve versie verwachten we consequent en correct taalgebruik en is een tussendoor geslipt “life event” ook een “levensgebeurtenis”. Is het verder niet zo dat eenzaamheid bij ouderen vooral gevoeld wordt door het wegvallen van het eigen persoonlijke netwerk (familie en/of vrienden) dan met het mogelijk contact maken met mensen. Dit laatste zal vooral bemoeilijkt worden door beperkingen in eigen mobiliteit of moeilijk contact maken met onbekende mensen. De mogelijkheid om in de eigen bekende wijk/buurt te kunnen blijven wonen zal dit probleem kleiner maken. Zie o.a. Beleidsagenda WmoSamenleving 2024-2030. De effectiviteit van beleids- en uitvoeringsplannen staat of valt met de uitvoerbaarheid daarvan. Wij adviseren in het plan een uitvoerbaarheidsanalyse op te nemen met in voorkomende gevallen alternatieve acties. 2. Inhoudelijke opmerkingen.
Inleiding: 2e alinea: fysieke als sociale leefomgeving ook bijdragen: ook kan hier weg, het is al prettig in Hilversum, zoals eerder in de tekst opgemerkt. Wanneer je hier linkt aan mensen met een beperking (wel of niet aangeboren die vaak hun hele leven dezelfde problematiek hebben) dan zijn we al bij de woonzorgvisie. Een link die ook al ontstaat door de zin: Onze inzet is dat zoveel mogelijk Hilversummers goed gebruik kunnen maken van de bestaande voorzieningen en activiteiten, voor alle leeftijden en specifiek voor de oudere inwoners. 1. Aanleiding 1.1 2e alinea De wens is een leeftijdsvriendelijk Hilversum te zijn. Hiermee lijkt het stuk niet alleen bedoeld te zijn voor ouderen. Ook dat is een link naar de mensen met een beperking, maar impliciet naar alle Hilversummers. 1.1 3e alinea Een alinea die zo in de geïntegreerde uitvoeringsagenda-woonzorgvisie past. 1.2.1 Moet Gala en Iza hier niet ook al genoemd worden? Immers overleg is tussen al die partijen nodig en dat is de bedoeling van Gala en Iza. 1.2.2 Doelstellingen voor deze opgave zijn o.a. het: Realiseren van voldoende en betaalbare woningen en goede voorzieningen Hier moet je al vroeg mee beginnen, bij wachten op ‘oud’ ben je te laat.
Dus ook hier weer de (nu niet genoemde woonzorgvisie) koppeling van uitvoeringsagenda en woonzorgvisie. 2. Gezond ouder worden: levensfasen en life-events. 2e alinea Aanvullen met: Of te wel: de ingrijpende gebeurtenissen in iemands leven. 2.1 Alinea na punt 4: Met deze uitvoeringsagenda willen we accenten leggen en gerichte activiteiten inzetten die aansluiten bij de specifieke behoeften van (toekomstige) ouderen in elke fase van hun leven en die een preventieve werking hebben. Bovenstaande zin lijkt ons het doel van deze agenda. Maak de letters vet zodat hij opvalt. Laatste alinea: Is deze alinea nog ergens terug te lezen of is het eigenlijk een algemeen aandachtspunt dat overal herhaald moet/zou moeten worden? Dat lijkt aanbevelenswaardig. 3. Hoe gaan we dit aanpakken? 3.1 Is het niet belangrijk hier ook al de bevolkingsopbouw van Wijdemeren mee te nemen. Immers per 1-1-2026 gaat het Sociaal Plein het beleid voor Hilversum èn Wijdemeren uitvoeren. 4. De uitvoeringsagenda. Eerste alinea: De uitvoeringsagenda willen we in 2030 verwezenlijkt hebben. Dus nogmaals neem Wijdemeren mee in de plannen. 4.A Ambitie Laatste zin: Het lokale parkeerbeleid is passend en ook in de openbare ruimte zijn plekken die ontmoeting stimuleren. Dit is met het huidige parkeerbeleid zeker niet van toepassing.