Bestemmingsplan Vroonacker IV (9n bijlage 13 bij toelichting Historisch vooronderzoek OO)



Commission on the Ancient and Historical Monuments of



Krantenberichten



Scotland te Edinburgh

Nederlands Instituut voor Militaire Historie (NIMH), collectie 575

The National Archives te Londen, gegevens aangaande luchtaanvallen door Royal Air Force

Bundesarchiv-Militärarchiv te Freiburg

   

artilleriebeschietingen

The National Archives and Record Administration (NARA II) te



College Park (VS) Getuigen

https://www.denoudengroep.com/den-ouden-bodac Historisch vooronderzoek OO - Hilvarenbeek plan Vroonacker IV





The National Archives te Londen, gegevens aangaande

Toelichting verplichte bronnen Certificatieschema





409

Tabel 6: Raadpleegbare bronnen conform het CS-VROO.





Nederlands Instituut voor Militaire Historie (NIMH), collectie

Kadaster (naoorlogs kaartmateriaal)



 



Pagina 63 van 88

Literatuur | Voor het onderzoeksgebied dienen relevante literatuurbronnen te worden geraadpleegd, zowel standaardwerken als eventuele specifieke regionale of lokale schriftuur. Daarbij gelden met betrekking tot

het onderzoek naar gebeurtenissen in de periode mei 1940 als verplicht te raadplegen standaardwerken in ieder geval: 

Nierstrasz e.a. (Ministerie van Oorlog, Hoofdkwartier van de chef van de generale staf,

krijgsgeschiedkundige afdeling), De strijd op Nederlands grondgebied tijdens de Tweede Wereldoorlog (diverse delen, ’s-Gravenhage). 

Molenaar, F.J., De luchtverdediging in de meidagen 1940 (twee delen, ’s-Gravenhage, 1970).

Gemeentearchief en provinciaal archief | Bij het raadplegen van het gemeentelijke archief dienen ten

minste de stukken van de luchtbeschermingsdienst, de documenten over aangetroffen/geruimde OO en de oorlogsschaderapporten te worden geraadpleegd. Indien deze stukken niet aanwezig zijn, dient dit te

worden vermeld in de rapportage. Bij het onderzoek in het provinciaal archief wordt in elk geval onderzoek verricht in de relevante archieven van het Militair Gezag. Verder worden in het provinciaal archief, indien

beschikbaar, ook stukken van de luchtbeschermingsdienst, documenten over aangetroffen/geruimde OO en oorlogsschaderapporten geraadpleegd. Wanneer er aanwijzingen zijn voor de aanwezigheid van OO

dient in het gemeentelijke en provinciale archief voorts te worden gezocht naar gegevens over relevante naoorlogse ontwikkelingen (contra-indicaties). Indien deze gegevens niet aanwezig zijn, behoord dit eveneens te worden vermeld in de rapportage.

Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie (NIOD) | In het NIOD raadpleegt de organisatie ten minste de Collectie Departement van Justitie (toegangsnummer 216k), waarin zich processen-verbaal bevinden met betrekking tot bomafworpen en andere luchtoorlog-gerelateerde gebeurtenissen in een aantal

Nederlandse gemeenten. Daarnaast dient de Collectie Generalkommissariat für das Sicherwesen – Hörere SS- und Polizeiführer Nord-West (toegangsnummer 077) te worden ingezien. Dit archief biedt namelijk een

relatief compleet overzicht van bomafworpen en andere luchtoorlog-gerelateerde gebeurtenissen op Nederlands grondgebied in de periode van september 1940 t/m april 1941.

Nationaal Archief te Den Haag | De organisatie dient de collectie Inspectie Bescherming Bevolking

Luchtaanvallen (toegangsnummer 2.04.53.15) te raadplegen waarin de berichten van gemeenten aan de Rijkinspectie Luchtbeschermingsdienst te Den Haag in de periode 1940-1943 inzichtelijk zijn.

Semi-Statisch Informatiebeheer (SIB) Ministerie Defensie te Rijswijk | De organisatie raadpleegt de collectie

van de Mijn- en Munitieopruimingsdienst (MMOD) waarin de ruimingen in de periode 1945-1947 inzichtelijk zijn.

Nederlands Instituut voor Militaire Historie (NIMH) | De collectie Duitse verdedigingswerken in Nederland en

rapporten van het Bureau Inlichtingen te Londen (1940-1945) met collectienummer 575 van het NIMH dient geraadpleegd te worden om vast te stellen of er indicaties zijn dat er Duitse militaire werken in het onderzoeksgebied aanwezig waren tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Explosieven Opruimings Dienst Defensie (EODD) | Bij het raadplegen van het archief van de EODD dient

allereerst de database met meldingen van aangetroffen OO en de collectie mijnenveldkaarten te worden geraadpleegd. Wanneer in de database met meldingen van aangetroffen OO indicaties voor de

aanwezigheid van OO worden gevonden, dient de collectie MORA’s of UO’s te worden ingezien. Wanneer in de collectie mijnenveldkaarten indicaties voor de aanwezigheid van OO worden aangetroffen, dient de collectie mijnenveld ruimrapporten te worden geraadpleegd.

The National Archives te Londen | De organisatie behoord aan te tonen dat in The National Archives te

Londen een relevante onderzoeksinspanning is geleverd aangaande het verzamelen van informatie over

door de Royal Air Force uitgevoerde luchtaanvallen in het onderzoeksgebied of de directe omgeving. Hierbij

https://www.denoudengroep.com/den-ouden-bodac Historisch vooronderzoek OO - Hilvarenbeek plan Vroonacker IV

Pagina 64 van 88

dient de periode 10 mei 1940 tot 8 mei 1945 in ogenschouw te worden genomen en dient het onderzoek te worden verricht in relevante stukken van ten minste de volgende vier onderdelen van de RAF:    

Bomber Command RAF; Coastal Command RAF;

Fighter Command RAF/Air Defence Great Britain; Second Tactical Air Force.

Bundesarchiv-Militärarchiv te Freiburg | In het Bundesarchiv-Militärarchiv te Freiburg wordt ten minste de collectie Lageberichte van de Luftwaffenführungsstab Ic geraadpleegd, die meldingen bevat over bomafworpen op Nederlands grondgebied in de periode 10 mei 1940 tot 10 november 1941.

Luchtfotocollecties Wageningen UR, Kadaster en RCAHMS (NCAP) | De organisatie dient beschikbare

luchtfoto’s betreffende de data waarop oorlogshandelingen hebben plaatsgevonden te inventariseren. Deze inventarisatie dient te geschieden in ten minste de volgende luchtfotocollecties: 

Collectie JARIC en ACIU berustend bij Royal Commission on the Ancient and Historical Monuments of Scotland/National Collection of Aerial Photography te Edinburgh;

 

Wageningen UR te Wageningen; Kadaster te Zwolle.

Uit de geïnventariseerde luchtopnamen worden de meest geschikte luchtfoto’s geselecteerd. Een uitgebreide toelichting bij de selectie van luchtfoto’s staat in Paragraaf 4.6 beschreven.

Krantenberichten | Ten behoeve van het onderzoek naar contra-indicaties in de vorm van

explosievenopruiming over de periode 1940-1972 wordt in ieder geval gezocht naar krantenberichten via de online zoekmachine Delpher, en via de verzameling krantenknipsels uit het archief van de Hulpverleningsdienst (Nationaal Archief met toegang 2.04.110).

Kadaster | Ten behoeve van het onderzoek na-conflictperiode dient de organisatie in ieder geval

naoorlogs kaartmateriaal uit het archief van het kadaster te raadplegen met als doel het inventariseren van naoorlogse ruimtelijke ontwikkelingen.

Toelichting aanvullende bronnen Certificatieschema Nederlands Instituut voor Militair Historie (NIMH) | De collectie Gevechtsverslagen en rapporten mei 1940

met collectienummer 409 van het NIMH dient ten minste te worden geraadpleegd indien uit het onderzoek van de verplichte bronnen blijkt dat er indicaties zijn van grondgevechten en/of dat artilleriebeschietingen

hebben plaatsgevonden in mei 1940.

The National Archives te Londen | Archiefstukken uit The National Archives gelden als aanvullende bron met betrekking tot onderzoek naar geallieerde artilleriebeschietingen in de periode vanaf september 1944.

Wanneer uit overige bronnen indicaties zijn aangetroffen dat het onderzoeksgebied in deze periode is

geteisterd door geallieerde artilleriebeschietingen, dienen de War Diaries van desbetreffende geallieerde

eenheden te worden geraadpleegd om specifieke informatie van deze beschietingen te verzamelen. The National Archives and Record Administration (NARA II) te College Park (VS) | Er dient aanvullend

bronnenonderzoek plaats te vinden in het NARA wanneer er duidelijke indicaties zijn dat het

onderzoeksgebied is getroffen door luchtaanvallen met afwerpmunitie uitgevoerd door de United States

Army Air Force. Het onderzoek bevat daarbij in elk geval inzage van de collectie Mission Reports (World War II Combat Operations Reports 1941-1946, Record Group 18, MLR Number NM6 7A).

Getuigenverklaringen | In overleg met de opdrachtgever wordt bepaald of getuigen worden gehoord mits mogelijk. Dit wordt gerapporteerd. Wanneer getuigen worden gehoord, dient een schriftelijke

getuigenverklaring te worden opgesteld en getekend door de getuige en/of door een vertegenwoordiger

https://www.denoudengroep.com/den-ouden-bodac Historisch vooronderzoek OO - Hilvarenbeek plan Vroonacker IV

Pagina 65 van 88

van de opdrachtgever die bij het horen van de getuige aanwezig is. De getuigenverklaring wordt opgenomen als bijlage bij het rapport.

https://www.denoudengroep.com/den-ouden-bodac Historisch vooronderzoek OO - Hilvarenbeek plan Vroonacker IV

Pagina 66 van 88

Bijlage 6.

Overzicht geraadpleegd bronnenmateriaal

Literatuur Auteur:

Titel:

Plaats en datum:

Amersfoort, H., en P.

Mei 1940. De strijd op Nederlands grondgebied

Den Haag, 2005

In bange en blije dagen. Diessen in oorlogstijd, 1940-

Hilvarenbeek, 1995

Zomaar een stad – Tilburg 1940-1945

Tilburg, 1994

Kamphuis

Beekman, A., e.a. Beer, A. de Beer, A. de, en R. Peeters Biemans, J.

1945

Uitzinnige vreugde in een stad vol zorgen. De bevrijding Tilburg, 2004 van Tilburg

De Luchtoorlog in de Kempen

Valkenswaard, 1989

Defensie- en oorlogsschade in kaart gebracht (1939-

Zeist, 2006

Blankenstein, E. van

Bruggen in Nederland 1940-1950, vernieling en herstel

Zutphen, 2009

Boiten, T., en R.J.

The Nachtjagd War Diaries: an operational history of

Walton on Thames,

Boiten, T., en R.J.

The Nachtjagd War Diaries: an operational history of the Walton on Thames,

Blankenstein, E.

Mackenzie

Mackenzie

Boosten. M, en G. van de Sande

1945)

the German night fighter force in the West, volume 1

2008

German night fighter force in the West, volume 2

2008

Bosaanleg anno 1910 in Hilvarenbeek. De rol van de Wageningen, 2010 Oranjebond

van

Orde

en

de

Renteloosvoorschotregeling bij de ontginning van woeste gronden

Dekker, T.

Tilburgs bevrijding beschreven door de bevrijders

Tilburg, 1999

Didden, J., en M. Swarts

Brabant bevrijd

Hulst, 1993

Didden, J., en M. Swarts

Eversteijn, T.

Autumn

Gale/Herbst

Sturm.

Kampfgruppe

Chill, Boxtel, 2013

schwere Heeres-Panzerjäger-Abteilung 559 and the German Recovery in the Autumn of 1944

Bombardementen, raketbeschietingen, neergekomen

V- wapens en militaire vliegtuigverliezen in de periode

z.p., 2011

10 mei. 1940 – 5 mei 1945

Ooggetuigen van de bevrijding – De laatste

Eindhoven, 1995

Grimm, P., E. van Loo en

Vliegvelden in oorlogstijd. Nederlandse vliegvelden

Boom, 2009

Huurman, C.

Het spoorwegbedrijf in oorlogstijd, 1939-1945

Eindhoven, 2001

Janse, F.

Tilburg 1940-1945. Jaren van verduistering

Tilburg, 1984

Gool, A. van

R. de Winter

oorlogsweken in de Kempen

tijdens bezetting en bevrijding 1940 – 1945

https://www.denoudengroep.com/den-ouden-bodac Historisch vooronderzoek OO - Hilvarenbeek plan Vroonacker IV

Pagina 67 van 88

Auteur:

Titel:

Plaats en datum:

Hilvarenbeek 1940-1945. Hilvarenbeek, Esbeek en Biest-

Hapert, z.j.

Klep, C., en B.

De bevrijding van Nederland 1944-1945, Oorlog op de

Den Haag, 1995

Korthals-Altes, A.

Luchtgevaar. Luchtaanvallen op Nederland 1940-1945

Amsterdam, 1984

Mijland, H., en J.

De bevrijding van Tilburg

Tilburg, 1969

Molenaar, F.J.

De luchtverdediging in de meidagen 1940

Den Haag, 1970

De verdediging van Noord-Limburg en Noord-Brabant.

Den Haag, 1952

Geschiedenis schrijven! Wegwijzer voor historici

Amsterdam, 2016

Bulletin Air War 2003-2014

z.p., 2003-2014

Verliesregister 1939-1945. Alle militaire

z.p., 2008

Kemenade, K. van

Schoenmaker

Trommelen

Nierstrasz, V.E. Rümke, S., J. Kamp, S. Legene en M. van

Houtakker tijdens de oorlogsjaren

flank

Mei 1940

Rossum

Studiegroep Luchtoorlog 1939-1945 (SGLO)

Studiegroep Luchtoorlog 1939-1945 (SGLO)

Veenstra, S.L.

Woensel, J. van Zwanenburg, G.J.

vliegtuigverliezen in Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog

In de schaduw van de glorie. Overzicht van vliegtuigbergingen in Nederland 1960-1977

Zutphen, 1992

Vrij van explosieven. De geschiedenis van het EOCKL en Amsterdam, 2004 zijn voorgangers, 1944-2004

En nooit was het stil... Kroniek van een luchtoorlog

Tabel 7: Literatuurlijst met relevante en standaardboeken.

Website: www.bulletpicker.net www.delpher.nl www.diessenapp.nl www.dotkadata.nl www.echodelta.net www.erfgoeddiessen.nl www.explosievenopsporing.nl/veo-bommenkaart/

https://www.denoudengroep.com/den-ouden-bodac Historisch vooronderzoek OO - Hilvarenbeek plan Vroonacker IV

Den Haag, 1990

Pagina 68 van 88

Website: www.hisgis.nl www.library.wur.nl www.nationalarchives.gov.uk www.ncap.org.uk www.nigelef.tripod.com www.oorlogenvrijheidhilvarenbeek.nl www.oorlogsbronnen.nl www.ra39-45.co.uk www.regionaalarchieftilburg.nl www.royalartilleryunitsnetherlands1944-1945.com www.studiegroepluchtoorlog.nl/verliesregister www.sturmpanzer.com www.topotijdreis.nl www.uitgevrijmdejong.nl/weekbladen/de-hilverbode/ www.vergeltungswaffen.nl https://wierookwijwaterenworstenbrood.nl/

Tabel 8: Overzicht met geraadpleegde websites. Gemeentelijke en Provinciale archieven | Regionaal Archief Tilburg Het Regionaal Archief Tilburg is door Den Ouden Bodac B.V. voor dit vooronderzoek niet fysiek bezocht. Den Ouden Bodac B.V. heeft gebruik gemaakt van haar persoonlijke database met eerder gemaakte foto’s om de documenten te controleren op relevante indicaties.

769 Inventaris van het archief van het Gemeentebestuur van Diessen, (1905) 1932 - 1980 (1990) Inventarisnr.: Beschrijving: 471 472 473

487

Stukken betreffende vergoedingen en herstel van oorlogsschade aan gebouwen en objecten. 1940-1956

Stukken betreffende de vordering van vuurwapens en munitie. 1939-1945 Stukken betreffende het opruimen en bergen van explosieven en andere gevaarlijke projectielen. 1940-1967

Stukken betreffende de uitvaardiging van maatregelen met betrekking tot de Duitse

Weermacht (1941-1944) alsmede die van de Geallieerde legers (1944-1946). 1941-1946

https://www.denoudengroep.com/den-ouden-bodac Historisch vooronderzoek OO - Hilvarenbeek plan Vroonacker IV

Pagina 69 van 88

769 Inventaris van het archief van het Gemeentebestuur van Diessen, (1905) 1932 - 1980 (1990) Inventarisnr.: Beschrijving:

492

Stukken betreffende de vergoeding voor onder andere geleden schade ten gevolge van vorderingen en inkwartiering door de Geallieerde legers alsmede betreffende waarschuwingen tegen ontvreemding van Geallieerde goederen. 1944-1949

Stukken betreffende de uitvoering van politietaken tijdens de Tweede Wereldoorlog met 528

onder andere klachten van inwoners, inbeslagneming van rogge, ontruiming de

boerderijen van de families Van den Broek en Van Nieuwkuijk, kosten voor arrestanten alsmede een register van strafbeschikkingen. 1940-1945

529 550 626 627

Stukken betreffende de uitvoering van politietaken tijdens de bezetting. 1940-1946 Aangifte bij het Ministerie van Financiën van de oorlogsschade aan het kadaverhuisje in Haghorst. 1950-1956

Stukken betreffende het personeel van de luchtbeschermingsdienst. 1938-1949 Stukken betreffende de organisatie en uitvoering van de luchtbeschermingsdienst. 1939-

1941

642

Register van branden en brandrapporten. 1939-1959

659

Naamloze zandwegen, 1960-1961

673

713

714

715

740

741

Vergunningen en ontheffingen voor het hebben van uitwegen en aansluitingen op wegen alsmede het herstel van oorlogsschade. 1940-1952

Stukken betreffende de financiële en materiële bijstand aan oorlogsslachtoffers. Met schaderapporten. 1940-1946

Stukken betreffende de financiële en materiële hulp aan oorlogsslachtoffers en aan binnenschippers. 1944-1961

Stukken betreffende de opgave van oorlogsschade door de gemeente aan de Rijksoverheid. 1941-1954

Stukken betreffende vergoedingen ten behoeve van het herstel van oorlogsschade aan de R.K. Jongensschool en de R.K. Meisjesschool. 1945-1966

Stukken betreffende de inventarisatie van oorlogsschade aan de R.K. meisjesschool, A nr.120, in het kader van de Rijksvergoedingen. 1950-1955

Dossiers inzake het verlenen van krediet aan de onderwijsinstellingen conform de Lager

Onderwijswet 1920 ten behoeve van (ver)bouwwerkzaamheden en aanschaf van leer- en 745 - 757

hulpmiddelen. 1921-1980

754

768

R.K. Meisjesschool te Diessen, Uitbreiding, onderhoud en herstel van oorlogsschade, met bijlagen. 1921-1955

Stukken betreffende oorlogsschade aan de R.K. Jongensschool, A 54 te Diessen (door o.m. vordering en inkwartiering). 1945-1954

https://www.denoudengroep.com/den-ouden-bodac Historisch vooronderzoek OO - Hilvarenbeek plan Vroonacker IV

Pagina 70 van 88

769 Inventaris van het archief van het Gemeentebestuur van Diessen, (1905) 1932 - 1980 (1990) Inventarisnr.: Beschrijving:

780

816 820

Stukken betreffende de vernieuwing en herstel van de bruggen (oorlogsschade) welke zijn gelegen aan het Moleneind te Baarschot, aan de Emmerseweg over de wetering, in het 'Diessensche Broek' en de Rijtsebrug over de Stroom. 1946-1956

Stukken betreffende de vaststelling van het tijdstip en datum van de bevrijding. 1945 Dagboek van pater Fidentius waarin de dagelijkse gebeurtenissen tijdens zijn verblijf in Diessen van 16 september tot en met 2 november 1944 zijn beschreven. 1944

Tabel 9: Geraadpleegde archiefstukken uit het archief van het Gemeentebestuur van Diessen, (1905) 1932

- 1980 (1990).

1425 Inventaris van Gemeentebestuur Diessen, (1932) 1980 - 1996 (1998) Inventarisnr.: Beschrijving: 22

Vaststellen van de hernummering van huizen aan diverse straten 1981 Vaststellen van namen van bestemmingsplannen, straten en pleinen, van vernummeringen en postcodes 1981-1996

23-24

25

23

1981-1989

24

1990-1996

Overzicht van omzettingen van oude huisnummers in straatnamen en huisnummers 1985

Tabel 10: Geraadpleegde archiefstukken uit het archief van het Gemeentebestuur Diessen, (1932) 1980 1996 (1998).

Gemeentelijke en Provinciale archieven | Brabants Historisch Informatie Centrum Het Brabants Historisch Informatie Centrum te ‘s-Hertogenbosch is door Bodac B.V. voor dit vooronderzoek niet fysiek bezocht. Bodac B.V. heeft gebruik gemaakt van haar persoonlijke database met eerder gemaakte foto’s om de documenten te controleren op relevante indicaties. 127 Militair Gezag in Brabant Inventarisnr.: Beschrijving: 211

Rapporten over in januari-maart 1945 in Noord-Brabant neergekomen vliegende bommen V1 en V2, 1945

216

Opruimen mijnen, 1944-1945

307

Mijnen en andere explosieven, 1944-1945

District Militaire Commissaris in Tilburg 590

Brandweer en luchtbescherming, 1944-1945

https://www.denoudengroep.com/den-ouden-bodac Historisch vooronderzoek OO - Hilvarenbeek plan Vroonacker IV

Pagina 71 van 88

127 Militair Gezag in Brabant Inventarisnr.: Beschrijving:

Tabel 11: Geraadpleegde archiefstukken uit het archief van het Militair Gezag in Noord-Brabant.

1085 Commissaris van de Koningin CdK in Noord-Brabant, 1920-1969 Inventarisnr.: Beschrijving: 366

Bezoeken aan pas bevrijde gemeenten

367

Rapporten burgemeester aan CdK

418

Militaire versterkingen in Noord-Brabant

431

Verslagen van Cdk over oorlogsgebeurtenissen

443

Schade en plunderingen geallieerde militairen

Tabel 12: Geraadpleegde archiefstukken uit het archief van de Commissaris van de Koningin van Noord-

Brabant.

1148 Provinciaal Bestuur Noord-Brabant, 1920-1949 Inventarisnr.: Beschrijving: 674 901

Circulaires over herstel schade aan dijken en waterkeringen, 1926-1946 Oorlogsschade aan wegen, bruggen enz en overleg over schadeloosstelling met commissariaat voor Oorlogsschaden, 1940-1950

Tabel 13: Geraadpleegde archiefstukken uit het archief van het Provinciaal bestuur van Noord-Brabant. Nationale archieven | Nationaal Archief (NA) te Den Haag Het Nationaal Archief (NA) te Den Haag is door Den Ouden Bodac B.V. voor dit vooronderzoek niet fysiek bezocht. Den Ouden Bodac B.V. heeft gebruik gemaakt van haar persoonlijke database met eerder gemaakte foto’s om de documenten te controleren op relevante indicaties. 2.04.53.15 Inspectie Bescherming Bevolking Luchtaanvallen Inventarisnr.: Beschrijving: Ingekomen en minuten van uitgegane brieven en aan diverse overheidsinstellingen, 194019-47

1941 37

Noord-Brabant

https://www.denoudengroep.com/den-ouden-bodac Historisch vooronderzoek OO - Hilvarenbeek plan Vroonacker IV

Pagina 72 van 88

2.04.53.15 Inspectie Bescherming Bevolking Luchtaanvallen Inventarisnr.: Beschrijving: Meldingen en processen-verbaal ontvangen van gemeenten over Geallieerde 69-79

luchtactiviteiten, 1940-1941

-

-

Tabel 14: Geraadpleegde archiefstukken uit Inspectie Bescherming Bevolking Luchtaanvallen.

2.04.110 Archief Korps Hulpverleningsdienst van het Ministerie Binnenlandse Zaken, 1945-1974 Inventarisnr.: Beschrijving: Registers met krantenknipsels inzake explosieven, 1945-1959 20-22

20

z.d.

21

1945-1947

22

1957-1959

27

Registers met krantenknipsels inzake ongevallen met oorlogstuig, 1965-1970

28

Verzameling krantenknipsels inzake de Hulpverleningsdienst, 1947-1970

47

Bewaken van munitiedumps, 1947

49

Stukken betreffende onderzoeken naar explosieven die in handen van burgers zijn gekomen, 1947-1960

Tabel 15: Algemene archiefstukken betreffende de vondst van explosieven.

2.13.25 Archief van het Militair Gezag, (1939) 1943-1946 (1956) Inventarisnr.: Beschrijving: 1542

Rapporten en verslagen [4.04.00, 4.19.00], 1944-1945

1563

Rapporten betreffende bom- en granaatinslagen en de organisatie van Luchtbeschermingsdiensten in gemeenten in Zeeland, Noord-Brabant en Limburg

1567

Stukken betreffende opsporing en ruiming van mijnen en andere explosieven [4.75.00], 1944-1945

1568

Rapporten van de Censuurdienst van de Sectie PTT inzake brieven waarin melding gemaakt wordt van bombardementen, afschriften [4.06.00], 1944-1945

2808

Rapporten over militaire werken, vernielingen en inundaties in het nog niet bevrijde deel van Nederland, 1944-1945

https://www.denoudengroep.com/den-ouden-bodac Historisch vooronderzoek OO - Hilvarenbeek plan Vroonacker IV

Pagina 73 van 88

2809

Stukken betreffende de organisatie van de mijnopruimingsdienst en het opsporen en ruimen van mijnen die de uitvoering van bepaalde openbare werken verhinderen, 1945

Tabel 16: Berichtgeving van het nationaal Militair Gezag.

2.13.71 Archieven van het Ministerie van Defensie te Londen 1940-1941 – Ministerie van Oorlog te Londen [1941-1945]; Departement van Oorlog: Bureau Londen [1945-1947], (1933) 1940-1947 (1974) Inventarisnr.: Beschrijving: 368

Stukken betreffende luchtbombardementen in Nederland, 1941, 1944-1945

477

Stukken betreffende dodelijke vliegtuigongevallen, de vermissing van en de bevrijding van krijgsgevangen piloten. 1941-1945

576

Stukken betreffende luchtaanvallen op en inundaties van Nederland. 1940-1943

577

Stukken betreffende luchtaanvallen op en inundaties van Nederland, 1944-1945

1787

Stukken betreffende bombardementen en beschietingen, voornamelijk van en op Nederland. 1941-1945

1788

Rapporten betreffende verdedigingsstelsels Nederland, 1941-1944

2065

Provincie Noord-Brabant, 1942-1945

2259

Stukken betreffende de oorlogsschade in Nederland

2276

Stukken betreffende plattegronden en werktekeningen van bunkers

2282

Stukken betreffende gegevens inzake Duitse troepensterkte en troepenverplaatsingen

2294

Stukken betreffende de opstelling, lancering en waarneming van V-1 en V-2 raketten. 1943-1945

2298

Stukken betreffende gegevens van kazernes, legerplaatsen en kampementen in Nederland, 1944

2309

Stukken betreffende de locatie van munitiedepots in Nederland, 1944-1945

Tabel 17: Berichtgeving van het Ministerie van Oorlog.

2.13.137 Inventaris van de archieven van de Ordedienst en de Binnenlandse Strijdkrachten, en Afwikkelingsbureau, 1941-1956 Inventarisnr.: Beschrijving: 213

Inzake militaire objecten: versterkingen, opslagplaatsen van munitie, springstof en benzine, 1944-1945

https://www.denoudengroep.com/den-ouden-bodac Historisch vooronderzoek OO - Hilvarenbeek plan Vroonacker IV

Pagina 74 van 88

221

Inzake mijnen, 1944-1945

342

Operatie- en topografische kaarten, c. 1944

Tabel 18: Geraadpleegde archiefstukken uit de archieven van de Ordedienst en de Binnenlandse Strijdkrachten..

2.13.210 Ministerie van Defensie: Commissie van Proefneming Inventarisnr.: Beschrijving: 23

Staten houdende opgaven van plaatsen waar mogelijk onontplofte projectielen zijn gevonden, die wel of niet geruimd zijn, 1940

Ingekomen en minuten van uitgaande stukken inzake aanvragen tot het ruimen van onontplofte (water)mijnen en personeelsaangelegenheden, 1940-1941 25-26

25

1940

26

1941

Tabel 19: Geraadpleegde archiefstukken uit de Commissie van Proefneming. Nederlands Instituut voor Militaire Historie (NIMH) te Den Haag Het Nederlands Instituut voor Militaire Historie (NIMH) te Den Haag is door Den Ouden Bodac B.V. voor dit vooronderzoek niet fysiek bezocht. Den Ouden Bodac B.V. heeft gebruik gemaakt van haar persoonlijke

database met eerder gemaakte foto’s om de documenten te controleren op relevante indicaties. Voor het onderzoek heeft een controle plaatsgevonden op de site www.archieven.nl naar mogelijk relevante

documenten. Er zijn geen aanvullende bruikbare archiefstukken op de site gevonden voor deze bureaustudie.

Nederlands Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies (NIOD) te Amsterdam Het Nederlands Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies (NIOD) te Amsterdam is door Den

Ouden Bodac B.V. voor dit vooronderzoek niet fysiek bezocht. Den Ouden Bodac B.V. heeft gebruik gemaakt van haar persoonlijke database met eerder gemaakte foto’s om de documenten te controleren op relevante indicaties.

077 Generalkommissariat für das Sicherheitswesen (Höhere SS-und Polizeiführer Nord-West) Inventarisnr.: Beschrijving: 1328

Dagberichten van de Befehlshaber der Ordnungspolizei Den Haag betreffende vijandelijke

1332

Stukken betreffende vijandelijke luchtaanvallen, landingen van vijandelijke vliegeniers, het

luchtaanvallen, 1940-1941

vinden van versperringsballons, het werpen van springstoffen en het gebruik van sabotagematerialen, 1940-1943

1759

Berichtgevingen betreffende neergekomen vliegtuigen, 1943

https://www.denoudengroep.com/den-ouden-bodac Historisch vooronderzoek OO - Hilvarenbeek plan Vroonacker IV

Pagina 75 van 88

Tabel 20: Berichtgeving richting de Generalkommissariat.

216k Departement van Justitie Inventarisnr.: Beschrijving: Circulaires inzake de beschadiging van Duitse verkeersborden, het dansverbod en de

150

melding van bominslagen en andere oorlogshandelingen, 25 september - 24 december 1940

Hoofdinspectie LBD: Rapporten van de plaatselijke luchtbeschermingsdiensten,

politiekorpsen en de Marechaussee inzake het geven van het sein luchtalarm, het

180

neerstorten van vliegtuigen en vliegtuigonderdelen en de vondst van niet-ontplofte explosieven, 23 juni 1943 - 28 april 1944

Hoofdinspectie LBD: Processen-verbaal van de plaatselijke luchtbeschermingsdiensten, politie en Marechaussee met betrekking tot vijandelijke vliegtuigen, bomaanvallen en ontploffingen in verschillende gemeenten

181-185

181

Aalsmeer-Apeldoorn

182

Arcen-Arnhem

183

Baarn-Burgh

184

Capelle a/d IJssel-Dwingeloo

185

Echt-Zwolle

Hoofdinspectie LBD: Meldingen van verschillende gemeenten betreffende ongevallen,

186

beschietingen, bombardementen en het afwerpen van (lege) benzinetanks door

vliegtuigen

Tabel 21: Archiefstukken van de hoofdinspectie luchtbeschermingsdienst. Semi-statische archiefdiensten Ministerie van Defensie te Den Haag Het Semi-statische archiefdiensten Ministerie van Defensie te Den Haag is door Den Ouden Bodac B.V. voor dit vooronderzoek niet fysiek bezocht. Den Ouden Bodac B.V. heeft gebruik gemaakt van haar persoonlijke database met eerder gemaakte foto’s om de documenten te controleren op relevante indicaties. Collectie van de Mijn- en Munitieopruimingsdienst MMOD, 1945-1947 Doos nr.:

Beschrijving:

Doos 43

Ruimingsrapporten correspondentie en plattegronden Gemeenten A t/m Z – doos 43 A t/m B

Doos 44

Ruimingsrapporten correspondentie en plattegronden Gemeenten A t/m Z – doos 44 B t/m E

Doos 45

Ruimingsrapporten correspondentie en plattegronden Gemeenten A t/m Z – doos 45 E t/m G

https://www.denoudengroep.com/den-ouden-bodac Historisch vooronderzoek OO - Hilvarenbeek plan Vroonacker IV

Pagina 76 van 88

Collectie van de Mijn- en Munitieopruimingsdienst MMOD, 1945-1947 Doos nr.:

Beschrijving:

Doos 46

Ruimingsrapporten correspondentie en plattegronden Gemeenten A t/m Z – doos 46 G t/m H

Doos 47

Ruimingsrapporten correspondentie en plattegronden Gemeenten A t/m Z – doos 47 H t/m K

Doos 48

Ruimingsrapporten correspondentie en plattegronden Gemeenten A t/m Z – doos 48 K t/m L

Doos 49

Ruimingsrapporten correspondentie en plattegronden Gemeenten A t/m Z – doos 49 M t/m N

Doos 50

Ruimingsrapporten correspondentie en plattegronden Gemeenten A t/m Z – doos 50 N t/m O

Doos 51

Ruimingsrapporten correspondentie en plattegronden Gemeenten A t/m Z – doos 51 P t/m S

Doos 52

Ruimingsrapporten correspondentie en plattegronden Gemeenten A t/m Z – doos 52 S t/m U

Doos 53

Ruimingsrapporten correspondentie en plattegronden Gemeenten A t/m Z – doos 53 V t/m W

Doos 54

Ruimingsrapporten correspondentie en plattegronden Gemeenten A t/m Z – doos 54 W

Doos 55

Ruimingsrapporten correspondentie en plattegronden Gemeenten A t/m Z – doos 55 W t/m Z

Tabel 22: Ruimingsgegevens per gemeente. Internationale archieven | Bundesarchiv-Militärarchiv (BAMA) te Freiburg Het Bundesarchiv-Militärarchiv (BAMA) te Freiburg is door Den Ouden Bodac B.V. voor dit vooronderzoek niet fysiek bezocht. Den Ouden Bodac B.V. heeft gebruik gemaakt van haar persoonlijke database met eerder gemaakte foto’s om de documenten te controleren op relevante indicaties. RL 2-II Generalstab der Luftwaffe/Luftwaffenführungsstab Inventarisnr.: Beschrijving: 205

Nr. 248 – nr. 258, 10 mei 1940 – 21 mei 1940

206

Nr. 259 – nr. 264, 22 mei 1940 – 26 mei 1940

207

Nr. 265 – nr. 270, 26 mei 1940 – 2 juni 1940

208

Nr. 271 – nr. 276, 3 juni 1940 – 8 juni 1940

209

Nr. 277 – nr. 282, 9 juni 1940 – 14 juni 1940

https://www.denoudengroep.com/den-ouden-bodac Historisch vooronderzoek OO - Hilvarenbeek plan Vroonacker IV

Pagina 77 van 88

RL 2-II Generalstab der Luftwaffe/Luftwaffenführungsstab Inventarisnr.: Beschrijving: 210

Nr. 283 – nr. 290, 15 juni 1940 – 22 juni 1940

211

Nr. 292 – nr. 298, 23 juni 1940 – 30 juni 1940

212

Nr. 305 – nr. 317, 6 juni 1940 – 19 juli 1940

213

Nr. 319 – nr. 330, 20 juli 1940 – 1 augustus 1940

214

Nr. 375 – nr. 382, 15 september 1940 – 22 september 1940

215

Nr. 383 – nr. 391, 23 september 1940 – 1 oktober 1940

216

Nr. 393 – nr. 403, 3 oktober 1940 – 13 oktober 1940

217

Nr. 404 – nr. 414, 14 oktober 1940 – 24 oktober 1940

218

Nr. 415 – nr. 425, 25 oktober 1940 – 4 november 1940

219

Nr. 426 – nr. 434, 5 november 1940 – 13 november 1940

220

Nr. 435 – nr. 440, 14 november 1940 – 19 november 1940

221

Nr. 441 – nr. 447, 20 november 1940 – 26 november 1940

222

Nr. 448 – nr. 454, 27 november 1940 – 3 december 1940

223

Nr. 455 – nr. 463, 4 december 1940 – 12 december 1940

224

Nr. 464 – nr. 471, 13 december 1940 – 21 december 1940

225

Nr. 472 – nr. 479, 22 december 1940 – 31 december 1940

226

Nr. 480 – nr. 488, 1 januari 1941 – 9 januari 1941

227

Nr. 489 – nr. 497, 10 januari 1941 – 18 januari 1941

228

Nr. 498 – nr. 510, 19 januari 1941 – 31 januari 1941

229

Nr. 511 – nr. 519, 1 februari 1941 – 9 februari 1941

230

Nr. 520 – nr. 528, 10 februari 1941 – 18 februari 1941

231

Nr. 529 – nr. 538, 19 februari 1941 – 28 februari 1941

232

Nr. 539 – nr. 546, 1 maart 1941 – 8 maart 1941

233

Nr. 547 – nr. 554, 9 maart 1941 – 16 maart 1941

234

Nr. 555 – nr. 559, 17 maart 1941 – 21 maart 1941

235

Nr. 560 – nr. 562, 22 maart 1941 – 24 maart 1941

236

Nr. 563 – nr. 569, 25 maart 1941 – 31 maart 1941

https://www.denoudengroep.com/den-ouden-bodac Historisch vooronderzoek OO - Hilvarenbeek plan Vroonacker IV

Pagina 78 van 88

RL 2-II Generalstab der Luftwaffe/Luftwaffenführungsstab Inventarisnr.: Beschrijving: 237

Nr. 570 – nr. 575, 1 april 1941 – 6 april 1941

238

Nr. 577 – nr. 583, 8 april 1941 – 14 april 1941

239

Nr. 584 – nr. 591, 15 april 1941 – 22 april 1941

240

Nr. 592 – nr. 599, 23 april 1941 – 30 april 1941

241

Nr. 600 – nr. 605, 1 mei 1941 – 6 mei 1941

242

Nr. 606 – nr. 613, 7 mei 1941 – 14 mei 1941

243

Nr. 614 – nr. 625, 15 mei 1941 – 26 mei 1941

244

Nr. 626 – nr. 637, 27 mei 1941 – 7 juni 1941

245

Nr. 638 – nr. 645, 8 juni 1941 – 15 juni 1941

246

Nr. 646 – nr. 655, 16 juni 1941 – 25 juni 1941

247

Nr. 656 – nr. 660, 26 juni 1941 – 30 juni 1941

248

Nr. 661 – nr. 666, 1 juli 1941 – 6 juli 1941

249

Nr. 667 – nr. 672, 7 juli 1941 – 12 juli 1941

250

Nr. 673 – nr. 678, 13 juli 1941 – 18 juli 1941

251

Nr. 679 – nr. 684, 19 juli 1941 – 24 juli 1941

252

Nr. 685 – nr. 691, 25 juli 1941 – 31 juli 1941

253

Nr. 692 – nr. 700, 1 augustus 1941 – 9 augustus 1941

254

Nr. 701 – nr. 707, 10 augustus 1941 – 16 augustus 1941

255

Nr. 708 – nr. 713, 17 augustus 1941 – 22 augustus 1941

256

Nr. 714 – nr. 719, 23 augustus 1941 – 28 augustus 1941

257

Nr. 720 – nr. 725, 29 augustus 1941 – 3 september 1941

258

Nr. 726 – nr. 730, 4 september 1941 – 8 september 1941

259

Nr. 731 – nr. 736, 9 september 1941 – 14 september 1941

260

Nr. 737 – nr. 742, 15 september 1941 – 20 september 1941

261

Nr. 743 – nr. 748, 21 september 1941 – 26 september 1941

262

Nr. 749 – nr. 754, 27 september 1941 – 2 oktober 1941

263

Nr. 755 – nr. 760, 3 oktober 1941 – 9 oktober 1941

264

Nr. 761 – nr. 765, 10 oktober 1941 – 14 oktober 1941

https://www.denoudengroep.com/den-ouden-bodac Historisch vooronderzoek OO - Hilvarenbeek plan Vroonacker IV

Pagina 79 van 88

RL 2-II Generalstab der Luftwaffe/Luftwaffenführungsstab Inventarisnr.: Beschrijving: 265

Nr. 766 – nr. 769, 15 oktober 1941 – 18 oktober 1941

266

Nr. 770 – nr. 774, 19 oktober 1941 – 23 oktober 1941

267

Nr. 775 – nr. 778, 24 oktober 1941 – 28 oktober 1941

268

Nr. 779 – nr. 785, 28 oktober 1941 – 3 november 1941

269

Nr. 786 – nr. 791, 4 november 1941 – 9 november 1941

Tabel 23: Geraadpleegde Lageberichte.

RM-7 Seekriegsleitung der Kriegsmarine Inventarisnr.: Beschrijving: 344

1-14 augustus 1940

345

15-23 augustus 1940

346

24-31 augustus 1940

347

1-8 september 1940

348

9-21 september 1940

349

22-30 september 1940

350

1-10 oktober 1940

351

11-20 oktober 1940

352

21-31 oktober 1940

353

1-10 november 1940

Tabel 24: Geraadpleegde Lageberichte uit de Kriegsmarine. The National Archives (TNA) te Londen The National Archives (TNA) te Londen is door Den Ouden Bodac B.V. voor dit vooronderzoek niet fysiek bezocht. Den Ouden Bodac B.V. heeft gebruik gemaakt van haar persoonlijke database met eerder gemaakte foto’s om de documenten te controleren op relevante indicaties.

AIR 37 Air Ministry: Allied Expeditionary Air Force, later Supreme Headquarters Allied Expeditionary Force (Air), and 2nd Tactical Air Force: Registered Files and Reports Inventarisnr.: Beschrijving: 714

2ND TACTICAL AIR FORCE: Daily log: July-August 1944

https://www.denoudengroep.com/den-ouden-bodac Historisch vooronderzoek OO - Hilvarenbeek plan Vroonacker IV

Pagina 80 van 88

AIR 37 Air Ministry: Allied Expeditionary Air Force, later Supreme Headquarters Allied Expeditionary Force (Air), and 2nd Tactical Air Force: Registered Files and Reports Inventarisnr.: Beschrijving: 715

2ND TACTICAL AIR FORCE: Daily log: Sept.-Oct.1944

716

2ND TACTICAL AIR FORCE: Daily log: Nov.-Dec. 1944

717

2ND TACTICAL AIR FORCE: Daily log: Jan.-Feb. 1945

718

2ND TACTICAL AIR FORCE: Daily log: March-May 1945

Tabel 25: Dagelijkse berichtgeving van de Second Tactical Air Force..

WO 171 War Office: Allied Expeditionary Force, North West-Europe (British Element): War Dia-ries, Second World War

Inventarisnr.: Beschrijving:

565

53rd (Welsh) Recce. Regiment, Jan. - Dec. 1944

560

53rd Welsh Infantry Division Commander Royal Artillery (C.R.A.), Sept. – Oct. 1944

655

71st Infantry Brigade H.Q., Jan. - Sept. 1944

839

5th Royal Inniskilling Dragoon Guards, Jan. - Dec. 1944

923

71st Anti-Tank Regiment, Jan. - Dec. 1944

979

81st Field Regiment (Royal Artillery), Jan. - Dec. 1944

980

83rd Field Regiment (Royal Artillery), Jan. - Dec. 1944

993

133rd Field Regiment (Royal Artillery), Jan. – Dec. 1944

1053

13th Medium Regiment (Royal Artillery), Jan. - Dec. 1944

1133

116th Light Anti-Aircraft Regiment (Royal Artillery), Jan. - Dec. 1944

1134

119th Light Anti-Aircraft Regiment (Royal Artillery), Jan. - Dec. 1944

1309

1st Highland Light Infantry (City of Glasgow Regiment), Jan. - Dec. 1944

1322

6th King's Own Scottish Borderers, Jan. - Dec. 1944

1348

2nd Monmouthshire Regiment, Jan. - Dec. 1944

1356

1st Oxfordshire and Buckinghamshire Light Infantry, Jan. - Dec. 1944

1389

4th Royal Welch Fusiliers, Jan. - Dec. 1944

Tabel 26: Dagelijkse berichtgeving van de War Office van de Allied Expeditionary Force. Uitvoeringsopdrachten EODD

https://www.denoudengroep.com/den-ouden-bodac Historisch vooronderzoek OO - Hilvarenbeek plan Vroonacker IV

Pagina 81 van 88

UO nr.:

Datum:

Object:

Locatie:

19790771

13-4-1979

1 x artilleriegranaat HE 7,5 cm

Westerwijk 4

20081203

20-8-2008 1 x 2 inch mortiergranaat UK

Heuvelstraat 29

17-10-2008 1 x 7,6 cm brisantgranaat, Frans, verschoten met

Westerwijk 13

20081510

restant MLE 30

Tabel 27: UO’S/MORA’s in (de omgeving van) het onderzoeksgebied.

https://www.denoudengroep.com/den-ouden-bodac Historisch vooronderzoek OO - Hilvarenbeek plan Vroonacker IV

Pagina 82 van 88

Selectie luchtfoto’s Datum:

Sortie nr.:

Schaal (1:x): Foto nr.:

Kwaliteit:

26-09-1944

106G-3087

10.000

Redelijk/Goed

3104 en 3105

Motivatie:

Archief:

De foto’s tonen het onderzoeksgebied tijdens de

Kadaster

oorlogshandelingen van 1944.

(KAD)

Aantal: 1

National 20-10-1944

4-0961

17.000

3104 en 3105

Redelijk/Goed

De foto’s tonen het onderzoeksgebied tijdens de oorlogshandelingen van 1944.

Collection of Aerial

Photography

2

(NCAP) National 23-12-1944

US7-3702

26.000

8005

Slecht

De foto toont het onderzoeksgebied na de vijandelijkheden in oktober 1944.

Collection of Aerial

Photography

1

(NCAP) Totaal:

Tabel 28: Overzicht van de gehanteerde luchtopnamen bij de luchtfotoanalyse.

https://www.denoudengroep.com/den-ouden-bodac Historisch vooronderzoek OO - Hilvarenbeek plan Vroonacker IV

4

Pagina 83 van 88

Bijlage 7.

Protocol Toevalstreffer OO

Een toeval vondst houdt in dat er een OO (Ontplofbaar oorlogsrest) wordt aangetroffen op een locatie

en/of tijdstip dat niet in de risicobeoordeling is voorzien. Een toeval vondst kan plaatsvinden in gebieden die als “onverdacht op OO” zijn aangemerkt, maar ook binnen gebieden die als “verdacht op OO” zijn

aangemerkt maar waar op dat moment geen geplande grondroerende en/of opsporingswerkzaamheden plaatsvinden of wanneer alleen in reeds aantoonbaar geroerde grond gewerkt zal gaan worden. Stappenplan bij aantreffen “vermoedelijk” OO     

Het mogelijk OO nooit beroeren, verplaatsen, weggooien, schoonkloppen of schoonvegen; Zet de vindplaats/ locatie af en markeer deze. Informeer de omgeving/derden; Ter plaatse de werkzaamheden staken en de projectleiding informeren; Informeer de politie (evt. via projectleiding) via 0900 8844;

De politie stuurt waarschijnlijk een explosievenverkenner om de situatie en het mogelijke OO te beoordelen;



De politie geeft de melding door aan de EODD en zal de urgentie voor eventuele ruiming van de aangetroffen OO bepalen;

 

De ruimploeg van de EODD komt ter plaatse om het OO onschadelijk te maken / te vernietigen; Indien dit noodzakelijk wordt geacht zal het gebied afgebakend worden als zijnde “verdacht” gebied. Wanneer het geen OO betreft kunnen de werkzaamheden regulier worden hervat.

Wanneer een OO onschadelijk moet worden gemaakt waarbij er een risico voor de openbare orde en

veiligheid kan ontstaan, informeert de politie de burgemeester en Ambtenaar openbare Orde en Veiligheid. Indien voor de ruiming van het OO een (woon)gebied moet worden ontruimd, dan zal de burgemeester in combinatie met de veiligheidsregio en de EODD de benodigde maatregelen treffen.

Enkele voorbeelden van OO welke veelvuldig in de Nederlandse bodem worden aangetroffen:

Klein kaliber munitie (KKM)

Geweergranaat Duits)

(Sprenggranate

Mortiergranaat (5 cm Duits)

30

Anti-tankmijnen Duits)

(Tellermine

https://www.denoudengroep.com/den-ouden-bodac Historisch vooronderzoek OO - Hilvarenbeek plan Vroonacker IV

Artilleriegranaat (25 lbs. UK)

42

Vliegtuigbom (500 lbs. UK)

Pagina 84 van 88

Bijlage 8.

Hoofdgroepen van Ontplofbare Oorlogsresten

In totaal worden er zestien hoofdgroepen OO onderscheiden. Hieronder zijn de meest voorkomende soorten benoemd welke regelmatig voorkomen tijdens een Historisch vooronderzoek OO.

Klein kaliber munitie (KKM) | Klein Kaliber munitie is een verzamelnaam voor alle munitie van

handvuurwapens zoals revolvers, pistolen, geweren, hulzen en slaghoedjes. Het kaliber moet kleiner zijn dan twintig millimeter.

Klein Kaliber Munitie (KKM), kaliber .303

Een Luger P08 met een kaliber van 9 millimeter

Geschutmunitie | Munitie voor zogenoemde vuurmonden, ook wel schietbuis, met een kaliber van twintig millimeter of groter. Geschutmunitie is een verzamelnaam voor brisantgranaten, mortiergranaten, terugstootloze vuurmonden en kanonnen of houwitsers.

Duitse brisantgranaat van 10,5 cm

Geallieerde mortiergranaat van 3 inch

https://www.denoudengroep.com/den-ouden-bodac www.bodac.nl Historisch vooronderzoek OO - Hilvarenbeek plan Vroonacker IV

Pagina 85 van 88

Handgranaten | Een lichaam al of niet voorzien van springstof en voorzien van een ontsteker bedoeld om

met de hand te werpen. Een handgranaat bestaat bijvoorbeeld uit een lichaam, meestal vuistgrootte, vaak voorzien van een beugel en veiligheidspin, dat al of niet is gevuld met een spring-, chemische-,

pyrotechnische- of kruitlading. Een handgranaat is voorzien van een ontsteker met het doel te detoneren, brand te stichten of een rookgordijn te leggen. De uitkomst is afhankelijk van de soort handgranaat en haar vulling.

Britse Mills No. 36 handgranaat

Amerikaanse MKII handgranaat

Duitse Stielhandgranate 24

Geweergranaten | Dit zijn granaten welke bedoeld zijn om met behulp van een geweer te verschieten. Vaak zijn deze geweergranaten betrekkelijk klein en voorzien van een staartstuk. De opbouw en gevechtslading van zo een geweergranaat is in het algemeen te vergelijken met de opbouw van die van handgranaten, echter is het bereik groter.

Duitse geweergranaten

Het verschieten van een geweergranaat

https://www.denoudengroep.com/den-ouden-bodac Historisch vooronderzoek OO - Hilvarenbeek plan Vroonacker IV

Pagina 86 van 88

Munitie voor granaatwerpers | Dit soort munitie wordt middels een speciaal wapensysteem verschoten, gelanceerd of weggeslingerd. In tegenstelling tot geweergranaten, heeft dit soort munitie het

bovengenoemde wapensysteem nodig om verschoten of gelanceerd te worden. Daarnaast is de desbetreffende munitie groter dan voorgaande hoofdsoorten.

Britse PIAT

Duitse Panzerfaust

Raketten (munitie voor raketwerpers) | Deze munitieartikelen worden na afvuring tijdens de vlucht

voortgestuwd door een raketmotor. Raketten zijn te herkennen aan een gelijknamige motor met daarin een venturi (uitstroomopening). Na de lancering was dit soort munitie niet langer bestuurbaar.

Amerikaanse bazooka

Duitse Panzerschreck

Afwerpmunitie | Dit soort munitieartikelen zijn bedoelt om van een vliegtuig te worden losgelaten,

uitgestoten of geworpen. Afwerpmunitie komen voor in allerlei vormen maten. De meeste bommen hebben een cilindrisch of sigaarvormig lichaam, waarbij brisantbommen een springstoflading bevatten en

fosforbommen juist een chemische of pyrotechnische lading bevatten. Daarnaast kon de afgeworpen munitie op verschillende momenten tot uitwerking komen, namelijk in de lucht, bij inslag (direct of na

vooringestelde tijd) of na het indringen van de (water)bodem. Met behulp van een verscheidenheid aan

ontstekingsmechanismen kon een beoogde uitwerking verkregen worden. De meest voorkomende zijn de direct werkende of de (lange) vertraging ontstekers.

https://www.denoudengroep.com/den-ouden-bodac www.bodac.nl Historisch vooronderzoek OO - Hilvarenbeek plan Vroonacker IV

Pagina 87 van 88

Opslag 500lbs bommen

In de grond aangetroffen 500lbs bom in Cadzand

Onderwatermunitie | Ontplofbare Oorlogsresten bedoeld om onder water te gebruiken. Hieronder vallen onder andere drijvende mijnen, grondmijnen, toerpedo’s, dieptebommen en invloedsmijnen.

Een Duitse U-Boot Abwehrmine

Mijnen(velden) | Een mijn is een hoeveelheid springstof, al dan niet in een omhulsel, voorzien van een

ontsteker, in of op een terrein of gebied aangebracht om te hinderen, schade toe te brengen of buiten

gevecht te stellen en dat door het te treffen doel wordt geactiveerd. Er zijn vaak twee soort landmijnen te onderscheiden, een antipersoneel (AP) mijn en een antitank (AT) mijn. AP mijnen konden zo groot zijn als een schoenpoetsdoosje, terwijl AT mijnen zo groot konden zijn als een wiel. Mijnen uit de Tweede Wereldoorlog waren vaak voorzien van een drukontsteker.

Duitse anti-tank mijnen: Tellermine 42

Duitse anti-tank mijn: Riegelmine 43

https://www.denoudengroep.com/den-ouden-bodac Historisch vooronderzoek OO - Hilvarenbeek plan Vroonacker IV