Document · PDF

1. Uitvoeringsagenda mantelzorg in Hilversum 2024-2030 (aangepast n.a.v. commissie 17 januari 2024)

COMMISSIE Zorg, Welzijn en Samenleving 17 januari 2024, gemeente HilversumBij agendapunt: Beeldvorming Uitvoeringsagenda mantelzorg in Hilversum 2024-2030 (1364671)15.432 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

3.4.1 INFORMELE HULP (DIRECTE OMGEVING EN VRIJWILLIGERS) Informele hulp is alle hulp die mantelzorgers en vrijwilligers – niet in het kader van een beroep – bieden aan mensen met uiteenlopende gezondheidsproblemen. Deze inzet is te duiden als de zogenoemde warme, lauwe en koude kring. Samen vormen deze kringen het (potentieel) sociaal netwerk van de zorgvrager. Bijgaande afbeelding laat zien wie dat zijn. De informele zorg gebeurt vaak in combinatie met ‘georganiseerde vrijwilligers’ die worden ingezet onder de vlag van (vrijwilligers)organisaties. Het gaat bijvoorbeeld om praktische hulp, zoals boodschappen doen, vervoer, tuinonderhoud, of om sociale activiteiten en een luisterend oor. Ook de inzet van maatjes en ervaringsdeskundigen vallen onder informele zorg.

3.4.2 FORMELE HULP (BEROEPSMATIG) Onder formele hulp wordt beroepsmatige ondersteuning door professionals verstaan. In deze paragraaf staat beschreven welke professionals doorgaans mantelzorgers helpen. Het is overigens goed om te weten dat voor professionele ondersteuning ook een beroep kan worden gedaan op de aanvullende particuliere zorgverzekeringen.

'KOUDE' KRING: BUURTGENOTEN -WILLEN BEST IETS BETEKENEN, MAAR KENNEN DE SITUATIE NIET-

Diverse zorgverzekeringen kennen vergoedingen in aanvullende verzekeringen bijvoorbeeld voor de inzet van een mantelzorgmakelaar, vormen van vervangende zorg (logeerhuis of herstellingsoord), trainingen en cursussen zoals mindfulness, slaapcursus, telefonische hulplijn, mantelzorgmap, mantelzorgpas of andere (gratis) diensten.)

'LAUWE' KRING: VRIENDEN, FAMILIE, BEKENDEN

Ook kan er een beroep worden gedaan op commerciële gemaksdiensten. Mantelzorgers kunnen diverse lokale particuliere ‘gemaksdiensten’ tegen betaling inschakelen zoals de Seniorservice, mantelzorgmakelaars. Zij kunnen zorgen voor gezelschap, slaapdiensten, sociale activiteiten, boodschappendienst e.d. In deze paragraaf laten we deze buiten beschouwing.

'WARME' KRING DIRECT BETROKKENEN

-BETROKKEN, MAAR HELPEN NIET ZONDER GEVRAAGD TE WORDEN-

-HELPEN VANZELF MEE-

ZORGVRAGER EN/OF MANTELZORGER

De hulpbereidheid hangt af van de mogelijkheden (zoals tijd), maar ook van de relatie met de zorgvrager. Mensen zijn vaker bereid om naaste familie te helpen dan vrienden of buren. Oorspronkelijke afbeelding: Wehelpen.nl 28

In de thuissituatie Zowel in de wereld van welzijn als in de zorg zijn er professionals die mantelzorgers in de thuissituatie ondersteunen. Daarnaast zijn er diverse andere specialisten in mantelzorgondersteuning. Bijgaande illustratie toont alleen professionals waar de meeste mantelzorgers in de thuissituatie mee te maken hebben.

wel zi

WELKE PROFESSIONALS HELPEN MANTELZORGERS?

medewerker wikteam sociaal werker

apotheker

Zi helpen mantelzorgers met

Wmoconsulent/ jeugdconsulent

casemanager dementie

fysiotherapeut

geestelik verzorger

i onafankelike cliëntondersteuner

Steun en advies

Aanvragen zorg

wikverpleegkundige

e sp

Mantelzorgers mantelzorgmakelaar

praktikondersteuner

z o rg In deze illustratie zijn de professionals

listen

huisarts

cia

ergotherapeut

Delen van de zorg en respitzorg

Wetten en regels

Balans

Werk en mantelzorg mantelzorg consulent

Mantelzorglin MantelzorgNL

opgenomen waarmee de meeste mantelzorgers in de thuissituatie te maken hebben.

Informatie over ziekte/beperking

Woning en hulpmiddelen

casemanager mantelzorg

Afbeelding: Mantelzorg.nl 29

Betere samenwerking tussen formele en informele zorg Als mensen langer thuis blijven wonen, is het belangrijk dat formele en informele zorg in de thuissituatie soepel op elkaar aansluiten. Het landelijk beeld is dat de mantelzorger en zorgvrager gelijkwaardige partners zijn in zorg en ondersteuning. Beroepskrachten zullen per mantelzorgsituatie samen met mantelzorgers, zorgvragers en andere gevers van informele zorg moeten bekijken waar welke ondersteuning nodig is. Het is belangrijk dat professionals aansluiten bij de leefwereld van zorgvragers, hun mantelzorgers en eventuele vrijwilligers. Daarvoor moeten zij gelijkwaardig samenwerken aan een integraal hulpaanbod. Veel organisaties zoeken naar manieren om die samenwerking te versterken. Het doel is om samen te komen tot een team rondom de mantelzorger waarin iedereen zich vanuit zijn eigen plek herkent, en zich erkend en gekend voelt. Zo kan men elkaar ondersteunen, om te komen tot een optimale zorg en dienstverlening. Bijgaande afbeelding toont de informele en formele zorg rond de cliënt en mantelzorger.

POTENTIEEL SOCIAAL NETWERK ACTIEF SOCIAAL NETWERK MANTEL ZORGER(S)

CLIËNT

BURGERINITIATIEVEN

VRIJWILLIGERS

3.4.3 HUIDIGE SITUATIE Een gelijkwaardige en goede samenwerking tussen mantelzorgers en andere (professionele) ondersteuners is noodzakelijk voor integrale zorg en ondersteuning. Belangrijk hierbij zijn: • Het verbinden van de informele zorg van mantelzorgers en de formele zorg van beroepskrachten, op organisatieniveau én op individueel niveau. Dit betekent dat beroepskrachten oog (en tijd) hebben voor de ondersteuningsbehoeften van mantelzorgers. Dit is op dit moment nog niet structureel geborgd; • Een goede samenwerking en verbinding tussen de ondersteunende partijen zodat het ondersteuningsaanbod voor mantelzorgers goed is afgestemd. Op dit moment is behoefte aan meer samenwerking tussen de organisaties waarbij ieders rol in een mantelzorgnetwerk duidelijk is en organisaties elkaar kunnen versterken door een betere samenwerking. Zo kunnen zij samen eventuele ‘blinde vlekken’ in het ondersteuningsaanbod ontdekken. De behoefte van de mantelzorger staat hierbij centraal; • Het verbinden van mantelzorgers met zorgvrijwilligers en andere vrijwilligers(organisaties) in Hilversum zoals de Vrijwilligerscentrale en Stichting Present. In Hilversum werken de organisaties op het gebied van vrijwillige zorg en ondersteuning steeds meer samen. Maar er is zeker ruimte voor meer samenwerking en meer initiatieven op dit gebied.

In 2023 zijn drie bijeenkomsten ‘Samenwerken aan mantelzorgondersteuning in Hilversum’ georganiseerd (juni, september en november) met als opbrengst dat alle partijen met elkaar kennismaken, samen het huidige aanbod inventariseren en analyseren en vervolgens met elkaar de basis leggen van een ‘mantelzorg ondersteuningsnetwerk’ voor de toekomst. De bijeenkomsten werden georganiseerd in samenwerking met het landelijk Adviesteam Mantelzorg (Movisie en MantelzorgNL).

BEROEPSMATIGE ONDERSTEUNING

Oorspronkelijke afbeelding: Scholten, C; Lier, W van; Goris, L (2014). Een goede buur! Versterking van thuiszorg met informele zorg. Utrecht: Vilans en STMG. 30

3.4.4 AMBITIE AANDACHTSPUNT VERBINDEN Inzetten op een gelijkwaardige samenwerking tussen de informele zorg van mantelzorgers en de formele zorg van beroepskrachten. Om mantelzorgers zo goed mogelijk te helpen, is het daarnaast noodzakelijk dat er goede verbinding en afstemming is tussen alle partijen die ondersteuning bieden aan mantelzorgers. Een intensieve samenwerking tussen deze partijen in de stad is noodzakelijk om deze uitvoeringsagenda te realiseren.

AANSCHERPEN HUIDIGE SITUATIE • Meer inzetten op het verbinden van de formele en informele zorg. Daarbij staat de uitwisseling van kennis en gezamenlijk nadenken over het ondersteunen van mantelzorgers centraal; • Het verbinden van de professionals van o.a. wijkspreekuren en Buurtteams met mantelzorgers, bijvoorbeeld door hen toe te rusten met (doorverwijs)kennis over mantelzorg; • Optimaliseren van verbinding en samenwerking tussen de mantelzorgorganisaties in een stevig mantelzorgnetwerk; • De verbinding tussen mantelzorgers en vrijwilligers(organisaties) verder stimuleren.

ACTIE AANDACHTSPUNT VERBINDEN Actie 8: Verbinden van formele en informele zorg • Minimaal twee keer per jaar een werkconferentie organiseren voor formele en informele (mantelzorg)organisaties met als doel kennisuitwisseling, netwerkvorming en het stimuleren van de onderlinge samenwerking. Daarnaast met het netwerk in gedeeld eigenaarschap werken aan de prioriteiten van de Uitvoeringsagenda mantelzorg. • Verbinding maken met de Uitvoeringsagenda’s/Actieplannen Vrijwillige Inzet en Eenzaamheid voor een synergetische samenwerking op deze drie thema’s aangezien er veel raakvlakken zijn. De acties die in dit hoofdstuk als aanscherpingen op de huidige situatie worden benoemd, staan in bijlage 6 overzichtelijk weergegeven in de Uitvoeringsagenda 2024-2030. 31

4. FINANCIËN In onderstaand schema wordt een overzicht gegeven van de huidige budgetten, uitgaven en benodigd additioneel budget met betrekking tot het uitvoeren van deze uitvoeringsagenda mantelzorg in Hilversum 2024-2030.

Budgetten

2024

2025

2026

2027

2028

2029

2030

Mantelzorgwaardering (individueel en collectief)

200.000

Gemeentelijke middelen mantelzorgondersteuning (incl. SPUK GALA)

460.000

415.000

Totaal budgetten

660.000

615.000

Nadere regeling basisvoorziening mantelzorg

355.000

Nadere regeling vrijwillige inzet (voor mantelzorgondersteuning)

45.000

Mantelzorgwaardering (individueel en collectief)

200.000

50.000

Kosten uitvoering meerjarige communicatieaanpak

10.000

Totaal uitgaven

660.000

-45.000

Uitgaven subsidies mantelzorgondersteuning

Formatie 0,5 FTE uitbreiding team Beleid SD Communicatie

Verschil

TOELICHTING • SPUK GALA middelen zijn op dit moment voorzien tot en met 2026. Dit verklaart het negatieve verschil vanaf 2027. Begin 2026 zal de voortgang van de realisatie van de uitvoeringsagenda worden geëvalueerd en bezien worden hoe dit negatieve verschil kan worden opgelost dan wel welke activiteiten moeten worden afgeschaald. • Vanaf 2024 komen er nieuwe subsidieregelingen, namelijk: • de nadere regeling basisvoorziening mantelzorg subsidieert de (centrale) organisatie van mantelzorgondersteuning in Hilversum inclusief de ‘achterkant’ van de digitale toegang www.mantelzorggv.nl. • de nadere regeling vrijwillige inzet (voor mantelzorgondersteuning). Hier vallen de subsidies onder voor organisaties als Viore, Stichting Alzheimer, Parkinson etc. waarbij met hulp van vrijwilligers mantelzorgers worden ondersteund. Het opstellen van de nieuwe subsidieregelingen staat gepland na het vaststellen van het beleidskader Wmo-Samenleving en de Uitvoeringsagenda mantelzorg. • Voor de mantelzorgwaardering (individueel en collectief) is vanaf 2023 jaarlijks € 200.000 beschikbaar. Van dit budget worden ook de kosten van de Dag van de Mantelzorg (mantelzorgweek) betaald. Vanaf 2024 (of eventueel het jaar erna) zal dit budget worden toegevoegd aan de basisvoorziening mantelzorg.

• Formatie: De nadruk van de uitvoeringsagenda ligt uiteraard op de uitvoering van de actiepunten, maar voor de coördinatie daarvan is ook capaciteit bij de afdeling Beleid nodig. In 2022 en 2023 is gebruik gemaakt van incidentele middelen voor externe inhuur. Vanaf 2024 is voor de overall coördinatie een uitbreiding van de formatie van 0,5 fte opgenomen.

BIJLAGE 1 SIGNALEN VAN OVERBELASTING BIJ MANTELZORGERS WAT ZIJN DE SIGNALEN VAN OVERBELASTING BIJ MANTELZORGERS EN WIE LOPEN HET MEESTE RISICO? De eerste signalen van overbelasting zijn: • Ervaren van tijdsdruk • Geen ruimte om zichzelf te ontwikkelen in scholing of werk • Geen vrije tijd • Gezondheidsklachten • Psychische klachten, zoals slaapproblemen en piekeren • Gedragsproblemen, zoals rusteloosheid, en meer roken en drinken Het grootste risico lopen mantelzorgers die 24 uur per dag en voor langere tijd zorg verlenen voor iemand in het eigen huishouden. Vooral wanneer diegene een persoonlijkheidsverandering heeft ondergaan, bijvoorbeeld door dementie of psychische problematiek. De hulp en ondersteuning moet dan leiden tot versterking van de weerbaarheid van de mantelzorger. Voorlichting over oorzaken en herkennen van overbelasting kan preventief werken.

OORZAKEN VAN ONTSPOORDE MANTELZORG Bij ontspoorde mantelzorg is geen sprake van kwade opzet. Vaak was er eerst een goede zorgrelatie. De belangrijkste oorzaken van de ontsporing zijn onmacht en overbelasting. Stress, uitputting en overspannenheid kunnen leiden tot het overschrijden van grenzen. Als de mantelzorger niet over de juiste kennis en vaardigheden beschikt, kan dit verwaarlozing tot gevolg hebben. De mantelzorger raakt (over)vermoeid en voelt geen empathie of inlevingsvermogen meer.

Relatieproblemen kunnen daarvan het gevolg zijn. Maar ook de gezondheid van de mantelzorger, het werk en de financiën kunnen bijdragen aan ontsporing. Voorkomende signalen bij de mantelzorger: • Overbelasting en frustratie (snauwen, commanderen) • Onsamenhangende en tegenstrijdige verklaringen voor lichamelijke verwondingen • Vertonen van tegenwerking en agressie • De problematiek verhullen en bedekken, bezoek weren • Een onverschillige of uiterst vriendelijke houding • Gebrek aan kennis van de ziekte en/of het ziektebeeld Voorkomende signalen bij de zorgvrager: • Onverzorgd, verwaarloosd uiterlijk, zichtbaar letsel • Een depressieve, angstige indruk maken • Aangeven dat er dingen mis zijn, maar er niet over willen praten • Contact vermijden in aanwezigheid van de mantelzorger • Verandering eet- of slaappatroon, verandering in gedrag Overige signalen kunnen zijn: - Verwaarloosd huis - Geld en spullen van de zorgvrager verdwijnen - Schulden nemen toe - Weigering van noodzakelijke hulp

BIJLAGE 2 VERLOFREGELINGEN Er zijn bestaan drie wettelijke regelingen waarop een werknemer recht kan hebben: calamiteitenverlof, kortdurend zorgverlof en langdurend zorgverlof. Dit is afhankelijk van de geldende cao.

CALAMITEITENVERLOF Kan worden opgenomen als een naaste plotseling ziek wordt en de werknemer direct moet bijspringen. Dit verlof is bedoeld om de belangrijkste zaken te regelen en duurt in overleg met de werkgever zo lang als nodig is, of dat nu een paar uur of een paar dagen is.

KORTDUREND ZORGVERLOF Kan worden aangevraagd wanneer de werknemer een zieke in de naaste omgeving wil verzorgen. De lengte van dit type zorgverlof is maximaal twee keer het aantal arbeidsuren dat in het arbeidscontract van de werknemer staat. Als de werknemer bijvoorbeeld 40 uur per week werkt, dan kan diegene per jaar maximaal 80 uur kortdurend zorgverlof inzetten.

LANGDUREND ZORGVERLOF Kan de werknemer aanvragen wanneer diegene voor iemand wil zorgen die langdurig ziek of hulpbehoevend is. De belangrijkste voorwaarden hiervoor zijn dat de verzorging noodzakelijk is en dat de werknemer in kwestie de enige persoon is die de zorg kan geven. De maximale lengte van het langdurend zorgverlof is 6 keer het aantal arbeidsuren per week dat in het arbeidscontract staat. Als de werknemer bijvoorbeeld 40 uur per week werkt, dan kan diegene maximaal 240 uur langdurend zorgverlof per jaar inzetten. De werknemer moet diens werkgever minstens 2 weken vooraf schriftelijk informeren. De werkgever mag vragen om meer informatie om te beoordelen of de aanvraag klopt. Tijdens het langdurend zorgverlof heeft de werknemer geen recht op loon. 35

BIJLAGE 3 VINDPLAATSEN MANTELZORGERS

Meest voorkomende type mantelzorgers

Meest voorkomende vindplaatsen mantelzorgers

Mantelzorger van inwoners met dementie

Wijkcentra c.q. buurthuizen Casemanagers dementie (wijkverpleging) Alzheimercafé Zorgaanbieders (zoals Dagopvang dementerenden) Huisartsen

Mantelzorger van inwoners met een GGZ-achtergrond

Huisartsen en Praktijkondersteuners (POH) GGZ-instelling GGD Algemeen maatschappelijk werk (Basis en Plus) Dagbestedingscentrum Welzijnswerk en opbouwwerk Woningbouwvereniging

Mantelzorger met nietwesterse achtergrond

Geloofsgemeenschappen (moskeeën, Koptische Kerk, Grieks-Orthodoxe kerk e.d.) Migrantenverenigingen

Meest voorkomende type mantelzorgers Meest voorkomende vindplaatsen mantelzorgers Jonge mantelzorger

Consultatiebureaus Centra voor Jeugd & Gezin 1e en 2e lijnszorg (zoals huisartsen, fysiotherapeut, ziekenhuis, zorgaanbieders) Consulenten gemeente Scholen en onderwijsinstellingen Internet en social media Sportverenigingen Uitgaansgelegenheden Centra voor Werk en Inkomen (CWI’s) Jeugd- en jongerenwerk bij welzijnsinstellingen (bijv. buurthuizen) Studie- en studentenverenigingen

Werkende mantelzorger

Werkomgeving Bedrijfsarts en Arbodiensten Kinderdagverblijven Wachtkamers van huisartsen, fysiotherapeuten, apotheken e.d.

Mantelzorger op leeftijd

(Sport)verenigingen (bridgeclubs, leesclubs, zangkoren e.d.) Wijkcentra c.q. buurthuizen Geloofsgemeenschappen (kerken, moskeeën e.d.) Verpleeghuizen Woon(zorg)gemeenschappen Wachtkamers van huisartsen, fysiotherapeuten, apotheken e.d. Ziekenhuizen Reizigers Automaatje (vrijwilligersvervoer) Winkelcentra Ouderenbonden Vrijwilligersorganisaties Vrouwenorganisaties Regionale seniorenafdeling FNV Bibliotheken Wmo-loketten gemeente

BIJLAGE 3 VINDPLAATSEN MANTELZORGERS

Afbeelding: Mantelzorg.nl 37

BIJLAGE 4 SPECIFIEKE GROEPEN KWETSBARE MANTELZORGERS JONGE MANTELZORGERS TOT 25 JAAR

MANTELZORGERS OP LEEFTIJD: 65+

Opgroeien met zorg maakt relatief vroeg zelfstandig en handig. Jonge mantelzorgers7 zijn vaak pro-sociaal; ze dragen graag bij aan de zorg voor hun zieke gezinslid. Dit zorgen heeft ook een keerzijde. Jonge mantelzorgers zijn bij onvoldoende steun vaak overbelast door de thuissituatie. Dit uit zich bijvoorbeeld in vermoeidheid, stress, concentratieproblemen, psychische problemen, slaaptekort of loyaliteitsconflicten. Jonge mantelzorgers bekommeren zich om de zorgvrager en komen daardoor soms zelf zorg te kort. Dit kan ingrijpende gevolgen hebben voor leerprestaties8 en de eigen gezondheid, zelfs tot in de volwassenheid. Kinderen met lichamelijk of psychisch zieke ouders hebben twee keer zoveel kans op het ontwikkelen van ernstige problemen, bij een ouder met verslaving is dat drie keer zo hoog.

Ouderen wonen tot op steeds hogere leeftijd in hun eigen huis. In 2017 woonde 92% van alle 75-plussers zelfstandig. Als mensen ouder worden, krijgen ze vaker te maken met gebreken, en dat maakt ze kwetsbaarder. Maar dat betekent niet dat zij meteen intensieve hulp en zorg aan huis nodig hebben. Veel ouderen zijn zelfs niet of nauwelijks kwetsbaar en kunnen in dat opzicht prima zelfstandig blijven wonen. Boven de 75 jaar kampen mensen echter vaker met verschillende – soms chronische – kwalen en een afnemende mobiliteit, waardoor de zelfredzaamheid kan verminderen.

Kinderen van ouders met psychiatrische en/of verslavingsproblemen lopen een drie tot dertien keer zo groot risico om zelf ooit een psychische stoornis en/of verslavingsproblematiek te ontwikkelen. Jonge mantelzorgers die onderwijs volgen, geven aan dat zij graag gezien willen worden en dat het thema mantelzorg bespreekbaar is. Daarnaast willen ze begrip. Het risico op overbelasting kan worden teruggedrongen door een goede samenwerking van school, de huisarts, jeugdarts, jeugdverpleegkundige en schoolmaatschappelijk werk (de omgeving) en het gezin zelf. Volgens landelijk onderzoek zijn veel jonge mantelzorgers echter niet goed in beeld9. De aanname is dat dit ook voor Hilversum geldt, al zijn hier geen lokale cijfers over.

Mantelzorgers op leeftijd zorgen voor hun nog oudere (schoon)ouders of voor een inmiddels volwassen kind met een verstandelijke of lichamelijke beperking of een psychische ziekte. In 45% van de gevallen verzorgen zij hun zieke of demente partner. Deze mantelzorgers hebben een groter risico op overbelasting en sociaal isolement en hebben zelf meer lichamelijke gebreken. Oudere mantelzorgers zijn geneigd om de zorg heel lang alleen te doen, ook als de zorg steeds zwaarder wordt. Er is angst dat de partner naar een verzorgingshuis gaat als men de zorg zelf niet volhoudt. Ze willen hun zorgbehoevende partner zo lang mogelijk thuis verzorgen. Het sociale netwerk van de oudere mantelzorger is vaak kleiner geworden: leeftijdsgenoten krijgen gezondheidsproblemen of overlijden. Zo vallen extra hulp en sociale ondersteuning geleidelijk weg.

Nederlands Centrum Jeugdgezondheid (NCJ), Jonge mantelzorgers in beeld (2017). Conferentie Jonge Mantelzorgers (georganiseerd door Movisie op 12 april 2018). 9 Nederlands Centrum Jeugdgezondheid (NCJ), Jonge mantelzorgers in beeld (2017) 7 8

MANTELZORGERS VAN ZORGVRAGERS MET DEMENTIE

MANTELZORGERS MET EEN NIET-WESTERSE ACHTERGROND

Mantelzorgers voor mensen met dementie staan al jaren onder zware druk. Meer dan de helft van hen zorgt dagelijks of zelfs dag en nacht voor een naaste met dementie. Met gemiddeld 40 uur per week is de belasting van deze mantelzorgers flink hoger dan die van de gemiddelde mantelzorger die 7,4 uur per week zorgt. Als het gaat om zorg voor de eigen partner is die belasting zelfs gemiddeld 65 uur per week. Het merendeel van de mantelzorgers heeft veel problemen om dagelijkse activiteiten te combineren met zorgtaken. Het is dan ook niet zo gek dat maar liefst 28% aangeeft de mantelzorg nog maar maximaal een jaar vol te houden10.

Mantelzorgers met een migratieachtergrond zorgen vaak lang en intensief voor een familielid of vriend. Deze mantelzorgers vinden vaker dat mensen zoveel mogelijk hulp van bekenden moeten krijgen10. Ze lopen meer risico op overbelasting – met name schoondochters – en vragen desondanks veelal geen ondersteuning. Hulpverleners weten deze groep ook niet goed te bereiken. Dit wordt een groter probleem nu de eerste generatie migranten vergrijst en de zorgbehoefte toeneemt. Van deze groep mantelzorgers weten we lokaal weinig, ook landelijk is dat het geval. Het is van belang om samen te werken met organisaties en sleutelfiguren die deze groepen al bereiken. Dan is het mogelijk om gezamenlijk voorlichting te geven over mantelzorg en het ondersteuningsaanbod. Informatie dient niet alleen op schrift, maar ook visueel of auditief te worden aangeboden – zie bijvoorbeeld leeshetvoor.nl – en in verschillende talen. In de communicatie is het beter om de term ‘familiezorg’ te gebruiken in plaats van de term ‘mantelzorg’.

MANTELZORGERS VAN INWONERS MET EEN GGZ-ACHTERGROND GGZ-cliënten worden steeds minder én korter opgenomen. De cliënten hechten veel waarde aan de inzet van familie. De druk op mantelzorgers neemt hierdoor toe. Deze mantelzorgers blijven vaak onzichtbaar voor anderen. Aan de buitenkant is niks te zien. Stigma en taboe spelen een grote rol. Mantelzorgers van GGZ-cliënten ervaren een hoger dan gemiddelde belasting terwijl zij minder mogelijkheden hebben om de zorg te delen met het sociale netwerk. Hierdoor zijn mantelzorgers van GGZ-cliënten vaker overbelast. Zij ontwikkelen vaker zelf psychische problematiek en lopen een grotere kans op gezondheidsproblemen.

MANTELZORGERS VAN KINDEREN MET EEN CHRONISCHE ZIEKTE EN/OF HANDICAP Zorgintensieve kinderen zijn kinderen, die als gevolg van een handicap, stoornis of ziekte veel en langdurig zorg en ondersteuning nodig hebben. Er kan sprake zijn van (een combinatie van) ziekte, (lichte) verstandelijke beperkingen, lichamelijke beperkingen, zintuiglijke beperkingen, GGZ-problematiek en meervoudige beperkingen. Hoewel de ouders de zorg die zij geven vanzelfsprekend vinden, vraagt deze (veel) meer dan de gemiddelde ouderlijke zorg voor kinderen. Daarom worden deze ouders gezien als mantelzorgers. Het ontbreekt vaak aan iemand die het overzicht biedt in een al hectische fase van hun leven. Ouders werken vaak nog, soms stopt 1 van beiden met werken door de zorg thuis. Zijn er veel regelzaken, maar ook veel veranderingen in alle aspecten van hun gezin en ouder-zijn. Het zou goed zijn als mantelzorgondersteuning vroeg bij deze gezinnen betrokken wordt en hen hierbij ondersteunt.

SCP, Blijvende bron van zorg. Ontwikkelingen in het geven van informele hulp 2014-2019 (2020) 39

BIJLAGE 5 PILOT KLANTREIS MANTELZORGERS NAH EN DEMENTIE KLANTREIS IN GOOISE MEREN EN HILVERSUM

RESULTAAT KLANTREIS

Van november 2019 tot mei 2021 liep een pilot in opdracht van de gemeenten Gooise Meren en Hilversum. Deze pilot is uitgevoerd door onderzoeksbureau Voswitz Innovation in Place en bekostigd met een eenmalige subsidie van ZonMw (voucher Juiste Zorg op de Juiste Plek van maximaal € 10.000). Het doel van de pilot was het voorkomen van overbelasting van mantelzorgers door grotere inzet van hun informele netwerk. Het idee daarbij was mantelzorgers vroegtijdig te ondersteunen bij de inrichting van hun informele netwerk door de inzet van bestaande instrumenten (tools).

Diverse mantelzorgers zijn tijdens de klantreis intensief begeleid. Zij zijn gevraagd inhoudelijke feedback te geven over de ondersteuning die zij met de inzet van diverse tools ervaren. Zo wordt duidelijk welke interventies wel werken en welke niet. In de pilot lag de focus op twee doelgroepen: mantelzorgers van inwoners met niet-aangeboren hersenletsel (NAH) en mantelzorgers van inwoners met dementie. Vanwege de coronacrisis is de scope gaandeweg verbreed tot alle mantelzorgers.

Onderzoeksvragen: • Welke (sociale) interventies ondersteunen de mantelzorger in de diverse stadia van het ziektebeeld; • Wanneer en hoe zijn de mantelzorgers het beste bereiken, zodat zij tijdig worden geïdentificeerd en gericht ondersteuning krijgen aangeboden; • Welke ondersteuning is aandoening-specifiek, en welke generiek en daarmee inzetbaar voor alle mantelzorgers binnen de regio; • Hoe zijn de mantelzorger te inspireren om tijdig het informele hulpnetwerk in te richten en effectief in te schakelen en/of uit te bouwen; • Hoe zijn informatie en hulpbronnen te ontsluiten zodat de mantelzorger zich daadwerkelijk ondersteund voelt. En wat is de mogelijke impact bij een uitrol naar andere ziektebeelden.

Als zogenoemde ‘Meedenkers’ waren Vivium Zorggroep, HilverZorg, stichting MEE en – op een later moment –Versa Welzijn betrokken. Deze Meedenkers kregen vooraf een training en waren in de pilot een sleutelpersoon bij de begeleiding van de mantelzorger. De Meedenkers wezen mantelzorgers de weg naar de juiste informatie, verzamelden ervaringen en feedback, en dienden als vraagbaak en spin in het web. Alles werd vervolgens met het projectteam gedeeld. Zo ontstond inzicht in de effectiviteit en de doorontwikkeling van de Klantreis. Alle Meedenkers kregen een set instrumenten om naar eigen inzicht bij mantelzorgers te gebruiken. Het ging hierbij om de volgende instrumenten: Bordje Vol, Vriendenfolder Hersenletsel, Triggerkaart persoonlijke meedenker, Hulpnetwerk van wehelpen.nl, Hulp van vrienden via Hupla, Burenhulp (Wehelpen.nl), Handreiking vraagverlegenheid (Wehelpen.nl), Wehelpenhersenletsel.nl en Wehelpendementie.nl.

Bron: DoenDenken en Wijzelf/WeHelpen, Eindrapportage Mantelzorgreis Gooise Meren en Hilversum (2021). 40

De volgende professionals maakten deel uit van de groep Meedenkers: casemanagers dementie (gespecialiseerde wijkverpleegkundigen), een huisartsenpraktijk, medewerkers van Zonnehoeve, de afdeling Geriatrie van ziekenhuis Tergooi en medewerkers van Versa Welzijn. Tijdens de pilot bleek het instrument Bordje Vol bijvoorbeeld zeer succesvol onder de mantelzorgers die Versa Welzijn in beeld heeft. De coronacrisis heeft voor de inzet van andere beproefde instrumenten helaas vertragend gewerkt.

ADVIES AAN BEIDE GEMEENTEN 1. De organisaties voor mantelzorgondersteuning hebben door dit project een rugzakje vol instrumenten om mantelzorgers te begeleiden, naast de instrumenten en kennis die zij al hadden. Bij een vervolgtraject is het advies: opnieuw met professionals om tafel om te kijken wat ze in de praktijk wel en niet willen of kunnen inzetten, of er onderdelen ontbreken en dan vooral: vaker instrumenten inzetten en daar heldere afspraken over maken. En meer professionals laten aanhaken, voor wie we het wel klein houden. Bijvoorbeeld door iedere ‘nieuwe’ professional één of twee instrumenten te laten kiezen waar zij echt mee aan de slag gaan en feedback op gaan verzamelen. 2. Tegen het eind van het project is met Versa Welzijn geëxperimenteerd met Bordje Vol-bijeenkomsten op basis van open inschrijving (niet aandoeningspecifiek). Deze bijeenkomsten zijn zeer goed verlopen en ondertussen zien we ook belangstelling vanuit andere gemeenten ontstaan. De voorwaarden hiervoor zijn duidelijke afspraken tussen de gemeente en Versa Welzijn. Betrokkenheid van de gemeente is hierbij essentieel: zij bepaalt het niveau van mantelzorgondersteuning dat voor de gemeente wenselijk is. Versa geeft invulling aan de uitvoering, bij voorkeur in samenwerking met de andere welzijnsorganisaties, zoals MEE en Vivium.

3. De adviesrol vanuit de meedenkers (MEE en Vivium) richting cliënten is ongelofelijk belangrijk. Zij hebben een directe lijn naar mantelzorgers en voeren met hen het persoonlijke gesprek. Daar vindt ook maatwerkondersteuning plaats. Het is belangrijk dat dergelijke adviseurs goed worden uitgerust met tools die hen helpen de mantelzorger concreet te adviseren. Hoe concreter hoe beter. Dit betekent dat zij ook de tijd moeten krijgen om deze tools actief in te zetten. Bij verdere uitrol is het zaak om goed te kijken naar de inpassing van de werkwijzen. Dat geldt ook voor de inzet van instrumenten als onderdeel van de reguliere werkzaamheden in plaats van als aanvullende werkzaamheden. Daarom is het belangrijk om van huidige betrokken professionals te horen wat past in het reguliere werk en wat aanvullend is. Is het aanvullend? Wat is dan nodig om de instrumenten te leren kennen en gebruiken, misschien een eenmalige inwerkperiode? Wat is feitelijk aanvullende ondersteuning van mantelzorgers en wat is 'projecttijd' (praktijkervaringen en feedback op proces en instrumenten, projectoverleg etc.). Door de pilot zijn professionals zich meer bewust van de noodzaak om aandacht te besteden aan overbelasting en informele hulp. En door hun begeleiding zijn ook mantelzorgers zich hier meer van bewust, ook als instrumenten niet allemaal letterlijk worden gebruikt.

Algemeen advies • Mooie rol weggelegd voor gemeenten • Iedereen erkent de behoefte aan mantelzorgondersteuning en informele hulp • Mantelzorgers zijn blij met de hulp die wordt aangeboden • Grote behoefte aan samenwerking tussen zorg- en welzijnspartijen, vanuit een gelijkvormige visie • Kans voor gemeenten om (regio)overstijgend te kijken naar het ondersteuningsaanbod • Eigentijdse middelen inzetten • Duurzaam omarmen

BIJLAGE 6 WAT GAAN WE DOEN? UITWERKING ACTIES UITVOERINGSAGENDA AANDACHTSGEBIED LOKAAL BELEID: VINDEN - ACTIE 1. HET ORGANISEREN V/D BASISVOORZIENING MANTELZORG Aandachtsgebied

Omschrijving actiepunt

Doelgroep

Planning

a. Het inrichten v/d overkoepelende uitvoeringsorgansatie mantelzorg

Vanuit de uitvoering is er één overkoepelende mantelzorgorganisatie olv v/d mantelzorgcoördinator die de realisatie van de Uitvoeringsagenda mantelzorg coördineert en waar mantelzorgers contact kunnen zoeken en zich kunnen aanmelden voor ondersteuning en informatie

Het overzichtelijk organiseren van mantelzorgondersteuning komt de samenwerking tussen de verschillende partners in de stad en dus ook de ondersteuning voor mantelzorgers ten goede

Kwartiermaken in de tweede helft van 2023, start begin 2024 van de opbouw.

b. Het organiseren v/e eenduidige, makkelijk vindbare en laagdrempelige toegang

Het gaat hier om een digitale en fysieke toegang die elkaar versterken

Inzet binnen bestaande uren

Werkbudget Kosten worden meegenomen in de nadere regeling basisvoorziening mantelzorg

- het inrichten van een centrale digitale toegang voor mantelzorg-ondersteuning, regio-breed

Het opzetten van een regionale website/ platform waar men niet alleen terecht kan voor informatie & advies, maar ook voor ondersteuning bij het navigeren in het zorglandschap en het vinden van passende ondersteuning. Daarnaast kan men hier terecht voor het vinden van trainingen aan mantelzorgers en professionals. Doorgroeien naar een expertisecentrum mantelzorg

Alle inwoners in de stad/regio die mantelzorger zijn of iemand in hun omgeving hebben die mantelzorger (kunnen) zijn + werkgevers + formele zorginstellingen

Eerste fase van website mantelzorggv.nl gereed op openingsbijeenkomst mzweek 2023. Doorontwikkeling naar uitgebreide variant eerste helft 2024.

Regionaal organiseren en naar rato verdelen van de inzet (capaciteit en kosten). Vooralsnog doen Gooise Meren en Wijdemeren mee.

MEE is de eigenaar van de digitale toegang. Kosten minimale variant € 33.050. Kosten doorontwikkeling afh. van keuzes tussen de 30-50k

- het inrichten van een fysieke laagdrempelige toegang dichtbij de inwoners van de stad

Aansluiten en inrichten bij de buurtteams als eenduidige fysieke toegang.

Mantelzorgers met individuele (complexe) vragen. Ook voor mantelzorgers die minder digitaalvaardig zijn.

Plan gereed 2/3e kw 2024, geleidelijke implementatie in 2024

Organisatie binnen het buurtteam als (brede) voordeur in de wijk, individuele mantelzorgvragen etc.

Integreren in de algemene, eenduidige voordeur in de wijk samen met professionals

- In beeld krijgen/komen van mantelzorgers N.B. Naast de term mantelzorg ook andere omschrijvingen gebruiken zoals "zorg jij/zorgt u voor iemand met een ziekte/ beperking?"

Mantelzorgers worden uitgenodigd zich aan te melden bij MEE zodat zij op de hoogte gehouden kunnen worden van het mantelzorg ondersteuningsaanbod zoals bijeenkomsten en cursussen, activiteiten Dag van de Mantelzorg etc.

Alle mantelzorgers in de stad

Plan gereed 1e kw 2024, daarna continu

Keuze: registratiesysteem nog maken. Gemeente blijft altijd beheerder. Uitvoering vanuit de overkoepelende mantelzorgorganisatie

Kosten worden meegenomen inde nadere regeling basisvoorziening mantelzorg

BIJLAGE 6 WAT GAAN WE DOEN? UITWERKING ACTIES UITVOERINGSAGENDA AANDACHTSGEBIED LOKAAL BELEID: VINDEN - ACTIE 1. HET ORGANISEREN V/D BASISVOORZIENING MANTELZORG Aandachtsgebied

Omschrijving actiepunt

Doelgroep

Planning

Inzet binnen bestaande uren

Werkbudget

c. Op een toegankelijke wijze informeren en adviseren van mantelzorgers, rekening houdend met een grote diversiteit

Informeren en adviseren via de eenduidige toegangen, daarnaast extra aandacht voor kwetsbare groepen mantelzorgers (zie ook actie 2.)

Alle mantelzorgers in de stad, maar speciale aandacht voor kwetsbare groepen mantelzorgers zoals werkende/ jonge mantelzorgers, mantelzorgers die zorgen voor mensen met dementie/NAH etc.

Start in 2024, daarna continu

Uitvoering vanuit de overkoepelende mantelzorgorganisatie samen met de partners in de stad

Kosten worden meegenomen in de nadere regeling basisvoorziening mantelzorg

d. Op een toegangelijke wijze informeren en adviseren van professionals in hun samenspel met mantelzorgers

Mantelzorgers worden niet altijd (h) erkend bij mantelzorgsituaties omdat bv de aandacht vooral uit gaan naar de zorgvrager of geen aandacht is voor het gegeven dat iemand mantelzorger is.

Alle professionals in de stad die te maken hebben met (de ondersteuning van) mantelzorgers

Start in 2024, daarna continu

Uitvoering vanuit de overkoepelende mantelzorgorganisatie samen met de partners in de stad

Kosten worden meegenomen in de nadere regeling basisvoorziening mantelzorg

e. Stimuleren van professionals met name in de 1e lijn om aandacht te hebben voor mantelzorgproblematiek

Met name de 1e lijnszorg is (nog) primair gericht op de patiënt en is minder oog voor de mantelzorgproblematiek. Knellende budgetten in de zorg verergeren dit probleem. Meer aandacht is nodig voor de positie van de mantelzorger

Alle professionals in de stad die te maken hebben met (de ondersteuning van) mantelzorgers

Start in 2024, daarna continu

Uitvoering vanuit de overkoepelende mantelzorgorganisatie samen met de partners in de stad

Kosten worden meegenomen in nadere regeling basisvoorziening mantelzorg

f. Organiseren van groepsgericht aanbod voor mantelzorgers

De ondersteuning van mantelzorgers is zoveel mogelijk collectief waar mogelijk en individueel waar het moet

Mantelzorgers in de stad

Start in 2024, daarna continu

Uitvoering vanuit de overkoepelende mantelzorgorganisatie samen met de partners in de stad

Kosten worden meegenomen in nadere regeling basisvoorziening mantelzorg

g. Betrekken van mantelzorgers bij beleid rond mantelzorgers, o.a door de opzet van een klankbordgroep

Mantelzorgers direct betrekken bij het ontwikkelen van beleid door periodiek in gesprek te gaan. Gestart kan worden met enkele (thematische) rondetafelgesprekken

Mantelzorgers in de stad

Plan 1e kw 2024, 2e kw 2024 eerste bijeenkomst, daarna periodiek

Uitvoering door de overkoepelende mantelzorgorganisatie ism de gemeente

Kosten worden meegenomen in de nadere regeling basisvoorziening mantelzorg

h. Organiseren van waarderingsactiviteiten

Zie Actie 6

BIJLAGE 6 WAT GAAN WE DOEN? UITWERKING ACTIES UITVOERINGSAGENDA

AANDACHTSGEBIED LOKAAL BELEID: VINDEN - ACTIE 2. MEERJARIGE COMMUNICATIEAANPAK Aandachtsgebied

Omschrijving actiepunt

Doelgroep

Planning

Inzet binnen bestaande uren

Werkbudget

Het organiseren v/e meerjarige communicatieaanpak mantelzorg voor mantelzorgers en hun omgeving, professionals in de zorg, sport en onderwijs en professionals in overheidsinstellingen zoals Sociaal Plein, UWV etc.

Opstellen en uitvoeren van een meerjarige (regionale) communicatieaanpak om bewustwording te stimuleren met o.a. inzet van een publiekscampagne bewustwording

Alle inwoners in de stad/regio die mantelzorger zijn of iemand in hun omgeving hebben die mantelzorger (kunnen) zijn. Ook verwijzers van mantelzorgers.

Ontwikkeling aanpak gereed 4e kwartaal 2023, uitvoering vanaf 1e kwartaal 2024, daarna jaarlijks

Communicatieplan + uitvoering door communicatieafdeling (incl. Gooise Meren en Wijdemeren)

Kosten ontwikkeling €35.000,- daarna jaarlijks minimaal € 10.000,- (GM en WM € 5.000,-)

- Bewustwording stimuleren bij professionals in de zorg, sport, onderwijs etc. zodat zij mantelzorgers sneller herkennen (vroegtijdig signaleren), proactief met hen in gesprek gaan en hen kunnen ondersteunen/ doorverwijzen

Toolkit ontwikkelen voor professionals met daarin informatie, route naar ondersteuning, tools, handreikingen etc. + gastlessen/trainingen ontwikkelen voor professionals

Alle mantelzorgers in de stad, maar speciale aandacht voor kwetsbare groepen mantelzorgers zoals werkende/ jonge mantelzorgers, mantelzorgers die zorgen voor mensen met dementie/NAH etc.

Plan gereed 2e kw 2024, uitvoering in 3e kw 2024, daarna continu

Uitvoering door de overkoepelende mantelzorgorganisatie ism de gemeente

Kosten worden meegenomen in de nadere regeling basisvoorziening mantelzorg

- Bewustwording stimuleren bij professionals in overheidsinstellingen zoals Wmo- en jeugdconsulenten, UWV etc. zodat zij mantelzorgers sneller herkennen (vroegtijdig signaleren), pro-actief met hen in gesprek gaan en hen kunnen ondersteunen/doorverwijzen

Toolkit ontwikkelen voor professionals met daarin informatie, route naar ondersteuning, tools, handreikingen etc. + gastlessen/trainingen ontwikkelen voor professionals

Alle mantelzorgers in de stad, maar speciale aandacht voor kwetsbare groepen mantelzorgers zoals werkende/ jonge mantelzorgers, mantelzorgers die zorgen voor mensen met dementie/NAH etc.

Plan gereed 2e kwartaal 2024, start uitvoering in 3e kw 2024, daarna continu

Meer tijd voor gesprek met de mantelzorger. Uitvoering door de overkoepelende mantelzorgorganisatie ism de gemeente

Kosten worden meegenomen in de nadere regeling basisvoorziening mantelzorg. PM evt. extra tijd voor consulenten

- Stimuleren bekendheid van de toegang tot het beschikbare ondersteuning aanbod, zowel digitaal als fysiek

Koppelen aan het opstellen en uitvoeren van het communicatieplan bewustwording stimuleren.

Alle inwoners in de stad/regio die mantelzorger zijn of iemand in hun omgeving hebben die mantelzorger (kunnen) zijn

Plan gereed 4e kw 2023, start uitvoering vanaf 1e kw 2024, daarna continu

Communicatieplan + uitvoering door communicatieafdeling (incl. Gooise Meren en Wijdemeren)

Valt binnen de meerjarige communicatie aanpak

BIJLAGE 6 WAT GAAN WE DOEN? UITWERKING ACTIES UITVOERINGSAGENDA

AANDACHTSGEBIED LOKAAL BELEID: VERSTERKEN - ACTIE 3. STIMULEREN VRIJWILIGE INZET VOOR MANTELZORGERS Aandachtsgebied

Omschrijving actiepunt

Doelgroep

Planning

Inzet binnen bestaande uren

Werkbudget

Het stimuleren van vrijwilige inzet voor mantelzorgers

Stimuleren van initiatieven van bewoners met als doel een sterke sociale basis creëren (uitbouw en nieuw)

Alle inwoners van de stad

Plan gereed 2e kwartaal 2024, uitvoering daarna continu

Integreren in activiteiten Uitvoeringsagenda Vrijwillige inzet

Kosten worden meegenomen in subsidieregeling vrijwillige inzet voor mantelzorg

AANDACHTSGEBIED LOKAAL BELEID: VERSTERKEN - ACTIE 4. BEVORDEREN VAN SAMENWERKING IN DE GEHELE KETEN VAN MANTELZORG Aandachtsgebied

Omschrijving actiepunt

Doelgroep

Planning

Inzet binnen bestaande uren

Werkbudget

- werkende mantelzorgers

Werkgevers actief benaderen om bewustwording te creëren en te bewegen een rol te nemen in het faciliteren van mantelzorgers

Werkgevers in de regio (incl. eigen gemeente) en werkende mantelzorgers

Plan gereed 4e kw 2024, start 1e kw 2025

Uitvoering vanuit de overkoepelende mantelzorgorganisatie samen met de partners in de stad

Kosten worden meegenomen in nadere regeling basisvoorziening mantelzorg

Werkgevers actief ondersteunen bij het ontwikkelen van mantelzorgvriendelijk personeelsbeleid (Erkenning)

Werkgevers in de regio

Plan gereed 4e kw 2024, start 1e kw 2025

Uitvoering vanuit de overkoepelende mantelzorgorganisatie samen met de partners in de stad

Kosten worden meegenomen in nadere regeling basisvoorziening mantelzorg

- jonge mantelzorgers

Stimuleren van bewustwording van jonge mantelzorgers en hun omgeving, het geven van gastlessen op scholen, sportclubs etc.

Jonge mantelzorgers

Plan gereed 1e kw 2024, start 2e kw 2024

Uitvoering vanuit de overkoepelende mantelzorgorganisatie samen met de partners in de stad

Kosten worden meegenomen in nadere regeling basisvoorziening mantelzorg

- mantelzorgers van mensen met dementie/NAH/ GGZ problematiek

Het zo vroeg mogelijk in het mantelzorgproces bereiken van deze mantelzorgers met het ondersteunings aanbod om overbelasting zoveel mogelijk te voorkomen

Mantelzorger van mensen met dementie/NAH/GGZ problematiek

Plan gereed 3e kw 2024, start 4e kw 2024

Uitvoering vanuit de overkoepelende mantelzorgorganisatie samen met de partners in de stad

Kosten worden meegenomen in nadere regeling basisvoorziening mantelzorg

BIJLAGE 6 WAT GAAN WE DOEN? UITWERKING ACTIES UITVOERINGSAGENDA

AANDACHTSGEBIED LOKAAL BELEID: VERSTERKEN - ACTIE 5. BEVORDEREN INZET ERVARINGSDESKUNDIGHEID Aandachtsgebied

Omschrijving actiepunt

Doelgroep

Planning

Inzet binnen bestaande uren

Werkbudget

Het bevorderen v/d inzet van ervaringsdeskundigheid

Het betrekken van mantelzorgers bij het maken van beleid in een klankbordgroep (zie actie 1g). Daarnaast is er ook een enorm potentiëel van (ex-)mantelzorgers, die kan worden benut bij de ondersteuning van mantelzorgers

Alle (ex-)mantelzorgers

Vanaf tweede helft 2024

Uitvoering vanuit de overkoepelende mantelzorgorganisatie samen met de partners in de stad

Kosten worden meegenomen in nadere regeling basisvoorziening mantelzorg

AANDACHTSGEBIED LOKAAL BELEID: VERSTERKEN - ACTIE 6. NIEUWE INVULLING GEVEN AAN DE WAARDERINGSACTIVITEITEN Aandachtsgebied

Omschrijving actiepunt

Doelgroep

Planning

Inzet binnen bestaande uren

Werkbudget

a. Invulling van de Individuele waardering vernieuwen met als doel dat meer mantelzorgers direct worden bereikt en waarbij de inhoud zoveel mogelijk aansluit bij de behoefte van de mantelzorgers

Opnieuw vormgeven van de Individuele waardering waarbij de mantelzorger centraal staat en het contactmoment benut wordt om het ondersteunings aanbod onder de aandacht te brengen

Alle mantelzorgers in de stad

2e/3e kwartaal 2024

Planvorming vanuit Beleid, uitvoering samen overkoepelende mantelzorgorganisatie en met partners in de stad

Uit bestaande uren en budgetten

b. Invulling Collectieve waardering (mantelzorgweek) vernieuwen met als doel dat meer (diverse) mantelzorgers worden bereikt, meer organisaties worden betrokken en bij de invulling het elkaar ontmoeten en informatie delen centraal staat

Opnieuw vormgeven van de Dag van de Mantelzorg , bij voorkeur met en door mantelzorgers ondersteund door partners (evt. in regionaal verband). Daarnaast benutten van het contactmoment/ informatiemarkt

Alle mantelzorgers in de stad

2e kw 2024

Planvorming vanuit Beleid, uitvoering samen overkoepelende mantelzorgorganisatie en met partners in de stad

Uit bestaande uren en budgetten

BIJLAGE 6 WAT GAAN WE DOEN? UITWERKING ACTIES UITVOERINGSAGENDA AANDACHTSGEBIED LOKAAL BELEID: VERLICHTEN - ACTIE 7. AANBOD BETER LATEN AANSLUITEN OP BEHOEFTEN MANTELZORGERS Aandachtsgebied

Omschrijving actiepunt

Doelgroep

Planning

Inzet binnen bestaande uren

Werkbudget

a. Evaluatie van het huidig mantelzorg ondersteuning aanbod en waar mogelijk/ gewenst aanpassen

Evalueren van de huidige regelingen op bekendheid, effectiviteit, volledigheid, laagdrempeligheid, tevredenheid etc. d.m.v. periodiek inzet Hilversum Monitor

Alle mantelzorgers in de stad

1e kwartaal 2024

Uitvoering vanuit de overkoepelende mantelzorgorganisatie samen met de partners in de stad

Kosten worden meegenomen in de nadere regeling basisvoorziening mantelzorg

b. Evaluatie van de huidige mantelzorgregelingen en waar mogelijk/gewenst aanpassen

Evalueren van de huidige regelingen op bekendheid, effectiviteit, volledigheid, laagdrempeligheid, tevredenheid etc. d.m.v. periodiek inzet Hilversum Monitor

Alle mantelzorgers in de stad

2e kwartaal 2024

Uitvoering vanuit de overkoepelende mantelzorgorganisatie samen met de partners in de stad

Kosten worden meegenomen in de nadere regeling basisvoorziening mantelzorg

c. Respijtzorgaanbod in kaart brengen, evalueren waar gewenst aanpassen en meer onder de aandacht brengen (adempauze, tijd voor jezelf, wie helpt mij zorgen)

Wat is het huidig respijtzorgaanbod (incl. commercieel aanbod), hoe is de toegang geregeld, wat zijn de kosten etc. Opnemen informatie in respijtwijzer op de nieuwe website

Alle mantelzorgers in de stad

2e kwartaal 2024

Uitvoering vanuit de overkoepelende mantelzorgorganisatie samen met de partners in de stad

Kosten worden meegenomen in de nadere regeling basisvoorziening mantelzorg

AANDACHTSGEBIED LOKAAL BELEID: VERBINDEN - ACTIE 8. VERBINDEN VAN FORMELE EN INFORMELE ZORG Aandachtsgebied

Omschrijving actiepunt

Doelgroep

Planning

Inzet binnen bestaande uren

Werkbudget

a. Inzetten van het netwerk mantelzorg o.a. door min. 2x per jaar organiseren van een werkconferentie

Minimaal twee keer per jaar organiseren van een (regionale) werkconferentie voor formele en informele (mantelzorg)zorg organisaties met als doel kennisuitwisseling, netwerkvorming en het stimuleren van de onderlinge samenwerking

Formele en informele zorgorganisaties

Plan gereed 1e kw 2024, voorjaar 2024 1e bijeenkomst, daarna perodiek

Uitvoering vanuit de overkoepelende mantelzorgorganisatie samen met de partners in de stad

Kosten worden meegenomen in de nadere regeling basisvoorziening mantelzorg

b. Verbinden v/d acties van de Uitvoeringsagenda's/ actieplannen van Vrijwillige inzet en Eenzaamheid

Al tijdens het schrijfproces zijn de contacten gelegd tussen deze Uitvoeringsagenda's en wordt er al optimaal gekeken naar onderlinge samenwerking

Alle inwoners in de stad

Naar verwachting worden deze stukken voor het eind van Q1 2024 vastgesteld

Planvorming vanuit Beleid, uitvoering samen met partners in de stad

COLOFON © Gemeente Hilversum 2023 Ontwerp & vormgeving: Studio Pietje Precies bv, Hilversum Meer informatie: Gemeente Hilversum Dudokpark 1 1217 JE Hilversum www.hilversum.nl 48

← Vorig deel

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Hilversum&id=76c31c57-151e-4450-a6ee-f6552ae75219