Samenwerkingsovereenkomst Ambrosiusweg (04-07 SOK-bijlage 7 - Alternatievenafweging Upcycle Village)

Alternatievenafweging upcyclehub Gemeente Hilvarenbeek

Stec Groep en Sweco aan gemeente Hilvarenbeek

Jasper Beekmans, David van Doesburg (Stec Groep) en Esmee Jansen (Sweco) 16 februari 2021

2

Alternatievenafweging upcyclehub 20.317

Inhoudsopgave 1

Inleiding 1.1 1.2

2

3

Aanleiding................................................................................................. 4 Leeswijzer ................................................................................................. 4

Concept in beeld 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5

5

Wat is het? ................................................................................................ 5 Wat voor meerwaarde biedt een upcyclehub? ...................................... 7 Wat is nodig? ............................................................................................ 9 Marktregio: circa 25 kilometer .............................................................. 10 electie locatie: afwegingskader van longlist naar shortlist................. 11

Alternatieven in de marktregio – longlist en verdieping 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10.

4

14

Tilburg – Omgeving Vossenberg .......................................................... 15 Goirle – omgeving Tradepark 58 .......................................................... 16 Tilburg – omgeving Moerenburg-Enschot ........................................... 17 Hilvarenbeek – omgeving De Baars...................................................... 18 Oirschot – omgeving Heide ................................................................... 19 Den Bosch – omgeving De Rietvelden ................................................. 20 Den Bosch – omgeving A2 / A59........................................................... 21 Waalwijk – omgeving Haven ................................................................. 22 Oosterhout – omgeving Weststad ........................................................ 23 Breda – Emer Zuid en locatie aan de A16 ............................................ 24

4

Afgebakende shortlist

25

5

Lagenbenadering

26

5.1 5.2 5.2.1 5.2.2 5.2.3 5.2.4 5.3 5.3.1 5.3.2 5.3.3 5.4 5.4.1 5.4.2 5.4.3 5.4.4 5.4.5 5.5 5.5.1 5.5.2

Aanpak .................................................................................................... 26 Beleidskader ........................................................................................... 26 Interim Omgevingsverordening Noord-Brabant ................................. 26 Gemeentelijk beleid Tilburg (locatie 1.2) ............................................. 27 Gemeentelijk beleid Goirle (locatie 2.1) ............................................... 28 Gemeentelijk beleid Hilvarenbeek (locatie 4.1, 4.2, 4.3) ..................... 29 Beoordelingskader ................................................................................. 30 Ondergrond (abiotisch en biotisch systeem)....................................... 30 Netwerklaag............................................................................................ 30 Occupatielaag ......................................................................................... 30 Beoordeling ondergrondlaag ................................................................ 30 Bodem ..................................................................................................... 30 Water ....................................................................................................... 33 Natuur .....................................................................................................

35 Beoordeling beïnvloeding (beschermde) soorten flora en fauna ...... 38 Totaalbeoordeling natuur...................................................................... 39 Beoordeling netwerklaag ...................................................................... 39 Verkeer .................................................................................................... 39 Totaalbeoordeling verkeer en verkeerseffecten .................................. 41

3

Alternatievenafweging upcyclehub 20.317

5.6 5.6.1 5.7 5.7.1 5.7.2 5.8 5.8.1 5.9 5.9.1

Landschap en cultuurhistorie................................................................ 42 Totaalbeoordeling landschap en cultuurhistorie ................................ 46 Beoordeling occupatielaag.................................................................... 46 Woon- en leefmilieu............................................................................... 46 Totaalbeoordeling woon- en leefmilieu ............................................... 49 Klimaat .................................................................................................... 49 Beoordeling klimaat ............................................................................... 54 Gebruik gronden .................................................................................... 54 Totaalbeoordeling ruimtebeslag .......................................................... 55

6

Totaalbeoordeling lagenbenadering

56

7

Conclusie

58

Alternatievenafweging upcyclehub 20.317

4

1 Inleiding 1.1 Aanleiding Ondernemers Roozen van Hoppen Groep en Reyrink Groep zijn op zoek naar een toekomstbestendige bedrijfslocatie voor de realisatie van een gezamenlijk concept voor een ‘upcyclehub’. In hoofdstuk twee beschrijven we deze ontwikkeling, die uit drie verschillende onderdelen bestaat. Met dit concept beogen zij niet alleen de volgende stap voor deze bedrijven, maar willen zij ook de huidige locaties van de bedrijven verlaten. Deze locaties leiden op dit moment tot overlast voor de nabijgelegen kernen en beperkingen voor de bedrijven zelf. Vanuit de maatschappelijke meerwaarde van het concept voor de upcyclehub en het oplossen van de overlast voor de woonkernen is de gemeente Hilvarenbeek betrokken bij dit initiatief van de ondernemers. Alternatieven-afweging gewenst voor beoogde locatie upcyclehub De initiatiefnemers hebben een beoogde locatie voor deze ontwikkeling op het oog, gelegen aan de Ambrosiusweg in Hilvarenbeek. Dit gebied heeft grotendeels een agrarische bestemming en deels een bestemming ‘transportbedrijf’.

Vanwege de wens van de gemeente Hilvarenbeek om de bedrijven te verplaatsen naar de Ambrosiusweg en het gegeven dat er in- en rondom dit gebied meerdere opgaven zijn, is binnen de regio besloten dat er een integrale gebiedsvisie moet komen waarin onderzocht wordt of en hoe de verschillende ambities en opgaven in het gebied een plek kunnen krijgen. Uit analyse blijkt dat er in het gebied Ambrosiusweg opgaven liggen vanuit water en klimaat en dat er met de beoogde ontwikkeling op deze locatie wordt afgeweken van de interim omgevingsverordening. Daartoe is in het bestuurlijk overleg op 16 september 2020 door waterschap en Provincie Noord Brabant verzocht om een objectieve alternatievenafweging voor de keuze van een locatie. Een dergelijke onderbouwing is überhaupt noodzakelijk in de verdere procedures van dit initiatief, waaronder een plan-MER en een bestemmingsplanwijziging. U heeft behoefte aan een objectieve afweging van verschillende alternatieve locaties voor de upcyclehub, gevoed door een onderbouwing van nut en noodzaak van de behoefte van deze bedrijven.

1.2 Leeswijzer In hoofdstuk twee wordt het concept ‘upcyclehub’ in beeld gebracht. Hierbij wordt de beoogde ontwikkeling omschreven, wat de meerwaarde van een upcyclehub is en ook aan wat voor kwalitatieve- en kwantitatieve voorwaarden een locatie moet voldoen wil hier een upcyclehub kunnen vestigen. Ook wordt in hoofdstuk twee de marktregio bepaald, waarbinnen alternatieven-locaties worden gezocht. In hoofdstuk drie worden de verschillende alternatieve locaties – ook wel de longlist genoemd – binnen de marktregio beoordeeld op de verschillende kwalitatieve- en kwantitatieve voorwaarden, zoals opgesteld in hoofdstuk twee. In hoofdstuk vier zijn mogelijke alternatieve locaties opgenomen, die voldoen aan de locatievoorwaarden. Voor deze locaties wordt een uitgebreide milieukundige analyse uitgevoerd volgens de lagenbenadering (uitgevoerd door Sweco). De uitkomsten van de lagenbenadering zijn opgenomen in hoofdstuk 5. In hoofdstuk 6 leest u de conclusie.

Alternatievenafweging upcyclehub 20.317

5

2 Concept in beeld 2.1 Wat is het? Algemeen beeld upcyclehub Een upcyclehub is een plek waar afval- of restproducten worden hergebruikt als grondstof in een ander productieproces. Door deze gesloten kringloop te creëren krijgen grondstoffen waarde en wordt afval voorkomen. Hier komt ook de naam ‘upcycle’ vandaan: materialen zodanig hergebruiken dat er waarde wordt toegevoegd aan de materiaal, waardoor zij omhoog bewegen in de supply chain. Een upcyclehub, biedt naast circulaire kansen, ook ruimte voor experiment en innovatie. Naast bestaande bedrijven en ketens (asfalt, beton en afval) kunnen er ook nieuwe ketenpartners ontstaan. Bijvoorbeeld rondom algenproductie voor duurzamer beton, maar ook toegepast onderzoek op een locatie. Beoogde ontwikkeling De initiatiefnemers (de Roozen Van Hoppe Groep & Reyrink) hebben een driedelige ontwikkeling onder de noemer ‘upcyclehub’ 1 voor ogen, samengevoegd op een kavel van circa 14 hectare (bruto). Op de locatie zullen beide bedrijven worden samengevoegd, waarmee ook het personeelsbestand (circa 400 man) mee zal verhuizen. In onderstaande bullets worden de drie samen te voegen ontwikkelingen kort uiteen gezet. • Upcyclehub: Afvalverwerking- en GWW-bedrijf Reyrink zamelt in haar werkzaamheden (verontreinigde) grond en bouw- en sloopafval in. Deze worden vervolgens verwerkt, gesplitst en gesorteerd.

De betoncentrale van Roozen verwerkt 60-80% gerecycled betongranulaat (gewonnen door de splitsing door Reyrink) in nieuw beton. Dit wordt vervolgens door Excon gebruikt in de productie van prefab betonproducten. Als verdere aanvulling is er op de beoogde ontwikkeling ruimte voor milieustraten (waardoor extra resstromen gegenereerd kunnen worden), is er ruimte voor de verwerking van afvalhout tot houtpellets (voor pelletkachels) en een kringloopbedrijf voor tweedehands bouwmaterialen. • Bouwhub: bouwmaterialenhandel De Hilver neemt alle benodigde bouwmaterialen voor bouwprojecten in. Vanuit de bouwhub worden deze goederen dagelijks naar bouwprojecten in de regio gebracht, waardoor de ontwikkeling als regionale logistieke hub zal fungeren voor de bouw- en GWWsector. Aan het einde van de dag worden de goederen en afval teruggebracht naar de hub. De vervoersbewegingen zullen worden uitgevoerd met een ‘duurzame last mile’. Ook wordt een betoncentrale gerealiseerd, die het benodigde beton voor bouwprojecten in de regio zal aanleveren. • Energiehub: De beoogde panden worden zo duurzaam mogelijk gerealiseerd: circa 7 hectare aan zonnepanelen worden op de daken geplaatst. Er wordt een locatie gezocht voor de plaatsing van een windmolen voor de productie van duurzame energie voor de winning van waterstof.

Dit wordt vervolgens gebruikt in de productieprocessen en wagenpark van de bouw- en upcyclehub.

Voor een kavel van circa 2 hectare op de beoogde ontwikkeling is momenteel geen eindgebruiker in beeld. Dit kavel kan in de toekomst ruimte bieden aan de eerder genoemde ruimte voor experiment en innovatie rondom de bestaande keten (bron: van Roozen en Reyrink, MCA De Essentie, 2020). In het rapport wordt gemakshalve gesproken over een ‘upcyclehub’. Hiermee wordt de totale ontwikkeling zoals beschreven in deze paragraaf bedoeld.

1

6

Alternatievenafweging upcyclehub 20.317

Enkele voorbeelden ter inspiratie Onderstaande voorbeelden zijn ontwikkelingen elders in Nederland die qua thematiek, schaal en type bedrijvigheid aansluiten bij het upcyclecentre zoals beschreven. Ze dienen ter inspiratie van hoe deze ontwikkelingen eruit zien en wat voor werkzaamheden daarbij komen kijken. Deze voorbeelden zijn gebruikt voor opstellen van criteria (paragraaf 2.2) en de omschrijving van de meerwaarde die hierna volgt. - POUW GROEP UTRECHT De Pouw Groep is leverancier van primaire en secundaire bouwstoffen en verzorgt de inname en verwerking van verontreinigde grondstromen van diverse soorten bouw- en slooppuin. In de betoncentrales van de Theo Pouw Groep wordt hoofdzakelijk groen beton geproduceerd dat voor minimaal vijftig procent uit gerecycled betongranulaat bestaat. Volgens de Theo Pouw Groep is het realiseren van hoogwaardig beton met een percentage van 60 tot 80 % recycled beton prima mogelijk. Ze werken toe naar het produceren van beton met 100% secundair materiaal in 2030. Voor nu is beton met 50% betonrecyclaat en 50% zand (uit vervuilde grond) een heel mooie vervanger van ‘virgin’ beton.

(bron: Bouwcampus & Stec Groep, 2020)

- BOUWHUB AMSTERDAM (VOLKERWESSELS) De bouwhub is een locatie aan de rand van Amsterdam waar alle benodigde bouwmaterialen naar toe worden gebracht. Vanuit de bouwhub wordt het totale logistieke proces van de bouwketen (van leverancier tot bouwplaats) gemonitord en gecoördineerd. Op de bouwhub worden ook producten geprefabriceerd. Tevens dient de BouwHub als parkeerplaats van waaruit de bouwplaats-medewerkers naar de bouwplaats worden gebracht. Ook al het afval van de bouwplaatsen wordt na afloop direct mee terug genomen naar de bouwhub. Op deze manier wordt opslag van machines, grondstoffen en voertuigen op bouwplaatsen in de stad beperkt.

(Bron: VolkerWessels, 2020)

- URBAN MINING COLLECTIVE (RUTTE GROEP) Een van de koplopers op het gebied van hergebruik van (bouw)grondstoffen is de Rutte Groep in Zaandam. in samenwerking met ‘New Horizon Urban Mining’ is in 2018 een machine ontworpen die gebruikt beton kan splitsen in zand, cement en grind. Rutte Groep gebruikt de gewonnen grondstoffen in de eigen bouwprocessen. De milieuhinder van het bedrijf is overigens sterk teruggebracht: door onder andere het ‘inpakken’ van het productieproces en de plaatsing van oude geluidswallen rondom het kavel. Dit maakt zelfs woningbouw rond deze locatie mogelijk. (Bron: Rutte Groep, 2019)

Alternatievenafweging upcyclehub 20.317

7

Upcyclehub biedt toegevoegde waarde aan Energiehub De Baars In de REKS is knooppunt De Baars aangewezen als zoekgebied voor een Energiehub. In deze gebieden wordt naar de mogelijkheden voor grootschalige opwek via zon en wind en andere vormen van duurzame energieopwekking- en opslag. In de Energiehubs wordt tevens gezocht naar mogelijkheden om de doelstellingen rondom klimaatadaptie te verwezenlijken. De ambities van de ondernemers is om de upcyclehub energieneutraal uit te voeren en mogelijkheden te bieden voor extra waterberging. De ontwikkeling van een upcyclehub rondom de energiehub kan van meerwaarde zijn voor het gebied en betrokken partijen. In het proces van de gebiedsvisie voor knooppunt De Baars worden de mogelijkheden onderzocht om een circulair bedrijventerrein in te passen.

2.2 Wat voor meerwaarde biedt een upcyclehub? De upcyclehub biedt – naast kansen op het gebied van circulariteit – ook op een aantal andere vlakken kansen. In deze paragraaf worden de kansen puntsgewijs besproken. MEERWAARDE UPCYCLEHUB HEEFT VEEL RAAKVLAKKEN MET INTERIM VERORDENING De verschillende meerwaarden die opgesomd worden in deze paragraaf, sluiten in grote mate aan bij artikel 3.8 ‘Meerwaardecreatie’ uit de interim verordening van de provincie Noord-Brabant. Hierin is opgenomen dat: ‘Meerwaardecreatie omvat een evenwichtige benadering van de economische, ecologische en sociale aspecten die in een gebied en bij een ontwikkeling zijn betrokken.’ In de lagenbenadering zal dieper worden ingegaan op de Verordening. Bijdrage aan nationale en provinciale circulaire ambities Nederland positioneert zichzelf als wereldwijde koploper op het gebied van de circulaire economie en stelt zichzelf ambitieuze doelen op het gebied van verminderd primair grondstoffengebruik. In 2050 moet Nederland 100% circulair zijn en voor 2030 ligt er een tussendoelstelling van 50%. Met het opstellen van het Rijksbrede programma ‘Nederland circulair in 2050’, het tekenen van het Grondstoffenakkoord, het Betonakkoord en de uitwerking hiervan in de ‘Transitieagenda Circulaire Bouweconomie’ zijn de eerste stappen richting een circulaire bouwsector en gebouwde omgeving gezet.

Als één van de grootste grondstoffengebruikers (> 50% grondstoffenverbruik in Nederland) spelen de industriële- en bouwsector een belangrijke rol om circulaire doelstellingen te behalen – zowel landelijke als provinciale doelen. Met het opzetten van een upcyclehub – en dus het maximaal sluiten van de beton/bouwproductenketen – wordt hierop ingespeeld. Industriezand (gebruikt in de betonproductie) wordt nu gewonnen uit verschillende zandputten en rivierprojecten zoals het huidige project ‘Grensmaas’. Overige grondstoffen gebruikt in de betonproductie (denk bijvoorbeeld aan grind) worden voor een groot deel geïmporteerd uit het buitenland. Niet alleen draagt het sluiten van de betonkringloop bij aan het terugdringen van primair grondstofverbruik – het draagt ook bij aan het verminderen van transportstromen van de grondstoffen naar de productielocatie. Terugdringen energieverbruik als ‘best practice’ voor andere bedrijven De industriële- en bouwsector zijn met 60% van het totale landelijke energieverbruik de grootste energiegebruikers. Een upcyclehub zal naar verwachting een van de grootgebruikers van energie binnen de industriële sector zijn: het recyclen van resstromen gaat gepaard met een grote energiebehoefte in het proces. Bij een nieuw te ontwikkelen upcyclehub zijn alternatieve energiebronnen ‘ingetekend’.

Niet alleen de plaatsing van zonnepanelen, maar ook meer innovatieve toepassingen zoals waterstof of geothermie. Waar veel ondernemers de plaatsing van zonnepanelen overwegen, is de toepassing – en opwekking – van alternatieve energiebronnen voor veel ondernemers vaak ‘een brug te ver’. Immers: onbekend maakt onbemind. Uiteraard zijn de alternatieve bronnen niet voor alle bedrijven een geschikte toepassing, voornamelijk voor grotere bedrijven kan het interessant zijn. Indien deze succesvol kunnen worden toe- en

Alternatievenafweging upcyclehub 20.317

8

ingepast op de upcyclehub, kan dit dienen als ‘best practice’ voor de toepassing op andere plekken in de regio. Upcyclehub biedt experimenteerruimte binnen, maar ook buiten de keten Een upcycle centrum biedt idealiter experimenteerruimte voor bedrijvigheid binnen de klassieke betonketen. Naast bestaande bedrijven en ketens (asfalt, beton en afval) kunnen er ook nieuwe ketenpartners ontstaan. Bijvoorbeeld rondom algenproductie voor duurzamer beton, maar ook toegepast onderzoek op locatie. Koppelkansen met technische opleidingen in omgeving In een upcyclehub komen veel expertises vanuit de industrie, logistiek en bouwwereld bijeen. Immers: in het center wordt gescheiden, gerecycled, geproduceerd en de ‘last-mile’ van bouwmaterialen van- en naar de bouwplaatsen in de stad georganiseerd. Deze verschillende aspecten maken een upcyclehub een ideale stage- of opleidingsplek voor studenten met een technische achtergrond, die de verschillende vakgebieden in het center kunnen ervaren. Regionale hubfunctie zorgt voor terugdringen transportbewegingen Het upcycle centrum speelt een rol als regionale logistieke hub voor de bouw- en GWW-sector. De leveranciers worden snel gelost, de leveringen worden geconsolideerd om vervolgens te worden vervoerd naar bouwprojecten.

Het aantal vrachtbewegingen wordt hiermee drastisch verminderd, wachttijden worden verlaagd en ook het belandingspercentage en arbeidsproductiviteit worden verhoogd. Na de levering op de bouwplaats nemen de vrachtwagens afval mee terug naar het upcycle centrum. Het verminderen van het aantal vrachtwagenbewegingen – en de vrachtwagens die wel rijden zijn maximaal vol geladen – draagt bij aan het verminderen van het aantal vrachtwagens op de Nederlandse wegen. Hiermee bijgedragen aan het terugdringen van de CO2-uitstoot van vrachtverkeer met 15% in 2025, zoals gesteld door de Europese Unie. BOUWHUB BINNEN UPCYCLEHUB DRAAGT BIJ AAN TERUGDRINGEN STIKSTOFDEPOSITIE Bouwhubs kunnen een grote bijdrage leveren aan minder stikstofuitstoot: met het terugdringen van (onnodige) transportbewegingen of lege vrachtwagens die de stad in- en uitrijden kan de stikstofuitstoot tot wel 70% worden teruggedrongen. Indien de distributie vanuit het bouwhub plaats zal vinden aan de hand van een elektrische last-mile – wat gezien de geringe rijafstanden mogelijk is – wordt een hypothetische reductie van 100% bereikt. 2 Oude locaties bieden ruimte voor herontwikkeling Met de ontwikkeling van een upcyclehub, ergens in de regio, kan een samenvoeging van Reyrink en de Roozen Van Hoppe Groep plaatsvinden. De huidige kavels van deze bedrijven blijven achter.

De vrijkomende gronden biedt ruimte voor woningbouw of het aanleggen van een ecologische zone. Hieronder wordt beknopt de meerwaarde van de herontwikkeling van de oude locaties beschreven, zoals de initiatiefnemers dat aangeven: • De huidige locaties bevinden zich in de nabijheid van woonkernen en verzorgen daarmee overlast. Ook de transportbewegingen van de samenwerkende ondernemers dragen aan deze overlast bij. Door de activiteiten te bundelen en te verplaatsen naar een locatie die beter ontsloten is op het hoofdwegennet wordt het overlastprobleem opgelost en verbetert de leefbaarheid in deze kernen. • Een van de vertreklocaties bevindt zich tegen de ecologische hoofdstructuur aan. De herontwikkeling van deze locatie wordt aangegrepen om deze structuur uit te breiden/af te ronden. • De vertreklocaties worden grotendeels heringericht met functies die passen in het buitengebied en voorzien van een goede landschappelijke inpassing die de landschappelijke structuren van de omgeving versterken. • CO2 en stikstofemissie wordt gereduceerd door het beëindigen van een agrarisch bedrijf. 2

Zie onder andere het pleidooi van lectoren bouwlogistiek Ruben Vrijhoef en Walther Ploos van Amstel

Alternatievenafweging upcyclehub 20.317

9

Duurzaam ruimtegebruik door clustering van bedrijfsactiviteiten Het samenvoegen van meerdere productielocaties – en nuttig herontwikkelen van de oude locaties – draagt bij aan ambities van duurzaam ruimtegebruik gesteld door het PBL en de NOVI. Het samenvoegen en clusteren van beide bedrijven op één locatie zorgt voor efficiënter ruimtegebruik. Denk bijvoorbeeld aan een gedeelde buitenopslag van grondstoffen of andere gedeelde voorzieningen zoals een kantine of vergaderruimten. We verwachten dat een locatie van voldoende omvang nodig is (en zien dit ook in de praktijk terug) om ook echt schaalvoordelen te kunnen behalen. We gaan daarom uit van een minimale omvang die nodig is voor deze ontwikkeling (zie ook tabel 1). Upcyclehub als pionierlocatie voor toekomstige ontwikkeling in Nederland Het beoogde concept van de ondernemers voor een upcyclehub is dan wel niet uniek in Nederland (onder andere in Almere bestaat het concept reeds. En zie ook de voorbeelden ter inspiratie op pagina 6-7 die elementen van het concept in zich hebben), maar de combinatie van verschillende aspecten (zowel een upcycle- bouw en energiehub op één locatie) geeft de beoogde ontwikkeling wel een bepaalde uniciteit. De ontwikkeling van een upcylehub past in de bredere ontwikkeling van de circulaire economie.

In dat licht is het voorstelbaar dat ieder stedelijk gebied in Nederland uiteindelijk over een upcyclehub zal gaan beschikken. Met het beoogde initiatief loopt de regio wel voorop in deze ontwikkeling richting circulaire economie. Wat het concept in onze ogen uniek maakt is dat het niet alleen de distributie van bouwstoffen vanaf een centraal punt (zoals bij een bouwhub), maar ook de productie van (prefab) bouwonderdelen en het ver- en opwerken van bouwafval uit de stad combineert met eigen (duurzaam opgewekte) energie op een locatie. Dit kan zorgen voor een efficiënte bedrijfsvoering. Dit komt onder andere terug in het reduceren van transportbewegingen en alle negatieve externe effecten daarvan. De beoogde vorm – de drie hubs op dezelfde locatie – maakt het upcyclehub een pionier in Nederland, waarmee het als voorbeeld kan dienen voor andere stedelijke gebieden in Nederland.

2.3 Wat is nodig? Een upcyclehub heeft een bepaalde kwantitatieve- en kwalitatieve ruimtevraag: niet iedere locatie is per definitie geschikt. In deze paragraaf geven we een overzicht van kwantitatieve en kwalitatieve randvoorwaarden, die we betrekken in het beoordelen van de geschiktheid van locaties. Aan de hand van deze criteria worden de alternatieven in de marktregio bepaald. Tabel 1: Criteria voor opstellen longlist geschiktheid locaties upcycle center Criteria Voldoende beschikbare ruimte of (kavel)omvang

Milieuruimte

Belang criterium Cruciaal

Cruciaal

Omschrijving Een minimale kavelomvang van 5 tot 8 hectare als startomvang is nodig voor het vestigen van één of twee grotere bedrijven uit de kern van de asfalt- of betonketen. Een volledig circulair grondstoffencluster heeft tussen de 15 – 30 hectare nodig. Er moet voldoende (buiten) opslagruimte zijn voor diverse gebruikte bouwmaterialen zoals klinkers, stalen balken, kozijnen en inbouwelementen. Ook geproduceerde (prefab) bouwelementen moeten tijdelijk buiten kunnen worden opgeslagen. De beoogde upcyclehub (inculsief 2 hectare niet-ingevulde bedrijfsruimte) is circa 10 hectare netto. Dit zit in de bandbreedte tussen een cluster van enkele grote bedrijven en een volledig circulair grondstoffencluster. Een circulaire bouwhub/upcycle center valt ons inziens daar tussenin. 10 hectare is dus een logische en passende omvang voor de beoogde ontwikkeling. Een locatie die geschikt is, is minimaal 10 hectare groot. Deze omvang is nodig om de benodigde onderdelen van het totale concept samen te brengen en de beschreven (schaal)voordelen/meerwaarde van het concept te verzilveren. Eventuele toekomstige uitbreidingsruimte of toevoeging van andere bedrijven is mogelijk – maar niet noodzakelijk. 3 Het recyclen van bouwmaterialen gaat gepaard met de nodige milieuhinder zoals trillingen, stof, geluid of geur. De minimale milieucategorie voor een upcyclehub bedraagt dan ook 4.1, maar kan

3 De voorkeurslocatie van de initiatiefnemers betreft een kavel van 14 hectare bruto. Bij een omvang van 10 hectare netto betekent dit een bruto/netto verhouding van 0,7. Dit is een passende buto/nettoverhouding voor een bedrijventerrein, rekening houdend met ruimte voor zaken als infrastructuur, groen en water.

Alternatievenafweging upcyclehub 20.317

Ligging nabij stedelijk gebied

Cruciaal

Ligging nabij snelweg of directe ontsluiting via N-weg

Cruciaal

Waterontsluiting

Pré

Energieinfrasctructuur/ netcapaciteit

Pré

10

ingeperkt worden als deze hand-in-hand gaat met maatregelen die ofwel door overheden worden gestimuleerd, bijvoorbeeld met een verduurzamingsbudget, ofwel in samenspraak met de marktpartijen worden afgesproken. Een goed voorbeeld hiervan is het ‘inpakken van de Rutte Groep. Flexibiliteit en ‘meedenken’ zijn hierbij door betrokken overheden vereist. Hierbij merken we op: de stimuleringsmaatregelen zijn hiervoor noodzakelijk, het is geen vanzelfsprekende ontwikkeling vanuit ‘de markt. Deze overlastgevende eigenschap, maakt een ligging van het upcyclecenter té dicht bij woningen niet wenselijk: voldoende (groen)buffer tussen het center en woonwijken is een must. De ligging van de locatie ten opzichte van het stedelijk weefsel is cruciaal. Dit speelt vooral in het toekomstperspectief waarin steeds meer materialen en producten op één plek worden verzameld, geryceld, geproduceerd, en in één keer naar de bouwplaats gebracht. Op de bouwplaats worden dan de laatste onderdelen industrieel geproduceerd. Dit bespaart logistieke bewegingen. Voor het hergebruiken van zo veel mogelijkbouwafval als grondstof (en de functie als bouwhub), is een ligging nabij de bron van het ‘urban mining’ – stedelijk weefsel – van essentieel belang.

Om de ontwikkeling in beginsel mogelijk te maken is het dan ook verstandig om te kijken naar een locatie die nabij toekomstige woningbouw, utiliteitsbouw en plannen voor civiele werken ligt. De locatie moet goed bereikbaar zijn voor vrachtverkeer over de weg, waarbij een ligging nabij een snelwegoprit essentieel is. Hiermee wordt niet alleen de feitelijke reistijd van producten verkort en uitstoot van CO2 verminderd. Ook de verkeersveiligheid op lokale- en N-wegen waar zwaar vrachtverkeer zal rijden– indien een upcyclehub niet bij een snelwegoprit ligt – komt hiermee niet in het geding. Hierbij moet wel rekening worden gehouden met de kwaliteit van de wegen: denk bijvoorbeeld aan de XXL-logistiek op Vossenberg. Dit terrein heeft geen directe snelwegontsluiting, maar is gelegen aan een N-weg. Deze dubbelbaans N-weg is echter ingericht op grootschalig vrachtverkeer, en zou dus ook prima geschikt zijn om in de verkeersgeneratie van een upcyclehub te kunnen voorzien. Voor de duurzame aanvoer van grondstoffen is ligging nabij – of idealiter een eigen waterontsluiting – een sterke pré. Per binnenvaartschip kan nu eenmaal een veelvoud aan bulk vervoerd worden dan per vrachtwagen. bij voorkeur een ligging vaarklasse IV en optimaal vaarklasse V. Een lagere vaarklasse III of zelfs II is op zich mogelijk, maar vanuit een duurzaam toekomstperspectief een stuk minder aantrekkelijk.

In dat geval is het immers niet mogelijk om te investeren in grotere en/of duurzamere schepen voor de aanvoer van stromen. Gezien de aard van de upcyclehub (met de ambitie om de grondstoffen voornamelijk te verkrijgen door ‘urban mining’ uit naastgelegen stedelijk weefsel) is een waterontsluiting geen cruciale locatiefactor. Het blijft echter wel een sterke pré: niet alle grondstoffen zullen uiteindelijk uit het stedelijk weefsel gewonnen kunnen worden. Producenten van bouwmaterialen, zoals asfalt en betoncentrales blijven grote energieverbruikers, ook richting de toekomst. Ondanks de duurzame ambities omtrent zonnepanelen, windenergie en waterstof, ligt het in de lijn der verwachting dat er – zeker op piekmomenten – aanspraak zal moeten worden gedaan op het openbare stroomnet.

Bron: Bouwcampus, Dr2 New Economy, Stec Groep, 2020. Bewerking Stec Groep

2.4 Marktregio: circa 25 kilometer Marktregio afhankelijk van type grondstof Het upcycle centrum zal als regionale logistieke hub fungeren voor de bouw- en GWW-sector. Elk type grondstof kent zijn eigen ruimtelijke cirkel waarbinnen toe- of afvoer en vervolgens verwerking economisch rendabel is. Puinmateriaal is economisch circa 25 kilometer rendabel om over de weg te transporteren naar een verwerker. Indien prijzen (voor zand en grind) stijgen, worden de cirkels groter. Voor beton (levering) wordt +/- een vervoerstraal van één uur gehanteerd: anders is de grondstof niet meer in de juiste staat (bron: Dr2 New Economy, 2020). RONDVRAAG MARKTPARTIJEN TOONT VERGLIJKBARE MARKTREGIO Deze marktregio wordt bevestigd bij een rondvraag onder meerdere vergelijkbare bedrijven in onder andere Noord-Brabant en Limburg. Deze bedrijven – actief op het gebied van boven- en ondergrondse infrastructuur, bouwstoffen, afval en recycling – geven aan dat de bestemmingen van goederen en grondstoffen voor meer dan 90% (in ton per jaar) liggen in een straal van 20 à 30 kilometer van de vestiging (bron: rondvraag Stec Groep onder marktpartijen, 2020). Deze marktregio wordt overigens ook bevestigd door de Roozen Van Hoppe Groep en Reyrink.

11

Alternatievenafweging upcyclehub 20.317

Kwalitatieve ‘zachte’ voorwaarden ook van belang in uiteindelijke afweging alternatieven Naast de ‘vuistregel’ van de gemiddelde marktregio voor de upcyclehub, moet ook de huidige werkgelegenheid in beschouwing worden genomen. De huidige werknemers (circa 400 man) van Reyrink en de Roozen Van Hoppe Groep zijn voornamelijk woonachtig rondom de huidige vestigingslocatie Haghorst. Het personeel kan momenteel op de fiets naar hun werk. Vestiging van de upcyclehub in bijvoorbeeld Den Bosch zorgt voor een drastische toename van de woon-werk afstand- en tijd (en verplaatsing van forensen met de fiets naar de auto), en is hierdoor niet wenselijk. Omdat dit echter ‘zachte’ voorwaarden zijn, wordt dit in eerste instantie niet meegewogen in onze alternatieven-afweging. Voor een Ladderonderbouwing mag het kwalitatieve aspect meewegen dat een bedrijf verwacht een flink deel van het personeel te verliezen bij verplaatsing over een grote afstand. Een bedrijf moet dan wel aantonen dat deze verplaatsing in alle redelijkheid niet verwacht kan worden (lees: dat het deze verplaatsing bedrijfseconomisch niet overleefd). Het vinden van nieuw personeel op een nieuwe locatie is, zeker gezien de krapte op de arbeidsmarkt voor (technisch geschoold) personeel niet evident.

Straal van circa 25 kilometer rondom locatie Ambrosiusweg Op basis van een gemiddelde marktregio van 25 kilometer, gaan we uit van een marktregio zoals afgebeeld in de figuur hierna. Binnen deze marktregio selecteren we een ‘longlist’ van mogelijk geschikte locaties. We geven ook het primaire werkgebied van de bedrijven van de initiatiefnemers aan. Dit omdat vanuit Laddersystematiek het primaire werkgebied (en daarmee samenhangend de lokale gebondenheid) mee kan wegen bij het onderbouwen van alternatieve locaties. Figuur 1: Gemiddelde marktregio en primair werkgebied upcyclehub

Primair werkgebied huidige bedrijven

Bron: Roozen van Hoppe & marktonderzoek Stec Groep, 2020

2.5 electie locatie: afwegingskader van longlist naar shortlist Zoals aangegeven, selecteren we binnen de afgebakende marktregio mogelijke alternatieve locaties op basis van de gestelde criteria waar een locatie aan moet voldoen. Vervolgens ‘zoomen’ we per locatie in voor een verdere analyse. In onderstaande paragraaf wordt het afwegingskader om van een long- naar een shortlist te komen uiteen gezet.

Alternatievenafweging upcyclehub 20.317

12

Stap 1: longlist: 10 ‘vlekken’ waarbinnen mogelijk alternatieve locaties liggen In hoofdstuk 3 is de longlist opgenomen van ‘vlekken’ die een verdere verdieping voor mogelijke alternatieve locaties behoeven. De selectie van deze ‘vlekken’ is gebaseerd op de belangrijkste randvoorwaarden die in paragraaf 2.2 zijn gepresenteerd. • Locatie in de buurt van stedelijk weefsel: hierdoor ligt de focus voornamelijk op de steden Tilburg, Breda, Waalwijk en Den Bosch. • Ligging aan/nabij snelweg of directe ontsluiting op snelweg via N-weg. • Hoewel niet genoemd in paragraaf 2.2, is een locatie binnen een Natura2000 gebied uitgesloten. Ontwikkeling in Natura2000 gebieden achten we erg onaannemelijk en onwenselijk. Binnen de vlekken zijn specifieke locaties genummerd. Deze locaties hebben we beoordeeld op geschiktheid voor de voorgestelde ontwikkeling. De verschillende locaties zijn in willekeurig volgorde genummerd ten behoeve van de duidelijkheid van de discussie. ‘Locatie 1.3’ is in een discussie duidelijker dan ‘dat perceel dat ten westen ligt van de bestaande bebouwing van kern x of bedrijventerrein y’. Alle locaties samen vormen de longlist. Omdat binnen een vlek meerdere locaties voorkomen komen we in totaal tot 21 alternatieve locaties. Stap 2: Verdieping binnen ‘vlekken’ Alle locaties zijn beoordeeld op de randvoorwaarden uit paragraaf 2.2.

Aanvullend daarop hebben we, in lijn met een eventuele Ladderonderbouwing, en zaken die als eerste in de lagenbenadering aan bod zouden komen 4, mee laten wegen in de nadere beoordeling per locatie: • Locaties die een logische ruimtelijke afronding kunnen vormen van een bestaand bedrijventerreinen hebben de voorkeur boven nieuwe stedelijke ontwikkelingen in een vlek. • Beperkingen in gebruik of bebouwing van locaties vanuit lokaal beleid. • Toename vervoersbewegingen. De initiatiefnemers geven aan dat de huidige locaties circa 800 vrachtwagenbewegingen per dag genereren. Locaties aan de rand van de marktregio, die aantoonbaar verder gelegen zijn van het primaire werkgebied van de bedrijven van initiatiefnemers, leiden dan tot een grote toename van het aantal te maken vrachtwagenkilometers. Dit is niet wenselijk gezien landelijke en Europese doelstellingen voor het terugdringen van vrachtverkeer. Bovendien is vanuit Laddersystematiek de vraag of in redelijkheid van deze bedrijven kan worden verwacht dat een locatie aan de rand van de marktregio wordt betrokken met aantoonbaar zoveel meer transportkilometers. • Vrijwel het volledige personeelsbestand van de ondernemers is woonachtig in- of rondom de huidige vestigingsplaatsen. Een bedrijfsverplaatsing naar een locatie op 30 autominuten rijden kan niet in redelijkheid worden verwacht.

Aan de hand van de gemaakte verdiepingsslag in stap 2, wordt een uiteindelijke shortlist opgesteld. De locaties die als mogelijke alternatieven gelden, vormen samen de ‘shortlist’. De locaties in de shortlist worden in stap 3 verder geanalyseerd. Stap 3: Lagenbenadering van de shortlist In stap 3 worden de locaties uit de shortlist aan de hand van een lagenbenadering verder geanalyseerd. De locaties worden onder op verschillende milieuaspecten beoordeeld. Vanuit de lagenbenadering volgt uiteindelijk een kwalitatieve beoordeling over de overgebleven locatiealternatieven. Figuur 2: stappenplan afwegingskader alternatieve locaties

Zoals eigenlijk ook het geval is met Natura2000 gebieden. Het gaat bijvoorbeeld om cultuurhistorisch waardevolle landschappen. Na afstemming tussen Stec Groep en Sweco over opstellen van de longlist en de locaties die in de lagenbenadering getoetst zouden moeten worden, kwamen we tot de conclusie dat de longlist veel locaties bevatte die in de lagenbenadering al erg snel slecht zouden scoren. We hebben daarom gekozen om deze locaties niet op te nemen op de shortlist door deze aspecten iets naar voren te halen in de afweging.

4

Alternatievenafweging upcyclehub 20.317

Stap 1

Stap 2

Stap 3

• Opstellen 'longlist' van mogelijke alternatieve locaties, op basis van kwantitatieve- en kwalitatieve loctiecriteria voor de vestiging van een upcycle-center.

• Verdieping op opgestelde alternatieve locaties uit de longlist. Verdiepingsslag op detailniveau op de locatiecriteria. Ook onder andere beperkingen op locaties door lokaal beleid en locaties waar vestiging vanuit Laddersystematiek niet in redelijkheid verwacht kan worden, worden meegewogen. Overgebleven alternatieve locaties vormen de 'shortlist'.

• Locaties uit de 'shortlist' worden op basis van de lagenbenadering beoordeeld op diverse milieuaspecten. Vanuit deze lagenbenadering volgt een uiteindelijke kwalitatieve afweging van de locaties opgenomen in de shortlist.

13

14

Alternatievenafweging upcyclehub 20.317

3 Alternatieven in de marktregio – longlist en verdieping 8

9

7 10

6

5

1

2

3

4

Alternatievenafweging upcyclehub 20.317

15

1. Tilburg – Omgeving Vossenberg Nummer 1.1

Geschikt Nee

1.2

Ja

1.3 1.4

Nee Nee

1.5

Nee

Verklaring De locatie kent mogelijk synergievoordelen door de ligging naast afvalverwerker Atero. Het kavel zelf heeft bij benadering een maximale omvang van 7 hectare, waardoor het te klein is voor het vestigen van een grondstoffencluster. De locaties links en rechts van de van Voorts tot Voorstweg vormen een logische afronding van bedrijventerrein Vossenberg (links) of Kraaiven (rechts). Op het kavel aan de linkerzijde van de van Voorts tot Voorstweg is momenteel al een automaterialenwinkel gevestigd. De ontsluiting van beide locaties is goed, direct ontsloten via de N260. Mogelijke synergievoordelen door de aanwezige recycling- en GWW-bedrijvigheid op het naastgelegen bedrijventerrein Albion. Het kavel van de voormalige betoncetrale (circa 7 hectare) is te klein voor het vestigen van een grondstoffencluster. Ontwikkeling aan de westzijde van de N260 lijkt – ondanks de groenbuffer tussen de Reeshof en de N260, niet wenselijk gezien de milieuhinder. Ook is er geen directe aansluiting op de N260 Gezien de thematische aard van de bedrijvigheid op de Wildert (Coca-Cola en voedingsmiddelenverpakkingsproducent Ardagh), lijkt de komst van een upcyclehub rondom deze locatie niet wenselijk.

1.5 1.1 1.2 1.3 1.4

Alternatievenafweging upcyclehub 20.317

16

2. Goirle – omgeving Tradepark 58 Nummer 2.1

Geschikt Ja

Verklaring De locatie is via de N630 goed ontsloten met stedelijk gebied Tilburg en de A58. De locatie kan gezien worden als een logische afronding van het bedrijventerrein katsbogten.

2.1

Alternatievenafweging upcyclehub 20.317

17

3. Tilburg – omgeving Moerenburg-Enschot Nummer 3.1 3.2

Geschikt Nee Nee

Verklaring Ontsluiting voldoet niet. Ook is er geen (geschikte) directe verbinding voor zwaar vrachtverkeer van de locatie met het stedelijk weefsel van Tilburg. Ontsluiting voldoet niet. Hoewel dichtbij snelwegafrit en direct aan N-weg is een directe aansluiting op de N261 niet mogelijk aangezien die op hoogte voorbij de locatie loopt. Ook is er geen (geschikte) directe verbinding voor zwaar vrachtverkeer van de locatie met het stedelijk weefsel van Tilburg.

3.1

3.2

Alternatievenafweging upcyclehub 20.317

18

4. Hilvarenbeek – omgeving De Baars Nummer 4.1 4.2 4.3

Geschikt Ja Ja Ja

Verklaring De locatie heeft via de N269 een goede ontsluiting op zowel de A58 als de Ringbaan-Oost, waarmee het stedelijk weefsel van Tilburg uitstekend bereikbaar is. De locatie heeft via de N269 een goede ontsluiting op zowel de A58 als de Ringbaan-Oost, waarmee het stedelijk weefsel van Tilburg uitstekend bereikbaar is. De locatie heeft via de N269 een goede ontsluiting op zowel de A58 als de Ringbaan-Oost, waarmee het stedelijk weefsel van Tilburg uitstekend bereikbaar is. De locatie grenst aan vaarwater.

4.1

4.2

4.3

(rode cirkel voor zichtbaarheid)

Alternatievenafweging upcyclehub 20.317

19

5. Oirschot – omgeving Heide Nummer 5.1

Geschikt Nee

5.1

Verklaring De nog uitgeefbare gronden zijn in eigendom van een logistiek dienstverlener. Deze partij is voornemens de gronden binnen afzienbare tijd te ontwikkelen. Verder past een upcyclehub niet binnen het logistieke profiel van bedrijventerrein Westfields.

Alternatievenafweging upcyclehub 20.317

20

6. Den Bosch – omgeving De Rietvelden Nummer 6.1

Geschikt Nee

Verklaring De locatie valt gedeeltelijk binnen een vrijwaringsgebied volgens de lokale visie Energielanschap. Ontwikkeling binnen deze gebieden is onaanvaardbaar 5 vanwege hoge waarde op het gebied van cultuurhistorie, ecologie of recreatieve kwaliteit. Het overige kavel (circa 6 hectare) is te klein voor de vestiging van een upcyclehub. Binnen deze 6 hectare is in het kader van de ‘Visie Energielandschap’ plaatsing van een windmolen vergund.

6.1

5

“Onaanvaardbaar” volgens de visie Energielandschap van de gemeente.

Alternatievenafweging upcyclehub 20.317

21

7. Den Bosch – omgeving A2 / A59 Nummer 7.1

Geschikt Nee

7.2

Nee

7.3

Nee

Verklaring De locatie valt volledig binnen een vrijwaringsgebied. Ontwikkeling binnen deze gebieden is onaanvaardbaar vanwege hoge waarde op het gebied van cultuurhistorie, ecologie of recreatieve kwaliteit. Het gebied Dungense Polder heeft cultuurhistorische kwaliteiten en landschappelijke kwaliteiten, met name door het open karakter van het landschap. Verder heeft het potentie voor natuur doordat het gebied voor een deel onderdeel is van de Groene Delta. Inpassen van een een upcyclehub tast de landschappelijke kwaliteiten en het buitengebied aan. Het gebied heeft een hoge cultuurhistorische waarde en heeft als gebiedsaanduiding een ‘open gebied. Inpassen van een een upcyclehub past de landschappelijke kwaliteiten en het buitengebied aan.

7.1

7.2

7.3

Alternatievenafweging upcyclehub 20.317

22

8. Waalwijk – omgeving Haven Nummer 8.1

Geschikt Nee

Verklaring • Ondanks een goede ontsluiting van de locatie en ligging tegen het stedelijk gebied van Waalwijk, is de uitbreiding van de haven niet geschikt voor de vestiging van een upcyclehub. Het huidige bedrijventerrein kent – met name aan de oostzijde - een sterk XXL-logistiek karakter. Vanuit de logistiek is er grote interesse in de nog niet ontwikkelde delen van Haven VIII. Ontwikkelen van een upcyclehub op deze locatie past niet binnen het thematisch profiel van het terrein. • De toekomstige ontwikkeling van bedrijventerrein Haven is in de ‘Bedrijventerreinenafspraken regio Hart van Brabant 2020-2024’ opgenomen als locatie voor het vraaggericht ontwikkelen van grootschalige logistiek (>5 hectare). Vanuit de regio Hart van Brabant is hiervoor bewust gekozen om grootschalige logistiek op enkele plaatsen te clusteren in het kader van de ‘verdozingsdiscussie’. De locatie staat op ‘groen’ in de handreiking van de provincie Noord-Brabant. Haven is een van de terreinen die moet voorzien in aanbod voor de vraag naar grootschalige logistiek in Midden-Brabant (circa 125 tot 195 hectare in de periode 2018 t/m 2030 volgens de geldende provinciale behoefteprognose bedrijventerreinen) samen met Wijkevoort (na het wegvallen van Zwaluwenbunders dit voorjaar).

Aangezien de vraag groter is dan het aanbod verwachten we dat Haven in een behoefte voorziet en het ook vanuit de vraagzijde beredeneerd niet logisch is om op deze locatie hectares uit te geven voor de upcyclehub.

8.1

Alternatievenafweging upcyclehub 20.317

23

9. Oosterhout – omgeving Weststad Nummer 9.1

Geschikt Nee

9.2

Nee

Verklaring Ondanks een goede ontsluiting van de locatie ligt het verst van stedelijk weefsel. Breda is via de A58 en A27 goed bereikbaar, maar hiermee worden veel vrachtwagenkilometers gemaakt ten opzichte van het primaire werkgebied. Dit doet sterk afbreuk aan de verduurzamingsambities. Ondanks een goede ontsluiting van de locatie ligt het verst van stedelijk weefsel. Breda is via de A27 goed bereikbaar, maar hiermee worden veel vrachtwagenkilometers gemaakt. Hiermee voldoet de locatie niet aan de verduurzamingsambities. Op de locatie geldt een beperking gericht op het behoud van de landschappelijke waardevolle openheid, opgenomen in het bestemmingsplan ‘buitengebied’.

9.1

9.2

Alternatievenafweging upcyclehub 20.317

24

10. Breda – Emer Zuid en locatie aan de A16 Nummer 10.1

Geschikt Nee

10.2

Nee

Verklaring Door het realiseren van een aansluiting op de N263 kan deze locatie direct verbonden zijn met het stedelijk weefsel van Breda. Ook ligt de locatie direct aan een op- en afrit van de A16. De locatie ligt echter aan de rand van hde marktregio. Het kan niet in redelijkheid verwacht worden dat de 800 vrachtwagenbewegingen – zoals aangegeven door de ondernemer – dagelijks een 30 minuten extra reistijd afleggen om op locatie te komen. De locatie is de dicht bij de binnenstad en woonwijken gelegen om een upcyclehub met bijbehorende milieuhinder te huisvesten. Ook is de ontsluiting van de locatie via de weg ondermaats. In november 2020 hebben de gemeente Breda en de provincie Noord-Brabant het terrein opgekocht. De ambitie is het terrein te ontwikkelen tot een nieuwe duurzame woonwijk.

10.1

10.2

Alternatievenafweging upcyclehub 20.317

25

4 Afgebakende shortlist Aan de hand van een analyse van de bovenstaande alternatieven in de markregio – de longlist – is een voorlopige lijst met een vijftal alternatieven opgesteld. Nummer 1.2

2.1 4.1 4.2 4.3

Verklaring De locaties links en rechts van de van Voorts tot Voorstweg vormen een logische afronding van bedrijventerrein Vossenberg (links) of Kraaiven (rechts). Op het kavel aan de linkerzijde van de van Voorts tot Voorstweg is momenteel al een automaterialenwinkel gevestigd. De ontsluiting van beide locaties is goed, direct ontsloten via de N260. Mogelijke synergievoordelen door de aanwezige recycling- en GWW-bedrijvigheid op het naastgelegen bedrijventerrein Albion. De locatie is via de N630 goed ontsloten met stedelijk gebied Tilburg en de A58. De locatie ligt ruimtelijk aangesloten op bedrijventerrein Katsbogten. De locatie heeft via de N269 een goede ontsluiting op zowel de A58 als de Ringbaan-Oost, waarmee het stedelijk weefsel van Tilburg uitstekend bereikbaar is. De locatie heeft via de N269 een goede ontsluiting op zowel de A58 als de Ringbaan-Oost, waarmee het stedelijk weefsel van Tilburg uitstekend bereikbaar is. De locatie heeft via de N269 een goede ontsluiting op zowel de A58 als de Ringbaan-Oost, waarmee het stedelijk weefsel van Tilburg uitstekend bereikbaar is. De locatie kan in principe ontsloten worden via het water.

26

Alternatievenafweging upcyclehub 20.317

5 Lagenbenadering Advies- en ingenieursbureau Sweco heeft de vijf locaties uit de afgebakende shortlist beoordeeld op diverse milieuaspecten. Vanuit deze lagenbenadering volgt een uiteindelijke kwalitatieve afweging van de locaties opgenomen in de shortlist. Onderstaande hoofdstuk is dan ook aangeleverd door Sweco.

5.1 Aanpak Om te komen tot een definitieve keuze voor een locatie worden de vijf locaties met elkaar vergeleken op grond van hun effect op de fysieke leefomgeving. De vijf locatiealternatieven uit de alternatievenafweging worden nader beoordeeld volgens het principe van de lagenbenadering. De lagenbenadering zet de ruimte uiteen in drie lagen: de ondergrondlaag, de netwerklaag en de occupatielaag. De benadering kan helpen bij locatieafwegingen, met als vertrekpunt dat niet één laag de belangrijkste is maar juist de relatie tussen de lagen. Wel schept de onderliggende laag voorwaarden aan de andere lagen. De lagen kunnen als volgt worden omschreven: • • •

Ondergrondlaag: deze laag is de zogenaamde basislaag en bestaat uit het abiotische en biotische systeem. Deze laag bestaat uit natuurlijk kenmerken die nauwelijks veranderen. Netwerklaag: de laag boven de ondergrondlaag verandert al sneller en bestaat uit door de mens gecreëerde structuren, waaronder infrastructuur en cultuurhistorie. Occupatielaag: de laatste laag gaat over de fysieke neerslag van menselijke activiteiten zoals wonen, werken en recreëren.

In deze studie zijn de locatiealternatieven op kwalitatieve wijze beoordeeld, om zodoende een inzicht te krijgen in de effecten van de ontwikkeling op het gebied.

5.2 Beleidskader 5.2.1 Interim Omgevingsverordening Noord-Brabant De Interim Omgevingsverordening omvat regels omtrent de fysieke leefomgeving. Per locatiealternatief is geïnventariseerd welke relevante aanduidingen (geheel of gedeeltelijk) van toepassing zijn.

Normvrij gebied: binnen Normvrij Gebied geldt geen verplichting voor het waterschap om een genormeerd beschermingsniveau te bieden. Attentiezone waterhuishouding: de attentiezone waterhuishouding strekt tot bescherming van de waterhuishouding en sluit functies en activiteiten uit die een negatief effect hebben op de hydrologische instandhoudingsdoelen van het hierbinnen gelegen Natuur Netwerk Brabant. Groenblauwe mantel: de groenblauwe mantel strekt tot het behoud, herstel of duurzame ontwikkeling van het watersysteem en de daarmee samenhangende ecologische waarden en kenmerken en landschappelijke waarden en kenmerken. Landelijk gebied: een ontwikkeling in landelijk gebied gaat gepaard met een fysieke verbetering van de landschappelijke kwaliteit van het gebied of de omgeving. Grondwaterbeschermingsgebied: in grondwaterbeschermingsgebied geldt dat de kwaliteit van de bodem en het zich daarin bevindende grondwater

1.2 x

4.1 x

4.2 x

4.3 x

x

x

x

x

x

x

x

2.1

x

x

x

x

x

x

27

Alternatievenafweging upcyclehub 20.317

beschermd wordt. De risico’s voor de kwaliteit van het grondwater mogen niet toenemen. Regionale waterberging: een ontwikkeling binnen deze aanduiding strekt tot het behoud van het waterbergend vermogen van dat gebied. Er mag niet gebouwd worden, enkel bouwwerken ten dienste van de waterberging. Reservering waterberging: een ontwikkeling binnen deze aanduiding strekt mede tot het behoud van het waterbergend vermogen van dat gebied. Natuur Netwerk Brabant: strekt tot verwezenlijking, het behoud en het beheer van ecologische waarden en kenmerken van dat gebied. Verstedelijking afweegbaar: binnen dit gebied kan worden voorzien in de nieuwvestiging van een duurzame ontwikkeling onder bepaalde voorwaarden. Waterwinning voor menselijke consumptie: binnen deze zone zijn activiteiten die nadelige gevolgen hebben voor de kwaliteit van het grondwater zonder maatregelen verboden. Diep grondwaterlichaam: boven, in of onder een Diep grondwaterlichaam is de onconventionele winning van koolwaterstoffen verboden.

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

5.2.2 Gemeentelijk beleid Tilburg (locatie 1.2) Omgevingsvisie Tilburg De Omgevingsvisie richt zich op Tilburg als vitale, duurzame stad in een moderne netwerksamenleving. De ontwikkelingen in de economie, de maatschappij en de leefomgeving gaan niet ten koste van elkaar, maar sluiten op elkaar aan en versterken elkaar. People, planet en profit zijn in balans. Figuur 3: Uitsnede kaart Omgevingsvisie Tilburg

De gronden ter plaatse van locatie 1.2 zijn aangewezen voor ‘verstedelijking afweegbaar’. Dit zijn locaties die op langere termijn (10 jaar na vaststelling van de visie) voor verstedelijking afweegbaar zijn. Door locatie 1.2 ligt een groene inprikker. Met betrekking tot de leefbaarheid en een aantrekkelijke woonomgeving zorgen groene inprikkers voor een goede verbinding van de stad met de omliggende stadsregionale parken en het buitengebied en omgekeerd.

Alternatievenafweging upcyclehub 20.317

28

De locatie 1.2 bevindt zich midden in het Modern Industrieel Cluster Vossenberg-Loven. Dit betreft een belangrijke (inter)nationale ‘hub’ (logistieke hotspot) op een belangrijke logistieke corridor in Europa. Ideaal gelegen, goed bereikbaar via weg, spoor en water, voorzien van diverse overslagpunten. De logistieke sector is voor de regio van groot economisch belang: de sector biedt werkgelegenheid en trekt veel aanverwante bedrijvigheid aan (zoals eindassemblage en servicefuncties). Uitbouw van de hotspot en hubfunctie is de ambitie van de gemeente Tilburg. Bestemmingsplan Locatie 1.2 ligt deels binnen de gronden van bestemmingsplan Bedrijventerrein Vossenberg 2008 en deels binnen de gronden van Lobelia-Spinder-Rugdijk. Het overgrote deel van de locatie is voorzien van de bestemming Bos. De voor Bos aangewezen gronden zijn onder andere bestemd voor behoud, herstel en/of ontwikkeling van het bos. De locatie ligt deels binnen de bestemmingen Agrarisch, Natuur en kent tevens de dubbelbestemmingen Waarde – Archeologie en Geluidzone – industrie. 5.2.3 Gemeentelijk beleid Goirle (locatie 2.1) Structuurvisie Goirle De gemeentelijke structuurvisie Goirle is vastgesteld op 20 juli 2010. Locatie 2.1 ligt in het deelgebied ‘Buitengebied Midden’ op de kaart van de structuurvisie Goirle. Figuur 4: Uitsnede kaart structuurvisie Goirle

In het deelgebied Midden ligt het accent op natuur en recreatie. In dit gebied ligt de nadruk op verdere ecologische ontwikkeling, door onder meer uitbreiding van bosgebieden. Voor wat betreft landbouw worden in deelgebied Midden intensieve bedrijven uitgeplaatst en is er evenmin ruimte voor het (her)vestigen van agrarische bedrijven. Bestaande niet-intensieve bedrijven moeten binnen de kaders van de structuurvisie ruimte krijgen om op een normale wijze hun bedrijf uit te oefenen. Locatie 2.1 is gelegen in het Riels Kwadrant. In het Riels kwadrant, aan de noordzijde van het deelgebied is het multifunctionele Sportpark Van den Wildenberg met daaraan gerelateerde stedelijke functies beoogd. Vanwege de bestaande landschappelijke kwaliteiten van dit gebied wordt ruim aandacht besteed aan de inpassing van deze functie. Het sportpark wordt verplaatst vanaf de huidige locatie aan de Wim Rotherlaan, waar nieuwe woningen zullen worden gerealiseerd. De nieuwe locatie van het sportpark is ter plaatse van locatie 2.1.

Alternatievenafweging upcyclehub 20.317

29

Bestemmingsplan Locatie 2.1 valt binnen de grenzen van bestemmingsplan Buitengebied Goirle. Alle gronden van locatie 2.1 zijn bestemd voor agrarische doeleinden, in de vorm van agrarische bodemexploitatie met bijbehorende voorzieningen. Het noordelijk deel van de locatie is voorzien van de aanduiding ‘archeologische verwachtingswaarde’ en is daarmee eveneens bestemd voor het behoud van archeologische waarden. De zuidelijke helft van de locatie beschikt over de aanduiding ‘landschappelijk besloten’. Deze gronden zijn bestemd voor behoud, herstel en ontwikkeling van de landschapswaarden 5.2.4 Gemeentelijk beleid Hilvarenbeek (locatie 4.1, 4.2, 4.3) Structuurvisie Hilvarenbeek De gemeente Hilvarenbeek heeft op 25 februari 2010 de Structuurvisie Hilvarenbeek vastgesteld. De locaties 4.1, 4.2 en 4.3 bevinden zich allemaal op de grond van de gemeente Hilvarenbeek. Op de kaartbeelden van de structuurvisie liggen de gebieden in de zonering Buitengebied. Navolgende afbeelding toont een uitsnede van ‘kaartbeeld 8: zonering Buitengebied’ uit de Structuurvisie Hilvarenbeek. Op deze kaart zijn alle drie de locaties gelegen in ‘extensiveringsgebied natuur’. Locatie 4.2 ligt deels ook binnen ‘verwevingsgebied’. Voor het verwevingsgebied zijn enkel nadere regels gesteld met betrekking tot agrarische bedrijvigheid en/of intensieve veehouderij.

In de zone van het extensiveringsgebied zijn de beken, bossen en andere gebieden met verhoogde natuurwaarden gelegen. Figuur 5: Uitsnede Structuurvisiekaart Hilvarenbeek

Bestemmingsplan De locaties 4.1, 4.2 en 4.3 zijn allen gelegen in het bestemmingsplan Buitengebied. Locatie 4.1 en 4.2 liggen beiden op gronden met de enkelbestemming Agrarisch. Deze gronden zijn bestemd voor agrarisch bedrijf en agrarisch gebruik. Locatie 4.3 bevindt zich binnen de gronden die zijn aangewezen voor Bos. Tevens is voor alle drie de locaties de dubbelbestemming Waarde – Archeologie van kracht. Locatie 4.1 is ook gelegen in de dubbelbestemming Waterstaat – Waterbergingsgebied en kent de aanduiding ‘overige zone – kampenlandschap’, waar gronden tevens bestemd zijn voor het behoud van kleinschalig, besloten karakter en het behoud en herstel van kleine landschapselementen. Locatie 4.3 ligt in de ‘overige zone – ecologische hoofdstructuur’. De beleidsinventarisatie dient als basis voor de beoordeling van de diverse aspecten.

30

Alternatievenafweging upcyclehub 20.317

5.3 Beoordelingskader Om de locaties voor het upcycle-center te kunnen beoordelen, worden de effecten vergeleken met de referentiesituatie. De referentiesituatie is voor deze studie de huidige situatie en het geldende beleid voor de betreffende locaties. De effectvergelijking gebeurt aan de hand van een beoordelingskader (zie tabel 11). In de tabel is aangegeven op welke onderdelen de beoordeling plaatsvindt. De tabel is opgedeeld in drie lagen volgens het principe van lagenbenadering. 5.3.1 Ondergrond (abiotisch en biotisch systeem) Bodem

Water Natuur

BEOORDELINGSCRITERIA

BEOORDELINGSWIJZE

Beïnvloeding archeologische waarden Beïnvloeding bodemkwaliteit Beïnvloeding aardkundige waarden Beïnvloeding waterkwantiteit Beïnvloeding waterkwaliteit Beïnvloeding Natura 2000 Beïnvloeding NNB Beïnvloeding (beschermde) soorten flora en fauna

Kwalitatief Kwalitatief Kwalitatief Kwalitatief Kwalitatief Kwalitatief Kwalitatief Kwalitatief

5.3.2 Netwerklaag Verkeer

Landschap en cultuurhistorie

BEOORDELINGSCRITERIA

BEOORDELINGSWIJZE

Gevolgen voor verkeersafwikkeling/bereikbaarheid Gevolgen wegverkeerslawaai Gevolgen luchtkwaliteit Beïnvloeding landschappelijke gebieden, structuren en elementen Beïnvloeding cultuurhistorische gebieden, structuren en elementen

Kwalitatief Kwalitatief: afstand tot geluidsgevoelige objecten Kwalitatief Kwalitatief Kwalitatief

5.3.3 Occupatielaag Woon- en leefmilieu

BEOORDELINGSCRITERIA Gevolgen industrielawaai

BEOORDELINGSWIJZE Kwalitatief: afstand tot geluidsgevoelige objecten

Gevolgen externe veiligheid Beïnvloeding gezondheid

Klimaat

Beperkingen/kansen klimaatadaptatie

Gebruik gronden

Verlies of aantasting van recreatieve waarden

Kwalitatief: risicokaart Kwalitatief o.b.v. milieuaspecten/sociale aspecten Kwalitatief: droogte, hitte, overstroming, wateroverlast Kwalitatief

Verlies of aantasting van agrarische percelen

Kwalitatief

5.4 Beoordeling ondergrondlaag 5.4.1 Bodem Onder het thema bodem vallen verschillende aspecten waarop de vijf locaties zijn getoetst. Het betreft hier de archeologische waarden, bodemkwaliteit en aardkundige waarden. Archeologie Voor het aspect archeologie is gekeken naar de archeologische verwachtingswaarde. De volgende kaarten zijn beoordeeld: • Archeologische Monumenten Kaart (AMK); • de Indicatieve Kaart Archeologische Waarden (IKAW); • de archeologische landschappen en archeologische vondstcomplexen. Voor twee van de drie gemeenten zijn geen gemeentelijke archeologische waardenkaarten beschikbaar.

31

Alternatievenafweging upcyclehub 20.317

Voor de beoordeling zijn de volgende criteria gehanteerd: ++ + 0 – ––