Voorjaarsnota 2025 (3 boekwerk voorjaarsnota 2025)
Tekst van het document
-8
De aanleiding is de behoefte om de bekendheid en het gebruik van de Sociale Kaart te vergroten. Dit is een ontwikkeling die expliciet speelt vanuit de samenleving. Het is een advies dat voortkomt uit het participatietraject van de voorjaarsnota. Daarnaast ondersteunt het ook het beleid en de uitvoering binnen het sociale domein. Op dit moment ontwikkelen we een website die dient als uitgangspunt voor het versterken van de sociale basis. Hierbij ligt de focus op preventie en
Voorjaarsnota 2025
28
Knop
Onderwerp zelfredzaamheid. Uitgangspunten die nadrukkelijke onderdeel uitmaken van het beleid binnen het sociaal domein. De Sociale Kaart is hier een onderdeel van. Om te voldoen aan de vraag van de samenleving, zijn aanvullende middelen nodig om de Sociale Kaart te verbeteren en structureel te beheren.
2025
2026
-173
-145
2027
2028
2029
Eenmalig: • Ontwikkeling van een interactieve, digitale versie van de Sociale Kaart om de leesbaarheid en het gebruik te verbeteren. • Ontwikkeling van communicatiemiddelen ter promotie van de Sociale Kaart. Structureel: • Digitale toegankelijkheid van de Sociale Kaart en de website, inclusief een jaarlijkse toets om te voldoen aan wettelijke verplichtingen. • Media-inzet om de doelgroepen te bereiken met een passende boodschap, op de juiste momenten.
25.
Als we de voorgestelde maatregelen niet uitvoeren, blijft de bekendheid en het gebruik van de Sociale Kaart beperkt. Dit leidt mogelijk tot hogere kosten voor de gemeenten, omdat inwoners niet op tijd de juiste hulp en ondersteuning vinden. Daarnaast missen we de kans om preventie en zelfredzaamheid te stimuleren. Dit werkt op langere termijn kostenbesparend, omdat we meer inzetten op het voorliggend veld. Programma Hervorming Sociaal Domein Sinds begin 2023 zijn we binnen de gemeente Hilvarenbeek gestart met het opstarten van programmatisch werken. Aanleiding hiertoe is de bestuurlijke opdracht ‘Functioneren afdeling Ruimte’ geweest waarna er voor de afdeling Ruimte een budget is gereserveerd voor programmatisch werken. De programma’s ‘Duurzaam Hilvarenbeek’ en ‘Ruimtelijke kwaliteit’ zijn hier resultanten van. Ook in het sociaal domein zijn veel complexe ontwikkelopgaven die gebaat zijn bij een programmatische aanpak. Voor deze manier van werken is nog niet eerder budget gereserveerd binnen de afdeling Samenleving. Niet vanuit het collegeprogramma maar ook niet in andere begrotingsrondes. Vanaf januari 2025 is het programma ‘Hervorming Sociaal Domein’ gestart. Door maatschappelijke trends zoals vergrijzing, toenemende ongelijkheid en complexiteit
Voorjaarsnota 2025
29
Knop
Onderwerp van de samenleving, is het noodzakelijk dat de toegang tot hulp en ondersteuning door gemeenten wordt herzien. De huidige systemen dreigen onhoudbaar te worden. Om ook in de toekomst passende hulp te kunnen bieden aan degene die het echt nodig hebben, moeten gemeenten hun burgers op een andere manier gaan ondersteunen en daarbij vooral ook gebruik maken van de kracht van de samenleving zelf.
2025
2026
2027
2028
2029
Hoewel de opgave niet nieuw is, is de keuze voor een programmatische aanpak wel nieuw. De complexiteit van de opgave en de rol van de gemeente die meer en meer draait om het verbinden van partijen maken dat het belang van programmasturing als werkwijze toeneemt. Doelgerichte sturing op samenhang is in deze noodzakelijk. We onderscheiden in het programma de volgende thema’s: 1. De sociale basis versterken met het accent op normaliseren en benutten van de kracht van de Beekse samenleving. 2. Een toekomstbestendig SamenZorgTeam 2.0 (zie ook knop 1 in deze Voorjaarsnota) als toegang voor de inwoner naar hulp en ondersteuning (ook Sterk Lokaal Team genoemd). 3. Gespecialiseerde zorg voor diegene die dit echt nodig heeft; dichtbij de inwoner, integraal, snel en op maat. Gemeente Hilvarenbeek sluit zich voor deze thema’s aan bij de landelijke ontwikkelingen, de uitgangspunten van de regionale aspiratie transformatie sociaal domein Hart van Brabant en de drie pijlers die in GHO verband hiervoor gekozen zijn. Volgens de uitgangspunten van Scenario 2 organiseren we regionaal wat regionaal kan en moet, subregionaal als dat mogelijk is en lokaal als het de inwoners van gemeente Hilvarenbeek dient.
Onder de paraplu van dit programma gaan verschillende projecten vallen die invulling geven aan de thema’s, waaronder bijvoorbeeld de ontwikkeling en implementatie van een Stevig Lokaal Team (SLT) en het verstevigen van de sociale basis. Uitgangspunt voor de raming van de kosten is dat binnen het programma Hervorming Sociaal Domein alleen die kosten vallen die direct te relateren zijn aan het programmamanagement. Daarnaast is ook sprake van incidentele facilitaire bijeenkomsten, ook met zorgpartners.
Voorjaarsnota 2025
30
Knop
Onderwerp De extra benodigde inzet van medewerkers van de afdeling samenleving in de periode 2025 en 2026 in de rol van programmateamleden (o.a. beleidsadviseur, communicatie- en financieel adviseur) is omgerekend 0,6 fte op jaarbasis. Dit gaat deels ten koste van andere reguliere werkzaamheden van de medewerkers van de afdeling samenleving. Omgerekend is hier bedrag mee gemoeid van € 200.000. Maar dit verdisconteren we binnen de reguliere formatie. Met als gevolg dat er keuzes gemaakt moeten worden in de verschillende werkpakketten, projecten e.d.
2025
2026
2027
2028
2029
In beginsel kent het programma een looptijd van vijf jaar. Op dit moment bevindt het programma zich in de definitiefase, waarbij eind april 2025 een programmaplan en een eerste faseplan worden opgeleverd. Het streven is om zo snel mogelijk daarna het programmaplan in route te brengen richting het college en de gemeenteraad hierover te informeren. De kosten voor algemeen programmamanagement kunnen voor de jaren 2025 en 2026 worden ingeschat. Voor de jaren 2027 tot 2030 is het op dit moment niet mogelijk een inschatting te maken. We kunnen nu nog niet overzien welke specifieke activiteiten zullen plaatsvinden na 2026. FTE
Rol
Kosten 2025 2026
0,8
Programmamanager(s) 2025 vanaf mei = 32 wkn x 32u p/wk (36 wkn – 4 vakantieweken) 2026 = 46 wkn x 32u p/wk (52 weken – 6 vakantieweken) X uurtarief Programmabijeenkomsten: spreker, facilitaire kosten (locatie, eten en drinken) Totale kosten Dekking reserve jaarrekening 2023 Dekking volledig voor 2026 om die volledige jaarschijf zoveel als mogelijk te dekken Totaal
€163.000
€235.000
€ 10.000
€ 10.000
€ 173.000 €0
€ 245.000 € 100.000
€ 173.000
€ 145.000
-
Voorjaarsnota 2025
31
Knop
Onderwerp
26.
Ondersteuning Nieuwkomers Het vraagstuk rondom de opvang en begeleiding van nieuwkomers wordt prominenter en complexer. Concreet gaat het om de volgende doelgroepen: • Asielzoekers • Oekraïense vluchtelingen • Statushouders • Het is – met het oog op een soepele landing in de samenleving en behoud van draagvlak – belangrijk dat de financiële, beleidsmatige en organisatorische randvoorwaarden over de gehele linie van opvang tot en met integratie ook structureel op orde worden gebracht. Momenteel is sprake van onvoldoende structurele capaciteit voor dit vraagstuk. Er weliswaar sprake van een consulent inburgering. Maar die wordt tijdelijk voor 0,67 fte ingehuurd (omdat er geen structurele formatie) is, met als gevolg dat inhuurbudget sterk(er) onder druk staat. Binnen deze opgave groeit daarnaast nog eens de doelgroep. Met de huidige capaciteit kan onvoldoende ondersteuning worden gegeven aan nieuwkomers.
2025
2026
2027
2028
2029
-150
-150
-150
-150
-90
-90
-90
-90
Vanuit de samenleving is een concept notitie Een landingsplaats voor nieuwkomers in de gemeente Hilvarenbeek in voorbereiding waarin de eerder genoemde doelgroepen worden onderkend. Aangegeven wordt dat nieuwkomers met de volgende uitdagingen worden geconfronteerd: • Welkom en integratie in de samenleving: • Scholing & kennis • Arbeid & inkomen: • Regelgeving: • Vitaliteit & gezondheid: • Mobiliteit: vervoer. Ondersteuning vanuit de samenleving én de gemeente is noodzakelijk. Voor de gemeente betekent dit in ieder geval structurele aandacht en formatie voor deze ondersteuning van 1 fte. Risico is dat inhuur gecontinueerd moet worden. En, met een alsmaar groter worden doelgroep, het inhuurbudget nog meer onder druk komt te staan. Voorjaarsnota 2025
32
Knop
27.
Onderwerp Naast begeleiding staat ook de financiering van het locatiemanagement waar nieuwkomers verblijven, onder druk. Dit vanwege de forse verlagingen in tegemoetkoming van de kosten. Zowel vanuit het COA als voor de opvang van vluchtelingen uit Oekraine. Transformatief werken regio Hart van Brabant In de regio Hart van Brabant werken we op een groot aantal projecten aan de transformatie van het sociaal domein. Momenteel wordt regionaal gewerkt aan de herinrichting van deze regionale samenwerking. De beweging wordt gemaakt naar opgavengericht werken, waarbij de regio een meer inhoudelijke rol krijgt in de sturing op de transformatie. Het doel is het gewone leven en de veerkracht van individuen, huishoudens en de samenleving te versterken met een focus op collectieve en preventieve voorzieningen. Daar waar nodig is er een samenhangend ondersteuningsaanbod voor onze inwoners. Hiermee bouwen we regionaal aan een toekomstbesteding sociaal domein.
2025
2026
2027
2028
2029
-60 -26
-60 -26
-60 -26
-60
-26
Er is geconstateerd dat deze gewenste verandering/transformatie verschillende uitdagingen kent. Om regionaal in te kunnen zetten op die opgaven waarmee we het verschil maken, is een aanzet gemaakt om meer transformatief te werken in het sociaal domein. Daarbij is een uitwerking gemaakt van de bovengenoemde inhoudelijke beweging die de regio nastreeft, passend binnen de kernagenda, de verdere uitwerking van het SLT, de doorontwikkeling van segment 3 en 4 van de specialistische jeugdhulp, als ook een andere manier van werken in het sociaal domein. De kosten voor transformatiesturing hebben betrekking op de kosten voor het regionale transformatieteam sociaal domein, dat in 2025 is gestart. Het team heeft als doel om meer transformatieve werkwijzen te realiseren, gericht op efficiënter en effectiever werken. Om deze transformatiedoelen te bereiken wordt een team opgericht. Afrekening met de deelnemende gemeenten vindt plaats op basis van werkelijke kosten. Regionaal is voor 2026 een bedrag van € 817.000,- begroot voor het transformatie werken. Hilvarenbeek betaald op basis van inwonersaantal 3,2% van dit bedrag wat
Voorjaarsnota 2025
33
Knop
28.
29.
30.
Onderwerp neerkomt op € 26.358,-. De komende vier jaar zal een bijdrage van de gemeenten in de regio Hart van Brabant gevraagd worden. Vrijwilligersprijs (afkomstig uit participatietraject) In Hilvarenbeek hebben we veel vrijwilligers die zich inzetten voor de samenleving. Jaarlijks wordt er een vrijwilligersprijs uitgereikt, maar deze is al een aantal keer niet doorgegaan. Mede omdat de prijs niet genoeg animo heeft. Door extra budget vrij te maken voor het waarderen van vrijwilligers, wat ook de wens is vanuit het traject democratische vernieuwing, kunnen we dit elders beleggen zodat de vrijwilligersprijs meer aandacht krijgt en de vrijwilligers de aandacht krijgen die zij verdienen. De dekking kan worden gehaald uit het budget ‘burgerparticipatie’ waardoor het budgetneutraal is. Participatieraad De wettelijke basis van de adviesraad sociaal domein is gebaseerd op de volgende drie wetten: de Participatiewet, Jeugdwet en Wet Maatschappelijke Ondersteuning. Binnen Hilvarenbeek is hiervoor de Participatieraad opgericht. De participatieraad sociaal domein zorgt ervoor dat het brede inwonersperspectief, de leef- en belevingswereld van inwoners naar binnen wordt gebracht bij de wethouder en de beleidsmedewerkers, zodat zij dit perspectief kunnen benutten bij alle facetten van hun werk (beleidsontwikkeling en uitvoering).
In 2024 hebben zij extra budget aangevraagd omdat zij hun werkzaamheden niet langer uit kunnen voeren binnen het huidige budget. Dit is in eerste instantie afgewezen, maar naar aanleiding van een sessie met de Koepel van Adviesraden is duidelijk geworden dat het budget niet toereikend is om hun rol als adviesraad van het sociaal domein voldoende te kunnen vervullen. Dit zit bijvoorbeeld in ambtelijke ondersteuning, het beheer van de website, verslaglegging en archivering. Herijking subsidiebeleid Herijking van het subsidiebeleid aan de hand van het gekozen scenario 2 Samenwerkend Hilvarenbeek, de wettelijke taken en gemeentelijke ambities op grond van later vastgesteld beleid. 1. In 2026 stellen we nieuw subsidiebeleid vast passend bij de gemeentelijke ambities en visies binnen scenario 2 Samenwerkend Hilvarenbeek vast. En in 2027 gaan we werken met dit nieuwe beleid. Van belang hierbij is dat in 2025 scenario 2 geconcretiseerd is (nader
Voorjaarsnota 2025
2025
2026
2027
2028
2029
0
0
0
0
0
-3 3
-3 3
-3 3
-3 3
-3 3
-10
-10
-10
-10
-75
34
Knop
31.
32.
Onderwerp ingekleurd) mede in relatie tot de gemeentelijke ambities. Ook dient duidelijk te worden wat scenario 2 niet is, maar waar de gemeente wel een taak of bevoegdheid in heeft op grond van wetgeving en later vastgesteld beleid. Scenario 2 houdt in dat wij als onderdeel van de bredere samenleving opgaven samen met stakeholders oppakken (met inwoners, ondernemers, verenigingen, onderwijs en (semi)overheden). We anticiperen op verandering door verbinding te zoeken. Onze houding is netwerkend en responsief. De focus ligt op verbinding en integraliteit. 2. Het subsidiebeleid is in 2015 vastgesteld, het beleid is al bijna 10 jaar oud. Daarnaast heeft de gemeenteraad gekozen voor scenario 2 Samenwerkend Hilvarenbeek voor de gemeentelijke ambities en rol. Naast scenario 2 zijn de wettelijke taken en recent vastgestelde ambities van de gemeente van belang om mee te nemen in dit proces. Deze ontwikkelingen zijn de reden om het subsidiebeleid te herijken. 3. We vragen eenmalig een projectbudget voor 2026 aan. Het risico als we het subsidiebeleid niet herijken is dat ons gemeentelijke subsidiebeleid niet aangepast is op onze gemeentelijke doelstellingen en ambities passend bij de nieuwe gemeentelijke rolopvatting binnen scenario 2 Samenwerkend Hilvarenbeek. Schuldhulpverlening Tijdens de gemeenteraad van 5 juni 2025 behandelde u het meerjarenplan schuldhulpverlening 2025-2028.
De budgettaire effecten van dit raadsvoorstel zijn hier verwerkt. Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) – Wet langdurige zorg (Wlz) pilot De Wmo – Wlz pilot wordt sinds eind 2022 uitgevoerd door MEE. Binnen deze pilot onderzoeken ze of ze cliënten die een beroep doen op de Wmo over kunnen zetten naar een Wlz indicatie. Wanneer dit ook daadwerkelijk mogelijk is, dienen zij een Wlz verzoek in.
2025
2026
2027
2028
2029
20
13
11
9
9
0
0
0
0
-12
-12
-12
-12
Tijdens de strategische financiële analyse is het overzetten van Wmo naar Wlz en zorgverzekeringswet meegenomen als dekkingsmaatregel, ook de analyse op bestaande casussen. In 2024 voldeden we aan de besparing die meegenomen is in de dekkingsmaatregel. De besparing die opgenomen is in de dekkingsmaatregel is €18.000,-. In 2024 heeft de pilot de gemeente een bedrag van €20.000,- bespaard.
Voorjaarsnota 2025
35
Knop
33.
Onderwerp Om dit door te kunnen zetten dient de Wmo – Wlz pilot omgezet te worden naar een structureel budget zodat deze dienstverlening voortgezet kan worden en niet langer uitgevoerd wordt als een pilot. De dekking kan worden gehaald uit het budget ‘innovaties en pilots’ waardoor het budgetneutraal is. Verhoging subsidie Heemkundige Kring Ioannes Goropius Becanus (afkomstig uit participatietraject) De Heemkundekring heeft een aanvraag ingediend voor een verhoging van de jaarlijkse gemeentelijke subsidie. De organisatie is in de afgelopen jaren gegroeid, zowel in het aantal leden als in de activiteiten die zij organiseert. Ze leveren een grote bijdrage aan de zorg voor en het uitdragen van het erfgoed van de gemeente Hilvarenbeek. Op dit moment ontvangen zij €611,-subsidie wat ontoereikend is voor het uitvoeren van al hun taken.
2025
-1
2026
2027
2028
2029
+12
+12
+12
+12
-1
-1
-1
-1
De gemeente Hilvarenbeek heeft in de vastgestelde erfgoedvisie (2022) de ambitie vastgelegd om meer te willen samenwerken met het erfgoedveld. Dit vraagt om extra inzet van de Heemkundige Kring die een verhoging van de jaarlijkse subsidie rechtvaardigt. We gebruiken de middelen voor de volgende drie doelen.: • Het beheren en uitbreiden van de lokale erfgoedcollectie, hiervoor wil de heemkundige kring aansluiten bij het digitale platform Brabant Cloud van Erfgoed Brabant • Het kunnen voortzetten van het delen van lokale kennis en het verzorgen van de informatievoorziening voor inwoners en initiatiefnemers • Het kunnen blijven uitdragen van de geschiedenis van de gemeente Hilvarenbeek door middel van het Tijdschrift Wij vragen de gemeenteraad om hiervoor structureel een bedrag vrij te maken van € 1.450,Erfgoedzorg is een gezamenlijke verantwoordelijk. De gemeente wil dit graag samen vorm en invulling geven en hiervoor is een krachtige samenwerking belangrijk. Scenario 2 in optima forma. Risico als we het niet doen is dat de heemkundige kring
Voorjaarsnota 2025
36
Knop
Onderwerp de werkzaamheden niet kan uitvoeren en de gezamenlijke ambities niet gerealiseerd kunnen worden.
34.
Automatische beregening sportpark Hilvarenbeek De sportvelden in Hilvarenbeek hebben in droge periodes last van verdroging, wat leidt tot slechtere speelomstandigheden en hogere onderhoudskosten. Doel is een efficiënter en duurzamer waterbeheer door automatische beregening en een betere afstemming met het onderhoud van de grassportvelden. Huidige situatie
2025
2026
2027
2028
2029
-12
-12
-12
-12
-35
-29
-19
-19
-19
-4
-4
-4
-4
-4
Momenteel gebeurt de beregening handmatig, wat arbeidsintensief is en minder efficiënt qua watergebruik. De droogteproblematiek neemt toe door klimaatverandering. Voorstel is om een automatische beregeningsinstallatie te installeren, dat gebruik maakt van grondwater met een slim systeem dat rekening houdt met bodemvocht en weersvoorspellingen. • Investering voor Hilvaria Hilvarenbeek: € 79.040
35.
Effect & impact • Efficiënter waterverbruik en lagere onderhoudskosten. • Efficiënter gebruik van maairobots en automatische beregening • Verbetering van de speelkwaliteit van de velden. • Vermindering van handmatige arbeid. Uitvoering van Cultuurbeleid (afkomstig uit participatietraject) Tijdens de raadsvergadering van 30 januari 2025 is besloten een structurele last van €19.075 op te nemen in de Voorjaarsnota 2025, en een incidentele last van €10.000 op te nemen in 2026. De middelen zijn nodig voor de uitvoering van het cultuurbeleid ‘Cultuur met Karakter – Eigenzinnig en Vernieuwend’ (2025 – 2028) wat op 30 januari 2025 is vastgesteld door de gemeenteraad. De lasten bestaan uit: €4.075 structureel vanaf 2026 voor de herwaardering van de functie cultuurdocenten. Met de herwaardering van de functie cultuurdocenten zorgen we ervoor dat de gemeentelijke vergoedingen voor binnenschools cultuuronderwijs, de Units, eerlijk en realistisch zijn voor de uitvoerende cultuurdocenten. Zo voldoet gemeente Hilvarenbeek vanaf 2026 aan de landelijke standaard voor eerlijke betaling voor cultuurdocenten.
Voorjaarsnota 2025
37
Knop
36.
Onderwerp
2025
2026
2027
2028
2029
€15.000 structureel voor de coördinatie en loketfunctie van de cultuureducatieve organisatie. Er is een goed georganiseerde cultuureducatieve organisatie nodig om een kwalitatief hoogwaardig, divers en stabiel aanbod van cultuuronderwijs in gemeente Hilvarenbeek mogelijk te maken. Hiervoor is het nodig dat er coördinatie plaatsvindt en er een loketfunctie is waar inwoners, docenten, organisaties en de gemeente terecht kunnen.
-15
-15
-15
-15
-15
€10.000 incidenteel in 2025 en 2026 voor de uitvoering van de pilot Cultuurverbinder. De Cultuurverbinder krijgt een centrale rol in het versterken van het culturele netwerk in Hilvarenbeek. Met de pilot zorgen we ervoor dat Hilvarenbeek een plek is waar cultuur zich voortdurend ontwikkelt en vernieuwt, in samenwerking met iedereen die hieraan wil bijdragen. €10.000 incidenteel in 2025 voor de eenmalig voor het opzetten van een passende organisatie voor cultuureducatie. Dit betekent niet dat we teruggaan naar een traditionele cultuurschool, maar dat we een organisatie opzetten die past bij Hilvarenbeek. Dit kan bijvoorbeeld in de vorm van een cultuureducatieplatform en een cultuureducatienetwerk, mogelijk op zichzelf staand of hangend onder een bestaande organisatie. Uitvoering accommodatiebeleid en -plan
-10
-10
-10
-90
Aanleiding Op 30 april heeft de gemeenteraad de uitgangspunten-criteria voor accommodatiebeleid vastgesteld. Samen met Companen en Public Result werken we de komende periode aan de beleidsnota. Voor het zomerreces presenteren we deze beleidsnota mét afwegingskader voor initiatieven aan de gemeenteraad. Het voorhanden hebben van beleid en afwegingscriteria betekent ook dat we op een adequate manier uitvoering moeten kunnen geven aan dat beleid, samen met stakeholders in de samenleving. Dilemma De vraagstukken rondom accommodaties (nu en in de toekomst) bevinden in het ‘midden’ van enerzijds uitvoering (het doen van daadwerkelijke aanpassingen aan accommodatie) en beleid (datgene wat de gemeenteraat heeft en gaat vaststellen). Er is momenteel een gebrek aan kennis en expertise om een vertaling te maken van
Voorjaarsnota 2025
38
Knop
Onderwerp het beleid naar een handelingsperspectief waar de operatie (in samenwerking met de gebouwenbeheerders) mee aan de slag kunnen. Ondanks dat er een aanspreekpunt is voor verenigingen en dergelijke, lopen we tegen vragen die nu in dat middenveld liggen, en dus niet of onvoldoende opgepakt kunnen worden. Dat geldt niet alleen voor een vertalen van het accommodatiebeleid. Maar bijvoorbeeld ook in relatie tot het nog op- en vast te stellen IHP Onderwijs.
2025
2026
2027
2028
2029
-925
-351
-351
Advies Er is behoefte aan een inhoudelijke schakel tussen management, projectleiders, beleidsmedewerkers, onderhouds-coördinatoren, beheerders en de gebruikers.
37.
Risico Bij ongewijzigde omstandigheden kunnen vraagstukken die met de uitvoering van het accommodatiebeleid minder voortvarend kunnen worden opgepakt. En is daar het risico op inhuur bij specifieke vraagstukken. Kindcentrum De Doelakkers De realisatie van Kindcentrum De Doelakkers loopt al langere tijd. Voor de realisatie van de school en kinderopvang zijn middelen gereserveerd in de begroting. De realisatie van een nieuwe gymzaal en tijdelijke huisvesting zijn destijds niet meegenomen in dit budget. Het vraagt een extra investering en structurele lasten in de begroting om de gymzaal en tijdelijke huisvesting alsnog te financieren. Om deze extra investering te beperken is met de school besproken om de gymzaal te realiseren van de huidige afmetingen en te combineren met het speellokaal. Dat scheelt vierkante meters en daarmee een lagere investering. De tijdelijke huisvesting is minimaal nodig om het project te realiseren. Het betreft een incidentele last van € 925.000. Voor de realisatie van het totale project inclusief gymzaal is daarnaast een extra investering van € 4.050.000 nodig met de bijbehorende structurele lasten vanaf 2028. Hier staat een kostprijs dekkende huur tegenover voor het deel van de kinderopvang. Voor het restant is nog geen dekking.
Voorjaarsnota 2025
39
Knop
Onderwerp Voor een verdere onderbouwing verwijzen wij naar bijlage 7.3.
38.
Schoolmaatschappelijk werk Hilvarenbeek kent geen eigen school voor voortgezet onderwijs, waardoor veel van onze leerlingen uitwijken naar scholen in de regio Tilburg. Het is van groot belang dat onze jongeren toegang hebben tot schoolmaatschappelijk werk (SMW). Dit laagdrempelige en preventieve aanbod helpt om problemen op tijd te zien en ondersteuning te geven, waardoor escalatie en inzet van specialistische jeugdhulp waar mogelijk niet nodig is.
39.
Binnen het samenwerkingsverband Portvolio is de financiering van SMW gebaseerd op solidariteit tussen de betrokken gemeenten. Dit betekent dat alle leerlingen, ongeacht hun woonplaats, gebruik kunnen maken van deze ondersteuning op hun school. De vraag naar SMW is wel groter geworden, waardoor aanvullende middelen nodig zijn om deze dienst structureel en kwalitatief goed te blijven uitvoeren. Deze investering sluit aan bij de beweging die we willen maken in het kader van de Hervormingsagenda Jeugd. Door te investeren in SMW, helpen we mee aan deze verandering en zorgen we dat er later geen grotere problemen ontstaan. Programma 2 Belevend Energieloket en One-Stop-Shop In het Klimaatakkoord is afgesproken dat elke gemeente in Nederland over een onafhankelijk Energieloket moet beschikken. Dit wordt voor de gemeente Hilvarenbeek momenteel uitgevoerd door Stichting Hilvarenbeek Duurzaam, welke een subsidieverplichting tot uitvoeren van het Energieloket (Energiehuis) tot eind 2026 heeft. Daarnaast volgt uit de herziene Richtlijn Energiepresentatie van Gebouwen (EPBD) (2024/1275) dat er zorg gedragen moet worden voor een OneStop-Shop (OSS of éénloketssysteem) waar gebouweneigenaren, zowel particulier als zakelijk, terecht kunnen voor advies. Dit moet voor eind 2026 verwerkt zijn in nationale, regionale en lokale wetgeving.
Het valt daarmee samen met het vraagstuk over de invulling van het onafhankelijk Energieloket vanaf 2026.
2025
2026
2027
2028
2029
-5
-5
-5
-5
-5
-50
-50
-50
Stichting Hilvarenbeek Duurzaam is een maatschappelijke partner die perfect past in het scenario Samenwerkend Hilvarenbeek. De Stichting wordt op dit moment voor de uitvoering van het Energiehuis betaald uit de Reserve Duurzaamheid. Na 2026 verwachten we € 50.000,- jaarlijks kwijt te zijn aan het Energieloket/OSS. Dit zijn Voorjaarsnota 2025
40
Knop
40.
41.
Onderwerp structurele kosten. Hier is op dit moment geen dekking voor. De Reserve Duurzaamheid is niet voldoende gevuld om de kosten te dekken.
2025
2026
Het risico van het niet uitvoeren van het Energieloket/OSS is dat we niet voldoen aan wettelijke verplichtingen. Daarnaast is er geen mogelijkheid meer voor gebouweigenaren om (gratis) gericht advies te ontvangen en bestaat er een kans dat verduurzaming van de gebouwde omgeving stokt. Uitvoering geven aan het Warmteprogramma De gemeente heeft de regierol in de warmtetransitie. Het Warmteprogramma is de uitvoering daarvan. Het Warmteprogramma is recentelijk bestuurlijk vastgesteld, waarmee de uitvoering in 2027 kan starten. Bij de uitvoering gaat het om het wijkuitvoeringsplannen, de Lokale Aanpak Isolatie, monitoring van de voortgang, het opstarten van collectieve inkoopacties, etc. Zonder de gevraagde middelen is er wel een Warmteprogramma, maar komen we niet tot uitvoering. Faciliteren bewonersinitiatieven Duurzaamheid De gemeente wil bewoners ondersteunen bij het duurzamer omgaan met energie en het werken aan een aardgasvrij gemeente. In Hilvarenbeek wordt er door vele inwoners vaak al hard gewerkt aan initiatieven die bijdragen aan deze doelstellingen. We hebben in het Omgevingsprogramma Duurzaam Hilvarenbeek 2025-2030 opgenomen dat wij waar mogelijk inwonersinitiatieven willen faciliteren om deze initiatieven verder te brengen. Hier zal een subsidieregeling voor worden opgezet.
De subsidie is voor bewoners die samen een idee of plan oppakken voor energiebesparing of gebruik van duurzame energie. Het systeem voor duurzame energie helpt nu of in de toekomst aan het verwarmen van woningen zonder aardgas. In gemeente Nijmegen werken ze al succesvol met het Aanjaagfonds Energietransitie. Bewoners voelen zich gesteund in hun initiatieven en werken samen met de gemeente aan gemeentelijke doelstellingen en daarmee landelijke doelstellingen waar de gemeente zich ook aan heeft gecommitteerd.
-50
-50
2027
2028
2029
-50
-50
-50
-50
-50
-50
Uit het participatietraject rondom de VJN 2025 is ook gebleken dat het faciliteren van bewonersinitiatieven een belangrijk speerpunt is voor bewoners. Dat sluit aan bij verschillende landelijke onderzoeken die aangeven dat de energietransitie ‘bottom-up’ moet gebeuren. Als bewoners zelf aan de slag gaan, zorgt het ook voor
Voorjaarsnota 2025
41
Knop
Onderwerp draagvlak voor ontwikkelingen omdat de buur de buur informeert en enthousiasmeert. De burgerbetrokkenheid wordt versterkt en er wordt automatisch participatief gewerkt.
2025
2026
2027
2028
2029
Wij vragen de gemeenteraad om structureel € 50.000,- beschikbaar te stellen ter ondersteuning van bewonersinitiatieven Duurzaamheid. Hier is op dit moment geen dekking voor en bestaande budgetten zijn financieel niet toereikend of voorwaardelijk niet toereikend.
42.
Risico als we het niet doen, is dat de energietransitie stokt door onvoldoende draagvlak bij bewoners en dat de gemeente haar duurzaamheidsdoelen niet haalt. Slibbroek-Noord Slibbroek-Noord betreft de ontwikkeling en realisatie van een bedrijventerrein bestaande uit ongeveer dertien bedrijfskavels.
0 -3 +3
Op dit moment is er nog een voorbereidingskrediet beschikbaar ter grootte van € 18.000,- hetgeen niet toereikend is om het bestemmingsplan richting vaststelling te brengen en de onderhandelingen met de grondeigenaren voort te zetten. Op basis van de huidige inzichten wordt een aanvullend (en eenmalig) voorbereidingskrediet gevraagd van € 75.000,-. Eenmalig (verhoging voorbereidingskrediet) Deze kosten worden meegenomen in de grondexploitatie van Slibbroek-Noord. Het aanvullende krediet is nodig om het bestemmingsplan richting gemeenteraad te brengen voor vaststelling en de verwerving van de benodigde gronden voort te zetten
43.
Deze lasten worden gedekt door onttrekking Reserve Grondbedrijf Vroonacker IV In 2025 voeren we gesprekken met grondeigenaren en ronden we waar mogelijk worden de overeenkomsten af. Ook onderzoeken we met marktpartijen hoe we het ruimtelijke plan kkunnen aanpassen, waardoor een financieel haalbaar plan en een oplossing voor de spuitzones ontstaat. De oplossingen voor de resterende juridisch planologische risico’s (zoals stikstof) worden onderzocht waarna het bestemmingsplan wordt afgerond in 2025.
Voorjaarsnota 2025
0 -11 +11
42
Knop
44.
Onderwerp Deze lasten worden gedekt door onttrekking Reserve Grondbedrijf Wonen op tijdelijke locaties De gemeenteraad heeft middelen beschikbaar gesteld om versneld betaalbare sociale huurwoningen te realiseren op tijdelijke locaties (voorheen Flexwonen). Ter uitvoering van het project is de samenwerking aangegaan met de corporatie, is een projectplan en uitgangspunten vastgesteld en heeft locatieonderzoek plaatsgevonden.
2025
2026
2027
2028
2029
-81
-81
-81
In het verkregen budget zitten niet de kosten voor bouw- en woonrijp maken van de locaties. De kosten voor bouw- en woonrijp maken zijn in dit geval investeringen voor een periode van 15 jaar en zijn voor de gemeente. Er staan geen inkomsten voor de grond tegenover vanwege het tijdelijke karakter van de ontwikkeling, De kosten voor de het bouw- en woonrijp maken zijn per locatie geraamd. Definitieve locatiekeuze vindt plaats in het najaar 2025. De kosten worden gemaakt in 2026. Kosten per locatie (geraamd op basis van concept stedenbouwkundig plan): Uranusstraat, Hilvarenbeek (27 woningen): € 263.340,Lombartsstraat, Diessen (18 woningen): € 278.953,Molenstraat, Diessen (18 woningen): € 259.875,Het betreft een eerste raming opgezet door Gloudemans. Met woonstichting Leystromen maken we verdere afspraken over een bijdrage aan de kosten woonrijp maken. Er wordt ook onderzocht of de projecten in aanmerking kunnen komen voor de Stimuleringsregeling Flex- en transformatiewoningen (SFT) van RVO. Dit levert een bijdrage van maximaal € 14.000,- per woning op. Het participatietraject met de samenleving is in 2024 gestart. In 2025 start het vervolgtraject rondom de drie locaties. Woonstichting Leystromen en de gemeente trekken hierin samen op.
Voorjaarsnota 2025
43
Knop
45.
46.
Onderwerp De kosten voor de locaties kunnen we pas berekenen als bekend wordt welke locaties in aanmerking komen. Het college heeft dit in april 2025 besloten. Om te zorgen dat voor 2026 de kosten in de begroting zijn opgenomen, wordt dit verzoek nu gedaan.
2025
Wordt besloten de middelen niet beschikbaar te stellen kan geen uitvoering worden gegeven aan het door de gemeenteraad geïnitieerde project. Mogelijk dat in uiteindelijke keuze geen drie maar twee locaties ontwikkeld worden, wat in dat geval leidt tot lagere kosten. De keuze voor welke locaties is primair een ruimtelijke afweging en gebaseerd op de kosten bouw- en woonrijp maken. Project: Leeuwerik IV Op dit moment is er nog een voorbereidingskrediet beschikbaar ter grootte van € 11.500,- hetgeen niet toereikend is om het plan richting vaststelling te brengen. Op basis van de huidige inzichten wordt een aanvullend voorbereidingskrediet gevraagd van € 75.000,-. Deze lasten worden gedekt door onttrekking Reserve Grondbedrijf Uitvoering van het programma duurzaamheid Voor de uitvoering van het programma duurzaamheid worden een aantal maatregelen voorzien. Het gevraagde budget is gebaseerd op de huidige actuele ontwikkelingen. Om snel te kunnen handelen lopen we daarbij enigszins vooruit op het nog vast te stellen omgevingsprogramma Duurzaam Hilvarenbeek 2025-2030. Onderstaande duurzaamheidsontwikkelingen worden daarbij aan de orde gesteld. Eventuele andere keuzes die in dit omgevingsprogramma worden gemaakt kunnen betekenen dat het meerjarige budget dan opnieuw wordt bijgesteld (bij de vjn2026, naar boven of naar beneden, afhankelijk van de dan gemaakte keuzes).
• Bijdragen aan slimme oplossingen als antwoord op de netcongestie en het bij elkaar brengen van opwek, opslag en afname van elektriciteit. • Meer ruimte voor flora en fauna middels bewustwordingsacties van educatie tot participatie • Bewustwording en facilitering (middels een subsidie met cofinanciering door waterschap en provincie) van klimaatadaptieve inrichting van woon- en werkomgeving
Voorjaarsnota 2025
2026
2027
2028
2029
-40
-40
-40
0 -3 +3
-40
-40
44
Knop
47.
Onderwerp • Analyse van het watersysteem en gezamenlijk met agrariërs en natuurbeheerders zoeken naar mogelijkheden om verdroging tegen te gaan (dit project wordt mede bekostigd door cofinanciering waterschap en provincie) • Het stimuleren van vergroenen en verwijderen van verharding om tijdens piekbuien de wateroverlast te kunnen beperken. De helft van het project wordt gefinancierd door het waterschap • Stimuleren van het inzetten van bedrijfsdaken voor energie opwek, vergroening en wateropvang. Daar waar mogelijk verbinden wij specialisten met initiatiefnemers, afnemers en mogelijke subsidieverstrekkers. • Educatie van de interne organisatie om duurzaamheid in het DNA van alle werkvelden en medewerkers te krijgen Voor het monitoren van (de voortgang op) onze duurzaamheidsdoelen maken we een monitor. Het opzetten van de monitor vraagt een eenmalige investering van € 5.000,-. Starterslening Bij de vaststelling van de nieuwe verordening Starterslening is bepaald dat bij de voorjaarsnota een besluit genomen wordt over het beschikbaar stellen van nieuw budget. Daarmee kunnen de komende periode nieuwe startersleningen worden toegekend aan kandidaten die voldoen aan de voorwaarden van de nieuwe verordening. In het raadsvoorstel is daarbij uitgegaan van een extra in de reg eling te storten bedrag van € 2 miljoen.
Het direct toedelen van maximaal € 280.000,- uit de duurzaamheids-lening aan de Starterslening is reeds toe besloten.
2025
2026
2027
2028
2029
-87
-87
-87
-7
Het daarbij behorende financieel effect is ook in dit voorstel meegenomen. Aan het beschikbaar stellen van nieuw budget zijn per saldo extra lasten verbonden. Die komen voort uit rentelasten en beheerkosten. Hiervoor is geen dekking voorzien op voorhand. Wanneer de gelden niet beschikbaar gesteld worden heeft dat tot gevolg dat we minder goed in staat zijn om jongeren te behouden voor onze gemeente. Het budget voor de starterslening dan enkel nog uit de tot op heden daarin gestorte bedragen, gezamenlijk groot € 3,1 miljoen. Nieuwe aanvragen kunnen dan maar beperkt toegekend worden afhankelijk van aflossing van uitstaande leningen.
Voorjaarsnota 2025
45
Knop 48.
Onderwerp Meer informatie vindt u in bijlage 7.4 Verkeerscirculatieonderzoek Vrijthof Noord Thema & Doelstelling De ‘Visie Vrijthof Noord’ biedt een toekomstplan voor woningontwikkeling in Hilvarenbeek. De visie is een balans tussen behoud van cultuurhistorische waarden en gewenste ontwikkelingen. Onderdeel van deze visie is de stedenbouwkundige wens om de omliggende straten, in te richten als éénrichtingsverkeer. Een dergelijke maatregel moet verkeerskundig onderzocht worden, zodat de verkeerscirculatie in het centrum optimaal benut wordt.
2025
2026
2027
2028
2029
-40
Huidige situatie • Momenteel ligt er geen verkeerskundige analyse ten grondslag aan de wens voor éénrichtingsverkeer; • Zonder zorgvuldig vooronderzoek, betekent dat een verkeersbesluit voor éénrichtingsverkeer momenteel onhoudbaar is, en bezwaren gegrond zijn; • Het onderzoek toont aan of dat de Visie Vrijthof Noord af te wikkelen is op het omliggende wegennetwerk. • Zonder éénrichtingsverkeer, moet de visie voor Vrijthof Noord aangepast worden: 1. de vergroening van de Sint Sebastiaanstraat is dan onmogelijk. 2. De Holstraat verwerkt extra verkeerbewegingen met deze visie, en is eigenlijk te smal voor auto’s in twee richtingen. • Ter voorbereiding op een mogelijk circulatieonderzoek zijn meerdere offertes opgevraagd. Voorgestelde maatregelen • Inhuren van een externe partij die voor ons een verkeerscirculatieplan uitvoert, aan de hand van een verfijnde verkeersmodelstudie. • Analyse van referentiesituatie en het doorrekenen van de impact van de verkeersmaatregelen. • Kwantitatieve en kwalitatieve beoordeling en afweging van verschillende varianten met uitwerking van benodigde maatregelen. • Uitvoeren in 2025.
Voorjaarsnota 2025
46
Knop
49.
50.
51.
Onderwerp Financiën • Kosten verkeerscirculatieonderzoek: € 40.000,Communicatie woonvisie (afkomstig uit het participatietraject) Tijdens het traject inwonersparticipatie voorjaarsnota 2025 is adviseerde het inwonerspanel om over het gemeentelijk Woonbeleid met inwoners te communiceren. Nu wordt gecommuniceerd naar aanleiding van concrete (bouw)projecten, waarbij inwoners niet voldoende op de hoogte zijn van de achterliggende beleidsdoelstellingen. In het kader van die bredere communicatie over het thema wonen is communicatiebudget noodzakelijk. Huisvesting arbeidsmigranten Voor de aanpak huisvesting arbeidsmigranten zijn 482 adressen in beeld waarvoor in de tweede helft van 2025 en in 2026 extra capaciteit voor toezicht en handhaving nodig is. De start van het project is voorzien in Q3 2025 met een looptijd van een jaar. Voor 2025 is hiervoor nog een budget van € 30.000,- beschikbaar. Dit is niet voldoende. De aanvullende benodigde middelen voor het projectteam (1 fte projectleider, 2 fte toezichthouder, 1 fte handhavingsjurist) zijn € 60.000,- in 2025 en € 90.000,- in 2026. Hart van Haghorst Hart van Haghorst omvat de ontwikkeling en realisatie van maximaal 23 woningen in combinatie met een multifunctionele accommodatie MFA bestaande uit een basisschool, kinderdagopvang, een gymzaal en een dorpshuis in de kern Haghorst.
2025
2026
2027
2028
2029
-126
-126
-126
-20
-60
-90
Het MFA betreft een gemeentelijk investeringsproject waarvoor in 2023 een richtinggevend investeringskrediet ter grootte van € 8,4 miljoen beschikbaar is gesteld (inclusief de aankoop van de benodigde gronden). Op basis van de huidige inzichten (kostenraming schetsontwerp september 2024) is dit bedrag niet toereikend en is een aanvullend investeringskrediet benodigd van € 2,0 miljoen. De mogelijke kansen en risico’s zijn hierin verdisconteerd. Met betrekking tot de begroting heeft voornoemde tegenvaller zowel een eenmalig als structureel (als gevolg van extra kapitaallasten) effect zoals hieronder aangegeven.
Voorjaarsnota 2025
47
Knop
Onderwerp Dekking kan mogelijk gevonden worden indien sprake is van hogere opbrengsten in de grex Hart van Haghorst een en ander volgens raadsbesluit 3 juli 2024. Het is nog wel te voorbarig om hier op te anticiperen.
2025
2026
-67
-35
-65
-120
2027
2028
2029
-127
-127
-687
Het aanvullende krediet is nodig om het MFA te realiseren volgens de eisen die hieraan worden gesteld.
52.
53.
Voor een verdere onderbouwing verwijzen wij naar bijlage 7.2 Onderhoud zandwegen Het structureel jaarlijks onderhoud van de 70 km aan zandwegen in ons beheer bestaat uit frezen en schaven. De werkzaamheden worden uitgevoerd nadat de agrariërs hun gewassen hebben gezaaid of gepoot. De kosten hiervoor zijn toegenomen en bedragen naar schatting € 67.000, - extra per jaar. De oorzaken van het toegenomen onderhoud liggen In een sterke klimaatverandering wat zorgt voor langere natte perioden. Dit heeft een grote impact op onze zandwegen. Door de bredere teelten krijgen de paden minder tijd om te herstellen. Daarnaast zorgen 4X4 tochten door het buitengebied voor extra slijtage aan de zandwegen. Het gevraagde budget is gebaseerd op een lager onderhoudsniveau dan tot nu gebruikelijk. Eind dit jaar wordt het integrale groenbeleidsplan (incl zandpaden) aan u voorgelegd. Eventuele andere keuzes die de gemeenteraad dan maakt over het gewenste onderhoudsniveau kunnen betekenen dat het meerjarige budget dan opnieuw wordt bijgesteld (bij de vjn2026, naar boven of naar beneden, afhankelijk van de dan gemaakte keuzes). Omgevingsprogramma Mobiliteit In het tweede kwartaal van 2025 stellen we het omgevingsprogramma Mobiliteit vast. Hierbij komt een uitvoeringsprogramma dat in het voorjaar door het college aan de gemeenteraad is voorgelegd voor wensen en bedenkingen.
Het college stelt het omgevingsprogramma inclusief het uitvoeringsprogramma daarna definitief vast. De gepresenteerde cijfers zijn van vóór het moment van bespreken en vaststellingen van het plan. In de cijfers is niet vooruitgelopen op mogelijk te verkrijgen subsidies voor verschillende projecten van het uitvoeringsprogramma.
Voorjaarsnota 2025
48
Knop 54.
55.
56.
Onderwerp Aanleg Verkeersmaatregelen Beverakkers V Voor Beverakkers V is onderzoek verricht naar verkeer en parkeerbehoefte als gevolg van de realisatie van maximaal 72 woningen. Het verkeerskundig onderzoeksbureau adviseert aanpassingen aan de bestaande wegen die, vooruitlopend op Beverakkers V, de verkeersveiligheid in de bestaande buurt verbeteren. Voorgestelde maatregelen • Aanleg van een trottoir aan de Beverstraat. Kosten gemeente € 93.000,• Inrichting van de aansluiting Eekhof en Biestestraat. Deze maatregelen wordt door Van der Weegen Bouwontwikkeling uitgevoerd i.h.k.v. Beverakkers 4. • Aanleggen trottoir langs De Eekhof. Deze maatregelen wordt door Van der Weegen Bouwontwikkeling uitgevoerd i.h.k.v. Beverakkers 4. • Aanleggen verkeersplateau aansluiting Eekhof – Biestestraat. Kosten gemeente €27.500,- . Puinwegen Het structureel jaarlijks onderhoud van de 14,1 km aan puinwegen in ons beheer bestaat uit 4x per jaar opruwen, schaven en verdichten. De kosten hiervoor zijn toegenomen en bedragen naar schatting € 80.000, - extra per jaar. De oorzaken van het toegenomen onderhoud liggen In een sterke klimaatverandering. De kuilen in de puinwegen worden daardoor groter wat leidt tot een toename van de meldingen, schades aan voertuigen en aansprakelijkheidsstellingen. Het gevraagde budget is gebaseerd op het huidige onderhoudsniveau.
Eind dit jaar wordt het integrale groenbeleidsplan (incl puinwegen) aan u voorgelegd. Eventuele andere keuzes die de gemeenteraad dan maakt over het gewenste onderhoudsniveau kunnen betekenen dat het meerjarige budget dan opnieuw wordt bijgesteld (bij de vjn2026, naar boven of naar beneden, afhankelijk van de dan gemaakte keuzes). Uitbreiding formatie buitendienst Door de sterke stijging van het aantal meldingen van inwoners is er extra formatie nodig. Voorheen bedroeg het aantal meldingen 1.800 per jaar. In 2023 was dit al opgelopen naar ruim 2.500 en in 2024 bedroeg het aantal al bijna 4.600 meldingen.
Voorjaarsnota 2025
2025
2026
2027
2028
2029
-7
-7
-7
-7
-65
-65
-65
-65
-80
49
Knop
57.
Onderwerp Deels werd de laatste stijging veroorzaakt door de omwisselactie van de huisvuilcontainers maar ook de andere meldingen stijgen sterk. 90% van de meldingen wordt door de buitendienst opgepakt en/of is een eerste contact. Om de dienstverlening op orde te houden is uitbreiding van ons team gewenst. Zonder deze capaciteit kunnen een aantal meldingen niet meer opgepakt worden. Dit gaat ten koste van de dienstverlening aan onze inwoners. Verbeteren dienstverlening parkeerschijfzone Thema & Doelstelling Gemeente Hilvarenbeek heeft een parkeerschijfzone. Bewoners binnen deze zone, maken aanspraak op een ontheffing van deze parkeerschijfzone. De huidige werkwijze voor het verlenen van deze ontheffingen, kan efficiënter gemaakt worden door een deel van het proces te automatiseren. Hiermee besparen we personele capaciteit, versnellen we het ontheffingsproces en vereenvoudigen we de dienstverlening voor onze bewoners. Huidige situatie • Huidige proces geeft een jaarlijkse piekbelasting aan inwoners en medewerkers, tijdens een periode waarin die capaciteit nodig is voor andere zaken. • De geleverde dienst is omslachtig, niet duurzaam en levert veel nawerk op. • Bewoners ervaren onduidelijkheid over de ontheffingen en zijn niet snel genoeg geholpen.
2025
2026
2027
2028
2029
-12
Voorgestelde maatregelen • Automatiseren van het ontheffingsproces door het aanpassen van de achterliggende IT infrastructuur. Financiën • €12.000,- voor investeringen in automatisering en procesverbetering Effect & impact • Tijds-/capaciteitsbesparing voor medewerkers afdeling Ruimte door automatisering. • Verduidelijking van de dienstverlening voor bewoners. Risico’s & aandachtspunten
Voorjaarsnota 2025
50
Knop
58.
Onderwerp Zonder automatisering is er niet genoeg capaciteit beschikbaar binnen de afdeling Ruimte, om de ontheffingen in 2025 vloeiend te verlenen Krediet vervangen verlichtingsinstallatie en camerabewaking
2025
Verlichting Voor het vervangen van de verlichtingsinstallatie (verlichting en verlichtingssysteem), het inbraakalarm en het toegangscontrolesysteem is een investeringskrediet van € 184.000,- beschikbaar.
2026
2027
2028
2029
-15
-15
-15
-15
-5
-5
-5
-5
-10
-10
-10
-10
-21
-28
-36
-44
Het vervangen van de huidige verlichting door led is wettelijk verplicht. Daarnaast verkeren zowel het verlichtingssysteem als het inbraakalarm- en toegangscontrolesysteem in matige staat en zijn ze aan vervanging toe. Door deze werkzaamheden te combineren, kan efficiënt gewerkt worden: het plafond hoeft slechts één keer open voor de aanleg van de bekabeling. Uit een recente kostenraming blijkt alleen dat het huidige krediet niet toereikend is. Door stijgende materiaal- en arbeidskosten is een marktconform investeringskrediet van € 240.000,- noodzakelijk. Camerabewaking Door een steeds harder wordende maatschappij is betere beveiliging van het gemeentehuis noodzakelijk. Er zijn extra veiligheidsmaatregelen nodig om de veiligheid van bezoekers, gemeentelijke medewerkers en politieke ambtsdragers te kunnen waarborgen. De veiligheid van het gemeentehuis kan door middel van cameratoezicht worden verbeterd. Deze maatregel sluit aan bij een landelijke trend van gemeenten om een veilige omgeving te garanderen.
59.
De besluitvorming voor de aanschaf van de camera’s op korte termijn wordt aan het college voorgelegd. Simultaan wordt bij VJN de structurele kosten voor onderhoud en kapitaallasten opgevoerd. Na vijf jaar wordt er (op gebruik) geëvalueerd en indien nodig een meerjarenonderhoudsplan opgesteld. Beleidsplan Openbare Verlichting De gemeenteraad besloot in april 2025 tot vaststelling van beleidsplan openbare verlichting (incl. de uitvoering voor de komende jaren). Daarbij werd besloten tot vervanging en onderhoud voor de komende jaren. De financiële effecten van dit
Voorjaarsnota 2025
-35
51
Knop
60.
61.
Onderwerp besluit zijn in dit voorstel vervat. Conform de toezegging nogmaals naar het plan te kijken en wijzigingen op te nemen bij de afwegingen voor de voorjaarsnota, stelt het college nu voor om: - Masten die aan vervanging toe zijn voortaan te vervangen door masten met een langere levensduur. De besparingen daarvan zijn beperkt. De masten worden over weliswaar langere tijd afgeschreven, daar staat tegenover dat de aanschafprijs hoger is. Minder benodigd onderhoud (schilderen) van deze masten leidt wel tot besparingen. - Op basis van ervaringen van de afgelopen jaren minder in te zetten op o reinigen van armaturen (conform wat in den lande gebruikelijk is en wat eigenlijk nooit tot problemen leidt) o uitvoeren van stabiliteitsmetingen Hondenlosloopgebied Voor een uitgebreide inhoudelijke toelichting en onderbouwing verwijzen we uw gemeenteraad naar RIB van over het voornemen om te komen tot realisatie van een tweetal hondenlosloopgebieden. Voor de realisatie vragen we een krediet van € 40.000,- in 2025 en de structurele lasten die daaruit komen van € 6.000,- vanaf 2026. Maaien van bermen en watergangen Door klimaatverandering veranderen de groeicycli van vegetatie, waardoor bermen en watergangen sneller dichtgroeien. Dit heeft gevolgen voor de waterafvoer, biodiversiteit en verkeersveiligheid.
Dit vraagt nu al om een meer dynamisch maaibeheer en extra monitoring om wateroverlast en droogteproblematiek te beperkten.
2025
2026
2027
2028
2029
-6
-6
-6
-6
-40
Het gevraagde budget is gebaseerd op het huidige onderhoudswerk. Eind dit jaar wordt het integrale groenbeleidsplan (incl bermen) aan u voorgelegd. Eventuele andere keuzes die de gemeenteraad dan maakt over het gewenste onderhoudsniveau kunnen betekenen dat het meerjarige budget dan opnieuw wordt bijgesteld (bij de vjn2026, naar boven of naar beneden, afhankelijk van de dan gemaakte keuzes). Daarbij kijken we ook naar ecologisch maaibeheer om biodiversiteit te bevorderen.
Voorjaarsnota 2025
52
Knop 62.
63.
64.
65.
Onderwerp Boomonderhoud Met de recente inventarisatie van alle gemeentelijke bomen is nu inzichtelijk wat er nodig is voor duurzaam boombeheer. Het huidige budget is onvoldoende om tijdig onderhoud uit te voeren en bomen in optimale conditie te houden. Verhoging van het onderhoudsbudget is nodig, zodat er geen achterstanden en we de risico’s te beheersen. Het gevraagde budget is gericht op risicobeheersing en tijdig onderhoud dit en volgend jaar. Eind dit jaar wordt het integrale groenbeleidsplan (incl bomen) aan u voorgelegd. Eventuele andere keuzes die de gemeenteraad dan maakt over het gewenste onderhoudsniveau kunnen betekenen dat het meerjarige budget dan opnieuw wordt bijgesteld (bij de vjn2026, naar boven of naar beneden, afhankelijk van de dan gemaakte keuzes). Tractie gladheidbestrijding Bij slechte weersomstandigheden wordt er minder gefietst. Daarnaast is door het gebruik van e-bikes de snelheid hoger geworden. Ons strooibeleid moet hierop worden aangepast en het vereist materieel dat een meer gelijkwaardig strooibeeld verzorgt, ter voorkoming van valpartijen. Meetpunt ten behoeve van gladheidbestrijding In de winter van 2024-2025 hebben we binnen GHO een koude meting laten doen. We willen in iedere gemeente een meetpunt in het wegdek aanbrengen. Oisterwijk heeft dit al gerealiseerd. Hiermee kan de coördinator de situatie van het wegdek met restzout beter monitoren.
Bescherming groeiplaats Geboden linde De monumentale linde op de Vrijthof is een belangrijk historisch en ecologisch object in de gemeente en wordt intensief gebruikt als ontmoetingsplek. De verdichting van de bodem door betreding verslechtert de water- en luchthuishouding van de boomwortels. Om de levensduur van de boom te verlengen zijn maatregelen nodig. • Herstel van de bodemstructuur door toepassing van luchtinjectie en/of bodemverbetering € 2.500,• Plaatsen van een houten vlonder of andere oplossing om betreding direct rond de stam te verminderen € 30.000,• Informatiebord over het belang van bescherming van de boom.
Voorjaarsnota 2025
2025 -50
2026
2027
2028
2029
-2
-2
-2
-2
-2
-2
-2
-3
-3
-3
-3
53
Knop
66.
Onderwerp Risico’s & aandachtspunten • Afstemming nodig met erfgoedinstanties en natuurorganisaties. • Keuze van materialen en methodes moet afgestemd worden op de boomgezondheid. Onderzoeken mogelijkheden bijdrages provincie en/of fondsen erfgoed en natuurbeheer Van Gogh Nationaal Park Deelname Van Gogh Nationaal Park Hilvarenbeek kan sterker werken aan zijn ruimtelijke kwaliteit door niet alleen lokaal maar ook regionaal aan te sluiten bij maatschappelijke netwerken die integraal kijken naar het belang van natuur, landschap, leisure, landbouw en erfgoed. In SRBT-verband wordt al op deze ambitievolle manier gewerkt, waarbij ook een koppeling met Van Gogh Nationaal Park (VGNP) is gemaakt. VGNP heeft recent de status van Nationaal Park verkregen. Een goed moment om als Hilvarenbeek aan te sluiten.
2025
2026
2027
2028
-13
-13
-13
-13
2029
VGNP kijkt vanuit groen mét economische dragers, in meerdere thema’s. Van Gogh Nationaal Park biedt stimulans en steun voor projecten en kan van ‘iets kleins iets groots maken’. Het samenwerkingsconcept versterkt (internationale positie en) zichtbaarheid en kan ‘massa maken’. Dat opent deuren waar alle partners ook individueel van profiteren. Het voorstel sluit aan bij het Scenario 2 Adaptief Hilvarenbeek, want we kijken integraal en kwalitatief naar ruimtelijke opgaven vanuit de inhoudelijke raakvlakken. En ten tweede de kracht van netwerken, want de netwerkorganisatie biedt toegang tot een groot netwerk op Brabants, provinciaal en Rijksniveau. Toegang tot budgetten en subsidies bij hogere overheden hoort daar ook bij. Het voorstel komt voort uit het raakvlak met collegeprogramma en beleid met ambities en opgaven voor: versterken van authentiek landschap(selementen), groenblauwe dooradering in het agrarisch cultuurlandschap, plattelandsontwikkeling en duurzame landbouw, klimaatadaptatie, recreatie en erfgoed, plattelandsontwikkeling. Beleidsmatig zijn er dus raakvlakken, fysiek ligt Hilvarenbeek aan de rand van het formele nationaal park. Het kost de gemeente wel geld en tijd. Deelname aan Van Gogh Nationaal park kost € 12.500 per jaar (en uitgaande van de samenwerkingsovereenkomst die van 2024 -
Voorjaarsnota 2025
54
Knop
67.
Onderwerp 2028 loopt), voor deelname aan het Van Gogh Nationaal Park, en nog nader te bepalen ureninzet. Uitdiepen watergangen / bermsloten Door klimaatverandering krijgen we meer meldingen van waterschap en grondeigenaren over slechte afwatering van landbouwpercelen. Om de gevolgen van deze extreme situaties te beperken is structureel meer onderhoud van duikers nodig en moeten watergangen worden geherprofileerd.
2025
2026
2027
2028
2029
-30
-30
0 -31
0 -31
0 -31
0 -31
0 -31
+31
+31
+31
+31
+31
Bermen langs (landbouw)wegen zijn op een aantal locaties te hoog, waardoor er wateroverlast op straat ontstaat, wat tot onveilige situaties leidt. Het afschrapen van deze bermen vraagt structureel meer inzet.
68.
Het gevraagde budget is gebaseerd op het huidige onderhoudswerk. Eind dit jaar wordt het integrale groenbeleidsplan (inclusief bermen) aan u voorgelegd. Eventuele andere keuzes die de gemeenteraad dan maakt over het gewenste onderhoudsniveau kunnen betekenen dat het meerjarige budget dan opnieuw wordt bijgesteld (bij de vjn2026, naar boven of naar beneden, afhankelijk van de dan gemaakte keuzes). Strategisch/Tactische borging en uitbreiding capaciteit afdeling Afval De afgelopen jaren bleek dat de kwetsbaarheid op het taakveld afval hoog is en dat we dit vaak met inhuur opvangen. Om de kwaliteit van het afvalbeheer te waarborgen en adequaat in te spelen op marktontwikkelingen is structureel 0,3 fte extra capaciteit nodig voor het taakveld afval, € 31.000. Ook in 2025 is dit volledige extra budget al nodig voor de implementatie van de andere manier van werken. De impuls bij het taakveld afval & grondstoffen is gekoppeld aan het taakveld klimaat, zodat we in totaal 1 fte adviseur kunnen werven. We stellen voor het extra benodigde budget voor 2025 eenmalig te dekken uit de egalisatievoorziening waarbij de besparing van 30% restafval in 2024 een positief effect heeft gehad op deze voorziening en vanaf 2026 structureel te betrekken in de tariefstelling afvalstoffenheffing.
Het niet doorvoeren van deze versterking brengt risico’s met zich mee, zoals een verminderde kwaliteit van afvalbeheer en beperkte wendbaarheid bij
Voorjaarsnota 2025
55
Knop
69.
70.
Onderwerp marktveranderingen. Dit voorstel draagt bij aan een robuuster en duurzamer afvalbeheer Uitbreiding formatie AOV-Piket Binnen GHO-samenwerking geldt al langere tijd de afspraak dat er binnen elke gemeente twee adviseurs Openbare orde en Veiligheid (AOV) en twee Officieren van Dienst (OvD) beschikbaar zijn om piketdiensten in GHO-verband te rouleren. De gemeente Hilvarenbeek voldoet voor wat betreft de AOV-piketdiensten niet meer aan deze afspraak. Er is maar één AOV’er beschikbaar voor piketdiensten. Deze situatie is niet langer wenselijk gelet op de druk die dit legt op een enkele medewerker en ook niet verantwoord gelet op de kwetsbaarheid bij uitval door ziekte of anderszins. Voortzetting functie Bibob coördinator 2026 e.v De wet Bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur (Wet Bibob) geeft overheidsinstanties de mogelijkheid om de achtergrond van bedrijven en personen te screenen om zo de integriteit te beschermen. In de beleidsregels van de GHO-staat gemeenten dat zij dit uitvoeren op ten minste de: • Beschikkingen op grond van bijzondere wetten, zoals de Algemene Plaatselijke verordening. Bijvoorbeeld bij alcoholvergunningen. • Beschikkingen op grond van de Omgevingswet. Bijvoorbeeld bij bouwvergunningen.
2025
2026
2027
2028
2029
-6
-16
-12
-12
-12
-34
-34
-34
-34
Daarnaast kan de gemeente, op grond van eigen beleid ook Bibob onderzoek doen bij onder andere subsidies, verstrekken overheidsopdrachten, huisvestingsvergunningen en dergelijke. Sinds 1 september 2024 hebben de GHO-gemeenten samen één Bibob-coördinator in dienst voor 1 fte. Voor Hilvarenbeek is 0,33 fte beschikbaar. Hiervoor lag de toepassing van de wet Bibob bij verschillende medewerkers. Dit voerden zij uit naast hun eigen functie. Door de beperkte beschikbaarheid leidde dit niet tot het gewenste resultaat. Op dit moment betaalt het RIEC de kosten van deze Bibob-coördinator. Vanaf de tweede helft van 2026 moeten de gemeenten deze kosten zelf betalen. Als gemeente Hilvarenbeek 0,33 fte blijft inzetten, kost dit jaarlijks € 34.000,-. Dit past niet binnen de huidige formatie of begroting. Het uitvoeren van Bibob-onderzoeken
Voorjaarsnota 2025
56
Knop
71.
Onderwerp is belangrijk om de integriteit van de overheid te bewaken en om ondermijning tegen te gaan. Uitbreiding formatie tbv Bibob onderzoeken 2025 e.v Sinds 1 september 2024 hebben de GHO-gemeenten samen één Bibob-coördinator (1 fte) met coördinerende taken en voor het uitvoeren van onderzoeken. Na een half jaar blijkt dat 0,33 fte (12 uur) niet genoeg is voor al deze taken. De tijd die een Bibob-onderzoek kost is onvoorspelbaar en maakt deel uit van het hele vergunningverleningsproces en de daarbij behorende termijnen. Dat alle taken nu bij één functionaris liggen, is kwetsbaar bij verlof of ziekte.
2025
2026
2027
2028
2029
-8
-17
-17
-17
-17
-15
-44
-44
-44
-44
Op basis van het aantal Bibob-onderzoeken van de afgelopen periode blijkt dat de huidige capaciteit niet toereikend is. Het voorstel is om vanaf half 2025 0,5 fte (18 uur) toe te voegen aan de capaciteit. Dit brengt de totale capaciteit op 1,5 fte, waarvan 0,5 fte (18 uur) voor Hilvarenbeek. De extra kosten hiervan zijn € 17.000, per jaar als bijdrage aan de GHO-gemeenten. Dit bedrag past niet in de huidige begroting. Het uitbreiden van de capaciteit is nodig om achterstanden in Bibob-onderzoeken te tegen te gaan. Dit verkleint de kans op vertraging in vergunningprocedures. Daarnaast krijgt de Bibob-coördinator meer tijd voor coördinerende taken en procesoptimalisatie. Een tweede functionaris vermindert de kwetsbaarheid en behoudt kennis binnen de GHO-gemeenten.
72.
Bibob-onderzoeken zijn belangrijk om de integriteit van de overheid te bewaken en ondermijning te tegen te gaan. Uitbreiding formatie functie jurist handhaving en toezicht Onvoldoende capaciteit huidige functie jurist handhaving en toezicht De jurist toezicht en handhaving bij het team Veiligheid, toezicht & handhaving (VTH) houdt zich bezig met: • beschikkingen op grond van de Omgevingswet • beschikkingen op grond van bijzondere wetten, zoals de Algemene Plaatselijke verordening • gemeenschappelijke regelingen
Voorjaarsnota 2025
57
Knop
Onderwerp
2025
2026