Document · PDF

Begroting 2026 (3 boekwerk)

Plenaire Commissie 22 oktober 2025, gemeente HilvarenbeekBij agendapunt: OORDEELSVORMEN: Raadsvoorstel Begroting 2026.38.639 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 5

6. Energieloket en One Stop Shop In het Klimaatakkoord is afgesproken dat elke gemeente in Nederland over een onafhankelijk Energieloket moet beschikken. Een Energieloket is een centrale plek waar bewoners terecht kunnen met hun vragen over bijvoorbeeld het verduurzamen van hun woning. Dit kan een fysieke of digitale plek zijn. In onze gemeente wordt dit uitgevoerd door Stichting Hilvarenbeek Duurzaam (fysiek en digitaal). Vanaf 2026 zijn we verplicht de zogenaamde One Stop Shop (OSS of éénloketsysteem) te realiseren, waar alle doelgroepen terecht moeten kunnen met vragen over verduurzaming. We onderzoeken hoe we deze verschillende ontwikkelingen kunnen combineren. Onderzoek en mogelijk ook de uitvoering doen we samen met de gemeenten Goirle en Oisterwijk (GHO) en de andere gemeenten uit de Regionale Energie en Klimaat Strategie (REKS). Voor het uitvoeren van het Energieloket en/of de One Stop Shop starten wij met het beschikbare budget van € 50.000 per jaar.

7. Uitvoering geven aan het Warmteprogramma De gemeente heeft de regierol in de warmtetransitie. De gemeente bepaalt zelf wat de verschillende warmtealternatieven zijn om van het aardgas af te gaan. Het Warmteprogramma is de uitvoering daarvan. In het Warmteprogramma wordt voor de aankomende 10 jaar aangegeven wat en wanneer er in de dorpen en wijken gaat gebeuren om van het aardgas af te gaan. Voor Biest-Houtakker zijn we daar al mee gestart. Het Warmteprogramma is een vervolg op de Transitievisie Warmte en zal eind 2026 vastgesteld worden. Dit is een verplichting uit de Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie (Wgiw). In 2026 wordt er verder gewerkt aan het opstellen van het Warmteprogramma. Voor de uitvoering wordt het beschikbare budget van € 50.000 per jaar ingezet vanaf 2026.

8. Het soortenmanagementplan Sinds eind 2024 wordt er gewerkt aan het soortenmanagementplan (SMP) voor de gemeente Hilvarenbeek. Zodra dit plan is opgesteld kan er grootschalig worden geïsoleerd. Bewoners hoeven dan niet meer voor hun eigen woning apart een ecologisch onderzoek te laten uitvoeren voordat zij gaan isoleren. Het SMP vergt een intensief jaarrond onderzoek en naar verwachting zal het SMP eind 2026 gereed zijn. Het onderzoeksbureau KP Adviseurs voert dit onderzoek uit voor onze gemeente. Dan zal ook duidelijk zijn welke kosten er van 2027 gemoeid zijn met de monitoring. Ambitie 3: Uitvoeren van het beleid klimaatbewustzijn. 9. Klimaatmakers Hilvarenbeek 2026-2030 In de afgelopen jaren hebben we onder de noemer Klimaatmakers Hilvarenbeek succesvolle acties uitgevoerd, zoals de regentonactie, het aanleggen van geveltuintjes en de campagne ‘Tegel eruit, plant erin’. Deze lijn zetten we voort en breiden we uit. Vanaf 2026 starten we met Klimaatmakers 3.0, een meerjarig programma waarin participatie, vergroening en klimaatrechtvaardigheid centraal staan. Klimaatmakers 3.0 is gericht op het betrekken van inwoners, buurten en organisaties bij het klimaatbestendig maken van hun leefomgeving. Denk aan vergroening van tuinen en schoolpleinen, het opvangen van regenwater en het terugdringen van hittestress.

Hiermee ontstaat een herkenbare, doorlopende lijn van communicatie, bewustwording en actie. Voor de financiering van het programma vragen we bijdragen aan bij Waterschap De Dommel (cofinanciering) en de provincie Noord-Brabant (via relevante subsidieregelingen). Daarnaast wordt een deel van het beschikbare budget voor duurzaamheid uit de voorjaarsnota ingezet voor de uitvoering van Klimaatmakers 3.0. 10. Het opstellen van een Green Deal voor bedrijventerrein Mierbeek In samenwerking met Midpoint Brabant werken we aan een Green Deal op bedrijventerrein Mierbeek. Hierin worden duurzame ontwikkelingen op gebied van klimaatadaptatie en energietransitie onderzocht en uitgevoerd. In de Green Deal maken we met verschillende partijen (waaronder overheden en ondernemers) afspraken over duurzame doelen die we samen willen bereiken. We leggen vast wat we willen bereiken, wat haalbare scenario’s zijn, wat de aanpak is en welke bijdrage iedere partij levert. Met name op gebied van de energietransitie verwachten wij dat het nog enkele jaren duurt voordat de transitie een feit is. 11. Doorontwikkeling REKS-klimaatprojecten De komende jaren bouwen we actief voort op de regionale samenwerking binnen de REKS.

We richten ons niet alleen op het afronden van lopende projecten zoals de klimaatscoretool, maar vooral op het initiëren en uitvoeren van nieuwe maatregelen die bijdragen aan een klimaatrobuust Hilvarenbeek. We zetten in op drie concrete actielijnen: • Lokaal afgestemd watermanagement met agrariërs en natuurbeheerders werken aan opgaven als droogtebestrijding en wateroverlast; • Vergroenen en ontharden van stedelijk gebied. • Verduurzaming van bedrijventerreinen; Door proactief te blijven investeren in regionale klimaatprojecten en lokale uitvoering te verbinden met provinciale en waterschapsdoelen versterken we zowel de leefomgeving als de samenwerkingskracht van onze gemeente.

Ambitie 4: Uitvoeren van het circulariteitsbeleid 12. Maatschappelijk Verantwoord Opdrachtgeven en Inkopen (MVOI) Na vaststelling van het omgevingsprogramma starten we in 2026 met het inventariseren van relevante productgroepen, kansrijke toepassingen en borgingsinstrumenten. Doel is om MVOI structureel te verankeren in het gemeentelijke inkoopbeleid. Hiermee geven we invulling aan onze duurzaamheidsambities en stimuleren we de circulaire economie via onze inkoop. 13. Verkenning Circulair Ambachtsnetwerk/-centrum Na vaststelling van het omgevingsprogramma verkennen we in 2026 de haalbaarheid van een circulair ambachtsnetwerk of -centrum. Daarbij onderzoeken we de mogelijkheden voor regionale samenwerking, geschikte locaties, de functionele opzet en de organisatorische inrichting. 14. Verdere uitvoering van het grondstoffenbeleid In 2026 verschuift onze inzet binnen het grondstoffenbeleid van een voornamelijk reactieve benadering naar beheersing en gerichte verbetering. We verstevigen de ingezette koers door bestaande maatregelen verder in te voeren en waar nodig bij te stellen. Zo stoppen we met de inzameling van specifieke afvalstromen op de milieustraat, wat bijdraagt aan doelmatiger beheer en een hogere scheidingskwaliteit. Daarnaast wordt de textielinzameling centraal georganiseerd en geoptimaliseerd met oog voor wijkgerichte oplossingen en samenwerking met ketenpartners.

Ook intensiveren we in 2026 de communicatie met inwoners om bewust gedrag te stimuleren en het scheidingsgedrag te verbeteren. Betrokkenheid en gedragsverandering vormen een essentieel onderdeel van onze aanpak richting afvalreductie en hergebruik. De ingezette verbeteracties en beheersmaatregelen geven richting aan een stabieler en gerichter tariefbeleid. De financiële effecten hiervan zijn verwerkt in de paragraaf ‘Lokale Heffingen’.

Thema 5

Milieu

Ambitie 5: Transitie milieu naar de Omgevingswet

1. Milieugerelateerde onderdelen waar nodig actualiseren en inregelen in het Omgevingsplan In de transitiefase van het tijdelijk Omgevingsplan naar de definitieve versie (2024 t/m 2031) zijn er een aantal milieu gerelateerde onderdelen die ingeregeld moeten worden en soms ook een aanpassing vereisen vanwege (komende) wetswijzigingen. Geur

De gehanteerde gebiedsindelingen uit de Geurverordening zijn achterhaald, de gebiedsindelingen en geurnormen sluiten niet meer aan bij de actuele situatie en zijn nog gebaseerd op een verouderde gebiedsvisie. Een bredere heroverweging van de gebieden (en andere onderdelen) uit de gebiedsvisie Geurhinder en veehouderij die ten grondslag ligt aan de Geurverordening en de kaart is nodig. De eerste aanzet daartoe komt vanuit de Omgevingsvisie. Externe veiligheid Als gemeente moeten we voorschriftgebieden aanwijzen in het omgevingsplan. Een voorbeeld hiervan is dat zeer kwetsbare gebouwen (gebouwen met minder zelfredzame personen zoals scholen of zorglocaties) niet overal gebouwd kunnen worden. We zullen eerst als gemeente keuzes moeten maken waar we wel/geen kwetsbare gebouwen of bedrijven met risico’s willen. Bodem In het Omgevingsplan moeten er grenswaarden worden vastgelegd voor de bodemkwaliteit In het omgevingsplan leggen we een grenswaarde voor de bodemkwaliteit vast. Tegelijk moet er in het omgevingsplan een balans worden vastgelegd tussen het beschermen en benutten van de fysieke leefomgeving. De provincie is bezig met een onderzoek naar lood in de bodem; vooral op speelplaatsen kan dit een gezondheidsrisico vormen. Er lopen nu pilots in drie Brabantse gemeenten. Daarna zullen de andere gemeenten betrokken worden.

We hebben nog geen concrete aanwijzingen wanneer Hilvarenbeek wordt benaderd. Ook loopt er een onderzoek bij 40 Brabantse locaties naar de aanwezigheid van pfas. De gemeente krijgt bericht als dit op haar grondgebied is. Recent kwamen ook gezondheidsproblemen naar voren door de toepassing van staalslakken als halfverharding. We volgen al deze ontwikkelingen op de voet en waar nodig ondernemen we in 2026 actie. Er wordt binnen de OMWB-regio per gemeente een bodemkwaliteitskaart gemaakt. In het verleden uitgevoerde onderzoeken worden verzameld verwerkt in een digitaal bodeminformatiesysteem. Hierdoor kunnen we onderzoekslasten verminderen. De verwachting is dat deze kaart in 2026 beschikbaar zal komen. Geluid De Omgevingswet heeft op uiteenlopende wijzen gevolgen voor monitoring, evaluatie en gegevensverzameling. Bij het aanvullingspoor geluid moet er speciale aandacht zijn voor gegevensverzameling van geluid. Er komen nieuwe normen en meetwaarden. Gemeenten moeten een 'basisgeluidemissie' (BGE) vaststellen voor wegen met een verkeersintensiteit vanaf duizend motorvoertuigen per dag. Rond wegen ontstaan geluidsaandachtsgebieden, die een indicatie zijn van geluidsbelasting op gebouwen. Gemeenten moeten daarna de BGE te volgen. De startdatum voor de BGE is bepaald op 1 januari 2026.

Uiterlijk 1 juli 2028 moet de gemfeente de resultaten van de monitoring presenteren aan de gemeenteraad. Daarna moet dit elke 5 jaar gemonitord te worden. Kosten In de volgende tabel vindt u een overzicht van de begrote kosten en opbrengsten voor uitvoering van dit thema. In het overzicht geven wij expliciet inzicht in welke ontwikkelingen uit de voorjaarsnota 2025 in dit thema financieel landen. Ook de nieuwe ontwikkelingen die we in deze begroting hebben doorgevoerd en in dit thema financieel landen maken we hier inzichtelijk. Milieu ( x € 1.000)

Lasten

Baten

Saldo 2026

2027

2028

2029

Saldi uitvoering bestaand beleid

5.280

5.092

-187

-193

-196

-80

Energieloket en One-Stop-Shop (knop 39)

-50

Uitvoering geven aan het Warmteprogramma (knop 40)

-50

uitvoering van het programma duurzaamheid (knop 46)

-40

-80

5.240

5.012

-227

-333

-336

Mutaties voorjaarsnota 2025 Autonome ontwikkelingen OMWB (knop 9) Nieuwe ontwikkelingen

Mutaties begroting 2026 Bijstelling kostendekkendheid leges 2026 Saldi begroting 2026-2029

Mutaties voorjaarsnota 2025 Autonome ontwikkelingen Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant (OMWB) (knop 9) De laatste jaren zien we een trend dat de OMWB meer werkzaamheden opneemt in het werkprogramma of voornemens is uit te gaan voeren vanuit een kadernota. De grondslag daarachter is de komst van de Omgevingswet en de (continu) veranderende regelgeving voor de agrariër wat de voorspelbaarheid van de inzet bijzonder moeilijk maakt. In de genoemde werkprogramma’s en kaderbrieven is er vooral gekozen voor de veilige weg. Achteraf valt de inzet meer mee dan verwacht. Tijdens de besprekingen omtrent de werkprogramma’s wordt er strak regie gevoerd op de daadwerkelijk te verwachten en te realiseren inzet aan de hand van ons eigen vastgestelde VTH beleidsprogramma, dus vooral op de the need to have en niet de nice to have. Dit resulteert in een te verwachten structurele financiële meevaller. Nieuwe ontwikkelingen Energieloket en One-Stop-Shop (konop 39) In het Klimaatakkoord is afgesproken dat elke gemeente in Nederland over een onafhankelijk Energieloket moet beschikken. Dit wordt voor de gemeente Hilvarenbeek momenteel uitgevoerd door Stichting Hilvarenbeek Duurzaam, welke een subsidieverplichting tot uitvoeren van het Energieloket (Energiehuis) tot eind 2026 heeft.

Daarnaast volgt uit de herziene Richtlijn Energiepresentatie van Gebouwen (EPBD) (2024/1275) dat er zorg gedragen moet worden voor een One-Stop-Shop (OSS of éénloketssysteem) waar gebouweneigenaren, zowel particulier als zakelijk, terecht kunnen voor advies. Dit moet voor eind 2026 verwerkt zijn in nationale, regionale en lokale wetgeving. Het valt daarmee samen met het vraagstuk over de invulling van het onafhankelijk Energieloket vanaf 2026.

Stichting Hilvarenbeek Duurzaam is een maatschappelijke partner die perfect past in het scenario Samenwerkend Hilvarenbeek. De Stichting wordt op dit moment voor de uitvoering van het Energiehuis betaald uit de Reserve Duurzaamheid. Na 2026 verwachten we € 50.000,- jaarlijks kwijt te zijn aan het Energieloket/OSS. Dit zijn structurele kosten. Hier is op dit moment geen dekking voor. De Reserve Duurzaamheid is niet voldoende gevuld om de kosten te dekken. Het risico van het niet uitvoeren van het Energieloket/OSS is dat we niet voldoen aan wettelijke verplichtingen. Daarnaast is er geen mogelijkheid meer voor gebouweigenaren om (gratis) gericht advies te ontvangen en bestaat er een kans dat verduurzaming van de gebouwde omgeving stokt. Uitvoering geven aan het Warmteprogramma (knop 40) De gemeente heeft de regierol in de warmtetransitie. Het Warmteprogramma is de uitvoering daarvan. Het Warmteprogramma is recentelijk bestuurlijk vastgesteld, waarmee de uitvoering in 2027 kan starten. Bij de uitvoering gaat het om het wijkuitvoeringsplannen, de Lokale Aanpak Isolatie, monitoring van de voortgang, het opstarten van collectieve inkoopacties, etc. Zonder de gevraagde middelen is er wel een Warmteprogramma, maar komen we niet tot uitvoering. Uitvoering van het programma duurzaamheid (knop 46) Voor de uitvoering van het programma duurzaamheid worden een aantal maatregelen voorzien.

Het gevraagde budget is gebaseerd op de huidige actuele ontwikkelingen. Om snel te kunnen handelen lopen we daarbij enigszins vooruit op het nog vast te stellen omgevingsprogramma Duurzaam Hilvarenbeek 2025-2030. Onderstaande duurzaamheidsontwikkelingen worden daarbij aan de orde gesteld. Eventuele andere keuzes die in dit omgevingsprogramma worden gemaakt kunnen betekenen dat het meerjarige budget dan opnieuw wordt bijgesteld (bij de vjn2026, naar boven of naar beneden, afhankelijk van de dan gemaakte keuzes). • Bijdragen aan slimme oplossingen als antwoord op de netcongestie en het bij elkaar brengen van opwek, opslag en afname van elektriciteit. • Meer ruimte voor flora en fauna middels bewustwordingsacties van educatie tot participatie • Bewustwording en facilitering (middels een subsidie met cofinanciering door waterschap en provincie) van klimaatadaptieve inrichting van woon- en werkomgeving Mutaties begroting 2026 Bijstelling kostendekkendheid leges 2026 Jaarlijks stellen we onze legestarieven voor het volgend jaar bij en maken we daarbij een berekening voor de kostendekkendheid. De totale opbrengsten mogen namelijk niet meer zijn dan de totale kosten. Ook nu hebben we de legestarieven 2026 bijgesteld en in deze begroting financieel vertaald. U neemt met het raadsvoorstel belastingverordeningen 2026 het besluit over de legestarieven 2026.

Buitengebied Thema 6 Onze ambities Er is veel dynamiek in ons buitengebied. Economische functies veranderen, mede door de inzet van Rijksregelingen. We willen, binnen de kaders van (Europese) regelgeving, perspectief bieden aan bestaande functies in het buitengebied. Een integrale aanpak, sturing en een intensieve samenwerking met partijen zoals ZLTO, Ondernemend Hilvarenbeek, landgoedeigenaren en medeoverheden Provincie en Waterschap zijn daarbij nodig. Zo kunnen we de economische verkleuring van het buitengebied in goede banen leiden en samen gezond te groeien. Activiteiten in 2026 U leest per ambitie de activiteiten die wij in 2026 uitvoeren. Ambitie 1: balans buitengebied 1. In het uitvoeringsprogramma van de Omgevingsvisie worden projecten/activiteiten in het buitengebied opgenomen. Vanuit de omgevingsvisie Hilvarenbeek ‘Samen gezond groeien’ is het van belang de balans te behouden tussen economische groei en het versterken van een gezonde leefomgeving in het buitengebied. De ambities hiervoor en de wijze waarop we hier uitvoering aan willen geven is op hoofdlijnen opgenomen in de omgevingsvisie. We gaan dit verder uitwerken in een omgevingsprogramma. We kijken daarbij integraal naar de uitdagingen en ambities voor het buitengebied. Financiële aanvragen hiervoor worden via de Voorjaarsnota aan de raad voorgelegd.

Kosten In de volgende tabel vindt u een overzicht van de begrote kosten en opbrengsten voor uitvoering van dit thema. In het overzicht geven wij expliciet inzicht in welke ontwikkelingen uit de voorjaarsnota 2025 in dit thema financieel landen. Ook de nieuwe ontwikkelingen die we in deze begroting hebben doorgevoerd en in dit thema financieel landen maken we hier inzichtelijk. Buitengebied ( x € 1.000)

Lasten

Baten Saldo 2026

2027

2028

2029

Saldi uitvoering bestaand beleid

104

-87

Mutaties voorjaarsnota 2025

104

-87

Saldi begroting 2026-2029

Mutaties voorjaarsnota 2025 Er hebben geen mutaties plaatsgevonden.

Thema 7

Veiligheid, Toezicht en Handhaving

Onze ambities De openbare orde, veiligheid en crisisbeheersing in de gemeente Hilvarenbeek vragen voortdurend om aandacht. We volgen ons handhavingsbeleidsplan en grijpen snel in waar nodig, om problemen te voorkomen. We richten ons op veilige fysieke ruimtes, evenementen en crisisbeheersing. Ook willen we beter bestand zijn tegen georganiseerde criminaliteit. Hiervoor trekken wij samen op met andere partijen zoals brandweer, politie, geneeskundige hulpdiensten, het Regionaal Informatie- en Expertise Centrum (RIEC), Enexis, woonstichting Leystromen en belangenorganisaties. De gemeente zorgt voor de aansturing van en samenwerking met inwoners en organisaties om Hilvarenbeek veilig te krijgen en te houden. Dat doen we allereerst lokaal. Waar dat nodig en logisch is, zoeken we regionale samenwerking op. In 2026 gaan wij aan de slag op basis van ons Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 dat in samenwerking met de GHO-gemeenten tot stand is gekomen. We richten ons op de volgende ambities: 1. Beheersing en behoud van leefbaarheid op recreatieparken; 2. Versterken van de evenementenaanpak; we hanteren een duidelijke scheiding tussen het ‘feest’; de vergunningen- en klachtenprocedure en de veiligheid op en rond de evenementen. 3. Blijvende (door-) ontwikkeling van de (gemeentelijke) crisisbeheersing 4.

Een (fysiek) veilige leefomgeving: natuurbranden, cybercrime/ digitale veiligheid en bluswatervoorzieningen 5. Continueren van de aanpak van ondermijnende criminaliteit 6. Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur (Bibob) 7. Versterken van goed verhuurderschap in de praktijk; 8. Versterken van handhaving en beleidsuitvoering rond huisvesting arbeidsmigranten; 9. Versterking bouwkwaliteit en toezicht onder de Wet kwaliteitsborging. Activiteiten in 2026 U leest per ambitie de activiteiten die wij in 2026 uitvoeren. Ambitie 1: Beheersing en behoud van leefbaarheid op recreatieparken De afgelopen jaren is met succes ingezet op de revitalisering van recreatieparken, met als doel het verhogen van de kwaliteit, veiligheid en leefbaarheid. Toezicht en handhaving spelen hierin een essentiële rol. Deze inspanningen hebben bijgedragen aan het terugdringen van ongewenste situaties, zoals permanente bewoning, en het versterken van de samenwerking met parkeigenaren en andere betrokkenen. Voor 2026 is de inzet deels afhankelijk van landelijke beleidsontwikkelingen. De vorming van een nieuw kabinet en het al dan niet invoeren van een instructieregel – waarmee duidelijkheid wordt gegeven over de juridische (on)mogelijkheden van bewoning op recreatieparken – zijn hierin bepalend.

In afwachting daarvan wordt in 2026 gekozen voor een terughoudende en zorgvuldig afgestemde aanpak. We treden op bij excessen of signalen van ondermijning, om zo de rust in de parken te behouden en destabiliserende situaties te voorkomen. Deze benadering stelt ons in staat om flexibel te anticiperen op toekomstige landelijke kaders, en tegelijkertijd de basis te behouden voor duurzame en toekomstgerichte ontwikkeling van onze recreatieparken.

Ambitie 2: Verdere verdieping en borging van de huidige werkwijze en uitgangspunten evenementen In 2026 gaan wij verder met het versterken de evenementenaanpak. De uitkomsten van de evaluatie van het evenementenjaar 2025 worden, daar waar nodig, in 2026 verwerkt in de huidige werkwijze. De focus ligt ook in 2026 met name op de grote meerdaagse muziekfestivals op de Beekse Bergen. Ambitie 3: Gemeentelijk crisisbeheersing 1. Efficiëntere crisisorganisatie In 2026 staat het waarborgen van de vakbekwaamheid van onze gemeentelijke crisisfunctionarissen centraal. Waar in het afgelopen jaar de nadruk lag op het opleiden, trainen en oefenen (OTO), verschuift de focus naar de verdere verdieping van de functie en het op peil houden van de aanwezige kennis en vaardigheden. Het trainingsaanbod wordt in samenwerking met de Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant vormgegeven. Daarnaast starten we met een beoordeling van alle crisisfuncties binnen onze organisatie. We onderzoeken of er voldoende vervangingscapaciteit is bij ziekte of uitval. Hiermee zetten we een belangrijke stap richting het versterken van de continuïteit en de weerbaarheid van onze gemeentelijke crisisorganisatie. Door toenemende externe dreigingen is het ook belangrijk om gezamenlijk in te spelen op vraagstukken rondom weerbaarheid.

Als gemeente hebben wij de ambitie om intern de bewustwording te vergroten en het structureel onder de aandacht te brengen. We volgen hierin de landelijke en regionale ontwikkelingen die door de Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant in onze regio gecoördineerd worden. 2. Bluswatervoorziening De brandweer en gemeente zijn samen verantwoordelijk voor voldoende bluswater in de gemeente. In 2026 evalueren we daarom het onderhoudscontract brandkranen. Daarnaast heeft de brandweer het advies gegeven om zeven locaties van blusputten te voorzien. Aangezien een project als dit nieuw is voor VTH heeft het wat tijd en uitzoekwerk met andere gemeentes en de veiligheidsregio gekost om er achter te komen hoe dit in zijn werk gaat. Dankzij gemeente Goirle en ABG gemeenten zijn we nu op het punt dat we een bestek van eisen hebben en in gesprek zijn met een mogelijke uitvoerder. Als alles volgens plan gaat kunnen we in 2025 één put slaan en vanaf 2026 twee per jaar. Welke dat zijn, worden met de brandweer geprioriteerd. Ambitie 4. Een (fysiek) veilige leefomgeving 1. Natuurbranden Natuurbranden wordt door de Veiligheidsregio en de provincie als één van de grootste maatschappelijke veiligheidsrisico’s gezien voor de komende jaren. Daarom coördineren wij, in opdracht van de Commissaris van de Koning, de gebiedscommissie De Kempische landgoederen, onder voorzitterschap van onze burgemeester.

In de commissie wordt in 2025 het natuurbrandbeheersplan uitgerold, uitgevoerd en waar nodig aangescherpt. In 2026 volgt ook de eerste fase van het project Interreg. Die bestaat uit het verzamelen van informatie en uitwerken van risico’s. Interreg is een project dat met de gebiedscommissie wordt opgepakt en waarin wordt samengewerkt met de Belgische gemeenten en hulpverleningszones. Het doel is om in samenwerking de nadelige gevolgen van natuurbranden te verkleinen. Via het rijk ontvangen we 20.000 euro voor de gebiedscommissie Natuurbrandbeheersing. Dat wordt besteed aan maatregelen binnen de gehele gebiedscommissie: gemeenten Hilvarenbeek, Reusel-De Mierden en Goirle. Daarnaast komen we in aanmerking voor twee andere subsidies. Met deze budgetten kunnen we starten met de uitvoering van het natuurbrandbeheersplan. Voor zover we nu kunnen overzien zijn er geen extra middelen noodzakelijk.

2. Cybercrime en digitale veiligheid Als gemeente vervullen wij een belangrijke rol in het versterken van de digitale weerbaarheid van onze inwoners, zoals ook verwoord in de doelstellingen in ons Integraal Veiligheidsbeleid. Met de toenemende digitale dreigingen wordt onze rol hierin alleen maar groter. Onze ambitie voor 2026 is om gericht bewustwording te creëren onder inwoners en lokale ondernemers. Dit doen we door het organiseren van bewustwordingsbijeenkomsten, waarbij ook partners betrokken zijn als politie, het Platform Veilig Ondernemen, Rabobank en lokale partners (bv Ondernemend Hilvarenbeek). Door op een laagdrempelige manier in gesprek te gaan, willen we inwoners en ondernemers bewust maken van de snel veranderende werkwijzen van cybercriminelen (modus operandi), en hen beter toerusten om digitale risico’s te herkennen en te weerstaan. Ambitie 5. Continueren van de aanpak van ondermijnende criminaliteit Conform het Integraal Veiligheidsbeleid 2023-2026 werken we verder aan het basisniveau van een weerbare overheid. Dit is ook zo beschreven in de Brabantse Norm Weerbare Overheid. Als vervolg op het vergroten van de interne bewustwording over ondermijning nemen we in 2026 ook onze inwoners mee in het onderwerp ondermijning.

Het doel is om inwoners bekend te maken met de signalen van ondermijning, laagdrempelig en persoonlijk, met extra aandacht voor doelgroepen als boeren en ouderen. Ook werken we in 2026 aan het verbeteren van de informatie om daarmee over een actueel veiligheidsbeeld te beschikken. Door een informatiescan hopen we signalen van ondermijning eerder te herkennen en op te kunnen pakken. Uiteindelijk verwachten we daardoor de capaciteit doelgerichter, en dus efficiënter, in te kunnen zetten. Ook willen we de integrale samenwerking met partners versterken. Het gaat dan onder meer om het RIEC en met de politie (lokale en regionale afstemming over casuïstiek). Vroegtijdige informatie uitwisseling is vitaal voor het opvolgen van signalen en de integrale aanpak van casuïstiek. Ambitie 6: Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur (Bibob) We passen actief de Wet Bibob toe, zoals beschreven in de Brabantse Norm Weerbare Overheid. Het eigen Bibob-onderzoek wordt onder meer op alcoholvergunningen, omgevingsvergunningen milieu en/of bouwen uitgevoerd. We zetten in op behoud van kennis en vaardigheden en op regionale samenwerkingen, zoals de GHO-samenwerking en met het RIEC. De samenwerking met regionale gemeenten ziet toe op lessen geleerd uit casuïstiek.

We passen de Wet Bibob toe bij ruim de helft van de ingediende vergunningsaanvragen waar Bibob op van toepassing is volgens de Bibob-beleidsregel. Ambitie 7: Versterken van goed verhuurderschap in de praktijk De Wet Goed Verhuurderschap biedt waardevolle instrumenten om misstanden op de woningmarkt aan te pakken. Door gerichte aandacht en versterking van de gemeentelijke rol zorgen we ervoor dat deze wet haar potentie daadwerkelijk kan waarmaken. In 2026 zetten we in op verdere professionalisering van de uitvoering. We herijken de bestaande aanpak, vergroten de kennis en expertise binnen de organisatie, en zorgen voor bredere interne en externe bekendheid van de wet en het meldpunt. Daarbij wordt ook gekeken of en hoe de wet breder toegepast kan worden voor situaties waar zich ongewenst of grensoverschrijdend verhuurgedrag voordoet.

Ambitie 8: Versterken van handhaving en beleidsuitvoering rond huisvesting arbeidsmigranten Het huisvesten van arbeidsmigranten vereist een zorgvuldige en planmatige aanpak, waarin zowel beleidsontwikkeling als toezicht en handhaving centraal staan. Tijdens de vergunningprocedure en de daaropvolgende bezwaarfase is gebleken dat de interpretatie van enkele beleidsbegrippen onduidelijkheden veroorzaakt. In 2026 wordt het beleid zo aangescherpt dat de uitvoeringspraktijk beter aansluit op de geldende kaders. Op basis van het onderzoek naar de omvang en spreiding van mogelijke huisvestingslocaties voor arbeidsmigranten worden scenario’s ontwikkeld voor de aanpak van meer dan 400 potentiële locaties. Deze scenario’s bieden handvatten voor prioritering voor de inzet van toezicht en handhaving. Ambitie 9: Versterking bouwkwaliteit en toezicht onder de Wet Kwaliteitsborging Met de inwerkingtreding van de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) op 1 januari 2024, in samenhang met de Omgevingswet, is een herziening van de gemeentelijke toezicht- en handhavingsprocessen bij bouwactiviteiten noodzakelijk geworden. De implementatie richt zich op het verbeteren van de informatievoorziening, het formaliseren van werkafspraken met uitvoeringsdiensten en private kwaliteitsborgers, en het borgen van juridische en inhoudelijke kaders binnen het bouwproces.

Hoewel de wet formeel van kracht is, is de uitvoering in de praktijk nog beperkt op gang gekomen. In 2024 zijn slechts enkele aanvragen onder de nieuwe wet binnengekomen, waardoor grootschalige praktijktoepassing tot nu toe uitbleef. In 2026 wordt een eerste evaluatie uitgevoerd om de gevolgen van de wet voor de gemeentelijke uitvoering – in termen van kosten, baten en benodigde aanpassingen – in beeld te brengen. De uitkomsten van deze evaluatie vormen de basis voor het gericht doorvoeren van verbetermaatregelen in 2026 en 2027. Kosten In de volgende tabel vindt u een overzicht van de begrote kosten en opbrengsten voor uitvoering van dit thema. In het overzicht geven wij expliciet inzicht in welke ontwikkelingen uit de voorjaarsnota 2025 in dit thema financieel landen. Ook de nieuwe ontwikkelingen die we in deze begroting hebben doorgevoerd en in dit thema financieel landen maken we hier inzichtelijk. Openbare orde en veiligheid ( x € 1.000)

Lasten

Baten

Saldi uitvoering bestaand beleid

1.874

Saldo 2026

2027

2028

2029

-90

-34

1.998

-1.786 -1.778 -1.776 -1.775

Mutaties voorjaarsnota 2025 Nieuwe ontwikkelingen Huisvesting arbeidsmigranten (knop 50) Voortzetting functie Bibob coördinator 2026 e.v (knop 70) Mutaties begroting 2026 Bijstelling kostendekkendheid leges 2026 Saldi begroting 2026-2029

-1.910 -1.812 -1.810 -1.809

Mutaties voorjaarsnota 2025 Nieuwe ontwikkelingen

Huisvesting arbeidsmigranten (knop 50) Voor de aanpak huisvesting arbeidsmigranten zijn 482 adressen in beeld waarvoor in de tweede helft van 2025 en in 2026 extra capaciteit voor toezicht en handhaving nodig is. De start van het project is voorzien in Q3 2025 met een looptijd van een jaar. Voor 2025 is hiervoor nog een budget van € 30.000,beschikbaar. Dit is niet voldoende. De aanvullende benodigde middelen voor het projectteam (1 fte projectleider, 2 fte toezichthouder, 1 fte handhavingsjurist) zijn € 60.000,- in 2025 en € 90.000,- in 2026. Voortzetting functie Bibob coördinator 2026 e.v (knop 70) De wet Bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur (Wet Bibob) geeft overheidsinstanties de mogelijkheid om de achtergrond van bedrijven en personen te screenen om zo de integriteit te beschermen. In de beleidsregels van de GHO-staat gemeenten dat zij dit uitvoeren op ten minste de: • Beschikkingen op grond van bijzondere wetten, zoals de Algemene Plaatselijke verordening. Bijvoorbeeld bij alcoholvergunningen. • Beschikkingen op grond van de Omgevingswet. Bijvoorbeeld bij bouwvergunningen. Daarnaast kan de gemeente, op grond van eigen beleid ook Bibob onderzoek doen bij onder andere subsidies, verstrekken overheidsopdrachten, huisvestingsvergunningen en dergelijke. Sinds 1 september 2024 hebben de GHO-gemeenten samen één Bibob-coördinator in dienst voor 1 fte.

Voor Hilvarenbeek is 0,33 fte beschikbaar. Hiervoor lag de toepassing van de wet Bibob bij verschillende medewerkers. Dit voerden zij uit naast hun eigen functie. Door de beperkte beschikbaarheid leidde dit niet tot het gewenste resultaat. Op dit moment betaalt het RIEC de kosten van deze Bibob-coördinator. Vanaf de tweede helft van 2026 moeten de gemeenten deze kosten zelf betalen. Als gemeente Hilvarenbeek 0,33 fte blijft inzetten, kost dit jaarlijks € 34.000,-. Dit past niet binnen de huidige formatie of begroting. Het uitvoeren van Bibob-onderzoeken is belangrijk om de integriteit van de overheid te bewaken en om ondermijning tegen te gaan. Mutaties begroting 2026 Bijstelling kostendekkendheid leges 2026 Jaarlijks stellen we onze legestarieven voor het volgend jaar bij en maken we daarbij een berekening voor de kostendekkendheid. De totale opbrengsten mogen namelijk niet meer zijn dan de totale kosten. Ook nu hebben we de legestarieven 2026 bijgesteld en in deze begroting financieel vertaald. U neemt met het raadsvoorstel belastingverordeningen 2026 het besluit over de legestarieven 2026.

Programma 3

1.3 Ondernemend Hilvarenbeek

Dit programma gaat over onze lokale economie. We bieden ruimte voor ondernemerschap en stimuleren en ondersteunen nieuwe initiatieven die passen bij de grootte van onze gemeente. We profileren ons als toeristisch-recreatieve gemeente met als kernwaarden natuur, groene ruimten, cultuur en erfgoed. Dit doen we samen met lokale en regionale partners. Dit programma bestaat uit één thema, dat we in dit hoofdstuk verder toelichten: 1. Lokale economie

Thema 1

Lokale economie

Onze ambities Binnen dit thema staat het versterken van de lokale economie centraal. Daarbij volgen we de uitgangspunten van de kernvisie en de ontwerp-omgevingsvisie. In het Economisch Actieplan (EAP) werken we samen met het bedrijfsleven en belangenorganisaties om onze ambities en doelstellingen te behalen. We ondersteunen het midden- en kleinbedrijf (MKB) en de maakindustrie in onze gemeente, onder andere via voldoende ontwikkelruimte. Toerisme en recreatie zijn belangrijk voor onze lokale economie. Daarom blijven we werken aan een sterk toeristisch-recreatieve profiel en geven we ruimte aan ondernemerschap. We ondersteunen en stimuleren actief nieuwe toeristisch-recreatieve initiatieven die passen bij het karakter en de grootte van onze gemeente. Activiteiten in 2026 Per ambitie leest u de activiteiten die wij in 2026 uitvoeren. Ambitie 1: we versterken de lokale economie 1. We pakken in 2026 door met de uitvoering van het nieuwe Economisch Actieplan Na vaststelling van het EAP voor de periode 2025-2030 gaan we aan de slag met de acties. Dit plan laat zien hoe we de komende jaren onze lokale economie versterken volgens het scenario Samenwerkend Hilvarenbeek. Het EAPsluit aan op bestaande visies en beleidsstukken, zoals de centrumvisie, de toeristische beleidslijn en de ontwerp-omgevingsvisie.

Het versterken van de lokale economie werken we de komende jaren verder uit in de omgevingsprogramma’s. Daarbij houden we ook rekening met alle belangrijke regionale ontwikkelingen en projecten. Dit gaat bijvoorbeeld om het regionaal profiel in de SRBT, het regionale afsprakenkader voor bedrijventerreinen en de doelen die het college heeft vastgelegd in het addendum op het collegeprogramma. Het Economisch Actieplan 2025-2030 geeft richting voor de komende jaren. Hierin leggen we vast welke activiteiten prioriteit krijgen, wat financieel haalbaar is en wie waarvoor verantwoordelijk is. We

doen het samen met andere stakeholders. Het actieplan is van de gemeente en Hilvarenbeekse ondernemers samen. Ambitie 2: verder versterken toeristisch-recreatief profiel 2. We werken aan de uitvoering van de marketingstrategie 2030 In 2026 voeren we samen met ondernemers in de vrijetijdssector en Hilvarenbeek Infopunt (als onderdeel van Ondernemend Hilvarenbeek) de activiteiten van de marketingstategie uit. Met de marketingstrategie 2030 maken wij Hilvarenbeek als toeristische en recreatieve gemeente nog bekender. We blijven daarbij het merk ‘Het is hier Echt’ gebruiken. Ondernemend Hilvarenbeek krijgt een grotere rol bij het uitvoeren van de marketingstrategie. We maken hierover duidelijke afspraken in een dienstverleningsovereenkomst. 3. We werken met de toeristisch-recreatieve beleidslijn (2024) We gebruiken de toeristisch-recreatieve beleidslijn als richtlijn om toeristische en recreatieve initiatieven beter en sneller te beoordelen. Daarnaast gaan we in 2026 aan de slag met sturingsinstrumenten en communicatiemiddelen om beter en makkelijker op het beleid te sturen. Ook maken we een start met de verzameling en controleren van data. Kosten In de volgende tabel vindt u een overzicht van de begrote kosten en opbrengsten voor uitvoering van dit thema. In het overzicht geven wij expliciet inzicht in welke ontwikkelingen uit de voorjaarsnota 2025 in dit thema financieel landen.

Ook de nieuwe ontwikkelingen die we in deze begroting hebben doorgevoerd en in dit thema financieel landen maken we hier inzichtelijk. Lokale economie ( x € 1.000)

Lasten

Baten

Saldo 2026

2027

2028

2029

Saldi uitvoering bestaand beleid

448

138

-310

-293

Mutaties voorjaarsnota 2025

448

138

-310

-293

Saldi begroting 2026-2029

Mutaties voorjaarsnota 2025 Er hebben geen mutaties plaatsgevonden.

Programma 4

1.3 Dienstverlenend Hilvarenbeek

Dit programma gaat over onze dienstverlening, over ons bestuur en over - bestuurlijke - samenwerking. We blijven onze dienstverlening verbeteren, met werken voortdurend aan het verbeteren van onze dienstverlening, waarbij wensen en behoeften van onze inwoners, ondernemers en instellingen leidend zijn. Om onze maatschappelijke opgaven als zelfstandige gemeente goed uit te voeren, werken we samen met gemeenten Goirle en Oisterwijk en binnen de regio Hart van Brabant. Dit programma bestaat uit de volgende twee thema’s: 1. Dienstverlening 2. Bestuur en bestuurlijke samenwerking

Thema 1

Dienstverlening

Onze ambities Als kleine gemeente staan we dicht bij onze inwoner. We vinden persoonlijke dienstverlening die betrouwbaar en beschikbaar is belangrijk. We staan voor duidelijkheid, vindbaarheid en oprechte aandacht voor iedere inwoner. De wereld om ons heen verandert snel. Er zijn veel technologische veranderingen, de wetgeving verandert en inwoners verwachten van ons een hoge kwaliteit dienstverlening. Daarom werken wij planmatig en zetten we de leefwereld van onze inwoners centraal. We nemen verantwoordelijkheid, blijven ons ontwikkelen en tonen eigenaarschap. Zo blijven we goed voorbereid op veranderingen, houden we de regie en zijn we veerkrachtig bij veranderingen. Activiteiten in 2026 Bij elke ambitie leest u de activiteiten die wij in 2026 uitvoeren. Ambitie 1: De dienstverlening aan onze inwoners is betrouwbaar, persoonlijk en altijd beschikbaar 1. Uitvoering Verbeterplan Nulmeting Dienstverlening In 2024 is het onderzoek Nulmeting Dienstverlening afgerond. Onze inwoners gaven onze dienstverlening gemiddeld een zeven. Landelijk gezien is dit een mooie score. We kijken daarom met gepaste tevredenheid naar het resultaat van het onderzoek. Tegelijkertijd zijn er ook concrete verbeterpunten benoemd. Ook verschilt de waardering van de verschillende onderzochte processen.

Om het cijfer 7 vast te houden en de verbeterpunten aan te pakken, werkten we in 2025 aan het Verbeterplan Nulmeting Dienstverlening. Hierin zijn aanbevelingen uit het onderzoek verwerkt, gecombineerd met lopende verbeterpunten en extra verbeterpunten vanuit de organisatie. In 2025 trainden we de medewerkers van het KCC om de dienstverlening aan onze inwoners en onze eigen organisatie te verbeteren. Een deel van het budget voor de nulmeting dienstverlening is nog beschikbaar. In 2026 gebruiken

we dit om de visie op dienstverlening visueel en concreet te maken of voor een mystery-onderzoek gericht op de afhandeling van e-mails. 2. Opvang tijdelijke toename aanvragen reisdocumenten In 2014 werd de geldigheidsduur van paspoorten en identiteitskaarten voor volwassenen verlengd van 5 naar 10 jaar. Begin 2024 nam daardoor het aantal aanvragen voor nieuwe reisdocumenten fors toe. In het eerste en tweede kwartaal van 2025 steeg het aantal aanvragen naar 307 per maand. Dit is 291% ten opzichte van 2023. Tot en met het 2028 verwachten we ongeveer 3.000 aanvragen per jaar. Dit is bijna 3 keer zoveel als voor de toename in de jaren voor 2024. Om hieraan uitvoering te kunnen geven stelde de gemeenteraad in de Voorjaarsnota 2023 een budget van € 48.000,- beschikbaar tot en met 2028, te financieren met inkomsten uit leges. Hiermee verwachten wij de tijdelijke toename van aanvragen van reisdocumenten ook in 2026 te kunnen opvangen. Ambitie 2: Onze digitale communicatie uitingen zijn voor iedereen helder, duidelijk en begrijpelijk 3. Gebruik digitale kanalen, sociale media en digitale toegankelijkheid Digitale kanalen en sociale media zorgen ervoor dat we snel en gericht in contact blijven met onze inwoners. Daar besteden we in 2026 extra aandacht aan. We letten erop dat we in begrijpelijke taal voor een breed publiek schrijven.

Daarnaast hebben we aandacht voor het vergroten van de veiligheid en het beperken van risico’s die het gebruik van sociale media met zich meebrengen. We blijven ook ontwikkelingen op het gebied van artificial intelligence (AI) binnen dienstverlening volgen. Als we kansen zien, dan starten we activiteiten met het informatiemanagement budget voor verbeteren digitale dienstverlening van € 24.000,-. In 2026 blijven we daarmee werken aan de verbetering van digitale dienstverlening. Natuurlijk met behoud van niet-digitale kanalen voor inwoners die dit blijvend nodig hebben. Ontwikkelen doen we ook op basis van de Wet Modernisering Elektronisch Bestuurlijk Verkeer (Wmebv). Deze is half 2024 in werking getreden. Deze wet geeft inwoners de mogelijkheid om via digitale kanalen zaken met ons te doen. Voor elke product of dienst is in 2026 een digitaal kanaal beschikbaar. Om dit vast te leggen, leggen we in 2026 ook een aanwijsbesluit aan de gemeenteraad voor. Ambitie 3: Onze digitale dienstverlening ontwikkelen op basis van nieuwe wetgeving 4. Digitaliseringsopgaven vanwege implementatie nieuwe wetgeving Digitaal, transparant en betrouwbaar zijn belangrijke aandachtspunten voor de overheid. Door de Europese Commissie zijn hiervoor verschillende verordeningen vastgesteld die we als gemeenten in de op korte termijn moeten implementeren.

Denk aan de Single Digital Gateway (die de uitwisseling van gegevens tussen Europese -lokale- overheden verplicht) of de eIDAS 2.0 (met EUDI-wallet die digitale identificatie voor online diensten mogelijk maakt). De Wet Open Overheid (Woo) en de Wet Modernisering Elektronisch Bestuurlijk Verkeer (Wmebv) zijn voorbeelden van hoe ook Nederlandse wetgeving zich al inzet om deze pijlers te waarborgen en realiseren. De implementatie van deze wetten werken we meerjarig verder uit. Ook in 2026 vertalen we dit weer naar digitale en dienstverlenende oplossingen. De Woo gaat over voor het passief en actief bekend maken van overheidsinformatie. De aanbesteding (in Equalit verband) en technische implementatie van het digitale platform dat de actieve publicatie ondersteunt, is in 2025 grotendeels afgerond. Vervolgstap voor 2026 is de brede uitrol van het proces en de publicatie richtlijnen voor de verschillende Woo informatiecategorieën in de organisatie. De adviseur dienstverlening en de Woo-coördinator die in 2025 met structurele Woo-middelen is gestart, gaat hier in 2026 mee verder.

Voor de Europese verplichtingen volgen we de ontwikkelingen op de voet. Bijvoorbeeld het product OpenBurgerzaken bij Pink Roccade dat de verordening Single Digital Gateway ondersteunt en aansluit op onze iBurgerzaken applicatie. Maar ook de goedkeuring van de eerste EUDI-Wallet voor de Nederlands markt. We verwachten dat het noodzakelijk is om hier in de loop van 2026 activiteiten voor te starten. Voor de externe kosten starten we hiermee vanuit het budget “ICT kosten voor innovatie en wetgeving”. Het overgebleven budget van voorgaanden jaren is in 2026 opnieuw aangevuld met € 10.000,-. Hierdoor komt het budget naar verwachting uit tussen de € 15.000,- en € 20.000,-. Als er grotere, structurele investeringen nodig zijn, dan nemen we dit mee in de voorjaarsnota 2027. Ambitie 4: dienstverlening financieel toekomstbestendig houden / maken 5. Uitvoeren onderzoek kostenbeperking leges Op 3 juli 2024 droeg de gemeenteraad het college op te onderzoeken welke mogelijkheden er zijn voor een meer efficiënte werkwijze en/of minder regelgeving. Doel hiervan was om de leges, kosten en een verhoging daarvan te bepalen. Dit onderzoek is inmiddels uitgevoerd. Het richtte zich op de manieren om het werkproces anders in te richten of om bepaalde keuzes te maken waardoor sprake is van minder regelgeving.

Een uitkomst van het onderzoek is dat de buitenplanse omgevingsplanactiviteiten (BOPA) van elkaar verschillen en dat de huidige legestarieven niet in verhouding staan tot de werkzaamheden die er voor worden verricht. Door een tussencategorie in te voeren, kunnen zaken tegen een ander tarief worden afgehandeld. Door verschillen in de tarieventabel neemt de kostendekkenheid toe, omdat er dan meer (niet noodzakelijk hoger) leges komen te staan tegenover de kosten van de werkzaamheden waar anders geen of minder leges voor in rekening worden gebracht. De uitkomsten van het onderzoek dat door ANG is uitgevoerd, zijn op 26 augustus 2025 in de auditcommissie gepresenteerd. 6. Nadere uitwerking van de effecten van het scenario samenwerkend Hilvarenbeek Bij het vaststellen van de strategische financiele analyse koos u voor het scenario Samenwerken Hilvarenbeek. In 2026 werken wij de gevolgen van deze keuze verder uit over de volle breedte van onze dienstverlening. We zullen bijvoorbeeld ons subsidieprogramma herijken. We zullen ons herbezinnen op onze rol en taken. 7. Realisatiekracht onderzoek In 2026 zullen de resultaten bekend zijn van het onderzoek naar onze realisatiekracht. Hierdoor krijgen we meer inzicht in onze opgaven en hoe deze zich verhouden tot onze formatie (loonsom).

Lasten

Baten

Saldo 2026

2027

2028

2029

Saldi uitvoering bestaand beleid

846

297

-549

-547

Mutaties voorjaarsnota 2025

-33

111

813

375

-438

-436

Mutaties begroting 2026 Bijstelling kostendekkendheid leges 2026 Saldi begroting 2026-2029

Mutaties voorjaarsnota 2025 Er hebben geen mutaties plaatsgevonden. Mutaties begroting 2026 Bijstelling kostendekkendheid leges 2026 Jaarlijks stellen we onze legestarieven voor het volgend jaar bij en maken we daarbij een berekening voor de kostendekkendheid. De totale opbrengsten mogen namelijk niet meer zijn dan de totale kosten. Ook nu hebben we de legestarieven 2026 bijgesteld en in deze begroting financieel vertaald. U neemt met het raadsvoorstel belastingverordeningen 2026 het besluit over de legestarieven 2026.

Thema 2

Bestuur en bestuurlijke samenwerking

Onze ambities Wij zijn een zelfbewuste en betrouwbare samenwerkingspartner. We zoeken actief de verbinding en werken op verschillende niveaus samen met lokale en regionale partners. • Strategisch: in de regio ‘Hart van Brabant’, gekoppeld aan de Stedelijke regio Breda-Tilburg (SRBT). • Tactisch en operationeel: met Goirle en Oisterwijk (de GHO-samenwerking). We doen dit op een open en ondernemende manier, vanuit een bestuurlijke visie voor zowel GHO als regio Hart van Brabant. Deze visie vertaalden we naar een strategisch-tactische agenda voor duurzame samenwerking. We bouwen de samenwerking verder uit waar dit wenselijk of nodig is. We kiezen bewust voor samenwerking die kleinschalig, overzichtelijk en efficiënt is. Een belangrijk bestuurlijk uitgangspunt is dat we als gemeente zelfstandig blijven. Activiteiten in 2026 Per ambitie leest u de activiteiten die wij in 2026 uitvoeren. Ambitie 1: versnellen, verbreden en verdiepen samenwerking met Goirle en Oisterwijk 1. Uitvoering geven aan de versterkte visie op de GHO-samenwerking De samenwerking tussen de gemeenten Goirle, Hilvarenbeek en Oisterwijk (GHO) startte in 2015. Het uitgangspunt van de start van de samenwerking was slim samenwerken om zelfstandig te blijven. In 2025 ondertekenden de gemeentesecretarissen een vernieuwde overeenkomst (Raadsinformatiebrief 2025-61).

Met deze GHO-samenwerking bouwen we verder aan een toekomstgerichte lokale overheid, op basis van gelijkwaardigheid en gezamenlijke ambitie. De samenwerking krijgt richting met de GHOsamenwerkingsagenda. De voortgang van de samenwerkingsagenda en de impact op onze organisaties wordt regelmatig gedeeld. Het doel om de kwaliteit van dienstverlening te waarborgen en de kwetsbaarheid van functie te verminderen, met de nadruk op het zijn van een wendbare organisatie. Ambitie 2: Uitbreiden en verdiepen samenwerkingsverbanden 2. We hebben grip op uitvoering geven aan de regionale kernagenda. Sinds deze bestuursperiode werken we in regio Hart van Brabant met elf gemeenten samen op basis van een kernagenda. In 2026 houden we de status van de ambities in de kernagenda die we samen willen waarmaken in de gaten. We blijven scherp op de vraag hoe we lokale ambities in Hilvarenbeek realiseren door de samenwerking in regio Hart van Brabant. Daarnaast zijn we kritisch op de uitvoering van de zienswijze die we aan regio Hart van Brabant meegaven voor de begroting 2026. Sinds 2019 werken negentien gemeenten, vier waterschappen en de provincie samen aan opgaven binnen het ruimtelijk domein in de Stedelijke Regio Breda Tilburg (SRBT), volgens de uitgangspunten van verlengd lokaal bestuur. Het is een jonge en lichte netwerksamenwerking die veel beleidsthema’s behelst.

Om helderheid te verschaffen over rollen en informatiestromen zijn samenwerkingsafspraken opgesteld. Als grondlegger voor de samenwerking hebben de samenwerkende partijen in 2023 de ontwikkelstrategie ‘Bouwen aan het goede nest’ opgesteld, die door alle colleges is besproken en voor zienswijzen met de gemeenteraden is gedeeld. Met de Ontwikkelstrategie ligt er een gezamenlijk en gedragen perspectief op de ontwikkeling van de SRBT. Hierin zijn de belangrijkste opgaven aangegeven, zijn richtingen voor de oplossingen opgeschreven en is de bandbreedte van de samenwerking binnen SRBT vastgelegd. De ontwikkelstrategie beschrijft de opgaven en de ontwikkel-principes en biedt gemeenten handvatten om vanuit hun lokale bevoegdheden een bijdrage te leveren aan gemeentegrens overstijgende

opgaven. Deelnemende gemeenten, waterschappen en provincie beschouwen deze ontwikkelstrategie als leidraad voor lokale én regionale ambities en opgaven. De daadwerkelijke uitvoering van de regionale opgaven wordt vastgelegd in een uitvoeringsagenda. Deelnemende partijen houden bij de ontwikkeling van gemeentelijk, provinciaal en waterschapsbeleid rekening met afspraken, zoals binnen SRBT-verband gemaakt. 3. Verkenning uitbreiden samenwerking naar omliggende regio’s Eind 2023 bepaalde de gemeenteraad de uitgangspunten voor bestuurlijke samenwerking in Hilvarenbeek (why, how, what), zie RIB-2023-116. We blijven in 2026 letten op kansen hoe we de samenwerking met omliggende regio’s kunnen uitbreiden. Vanuit strategische slagkracht versterken we strategische advisering, onder andere op het gebied van regionale samenwerking. Dit doen we als er capaciteit beschikbaar is binnen Samen Krachtig Vooruit (SKV) en/of via het opleidingsplan. Kosten In de volgende tabel vindt u een overzicht van de begrote kosten en opbrengsten voor uitvoering van dit thema. In het overzicht geven wij expliciet inzicht in welke ontwikkelingen uit de voorjaarsnota 2025 in dit thema financieel landen. Ook de nieuwe ontwikkelingen die we in deze begroting hebben doorgevoerd en in dit thema financieel landen maken we hier inzichtelijk. Bestuur en bestuurlijke samenwerking ( x € 1.000)

Lasten

Baten

Saldo 2026

2027

2028

2029

Saldi uitvoering bestaand beleid

1.672

-3

-20

1.695

-1.640 -1.578 -1.558 -1.558

Mutaties voorjaarsnota 2025 Autonome ontwikkelingen Wijziging ledenbijdrage K80 (knop 20) Nieuwe ontwikkelingen Democratische vernieuwing (knop 74) Saldi begroting 2026-2029

-1.663 -1.601 -1.561 -1.561

Mutaties voorjaarsnota 2025 Autonome ontwikkelingen

Wijziging ledenbijdrage K80 (knop 20) De K80, het netwerk van kleine gemeenten tot ongeveer 25.000 inwoners, is in de zomer van 2020 gestart als informeel netwerk. Burgemeester Weys is al vanaf opstart en oprichting van K80 actief als lid van het dagelijks bestuur. In februari 2022 volgde de formele oprichting. Op weg naar de begroting voor 2026 en verder stelde het dagelijks bestuur van de K80 een toekomstplan op. Onderdeel van dit plan is een verandering van de systematiek van de berekening van de ledenbijdrage. Voor alle gemeenten zorgt dit voor een hogere ledenbijdrage, om de komende jaren meer impact te kunnen maken op twee ambities die de leden belangrijk vinden. Concreet betekent dit voor Hilvarenbeek dat de ledenbijdrage voor de komende jaren veranderent naar ongeveer € 3.000,-. Dit is gebaseerd op het aantal inwoners van onze gemeente. De afgelopen twee jaar was deze bijdrage € 2.500,- per jaar. In plaats van het representatiebudget te gebruiken, nemen we dit voorstel op in de voorjaarsnota. Via ons lidmaatschap van de K80 willen we opkomen voor de belangen van kleine gemeenten. Dat doen we door actief mee te praten en invloed uit te oefenen (lobby), én door kennis te delen en te

versterken. We zoeken actief de samenwerking met vergelijkbare gemeenten, zodat we beter kunnen inspelen op veranderingen. Om meer impact te maken voor en met de leden, is een hogere bijdrage nodig. De ambtelijke organisaties die het dagelijks bestuur ondersteunen, zitten aan hun maximale capaciteit. Daarom is extra budget nodig om hen beter te kunnen ondersteunen. Nieuwe ontwikkelingen Democratische vernieuwing (knop 74) In 2023 tot 2025 werken we aan democratische vernieuwing. We voerden onderzoek uit, startten experimenten en werkten met een participatietraject Voorjaarsnota. Daarnaast start half 2025 een nieuwe functie van initiatieven coördinator. We willen zorgen dat de resultaten van deze fase blijvend effect hebben in onze organisatie. Daarom vragen we budget voor 2026 en 2027. Democratische vernieuwing sluit aan op onze visie voor handelen, voortkomend uit de strategische analyse financiën. We dienen in samenwerking met onze inwoners, verenigingen, coöperaties, ondernemers vorm te geven aan nieuwe ontwikkelingen. Het op-handen-zijnde ravijnjaar, geopolitieke ontwikkelingen en landelijke beleidsthema’s die voor lokale maatschappelijke onrust zorgen, maken dat we nog meer genegen zijn de opbrengsten uit het experimenteren met democratische vernieuwing te benutten voor verdere verbinding en samenwerking.

En deze te koppelen aan het cultuurontwikkeltraject en onze organisatieontwikkeling. Borging doen we onder het programma voor organisatieontwikkeling en in samenwerking met de initiatieven coördinator. Als we dit niet doen, dan zal een deel van de opbrengst van het gelopen traject vervliegen. We stellen voor een deel van het budget te dekken uit onze organisatiebrede middelen voor opleiding en ontwikkeling.

Hoofdstuk 5

1.5 Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien

In dit hoofdstuk gaan we in op de algemene dekkingsmiddelen en de post onvoorzien. Dit zijn vooral de inkomsten die we vrij kunnen besteden, zoals lokale heffingen en de algemene uitkering uit het gemeentefonds. De onderwerpen ‘overhead’ en ‘vennootschapsbelasting’ behandelen we in het volgende hoofdstuk.

Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien Lokale heffingen De volgende lokale belastingen mogen we vrij besteden en zijn daarom onderdeel van dit hoofdstuk: • onroerendezaakbelastingen (OZB) • forensenbelasting • toeristenbelasting • precariobelasting (voor gebruik van gemeentelijke gronden of de ruimte erboven) • vermakelijkhedenretributie Meer over de lokale heffingen in 2026 leest u in de paragraaf ‘Lokale heffingen’. Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds Keuze voor verwerking mei- of septembercirculaire 2025 De provincie verwacht dat elke gemeente een bestendige gedragslijn volgt bij de verwerking van de mei- of septembercirculaire in de begroting. Volgens onze gedragslijn verwerken we de meicirculaire tegen lopende prijzen in de begroting. De effecten van de septembercirculaire verwerken we in de najaarsnota. In de begroting 2026 hebben we de uitkomsten van de meicirculaire 2025 integraal verwerkt. Met Bijlage 7.1 van de voorjaarsnota 2025 en Memo bij beantwoording schriftelijke vragen voorjaarsnota 2025 informeerden wij u over de uitkomsten. We begroten in 2026 ruim € 30 miljoen aan inkomsten uit het gemeentefonds. Begrotingsrichtlijn provincies Stelpost afrekening BTW-compensatiefonds Elk jaar wordt er vooraf een bedrag ingehouden op het gemeentefonds. Dit bedrag is gelijk aan wat gemeenten naar verwachting declareren via het BTW-compensatiefonds.

De provincie als toezichthouder staat het toe dat we hiervoor een stelpost op nemen in de begroting. Deze stelpost mag maximaal gelijk zijn aan het bedrag dat het Rijk bij de nacalculatie terugstort in het gemeentefonds. Dit komt neer op een stelpost van € 200.000,- die we aan extra algemene uitkering ramen.

Verwerking Klimaatmiddelen (CDOKE) na 2025 De provincie geeft als toezichthouder aan, dat gemeenten er van uit mogen gaan dat zij in de jaren na 2025 in ieder geval hetzelfde bedrag aan klimaatmiddelen (CDOKE) ontvangen als in 2023, net als bij de vorige meerjarenbegroting. Met andere woorden, we mogen dit bedrag zowel als structurele baat en structurele uitgaven(stelpost) opnemen. In de begroting is € 330.000,- opgenomen bij de uitgaven en inkomsten bij programma 2, thema 4. Treasury (financiering en beleggingen) Financiering Het renteresultaat bestaat uit het verschil tussen de daadwerkelijk te betalen en te ontvangen rente en de aan de exploitatie toegerekende rente. In paragraaf 4 van deze begroting gaan we verder in op onze financiering. Aandelen (dividend) We hebben aandelen ‘NV Bank voor Nederlands Gemeenten (BNG)’ waar we jaarlijks dividend over ontvangen. Voor het dividend 2025, uit te keren in 2026, houden we rekening met € 40.000,-. We hebben ook nog aandelen van Brabant Water NV. Over deze aandelen ontvangen gemeenten geen dividend. In 2023 besloot het college deel te nemen aan het Publiek Ontwikkelbedrijf REKS B.V. door aandelen te kopen tot een bedrag van ongeveer € 427.000,-. In 2023 is daarvan € 134.000,- gestort als aandelenkapitaal in de BV. De rest van het bedrag storten we in fases in het bedrijf, afhankelijk van de voortgang van de bedrijfsactiviteiten.

aantal aandelen waarde*) NV Bank voor Nederlandse Gemeenten (dividend 2020) 23.510 € 58.775 Brabant Water NV 13.166 € 1.316 Publiek Ontwikkelbedrijf REKS B.V 134.000 € 134.000 *) deelnemingen worden gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs of duurzaam lagere waarde.

Overige baten en lasten De overige baten en lasten binnen dit hoofdstuk bestaan uit een stelpost voor prijscompensaties en salariscompensaties. We lichten deze onderdelen hieronder toe. Prijs-, volume- en looncompensatie In de begroting nemen we de meerjarenramingen van de individuele posten op tegen constante prijzen en lonen op. In dit geval gebaseerd op het loon- en prijsniveau van 2026. De algemene uitkering ramen we tegen lopende prijzen. Dat betekent in dat we in de meerjarenberekening van de algemene uitkering rekening houden met de compensatie voor lonen en prijzen in de toekomst. De toekomstige compensatie voor de jaren 2027 tot en met 2029 zonderen we vervolgens af via een stelpost. Deze stelpost gebruiken we om de prijs- en loonontwikkeling na 2026 te dekken. Als we via de algemene uitkering tussentijds meer of minder inkomsten krijgen van het Rijk voor prijs- en looncompensaties, dan passen we deze stelpost in onze begroting hierop aan. Kosten In de volgende tabel vindt u een overzicht van de begrote kosten en opbrengsten voor uitvoering van dit thema. In het overzicht geven wij expliciet inzicht in welke ontwikkelingen uit de voorjaarsnota 2025 in dit thema financieel landen. Ook de nieuwe ontwikkelingen die we in deze begroting hebben doorgevoerd en in dit thema financieel landen maken we hier inzichtelijk.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/15965939/1